Đại Tập 67 · Bộ Kinh Tập XIV · Số 721 (Q.51–70)

Kinh Chư Pháp Tập Yếu - Quyển 6 - Phẩm 13: Phước Nghiệp, Chẳng Phải Phước Nghiệp

KINH CHƯ PHÁP TẬP YẾU

Quyển 6

PHẨM 13: PHƯỚC NGHIỆP, CHẲNG PHẢI PHƯỚC NGHIỆP

Những nghiệp đã tạo tác

Là phước, không phải phước

Trói buộc những hữu tình

Nhất định chịu quả khổ.

Kẻ ngu tâm như cá

Bơi lội trong sông ái

Vui cười tạo nghiệp ác

Kêu thương tự chịu khổ.

Xưa cùng tạo tội lỗi

Với nô bộc, tùy tùng

Sau chịu quả báo khổ

Không ai thay thế nhau.

Do bạn bè, quyến thuộc

Hợp nhau tạo các tội

Đời sau theo bên mình

Chỉ nghiệp ác đã tạo.

Như hoa ở nơi nào

Hương thơm không rời bỏ

Nghiệp thiện ác cũng thế

Ở nơi nào cũng theo.

Chúng sinh do tự nghiệp

Nhân quả luôn tương xứng

Làm lành sinh cõi trời

Được hưởng vui thù thắng.

Quả báo của nghiệp ác

Là chịu khổ nặng nề

Đọa trong ba đường ác

Khổ ấy không gì bằng.

Chính vì ba nghiệp ấy

Tạo tác khắp ba cõi

Luôn sinh khởi ba độc

Sẽ đọa ba đường ác.

Những chúng sinh ngu muội

Vì nhân duyên hòa hợp

Trôi lăn trong ba cõi

Đều theo nghiệp của mình.

Mình làm, người không chịu

Người làm, mình chẳng nhận

Phải biết nghiệp mình làm

Nhất định phải chịu quả.

Nghiệp tuy có nhiều loại

Chỉ chín chốn thọ báo

Vì chúng nương lẫn nhau

Thành bốn mươi thứ ác.

Tự gây tạo một nghiệp

Phải chịu một quả báo

Đọa trong đường hiểm nạn

Không hề có bạn bè.

Hoặc bị người khuyến dụ

Tạo tác các nghiệp ác

Sau khi chịu quả báo

Người ấy không cứu được.

Nghiệp thành chẳng trước sau

Hay đời này đời khác

Hoặc tạo tác ở đây

Hoặc chịu quả nơi khác.

Chính vì nghiệp thiện, ác

Lưu chuyển trong luân hồi

Bị gió nghiệp thổi động

Mà chịu quả khổ vui.

Kẻ ngu tâm tán loạn

Luôn tham đắm dục lạc

Không chánh tuệ quyết đoán

Điều ác càng tăng trưởng.

Chúng sinh tham đắm dục

Bị ngu si che lấp

Báo ác hiện trước mặt

Đọa vào nơi tối tăm.

Vì tâm không vui thích

Chánh pháp của Đức Phật

Ở mãi trong địa ngục

Chịu quả khổ lâu dài.

Vô thỉ luân hồi khổ

Bị lưới nghiệp trói buộc

Diệt rồi lại sinh ra

Đều do tâm tạo tác.

Từ cõi trời đọa lạc

Ở địa ngục sinh Thiên

Hoặc sinh trong cõi người

Hay chịu quả ngạ quỷ.

Tất cả nhân khổ vui

Đều do mình tạo tác

Nương nhau mà sinh khởi

Không do trời Tự tại.

Luân hồi trong sinh tử

Tạo vô số nghiệp ác

Chỉ Phật mới chứng biết

Kẻ khác không thể hiểu.

Phi pháp được quả lành

Nhân này là điên đảo

Nên biết quả lãnh thọ

Luôn tương xứng với nhân.

Nếu nhân quả tương xứng

Là thuận với chánh lý

Các pháp hữu vi này

Đều từ nhân duyên sinh.

Chưa thấy người vô tội

Mà vào chốn địa ngục

Nhất định do nghiệp ác

Phải chịu quả báo khổ.

Người cố tạo nghiệp ác

Bám chặt không hối hận

Bị nghiệp lực ràng buộc

Sẽ đọa trong đường ác.

Chưa thấy nghiệp bất thiện

Dẫn sinh quả báo vui

Chỉ Phật nói chân thật

Giảng dạy đạo đối trị.

Như nhờ đèn có sáng

Phải do nghiệp chịu quả

Tất cả mọi hành động

Đều từ nhân duyên sinh.

Vì những nhân duyên đó

Mọi quả báo chuyển theo

Khéo thông đạt tướng này

Là hiểu biết chân thật.

Chẳng giống trời Tự tại

Không nhân mà tạo thành

Các pháp do duyên sinh

Như Lai dạy như thế.

Do vô thỉ luân hồi

Nghiệp báo luôn tương tợ

Chẳng điên đảo phân biệt

Từ nhân duyên mà có.

Chúng sinh bị si mê

Không nhàm chán ái dục

Nếu không hiểu nghiệp báo

Làm sao được tịch tĩnh?

Người sống trong Phật pháp

Không hiểu đạo, phi đạo

Vì si, không chánh tuệ

Luôn sinh ra nhiệt não.

Thấy người vui như ý

Vui ấy từ duyên sinh

Các pháp đều do tâm

Lại cũng do mình làm.

Pháp hữu vi vô thường

Như bọt nước chẳng lâu

Hãy thực hành hạnh lành

Được lợi ích hai đời.

Thấy nghiệp báo thế gian

Và chư Thiên thoái đọa

Người nào thích phóng dật

Nhất định chẳng sướng vui.

Dây nghiệp lại rất dài

Chắc chắn khó ra khỏi

Trói buộc kẻ ngu muội

Cách xa đạo Bồ-đề.

Trí tuệ như gươm bén

Có thể cắt được nó

Lìa ngu si, nhiệt não

Để đến bờ giải thoát.

Do nghiệp chịu quả ấy

Tương xứng với thiện, ác

Người trí không hề quên

Nhân quả luôn chắc chắn.

Do nhân duyên hòa hợp

Sinh ra thân hình này

Trói buộc loài hữu tình

Luân hồi không giải thoát.

Vì bị chúng trói buộc

Bức bách khó chịu được

Hãy tu nhân giải thoát

Chấm dứt mọi khổ đau.

Nghiệp lực khéo câu móc

Lại lôi kéo chúng sinh

Sinh bất cứ nơi nào

Đều bị nghiệp thọ quả.

Nghiệp quả như bánh xe

Lăn chuyển trong ba cõi

Hãy xa lìa tội lỗi

Luôn tu hạnh thù thắng.

Bố thí như bình sạch

Chứa nước giới chánh tuệ

Người trí khéo giữ gìn

Diệt lửa nghiệp ba cõi.

Nếu buông thả ba nghiệp

Ba độc sẽ chuyển theo

Giong ruổi trong ba cõi

Vì ba thứ ngu si.

Tất cả các chúng sinh

Bị khổ não bức bách

Đều do nghiệp mình làm

Luôn nương tựa để sống.

Nếu không có nhân lành

Làm sao được vui sướng

Theo nghiệp chịu quả báo

Như hạt giống sinh trái.

Lại như nắng mùa xuân

Làm cỏ cây tươi tốt

Quả từ nhân sinh khởi

Không nhân thì không quả.

Bị dây nghiệp trói buộc

Qua lại trăm ngàn đời

Như bánh xe thế gian

Nhờ máy móc chuyển động.

Ba độc rất bền chắc

Chúng sinh khó giải thoát

Lìa tội lỗi tham, sân

Khéo vượt khỏi ba cõi.

Người với lòng vui sướng

Tu tập hạnh thù thắng

Vị nhờ nhân duyên đó

Được quả báo thù thắng.

Nghiệp như nngười thợ vẽ

Khéo vẽ mọi hình tượng

Hoặc người, hoặc là trời

Vẽ mãi vô cùng tận.

Vô số bức họa ấy

Đều do nghiệp biến hóa

Biểu hiện nhiều màu sắc

Nên thấy được rõ ràng.

