Đại Tập 62 · Bộ Kinh Tập IX · Số 656–657

Kinh Phật Thuyết Hoa Thủ, Quyển 9, Phẩm 31: Cấu Pháp

Phẩm 31: CẦU PHÁP

Đức Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Bồ-tát có bốn pháp, nhờ đấy các pháp được nghe thuyết giảng đều thông đạt diệu nghĩa của chúng, có thể đạt được trí tuệ nên đủ sức để thọ nhận các pháp ấy, có được chánh niệm bền chắc để nắm được diệu nghĩa của pháp. Những gì là bốn pháp?

1.Dấy khởi sự siêng năng tu tập cầu các kinh pháp hết mực thâm diệu như thế.

2.Đã có được pháp ấy thì theo như chỗ thuyết giảng mà an trụ.

3. Tự mình đã đứng vững nơi pháp ấy thì nên khuyến khích dẫn dắt khiến cho nhiều chúng sinh cũng được đứng vào trong pháp đó.

4.Đã cùng đứng vững nơi pháp rồi thì nên vì họ mà nêu bày giảng giải chỉ dẫn đem lại lợi lạc vui thích.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn muốn làm sáng tỏ ý nghĩa ấy nên đọc bài kệ:

Bồ-tát cầu pháp diệu

Nên được lạc vô thượng

Chưa được pháp như vậy

Trọn không chút biếng trễ

Nghe pháp thâm diệu đó

Nơi chốn riêng tư duy

Nẻo pháp được lãnh hội

Luôn nhất tâm tu học.

Siêng giáo hóa người khác

Khiến được trụ như mình

Chẳng những chỉ ngôn thuyết

Còn thân hành dẫn dắt.

Lại nữa, này Tôn giả A-nan! Đại Bồ-tát vì muốn có được pháp ấy nên luôn thuận theo bậc Pháp sư, suy nghĩ như thế này: “Ta vốn chưa được nghe, biết về pháp ấy. Nếu làm trái đi thì sẽ không có được cái lợi lạc của pháp đó.”

Bấy giờ, Đức Thế Tôn liền đọc bài kệ:

Nếu có bậc Đa văn

Luôn gần gũi thuận hợp

Xem đấy như Pháp vương

Do vì tu tập pháp

Ta chưa được nghe pháp

Chẳng rõ được diệu nghĩa

Nhân duyên hoặc sai trái

Sẽ mất lợi pháp ấy.

Đem tinh tấn bền chắc

Lìa bỏ hết thảy dục

Thường cầu pháp quyết định

Tăng trưởng được trí tuệ

Gần gũi bậc Trí thức

Nghe nhiều cùng thấy rộng

Được mọi người tôn kính

Hộ trì được kinh ấy.

Lại nữa, này Tôn giả A-nan! Đại Bồ-tát theo chỗ pháp mình đã được lãnh hội, nên vì mọi người mà thuyết giảng rộng khắp nhưng không hề làm thương tổn đến pháp ấy.

Này Tôn giả A-nan! Thế nào gọi là làm thương tổn đến pháp? Như có vị Tỳ-kheo tham đắm về tăm tiếng, y phục, đồ ăn uống đồ nằm, thuốn men cùng nhiều thứ lợi dưỡng khác, lại vì nhiều người mà thuyết giảng, khen ngợi về sự thuận theo các pháp tu Đầu-đà, về sự giữ giới thanh tịnh hay các pháp tương hợp với không rất thâm diệu, nhưng bản thân mình thì không theo đấy mà tu hành. Đó chính là Tỳ-kheo đã làm thương tổn đến chánh pháp.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn muốn làm sáng tỏ nghĩa ấy nên nói bài kệ:

Bồ-tát nghe pháp ấy

Vì đại chúng giảng khắp

Nẻo hành nên như Phật

Chớ làm hại đến pháp.

Chớ vì chuyện lợi dưỡng

Cũng chớ vì xưng tán

Luôn đem tâm Từ bi

Mà nói pháp vô thượng.

Nơi chúng sinh khổ não

Phát tâm Từ bi lớn

Nên dốc tâm thuyết pháp

Đem lợi lạc muôn loài.

Nếu người nhằm lợi dưỡng

Vì đại chúng thuyết pháp

Do dựa nơi tục lợi

Chính là làm hại pháp.

Nên thuận theo kẻ trí

Như chỗ thuyết tu học

Chẳng làm hại đến pháp

Đó là hộ trì pháp

Chư Thế Tôn mười phương

Đều ngợi khen người ấy.

“Lành thay! Thuyết pháp giỏi

Lại trụ nơi pháp đó.”

Lại nữa, này Tôn giả A-nan! Đại Bồ-tát như lúc cầu pháp, đối với Pháp sư không nên có những thái độ như nhìn ngó không tốt, nhăn nhĩ, coi thường, ngạo mạn, nói chung là những lỗi như thế, mà phải luôn tạo được sự thuận hợp để dốc tâm cầu pháp.

Này Tôn giả A-nan! Bồ-tát làm thế nào để có được sự thích ứng trong khi cầu pháp? Nếu các bậc sư trưởng đúng như pháp mà chỉ giáo, giao phó thì an trụ trong ấy để thực hiện đầy đủ các pháp và tăng thêm sự tinh tấn tu tập. Lại đem các thứ y phục đồ ăn uống, đồ nằm cùng thuốc men và những thứ cần dùng khác để cúng dường Pháp sư, các bậc sư trưởng. Đó gọi là Bồ-tát tạo được sự thích ứng trong việc cầu pháp.

Bấy giờ Đức Thế Tôn đọc bài kệ:

Bồ-tát lúc cầu pháp

Không tìm lỗi pháp sư

Làm theo lời chỉ dạy

Cùng an trụ trong pháp

Bồ-tát lúc cầu pháp

Nên trụ đúng lời dẫn

Như pháp mà cầu pháp

An trụ trong pháp ấy.

Vì thế kẻ cầu pháp

Nên trụ như lời dạy

Đó chính là pháp đầu

Nên hành theo đúng lời.

Do chứng được tịch diệt

Như ta từng thuyết giảng,

Ta vốn học pháp ấy

Nên đạt quả Bồ-đề.

Luôn cố gắng cầu pháp

Nơi pháp sinh tâm kính

Theo chỗ pháp được nghe

Nên sinh tưởng Thế Tôn.

Suy nghĩ như thế này:

“Đấy là Đại sư ta

Người ấy khai dẫn ta

Khiến trụ trong chánh đạo

Đó là Thế Tôn ta.”

Tâm luôn thêm cung kính

Từ nhân Đại sư ấy

Lìa bỏ nơi tục lạc.

A-nan phải nên biết

Về thời quá khứ xa

Quá vô lượng, vô biên

Chẳng thể nghĩ bàn kiếp

Có Phật hiện ở đời

Hiệu Tu-di Sơn Vương

Sau khi Phật diệt độ

Đệ tử Vi-tu-la

Căn lợi, trí tuệ lớn

Vì chúng thuyết giảng pháp

Thông tỏ nghĩa thâm diệu

Rõ mọi ấm, giới, nhập

Giới tịnh đạt bờ giác

Phân biệt A-tỳ-đàm

Siêng tu pháp ba học

Giữ vững Pháp tạng Phật.

Phật Tu-di Sơn Vương

Hộ trì lực thần thông

Cầu trí lớn chư Phật

Lãnh hội pháp thâm diệu

Phước đức Tỳ-kheo ấy

Nêu bày chẳng thể hết.

Thời trong thành Hoa Đại

Có trưởng giả sang giàu

Của cải thật đã lắm

Phước đức càng thêm sáng

Trưởng giả tên Lạc Thiện

Được nhiều người quý kính

Đức hành nhờ giữ giới

Nghe nhiều hiểu biết rộng.

Trưởng giả ấy một hôm

Đến chỗ Vi-tu-la

Bậc Tỳ-kheo đa văn

Tùy nghi mà giảng pháp.

Trưởng giả nghe pháp xong

Tâm vui phát nguyện rằng:

“Mọi tài sản của tôi

Nguyện đem cúng dường hết.”

Vị Tỳ-kheo đáp lời:

“Lành thay! Việc đại thí

Nghe pháp được tin, tỏ

Là nền gốc Phật pháp.”

Đem hết mọi tài vật

Dâng cúng Pháp sư xong

Liền trong hai mươi năm

Luôn gần gũi hầu cận

Trưởng giả Lạc Thiện ấy

Lúc theo bên Pháp sư

Được nghe vô số pháp

Tâm trước sau không chán

Lại phát tâm như vậy

Nhằm cúng dường đủ loại

Trong lúc cúng dường ấy

Tâm cũng không biếng, mệt.

Một lần đến thăm hỏi

Đem hai mươi ức kim

Để dâng cúng pháp sư

Thảy đều được thọ dụng

Thường liên tiếp như thế

Tùy lúc mà cúng dường

Do sự cúng dường đó

Tâm luôn được an lạc.

Pháp sư Vi-tu-la

Với các đệ tử khác

Cũng đều đem cúng dường

Dâng vàng đến ngàn lượng.

Đã cúng từng ấy vàng

Lại hiến ba thứ y

Mỗi mỗi y giá trị

Hai mươi ức lượng vàng.

Lại vì Vi-tu-la

Cùng cả chúng Tỳ-kheo

Mỗi mỗi dựng phòng ốc

Cao rộng cùng trang nghiêm

Tạo đủ số các tháp

Dâng hai mươi ức kim

Giường đệm đủ mọi vật

Thảy đầy đủ vẻ đẹp.

Pháp sư thường tùy lúc

Đến nơi ấy thuyết pháp

Vì chúng đem lợi lớn

Cho tới khi mạng chung.

Trưởng giả Lạc Thiện ấy

Vẫn lo toan cúng dường

Chứa các hương Xà-duy

Xây tháp trăm do-tuần

Tháp bảy báu bảy sắc

Chứa đủ xá-lợi thầy

Đặt yên nơi tháp báu

Luôn cúng dường hoa hương.

Trưởng giả Lạc

Thiện này Bày biện đủ như thế,

Trọn gặp vô lượng Phật

Hằng chẳng đọa nẻo ác

Do duyên phước lành ấy

Trong tám mươi ức kiếp

Thường làm Đại Phạm vương

Cũng luôn gặp chư Phật

Lại tám mươi ức kiếp

Làm Thiên vương Đao-lợi

Thường được thấy chư Phật

Cúng dường vô số thứ.

Lại trong từng ấy kiếp

Làm Chuyển luân thánh vương

Cũng luôn được gặp Phật

Đều dốc tâm cúng dường

Từ đấy cứ lần lượt

Lại được gặp Vô lượng

Vô số a-tăng-kỳ

Na-do-tha Chư Phật

Đã gặp vô lượng Phật

Cũng cúng dường vô lượng

Và hỏi về pháp Phật

Phật đều theo nghĩa đáp.

A-nan hãy biết rằng

Nơi thành Hoa Đại ấy

Trưởng giả tiếng tăm kia

Chẳng phải người lạ nào

Chớ nên nghĩ điều khác

Đó chính là thân ta.

