Đại Tập 62 · Bộ Kinh Tập IX · Số 656–657

Kinh Bồ- Tát Anh Lạc, Quyển 7, Phẩm 19: Hành Hóa Thuận Hợp (Phần 2)

KINH BỒ-TÁT ANH LẠC

QUYỂN 7

Phẩm 19: HÀNH HÓA THUẬN HỢP (Phần 2)

Hành vượt quá ba cõi

Vô hình chẳng thấy nghe

Chiếu khắp cả tam thiên

Pháp từ Ba-la-mật.

Trong khoảng một ý niệm

Mọi tướng tốt gồm đủ

Chẳng hề nhiễm phiền não

Cõi không Ba-la-mật.

Như tuyên giảng rõ pháp

Thấm nhuần khắp mọi loài

Bốn đế tướng như nhiên

Dứt khổ Ba-la-mật.

Thanh tịnh khắp cõi Phật

Chẳng có tâm ba thừa

Đạo giáo tự nhiên thông

Định ý Ba-la-mật.

Gốc người từ không sinh

Pháp giới không tăng giảm

Không trái gốc các pháp

Phương tiện Ba-la-mật.

Huyễn hóa không chân thật

Dấu hành vượt ba cõi

Qua suốt vô lượng nước

Thông đạt Ba-la-mật.

Dứt tưởng mọi chúng sinh

Thức dựa không rõ tuệ

Hiền thánh được vãng lai

Thấu triệt Ba-la-mật.

Tánh tự nhiên như thế

Tuệ pháp thêm tăng trưởng

Gốc bốn đại như nhiên

Đầu cuối Ba-la-mật.

Chẳng vướng tôi, ta, người

Thọ mạng gốc mọi hành

Một tướng, không có tướng

Vô hình Ba-la-mật.

Vô số các cõi Phật

Đạo tràng Phật trang nghiêm

Hào quang Phật diễn bày

Pháp bảo Ba-la-mật.

Giữ ý dứt vọng loạn

Trừ tận tâm ba độc

Bình đẳng không lắm mối

Thành tín Ba-la-mật.

Thức dựa từ năm đường

Chẳng thể cởi buộc trói

Cứu vớt ngọn nguồn khổ

Xa lìa Ba-la-mật.

Tuy lại chịu thai mẹ

Chẳng bị dục làm nhiễm

Vĩnh viễn lìa ba độc

Giải thoát Ba-la-mật.

Pháp Phật thật thâm diệu

Thần lực vượt ba cõi

Hiện hình nơi năm trược

Nhẫn nhục ba-la-mật.

Nếu lại gặp khổ vui

Tâm chẳng sinh tăng giảm

Ý vững như hư không

Không cõi Ba-la-mật.

Đạo chẳng từ không sinh

Cũng chẳng lìa tâm người

Thân phân khắp hư không

Diệt tận Ba-la-mật.

Chẳng vướng tôi, ta, người

Chẳng hoại gốc vô tướng

Một hành thành Chánh giác

Quán đời Ba-la-mật.

Chẳng sinh cũng chẳng diệt

Gốc sinh tử cũng không

Từ đấy đến bờ giác

Siêu việt Ba-la-mật.

Mọi khổ gốc vô hình

Trí gốc từ cảnh giới

Tâm thức chẳng thể hủy

Hành huyễn Ba-la-mật.

Gốc rễ huyễn có hai

Hành huyễn, trí huyễn sâu

Năng tỏ pháp huyễn ấy

Vô ngại Ba-la-mật.

Trí huyễn vượt ba cõi

Hành huyễn cũng như thế

Tám đường chánh thanh tịnh

Đạo phẩm Ba-la-mật.

Đời huyễn chẳng chân thật

Thánh hiền không tham đắm

Kẻ ngu ôm tưởng thường

Tuệ thông Ba-la-mật.

Sáu trần ngoài sáu nhập

Mười hai pháp dẫn đưa

Danh sắc do đắm lạc

Duyên tưởng Ba-la-mật.

Hành theo ngu lầm sinh

Trôi nổi vô số niệm

Như nên niệm hữu tình

Đầy đủ Ba-la-mật.

Hư không chẳng cùng tận

Cũng chẳng thấy dấu hành

Tìm được bờ sinh tử

Tự nhiên Ba-la-mật.

Thọ mạng người ngắn dài

Đời này như đời sau

Chỉ với đạo tịch nhiên

Tự tại Ba-la-mật.

Pháp giới đều có tánh

Chẳng thấy thọ nhập xứ

Không dựa, chẳng thể nhiễm

Tâm mở Ba-la-mật.

Vô số các cõi Phật

Trí pháp vượt nghĩ bàn

Biển tuệ chẳng thể lường

Thọ nhập Ba-la-mật.

Trí người không tăng giảm

Thánh hiền hành bình đẳng

Nhận rõ Không, Tuệ không

Che phủ Ba-la-mật.

Vốn từ vô số đời

Khổ hạnh thật chẳng lường

Chẳng niệm về số kiếp

Nhàn tĩnh Ba-la-mật.

Nhớ lại trời Đâu-thuật

Giảng giải pháp vô hình

Dẫn đường vô lượng kẻ

Không hai Ba-la-mật.

Với vui chẳng cho vui

Với khổ cũng chẳng buồn

Ngộ chân lý đạt đạo

Chân thật Ba-la-mật.

Giáng trần cõi Diêm-phù

Chuyển pháp nơi Lộc dã

Bỏ hết đời uế trược

Dứt mong Ba-la-mật.

Hạnh Bồ-tát thành tựu

Chẳng đắm bụi sáu trần

Trí học pháp thâm diệu

Kiên cố Ba-la-mật.

Trí dùng phương tiện khéo

Thâm nhập không chướng ngại

Nhận rõ vô lượng thân

Tại chốn Ba-la-mật.

Siêu vượt vô số kiếp

Tận cùng gốc tử sinh

Trang nghiêm cõi Phật tịnh

Vi diệu Ba-la-mật.

Người nên tin cội nguồn

Chẳng đọng nơi sinh tử

Tâm chánh không tưởng loạn

Nhất tưởng Ba-la-mật.

Hành thí chẳng thấy thí

Cũng dứt tưởng khứ, lai

Quán vật như hư không

Dứt chán Ba-la-mật.

Xem đời chẳng có đời

Cũng không ba đường khổ

Tự cứu, lại cứu đời

Đại từ Ba-la-mật.

Như thấy muôn chúng sinh

Tham đắm nơi ba cõi

Dùng chánh giáo khuyên dẫn

Đại bi Ba-la-mật.

Đến khắp vô lượng cõi

Giữ tin như vầng sáng

Dáng hòa luôn nhất tâm

Hoan hỷ Ba-la-mật.

Bồ-tát mới phát tâm

Đâu chỉ vì một người

Cõi tế độ mênh mông

Buông xả Ba-la-mật.

Như ta lúc mới sinh

Cõi Phật ánh vàng ròng

Trang nghiêm nơi đạo tràng

Thần cảm Ba-la-mật.

Danh tưởng chẳng tự diệt

Cũng chẳng đắm thọ mạng

Không, Vô nguyện, Vô tướng

Căn môn Ba-la-mật.

Vốn từ tuệ bình đẳng

Nay tự đạt Chánh giác

Chẳng lìa ý kim cương

Ba quán Ba-la-mật.

Ân cần với đạo đức

Ngày đêm thường kinh hành

Pháp thuyết giảng cùng nghĩa

Tiến tới Ba-la-mật.

Biết đủ, nẻo thứ nhất

Ý xả dứt mọi tham

Ba mươi bảy phẩm đạo

Vô vi Ba-la-mật.

Cõi Bồ-tát thanh tịnh

Tộc họ chẳng lầm lẫn

Thường sinh nhà chân chánh

Phú quý Ba-la-mật.

Giáng thần nơi thai mẹ

Thị hiện tướng hài nhi

Tâm luôn tịnh, không cấu

Biến hóa Ba-la-mật.

Đã ra khỏi thai mẹ

Đưa chân đi bảy bước

Độ gồm đủ bảy cai

Thị hiện Ba-la-mật.

Thường an tọa tòa báu

Hiện dùng nước thơm tắm

Vô lượng chư Phật đến

Khuyên tiến Ba-la-mật.

Đủ ba mươi hai tướng

Tám mươi vẻ trang nghiêm

Trời đất sáu chấn động

Dung nhan Ba-la-mật.

Các pháp không hình tướng

Hiện dùng pháp sắc hình

Riêng bước không kẻ sánh

Tối tôn Ba-la-mật.

Mỗi mỗi nghĩ pháp giới

Không mất thệ nguyện gốc

Mọi pháp thảy lặng yên

Tịch nhiên Ba-la-mật.

Tám bậc hành Thánh hiền

Hành chỉ quán dứt tưởng

Chẳng rời Không, Tuệ không

Nhất nhập Ba-la-mật.

Thường đem đạo pháp diệu

Giảng trao các pháp môn

Khuyên dẫn hết mọi người

Âm pháp Ba-la-mật.

Mười thiện gốc mọi hành

Không đắm, chẳng thể nhiễm

Chuyên tu tất thành tựu

Bất thoái Ba-la-mật.

Người đời ôm lòng tham

Mãi chìm nơi tâm tối

Vô lượng pháp dẫn dắt

Tu tập Ba-la-mật.

Như Lai không chốn chấp

Thọ pháp chẳng xa lìa

Lìa trọn nơi chúng sinh

Riêng trội Ba-la-mật.

Tuy chốn sống vương cung

Tịch tĩnh nhớ nghĩ đạo

Chẳng ham năm dục lạc

Dứt uế Ba-la-mật.

Quán thân như cây khô

Cũng giống tro mục nát

Tự xem không thức tưởng

Phát dừng Ba-la-mật.

Một số chẳng lìa một

Chỉ quán hạnh nguyện gốc

Ý trụ nơi trước mắt

Trí đạo Ba-la-mật.

Người mãi đắm sinh tử

Chẳng rõ gốc ngọn không

Nên lìa chẳng gốc buộc

Tổng trì Ba-la-mật.

Sở dĩ đạt bốn nguyện

Trí nhanh thu nghĩa pháp

Tuyên giảng vô lượng nghĩa

Thích ứng Ba-la-mật.

Vô số đại Thánh đến

Nghe giáo pháp không chán

Trí lớn đạt bình đẳng

Nhiều tuệ Ba-la-mật.

Vả lại nơi vô lượng

Các số kiếp thành bại

Chưa tận Như Lai tạng

Xa lìa Ba-la-mật.