Tường vỡ, họa cũng không

Rốt cuộc đều hư hoại

Thân này tuy chấm dứt

Nghiệp ấy vẫn trường tồn.

Si mê che chúng sinh

Bị nghiệp lực trói buộc

Vô thỉ trong sinh tử

Như vành tròn luôn xoay.

Như gió, nắng, tro, bụi

Làm hư hoại bức họa

Nghiệp duyên phải lãnh chịu

Chưa bao giờ dừng bỏ.

Hãy quán xét quá khứ

Nghiệp bất thiện đã làm

Ở bất cứ nơi nào

Theo nghiệp mà chịu quả.

Các nghiệp ác vi tế

Bậc thượng, trung và hạ

Đều giải thoát được hết

Là người trí tối thượng.

Lại nữa các hữu tình

Tạo nghiệp thiện, bất thiện

Nhất định sẽ có được

Vui sướng và khổ não.

Ai trái lời Phật dạy

Chính là kẻ ngu si

Mãi mãi không thoát khỏi

Vô lượng khổ não kia.

Trời, Người, A-tu-la

Địa ngục, quỷ, súc sinh

Đều là do nghiệp lực

Hãy hành động trí tuệ.

Vì tuệ ác phân biệt

Tạo vô lượng nghiệp ác

Qua lại trong các cõi

Chịu quả ắt đã biết.

Nếu người làm việc thiện

Sau được sinh cõi trời

Nghiệp ác chìm ba đường

Như diễn viên thay áo.

Dây nghiệp rất chắc dài

Trói khắp cả ba cõi

Chúng sinh do tự nghiệp

Như tăm nương vành xe.

Hoặc sinh trong cõi trời

Hoặc chìm nơi hiểm nạn

Xoay vần mãi không ngừng

Theo nghiệp mà thọ quả.

Hữu tình sinh lên trời

Đều do làm nghiệp thiện

Như hoa sen tốt đẹp

Thanh tịnh vượt khỏi ao.

Người não làm việc lành

Chắc chắn không bị mất

Thường sống nơi an ổn

Được quả báo như ý.

Kẻ ngu không tạo nhân

Mong được quả an vui

Ví như trong bãi cát

Không thể tìm được bơ.

Nếu tu tập nhân lành

Sẽ được hưởng an lạc

Không nhân mà được quả

Như tìm trái ngoài cây.

Chúng sinh vì nghiệp lực

Chịu quả không nhất định

Như ném cát hư không

Theo gió bay rơi rớt.

Nhân duyên làm họp tan

Khổ vui cũng như thế

Đều do nghiệp ràng buộc

Không nên tạo tội lỗi.

Vô biên chủng tử nghiệp

Biến hóa trong sáu đường

Đều từ tâm sinh khởi

Là lời Phật chân thật.

Tâm này khó điều phục

Thích tạo tác các nghiệp

Như thêu vẽ chúng sinh

Chỉ Phật mới biết được.

Như một hạt giống lúa

Sinh ra trăm ngàn hạt

Lưới nghiệp cũng như vậy

Không tài nào lường hết.

Như dây buộc chim bay

Tuy cao nhưng vẫn đến

Nghiệp lực buộc chúng sinh

Qua lại cũng như thế.

Kẻ ngu không chánh kiến

Chẳng hiểu tướng tội phước

Tuần hoàn trong ba cõi

Riêng mình chịu khổ đau.

Ai rõ nghiệp thiện, ác

Là ngộ pháp sinh diệt

Đó là người chân thật

Đạt đến bờ giải thoát.

Ai xa Thiện tri thức

Là gần gũi bạn ác

Bỏ pháp, tham của cải

Không tin quả khổ sau.

Vì không hiểu nghiệp báo

Nên không biết tội phước

Hữu tình nghi si ấy

Chịu mãi sự khổ não.

Thế trí sinh ngã mạn

Thường nói những lời suông

Không hiểu nhân duyên nghiệp

Thường chịu khổ luân hồi.

Như người bị tù lâu

Bỗng nhiên được phóng thích

Bạn bè và quyến thuộc

Vui vẻ cùng chúc mừng.

Như ở trong địa ngục

Nghiệp hết, được giải thoát

Nhờ sức nghiệp thiện trước

Được sinh lên cõi trời.

Hưởng dục lạc chư Thiên

Đủ vô lượng trang sức

Ở đó lại tu nhân

Chuyển sinh nơi thù thắng.

Nếu không tu nghiệp thiện

Phước hết sẽ đọa lạc

Tướng suy hiện trước mắt

Như dầu hết đèn tắt.

Chết đây sinh nơi kia

Xoay tròn trong ba cõi

Theo gió nghiệp chuyển động

Làm sao được giải thoát?

Người trí được tự tại

Không bị vướng luân hồi

Không để dây nghiệp ấy

Trói buộc được thân mình.

Giả sử chất tơ sen

Bằng ngọn núi Tu-di

Dây nghiệp cũng như vậy

Không thể trói người trí.

Người trí trong luân hồi

Như Tu-di chẳng động

Xa lìa mọi ưu não

Thoát khỏi những sợ lo.

Như chư Phật đã biết

Nhân quả luôn tương xứng

Nếu tạo nghiệp quá nhiều

Nhân quả cũng như thế.

Luôn tạo tác các nghiệp

Phải chịu nhiều loại quả

Vì tạo tác như thế

Nên sẽ bị trói buộc.

Người nào tạo nghiệp lành

Nhất định được quả vui

Thân khỏe, đẹp, sống lâu

Được mọi người tôn kính.

Phước nghiệp sẽ có ngay

Như đốt đèn được sáng

Nghiệp báo không sai khác

Đều do tâm tạo ra.

Tất cả những chúng sinh

Phước hết mạng tiêu tán

Thân bị lửa thiêu đốt

Chẳng có chút yên vui.

Lại nữa các chúng sinh

Do bản tâm sai biệt

Tạo tác mọi nghiệp nhân

Trói buộc trong ba cõi

Người câm ngọng cả đời

Do làm việc bất thiện.

Mong cầu quả an vui

Như khuấy nước tìm lửa

Nếu không làm việc thiện

Quả vui sẽ không sinh.

Kẻ ham thích buông lung

Ắt không có công đức

Bị dây nghiệp lôi kéo

Ngu độn nào biết gì.

Dây này không chặt được

Khổ hết mới giải thoát

Chúng sinh vì nghiệp lực

Quả lại trong luân hồi.

Diệt dây sinh ở kia

Đều là do nhân trước

Kẻ ngu tham năm dục

Chưa bao giờ tỏ ngộ.

Do tham ái giúp nhau

Bao giờ mới hết khổ

Kẻ ngu không nhàm chán

Ham thích những dục lạc.

Chính vì không biết chán

Tự chuốc lấy diệt suy

Phước báo trong đời này

Nghiệp hết, vui không còn.

Do nhiều sự buông lung

Lâm chung mới biết được

Sinh vô lượng phân biệt

Tất cả nghiệp đã làm.

Đều tùy theo nghiệp nhân

Mà tự chịu quả báo

Chúng sinh đi theo nghiệp

Và đến cũng do nghiệp.

Hoặc được hưởng an lạc

Hoặc chịu lấy khổ đau

Người được sinh cõi trời

Hưởng diệu lạc năm dục.

Phước hết bị thoái đọa

Không có ai cứu được

Lại nữa nhân luân hồi

Đều từ hư vọng sinh.

Phật dùng trí chân thật

Dạy chánh đạo giải thoát

Ai tu tập nghiệp thiện

Tương ưng giới, định, tuệ.

Không phải nhân luân hồi

An trụ vui thanh tịnh

Phước báo vô cùng tận

Không nên sống buông lung.

Hãy nhất tâm rốt ráo

Siêng tu hạnh thù thắng

Người đầy đủ phước báo

Hãy xa việc bất thiện.

Làm lành lên đường Thánh

Tạo ác chịu tai ương

Người nào làm việc lành

Dũng mãnh chẳng thoái lui.

Thường được vui tịch tĩnh

Đạt đến đạo Bồ-đề

Người nào thích phóng dật

Thích làm việc bất thiện.