Thời ấy ta phụng sự

Pháp sư Vi-tu-la

Cần cầu đủ pháp Phật

Tạo cúng dường như vậy,

Do duyên căn lành đó

Đạt Vô thượng Bồ-đề

Ta cúng dường pháp sư

Chỗ tạo gốc công đức

Nên được phước báo lớn

Đến nay hãy chưa hết.

Ta từ nhân duyên ấy

Đời đời chuyển cao hơn

Được thấy vô lượng Phật

Cùng được nghe pháp Phật

Chư Phật đó giảng dạy

Cũng như nay ta nêu

Đó đích thực Phật đạo

Các vị nên tu học.

Tôn giả A-nan thưa với Đức Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Thật hết sức hy hữu! Đức Như Lai từ thời xa xưa đến giờ đã tích chứa gốc của mọi công đức, ở nơi các đời quá khứ luôn được tôn quý. Kính bạch Thế Tôn! Tỳ-kheo Vi-tu-la thời ấy, hiện nay vẫn còn hay đã nhập Niết-bàn?

Đức Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Bậc Tỳ-kheo ấy hiện nay chưa nhập Niết-bàn, mà ở trong pháp của ta hành hóa đạo Bồ-tát.

Tôn giả A-nan lại nói:

–Kính bạch Thế Tôn! Thật là ít có! Trưởng giả Lạc Thiện thời đó cúng dường tôn kính pháp sư, do từ gốc công đức ấy nên đạt được

đạo quả Vô thượng Bồ-đề, mà bậc Pháp sư ấy đến nay vẫn còn hành Bồ-tát đạo như thế sao?

Đức Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Tỳ-kheo Vi-tu-la ấy đã không phát tâm Bồ-đề như ta, luôn đem sự vui thích đạo pháp mà cầu đạo quả Vô thượng Bồ-đề, chưa hề rời con đường khổ hạnh để cầu đạt đạo. Này Tôn giả A-nan! Ta nay ở trong đêm dài của cõi sinh tử luôn theo nẻo khổ đạo để cầu đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Ta lúc tu hành Bồ-tát đạo đã phát nguyện rằng: “Nếu có những chúng sinh bị cuốn theo các nghiệp ác nên bị đọa vào ba đường ác chịu đủ bao nỗi thống khổ, ta lúc bấy giờ thành Bậc Chánh Giác sẽ độ thoát mọi chúng sinh khổ não ấy.”

Này Tôn giả A-nan! Hạnh nguyện tu tập của Tỳ-kheo Vi-tu-la ấy không thể nào nói hết được, dùng toán số thí dụ cũng không thể lãnh hội hết. Đã dùng hạnh thí lớn ấy mà phát tâm Vô thượng Bồ-đề, do từ căn lành đó nên phát nguyện rằng: “Nếu lúc tôi tu tập đạo Bồ-đề, đối với những chúng sinh chưa đứng vào con đường chánh pháp, cùng cầu quả vị Thanh văn, Bích-chi-phật, thì những chúng sinh ấy được thấy thân tôi hay nghe tên tôi thảy đều có được pháp Bất thoái nơi đạo Vô thượng Bồ-đề.”

Tôn giả A-nan thưa với Đức Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Pháp sư Vi-tu-la ấy từng thọ nhận mọi sự cúng dường của Trưởng giả Lạc Thiện ngày đó, hiện nay đang có mặt trong đại chúng hội này chăng?

Đức Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Tỳ-kheo Vi-tu-la thời đó hiện có mặt trong chúng hội này, đang đứng nơi trước ta đấy.

Kinh Phật Thuyết Hoa Thủ, Quyển 9, Phẩm 32: Ca Ngợi Chúng Hội

Phẩm 32: CA NGỢI CHÚNG HỘI

Tôn giả A-nan thưa với Đức Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Thật là hy hữu! Hiện nay đại chúng ở đây được xem là chúng hội gồm những người đức hạnh thanh tịnh chăng?

Đức Phật nói:

–Đúng vậy! Đúng vậy! Này Tôn giả A-nan! Như Tôn giả vừa nêu, đại chúng đây đều là hội gồm những người thanh tịnh đức hạnh, gọi là chúng của chư Đại Bồ-tát. Này Tôn giả A-nan! Đại chúng hội này là hội Sư tử, là hội Vô sở úy, là hội Đại long, là hội Thù thắng, là hội không gì có thể so sánh được.

Tôn giả A-nan thưa với Đức Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Do đâu mà gọi là hội Đại nhân, là hội Sư tử?

Đức Phật nói:

–Này Tôn giả A-nan! Ở nơi hết thảy các pháp đã phá trừ màn vô minh lớn, đem lại lợi ích cho vô lượng, vô số chúng sinh, do phát đại nguyện nên gọi là hội Đại nhân. Các vị Bồ-tát ấy đã tạo được sự trang nghiêm lớn lao, đã có thể thu nhiếp tất cả các pháp của chư Phật, nên gọi là hội Sư tử.

Lại nữa, này Tôn giả A-nan! Như sư tử chúa ở trong hang sâu, theo chốn trú xứ ấy, các loài thú vật nhỏ không thể nào gần được, do vì không kham nhận nỗi âm vang của tiếng rống kia. Nếu có con vật hay kẻ nào đến gần, nghe khí lực của tiếng rống ấy tức thì đều ngã lăn ra đất.

Này Tôn giả A-nan! Các hội Bồ-tát, Hội Đại Nhân, Hội Đại Sư Tử, Hội Thù Thắng Hội không có gì có thể sánh được ấy cũng giống như thế. Nơi chốn trú xứ, hết thảy các thứ ma đều không thể đến gần để quấy nhiễu. Như có kẻ đến gần tức thì phải chịu lấy bao sự khổ não, sợ hãi, tâm hoảng loạn, thoái lui và mất dạng, là vì không thể kham nỗi uy đức thần lực lớn của Bồ-tát.

Này Tôn giả A-nan! Như sư tử chúa ba lược phát ra tiếng rống,

âm thanh ấy vang khắp cả trong phạm vi một do-tuần, trên dưới mỗi phương cũng thấy tới một do-tuần.

Này Tôn giả A-nan! Tiếng rống của sư tử chúa ấy, đối với những sư tử nhỏ hãy đều kinh sợ, huống hồ đối với các loài chim loài thú khác, cả loài voi chúa Bạch hương nghe tiếng rống ấy cũng đều hoảng sợ, không thể tự mình cất nổi tiếng kêu lớn được.

Này Tôn giả A-nan! Các hội Bồ-tát, hội đại sư tử, hội vô sở úy ấy, đối với các vị mới tu học hay Bồ-tát giả danh cũng như những sư tử nhỏ, nghe tiếng rống lớn lớn kia tức thì lẫn trốn ngay.

Này Tôn giả A-nan! Nơi đại chúng này, hạng Bồ-tát xấu ác tham đắm lợi dưỡng, mong có được tiếng tăm, được nhiều người biết đến, nghe các vị Đại Bồ-tát nói về các pháp thâm diệu thì thảy đều kinh sợ nên bị rơi xuống hang hố sâu. Vì sao? Vì các vị Đại Bồ-tát ấy đã nêu giảng các pháp âm không, vô tướng, vô tác, khiến cho các Bồ-tát nhỏ còn tham đắm nơi tôi ta, nơi các nhập, ấm, giới, cũng như còn chấp nơi các pháp trì giới, thiền định trí tuệ, còn chấp vào các đạo quả chứng đắc, còn chấp vào Niết-bàn, chư Phật thì không thể kham nhận được.

Này Tôn giả A-nan! Trong các pháp của Phật, thế nào gọi là không, vô tướng, vô tác? Ta hay thuyết không, nhưng ở trong ấy không có pháp nào là không, cũng không có chỗ lệ thuộc, không xem cái ấy là không cũng không có nơi chốn.

Này Tôn giả A-nan! Ta nói vô tướng, trong đó không pháp nào có thể mang tên là vô tướng, cũng không chỗ lệ thuộc, cũng không có pháp nào được xem là vô tướng, cũng không có nơi chốn.

Này Tôn giả A-nan! Ta nói vô tác, trong ấy không pháp nào có thể mang tên là vô tác, cũng không có chỗ lệ thuộc, cũng không có pháp được xem là vô tác, cũng không có nơi chốn của sự vô tác ấy.

Này Tôn giả A-nan! Như Lai tuy nói về pháp có thể đoạn ấy, nhưng trong đó không có pháp có thể đoạn, cũng không có người đoạn, không có pháp được dùng để đoạn, cũng không nơi chốn để đoạn.

Này Tôn giả A-nan! Như Lai tuy nói về pháp có thể chứng đắc,

nhưng ở trong ấy không có pháp nào được chứng đắc, không có người chứng đắc, không có pháp dùng để chứng đắc và cũng không có nơi chốn dùng cho sự chứng đắc ấy.

Này Tôn giả A-nan! Như Lai tuy nói về pháp có thể tu tập, nhưng trong ấy không có pháp nào để tu tập, không có người tu tập, không có pháp dùng để tu tập, cũng không có nơi chốn dùng cho việc tu tập ấy.

Này Tôn giả A-nan! Như Lai tuy nói về pháp tan hoại, nhưng ở trong ấy không có pháp nào có thể bị hoại, không có người hoại, không có pháp dùng để hoại và cũng không có nơi chốn dùng cho việc hoại đó.

Này Tôn giả A-nan! Như Lai tuy nói về pháp Hữu vi, nhưng không có pháp nào là Hữu vi, cũng không có chỗ lệ thuộc, không có chỗ hiện bày cái dụng của nó, là pháp Hữu vi.

Này Tôn giả A-nan! Như Lai tuy nói về pháp Vô vi, nhưng trong ấy không có pháp nào là Vô vi, cũng không có chỗ lệ thuộc, không có chỗ hiện bày cái dụng của nó, là pháp Vô vi

Này Tôn giả A-nan! Như Lai tuy nói về pháp cấu nhiễm, nhưng trong ấy không có pháp nào là cấu nhiễm, cũng không có chỗ lệ thuộc, không có chỗ hiện bày cái dụng của nó, là pháp cấu nhiễm.

Này Tôn giả A-nan! Như Lai tuy nói về pháp thanh tịnh, nhưng trong ấy không có pháp nào là thanh tịnh, cũng không có chỗ lệ thuộc, không có chỗ hiện bày cái dụng của nó là pháp thanh tịnh.

Này Tôn giả A-nan! đó chính là ấn của tất cả các pháp, ấn không thể bị hủy hoại, cũng không hề biến đổi, ở nơi ấy cũng không có hình tướng của ấn.