Một đời trăm ngàn đời

Nhằm rõ Đức Như Lai

Chưa có những loại ấy

Rộng lớn Ba-la-mật.

Hư không có cùng tận

Tu-di được nêu lường

Đâu có đại Đạo sư

Vô hạn Ba-la-mật.

Từng qua vô số kiếp

Tích lũy các gốc đức

Hành dứt, chẳng tạo tiếp

Lưu chuyển Ba-la-mật.

Thế Hùng từ che khắp

Nhuần thấm cả muôn loài

Nghe pháp chẳng dấy nghi

Tin hiểu Ba-la-mật.

Dũng mãnh vượt chúng sinh

Tâm chẳng hề hèn kém

Hàng phục hết thảy ma

Ý nhẫn Ba-la-mật.

Ta xưa phát thệ nguyện

Chẳng hề tiếc thân mình

Nên tự giữ nẻo riêng

Kim cang Ba-la-mật.

Như trung gian có nghi

Chẳng thành Tối chánh giác

Chứa công đức vô lượng

Người quý Ba-la-mật.

Đạo huyền diệu như vậy

Pháp tạng vượt nghĩ bàn

Vượt hẳn lối ba cõi

Thuần thục Ba-la-mật.

Nhất tướng vượt nghe thấy

Tánh chân như cũng vậy

Lìa gốc, đạt nơi ngọn

Vô ngại Ba-la-mật.

Chẳng dạy tự nhiên ngộ

Nhất Thiết Trí không thầy

Riêng thiện chẳng chốn lo

Dứt oán Ba-la-mật.

Dứt sáu mươi hai kiến

Các lưới vây ái dục

Cửa sinh tử lấp kín

An lạc Ba-la-mật.

Tâm dừng, ý tự diệt

Tâm chẳng vướng ô nhiễm

Tâm mở như biển rộng

Thuận hợp Ba-la-mật.

Quán thân như thù nghịch

Mọi chân lông thải uế

Nhận rõ pháp trong ngoài

Rõ gốc Ba-la-mật.

Chỉ trong một tâm niệm

Giong trôi chẳng thể ngự

Đến ngồi cội Bồ-đề

Thệ lớn Ba-la-mật.

Hành pháp như hoa sen

Luôn dùng ba nẻo dạy

Tuy sống nhưng không nhiễm

Dốc ý Ba-la-mật.

Mọi ý như đạo lớn

Hằng dứt tâm nhỏ hẹp

Dứt ba mươi ba pháp

Sạch cấu Ba-la-mật.

Người nên cầu pháp chính

Phân biệt pháp trong ngoài

Chẳng lìa bỏ tư duy

Tinh tấn Ba-la-mật.

Quán thân nên quán pháp

Năm ấm luôn tụ tan

Như xem ngọc nơi tay

Chân đế Ba-la-mật.

Phá trừ bốn ma uế

Hủy hoại núi kiêu mạn

Lửa tuệ đốt ba độc

Xả lìa Ba-la-mật.

Các vị nếu có nghi

Đều tự nêu bày gốc

Nên đem đèn trí tuệ

Tỏa sáng Ba-la-mật.

Dưới chân người tướng quý

Đường chỉ in rõ nét

Mọi loài thấy tướng ấy

Ân tuệ Ba-la-mật.

Đùi nai tướng bền chắc

Trong ngoài hiện sáng rõ

Chân đứng luôn vững vàng

Đoan nghiêm Ba-la-mật.

Da lông rất mịn màng

Sen hồng chẳng nhiễm nước

Mọi tướng tốt thảy đủ

Chân bước Ba-la-mật.

Lúc ta vừa cất chân

Vào thành lớn khất thực

Phước giúp không giàu nghèo

Chẳng phân Ba-la-mật.

Khất thực khắp chốn xong

Trở lại nơi tinh xá

Đạo pháp tự an vui

Tư duy Ba-la-mật.

Ngày đêm thường kinh hành

Xem ai nên độ trước

Chẳng trái gốc thệ lớn

Thanh tịnh Ba-la-mật.

Do vậy nên tự tu

Chẳng tranh với thế tục

Tự lìa, giúp người lìa

Hướng lìa Ba-la-mật.

Bốn đại đều có tính

Cao thấp cũng chẳng đồng

Do thức khéo phân biệt

Nghĩa pháp Ba-la-mật.

Bồ-tát tự quán không

Chẳng trái, luôn xét kỹ

Ngăn giữ mọi nghiệp ác

Tuệ tỏ Ba-la-mật.

Quán rõ các quốc độ

Chẳng dấy tưởng khổ vui

Tỏ các pháp thâm diệu

Pháp lành Ba-la-mật.

Nên tiến, biết dốc tiến

Cũng chẳng mang hồ nghi

Nẻo xuất không hai ngã

Hư tịch Ba-la-mật.

Quán trọn gốc các hành

Thọ báo cũng thanh tịnh

Chẳng mong tạo công đức

Thí quên Ba-la-mật.

Quá khứ chẳng sinh lại

Vị lai chẳng thể thấy

Hiện tại pháp tự nhiên

Nguyện cầu Ba-la-mật.

Nê-hoàn không thể tánh

Cũng không thọ, nhập, xứ

Quán pháp báo các thọ

Rõ gốc Ba-la-mật.

Tam-muội định, ý tĩnh

Vĩnh viễn dứt ý loạn

Vô thường, khổ, vô ngã

Hành thể Ba-la-mật.

Quan sát pháp như thật

Rõ một chẳng thể động

Chẳng hoại gốc tâm pháp

Tự nhiên Ba-la-mật

Thảy rõ pháp vô ngã

Chẳng thấy sinh nối tiếp

Chuyển các pháp xoay vòng

Rộng giúp Ba-la-mật.

Các pháp tánh năng diệt

Cũng chẳng cầu giải thoát

Dốc tin đến năm nẻo

Dứt sinh Ba-la-mật.

Hành Như Lai cực diệu

Tâm ý thức cũng thế

Đạt được tâm vô sinh

Thông tỏ Ba-la-mật.

Ta tính từ chốn gốc

Sống trải hằng sa kiếp

Công sức tự nhiên bày

Dấu hành Ba-la-mật.

Từ cõi gốc sinh tử

Như huyễn, chẳng chân thật

Tịch diệt chẳng thể nhiễm

Ẩn chứa Ba-la-mật.

Hiền thánh mười hai phẩm

Thảy quay về vô vi

Vô sinh nên chẳng sinh

Hành thắng Ba-la-mật.

Nhớ xưa nơi rừng sâu

An tọa tư duy đạo

Hình thể luôn ngay ngắn

Sơ thiền Ba-la-mật.

Lại nơi tòa Sư tử

Chốn giảng đường rộng lớn

Chẳng tưởng chư Thiên giữ

Nhị thiền Ba-la-mật.

Lại trong hiền kiếp ấy

Nơi thành lớn Hộ pháp

Tự ẩn cầu chánh pháp

Tam thiền Ba-la-mật.

Như nay nơi tòa này

Diễn rộng vô lượng pháp

Trong ngoài không chốn ngại

Tứ thiền Ba-la-mật.

Hành đạo không ô nhiễm

Chẳng dấy từng ấy niệm

Nên tự đạt tôn quý

Lìa thế Ba-la-mật.

Như mặt trời vừa tỏa

Khiến người người đều thấy

Ta nay giảng đạo pháp

Hiện rõ Ba-la-mật.

Vô số a-tăng-kỳ

Như Lai vượt nghĩ bàn

Mỗi mỗi giảng pháp khắp

Vô sinh Ba-la-mật.

Chính khiến trăm ngàn ức

Bảy báu khắp mọi cõi

Chẳng bằng một ý niệm

Ý dốc Ba-la-mật.

Chẳng khởi cũng chẳng diệt

Rõ từ gốc đến nay

Quán thông tỏ ba đời

Phạm hạnh Ba-la-mật.

Như nên quý gốc tuệ

Thứ lớp luôn thuận hợp

Tu đạo không hai tâm

Huyền tịch Ba-la-mật.

Đại Từ chẳng nghĩ bàn

Cứu độ khắp muôn loài

Tiếng gầm rống sư tử

Nghe khắp Ba-la-mật.

Như có muôn chúng sinh

Tin vui pháp không, vô

Thuận lý không chốn phạm

Hành đạo Ba-la-mật.

Siêng tu tập sáu pháp

Vui tịch tĩnh dứt phiền

Tự tỏ hành mạng trước

Rõ gốc Ba-la-mật.

Đời này nhận thai mẹ

Dứt dục gốc tu hành

Căn thức mạng thảy yên

Thọ ký Ba-la-mật.

Các pháp không nhiễu loạn

Pháp thanh tịnh tu tập

Niệm sinh lìa gốc sinh

Gốc không Ba-la-mật.

Người qua năm nẻo sâu

Như sông xuôi biển rộng

Vút nhanh không trở lại

Hướng về Ba-la-mật.

Luôn nghĩ khổ thế gian

Niệm lìa chẳng gắn bó

Riêng trôi chẳng chút lo

Vô song Ba-la-mật.

Như gieo trồng hạt giống

Lúa mè cho quả, hoa

Hạt gốc chẳng sinh mầm

Biến đổi Ba-la-mật.

Đời người chẳng học đạo

Đến chết mới hối hận

Muốn lìa chớ biếng trễ

Tu học Ba-la-mật.

Như muốn nhổ gốc rễ

Thức chứ lại gieo trồng

Dứt diệt nên thuận hợp

Hương xông Ba-la-mật.

Quán các pháp thế gian

Thảy không, chẳng chốn có

Nên quán pháp thị phi

Bất động Ba-la-mật.

Khuyên giúp các nẻo phước

Mỗi mỗi không chốn ngại

Đạt quả mười trụ hạnh

Nhất sinh Ba-la-mật.

Quán rõ các pháp môn

Pháp Tổng trì luôn giữ

Mọi pháp giới tương ứng

Dứt kiết Ba-la-mật.

Như đi khắp hư không

Thần túc luôn tự tại

Dứt tưởng về ta, người

Tập hành Ba-la-mật.

Tư duy mỗi mỗi pháp

Nhẹ bước nên ung dung

Lấy thân lường biết không

Thần túc Ba-la-mật.

Quán gốc người như thật

Hành đạo luôn thích hợp

Chẳng dấy tâm nhị kiến

Chánh định Ba-la-mật.