Phước đức sẽ giảm dần

Phải đọa trong đường ác

Nghiệp lực như xích đu

Đều do tâm biến hóa.

Chúng sinh bị si gạt

Thường lưu chuyển theo đó

Sinh tử như bánh xe

Mười hai xứ như căm.

Xoay vần ở thế gian

Đều do tâm sai khiến

Vì tâm tạo nghiệp lành

Dẫn sinh đến cõi trời.

Bị cảnh giới mê hoặc

Không xét khổ sau này

Hãy suy xét hành động

Giữa vui và chẳng vui.

Nghiệp khổ, vui tuy khác

Đều từ nhân duyên sinh

Thế gian không vui sướng

Là do nghiệp trói buộc.

Vui hết khổ hiện tiền

Đều do tâm tạo tác

Chúng sinh vì gió nghiệp

Thổi bay đến các cõi.

Lại sinh tâm ham thích

Là do nghiệp buộc ràng

Chỉ nghiệp thiện, bất thiện

Theo mãi đến đời sau.

Giống như hái cánh hoa

Hương thơm sẽ theo đó

Tự nghiệp khiến chúng sinh

Trôi lăn trong sinh diệt.

Ví như cái xích đu

Lên xuống mãi không ngừng

Qua lại trong sáu đường

Trời, Người, A-tu-la…

Bị ngu si che lấp

Không hiểu biết chân thật

Như bánh xe ở đời

Xoay tròn theo tay quay.

Bị nghiệp lực xô đẩy

Nhanh chóng không gì bằng

Do nghiệp lực ràng buộc

Mười hai chi hòa hợp.

Đó là vòng duyên sinh

Thế gian không biết được

Chư Thiên bị si phủ

Luôn tham đắm cảnh dục.

Chỉ quả nghiệp trường tồn

Niềm vui không tích tụ

Vì không biết nghiệp thiện

Như thuốc hay, đèn sáng.

Trừ tối, được khinh an

Cứu lành được tất cả.

Chịu cực khổ khó kham

Và mọi sự kinh sợ

Nghiệp này có sức mạnh

Không phát sinh mỏi mệt.

Hết mạng sống cõi trời

Sinh xuống chốn nhân gian

Khi chấm dứt tuổi thọ

Chết đọa vào địa ngục.

Khỏi ngục làm bàng sinh

Sau đọa làm ngạ quỷ

Đều là do gió nghiệp

Bay mãi không dừng yên.

Chúng sinh ngu si ấy

Chưa bao giờ tỏ ngộ

Chúng sinh lái xe nghiệp

Đi khắp trong ba cõi.

Xe khác không như thế

Nhanh chóng không gì bằng

Nếu làm việc thanh tịnh

Sẽ được hưởng phước báo.

Chỉ ở trong đời này

Mới biết được tự nghiệp

Nghiệp như vật thêu vẽ

Đều do tâm sinh khởi.

Vẽ khắp cả mọi nơi

Mãi mãi không hoại diệt

Phước báo rất rộng lớn

Đều từ nghiệp sinh ra.

Khi phước nghiệp chấm dứt

Niềm vui cũng tán hoại

Nếu không bỏ nghiệp lành

Niềm vui càng tăng trưởng.

Vì vậy với nhân lành

Hãy thường xuyên tu tập

Ở trong trăm ngàn đời

Thọ đủ loại thân hình.

Bị nghiệp lực trói buộc

Không hề có an vui

Nếu tạo tất cả nhân

Sẽ chịu hết thảy quả.

Hãy ở trong đời này

Siêng tu các hạnh lành

Bức tranh nghiệp thật khéo

Đều do tâm vẽ ra.

Nghiệp hết, quả không còn

Thay đổi từng sát-na

Chỉ tự nghiệp là bạn

Người khác làm sao được.

Khéo điều phục thân mình

Như lý mà an trụ

Trang sức bằng tự nghiệp

Không do ai làm ra.

Ở trong trăm ngàn đời

Chưa bao giờ rời xa

Ai thấu tỏ sinh diệt

Và nhân quả chân thật.

Sẽ lìa các tội cấu

Đạt đến nơi bất diệt

Tất cả nghiệp đã tạo

Đến đâu cũng đuổi theo.

Như căm nương bánh xe

Xoay chuyển ở thế gian

Hãy dùng trí chọn lọc

Như lý mà tu tập

Là Bậc Điều Ngự Sư

Thoát hẳn mọi phiền não.

❧

Phẩm 14: CHỈ DẠY CHÚNG SINH

Cấu nhiễm tham, sân, si

Và khổ, già, bệnh, chết

Sáu thứ như giặc oán

Tổn hại loài hàm thức.

Năm cảnh lại như giặc

Cướp của cải công đức

Trước như người bạn tốt

Sau thành tên giặc hại.

Do tâm sinh phóng dật

Theo đuổi cảnh dục lạc

Làm cho các chúng sinh

Đọa địa ngục, ngạ quỷ.

Tham là lửa hừng hực

Sân tựa như giặc oán

Hắc ám chính si mê

Cả ba đều đáng sợ.

Ba mươi sáu loại nghiệp

Và bốn mươi hạnh nghiệp

Chín mươi tám phiền não

Lưu chuyển khắp ba cõi.

Bỏ mười hai nhân duyên

Trăm lẻ tám phiền não

Khéo hiểu pháp, phi pháp

Luôn được vô lượng lạc.

Mười sáu pháp hiện quán

Và mười sáu pháp không

Hiểu hai tướng ngã pháp

Chính là bậc Trí tuệ.

Thông đạt đạo, phi đạo

Và bốn thứ cứu cánh

Ra khỏi bốn dòng thác

Diệt trừ mọi tội cấu.

Tu tập tám Thánh đạo

Khỏi hai thứ sinh tử

Hiển hiện đủ mười Lực

Chứng được quả Bồ-đề.

Hiểu hai đế chân, tục

Và pháp bốn Niệm xứ

Trừ ba tế vô tri

Không bị ma lôi cuốn.

Cảnh giới năm dục này

Trước ngọt sau lại đắng

Khiến đọa trong hiểm nạn

Vì vậy hãy xa lìa.

Dùng chánh trí tư duy

Đoạn trừ các phiền não

Chính là người đủ trí

Đời đời được an ổn.

Trí đoạn trừ lậu, hoặc

Như lửa đốt củi khô

Chánh trí càng sáng rực

Tam bảo được hiển hiện.

Ai thích cảnh giới trí

Thường tu pháp tịch tĩnh

Phiền não như rắn độc

Tổn hại các pháp lành.

Ai đủ trí chân thật

Làm lợi mình và người

Lìa tội khổ già, chết

Trụ tịch tĩnh tối thượng.

Ai thích sống luân hồi

Luôn bị chúng ràng buộc

Oán giặc phiền não ấy

Lấn bức cả ba cõi.

Người nào biết pháp Phật

Diễn thuyết cho chúng sinh

Luôn tu hạnh thuần tịnh

Được sinh lên phạm thiên.

Ai chán xa ba độc

Thường cúng dường chư Phật

Phá trừ luân hồi ấy

Như đốt cháy cây khô.

Người nào biết nhân khổ

Không tạo các tội lỗi

Vô lượng thứ phiền não

Không thể nào trói được.

Trí là ánh sáng rực

Si là bóng tối tăm

Ai khéo léo phân biệt

Được gọi là bậc Trí.

Lìa tội lỗi ngu si

Không còn các hiểm nạn

Bị si mê che lấp

Làm sao được giải thoát.

Thà chạm vào lửa dữ

Ở chung với rắn độc

Ai cầu vui tịch diệt

Không sống với ngu si.

Kẻ ngu không chánh trí

Như người mù trong tối

Chẳng lo sợ luân hồi

Thường tạo hạnh phi pháp.

Chúng sinh bị si dối

Luôn sinh khởi ái nhiễm

Chịu nghèo khổ ở đời

Bị già suy bức bách.

Vì nghiệp quả ba đời

Từ địa ngục lên trời

Từ trời đọa súc sinh

Hoặc chịu thân ngạ quỷ.