Này Tôn giả A-nan! Nếu chư Bồ-tát có thể đạt được Ấn ấy thì đích thực là bậc Sư tử trong loài người, là người đi riêng một nẻo; là người dứt sạch mọi thứ sợ hãi. Dùng tiếng rống của sư tử làm cho ngoại đạo phải kinh sợ lẫn trốn; hàng phục các thứ ma; những hạng còn tham đắm vướng chấp không thể nào sánh kịp; khiến cho những kẻ tăng thượng mạn phải khiếp sợ; làm lay động vỏ cố chấp của kẻ năng ngã kiến; không tin theo lời xúi giục của ma; khiến cho hàng Phật tử đều vui vẻ; có thể vì tất cả chúng sinh trong mười phương mà

khai mở Pháp tạng của Phật; có thể dựng lên ngọn cờ pháp; gióng lên tiếng trống pháp lớn; thổi vang tiếng loa chánh pháp; khiến cho hàng Phật tử được thưởng thức pháp vị nhận rõ pháp thí; có thể diễn nói chánh pháp, dẫn dắt bao người đi vào nẻo thiện.

Này Tôn giả A-nan! Như sư tử chúa, từ chỗ ở đấy lên ba tiếng rống lớn, đám sư tử con nghe được âm thanh ấy thì thảy đều vui mừng mà xông xáo tới phía trước, dòm ngó bốn phương, không một chỗ nào làm chúng sợ hãi.

Này Tôn giả A-nan! Các hội của những bậc Sư tử đại trí, hội dứt hết mọi sợ hãi, hội của các bậc

Đại sĩ đại trí ấy, đối với chư Đại Bồ-tát chân chánh dốc phát tâm Vô thượng Bồ-đề, căn lành chưa thuần thục, nếu được nghe tiếng sư tử rống nói về thật tướng của các pháp như thế, thì không chút kinh sợ, mà còn tăng thêm tâm vui mừng phấn khởi.

Này Tôn giả A-nan! Như sư tử chúa, nơi chỗ ở của mình đi riêng một lối không chút sợ sệt, các hội Đại sư tử, hội dứt hết mọi sợ hãi như thế, là đối với Phật pháp tạo được sự trang nghiêm lớn lao, sự trang nghiêm không hai, không một ai có thể sánh. Suy nghĩ như vầy: “Ta sẽ riêng mình đạt được đạo quả Vô thượng Bồ-đề, sẽ không có một ai sánh được trong sự chứng đắc các pháp Phật.”

Này Tôn giả A-nan! Như sư tử chúa có sư tử cái, lúc mang thai chỉ nhận một lần chứ không hai lần.

Này Tôn giả A-nan! Các hội sư tử, hội dứt hết mọi sợ hãi, hội Đại Bồ-tát ấy, các vị Bồ-tát hiện có đều phát tâm Đại thừa, không hề có ý niệm trở lại nhận lấy hai thừa.

Này Tôn giả A-nan! Như sư tử chúa muốn hại các loài thú khác hoặc lớn hoặc nhỏ, cũng đều dốc một sức mạnh.

Này Tôn giả A-nan! Hội sư tử, hội dứt hết mọi sợ hãi, hội Đại Bồ-tát, với các pháp được thuyết giảng đều dùng nhất tâm khiến cho mọi người thảy cùng được thông tỏ lãnh hội. Vì thế, này Tôn giả A-nan! Hiện nay, hội lớn này được mang tên là hội sư tử.

Kinh Phật Thuyết Hoa Thủ, Quyển 9, Phẩm 33: Thượng Kiên Đức

Phẩm 33: THƯỢNG KIÊN ĐỨC

Bấy giờ trong chúng hội có vị Tỳ-kheo tên là Kiên Ý, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, vén một vạt y để trần vai bên hữu, cung kính chắp tay thưa với Đức Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Con muốn cúng dường kinh pháp này, cũng muốn được cúng dường ba đời chư Phật cùng chư Bồ-tát đã từng tu học pháp ấy; con cũng muốn được khuyến trợ khiến tăng thêm căn lành. Chính từ những mong ước đó, nay con xin đem vật quý giá dâng lên cúng dường Đức Thế Tôn.

Tức thì vị Tỳ-kheo lấy tấm y tung lên chỗ Phật, lại cầm nơi giữa y mà thưa với Đức Phật rằng:

–Hôm nay con đem tấm y dâng lên cúng dường Đức Thế Tôn, nguyện về đời vị lai, ở khắp mọi chỗ mọi nơi, những người nghe theo pháp này, do thuận theo ý Phật nên cũng phụng hiến y như vậy.

Tỳ-kheo Kiên Ý liền đi đến chỗ Tỳ-kheo Tinh Đắc và nói:

–Này bậc Thiện tri thức! Xin hãy cùng tôi, cùng đem tấm y này dâng lên cúng dường Đức Như Lai.

Liền cùng Tỳ-kheo Tinh Đắc mang tấm y ấy dâng lên Đức Phật, là nhằm tăng thêm căn lành.

Đức Như Lai liền hiện diệu lực thần thông lớn lao. Bấy giờ, Tôn giả A-nan cùng với bốn chúng đệ tử đều ở nơi tấm y ấy được trong thấy vô số sự biến hóa thần diệu của Đức Như Lai.

Tôn giả A-nan liền thưa với Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Thật là hy hữu.

Đức Như Lai tuy đã biết rồi nhưng vẫn hỏi:

–Này Tôn giả A-nan! Tôn giả nhận thấy những ý nghĩa thế nào mà cho là hy hữu?

Bấy giờ Tôn giả A-nan muốn làm sáng tỏ sự việc ấy, nên dùng kệ thưa với Đức Phật:

Chúng con nơi y này

Thấy vô lượng Bồ-tát

Tâm dũng phát Bồ-đề

Khen Phật rồi bay đi.

Lại thấy chư Bồ-tát

Đều từ trong y ấy

Mang vô lượng trăm ngàn

A-tăng-kỳ loại y

Đem những tấm y ấy

Dâng cúng mười phương Phật.

Con thấy khắp đó đây

Vô lượng lực thần thông

Kẻ dâng y phụng Phật

Đều được Phật thọ ký.

Người ấy dần hành đạo

Thảy sẽ được làm Phật

Theo từng chốn trú xứ

Tạo cõi Phật thanh tịnh.

Chúng sinh đều cho rằng

Nơi chốn ấy thành Phật.

Lại thấy vô lượng ức

Đủ mọi thứ kỹ nhạc

Từ đấy xuất phát âm

Không trung nghe tiếng Phật.

Con thấy cõi tam thiên

Chư Phật thảy đầy khắp

Thế Tôn! Con nay nghĩ:

Tự cho chẳng Thanh văn

Lực thần thông ít có

Chói lòa tâm mắt con.

Con nay dùng Thánh trí

Quán ba cõi đều không

Con nơi trí không đó

Cùng đạt trí vô sinh.

Trong các trí như vậy

Luôn chẳng mất chánh niệm

Nếu do căn nghiệp báo

Trong ấy ắt lầm lạc.

Bốn chúng cùng hoan hỷ

Bay lên khắp không trung

Thảy đều ngồi tòa báu

Trên đóa sen ngàn cánh.

Lại ở trong y ấy

Thấy mười phương thế giới

Chư Phật, bậc Đạo sư

Với đại chúng vây quanh.

Lại thấy các Thượng nhân

Hành thí bất tư nghị

Vì cầu đạo Bồ-đề

Luôn gần gũi chư Phật

Do rõ nhân duyên ấy

Đem lợi lớn muôn loài

Nên tự thân hóa hiện

Thuyết pháp khắp mười phương.

Chỗ con thấy trong y

Mọi việc chẳng kể hết

Thấy trong y Bồ-tát

Tâm hoan hỷ, tôn kính

Như Phạm vương tự tại

Rõ mọi lực thần thông

Đa văn, đại biện tài

Đều đủ pháp Tổng trì

Chuyển xe chánh trí Phật

Khắp mười phương như thế.

Lại thấy chư Bồ-tát

Du hóa các thế giới

Đều biến thành các báu

Hoa hương thêm trang nghiêm

Thấy Phật ngồi đạo tràng

Chuyển pháp luân vô thượng

Thần lực Phật như vậy

Đều từ trong y hiện.

Nên nơi các thế giới

Biến hóa từng ấy hình

Thuyết pháp đem lợi ích

Đều khiến trụ Bồ-đề.

Nay thấy việc hy hữu

Việc ấy khó thể tin

Thần lực Phật vô lượng

Năng hiện nơi chúng sinh

Phật là phước điền tốt

Bậc nhất trong nhận thí

Kẻ thí được phước lớn

Dứt được mọi nỗi khổ

Nếu con ngàn vạn kiếp

Tán dương cũng chẳng hết.

Vì ai nên thị hiện

Các thần lực như thế?

Ai sẽ tịnh cõi Phật

Tu đạo Bồ-tát ấy?

Ai được thần lực đó

Mong Phật dứt ngờ con

Các hoa sen bày báu

Lớn như bánh xe to

Chúng Bồ-tát an tọa

Du hóa đến mười phương

Hầu Phật xong trở lại

Liền đạt vô thượng giác

Thế giới rộng, trang nghiêm

Hiện lực bất tư nghị

Con nơi thế giới ấy

Thấy một vị Bồ-tát

Tinh tấn hành Bồ-đề

Tay cầm y mà đứng

Mong Phật nói việc đó

Làm sao để tu học?

Đó ắt xưa từng thí vô lượng

Cũng hành vô lượng tâm tùy hỷ

Nguyện cùng với tất cả chúng sinh

Vì thế nay thấy đều được vui

Thế Tôn vì con nêu việc ấy

Dứt hết thảy mọi tâm nghi hoặc

Như vậy Tỳ-kheo tạo nguyện kia

Là Tinh Đắc hay là Kiên Ý?

Đức Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Tôn giả hãy đợi một lát, Bồ-tát Kiên Ý muốn được nêu câu hỏi, sau đấy ta sẽ đáp điều vừa rồi.

Bấy giờ, Bồ-tát Kiên Ý thưa với Đức Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Con muốn được hỏi, nếu Thế Tôn chấp thuận thì mới dám trình bày.

Đức Phật bảo Bồ-tát Kiên Ý:

–Bồ-tát cứ việc bày tỏ, ta sẽ vì Bồ-tát mà thuyết giảng khiến đạt được sự vui vẻ.

Bồ-tát Kiên Ý thưa:

–Kính bạch Thế Tôn! Chỗ Thế Tôn dạy là “đi vào pháp môn”. Vậy thế nào là pháp? Thế nào là môn? Thế nào là được nhập vào? Kính mong Thế Tôn phân biệt đầy đủ và nêu rõ thế nào gọi là pháp, thế nào gọi là môn, được nhập vào như thế nào, ai được xem là người nhập?

Bấy giờ, Bồ-tát Kiên Ý dùng kệ hỏi rằng:

Sao gọi là vô thượng

Thế nào là Pháp môn

Làm sao vào môn ấy

Kính mong đáp rõ nghĩa?

Làm sao vào môn đó

Đạt được giác ngộ Phật?

Làm sao lúc thuyết pháp

Biện tài được vô cùng

Pháp ấy từ đâu lại

Nay đến trụ chốn nào?

Làm sao nơi các pháp

Mọi niệm không lỗi lầm?