Như xem mặt trong gương

Đã thực không cấu uế

Phiền não tự nhiên diệt

Trăm phước Ba-la-mật.

Nguyện trước chẳng thể biết

Hành chứa nay đã đạt

Thành tín như nhật hiện

Chọn pháp Ba-la-mật.

Nhất niệm nhập cõi diệu

Tìm cầu vô lượng pháp

Ý khiêm cung từ tốn

Kiên cố Ba-la-mật.

Bồ-tát có tám pháp

Tu tập đến đạo tràng

Tuệ không chẳng vướng không

Dứt tưởng Ba-la-mật.

Như muốn dựa tuệ không

Rõ không chẳng chân thật

Gốc tuệ rõ ba ngại

Tướng không Ba-la-mật.

Có pháp tên Chiến cách

Định Phấn tấn vô úy

Chẳng hề mang khiếp nhược

Các trí Ba-la-mật.

Nhân duyên hổ tương sinh

Sinh tử là gốc đạo

Hai việc không rời nhau

Dứt khổ Ba-la-mật.

Một đời chẳng căn bản

Cũng chẳng gốc chúng sinh

Thức thần tham đắm hữu

Giả hiệu Ba-la-mật.

Đạo chân không hình chất

Vi diệu chẳng nghĩ bàn

Đạo thật chẳng có đường

Chấn động Ba-la-mật.

Quán cõi như Phật tịnh

Thanh tịnh không cấu nhiễm

Thường đem đạo bình đẳng

Thần thông Ba-la-mật.

Bồ-tát luôn xem xét

Chẳng vướng pháp hình tướng

Biết sống vượt năm đường

Không tên Ba-la-mật.

Hoặc dốc tu một pháp

Vượt hơn các nẻo hành

Tự nhiên đạt tối thắng

Vượt bậc Ba-la-mật.

Quán không tất cả người

Tâm từng không chốn niệm

Hợp nhất không cấu uế

Giới hạn Ba-la-mật.

Đức Đại Thánh vô lượng

Chẳng hề nhiễm dục trần

Rõ tận gốc phiền não

Thăm thẳm Ba-la-mật.

Gốc không có năm nẻo

Do trần cấu mà sinh

Huyễn hóa tưởng chẳng thường

Tuệ thánh Ba-la-mật.

Các pháp cùng thọ nhập

Nẻo tu tập Bồ-tát

Chẳng thấy gốc mọi khổ

Vô ngã Ba-la-mật.

Cũng không nơi số kiếp

Mầm sinh tử vô hình

Vị lai luôn trôi đi

Nhanh chóng Ba-la-mật.

Nhận rõ bốn vô thường

Thân khổ, không, vô ngã

Dùng tuệ tự trang nghiêm

Tu tập Ba-la-mật.

Như người muốn hành không

Tu thiền nên đạo quả

Ý định không thác loạn

Dốc chí Ba-la-mật.

Miệng phát vô lượng âm

Pháp tánh không bị hủy

Như trăng giữa ngàn sao

Thật quả Ba-la-mật.

Thần túc chẳng thể lường

Biển tuệ như hằng sa

Phương tiện thu tự tại

Thọ nhập Ba-la-mật.

Như nhằm độ chúng sinh

Nhập định quan sát tâm

Trước dùng tuệ dẫn dắt

Dần hiện Ba-la-mật.

Kinh Phật chẳng thể tính

Chỉ Phật mới thấu đạt

Các pháp tướng hợp tướng

Khuyến lạc Ba-la-mật.

Độ thoát hết thảy loài

Kiếp xa gần không hạn

Đạo chân không nam nữ

Thuận hợp Ba-la-mật.

Tu học đạo Bồ-tát

Trước thanh tịnh ba nghiệp

Không hành theo người ác

Gốc tịnh Ba-la-mật.

Luôn nhớ nghĩ đạo pháp

Lìa trọn hành cõi dục

Trung gian không dấy tưởng

Dứt dục Ba-la-mật.

Các pháp không danh hiệu

Chấp sắc mong báo công

Sắc cũng chẳng không gốc

Lìa sắc Ba-la-mật.

Bồ-tát được thọ ký

Như Lai nẻo ấn chứng

Hành dứt, chẳng tạo tiếp

Bổ xứ Ba-la-mật.

Hữu số, gốc vô số

Vô số cũng lại thế

Khởi cũng chẳng thấy dấy

Dứt kết Ba-la-mật.

Dứt sinh chẳng có sinh

Vô sinh cũng như vậy

Rõ sinh là vô thường

Vô sinh Ba-la-mật.

Không có gốc chẳng có

Chẳng có cũng như thế

Tỏ rõ có, chẳng có

Nhất tướng Ba-la-mật.

Một cũng vốn chẳng một

Không một cũng lại thế

Một cũng gốc không trụ

Không tên Ba-la-mật.

Gốc không xuất giả hiệu

Giảm tạm chẳng chân thật

Không chấp quy nẻo diệt

Lo đạo Ba-la-mật.

Người hành từ gốc chứa

Xem đời như huyễn hóa

Chẳng nên dấy nhiều tưởng

Dứt dấu Ba-la-mật.

Trải qua hết thảy kiếp

Giữ sạch lìa số kiếp

Chẳng đắm nơi âm hưởng

Không thanh Ba-la-mật.

Như mắt người trông sắc

Gốc sắc chẳng đợi mắt

Như thức rõ trong ngoài

Không thức Ba-la-mật.

Tiếng, hương, vị thích hợp

Ý pháp cũng như vậy

Thức ấy gốc không có

Tự nhiên Ba-la-mật.

Quán các pháp không sắc

Không thống (thọ) và cánh lạc

Uy nghi mọi hành đủ

Hành tạo Ba-la-mật.

Sinh ấy gốc không có

Thức tham lạc nên sinh

Theo hình thọ sinh mạng

Dứt tham Ba-la-mật.

Thần thức vốn vô hình

Gốc tánh tự nhiên dứt

Sau nhận sáu nhập khổ

Đoạn nhập Ba-la-mật.

Nhớ lìa năm chốn sâu

Tư duy quán hư không

Dựng cao cờ pháp lớn

Sáng rỡ Ba-la-mật.

Dứt tưởng cũng chẳng sinh

Chẳng theo thầy thọ giáo

Ở trong đó tự ngộ

Vượt bậc Ba-la-mật.

Các pháp như hư không

Chẳng phải thuộc nhớ, dục

Mọi âm hưởng thảy đạt

Nghe thuyết Ba-la-mật.

Thanh ấy trong, diệu, tốt

Chỗ nói không trở ngại

Không dấy lại sáu dục

Pháp diệu Ba-la-mật.

Các pháp thật vô lượng

Như Lai thảy vượt hết

Trí đạo thông ba đạt

Chánh quán Ba-la-mật.

Hiện làm thầy lãnh nhận

Không mang ý thấp cao

Ý vượt cả ba cõi

Riêng bước Ba-la-mật.

Không hành, chẳng tạo hành

Gốc hành không nhân duyên

Duyên hết nên không hành

Thần đức Ba-la-mật.

Ba thống (thọ) do khổ vui

Báo ứng theo pháp ấy

Không khổ, không lạc, thống (thọ)

Dứt thọ Ba-la-mật.

Hành thành tựu bảy quán

Ba chốn tự nhiên diệt

Ấm nhập chẳng sinh lại

Dứt ái Ba-la-mật.

Tìm sắc gốc từ không

Do khởi tưởng các pháp

Chẳng phải ngã, tạo gốc

Thấy đúng Ba-la-mật.

Không hành cũng không báo

An tọa dứt mọi niệm

Tư duy tự thành đạo

Thường trụ Ba-la-mật.

Ý giữ không hề động

An nhiên như hư không

Chẳng có cũng chẳng không

Hành khắp Ba-la-mật.

Pháp chuyển không tướng pháp

Huống có kẻ thọ pháp

Thấu đạt thảy không tịch

Rõ thời Ba-la-mật.

Thanh truyền khắp mọi cõi

Đều diễn pháp âm diệu

Gốc thanh là vô sinh

Vô thanh Ba-la-mật.

Luôn giữ gìn thân miệng

Ý chớ nghĩ vạy tà

Gắn đạo chẳng hề trái

Dứt pháp Ba-la-mật.

Tư duy mọi pháp giới

Chẳng hủy nẻo xa pháp

Đầy đủ chín thứ lớp

Pháp giới Ba-la-mật.

Vô úy chẳng thể tận

Chẳng trong ngoài, xa gần

Lìa bốn thứ thọ, nhập

Vô lượng Ba-la-mật.

Chẳng hoại pháp hình sắc

Cũng chẳng cùng tương ứng

Không phá tướng tự nhiên

Tương hợp Ba-la-mật.

Gốc nẻo hành không một

Thâm diệu thật khó lường

Theo cội nguồn hóa hợp

Trí thuận Ba-la-mật.

Như muốn lãnh hội pháp

Pháp hiện có cảnh giới

Liền tìm được cội nguồn

Vô tận Ba-la-mật.

Từ trăm ngàn ức kiếp

Giáo hóa muôn chúng sinh

Khiến thảy đều thành tựu

Phương tiện Ba-la-mật.

Theo thời hiện phương tiện

Chẳng tham đắm ba cõi

Đoạn trừ mọi che phủ

Tuệ tỏ Ba-la-mật.

Tổng trì các cửa pháp

Chẳng mất gốc hành đúng

Chẳng tự đề cao mình

Viên mãn Ba-la-mật.

Pháp sinh chẳng có sinh

Pháp tận chẳng hề tận

Rõ sinh tận gốc không

Tiếng không Ba-la-mật.

Ví như âm thanh người

Bậc Chánh Giác diễn nói

Đều quy về không, vô

Như thật Ba-la-mật.

Các căn không rối loạn

Niệm giữ các tướng đủ

Thanh tịnh quy gốc không

Tuệ đạo Ba-la-mật.

Người buộc vô lượng dây

Chẳng có chốn hoại được

Tự nhiên thông đạt Thánh

Hóa sinh Ba-la-mật.

Như Lai Tối Chánh Giác

Thấu suốt pháp quá khứ

Thảy đều tự nhiên hóa

Tạng sâu Ba-la-mật.

Vị lai có gốc sinh

Thọ khổ thật vô lượng

Phương tiện đoán vị lại

Tận gốc Ba-la-mật.

Hiện tại vô lượng hành

Chúng sinh thật vô số

Theo hình tướng hóa độ

Cõi tịnh Ba-la-mật.