Chúng sinh vì tham dục

Theo nghiệp đọa các cõi

Lại bị lưới si buộc

Luân hồi trong biển hữu.

Vô thỉ tạo các tội

Chịu nhiều loại sinh tử

Chính vì tập quán đó

Mà chẳng thấy nhọc mệt.

Chư Thiên bị lạc hại

Người đời khổ nghèo thiếu

Địa ngục luôn đốt cháy

Bàng sinh ăn nuốt nhau.

Ngạ quỷ bị đói khát

Đều là do ngu si

Ở mãi trong luân hồi

Làm sao được vui sướng.

Ngu si tham dục lạc

Vì dục lạc chịu khổ

Không gần Thiện tri thức

Không chánh pháp cứu giúp.

Người nào đủ chân thật

Luôn thích nghe chánh pháp

Tu tập các thiền định

Người ấy không lo khổ.

Chư Phật giảng chánh pháp

Như đèn luôn sáng soi

Thương nhớ các chúng sinh

Còn hơn cha mẹ chúng.

Chúng sinh vì ba nhân

Tạo ba thứ tội lỗi

Xoay tròn trong ba cõi

Ba thọ luôn đuổi theo.

Do ba nghiệp sinh khởi

Đọa ba ác hiểm nạn

Chúng sinh vì tham dục

Giong ruổi trong ba cõi.

Ai tôn kính Tam bảo

Được Chánh đẳng Chánh giác

Xa lìa ba tà kiến

Không sinh ra các khổ.

Người ấy suốt đêm dài

Ba thời luôn quán xét

Gọi già, bệnh, chết đó

Là ba kho tội lỗi.

Ba nghiệp lìa tà vạy

Sống trong ba bình đẳng

Không chìm đắm luân hồi

Vĩnh viễn lìa buồn lo.

Đối với đạo, phi đạo

Và các tướng có, không

Từ tâm khéo quán xét

Sẽ chứng đạo Vô thượng.

Người này tâm thanh tịnh

Không tiếp xúc dục nhiễm

Vĩnh viễn trừ nhơ, đục

Được giải thoát an lạc.

Bỏ tham cầu ba cõi

Thường sống trong chánh niệm

Người này trong chánh đạo

Nhất định không thoái chuyển.

Chúng sinh bị si che

Không thông đạt chánh trí

Sinh vô lượng tham ái

Thường bị khổ trói buộc.

Biếng nhác, không hổ thẹn

Gần gũi tri thức ác

Là hạt giống địa ngục

Người trí khéo phòng hộ.

Vì không biết hổ thẹn

Thường tạo ra các tội

Sau đọa trong đường hiểm

Hối hận nào ích gì?

Sinh kiêu mạn, sân hận

Ganh ghét, hờn, che đậy

Kẻ ngu không tín căn

Làm sao sinh cõi lành.

Ham thích rượu, của cải

Sinh tà kiến, vọng ngôn

Thường tạo nhân ác độc

Ắt chịu quả địa ngục.

Tà kiến ngăn pháp lành

Đừng để sinh chút nào

Kẻ ngu si như thế

Tự vào đường hiểm ác.

Người sinh khởi tà kiến

Chẳng phải nhân, gọi nhân

Kẻ ấy tự khi dối

Chìm đắm không lúc ra.

Người nào bám tà kiến

Uổng công tu khổ hạnh

Lừa dối với mọi người

Tự ngu, sinh ngã mạn.

Vì ngu si tăm tối

Chìm biển lớn sinh tử

Người này không nhân chánh

Lấy khổ muốn bỏ khổ.

Theo tà thuyết ngoại đạo

Đốt thân mong giải thoát

Người trí tự đốt tâm

Là đốt các lậu, hoặc.

Ai tu tập chánh trí

Phá trừ các phiền não

Là bậc Chân trượng phu

Vượt khỏi tất cả khổ.

Tham đắm danh tiếng tốt

Dối ca ngợi lẫn nhau

Quả Bồ-đề thanh tịnh

Tà kiến không thể đạt.

Không siêng tu pháp lành

Tâm luôn luôn dao động

Vì tham đắm lợi dưỡng

Xa bỏ các giới tịnh.

Ham thích những vị rượu

Ưa chạy theo ngoại sắc

Giết hại những chúng sinh

Do đó đọa địa ngục.

Gần gũi tri thức ác

Sinh hai lưỡi, tà kiến

Không có được oai nghi

Ba nghiệp thường phạm lỗi.

Vì vô minh, ngã mạn

Nói năng không chân thật

Đời này và đời sau

Làm sao được an lạc?

Bị các khổ nhận chìm

Diệt ở đây sinh kia

Như lời chư Phật dạy

Đều do vô minh, hành.

Người nào sinh ngã mạn

Tà mạn, tăng thượng mạn

Là nguồn gốc khổ đau

Hãy xa lìa tất cả.

Thích tạo các nghiệp ác

Trước, sau, giữa không thiện

Theo dòng nước vô minh

Vào biển lớn sinh tử.

Người nào đủ thắng trí

Khéo dứt trừ phiền não

Gỡ tất cả dây trói

Đạt đến nơi bất diệt.

Nhờ tu tập thắng trí

Đoạn trừ các lậu, hoặc

Sợi dây phiền não này

Nhờ trí mới gỡ được.

Phiền não như là củi

Lửa trí thiêu đốt sạch

Ai tham cảnh giới dục

Làm sao khỏi trói buộc.

Năm dục: Chướng ngại lớn

Che lấp mắt trí tuệ

Thường làm cho chúng sinh

Hại người giảng chánh pháp.

Ai nhất tâm lắng nghe

Những gì Pháp sư giảng

Là dũng tướng chánh pháp

Đánh bại các quân ma.

Đối với bốn điên đảo

Và tám pháp thế gian

Không phát sinh chánh tuệ

Ắt bị chúng lừa dối.

Năm dục như dòng thác

Trôi nổi khó thoát ra

Hãy dùng thuyền trí tuệ

Để vượt qua tất cả.

Vì tâm ngu si đó

Luôn tham đắm dục lạc

Luân hồi trong năm cõi

Làm sao được giải thoát.

Không hiểu đúng như lý

Chẳng khác lửa cháy hừng

Nếu thực hành như lý

Như nước mát trừ nóng.

Chứa nhóm những vô minh

Từ lâu xa sinh khởi

Dùng đèn sáng trí tuệ

Diệt trừ không để hiện.

Người nào đủ chánh trí

Sẽ hướng đến Niết-bàn

Vô trí, lắm tham si

Sinh ra tâm biếng nhác.

Ai đủ ánh sáng trí

Trừ hắc ám ba độc

Vì vậy hãy nhất tâm

Giữ giới, tu trí tịnh.

Thường dùng lửa đại trí

Thiêu đốt củi lậu hoặc

Ai không có căn lành

Bị ba độc tổn hại.

Chúng sinh bệnh lâu ngày

Nằm mãi đến khi chết

Si mê không chỗ nương

Bà con thương ích gì?

Do nhiều sự buông lung

Thích làm việc ngu si

Tạo vô lượng nhân ác

Các khổ khó chịu được.

Tai họa của ba độc

Tổn não các chúng sinh

Ai tương ưng chánh trí

Sẽ từ bỏ tất cả.

Nên biết lửa trí tuệ

Đốt được núi phiền não

Hoặc nghiệp đã không còn

Thường đạt vui tịch tĩnh.

❧

Phẩm 15: THUYẾT MINH VỀ TỘI (Phần 1)

Do tác ý bất thiện

Thường tạo các tội ác

Ngu si không thấu rõ

Sau hối hận ích gì?

Chúng sinh tạo các tội

Đều phải chịu khổ báo

Vì thế hãy xa lìa

Thường mong được quả vui.

Trước tuy tạo tội nhỏ

Sau phải đọa đường hiểm

Vì si che lấp tâm

Thoát khỏi lại tạo tội.

Tội nhỏ không đề phòng

Đều là nhân địa ngục

Ví như đốm lửa nhỏ

Thiêu đốt cả núi rừng.

Vì tội sinh cõi ác

Chịu khổ não nặng nề

Là giặc oán của ta

Làm sao được tịch tĩnh.