Thế nào là nhập tướng

Thế nào là đã nhập

Làm sao khi thuyết pháp

Các pháp như hiện tiền?

Lúc thuyết vô số pháp

Làm sao tâm không loạn?

Làm sao vô lượng kiếp

Biện tài không gián đoạn?

Chư Bồ-tát như thế

Dốc trí cầu thế nào?

Thuyết pháp không giới mốc

Mà không tăng thượng mạn

Bồ-tát ấy đời trước

Hồi hướng thí thế nào?

Đời đời khi thuyết pháp

Biện tài luôn tiếp nối

Gốc trì giới thế nào

Làm sao tu giới tịnh

Làm sao hồi hướng giới

Mà tâm luôn hướng thượng?

Làm sao tu hạnh Nhẫn

Làm sao tu tập Nhẫn?

Nhờ đấy nên đến được

Chốn vô thượng vô tận

Hành tinh tấn thế nào

Làm sao tu tập được?

Nên luôn trong mọi đời

Chẳng lìa Phật giác ngộ

Làm sao khởi thiền định

Tu tập phải làm sao?

Nơi định quán pháp gì

Đạt biện tài vô tận

Trí tuệ cầu thế nào

Gần gũi để tu tập

Nơi trụ của tuệ ấy

Mà biện tài không dứt

Trụ pháp lành vô thượng

Thuyết tướng thật các pháp

Nhớ nghĩ trí tuệ Phật

Tịch diệt, không, thâm diệu.

Đọc tụng mọi thứ kinh

Lãnh hội đúng diệu nghĩa

Mà chẳng muốn giảng nói

Nên xa lìa trí thật

Con hỏi Phật nghĩa ấy

Dứt hết mọi nghi hoặc.

Ở trong đời vị lai

Sẽ có các Pháp sư

Làm sao được gần gũi

Nhằm tham hỏi các pháp

Làm sao tu pháp hành

Cùng hộ trì các pháp?

Đem lực xứ phi xứ

Vì con nêu nghĩa đó

Vì con dứt mọi ngờ

Của chúng sinh đời sau?

Bấy giờ Đức Phật bảo Bồ-tát Kiên Ý:

–Lành thay! Lành thay! Bồ-tát đã có thể hỏi Như Lai về các sự việc mang ý nghĩa thâm diệu như vậy. Bồ-tát về thời quá khứ, nơi vô lượng trú xứ của chư Phật đã vun trồng sâu dày gốc công đức, cúng dường, kính lễ, tham vấn nhiều điều sâu sắc.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Ta nhớ lại Bồ-tát từ xưa, ở nơi thế giới một phần trong cõi hư không này, đã từng theo sáu vạn tám ngàn chư Phật để tham vấn những ý nghĩa như vậy. Lúc chư Phật giải đáp về ý nghĩa chỗ tham vấn của Bồ-tát, vô lượng chúng sinh nhờ đấy mà có được lợi ích lớn. Vì thế nên biết rằng, Bồ-tát về đời quá khứ đã dốc vun trồng căn lành nơi trú xứ của chư Như Lai.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Về thời quá khứ xa xưa, trải qua vô lượng, vô biên a-tăng-kỳ kiếp, có Đức Phật xuất hiện ở đời hiệu là Xuất Bảo Quang với đầy đủ các tôn hiệu Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn. Thọ mạng của Đức Phật ấy là nửa kiếp, có bảy mươi ức chúng A-la-hán, thảy đều dứt sạch các lậu, tâm được tự tại. Đức Phật Xuất Bảo Quang cùng với các đại chúng du hóa khắp các thôn ấp trong nước và đều ở chung một nơi.

Thời bấy giờ cõi Diêm-phù-đề đất đai hết mực rộng lớn bao quát cả đến bảy vạn na-do-tha do-tuần. Đời ấy có vị Chuyển luân thánh vương thuộc dòng Sát-lợi đã chịu phép quán đảnh, tên là Thượng Kiên Đức, cai trị bốn cõi thiên hạ.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Thời đó cõi Diêm-phù-đề có tám mươi ức thành, thảy đều rộng lớn, dài bốn mươi do-tuần, rộng ba mươi do-tuần, dân chúng đông đúc, đều an cư lạc nghiệp.

Giữa cõi Diêm-phù-đề có một tòa thành lớn, ngang dọc bằng nhau mỗi chiều là tám mươi do-tuần. Các đường đi trong thành đều thẳng tắp cùng chạy theo hàng tương đương nhau, mỗi mỗi đường chính đều rộng đến năm dặm. Bên trong có một thành nhỏ tên là An ẩn, vua Thượng Kiên Đức ngự nơi thành ấy.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Ven tòa thành ấy có tới bảy vạn vườn cây, rất thích hợp với mọi lúc mọi người, nên dân chúng khắp nơi cùng đến để vui chơi giải trí. Lại có một vườn lớn dài rộng bằng nhau mỗi chiều là tám mươi do-tuần, là chỗ du ngoạn của nhà vua, nên có bảy lớp cây báu được trồng thành hàng vòng quanh đều đặn, cũng dùng bảy thứ châu báu để làm bảy lớp lưới rộng giăng phủ khắp bên trên. Khoảng giữa bảy lớp hàng cây cũng dùng bảy thứ châu báu để tạo bảy lớp tường thành và bảy lớp hào sâu bọc quanh thành. Vua Thượng Kiên Đức thường du hành đến các nước rồi trở về thành An ẩn, được nghe là Đức Phật cùng với đại chúng đã du hóa qua nhiều quốc độ, bây giờ đến thành này. Nhà vua nghe tin, hết sức hoan hỷ, liền thân hành đến chỗ Phật Xuất Bảo Quang, cung kính đảnh lễ ngang chân Phật rồi đứng sang một bên.

Bấy giờ Đức Phật Xuất Bảo Quang thấy nhà vua thành tâm và có nhân duyên tạo tác từ trước, nên đã vì nhà vua mà thuyết tạng kinh Bồ-tát nhằm dứt trừ mọi mối nghi của chúng sinh khiến mọi người đều vui vẻ. Vua Thượng Kiên Đức được nghe pháp nên rất hoan hỷ, bèn suy nghĩ: “Ta nay nên đem khu vườn ấy với đầy đủ các thứ diệu kỳ nghiêm đẹp dâng lên Đức Như Lai mong được thọ dụng.” Liền ở nơi khu vườn đó cho xây dựng bảy mươi ức các phòng ốc dành cho tăng chúng, dùng loại y quý giá che đất để tạo nên bảy mươi ức chốn dành cho tăng chúng và Phật đi kinh hành. Các thứ giường ngủ nghỉ, đồ nằm cũng có tới bảy mươi ức, đều được bày biện xong xuôi. Nhà vua lại chỗ Đức Phật cung kính đảnh lễ ngang chân Phật và thưa:

–Kính mong Thế Tôn thương xót đến con nên cùng với đại chúng vào ngày mai xin được thỉnh tới hoàng cung.

Đức Phật Xuất Bảo Quang yên lặng chấp thuận. Nhà vua biết Đức Phật đã đồng ý nên cung kính đảnh lễ ngang chân Phật, đi nhiễu vòng quanh chỗ Phật theo phía tay phải rồi trở về. Ngay trong đêm ấy, nhà vua đã vì Đức Phật cùng Tăng chúng, cho sửa soạn đầy đủ các thứ ngon vật lạ mà bậc Chuyển luân thánh vương thường dùng. Sáng sớm hôm sau, nhà vua đến chỗ Phật và thưa rằng:

–Kính bạch Thế Tôn! Mọi thức ăn vật uống đã sẵn sàng, kính bạch Thế Tôn và đại chúng cùng đến thọ trai.

Bấy giờ, Đức Phật Xuất Bảo Quang khoác y mang bình bát, cùng với bảy mươi ức các vị Đại A-la-hán đang cung kính vây quanh Đức Phật và tất cả cùng đi đến nơi vườn lớn kia theo thứ tự mà an tọa. Vua Thượng Kiên Đức thấy Phật cùng tăng chúng đã an tọa ổn định rồi, liền tự tay mình lo việc bưng dọn các thứ ngon vật lạ cúng dường Phật và đại chúng, nói chung mọi thứ đều đầy đủ, chu toàn.

Sau khi Phật và đại chúng thọ trai xong, nhà vua liền dâng cúng Phật và chúng Tăng mỗi vị một tấm y. Cúng dường y xong, nhà vua tự tay bưng cái chung vàng đựng nước rửa tay của Đức Phật xuống, rồi thưa với Đức Phật rằng:

–Con xin đem khu vườn lớn này cùng với các phòng ốc, các nơi

kinh hành, với những thứ giường ngủ nghỉ, đồ nằm, cả những người giữ vườn, dâng lên Phật và tăng chúng, mong được Đức Thế Tôn nhận lời. Con cũng xin được tự thân mình lo việc cung cấp cúng dường Phật.

Đức Phật bảo Bồ-tát Kiên Ý:

–Nhà vua Thượng Kiên Đức lo việc cúng dường Phật Xuất Bảo Quang, sớm tối theo luôn đến chỗ Phật để nghe pháp, như vậy cho đến nửa kiếp, thường tham vấn Đức Phật ấy các pháp về nhân quả nghiệp báo. Đức Phật theo chỗ hỏi mà giải đáp đem lại lợi ích cho vô số, vô lượng chúng sinh.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Bồ-tát cho rằng vị Chuyển luân thánh vương Thượng Kiên Đức thời đó là một người nào khác lạ chăng? Chớ nghĩ vậy! Đó chính là thân của Bồ-tát đấy.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Ta nhớ rõ là Bồ-tát từ xưa về đời quá khứ, đã từng được nghe pháp này nên đã đem những vật dụng hết sức quý giá cúng dường một ngàn vị Phật.

Hôm nay Như Lai cũng sẽ vì Bồ-tát mà thuyết giảng về pháp môn ấy để từ đó hội nhập vào thật tướng của các pháp.

Kinh Phật Thuyết Hoa Thủ, Quyển 10, Phẩm 34: Pháp Môn

KINH PHẬT THUYẾT HOA THỦ

QUYỂN 10

Phẩm 34: PHÁP MÔN

Đức Phật bảo Bồ-tát Kiên Ý:

–Pháp là không nghĩ không lường, không hình tướng, không tạo tác, không nhớ không suy, thanh tịnh vi diệu, không duyên, không có văn tự, cũng không ngôn thuyết, chẳng thể làm cho hiển lộ.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Các pháp không hợp với các căn, không thể dùng trí tuệ để nhận thức, cũng không thể dùng vô trí để lãnh hội, chẳng có thể nhận thức, chẳng không thể nhận thức.