Nên thuyết phẩm pháp môn

Công phước chẳng tận cùng

Chẳng mong cầu phước báo

Cây đạo Ba-la-mật.

Hành thần túc từ gốc

Chỗ pháp thuyết chẳng đồng

Hiện pháp có tăng giảm

Xoay vòng Ba-la-mật.

Trí vô ngại vô lượng

Chốn giảng chẳng hề thiếu

Ý đạo thật thâm diệu

Diễn suốt Ba-la-mật.

Pháp Phật không hai tướng

Chỉ tại thân ý tịnh

Không vướng mắc chốn pháp

Chẳng trụ Ba-la-mật.

Tuy đạt được thần thông

Chẳng học pháp toán thuật

Hành trọn, chẳng gồm đủ

Không lại Ba-la-mật.

Như thật chẳng có một

Cũng chẳng từng ấy tưởng

Hành dứt đạt đến một

Cúng dường Ba-la-mật.

Chư Phật, chư Thế Tôn

Nơi pháp luôn tự tại

Hóa thân luôn tự tại

Pháp pháp Ba-la-mật.

Đã rõ vô số trước

Khó tính vô lượng kiếp

Giáo tận lại hóa tiếp

Ung dung Ba-la-mật.

A-tăng-kỳ vị lai

Vô lượng loài chúng sinh

Biết rõ thực khổ nhọc

Tiếp độ Ba-la-mật.

Quán sát đủ các loài

Vô lượng Phật quá khứ

Cũng giảng pháp chân như

Không dựa Ba-la-mật.

Thật cũng chẳng thật gốc

Thật cũng tự nhiên sinh

Thật cũng chẳng thường trụ

Thân chuyển Ba-la-mật.

Thông văn tự đạo pháp

Nẻo hành không hồ nghi

Chẳng nghi khổ ba đời

Gốc thân Ba-la-mật.

Chẳng tính gốc pháp không

Trí từ vô lượng sinh

Quán rõ đời lầm lạc

Dạy truyền Ba-la-mật.

Từ lúc mới phát tâm

Luôn thương xót muôn loài

Chẳng ở nơi thành ấp

Lìa chúng Ba-la-mật.

Phân biệt chi tiết thân

Mọi uế trược tướng thân

Nhận rõ gốc vô hình

Dứt chấp Ba-la-mật.

Pháp tánh chẳng thường trụ

Cũng chẳng đời nay, sau

Lìa pháp chẳng đạt quả

Vị lai Ba-la-mật.

Cũng chẳng cùng một chốn

Dấu hành đều sai biệt

Cùng quy về diệt độ

Bình đẳng Ba-la-mật.

Thật–không chẳng thể lìa

Huống sẽ không thật không

Niệm thiện dốc sức học

Đạt diệu Ba-la-mật.

Hết thảy mọi tướng đủ

Gốc không là một hình

Tuệ không từ pháp đạt

Tự sinh Ba-la-mật.

Nhớ Phật gốc dứt sân

Mạng hết khéo giác ngộ

Do vậy nay thành Phật

Lập chí Ba-la-mật.

Thọ hình bị phỉ báng

Chẳng hề khuất phục vinh

Nên hiệu Nhân Trung Tôn

Thu ý Ba-la-mật.

Chưa thọ gốc Tuệ không

Ý đạo có dời đổi

Hiện ánh sáng ở đời

Ý phát Ba-la-mật.

Diệt độ có bốn pháp

Đều do gốc ba độc

Danh hiệu Nhân Trung

Tôn Chẳng hoại Ba-la-mật.

Đạo cũng có ba tướng

Gốc pháp tánh chân như

Hiện tại đạt ba báo

Thành tựu Ba-la-mật.

Pháp chân thật Như Lai

Chẳng có thể giữ gìn

Nhận rõ thân gốc không

Đem lại Ba-la-mật.

Thông đạt chẳng thể lường

Tâm hình đều cùng trụ

Đạo tinh luyện tâm cấu

Vãng lai Ba-la-mật.

Tâm ý gốc vốn không

Tự sinh tự nhiên diệt

Gốc ngã cũng tự không

Không tịch Ba-la-mật.

Phật chẳng do ba đời

Nẻo hiện tại vị lai

Chuyển biến chẳng ngừng nghỉ

Nhanh chóng Ba-la-mật.

Tướng pháp luôn tự trụ

Thần thức tự lưu chuyển

Có cõi, chẳng có cõi

Tuệ tĩnh Ba-la-mật.

Pháp của thân có sáu

Chẳng tưởng do ý tạo

Ba mươi bảy hành khổ

Nêu giảng Ba-la-mật.

Chẳng phải chốn tu đạo

Vì thuyết không, vô thường

Các pháp Phật xuất hiện

Thế giới Ba-la-mật.

Thần trí lưỡi dài rộng

Mọi giáo pháp ngôn thuyết

Đều từ công đức thành

Tâm thông Ba-la-mật.

Thi ơn rõ ân nghĩa

Thận trọng nhớ kiêu hãnh

Chỉ đạo tự giúp đỡ

Pháp hiện Ba-la-mật.

Nẻo hành pháp thâm diệu

Thần thông thiền giải thoát

Phương tiện theo thời độ

Các đức Ba-la-mật.

Pháp thân, thân tư duy

Đấy chẳng Tối chánh giác

Đạt tánh Nê-hoàn ấy

Sắc dứt Ba-la-mật.

Thích nghi giáo hóa trước

Chớ để phiền não lôi

Biến hóa mọi thù thắng

Hàng phục Ba-la-mật.

Tâm mới không trải khổ

Hành hóa chẳng thể đạt

Giới thân tự nhiên đủ

Ý đức Ba-la-mật

Ý tin hướng Tam bảo

Khiêm cung chẳng kiêu mạng

Thấu đạt hết gốc khổ

Dứt si Ba-la-mật.

Thức phân biệt các tuệ

Chẳng vướng pháp tôi ta

Tự nhiên thông đạt Thánh

Tự đạt Ba-la-mật.

Nêu rõ mười hai duyên

Mỗi mỗi đều nhận rõ

Ba thuốc trừ ba ái

Thu khẩu Ba-la-mật.

Hóa hiện các quốc độ

Nêu giảng Tuệ hư không

Cũng không thể chấp thân

Rõ chúng Ba-la-mật.

Độ người như hằng sa

Hiểu pháp chẳng thể lường

Du hóa khắp hư không

Hơn hẳn Ba-la-mật.

Tám pháp vô sinh độ

Phương tiện chiếu mọi cõi

Chẳng thấy tướng các pháp

Pháp thường Ba-la-mật.

Các tuệ không chốn ngăn

Tu tập tạo an lạc

Thần tướng nơi đạo lớn

Hướng môn Ba-la-mật.

Tổng trì có mười pháp

Thân, khẩu, ý là gốc

Trừ mười, thành tựu mười

Báo ứng Ba-la-mật.

Năng gắn bó chúng sinh

Thị hiện Tuệ vô thượng

Đức vượt hơn mọi Thánh

Trừ khổ Ba-la-mật.

Vô hình, không, thanh tịnh

Nẻo Chánh giác chẳng thấy

Dẫn dắt đến giải thoát

Cõi đạo Ba-la-mật.

Như ở trong năm kiếp

Cúng dường phụng Hiền thánh

Chẳng như một gốc đạo

Rũ thương Ba-la-mật.

Xưa ta mới thọ ký

Trước đạt tuệ vô sinh

Như trải qua số kiếp

Tuệ không Ba-la-mật.

Phát tâm gốc Chánh giác

Gốc thành tựu mười hiệu

Đã đạt như sở nguyện

Cầu nối Ba-la-mật.

Đức Thánh hơn trời cao

Sáng ngời vượt bờ bến

Hóa độ khắp chúng sinh

Ân nhuần Ba-la-mật.

Tuy giáo hóa trong đời

Lời nghiêm như lời thề

Nêu rộng vô lượng báu

Theo thời Ba-la-mật.

Như người chẳng rõ đời

Vô thường cùng biến đổi

Thọ mạng mãi chồng chất

Trụ kiếp Ba-la-mật.

Như ta nẻo trải khắp

Tự nhận thấy hiện tại

Chán lìa thân năm ấm

Quán tịnh Ba-la-mật.

Tuy muốn đạt Nê-hoàn

Dứt trừ tưởng chấp thân

Tu định niệm hiện tại

Không phạm Ba-la-mật.

Mười tám pháp giữ gốc

Dứt niệm pháp duyên nhập

Chẳng hề dấy vọng tưởng

An lạc Ba-la-mật.

Nhận pháp có ba nghĩa

Ba nghiệp phải dốc giữ

Dứt cầu chẳng niệm không

Thấu đạt Ba-la-mật.

Mỗi mỗi nhận rõ thân

Các pháp Phật cũng thế

Nhập định quán các tưởng

Vô biên Ba-la-mật.

Tạng vô tận chư Phật

Nêu bày vô lượng định

Quán khắp hết mọi cõi

Cứu cánh Ba-la-mật.

Chư Phật luôn uy nghi

Siêng tu giới hết mực

Pháp ra vào tự tại

Thu tâm Ba-la-mật.

Muốn tạo chốn cảm ứng

Trước phải nên nhập định

Thấu tỏ gốc ngọn không

Bình đẳng Ba-la-mật.

Nẻo tu tập gốc Phật

Quán thân không chốn tham

Tự lợi lại lợi người

Cõi hành Ba-la-mật.

Xem xét pháp trước sau

Siêu việt cõi không có

Các tưởng tịch tự tại

Mọi giáo Ba-la-mật.

Pháp về thân có ba

Chẳng phạm giết, dâm, trộm

Dốc sức cầu pháp giới

Hành gốc Ba-la-mật.

Miệng chẳng phạm bốn lỗi

Mọi ngôn thuyết không dối

Tự giữ mình giữ người

Chánh giác Ba-la-mật.

Pháp của ý có ba

Chẳng dấy các tưởng loạn

Đạt chốn trú xứ Phật

Kiên cố Ba-la-mật.

Gốc từ nẻo không lại

Giáo hóa khắp thế giới

Dứt mong, chẳng chấp không

Như thật Ba-la-mật.

Hành từ ba đời ấy

Tham đắm các dục buộc

Ngộ do pháp cõi thực

Nguyện thành Ba-la-mật.

Trí ba đạt, năm thông

Chốn đến không ngăn ngại

Cõi tịnh hóa độ khắp

Thức biến Ba-la-mật.

Gốc không, hiện nay có

Có cũng chẳng gốc sinh

Duyên dẫn đến vui, khổ

Duyên đối Ba-la-mật.