Người nào tạo các tội

Sẽ không chút sướng vui

Ai thích được quả vui

Nên tu các hạnh lành.

Làm lành được khen ngợi

Tạo ác bị khinh chê

Tu phước thật là khó

Tạo tội rất dễ dàng.

Thấy ai làm phi pháp

Tâm hèn hạ tùy hỷ

Chíng vì không trí tuệ

Nên chịu khổ đau hơn.

Người nào tạo tội ác

Chứa nhóm mọi quả báo

Khổ này khó kham nhận

Đừng nên tạo điều ác.

Do vì tạo nghiệp ác

Chắc chắn chịu báo ác

Vì vậy nên xa lìa

Không tạo, chẳng tội lỗi.

Ai không sợ tội lỗi

Là gần gũi bạn ác

Vì chính mình tạo tác

Người khác không chịu quả.

Làm lành được quả lành

Tạo ác chịu báo ác

Người nào tạo tội lỗi

Sẽ không có pháp lành.

Kẻ chìm đắm tà kiến

Phát triển các tội ác

Dù dao, gậy, hầm lửa

Không thể sánh bằng được.

Người xa lánh nghiệp ác

Thường tu tập hạnh lành

Thân, ngữ, ý thanh tịnh

Cách Bồ-đề chẳng xa.

Ai thích tạo tội ác

Chịu khổ não nặng nề

Không phải tạo nghiệp ác

Mà được quả an vui.

Người thích tu hạnh lành

Được an lạc tối thượng

Pháp lành không nhân khổ

Chẳng lãnh thọ đảo điên.

Từ vô thỉ đến nay

Làm lành được quả vui

Nếu tạo ra nhân ác

Nhất định chịu quả khổ.

Làm lành gần bạn tốt

Tọa ác, thân kẻ xấu

Ganh ghét bậc Hiền thiện

Ắt phải đọa đường ác.

Nếu tâm thích tu thiện

Sẽ xa các tội ác

Đối với quả Bồ-đề

Như nắm trong bàn tay.

Những hành động của họ

Trước, sau, giữa đều thiện

Sinh ra mọi quả vui

Xả bỏ, không được thế.

Vì thế hãy xa tội

Luôn luôn tạo điều lành

Ai xa lánh nghiệp ác

Sẽ thường được quả vui.

Trong vô thỉ sinh tử

Luôn chịu các tội ác

Kẻ ngu bị sai sử

Mà chẳng thấy nhọc mệt.

Tham dục tạo nghiệp ác

Chẳng biết quả khổ sau

Vừa được chút vui thích

Chịu khổ não lâu dài.

Người thích tạo tội ác

Bị người đời khinh bỉ

Vì vậy lìa nghiệp ác

Đừng lơ đễnh việc lành.

Không ích, chẳng rốt ráo

Chịu khổ não khó lường

Vì thế người có trí

Thường xa lánh tội lỗi.

Người nào đủ tâm Từ

Sẽ không tạo tội ác

Làm ác tự chịu họa

Chẳng làm sẽ không chịu.

Thường tạo nhiều tội ác

Nương pháp ác, thầy tà

Ai lìa hai thứ đó

Khéo trụ đạo chân thật.

Kẻ ngu không hiểu biết

Thích làm các việc

Xa bỏ tội ác ấy

Được sống nơi tốt đẹp.

Ai thích tạo nhiều tội

Ắt bị nghiệp kéo lôi

Không sợ luân hồi sau

Thân người khó có được.

Ai lo sợ tội lỗi

Thích làm nhiều việc thiện

Sẽ hướng đến Bồ-đề

Được diệu lạc tối thượng.

Ai lìa những tội lỗi

Tu tập các nghiệp lành

Người này ở thế gian

Được quả báo thù thắng.

Khéo điều phục các căn

Được người đời tôn trọng

Sau khi bỏ thân này

Được sinh lên cõi trời.

Người nào ít phước đức

Trước, sau, giữa không thiện

Tội ác thường tăng trưởng

Ắt đọa vào địa ngục.

Nếu tạo nhiều tội ác

Phải chịu những quả khổ

Làm lành như đã thấy

Nhất định được quả vui.

Vì không hạt giống lành

Sau sinh trong hiểm nạn

Như nghiệp xưa đã tạo

Nhân quả rất tương xứng.

Chúng sinh đọa đường ác

Đều là do tội lỗi

Như cá đã cắn câu

Không làm sao thoát khỏi.

Tội là nguồn gốc khổ

Hãy đoạn trừ tận gốc

Chúng sinh thường tập nhiễm

Mùi hôi theo bất tịnh.

Ưa thích luôn tu tập

Phá trừ các nghiệp ác

Ví như đè cây vừng

Hoa tàn hương không mất.

Luôn tham đắm năm dục

Tán loạn không chịu yên

Biếng nhác, nói hư dối

Người ấy thật xấu ác.

Người tạo các tội ác

Như đêm dài tối tăm

Ai an trụ pháp lành

Như mặt trời xuất hiện.

Người nào không ganh ghét

Đó là hạnh thanh tịnh

Ngu si tạo nhiều tội

Ắt luôn sinh tức giận.

Như thuyền chở vật nhỏ

Sẽ vận chuyển đến nơi

Chúng sinh nào nhẹ tội

Khỏi chìm trong đường ác.

Xa lánh ác tri thức

Thường được mọi an vui

Ai tùy thuận người ấy

Sẽ chịu các hiểm nạn.

Khéo hiểu rõ nghiệp báo

Lìa hủy phạm nhỏ nhặt

Người ấy không vướng tội

Như hư không chẳng nhơ.

Chưa nghe hãy lắng nghe

Nghe rồi phải ghi nhớ

Cõi ác còn sinh Thiên

Huống gì bậc đủ trí!

Kinh Chư Pháp Tập Yếu - Quyển 7 - Phẩm 15: Thuyết Minh Nói Về Tội (Phần 2)

KINH CHƯ PHÁP TẬP YẾU

Quyển 7

Phẩm 15: THUYẾT MINH VỀ TỘI (Phần 2)

Hiểu rõ tướng tội phước

Là người đầy đủ trí

Không hiểu đúng tướng ấy

Chính là kẻ ngu si.

Thông đạt các công đức

Với tội ác cũng thế

Hiểu như thật hai thứ

Thường được hưởng an vui.

Người tạo các tội ác

Như ở chung với giặc

Ai thích làm việc thiện

Như gần với bạn lành.

Do ái nhiễm tạo tác

Cảnh giới luôn hiển hiện

Xoay vần trong si ám

Thường chịu mọi khổ đau.

Cảnh dục như rừng rậm

Nơi tham ái hoạt đôïng

Kẻ ngu không hiểu pháp

Làm sao được giải thoát.

Đọa vào trong địa ngục

Hòa hợp chịu khổ đau

Nên biết không tạo tội

Làm sao bị đến đây?

Làm lành được quả tốt

Trang nghiêm vô lượng phước

Tạo ác tự chịu họa

Chắc chắn không tránh khỏi.

Khổ vui của mình người

Xoay vần trong biển hữu

Vì gió nghiệp thổi động

Như sóng có từ nước.

Người nào sống phóng dật

Thường tạo mọi nghiệp ác

Chính vì nhân duyên ấy

Phải đọa vào địa ngục.

Được ra khỏi địa ngục

Sinh vào trong cõi ác

Lại bị dục lôi kéo

Quên khổ não ngày xưa.

Tâm này do tập quán

Vừa ngộ lại bị mê

Vui hết khổ liền sinh

Không xét họa sau này.

Bị năm căn lừa dối

Điên cuồng theo trần cảnh

Bị trôi lăn không ngừng

Đều do dây ái buộc.

Đọa địa ngục, ngạ quỷ

Bàng sinh và biên địa

Hoặc vừa sinh lên trời

Bỗng chốc bị thoái đọa.

Trôi lăn trong các đường

Như xe lăn thế gian

Đều do nghiệp lôi kéo

Mà không thấy nhọc mệt.

Giả sử sinh lên trời

Hưởng hoan lạc thượng điệu

Phước hết lại thoái đọa

Đều đi trong luân hồi.