Lại nữa, này Bồ-tát Kiên Ý! Pháp là do các duyên mà thành tựu, Như Lai có thể nhận thức, mà nhận thức của Như Lai ấy không thể ngôn thuyết, nên Như Lai đem pháp chẳng thể thuyết để thuyết về các pháp ấy. Chỗ có thể thuyết về đạo đức là Pháp môn. Vì sao? Vì dùng các “hành ấn” ấn chứng lên tất cả các pháp khiến tạo được một vị.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Các pháp là vô tận, là cõi tận cùng của sự vô tận ấy.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Các pháp rốt ráo là không tăng không giảm, hòa nhập vào cõi tận cùng. Do từ diệu nghĩa ấy nên Như Lai dùng ngôn ngữ văn tự phân biệt thuyết giảng.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Từ “cửa chữ A” đi vào tất cả các pháp. Dùng “cửa chữ A” để phân biệt các pháp. Trước là đi vào “cửa chữ A”, sau đấy mới đến các chữ khác lần lượt tiếp theo. Vì thế nên cho rằng, từ chữ A biến hiện thêm tạo ra các chữ, từ các chữ hợp lại thành ra các câu, dùng các câu để có thể thành các nghĩa. Do vậy mà Như Lai nói là từ cửa chữ A đi vào tất cả các pháp.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Nơi pháp môn ấy, những gì là pháp?

Này Bồ-tát Kiên Ý! Chỗ gọi là pháp ấy tức là xưa nay không tạo tác, không thuyết giảng, không chỉ rõ. Không nhận thức nên mới nhận thức được. Không thuyết giảng nên mới thuyết giảng được. Không chỉ rõ nên mới chỉ rõ được. Chữ A như thế là có thể tạo nên tất cả ngôn ngữ ấy. Đó gọi là Pháp môn. Nếu các thiện nam, thiện nữ đi vào cửa ấy sẽ đạt được trí tuệ vô tận cùng biện tài vô tận.

Những người đã được vô tận ấy có được sự vô tận về quá khứ, và trong sự tận cùng của vô tận đó là không hình tướng không ngôn thuyết. Vì mọi đối tượng của nhận thức đều là không thể nhận thức. Vì mọi đối tượng để chỉ dẫn đều là không thể chỉ dẫn. Vì mọi đối tượng để phân biệt đều không thể phân biệt. Nên được gọi là vô tận.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Đó gọi là cửa. Đó là cửa gì? Nơi các pháp môn ấy thì những gì là pháp mà nơi Phật chẳng đạt được? Lại từ cửa ấy để quan sát tất cả các pháp dẫn vào sự dứt mọi tư duy. Vì sao? Vì tất cả ngôn ngữ đều là phi ngôn ngữ. Tất cả ngôn thuyết đều là không có tận cùng. Tất cả ngôn ngữ đều là Như không lìa Như. Tất cả trí đều là phi trí.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Đó gọi là Kim cang cú vậy. Vì sao được gọi là Kim cang cú? Nếu các pháp là không tạo tác thì nó cũng không thể hoại. Do không thể hoại nên gọi là Kim cang cú. Các pháp là không nghiệp. Nếu đã không có nghiệp thì không có báo. Vì thế nên Như Lai nói tất cả các pháp là không nghiệp không báo. Đó là pháp ấn, Như Lai ở chỗ có thể thuyết về nghiệp về báo là đều do từ Ấn ấy. Ấn ấy là không thể hủy hoại.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Nếu các thiện nam, thiện nữ muốn nhận thức về nghiệp báo thì nên đi vào cửa ấy.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Hết thảy các pháp là không đến không đi, đó là đi vào pháp môn. Ta từ cửa ấy, vì chúng sinh mà thuyết giảng về mọi sai biệt của sinh tử.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Nếu các thiện nam, thiện nữ muốn đi vào cõi sinh tử của chúng sinh để có được trí tuệ, thì nên dùng Ấn ấy để đi vào, đó là pháp Ấn. Danh là không văn tự, Ấn cũng không làm chướng ngại cho Ấn.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Mọi nẻo ngôn thuyết của Như Lai đều xuất phát từ ấn ấy. Hết thảy mọi thân đều là thân Như Lai. Vì sao? Vì tính của các thân ấy là chẳng trái nhau. Phật dùng ấn ấy để nói về thân tướng của chúng sinh. Đó gọi là thân ấn. Lại dùng ấn ấy để diễn nói làm hiển lộ hết thảy mọi thân tướng. Vì sao?

Này Bồ-tát Kiên Ý! Vì các pháp là không có môn nên chẳng có thể đi vào được. Các pháp không thể đi vào nên không đi ra. Các pháp không lối ra nên không thể đi vào. Vì vậy mà Như Lai, nếu có chỗ nói đều không lìa thì đó là nói về cõi không chướng ngại, dùng cõi không còn chướng ngại để nói về tất cả các pháp. Cũng dùng cõi ấy để nhận thức về mọi chúng sinh theo sự thích hợp mà thuyết giảng.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Cõi vô ngại ấy tức là cõi vô biên. Cõi vô biên ấy tức là thể tánh cửa hết thảy chúng sinh. Đó gọi là cõi môn (Tế môn). Đi vào cõi môn ấy thì có thể mở ra diễn nói ngàn ức Pháp tạng, cái gọi là Pháp tạng ấy tức chẳng phải tạng.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Trong các Pháp tạng mà Như Lai đã từng thuyết pháp là đều thuyết về cõi ấy. Lại có sắc tạng, thọ tưởng hành thức tạng. Tạng ấy là phi tạng, chẳng phải là tạng tự tại. Đó gọi là các Tạng đều dùng cửa chữ A để đi vào.

Bấy giờ Bồ-tát Kiên Ý thưa với Đức Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Cửa ấy là hết sức thâm diệu.

Đức Phật nói:

–Này Bồ-tát Kiên Ý! Ta chẳng dấy niệm đó là sâu xa hay nông cạn. Không nên dấy niệm là bạch Thế Tôn! Phật có thuyết pháp chăng?

Này Bồ-tát Kiên Ý! Không như hàng phàm phu chỉ nói về nẻo tham đắm của mình, đây là chỗ lý giải đối với kẻ trí. Kia là Như Lai thuyết pháp Như. Mọi sở trí như thật của Như Lai là không thể chỉ rõ, không ngôn thuyết.

Vì sao? Vì hết thảy các pháp là không thể nói về tướng của nó. Chỉ có bậc trí thì có thể nhận thức. Hàng phàm phu nếu có chỗ nhận thức thì đều vướng chấp ở văn từ. Vì thế nên Phật nói là mọi văn tự ngôn ngữ đều phi ngôn ngữ.

Đức Phật lại bảo Bồ-tát Kiên Ý:

–Tất cả các pháp giống như mặt trời mặt trăng thanh tịnh. Theo chỗ xem xét đúng đắn mà đi vào không có giới mức.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Hết thảy các pháp đều có thể tỏa sáng, soi sáng, có thể làm dấy lên ánh sáng của mọi thứ trí tuệ.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Hết thảy các pháp là không hề có chỗ bị ngăn ngại, giống như hư không.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Hay có lối chấp theo hai pháp. Trong ấy Như Lai nhận thức theo nhãn vô ngại.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Đó gọi là Pháp nhãn. Phật dùng Pháp nhãn ấy để nhận thấy hình tướng của hết thảy các pháp là không chướng ngại.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Đó gọi là cửa không chướng ngại của các pháp. Các thiện nam, thiện nữ nếu đi vào cửa ấy thì mọi nẻo ngôn thuyết đều có lợi ích, đều không chướng ngại, đều làm rõ ý nghĩa sâu xa, đều nêu lên được diệu nghĩa dứt mọi tham đắm vướng chấp.

Lại nữa, này Bồ-tát Kiên Ý! Các pháp là không cấu, chẳng nhiễm, chẳng lìa.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Các pháp là không chốn quan hệ nên không thể thọ nhận.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Tất cả các pháp là vô biên, gốc ngọn không thể đạt được.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Mọi chỗ dùng ngôn ngữ văn tự để thuyết giảng thì nên biết là trong đó không có văn tự, cũng không có ngôn ngữ.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Cửa văn tự ấy làm sao để đi vào? Là vì, đã cho rằng pháp ấy là không có chướng ngại, đó chính là nẻo đi vào.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Nẻo đi vào như thế tức gọi là chẳng phải đi vào, tức là hội nhập thể tánh của các pháp.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Như Lai những chỗ thuyết giảng về các cửa Tam-muội thì đó là những gì?

Này Bồ-tát Kiên Ý! Có Tam-muội Nhất tướng, có Tam-muội Chúng tướng. Về Tam-muội Nhất tướng, như có Bồ-tát được nghe nói về thế giới kia có Đức Như Lai kia hiện đang thuyết pháp, thì vị Bồ-

tát ấy sẽ giữ lấy hình tướng Đức Phật kia ở nơi trước mặt mình, những hình tướng đó hoặc là lúc ngồi nơi đạo tràng chứng đắc đạo quả Vô thượng Bồ-đề. Hoặc khi chuyển pháp luân, hoặc đang được đại chúng vây quanh và vì họ mà thuyết pháp Bồ-tát giữ lấy hình tướng như vậy, khiến cho niệm không loạn nhằm nhiếp phục các căn, tâm không vọng động tán loạn mà là chuyên niệm về một vị Phật không rời bỏ duyên ấy; cũng nhớ nghĩ về hình tướng của Đức Phật nơi thế giới kia, mà vị Bồ-tát đó, ở nơi hình tướng của Như Lai và thế giới, đã thông tỏ được nẻo vô tướng, luôn thực hiện và quan tưởng như thế không lìa duyên ấy. Đấy chính là lúc tạo được duyên với Phật liền hiện ra nơi trước mặt mình thuyết pháp.

Bấy giờ, Bồ-tát lại thêm tỏ ra cung kính lắng nghe, lãnh hội pháp ấy, theo chỗ tin hiểu sâu cạn mà càng tăng thêm sự tôn kính quý trong Như Lai. Bồ-tát trụ nơi Tam-muội ấy được nghe thuyết giảng về các pháp đều dứt sạch hết mọi chấp vướng về hình tướng. Nghe xong thì thọ trì và từ nơi Tam-muội đó xuất, có thể vì bốn chúng mà diễn nói pháp ấy.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Đó gọi là đi vào cửa Tam-muội Nhất tướng.

Lại nữa, này Bồ-tát Kiên Ý! Bồ-tát an trụ nơi Tam-muội đó, có thể trở lại hủy bỏ hình tướng Đức Phật đã duyên với mình cùng hủy bỏ luôn về hình tướng chính mình và dùng sự hủy bỏ đó để hủy bỏ hết các pháp. Vì đã hủy bỏ hết thảy các pháp nên đi vào Tam-muội Nhất tướng. Từ Tam-muội đó xuất thì có thể vì bốn chúng mà thuyết giảng rõ về pháp ấy.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Đấy gọi là đi vào cửa Nhất tướng Tam-muội Phương tiện.

Lại nữa, này Bồ-tát Kiên Ý! Bồ-tát duyên với hình tượng Phật ấy mà dấy suy nghĩ: “Hình tượng đó từ chốn nào đến còn ta thì hướng tới cõi nào?” Suy nghĩ như vậy thì liền nhận biết hình tượng Phật là không từ đâu đến cả, còn ta thì không đi tới đâu.