Gốc giác vượt nghĩ bàn

Biến hiện thật không lường

Thân phân rồi lại hợp

Thần trí Ba-la-mật.

Cũng chẳng phân bỉ thử

Cũng không trụ pháp giới

Quán thân như không thân

Hành nghiệp Ba-la-mật.

Chấp vướng sinh sâu nặng

Duyên đến sinh già, bệnh

Trong ngoài thảy không tịch

Người không Ba-la-mật.

Gốc nhờ Tuệ bình đẳng

Chẳng còn thấy lại qua

Hiểu ba pháp, ba không

Các Định Ba-la-mật.

Ba hành có ba việc

Quán giác chẳng có giác

Tiến đến nẻo Nê-hoàn

Hiện khắp Ba-la-mật.

Quán tỏ giống các pháp

Ba mươi bảy phẩm sinh

Tiến đến nẻo Niết-bàn

An ổn Ba-la-mật.

Quán tỏ pháp Vô học

Cũng chẳng thấy sinh diệt

Ngồi, nằm luôn tự tại

Chẳng dấy Ba-la-mật.

Người quán không chốn quán

Không thấy chủ các pháp

Hành hiện không khởi diệt

Vô lượng Ba-la-mật.

Đời người vô vàn khổ

Thọ thân luôn nối tiếp

Muốn dứt các mạn ấy

Tu học Ba-la-mật.

Nhận thân bốn đại ấy

Muốn diệt chẳng có phương

Quan sát tất đạt trí

Dứt dục Ba-la-mật.

Tánh các pháp thuần thục

Nghiệp tịnh các công đức

Tích chứa đạt đến Phật

Ba cấu Ba-la-mật.

Chúng sinh gồm đủ nguyện

Khiến thảy đều thành tựu

Tất quy nơi diệt tận

Giới luật Ba-la-mật.

Nơi chốn Phật giáo hóa

Dốc bày gốc tánh không

Thuyết không chẳng thấy không

Hoan hỷ Ba-la-mật.

Nếu có những chúng sinh

Muốn tu tập năm đức

Vô lượng pháp hợp tụ

Các tuệ Ba-la-mật.

Tu năm phần Pháp thân

Giới, định, tuệ giải độ

Lượng hết không có lượng

Gốc pháp Ba-la-mật.

Tối sơ không có sinh

Không Phật, không chúng sinh

Nhân duyên tự tạo hành

Tự khởi Ba-la-mật.

Sẽ nhận vô lượng khổ

Sinh, già mọi khổ não

Thọ bào thai vô hình

Tiến mạnh Ba-la-mật.

Chư Phật thường nhập định

Rơi lệ thương muôn loài

Ba bậc pháp sáu Độ

Dứt mong Ba-la-mật.

Tu tập gốc các thiện

Ý tỏ nhập các định

Tuy sinh năng lìa sinh

Rõ tướng Ba-la-mật.

Công sức qua ức kiếp

Không vướng mọi nẻo vui

Nhớ thiện tu nẻo gốc

Lìa bụi Ba-la-mật.

Nhập định đạt hoan hỷ

Tâm du vô lượng không

Các tướng mỗi mỗi rõ

Thành đạo Ba-la-mật.

Muốn đủ Pháp tạng sâu

Trước tu không, vô tướng

Đức thần túc răn dạy

Nghiêm tịnh Ba-la-mật.

Nhất Thiết Trí Như Lai

Rõ gốc ngọn người không

Nêu giảng pháp bốn Đế

Thật quả Ba-la-mật.

Đại Thánh Nhân Trung Tôn

Giáo huấn không bến bờ

Nẻo trí nên năm pháp

Tạng thâu Ba-la-mật.

Năm nghiệp thành năm hành

Năm nguyện trừ năm cõi

Năm tánh năm phần thân

Năm nghiệp Ba-la-mật.

Như dốc tu nẻo đức

Cầu gốc gốc dứt nghiệp

Mọi đạo quả rực rỡ

Tỏa rộng Ba-la-mật.

Mười tuệ mười nẻo vui

Mười pháp thảy gồm đủ

Mười trụ mười nẻo theo

Mười diệu Ba-la-mật.

Ba ngàn hai trăm phước

Các tướng mỗi mỗi đủ

Dung mạo không kẻ sánh

Tự tịnh Ba-la-mật.

Từ bi thể hiện khắp

Nhằm khiến đạo quả thành

Tích chứa vô lượng đức

Trọn vẹn Ba-la-mật.

Tạo dựng gốc các đức

Chẳng thấy ta tôi người

Nên hiệu Nhân Trung Tôn

Vô cùng Ba-la-mật.

Phương tiện hóa độ hợp

Thiện xảo chẳng thể tận

Theo thời pháp ẩn hiện

Sinh tận Ba-la-mật.

Phước báo nơi ba cõi

Chẳng riêng các quyến thuộc

Hiện đức uy nghi Phật

Thành tựu Ba-la-mật.

Ta nay giảng Anh lạc

Ấn báu của chư Phật

Trang nghiêm cõi Phật tịnh

Tràng hoa Ba-la-mật.

Nếu thọ trì pháp này

Đạt hai mươi phước đức

Rõ đủ thân tâm thức

Thành trọn Ba-la-mật.

Tai mắt tự thông tỏ

Thức tự rõ chốn gốc

Trí diện đều thông đạt

Túc mạng Ba-la-mật.

Luôn thấy mười phương Phật

Thọ lãnh pháp Tổng trì

Nghe pháp liền tỏ ngộ

Pháp quý Ba-la-mật.

Lời nêu người tin thọ

Trọn chẳng hề khinh thường

Thân thể đều đạt đủ

Hương giới Ba-la-mật.

Kinh Bồ- Tát Anh Lạc, Quyển 7, Phẩm 20: Ánh Hào Quang

Phẩm 20: ÁNH HÀO QUANG

Bấy giờ Đức Thế Tôn bảo các vị thiện nam, thiện nữ:

–Nếu có các vị Đại Bồ-tát thọ trì đọc tụng cú nghĩa của pháp vượt nghĩ bàn do Đại phạm Thiên vương Tôn Phục Tôn nêu hỏi thì liền đạt được pháp môn Thân tướng bất nhị, nhãn hội nhập vào nẻo thanh tịnh của pháp giới tự tại. Đại Bồ-tát thực hiện pháp Định ý chánh thọ ấy, tức thì nơi các lỗ chân lông đó đều hiện rõ pháp giới tự tại, từ đó tiếp độ chúng sinh chẳng thể tận cùng, không thể hủy hoại các hành của pháp giới thanh tịnh. Đại Bồ-tát nhập pháp Định ý ấy thì liền có được đầy đủ hết thảy các pháp. Cũng có thể hóa hiện các pháp như huyễn, có thể biết được các thế giới nơi phát xuất các pháp, từ một cõi Phật này đến một cõi Phật khác, cho tới vô số trăm ngàn vạn ức thế giới, mỗi mỗi đều nhận rõ cội nguồn của chúng sinh ở đấy. Lại có thể nghĩ ngợi nhận ra các uy nghi thích hợp, chỗ có thể an tọa thì biết để an tọa, chỗ có thể nằm thì biết để nằm. Lại ở trong vô số trăm ngàn vạn ức kiếp nơi các thế giới ấy, thảy đều phân biệt nhận rõ ý nghĩa của căn, của khổ, của không, của vô hình tượng, nhân đấy mà thuyết giảng về quán không, quán không danh tự, quán trong quán ngoài, quán chẳng phải là chúng sinh, quán tịnh và bất tịnh; đạt được sự bình đẳng không hai, noi theo con đường Đại thừa, tiến tới theo nẻo vô vi không thoái chuyển.

Lúc ấy Đức Thế Tôn vì muốn khiến cho các vị nơi chúng hội nhận rõ và cởi bỏ mối hồ nghi, tức thì ở nơi tòa báu phóng ra ánh hào quang từ các lỗ chân lông trên chi thể của thân tướng, thảy chiếu khắp vô lượng thế giới trong mười phương, trong ấy với đủ loại chúng sinh, kể cả các loài côn trùng có hình dạng, hoặc có cánh, hoặc thân mềm, tất cả đều trông thấy đầy đủ ánh hào quang ấy đủ tự nhận biết thân mạng đời trước của mình cùng các pháp căn bản. Lại ở nơi ánh hào quang có được nghe những lời giảng dạy về ý nghĩa của các pháp khổ, không, vô hình tượng. Cũng liền ở nơi kiếp ấy thấy được sự việc của trăm kiếp, biết được sự việc của ngàn

kiếp, biết được sự việc của ức kiếp, của trăm ngàn ức kiếp, của vô hạn kiếp, của a-tăng-kỳ kiếp, của vô lượng kiếp, của vô biên kiếp, của vô số kiếp, của vô tế kiếp, của vô xưng kiếp, của chẳng thể nghĩ bàn kiếp, của chẳng thể bình lượng kiếp, của vô cùng tận kiếp. Lại biết được sự việc của vô hạn vô lượng chẳng thể xưng tính cõi chư Phật với chúng sinh khởi diệt kiếp. Lại trông thấy các vị Đại Bồ-tát với các nẻo hành hóa phép tắc uy nghi thích hợp, dốc tâm tu tập không hề trái với bản hạnh.

Bấy giờ, các vị Bồ-tát trông thấy ánh hào quang ấy thì tâm ý đều khai mở thông tỏ, lại tự nhập pháp định ý về thân tướng mình với các lỗ chân lông. Lại thấy vô lượng chúng sinh trong mười phương trải qua trăm ngàn ức kiếp với nẻo gốc tu tập hành hóa. Lúc này các vị Đại Bồ-tát ra khỏi pháp Tam-muội đó, đều trông thấy ánh hào quang nơi chư Phật như trước không khác.

Bấy giờ, có một vị Bồ-tát tên là Chiếu Minh, rời chỗ ngồi đứng dậy, để trần vai bên phải, đến trước Đức Phật, quỳ mọp, chắp tay cung kính thưa:

–Kính bạch Thế Tôn! Con đã trông thấy Đức Như Lai Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác với ánh hào quang được phóng ra từ các lỗ chân lông nơi chi thể của thân tướng, chiếu tỏa tận cùng vô lượng thế giới trong mười phương, đều khiến cho mọi chúng sinh tự nhận biết về thân mạng đời trước với vô lượng sự việc đã trải qua ở các đời ấy. Cũng khiến cho các vị Đại Bồ-tát có được thần lực tự tại, có thể nhập pháp định ý về thân tướng với các lỗ chân lông nơi chi thể, cũng biết được thân mạng đời trước của chúng sinh mười phương. Thật là điều hết sức kỳ diệu chẳng thể nghĩ bàn. Kính bạch Thế Tôn! Con dám xin có đôi điều muốn thưa hỏi, nếu được chấp thuận thì mới bày tỏ.