Đọa địa ngục Liên hoa

Trăm ngàn vô số kiếp

Chịu vô lượng khổ não

Kẻ ngu không chán sợ.

Ba cõi nào có vui

Khổ đau có chịu được

Chúng sinh bị si mù

Chưa bao giờ lo sợ.

Kẻ ngu mê nhân khổ

Không hiểu được khổ đau

Khổ ấy từ nhân sinh

Như hạt sinh ra trái.

Vì khổ vui trói buộc

Qua lại trong ba cõi

Chỉ trừ vui tịch diệt

Vĩnh viễn lìa ưu não.

Sinh bất cứ nơi đâu

Thường suy nghĩ khổ não

Khổ ấy không sinh nữa

Lìa khổ được an vui.

Người nào nghĩ nhớ được

Khổ não trong địa ngục

Sẽ không hề đắm vướng

Một chút hoan lạc nào.

Đã hiểu rõ như vậy

Thế gian đều hư giả

Hãy lìa các tội lỗi

Dùng hiệu khéo tu tập.

Thọ mạng không còn lâu

Trong sát-na nháy mắt

Đoạn trừ nhân độc ác

Thường làm các việc lành.

Hiểu mạng sống chẳng bền

Tất cả do tâm tạo

Làm những việc chân chánh

Không nuôi sống tà vạy.

Khổ não ở đời sau

Sao không biết lo sợ

Dây si thường trói buộc

Lửa ngục luôn thiêu đốt.

Si là pháp bất thiện

Trái phước nghiệp bạch tịnh

Dắt dẫn chúng sinh ác

Chìm mãi trong biển khổ.

Người nào không sợ tội

Thích làm nhiều việc ác

Xoay vần trong địa ngục

Bị lửa ngục đốt thiêu.

Như một đốm lửa nhỏ

Có thể đốt mọi vật

Kẻ ngu dù ít tội

Cũng đọa vào địa ngục.

Người nào sợ đường ác

Không tạo các tội lỗi

Thường giữ gìn chánh pháp

Bỏ ác làm việc lành.

Bạn ác sinh buông lung

Và vô tàm, vô quý

Người trí thường xa lánh

Chúng như lửa và độc.

Pháp khổ là ma chướng

Pháp vui không gì ngăn

Khéo phân biệt hai tướng

Thông đạt hết tất cả.

Xa lánh tri thức ác

Thích thực hành thí, nhẫn

Từ bi với chúng sinh

Là hạnh chính sinh Thiên.

❧

Phẩm 16: ĐỊA NGỤC

Người nào sống tà vạy

Tạo tác các nghiệp ác

Sẽ nói quả báo ấy

Sau đọa vào địa ngục.

Là Đẳng hoạt, Hắc thằng

Chúng hợp, hai Hào khiếu

Thiêu nhiên, Cực thiêu nhiên

Và địa ngục Vô gián.

Tám địa ngục như thế

Mỗi mặt mở một cửa

Ở mỗi cửa địa ngục

Bốn ngục làm thành quách.

Thành sắc bao xung quanh

Người tạo ác đầy dẫy

Người tốt gắp tội nhân

Như chiên cá trong chảo.

Mưa, núi, đá, gậy gộc

Làm thân thể nát nhừ

Ngày đêm luôn gào khóc

Khát uống nước đồng sôi.

Bị khổ não bức bách

Kêu la rất to lớn

Chịu mọi thứ hình phạt

Chạy trốn khắp bốn bên.

Người bị si che lấp

Sinh ra các ác kiến

Phải chịu nhân địa ngục

Như biển rộng lại sâu.

Ác kiến hạ liệt này

Tổn hại mình và người

Vô lượng nhân duyên khổ

Ngươi đã tự trói buộc.

Vì chìm trong tà kiến

Ỷ mình sinh kiêu ngạo

Vĩnh viễn đọa đường ác

Chịu cực khổ lâu dài.

Do tạo các nghiệp ác

Ngươi phải đến nơi đây

Kẻ ngu si hèn kém

Tự làm, sầu nỗi gì?

Làm ác trong quả lành

Ắt không thể có được

Trồng cây ở vực sâu

Nhất định không được quả.

Người buông lung, ngu muội

Thường thích chuyện hòa hợp

Vì được chút sướng vui

Sau chịu nhiều quả khổ.

Kẻ ngu cho là vui

Tham luyến vợ và con

Sinh phiền não nhiễm ô

Đều do tâm si ái.

Khi đến lúc lâm chung

Không ai cứu giúp được

Riêng mình vào đường ác

Đi mãi trong buồn thảm.

Lại nữa trong địa ngục

Vốn không có vật khổ

Tùy hữu tình tạo ác

Từ tự tâm biến ra.

Như đốt hương thơm lên

Hương tỏa nhang không còn

Như bầy chim ngủ đêm

Tối hợp sáng bay đi.

Hoặc lấy tiền của người

Và giết hại thân mạng

Tạo nghiệp ác như thế

Đều là vì ngu si.

Chính vì ngu si ấy

Từ tối đi vào tối

Mất chánh hạnh sinh Thiên

Và tịch tĩnh tối thượng.

Vợ con và quyến thuộc

Trói buộc khó thoát ra

Chìm trong biển sinh tử

Không có chỗ dựa nương.

Tham cầu tạo nghiệp ác

Sao bảo vì vợ con

Đến khi chịu đau khổ

Ai biết ở chỗ nào.

Trong vô lượng ức kiếp

Thường tham đắm sắc đẹp

Do đó tạo tội lỗi

Hèn hạ, không hổ thẹn.

Xưa đã tạo tội ác

Sau hối hận ích gì?

Nhất định đọa địa ngục

Nhiều kiếp không lúc ra.

Bà con tuy có nhiều

Làm sao cứu được mình

Thấy người khác tham dục

Chịu quả báo cũng thế.

Tự mình làm việc lành

Ắt được quả an lạc

Kẻ ngu bị si che

Hoàn toàn không tỏ ngộ.

Ai bị si che lấp

Tham sân sẽ sinh theo

Vật mình thích thuộc người

Khổ mình không ai thay.

Trong bị ba độc đốt

Ngoài lửa ngục vây quanh

Nhiều kiếp chịu khổ đau

Bao giờ khỏi đường ác.

Tự tâm tạo tội ác

Lại không biết hổ thẹn

Bị lửa ngục thiêu đốt

Kêu khóc có ích gì.

Các ngươi thật ngu độn

Thích làm việc phi pháp

Hối hận để làm gì

Lặng yên mà chịu khổ.

Kẻ ngu tạo tội lỗi

Tạo rồi sinh kinh sợ

Nghiệp quả thường theo đuổi

Đều là do duyên sinh.

Chưa bao giờ tu thiện

Lại không đoạn việc ác

Ai xa lìa nghiệp ác

Không còn thấy địa ngục.

Ai bị si che lấp

Không hiểu rõ nghiệp quả

Bị tà sư mê hoặc

Tăng trưởng thêm tội lỗi.

Vì sợ tội đã làm

Thường sinh tâm nhiệt não

Không chánh pháp đối trị

Khổ não khó chịu được.

Ai xa lìa tội lỗi

Sẽ không có khổ đau

Sống tư duy, chánh niệm

Không nên tạo tội ác.

Ai thích làm việc ác

Là không chán khổ đau

Đã khổ càng thêm khổ

Làm sao giải thoát được?

Tâm không sinh nhàm chán

Làm sao được tịch tĩnh?

Những chúng sinh tạo tội

Ta không tâm xót thương.

Người bị si trói buộc

Làm những việc phi pháp

Vì người tự tạo tác

Ta không thể cứu hộ.

Chứa nhóm hạnh ngu si

Tạo đầy dẫy tội ác

Không thể trí giới tịnh

Quả khổ sao tránh khỏi.

Người nào tạo nghiệp ác

Theo nhân phải chịu quả

Phải biết nhân duyên khổ

Tự làm phải tự chịu.

Người bị dây ái buộc

Cuồng loạn không hổ thẹn

Chịu hình phạt hiểm ác

Khổ ấy không thể nói.