Bấy giờ Bồ-tát dấy suy nghĩ rằng: “Tất cả các pháp cũng lại như thế, đều là không từ đâu đến, đi không đến đâu.” Bồ-tát hành và niệm như thế thì không lâu sẽ đạt được Pháp nhãn vô ngại. Đạt được Pháp nhãn rồi bèn nhớ nghĩ về Sở tri của chư Phật thì các pháp thâm

diêu đều hiện ra nơi trước mắt. Do từ các pháp thâm diệu đó mà đạt được biện tài vô ngại, tuy giảng nói về pháp mà không vướng chấp vào pháp.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Như Lai ở đời quá khứ có được trí tuệ vô ngại, cũng ở trong các hình tướng của trí đều không có chướng ngại. Ở đời quá khứ cũng không tạo duyên, cũng chẳng phải là không biết không theo các sự nhớ tưởng.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Bồ-tát cũng như vậy, an trụ nơi Tam-muội ấy, tuy diễn nói các pháp mà không thấy có pháp ấy. Bồ-tát an trụ nơi Tam-muội đó để dốc sức tu tập, theo chỗ được nghe về nhân duyên Đức Phật thứ nhì, giữ lấy hình tướng nơi trước mắt mình, hoặc là hình tướng ngồi nơi đạo tràng chứng đắc đạo quả Vô thượng Bồ-đề, hoặc hình tướng chuyển pháp luân, hoặc đang được đại chúng vây quanh và vì họ mà thuyết pháp. Bồ-tát cũng thọ trì các pháp của vị Phật thứ hai đó mà không lìa bỏ hình tướng Đức Phật gốc, cũng thấy Đức Phật ấy. Như vậy là Bồ-tát đó đã cùng duyên với hai Đức Phật, giữ lấy hình tướng nơi trước mắt mình để lắng nghe và lãnh hội các pháp được thuyết.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Đấy cũng gọi là đi vào cửa Nhất tướng Tam-muội.

Lại nữa, này Bồ-tát Kiên Ý! Bồ-tát do đã khéo tu tập về hình tướng của một vị Phật, nên theo ý tự tại muốn thấy chư Phật thì đều hiện ra nơi trước mắt.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Ví như vị Tỳ-kheo tâm được tự tại quan sát tất cả các nhập và giữ lấy sắc tướng xanh, có thể đạt được sự tin, hiểu về tất cả thế giới đều một hình tướng xanh. Sở duyên của người ấy chỉ mỗi sắc xanh, quan sát hết thảy các pháp trong ngoài đều một màu xanh, tức ở trong duyên ấy đã có được lực tự tại.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Bồ-tát cũng lại như vậy, theo chỗ được nghe về tôn hiệu của chư Phật ở nơi thế giới nào thì liền giữ lấy hình tướng Đức Phật và thế giới ấy để đều duyên nơi trước mắt mình. Bồ-tát như thế là đã khéo tu tập về sự nhớ nghĩ duyên với Phật ấy. Xem các thế giới tận cùng đều thành Phật nên luôn khéo tu tập về lực quán tưởng đó, nên có thể thông tỏ tất cả các duyên đều là một

duyên, tức là duyên với Phật hiện tại. Đó gọi là đạt được cửa Tam-muội Nhất tướng.

Bồ-tát Kiên Ý thưa với Đức Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Bồ-tát dùng phương tiện gì để đạt được Tam-muội ấy?

Đức Phật bảo Bồ-tát Kiên Ý:

–Đối với việc duyên với Phật ấy luôn nhớ nghĩ không chút tán loạn, không lìa duyên ấy. Đó là cửa Tam-muội.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Dùng một duyên ấy để có thể thông đạt được các pháp, nhận thức về tất cả các pháp thảy đều tương quan với nhau, đấy là Tam-muội Nhất tướng. Bồ-tát trụ nơi Tam-muội đó để lại đi vào Pháp môn, đó là tất cả các ngôn ngữ đều là ngôn ngữ của Như Lai, hết thảy mọi thân tướng đều là thân tướng của Như Lai, tức là không lìa Như vậy.

Lại nữa, Này Bồ-tát Kiên Ý! Bồ-tát được nghe tôn hiệu của chư Phật, hoặc hai, ba tôn hiệu, hoặc bốn, năm, hoặc mười, hai mươi ba mươi bốn mươi năm mươi, hoặc trăm, ngàn, vạn, hoặc hơn số lượng ấy, một thời chuyên niệm để hiện ra hết nơi trước mắt mình cùng với các thế giới và chúng đệ tử, thảy đều hiện cung kính tôn trọng. Cũng nhớ nghĩ về Đức Phật ấy với đầy đủ diệu thân và hình sắc tướng hảo, thảy đều hiện ra nơi trước mắt và cùng cung kính tôn quý. Lại cũng nơi mỗi mỗi vị Phật đều giữ lấy ba mươi hai tướng của bậc Đại nhân cùng tướng Bất hư hạnh, tướng Sư tử phấn tấn, tướng Vô kiến đỉnh, tướng Tượng vương quán, tướng Thủ đại quang, dùng sự tin hiểu để tạo nên vô lượng hình tướng. Cũng giữ lấy hình tướng của thế giới chư Phật, dùng sự tin hiểu xem xét để tạo nên vô lượng hình tướng thanh tịnh. Cũng giữ lấy hình tướng chúng đệ tử Phật, đem sự tin hiểu xem xét để tạo nên vô lượng hình tướng.

Bấy giờ, Bồ-tát khởi tư duy như vầy: “Chư Phật ấy là từ chốn nào đến, còn ta thì đi tới chốn nào?” Tức thì là rõ được chư Phật cùng bản thân mình là không từ đâu đến và cũng không đi về đâu. Quan sát nhận thức như thế. Tin tưởng, lãnh hội như thế.

Lúc này, Bồ-tát nghĩ: “Trong các sự việc như vậy là không có pháp cố định.”

Đó gọi là Như Lai, lúc quán tưởng như vậy tức thì tỏ được hết thảy các pháp là không, là không hề có một tướng, là vô tướng. Dùng cửa vô tướng để đi vào tất cả các pháp. Theo sự tin hiểu như thế để thông đạt tính chất nhất tướng của hết thảy các pháp.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Bồ-tát có thể tạo duyên với chư Phật, luôn nhớ nghĩ về một xứ, đó gọi là cửa Tam-muội Chúng tướng.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Nếu vị Bồ-tát nhập pháp Tam-muội ấy tất thông tỏ về một tướng của các pháp là vô tướng. Đấy là Tam-muội chúng tướng. Bồ-tát an trụ nơi Tam-muội ấy thì mọi sở tri sở kiến không gì là không Như Lai. Lại cũng chẳng tri chẳng kiến về Như Lai. Mọi sở tri kiến đều là pháp, nhưng cũng không có kiến về pháp. Mọi tri kiến hiện có đều là đệ tử Phật nhưng cũng không có tri kiến về chúng đệ tử Phật. Mọi sở tri kiến không gì là không thuyết pháp, nhưng cũng lại không có tri kiến về thuyết pháp. Mọi tri kiến hiện có đều là duyên ấy, nhưng cũng không thấy duyên. Mọi sở sở hữu tri kiến đều là biện tài, nhưng cũng không thấy có biện. Mọi tri kiến hiện có không gì là không cõi Phật, nhưng cũng không thấy có cõi Phật. Mọi tri kiến hiện có đều là thế giới, nhưng cũng không thấy thế giới. Mọi tri kiến hiện có đều là chúng hội, nhưng cũng không thấy có chúng hội. Không pháp nào là không thuyết giảng mà cũng không thấy có chỗ thuyết. Không pháp nào là không hiện ra mà cũng không có chỗ hiện. Không gì là không tin hiểu mà cũng không thấy có sự tin hiểu ấy. Không gì là không nhận rõ mà cũng không thấy có sự nhận rõ. Không pháp nào là không bị hoại nhưng cũng không có chỗ hoại. Không pháp nào là không xuất nhưng cũng không có chỗ xuất. Không pháp nào là không tỏa chiếu nhưng cũng không tỏ chốn tỏa chiếu.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Đó gọi là cửa Tam-muội chư Bồ-tát. Người đi vào cửa ấy thì sẽ ở nơi các pháp đạt được trí vô ngại. Có thể quán tưởng như thế thì gọi là Nhãn vô ngại. Ở trong sự việc đó cũng không còn tham đắm vướng mắc thì đó là Pháp nhãn.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Bồ-tát dùng pháp Tam-muội ấy để có được vô biên biện tài vô ngại.

Bấy giờ, Bồ-tát Kiên Ý thưa với Đức Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Có được bao nhiêu vị Bồ-tát ở đời vị lai thành tựu được pháp Tam-muội đó để có thể đạt được vô lượng, vô biên biện tài? Những gì sẽ giúp cho các vị Bồ-tát ở đời vị

lai thành tựu được pháp Tam-muội ấy để có thể đạt được vô lượng, vô biên biện tài?

Đức Phật nói:

–Này Bồ-tát Kiên Ý! Bồ-tát, nếu ở đời sau này, từ chỗ các vị Tỳ-kheo được nghe pháp Tam-muội ấy thì nên biết là vị Tỳ-kheo đó đã thành tựu được pháp Tam-muội ấy, có thể đạt được vô lượng, vô biên biện tài.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Như chỗ Bồ-tát đã hỏi có bao nhiêu vị Bồ-tát thành tựu được pháp Tam-muội ấy để có được vô biên biện tài, thì nếu có người thường tu tập pháp Tam-muội đó thì đều có thể thành tựu được, và cũng đạt được vô lượng, vô biên biện tài.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Cửa ấy có thể mở ra tám trăm Pháp tạng, hiện tại ở cõi Đức Phật A-súc, các vị Bồ-tát ở đấy luôn dùng cửa đó.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Ở nơi một cửa ấy thâu nhiếp tất cả pháp môn cùng các cửa Tam-muội. Đấy gọi là Trùng cú môn. Vì vậy, này Bồ-tát Kiên Ý! Nếu người theo đúng pháp muốn đi vào pháp môn tức cửa Tam-muội Trùng cú môn ấy thì phải nên gần gũi các bậc Thiện tri thức để học hỏi. Luôn hỏi: “Làm thế nào để thực hiện, để quan sát, làm thế nào để tu tập?” Sẽ tùy theo sự chỉ giáo của các bậc Thiện tri thức ấy mà tu hành.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Như có bốn pháp, theo đấy sẽ biết đó là bậc Thiện tri thức.

Những gì là bốn pháp?

1.Có thể khiến cho con người đi vào các pháp lành.

2.Có thể ngăn chận các pháp bất thiện.

3.Có thể khiến cho con người an trụ nơi chánh pháp.

4.Luôn có thể tùy thuận giáo hóa.

Có được bốn pháp ấy thì sẽ biết được ngay là bậc Thiện tri thức vậy.

Bấy giờ Đức Thế Tôn muốn làm sáng tỏ ý nghĩa ấy nên nói bài kệ:

Nên gần Thiện tri thức

Ngăn chặn các pháp ác

Năng giảng pháp Phật khen

Người ấy nên gần gũi.