Lúc này Đức Thế Tôn đã rõ ý của vị Bồ-tát kia nên nói:

–Này Bồ-tát Chiếu Minh! Chỗ mà Bồ-tát muốn nêu hỏi ấy đều là cảnh giới của Như Lai. Vậy Bồ-tát hãy lắng nghe, khéo suy nghĩ ghi nhớ! Chỗ Bồ-tát hỏi ấy, ta biết đúng chăng?

Bồ-tát Chiếu Minh thưa:

–Kính bạch Thế Tôn! Đúng vậy! Như Lai là kho tàng của các

pháp, mong được nêu giảng đầy đủ để dứt sạch hết mọi mối hồ nghi.

Đức Phật nói:

–Này vị Tộc tánh tử! Chỗ Bồ-tát nêu hỏi về Như Lai là Bậc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác với mười tôn hiệu gồm đủ. Hôm nay, từ thân tướng với các chi thể đã phóng ra ánh hào quang tỏa chiếu khắp vô lượng thế giới trong mười phương, khiến cho hết thảy mọi loài chúng sinh đều tự nhận biết về thân mạng đời trước từ chốn gốc đến nay, một ánh hào quang diệu đức với nẻo độ vô lượng; từ hàng phàm phu, hàng tu học lên đến bậc tu học đã hoàn tất, đều nhờ ơn ánh hào quang ấy mà được cứu độ. Thế Như Lai sao không thường xuyên phóng ánh hào quang đó để tế độ vô lượng các loài chúng sinh? Này Bồ-tát Chiếu Minh! Thế nào, chỗ Bồ-tát hỏi ấy có phải thế chăng?

Bồ-tát Chiếu Minh thưa:

–Kính bạch Thế Tôn! Đúng như thế! Thật là kỳ diệu, đặc biệt! Chỗ con nhằm hỏi, ý nghĩa là như vậy.

Đức Phật nói:

–Này vị Tộc tánh tử! Như Lai sẽ nêu rõ ý nghĩa ấy để thấy được câu hỏi. Ánh hào quang là nhằm thị hiện các pháp môn Định chẳng thể dùng ngôn ngữ giáo hóa. Như có chỗ giáo hóa thì Bồ-tát sẽ lại hỏi ta: “Kính bạch Thế Tôn! Vì sao hiện nay mặt trời, mặt trăng ấy tỏa chiếu khắp bốn thiên hạ, không đâu là không có ánh sáng. Thế thì ánh sáng của mặt trời, mặt trăng có lúc thì có lợi ích, có lúc thì gây nên sự hao tổn chăng?” Ta sẽ đáp rằng: “Này vị Tộc tánh tử! Không hề có.”

Đức Phật nói tiếp:

–Chỗ Bồ-tát hỏi ấy đúng là vậy chăng?

Bồ-tát Chiếu Minh thưa:

–Kính bạch Thế Tôn! Đúng như vậy!

Đức Phật nói:

–Lúc này Bồ-tát lại sẽ hỏi rằng: “Ánh sáng của mặt trời, mặt trăng tỏa chiếu khắp mọi chốn luôn không hề hao thiếu. Thế thì Như Lai hôm nay phóng ánh hào quang lớn, có lúc hao tổn, có lúc không hao tổn chăng?” Ta lại sẽ dùng ý nghĩa này để trả lời Bồ-tát:

“Này vị Tộc tánh tử! Nơi chốn tỏa chiếu của mặt trời, mặt trăng có thể lấy ngày làm đêm, lấy đêm làm ngày chăng?” Bồ-tát sẽ trả lời rằng: “Kính bạch Thế Tôn! Không thể được! Ánh sáng của mặt trời, mặt trăng không thể lấy ngày làm đêm, lấy đêm làm ngày được.” Ta sẽ nói: “Này vị Tộc tánh tử! Đúng vậy! Đúng vậy! Ánh hào quang của Như Lai có thể lấy ngày làm đêm, lấy đêm làm ngày được. Đó gọi là chỗ sai khác của hai sự việc.” Này vị Tộc tánh tử! Bồ-tát sẽ dựa vào ý nghĩa ấy mà hỏi ta: “Kính bạch Thế Tôn! Như mây mù cùng năm thứ che chắn có thể ngăn che ánh sáng mặt trời, mặt trăng, làm cho chúng không thể chiếu sáng khắp nơi được. Nay ánh hào quang của Đức Như Lai cũng có thể bị mây mù che chắn chăng?” Ta nói: “Này vị Tộc tánh tử! Chẳng phải như vậy. Vì sao? Vì ánh hào quang của Như Lai trong ngoài đều thông suốt thấu triệt, chẳng hề có sự ngăn chận, cắt đứt của các thứ mây mù nào. Hào quang của Như Lai vượt quá ba cõi, là thứ ánh sáng tôn quý không gì hơn.”

Này Bồ-tát Chiếu Minh! Bồ-tát sẽ lại nêu câu hỏi thế này: “Kính bạch Thế Tôn! Hào quang của Đức Như Lai không hề bị chướng ngại. Vậy ba độc của chúng sinh có phải là bụi bặm mây mù ngăn che chăng? Nếu là những thứ ấy thì giữa chúng với năm thứ ngăn che ánh sáng mặt trời, mặt trăng có gì khác nhau?”

Bấy giờ ta sẽ đáp: “Lành thay! Lành thay! Này vị Tộc tánh tử! Bồ-tát đã khéo nêu lên ý ấy. Ta nay sẽ cùng với Bồ-tát mỗi mỗi phân biệt. Ánh hào quang của Như Lai là chẳng thể nghĩ bàn, siêu việt cả ba cõi, không gì có thể so sánh. Pháp ánh hào quang ấy có mười kho tàng gồm chứa các hành.”

Những gì là mười?

1.Đạo tràng dũng mãnh, không hề hủy hoại các pháp.

2.Với các pháp vô tận đạt được bốn pháp vô úy.

3.Biện tài luôn thông đạt, sắc bén, xa lìa tám pháp của thế gian.

4.Sáu thứ thần thông thấu triệt không chốn ngăn ngại.

5.Luôn diễn giảng thông suốt các pháp thâm diệu không hề có sự khiếp nhược.

6.Chẳng hành phóng dật, vĩnh viễn lìa bỏ năm thứ che phủ.

7.Lòng Từ, Bi, Hỷ, Hộ (Xả) luôn được thể hiện đến khắp các loài.

8.Du hóa đến khắp các cõi Phật để giáo hóa, dẫn dắt hết thảy chúng sinh.

9.Căn môn luôn luôn đầy đủ, không vui thích với sự thấp hèn, kém cõi.

10.Tu tập đạo vô thượng, không xa rời pháp ý.

Này vị Tộc tánh tử! Đó là Như Lai Vô Thượng Chánh Giác đã tu tập mười pháp ấy nên mới có được mười thứ ánh sáng trí tuệ của Như Lai.

Này vị Tộc tánh tử! Cũng như ánh sáng của ngọc báu Ma-ni hàm chứa vô lượng thần đức, ánh sáng của ngọc báu vô giá ấy tỏa chiếu một châu thiên hạ; hai, ba, bốn châu thiên hạ. Ánh sáng ấy cũng tỏa chiếu đến một ngàn thế giới, hai ngàn thế giới, ba ngàn thế giới, cho đến tỏa chiếu cả tiểu thiên, trung thiên thế giới; đến tam thiên đại thiên thế giới. Lại có ngọc báu Ma-ni thần diệu tỏa chiếu một thế giới chư Phật, hai thế giới chư Phật, cho tới vô số tam thiên đại thiên thế giới chư Phật. Công đức của ánh sáng nơi ngọc báu ấy là chẳng thể nêu tính được. Ánh sáng của vật vô tình mà công đức còn như thế, huống hồ Như Lai là Bậc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, phóng ánh hào quang lớn chiếu khắp vô lượng quốc độ chư Phật? Trong các cõi ấy với mọi chúng sinh hữu tình được trông thấy ánh hào quang kia thì liền dứt trừ hết ba thứ cấu uế và đều phát tâm Vô thượng Bồ-đề.

Lại nữa, này Đại Bồ-tát Chiếu Minh! Nếu có các hàng thiện nam, thiện nữ dốc sức tin tưởng thì sẽ nhân đấy mà lãnh hội, tin về trí tuệ Như Lai đạt ánh hào quang lớn bao gồm mười sự việc hành hóa. Những gì là mười?

Chưa từng có pháp nào mà Như Lai lại không thông tỏ trọn vẹn. Đó là việc thứ nhất.

Chưa từng có sự chuyển biến khéo sử dụng các phương tiện nào mà Như Lai không thấu đạt để có thể hiện bày các pháp Phật giúp cho mọi người nhận biết và giác ngộ. Đó là việc thứ hai.

Đối với các pháp bên ngoài chưa được tự tại, mỗi mỗi đều hồ

nghi dấy tâm thị phi, không thấy cho là thấy, không bị trói buộc cho là trói buộc, không cởi mở cho là cởi mở, không giữ gìn cho là giữ gìn, không thành tựu cho là thành tựu. Đối với các pháp ấy thảy đều đạt được tự tại, đạt được như thật. Đúng như thế không chút hư vọng, khiến cho chư Phật Thế Tôn nơi tất cả các pháp thảy được tự tại, đối với các pháp giới không hề bị trở ngại. Đó là việc thứ ba.

Lại nữa, này vị Tộc tánh tử! Ví như có người chỉ trong khoảnh khắc một niệm có thể làm trong sạch tâm cấu nhiễm và hoát nhiên đại ngộ; không phải trải qua thời gian nhiều kiếp, du hóa từ một cõi Phật này đến một cõi Phật khác để giáo hóa chúng sinh mà không có gì trở ngại, siêu vượt cả ba cõi không gì là khó cả. Đó là việc thứ tư.