Người nào tạo nghiệp ác

Ắt phải chịu khổ đau

Chẳng làm thì không chịu

Không nhân cũng không quả.

Các tội lỗi như thế

Phải chịu quả địa ngục

Không bao giờ vui thích

Những pháp thiện, nghiệp lành.

Không tu tập phước nghiệp

Tạo vô lượng tội ác

Kẻ ngu chịu quả báo

Hối hận nào ích gì?

Xa lánh những bạn lành

Làm nhiều việc gian dối

Không tu nhân chân thật

Tìm vui không thể được.

Chứa nhóm các tội cấu

Từ tâm ngu si sinh

Nhiều kiếp chịu cực khổ

Đều do nghiệp từ xưa.

Hữu tình ở địa ngục

Bị ngục tốt bắt nhốt

Khổ đau rồi than trách

Nghiệp hết sẽ ra khỏi.

Lại nữa, kẻ ngu si

Vì do tâm lừa dối

Không hiểu nghiệp đã làm

Phiền muộn mang sầu thảm.

Xem phi pháp là thiện

Bạn tốt như kẻ thù

Tổn hại mình và người

Luôn ở chỗ tăm tối.

Ác hạnh ba độc đó

Chẳng khác kẻ oan gia

Lôi kéo các hữu tình

Đến chỗ Diêm-ma-la.

Si do nhân gì sinh?

Do chấp ngã, ngã sở

Không tu hạnh bố thí

Làm sao cứu độ được.

Tội: giặc oán số một

Cõi ác hiển hiện theo

Trong đời này, đời khác

Không hề xa lánh nhau.

Những việc ác đã làm

Như dao bén, lửa dữ

Hiểm ác thật đáng sợ

Đã làm người phải chịu.

Người nào tâm tịch tĩnh

Không tham đắm cảnh giới

Chẳng hành động si mê

Sẽ lìa quả báo ác.

Nghe tiếng khổ địa ngục

Ngu si không kinh sợ

Giống như đem củi khô

Ném vào ngọn lửa dữ.

Lại nữa, lửa thế gian

Cháy lâu cũng bị tắt

Nên biết ngọn lửa nghiệp

Luôn luôn cháy hừng hực.

Lửa thế gian tắt được

Lửa nghiệp cháy không ngừng

Người nào tạo nghiệp ác

Cuối cùng sẽ bị đốt.

Vì thế ngọn lửa nghiệp

Đốt người trong địa ngục

Người không sợ đường ác

Không tránh khỏi hại này.

Hãy dùng trí phân biệt

Khéo tự mình phòng hộ

Xa lánh các nghiệp ác

Sẽ không chịu khổ đau.

Bị si mê che lấp

Luôn tạo các nghiệp ác

Giờ chịu cực khổ này

Kêu khóc làm gì được?

Trước, giữa và sau cùng

Cho đến hết mức khổ

Nhân khổ và quả khổ

Đều không nên ham thích.

Xưa ở chốn nhân gian

Làm nhiều việc độc ác

Quả báo hiểm ác này

Nay người phải tự chịu.

Ngoài phân biệt đảo điên

Nhân quả luôn tương xứng

Như những nghiệp đã làm

Theo nghiệp mà chịu quả.

Ngươi luôn luôn gìn giữ

Chính bản thân của mình

Cớ sao tạo nghiệp ác

Cắt mạng sống mọi loài.

Vì mong cầu tài lợi

Ngươi chịu mọi khổ đau

Cớ sao của người khác

Lại sinh tâm cướp đoạt.

Đối với vợ của mình

Người chuyên tâm giữ gìn

Tại sao với vợ người

Lại sinh lòng xâm phạm.

Ngươi tạo tội vọng ngữ

Lừa dối người lương thiện

Người khác không tín thọ

Lưỡi ngươi thật đáng sợ.

Vì tội thích uống rượu

Nên sinh ra ngu độn

Bị pháp ác phỉ báng

Sao chẳng chịu xa lìa.

Năm thứ độc ác ấy

Đều do ngươi tạo ra

Giờ chịu quả báo ác

Sao ngươi lại buồn đau.

Pháp bất thiện như độc

Hãy luôn luôn xa lánh

Làm cho loài hữu tình

Chìm mãi trong biển khổ.

Lại nữa, lửa tham dục

Đốt cháy cả ba cõi

Thấy thiện lợi không tu

Sau, sao được an lạc?

Nói những lời hay khéo

Càng thêm nhiều tham dục

Đây là tội lỗi lớn

Hãy đoạn tận gốc rễ.

Đã đọa vào địa ngục

Lại khóc lóc kêu la

Ngục tốt đều bảo rằng

Y nhân mà chịu quả.

Không xa lánh điều ác

Làm rồi lại làm nữa

Nhân ấy càng tăng thêm

Chịu quả báo cũng thế.

Ai sợ khổ vị lai

Bây giờ hãy tu thiện

Không quả báo địa ngục

Cũng chẳng phải kêu la.

Phóng dật như mặt đất

Sinh ra những bất thiện

Vô lượng loài hữu tình

Đều do tham dắt dẫn

Xưa đã tạo nhiều tội

Sinh hạnh ác tham, sân.

Kẻ ngu không hiểu rõ

Chịu khổ có ai thay

Không sinh tâm thương xót

Luân hồi theo nghiệp ác.

Giữa biển khổ mênh mông

Ai có thể cứu được

Tiền của và người thương

Mạng hết đều xả bỏ.

Vì tạo những tội này

Bị ngục tốt truy bắt

Ngọn lửa ác rất mạnh

Cháy lan khắp hư không.

Cho đến trên mặt đất

Hừng hực không gián đoạn

Khổ đau không dám nhìn

Lo sợ biết đi đâu?

Dao nhọn là đường đi

Đuổi xô chạy đến đó

Hiểm nạn rộng như biển

Độc hành không bè bạn.

Bao giờ được giải thoát

Ai cứu độ được mình?

Ta bị khổ chèn ép

Mỏi mệt không thể đi.

Nhưng bị chúng trói buộc

Lôi kéo phải đi thôi

Vợ con và bè bạn

Đến đây đều như giặc.

Ham vô lượng châu báu

Cầu cứu không thể được

Vì xưa kia phóng dật

Vui hết phải khổ đau.

Bị lưới chết bao phủ

Tăm tối biết về đâu?

Ngục tốt ở Diêm-ma

Rất hung dữ độc ác.

Trói buộc bị lăng nhục

Trong lòng rất kinh sợ

Ta xem chỗ ác đó

Trị phạt mọi hình khổ.

Tất cả tình, phi tình

Đều nằm trên lửa dữ

Lại có rắn độc lớn

Vây bủa khắp xung quanh.

Khóc than cầu ra khỏi

Không thoát, không cứu được

Đọa trong ngục tăm tối

Rộng sâu như biển lớn.

Hư không sáng rực rỡ

Nhiều kiếp sao thấy được

Chính vì năm căn ấy

Đảo điên sinh tham đắm.

Trôi lăn trong ba cõi

Làm sao được tịch tĩnh?

Những chi phần trên thân

Bị cưa bén phân xẻ.

Vô lượng cực khổ não

Không ai nói hết được

Chứa nhóm tội như núi

Các khổ thường bao quanh.

Tăng trưởng từng sát-na

Tâm tạo, thân tự chịu

Bị khổ não bức bách

Đắng cay riêng mình biết.

Diêm-ma phán lời này:

Ngươi hãy xét việc xưa

Nếu hiểu rõ tội mình

Sẽ chịu được đau khổ.

Đến lúc nghiệp chưa hết

Phải xét suy từng việc

Xưa bị si che lấp

Nay hối hận ích gì?

Ngươi tạo nhân như thế

Phải chịu quả cũng vậy

Do việc ác đã làm

Tăng thêm tội lỗi nặng.

Đọa hiểm nạn trong nạn

Chịu cực khổ trong khổ

Kẻ ngu tạo tội rồi

Như ném củi vào lửa.

Kiếp này đến kiếp khác

Nghiệp hết mới thoát ra

Chẳng phải trời, Tu-la

Dạ-xoa, các quỷ thần.