Theo Phật đạo giáo hóa

Khiến người dấy pháp lành

An trụ theo đúng nẻo

Trí tuệ thêm tăng trưởng.

Gắng gần pháp nên gần

Nên lìa pháp phải xa

Lìa nơi các pháp ác

Nên tu các pháp Phật.

Nếu muốn được biện tài

Cùng mở mang trí tuệ

Nên siêng tu định ấy

Luôn gần Thiện tri thức.

Theo chỗ dạy tu tập

Nơi pháp không mù quáng

Tự mong đạt pháp lành

Cũng vì người khác giảng.

Dốc tâm hành pháp ấy

Xa lìa mọi dua nịnh

Luôn gần Thiện tri thức

Tu tập pháp như vậy

Do gần Thiện tri thức

Nên xa tri thức ác.

Từ đấy đạt đa văn

Mau chứng Tam-muội đó!

Lại nữa, này Bồ-tát Kiên Ý! Như có được bốn pháp thì sẽ biết đó là hình tướng bậc Thiện tri thức. Những gì là bốn pháp ấy? Đó là khéo biết giáo hóa, khéo biết tu tập đạo pháp, biết giáo hóa lỗi lầm, biết tu tập sửa đổi lỗi lầm.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Có được bốn pháp ấy thì sẽ biết được đó là bậc Thiện tri thức.

Bấy giờ Đức Thế Tôn đọc bài kệ:

Biết giáo hóa tu đạo

Cũng biết lỗi lầm kia

Đã biết rõ pháp ấy

Nay trụ pháp vô ngại.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Lại có bốn pháp, nhờ đấy sẽ biết được đó là thực tướng của bậc thanh tịnh.

Những gì là bốn pháp? Đó là biết phong thổ, biết phương ngữ, biết người và biết mình. Làm thế nào để biết phong thổ? Ấy là theo người để biết. Làm thế nào để biết người? Theo chỗ hành động của người ấy để biết.

Người ấy ở nơi có nhiều tham dục.

Người ấy ở nơi có nhiều giận dữ.

Người ấy ở nơi có nhiều si muội.

Người ấy ở nơi có tham dục rõ rệt.

Người ấy ở nơi có sân hận rõ rệt.

Người ấy ở nơi có si mê rõ rệt.

Người ấy ở nơi có tham dục giận dữ rõ rệt.

Người ấy ở nơi có tham dục si mê rõ rệt.

Người ấy ở nơi có giận dữ si mê rõ rệt.

Người ấy ở nơi có cả tham dục giận dữ si mê rõ rệt.

Chúng sinh đều ở những nơi có ba pháp bất thiện ấy, thảy đều có thể nhận biết. Đã nhận biết rồi thì tùy theo nơi ở để có sự giáo hóa thích ứng, theo vô số nẻo an vui của các vị Bồ-tát, đều có thể nhận biết.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Nếu người thành tựu được bốn pháp ấy thì sẽ biết đó là bậc Thiện tri thức.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Lại có bốn pháp, nhờ đấy sẽ biết được đúng là bậc Thiện tri thức. Những gì

là bốn pháp ấy? Đó là có thể điều phục ngôn ngữ khiến người an trụ trong chánh pháp thâm diệu; có thể tùy theo hoàn cảnh mà giáo hóa, theo đúng sự vận hành của thời thế, hoàn cảnh.

Bấy giờ Đức Thế Tôn liền nói bài kệ:

Biết nẻo hành của người

Các chốn nhiều sai khác

Biết theo chốn giáo hóa

Nên mau được thành tựu

Năng thuyết pháp chế ngự

Khiến trụ pháp thâm diệu

Theo thời mà chê trách

Cũng tùy thời biến đổi.

Tuy có lời khôn khéo

Trái thời chẳng nên nhận

Vì thế bậc có trí Theo thời mà thuận, lìa.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Lại có bốn pháp, theo đấy sẽ biết được là bậc Thiện tri thức đúng nghĩa, có thể khiến mọi người tu tập pháp Tam-muội ấy. Những gì là bốn pháp đó? Đấy là có khả năng khiến đệ tử xuất gia tu hạnh xa lìa; lại có thể khiến người đi vào các pháp quán thâm diệu; có thể khiến an trụ vững vàng nơi tất cả duyên mà không chút trở ngại trong việc lìa bỏ các hình tướng.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Có được bốn pháp đó thì sẽ biết đấy là bậc Thiện tri thức.

Đức Phật bèn nói bài kệ:

Nếu người khen xuất gia

Cùng hành lìa nơi chốn

Khiến đệ tử an trụ

Đó là Thiện tri thức.

Khiến trụ nghĩa bậc nhất

Nơi pháp tối thâm diệu

Trụ vững nơi vô tướng

Là chân Thiện tri thức.

Lại nữa, này Bồ-tát Kiên Ý! Bồ-tát nếu thành tựu trọn vẹn bốn pháp thì có thể tu tập được pháp Tam-muội ấy. Những gì là bốn pháp đó? Ấy là lìa bỏ tâm ý của cá nhân mình mà thuận theo sự chỉ dạy của thầy để xa lìa các duyên; vì pháp Tam-muội đó mà luôn siêng năng tinh tấn không chút trễ nải ngừng nghỉ; cũng nhằm đạt được pháp Tam-muội ấy nên luôn an vui trụ nơi chốn vắng vẻ, xa lìa mọi chốn náo nhiệt, rối rắm. Bồ-tát nếu thành tựu đủ bốn pháp ấy thì có

thể tu tập đạt được pháp Tam-muội kia.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Bồ-tát lại có bốn pháp, nhờ đấy có thể mau chóng đạt được pháp Tam-muội kia. Những gì là bốn pháp đó? Đấy là luôn giữ lấy hình tướng Đức Phật, cho đến cả trong giấc mộng cũng thấy chư Phật. Khéo gắn bó với hình tướng thuyết pháp, cho đến cả trong giấc mộng cũng được nghe thuyết pháp, lại vì chúng sinh mà thuyết giảng không hề biết mệt mỏi. Đạt được pháp nhẫn thâm diệu để dứt bỏ sự ràng buộc của các pháp. Hành động không có sự nương tựa vào định, tâm luôn thuận hợp trong sự xa lìa hay gắn bó.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Bồ-tát có được bốn pháp ấy thì có thể mau chóng đạt pháp Tam-muội kia.

Bấy giờ Đức Thế Tôn nói bài kệ:

Người ấy không rời

Hình tướng Thế Tôn

Luôn duyên tướng Phật

Trước mắt chẳng lìa

Luôn gặp gỡ Phật

Ba mươi hai tướng

Nghe Phật thuyết pháp

Gắn bó tướng ấy

Thề không thoái chuyển

Đạt được pháp nhẫn

Không dựa thiền định

Tâm vui thuận lìa

Do pháp chẳng diệt

Hủy hoại các pháp

Các pháp chẳng pháp

Nẻo vui người ấy

Lúc quán các tướng

Không chốn phân biệt.

Tin, hiểu các pháp

Đều là thân Phật

Chẳng vướng ngôn từ

Không theo lời khác

Tự biết tướng ấy

Cũng vì người thuyết

Bồ-tát nếu đạt

Pháp nhẫn như thế

Đó là bậc trí

Đạt Tam-muội ấy

Gần Thiện tri thức

Tu pháp Phật khen

Giáo hóa chúng sinh

Trụ pháp định sâu.

Bồ-tát Kiên ý

Nếu có bốn pháp

Phải nên tu tập

Đạt Tam-muội ấy.

Những gì là bốn pháp đó? Ấy là khéo biết hình tướng các duyên, khéo phân biệt được các duyên, khéo biết sự biến chuyển của duyên và khéo biết được gốc của sự hành hóa. Có được bốn pháp ấy thì có thể mau chóng thành tựu, thông tỏ pháp định ấy.

Bấy giờ Đức Thế Tôn nói bài kệ:

Bồ-tát đa văn cùng hữu trí

Nên vì người thuyết Tam-muội ấy

Lại theo chư Phật nghe pháp lành

Cũng nên vì người mà diễn giảng

Duyên với thân Phật giữ lấy tướng

Tu pháp Tam-muội tịch diệt đó

Ở nơi thân tướng chư Thế Tôn

Giữ đủ vô số tướng sai biệt

Thân tướng với ba mươi hai tướng

Tướng hình, tướng sắc, tướng tỏa sáng

Dung mạo, đôi mày, nét Bạch hào

Nên giữ tướng Đại nhân như vậy

Giữ lấy các tướng nơi trước mắt

Nên luôn xem xét tướng sai khác

Cũng duyên với mỗi mỗi chi tiết

Chẳng lấy một pháp làm thân Phật

Dùng tâm phân tích thân chư Phật

Tâm ấy vô hình bản tánh tịnh

Mọi vọng theo duyên niệm niệm dứt

Nơi duyên cùng sinh các tướng lạ

Đã rõ tướng tâm chẳng ngừng nghỉ

Nên biết duyên ấy cũng sinh diệt

Pháp đó đều từ phân biệt sinh

Dứt mọi phân biệt đạt an lạc

Khéo biết tánh tâm là tướng chuyển

Cũng rõ các duyên là tướng chuyển

Biết thế gian không, như ánh lửa

Đã rõ được vậy niệm chẳng loạn

Nên tỏ nghĩa các pháp như thế

Liền biến hóa thành nhiều tướng Phật

Mà nơi tướng Phật không tham vướng

Nên rõ thế gian thảy là không

Ở nơi các duyên không chấp tướng

Nên biết thân tâm là tướng chuyển

Nơi pháp như vậy nên thông đạt

Nên chóng đạt pháp Tam-muội ấy

Nơi lúc thuyết pháp hiện thần lực

Cũng chốn thuyết giảng dứt lỗi lầm

Cùng khiến chúng sinh khởi phước lành

Cũng mau chóng đạt pháp như vậy.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Bồ-tát có bốn pháp, nhờ đấy có thể thành tựu được pháp Tam-muội ấy, và khi đã thành tựu được rồi thì có thể vì người khác mà thuyết giảng. Những gì là bốn pháp đó? Ấy là, vì nhằm đạt được pháp Tam-muội nên luôn siêng năng tu tập không dừng nghỉ; ngày đêm đi kinh hành, những lúc sắp an tọa thì trước hết nhớ nghỉ đến chư Phật tọa nơi đạo tràng như hiện đang có nơi trước mắt mình, đem pháp thí cho mọi chúng sinh không chút tiếc rẻ, đối với người thuyết pháp nên xem như Bậc Thế Tôn, phân tích ở thân mình chứ không dựa nơi pháp, đem sự không nương tựa ấy để vì chúng mà thuyết pháp. Bồ-tát phải nên hành hóa như thế, nhớ nghĩ

như thế, duyên hợp như thế, thì sẽ an ổn nơi pháp tòa mà có thể hành hóa pháp thí rộng khắp đạt được pháp Tam-muội ấy, hoặc có Bồ-tát từ pháp tòa đứng lên và cũng đạt được pháp Tam-muội.