Lại nữa, này Đại Bồ-tát Chiếu Minh! Hoặc như gặp kiếp thiêu, thời kỳ ấy thật hết sức trống vắng, Đức Phật trước thì đã thuộc về quá khứ, Đức Phật sau thì chưa xuất hiện, nhưng pháp tánh vẫn thường trụ không hề biến đổi. Có Bậc Như Lai Vô Thượng Chánh Giác với thệ nguyện lớn lao, liền có thể tạo được sự trong lành thần diệu tịch tĩnh, an định như hư không, không ở nơi cảnh giới Vô dư Niết-bàn mà chọn lấy diệt độ. Sở dĩ như thế là do từ gốc với thệ nguyện hết sức lớn lao trọng yếu. Đó là việc thứ năm.

Lại nữa, này Đại Bồ-tát Chiếu Minh! Như Lai Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác quan sát tâm của mọi người, kẻ nào thích hợp hay không thích hợp nhận được sự hóa độ, Như Lai thảy đều thông tỏ đúng như thật không hề hư dối. Như Lai cũng thấu đạt từ cõi Dục này cho tới cõi trời Hữu tưởng, Vô tưởng với mọi nẻo nhớ nghĩ của tâm thức chúng sinh, hoặc tốt đẹp, hoặc xấu xa, hoặc khổ đau, hoặc an lạc mà liền có thể ở trong cõi ấy giáo hóa khiến họ được giác ngộ. Đó là việc thứ sáu.

Lại nữa, này Đại Bồ-tát Chiếu Minh! Hóa thân của Như Lai là chẳng thể lường tính được, có thể đi đến khắp vô lượng quốc độ chư Phật thực hiện pháp Thiền giải thoát, lần lượt trải qua chín bậc. Đó là việc thứ bảy.

Này Đại Bồ-tát Chiếu Minh! Như các vị thiện nam, thiện nữ tu tập năm đức hạnh thể hiện tâm nhẫn nhục, không hề trách cứ về

Kinh Bồ- Tát Anh Lạc, Quyển 7, Phẩm 21: Vô Tưởng

việc chịu đựng ấy. Lại cũng không khởi tâm đối chiếu, so bì giữa mình và người khác, hoặc hơn kém hay bằng nhau. Đó là việc làm thứ tám.

Lại nữa, này Đại Bồ-tát Chiếu Minh! Như hàng thiện nam, thiện nữ, đối với vô lượng các pháp chẳng thể nghĩ bàn, đi vào năm cõi chúng sinh, trong tâm có sự nhớ nghĩ thì chỉ trong khoảnh khắc búng ngón tay là thảy đều nhận biết được, hoặc hạng tâm ngu si hay không ngu si, tâm nặng ái dục hay không ái dục, tâm nặng giận dữ hay không giận dữ, mỗi mỗi phân biệt và thảy đều thông tỏ. Đó là việc thứ chín.

Lại nữa, này Đại Bồ-tát Chiếu Minh! Như các hàng thiện nam, thiện nữ đi đến khắp thế giới của chư Phật trong mười phương để khuyến khích thúc đẩy chúng sinh thực hành các Phật sự, nhân đấy thuyết giảng về nỗi khổ não của việc thọ nhận hình hài trong năm cõi, cho dù được sinh lên cõi trời thì cũng chẳng phải là nẻo thường còn vĩnh viễn. Thân người thì với trăm sự biến đổi khó lường.

Loài súc sinh ương ngạnh thì trọn kiếp không thể giải thoát, đám ngạ quỷ tham lam thì thọ hình xấu xí, gớm ghiếc, cõi địa ngục thì sự nhận lấy quả báo do tội ác luôn nối tiếp không dứt. Chỉ có cảnh giới Niết-bàn giải thoát an lạc là không gì có thể so sánh. Từ việc thuyết giảng lại còn chỉ rõ con đường để đi tới cõi giải thoát ấy.

Này Đại Bồ-tát Chiếu Minh! Đó là mười sự việc hành hóa của Như Lai, chẳng phải chốn của hàng Nhị thừa có thể thông đạt được.

Phẩm 21: VÔ TƯỞNG

Bấy giờ, nơi tòa ngồi có vị Bồ-tát tên là Pháp Tạo, nghe Đức Như Lai Vô Thượng Chánh Giác thuyết giảng về mười pháp tuệ hào quang nên hết sức hoan hỷ, liền rời chỗ ngồi đứng dậy, để trần vai bên phải, đến trước Đức Phật, đầu gối bên phải chạm sát đất, cung kính thưa:

–Kính bạch Thế Tôn! Con có chỗ xin được nêu hỏi, xin Đức Thế Tôn chấp thuận thì mới dám bày tỏ.

Đức Phật bảo Bồ-tát Pháp Tạo:

–Này vị Tộc tánh tử! Hiện nay đại chúng vân tập đông đủ ở đây thảy đều không còn lo sợ, nếu còn chỗ nghi ngại thì cứ việc nêu bày.

Bồ-tát Pháp Tạo thưa:

–Kính bạch Thế Tôn! Thế nào là có tưởng, không có tưởng; thế nào là có hành, không hành; thế nào là có thống (thọ) không có thống?

Đức Phật bảo Bồ-tát Pháp Tạo:

–Lành thay! Lành thay! Này vị Tộc tánh tử! Chỗ Bồ-tát nêu hỏi đều là nhằm giữ lấy uy thần của Phật.

Bồ-tát hãy lắng nghe và khéo suy nghĩ ghi nhớ. Ta sẽ cùng với Bồ-tát mỗi mỗi phân biệt.

Bồ-tát Pháp Tạo thưa:

–Con xin dốc tâm lãnh hội.

Đức Phật nói:

–Này vị Tộc tánh tử! Ta nay hỏi Bồ-tát, Bồ-tát sẽ theo đấy mà trả lời ta. Này vị Tộc tánh tử! Bậc Tối Chánh Giác là hữu tưởng hay vô tưởng?

Bồ-tát Pháp Tạo thưa:

–Kính bạch Thế Tôn! Bậc Tối Chánh Giác là hữu tưởng chứ không phải là vô tưởng.

Đức Phật nói:

–Này vị Tộc tánh tử! Pháp thân thanh tịnh là hữu tưởng hay vô tưởng?

Bồ-tát Pháp Tạo thưa với Đức Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Pháp thân thanh tịnh là hữu tưởng chứ không phải vô tưởng.

Đức Phật nói:

–Này vị Tộc tánh tử! Thân giới, thân định, thân tuệ, thân giải thoát, thân giải thoát tri kiến là hữu tưởng hay vô tưởng?

Bồ-tát Pháp tạo thưa:

–Kính bạch Thế Tôn! Thân giới, thân định, thân tuệ, thân giải thoát và thân giải thoát tri kiến đều là hữu tưởng chứ không phải là vô tưởng.

Đức Phật lại hỏi:

–Này vị Tộc tánh tử! Ý ông nghĩ sao? Các pháp bốn Ý chỉ, bốn Ý đoạn, bốn Thần túc, năm Căn, năm Lực, bảy Giác ý, tám nẻo đường của bậc Giải thoát, Không, Vô tướng, Vô nguyện, từ đạo quả Tu-đà-hoàn cho tới Phật là hữu tưởng hay vô tưởng?

Bồ-tát Pháp Tạo thưa với Đức Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Theo hết thảy các pháp tu tập từ Sơ quả đến quả vị Phật đều là hữu tưởng chứ chẳng phải vô tưởng.

Đức Phật lại hỏi:

–Này vị Tộc tánh tử! Theo hết thảy các pháp tu tập cho tới Bậc Tối Chánh Giác đều là hữu tưởng chứ không phải là vô tưởng. Vậy thì cái gì là vô tưởng?

Bồ-tát Pháp Tạo thưa:

–Kính bạch Thế Tôn! Gốc của tuệ không, của tuệ Niết-bàn vô dư, đó gọi là vô tưởng.

Đức Phật lại hỏi Bồ-tát Pháp Tạo:

–Này vị Tộc tánh tử! Ý ông nghĩ sao? Bồ-tát nay đã đạt được gốc của tuệ không, gốc của tuệ Niết-bàn vô dư chăng?

Bồ-tát Pháp Tạo thưa:

–Kính bạch Thế Tôn! Con chưa đạt được.

Đức Phật nói:

–Này vị Tộc tánh tử! Làm thế nào để nhận biết gốc của tuệ không, của Tuệ Niết-bàn vô dư và vô tưởng chứ chẳng phải là hữu tưởng?

Bấy giờ Bồ-tát Pháp Tạo liền dùng kệ để thưa:

Xưa theo Thiên Trung Thiên

Như Lai Vô Thượng Giác

Nghe giảng gốc Tuệ không

Nẻo Niết-bàn vô dư

Vô sinh chẳng Hữu sinh

Tịch nhiên không vướng tưởng

Như nhiên không biến đổi

An tĩnh không sinh diệt

Nên nay thưa Như Lai

Gốc không, không có tưởng

Dứt chấp, không thể nhiễm

Huống lại có các niệm?

Đức Phật cũng lại dùng kệ để trả lời Bồ-tát Pháp Tạo:

Như Lai Đẳng Chánh Giác

Ba đạt không chốn ngăn

Nhận rõ các pháp tưởng

Còn chưa tận ngọn nguồn

Niết-bàn tịch nhiên định

Pháp tánh không thể hoại

Tưởng nơi chuyển chẳng chuyển

Làm sao là vô tưởng?

Hằng sa Phật quá khứ

Giảng nghĩa pháp cũng thế

Như gốc không, vô tưởng

Sao lại hóa muôn loài?

Bấy giờ Bồ-tát Pháp Tạo thưa với Đức Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Thế nào là hữu tưởng? Thế nào là vô tưởng?

Đức Phật nói:

–Này vị Tộc tánh tử! Cầu Phật là tưởng, đạt được Phật là vô tưởng. Cầu Pháp thân thanh tịnh là tưởng, đạt được Pháp thân thanh tịnh là vô tưởng. Cầu năm phần Pháp thân là tưởng, đạt được năm phần Pháp thân là vô tưởng. Bắt đầu với pháp bốn Ý chỉ cho đến Không, Vô tướng, Vô nguyện, từ đạo quả Tu-đà-hoàn cho tới Phật thì sự cầu mong là tưởng, sự đạt được là vô tưởng.

Bồ-tát Pháp Tạo thưa với Đức Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Từ Pháp thân thanh tịnh, hết thảy các pháp cho đến đạo quả Vô thượng Chánh giác, là hữu hình hay là vô hình? Nếu cho là hữu hình thì con không có nghi vấn gì. Nhưng nếu cho là vô hình, mong cầu thì gọi là hữu tưởng, đạt được thì gọi là vô tưởng, thì các pháp vô hình kia chẳng thể giữ gìn được. Thế nào là pháp chẳng thể giữ gìn được, có mong cầu có đạt được?

Đức Phật nói:

–Này vị Tộc tánh tử! Hãy nên thận trọng. Ta nay hỏi Bồ-tát, cõi

hư không này là hữu hình hay vô hình?

Bồ-tát Pháp Tạo thưa với Đức Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Cõi hư không này không như không, cũng chẳng phải là hữu hình, cũng chẳng phải là vô hình.

Đức Phật nói:

–Này vị Tộc tánh tử! Thế nào là không như không, chẳng phải hữu tình, chẳng phải vô hình?

Bồ-tát Pháp tạo thưa:

–Kính bạch Thế Tôn! Các pháp trong ngoài là hữu hình–vô hình, không như không. Nẻo Niết-bàn vô dư đó là chẳng phải hữu hình, chẳng phải vô hình.

Đức Phật lại hỏi Bồ-tát Pháp Tạo:

–Thế nào là Niết-bàn vô dư chẳng phải hữu hình, chẳng phải vô hình?

Bồ-tát Pháp Tạo thưa:

–Cõi hư không ấy đã được nhãn thức thu giữ lãnh hội, dựa theo đấy mà xét thì chẳng phải hữu hình, cũng chẳng phải vô hình.

Đức Phật lại hỏi Bồ-tát Pháp tạo:

–Nhãn thức là không chăng? Chẳng phải là không chăng?

Bồ-tát Pháp Tạo thưa:

–Kính bạch Thế Tôn! Chẳng phải vậy.

Đức Phật lại hỏi:

–Nếu nhãn thức chẳng phải là không, vậy thì làm sao dùng thức để biết không?

Bồ-tát Pháp Tạo thưa:

–Do thức chẳng phải là không nên biết không như không, chẳng phải hữu hình, chẳng phải vô hình.

Đức Phật lại hỏi:

–Này vị Tộc tánh tử! Ý ông nghĩ sao? Như Bồ-tát đã nói dùng thức để biết vô thức. Vậy thì có trường hợp vô thức nhận biết hữu thức chăng?

Bồ-tát Pháp Tạo thưa:

–Kính bạch Thế Tôn! Như Lai là gốc không.

Đức Phật lại hỏi:

–Thế nào là Như Lai gốc không?

Bồ-tát Pháp Tạo thưa:

–Chẳng trụ, chẳng biến đổi, chẳng hủy hoại pháp giới, vì vậy nên hiệu là Như Lai gốc không.

Đức Phật lại hỏi:

–Này vị Tộc tánh tử! Chẳng hủy hoại, chẳng trụ, là do quả chăng?

Bồ-tát Pháp Tạo thưa:

–Kính bạch Thế Tôn! Không phải vậy.

Đức Phật nói:

–Vì sao biết chẳng trụ là Như Lai gốc không?

Bồ-tát Pháp Tạo thưa:

–Kính bạch Thế Tôn! Quá khứ thì không còn hình ảnh, vị lai thì chưa đến, hiện tại thì chẳng trụ.

Đức Phật nói:

–Bồ-tát nay đã đạt được pháp tánh ấy chưa?

Bồ-tát Pháp Tạo thưa:

–Kính bạch Thế Tôn! Chưa được.

Đức Phật nói:

–Chưa rõ được pháp trụ và chẳng trụ của ba đời, làm sao nhận biết về hữu hình, vô hình?

Bồ-tát Pháp Tạo thưa với Đức Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Con nay xin được hỏi, Đức Như Lai Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác là nơi Niết-bàn Hữu dư hay ở nơi Niết-bàn vô dư?

Đức Phật nói:

–Ta nay cũng ở nơi Niết-bàn Hữu dư mà cũng ở nơi Niết-bàn vô dư.

Bồ-tát Pháp Tạo thưa:

–Kính bạch Thế Tôn! Thế nào gọi là cũng ở nơi Niết-bàn Hữu dư mà cũng ở nơi Niết-bàn vô dư?

Đức Phật nói:

–Như ta với ba mươi hai tướng đã thành tựu nên thân sắc này, đó là Niết-bàn Hữu dư. Quán tưởng về chư Phật quá khứ như hằng hà

sa số đều là vô hình không thể thấy. Đó là Niết-bàn vô dư.

Bồ-tát Pháp Tạo thưa:

–Kính bạch Thế Tôn! Pháp giới Niết-bàn có thể ghi nhận được hay là không ghi nhận được?

Đức Phật nói:

–Này vị Tộc tánh tử! Pháp giới Niết-bàn là không thể ghi nhận được.

Bồ-tát Pháp Tạo thưa:

–Niết-bàn là không thể ghi nhận. Vậy làm sao nói là quá khứ với số lượng hằng sa, chẳng thể kể hết và gọi là Niết-bàn vô dư?

Đức Phật nói:

–Này vị Tộc tánh tử! Hãy nên thận trọng! Như Bồ-tát đã nói, pháp ấy là phương tiện để trình bày, không có tên hiệu, tính chất. Chỗ gọi là Niết-bàn ấy là chẳng phải có, chẳng phải không, chẳng phải hữu hình, chẳng phải vô hình. Chỉ vì chúng sinh chấp nhiễm nơi không, chấp nhiễm nơi pháp giới không rõ được diệu lý từ hữu hình đến vô hình, từ vô hình đến hữu hình, nên khiến Như Lai phải nói về ý nghĩa ấy.

Bồ-tát Pháp Tạo thưa:

–Kính bạch Thế Tôn! Nếu cho rằng không như không cũng là hữu hình, cũng là vô hình. Vậy thì Như Lai hôm nay thể là hữu hình hay vô hình? Giả sử thể là vô hình thì nay Như Lai chưa nhập cõi Niết-bàn vô dư, làm sao nhận biết cõi Niết-bàn vô dư ấy là vô hình? Nếu cho rằng Như Lai nhận biết cõi Niết-bàn vô dư là vô hình, là do chư Phật thời quá khứ cũng đã nhận biết như thế. Vì sao? Kính bạch Thế Tôn! Thế Tôn đã bảo: Pháp tánh luôn thường trụ, không hề biến đổi. Vì vậy mà chư Phật thời quá khứ như hằng sa số, pháp tánh là không sinh không diệt nên gọi là Như Lai gốc không.

Đức Phật bảo Bồ-tát Pháp Tạo:

–Lành thay! Này vị Tộc tánh tử! Như Bồ-tát đã nói: Chư Phật quá khứ, hiện tại, đương lai đều không có tưởng. Quá khứ chẳng phải là đương lai. Đương lai chẳng phải là quá khứ. Quá khứ chẳng phải là hiện tại. Hiện tại chẳng phải là quá khứ. Chỗ ta thuyết giảng về ý nghĩa là như thế.

Bồ-tát Pháp Tạo lại thưa với Đức Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Tưởng về quá khứ là không có tưởng. Tưởng hiện tại là không có tưởng, tưởng đương lai cũng không có tưởng. Thế thì có sự khác nhau hay chẳng khác nhau?

Đức Phật nói:

–Quá khứ chẳng phải hiện tại, hiện nay chẳng phải hiện tại, thảy đều không khác.

Bồ-tát Pháp Tạo thưa với Bồ-tát:

–Kính bạch Thế Tôn! Thế nào là hữu hành? Thế nào là vô hành?

Đức Phật nói:

–Pháp thân thanh tịnh, đó là hữu hành. Lìa Pháp thân thanh tịnh, đó là vô hành. Thân giới, thân định, thân tuệ, thân giải thoát, thân giải thoát tri kiến, đó là hữu hành. Lìa hết thảy, đó là vô hành.

Ba mươi bảy phẩm đạo, từ quả Tu-đà-hoàn cho tới đạo quả Phật-đà, đó là hữu hành. Lìa hết thảy, đó là vô hành.

Bồ-tát Pháp Tạo thưa:

–Kính bạch Thế Tôn! Như Lai Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác nay đang nói về hữu hành, vô hành. Vậy có thể nêu giảng thêm về thế nào là hữu hành, vô hành?

Đức Phật nói:

–Này vị Tộc tánh tử! Bốn đại là địa, thủy, hỏa, phong. Năm ấm là sắc, thống (thọ), tưởng, hành, thức, đó gọi là hữu hành. Tánh không, tánh của các pháp, tánh không hình tượng, đó gọi là vô hành.

Đức Phật bảo các vị Tộc tánh tử:

–Như Lai Vô Thượng Chánh Giác cũng ở nơi hữu hành cũng ở nơi vô hành. Thế nào là ở nơi hữu hành? Thế nào là ở nơi vô hành? Có cảnh giới của Đức Phật, đó là hữu hành. Không có cảnh giới của Đức Phật, đó là vô hành.

Bồ-tát Pháp Tạo thưa với Đức Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Thế nào là có cảnh giới Phật thì gọi là hữu hành? Không có cảnh giới Phật thì gọi là vô hành?

Đức Phật bảo Bồ-tát Pháp Tạo:

–Về hành có ba việc:

1.Thường ở nơi ao, đầm, ruộng lớn, vắng vẻ.

2.Ở nơi cõi Hư không.

3.Ở giữa chốn đông đảo nhiều người thể hiện cảnh giới Niết-bàn tịch diệt rộng lớn.

Bấy giờ Bồ-tát Pháp Tạo lại thưa với Đức Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Thế nào là hữu thống (thọ)? Thế nào là không có thống?

Đức Phật nói:

–Lúc bắt đầu muốn thực hiện bố thí, đó gọi là thống. Thực hiện xong mà không có hối tiếc gì, đó gọi là không có thống. Tu tập giữ giới không sai phạm, đó gọi là thống. Tâm giữ giới bền chắc, đó là không thống. Giữ tâm vững như đất, không xa rời nhẫn nhục, đó là thống. Nhẫn và có thể hòa hợp với mọi người, không phân chia bỉ thử, đó là vô thống. Dốc lòng phụng pháp ngay từ lúc đầu không hề biến đổi, đó gọi là có thống.

Tinh tấn với đạo pháp như trước, không hề xa gốc đạo, đó gọi là không thống. Tuy đạt được pháp định, tâm ở nơi vô tướng, đó gọi là có thống.

Không hủy hoại gốc đạo, ý nguyện nhất không rối loạn, đó gọi là không thống. Giáo hóa, dẫn dắt chúng sinh đưa về cùng một nẻo, đó là có thống.

Chẳng còn thấy có tôi ta, lìa bỏ tâm chấp vướng hình tướng, đó gọi là không thống.