Lại nữa, Này Bồ-tát Kiên Ý! Bồ-tát nếu thành tựu bốn pháp thì sẽ đạt được pháp Tam-muội ấy.

Những gì là bốn pháp đó? Bồ-tát làm người xuất gia tu hạnh xa lìa, rời bỏ những chốn quen thuộc ồn ào náo nhiệt, chỉ sử dụng ba loại y và xa lìa mọi tham đắm ràng buộc, đối với chúng tại gia cũng như xuất gia không tạo nên các mối quan hệ gắn bó, nên lìa bỏ sự giao tiếp không đúng lúc, đạt được pháp nhẫn thâm diệu, an lạc với nẻo không tịch.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Bồ-tát thành tựu trọn vẹn bốn pháp đó thì tất đạt được pháp Tam-muội.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Bồ-tát tại gia, nếu thành tựu được bốn pháp này thì cũng có thể đạt được pháp Tam-muội ấy. Những gì là bốn pháp đó? Bồ-tát nếu ở gia đình mình thọ trì năm giới, thường ngày một lần mang thức ăn đến cúng dường nơi các tháp miếu, nên học rộng nghe nhiều để thấu đạt các kinh luận, cũng nên gần gũi với bậc Thiện tri thức có khả năng giáo hóa pháp Tam-muội ấy.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Bồ-tát tại gia nếu thành tựu bốn pháp ấy thì có thể đạt được pháp Tam-muội kia.

Lại nữa, này Bồ-tát Kiên Ý! Bồ-tát dù tại gia hay xuất gia, nếu thành tựu được bốn pháp này thì sẽ đạt pháp Tam-muội ấy. Những gì là bốn pháp?

1.Đó là giữ giới đầy đủ, cùng thực hiện cuộc sống thanh tịnh, lìa mọi nghi hoặc.

2.Vì nhằm đạt pháp Tam-muội ấy nên không tham tiếc thân mạng, không dựa nơi pháp.

3.Thuận hợp với những điều được nghe cùng sự giáo hóa của người đạt được pháp Tam-muội ấy.

4.Đối với người đó nên sinh tưởng như đối với Bậc Thế Tôn. Lúc tu tập pháp Tam-muội niệm Phật như vậy, phải nên lìa bỏ tâm tham lam keo kiệt.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Nếu hàng Bồ-tát tại gia xuất gia, có được bốn pháp ấy thì tất sẽ đạt pháp Tam-muội kia.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Nếu có người phát tâm Đại thừa nhằm đạt được pháp Tam-muội ấy thì phải gắng sức tu tập bốn pháp này. Những gì là bốn pháp?

1.Đó là nên thuận quán tưởng về thân, không dấy chấp về sự hiểu biết đối với thân.

2.Nên thuận quán tưởng về thọ, không dấy chấp về sự hiểu biết đối với thọ.

3.Nên thuận quán tưởng về tâm, không dấy chấp về sự hiểu biết đối với tâm.

4.Nên thuận quán tưởng về pháp, không dấy chấp về sự hiểu biết đối với pháp.

Này Bồ-tát Kiên Ý! Bồ-tát nếu thành tựu được bốn pháp ấy thì sẽ trợ giúp cho sự thông đạt pháp Tam-muội kia.

Bấy giờ Đức Thế Tôn nhằm làm sáng tỏ ý nghĩa ấy nên nói bài kệ:

Bồ-tát nên tu tập

Niệm xứ Phật ngợi khen

Nẻo hành của Tỳ-kheo

Nên đạt Tam-muội ấy.

Phải nên phân tích thân

Cũng chẳng nên nương cậy

Đem tâm dứt dựa nương

Sẽ đạt Tam-muội ấy.

Nơi tâm thọ các pháp

Cũng không chốn nương tựa

Pháp ấy chẳng nghĩ bàn

Sẽ đạt Tam-muội đó.

Nên tu tập Tứ thiền

Cùng tu bốn chánh cần

Chẳng chấp vướng pháp ấy

Sẽ được Tam-muội đó.

Nơi bốn Như ý túc

Cùng bốn trí vô ngại

Nên tu tập pháp ấy

Chớ sinh tâm tham tiếc

Phải an trụ trong giới

Gần gũi Thiện tri thức

Bậc giảng Tam-muội đó

Nên kính như Thế Tôn.

Lấy đa văn làm gốc

Từ đấy khởi Tam-muội.

Theo nẻo chư Phật thuyết

Theo đúng giáo tu học.

Đó chính là Thượng nhãn

Pháp nhãn không gì hơn

Trong ấy không chướng ngại

Đem giáo hóa muôn loài

Là gốc của mọi kinh

Năng sinh pháp đa văn

Bồ-đề từ đấy thành

Vì thế nên tu học.

Chư Phật trong mười phương

Với bốn trí vô ngại

Đều từ trong ấy sinh

Vì vậy nên tu tập

Bồ-tát năng đạt được

Tam-muội như Phật dạy

Người ấy lúc thuyết pháp

Biện tài thật vô tận

Người ấy nơi các pháp

Thông tỏ được mọi tướng

Như biển không tăng giảm

Chẳng bao giờ cạn kiệt.

Nếu được Tam-muội ấy

Không theo nẻo kẻ khác

Nếu lúc nghe nhận pháp

Chẳng xem người khác thuyết.

Chư Thiên, Thần, Long vương

Dạ-xoa, Khẩn-đà-la

Cùng chúng Nhân phi nhân

Xem Bồ-tát thuyết giảng

Đều nói: “Làm sao trụ

Làm sao để tu học?

Theo đâu được pháp ấy

Xin vì chúng tôi giảng?”

Trụ nơi Tam-muội đó

Rõ tâm sâu muôn loài

Cũng rõ nẻo tâm vui

Tùy nghi mà thuyết pháp.

Nay ta trong kinh ấy

Có nói về chư Phật

Do trụ Tam-muội đó

Nên thảy rõ tôn hiệu.

Cũng biết được chư Phật

Chỗ nói vô số pháp

Theo tâm duyên các niệm

Tức thì đều biết rõ.

Hết thảy chư Thế Tôn

Với mọi chúng đệ tử

Do trụ nơi Tam-muội

Nên thảy đều thấu đạt.

Rõ thế giới chư Phật

Đủ mọi vẻ trang nghiêm

Cũng rõ về thọ lượng

Đạt được Tam-muội ấy.

Rõ các kiếp, số năm

Cùng tháng ngày thời tiết

Trong mười phương thế giới

Chư Phật, Lưỡng Túc Tôn

Đều rõ chư Phật ấy

Cũng biết các cõi Phật

Và các Bậc Thế Tôn

Với từng ấy tôn hiệu.

Khéo tu Tam-muội đó

Nên thảy đều thông tỏ

Cũng rõ chư Thế Tôn

Với mọi chúng đệ ử

Vì chúng mà thuyết pháp

Thảy đều thông đạt tất

Nẻo hành hết thảy Phật

Cùng các pháp thâm diệu

Khéo học pháp Tam-muội

Nên thảy đều thông tỏ

Ở nơi đời vị lai

Vô lượng chư Thế Tôn

Tôn hiệu cùng chúng tánh

Thảy đều được thông đạt.

Cũng biết được thọ mạng

Cùng các chúng đệ tử

Các kinh pháp giảng thuyết

Thảy đều thông tỏ tất.

Rõ thế giới chư Phật

Với đủ vẻ trang nghiêm

Chư Phật diệt độ rồi

Thời gian chánh pháp trụ.

An trụ nơi Tam-muội

Thảy đều tỏ mọi sự

Nên kẻ cầu đa văn

Siêng tu Tam-muội ấy.

Thường tu Tam-muội ấy

Thấu đạt mọi diệu nghĩa

Nên biết Tam-muội đó

Cửa đầu vào trí Phật

Theo đấy chúng sinh khởi

Cũng sinh trí tuệ Phật.

Cũng từ đó sinh ra

Vô lượng các phước đức

Nếu có người phát tâm

Cầu Bồ-đề vô thượng

Cùng hết Phật quá khứ

Và các chúng đệ tử

Cúng dường mỗi mỗi Phật

Cùng với chúng đệ tử

Bỏ đầy khắp tam thiên

Đại thế giới châu báu

Đem từng ấy của báu

Đầy khắp trong một kiếp

Đều cúng dường như vậy

Chư Phật và Thánh chúng.

Ở trong đời vị lai

Với đủ chư Thế Tôn

Cũng đều dốc cúng dường

Cùng với chúng đệ tử.

Kiên Ý! Phải nên biết

Phước đức kẻ ấy được

Cầu pháp Phật vô thượng

Trí chẳng thể nghĩ bàn.

Nếu người cầu Phật đạo

Tu tập Tam-muội ấy

Từ pháp Tam-muội đó

Đa văn thêm thù thắng

Đã được đa văn rồi

Vì chúng sinh giảng khắp

Phước ấy vượt hơn kia

Chẳng thể lượng tính nổi.

Phước đó không hạn lượng

Giúp trí tuệ tăng trưởng

Nếu tu Tam-muội ấy

Khỏi phải cúng dường Phật.

Như đem các hương hoa

Y phục cùng thuốc men

Dùng cúng dường chư Phật

Chưa phải đúng cúng dường

Như Lai tọa đạo tràng

Chỗ đạt pháp vi diệu

Nếu người siêng tu học

Đó chính cúng dường Phật.

Nếu người cầu Phật đạo

Muốn được thấy chư Phật

Nên siêng tu pháp ấy

Chóng đạt pháp Tam-muội.

Như nghe Tam-muội ấy

Liền sinh tâm vui mừng

Nên biết chúng sinh đó

Từng thấy hàng ngàn Phật.

Lại nữa, này Bồ-tát Kiên Ý! Nếu các hàng thiện nam, thiện nữ cầu Phật đạo, cúng dường cho việc tôn tạo sửa sang tháp miếu của Như Lai, thì sẽ đạt được đầy đủ bốn nguyện lớn thanh tịnh. Những gì là bốn?

1.Đó là có thể được thân sắc tịnh diệu bậc nhất.

2.Thường được sinh ở nơi chốn không có các nạn, có thể kiên tâm thọ trì các pháp lành.

3.Được thấy chư Phật, có được lòng tin dần dà phát triển không gì hủy hoại được.

4.Sẽ đạt được đạo quả Vô thượng Bồ-đề, chuyển bánh xe chánh pháp thâm diệu.

Đó là bốn nguyện lớn thanh tịnh.

Bấy giờ Đức Thế Tôn muốn làm sáng tỏ ý nghĩa ấy nên nói bài kệ:

Kẻ trí nên cúng dường

Tôn tạo tháp miếu Phật

Đủ cả nẻo Phật khen

Bốn thứ pháp tịnh lớn

Thường sinh chốn lìa nạn

Luôn có được chánh kiến

Luôn được thấy chư Phật

Thấy rồi tâm được tịnh

Đạt tâm tính vững chắc