Ta bị lưới chết buộc

Không ai cứu được mình

Bị dây nghiệp trói buộc

Lôi đến chỗ Diêm-ma.

Kinh sợ không chỗ dựa

Theo nghiệp mà đọa lạc

Ai lìa tội lỗi dục

Bậc Tối thắng ba cõi.

Gỡ tất cả dây trói

Ắt không tạo các tội

Khi nhân duyên hòa hợp

Nhờ cha mẹ được thân.

Công cù lao như thế

Cớ sao người giết hại?

Lại nữa, tội giết mẹ

Không nghiệp ác nào hơn.

Đọa vào trong địa ngục

Chịu khổ đau nặng nề

Chặt dây trói ba cõi

Là bậc A-la-hán.

Kẻ ngu gây giết hại

Giờ chịu quả báo này;

Tất cả các Tạng pháp

Chỉ dạy cửa giải thoát

Vì phá hòa hợp Tăng

Giờ chịu quả báo này;

Thường nói lời hư dối

Chỉ đông mà nói bắc

Nói năng không thành tín

Giờ chịu quả báo này;

Lại nói lời thêu dệt

Tổn hại báu chân thật

Không ích lợi mình, người

Giờ chịu quả báo này;

Tạo nghiệp ác hai lưỡi

Cùng nhau để gièm pha

Chia rẽ bạn bè người

Giờ chịu quả báo này;

Nói lời ác vô nghĩa

Như dao, gậy, lửa dữ

Khiến người khác buồn khổ

Giờ chịu quả báo này;

Bảo hộ thân mạng mình

Tổn hại các hữu tình

Thường không tâm Từ bi

Giờ chịu quả báo này;

Châu báu của người khác

Lén lấy hoặc cướp đoạt

Tự tạo nhân năm dục

Giờ chịu quả báo này;

Thích làm việc dục tà

Như thêm củi vào lửa

Thường sinh tâm lo sợ

Tăng trưởng pháp bất thiện.

Bám chặt nơi tà kiến

Hại căn lành của người

Chịu ác báo không cùng

Và khổ não rất nặng.

Những cảnh giới ác này

Ngu si nên bị chuyển

Đều do thân, ngữ, ý

Tương ưng mà tạo ra.

Đã tạo những nghiệp ác

Lâm chung khổ hiện tiền

Bị ngục tốt đuổi bắt

Chạy mau đến địa ngục.

Khổ não trong địa ngục

Thật khó kham nhận được

Giả sử biển rộng sâu

Đốt mãi cũng khô cạn.

Người nào hiểu pháp ác

Quả khổ chẳng đáng vui

Hãy suy nghĩ chân chánh

Đừng tạo các tội ác.

Phật, Pháp, Tăng Tam bảo

Đầy đủ các công đức

Được sinh trong cõi người

Cớ sao không gần gũi.

Trước tạo tội vi tế

Như lửa nhỏ đốt thiêu

Sau tạo nhiều nhân ác

Như nhảy vào đống lửa.

Chẳng lo sợ tội lỗi

Ý không đoạn nghiệp ác

Thường nghĩ đến khổ báo

Sao ngươi còn gây tạo?

Phải biết chút tội kia

Đã sinh ra các khổ

Nghiệp hết mới ra khỏi

Không có ai cứu được.

Sứ giả của Diêm-ma

Kiểm xét rồi phóng thích

Nếu báo ác chưa hết

Kéo lôi chịu quả khổ.

Thân mình và tay chân

Rứt, xẻ và bằm chặt

Hữu tình vô số tội

Sầu thương lại kêu la.

Lại có hữu tình ác

Thường nói lời ly gián

Như chỉ một hạt giống

Sau tăng trưởng vô số.

Đều do tuệ ác đó

Mà gây ra tranh chấp

Thường làm điều tổn hại

Đến bà con bạn bè.

Trừ bỏ lời nói lành

Luôn nói lời hung ác

Nên cắt đứt lưỡi mình

Nhân quả rất tương xứng.

Trăm ngàn cửa công đức

Do lưỡi phá hoại hết

Khiến chịu khổ báo này

Bao giờ mới ra khỏi.

Đọa vào trong địa ngục

Nóng bức sinh đói khát

Ví như đem hạt cải

Ném vào đống lửa to.

Lại nữa, lửa địa ngục

Sinh ra từ đói khát

Hàng chư Thiên đọa lạc

Chịu quả báo cũng vậy.

Những nghiệp ác đã tạo

Đều do ba độc sinh

Lăn lộn trong lửa dữ

Không chỗ ẩn, chạy trốn.

Những hữu tình không trí

Vọng sinh ra phân biệt

Không lành nói là lành

Xem bạn tốt như giặc.

Vì sao các chúng sinh

Không ngộ pháp chân thật

Giả như được chỉ bày

Tâm không sinh yêu thích.

Chẳng thích nghe chánh pháp

Khinh hủy các Pháp sư

Ở trong đời ác đục

Làm sao sinh mắt tuệ.

Cảnh giới của kẻ ngu

Ái dục luôn mê hoặc

Không nương luật, chánh pháp

Không nhân để tự ngộ.

Bị dây si lôi kéo

Luôn thích làm việc ác

Làm rồi chịu cực khổ

Hối hận nào ích gì?

Vì ngu si tăng trưởng

Pháp nói là phi pháp

Nhân đã là điên đảo

Hoạt động đều sai quấy.

Phân biệt bằng vô minh

Say mê trong năm dục

Không tu tập pháp lành

Làm theo những pháp ác.

Chư Thiên tâm tham đắm

Rơi trong lửa phóng dật

Không gặp duyên thắng thiện

Ắt phải bị thoái đọa.

Lại nữa, kẻ ngu si

Ganh ghét bậc Hiền thiện

Giả hiện các oai nghi

Dối người để cầu lợi.

Miệng tuy nói chánh pháp

Tâm luôn tìm lỗi người

Người này ở thế gian

Là kẻ độc ác nhất.

Người nào ham dục lạc

Chính là tìm khổ não

Bị tự tâm lừa dối

Vui hết chẳng ai thay.

Vì vậy dùng chánh tuệ

Thường tu mười nghiệp lành

Những gì trái nghĩa lợi

Vĩnh viễn đoạn trừ hẳn.

Thích làm lợi cho người

Luôn giữ tâm như vậy

Thường nương pháp thiện, tịnh

Luôn an trụ như thế.

❧

PHẨM 17: NGẠ QUỶ

Người nào không bố thí

Như tìm sáng ngoài đèn

Xa bỏ các nghiệp thiện

Làm sao được quả vui.

Như người mù ở đời

Không thấy được mọi vật

Chẳng thí, không nhân phước

Sẽ đọa làm ngạ quỷ.

Làm quỷ không tiền của

Tìm kiếm khắp mọi nơi

Luôn đói khát khốn khổ

Đều do tâm keo kiệt.

Người nào thích bố thí

Không hủy hoại tất cả

Chẳng tạo chút nhân lành

Sau hối hận ích gì?

Do trước tạo nghiệp ác

Đọa trong loài ngạ quỷ

Bị lửa địa ngục đốt

Mãi chịu khổ đói khát.

Bao giờ mới ra khỏi

Để có được an lạc?

Kiếp nào được giải thoát

Mới bỏ hết nhiệt não?

Vì không hiểu nhân quả

Đạo cùng với phi đạo

Bị lửa đói thiêu đốt

Luôn chịu khổ không dứt.

Thân xấu, tóc rối bù

Chỉ còn da bọc xương

Mong cầu được ăn uống

Vừa thấy nhưng không được.

Bị các khổ bức bách

Đọa vào hiểm nạn ác

Không một bạn thân nào

Có thể cứu được ta.

Ngươi xưa ở cõi người

Không làm các phước nghiệp

Như đi vào biển báu

Lại trở về tay không.

Ai thích tu hạnh thắng

Thường xa bỏ điều ác

Ta xét người thiện ấy

Lên thềm cấp cõi trời.

Do thân, ngữ và ý

Tạo các nghiệp bất thiện

Quyến thuộc đều bỏ đi

Riêng mìng sống đau khổ.

Bị sứ giả Diêm-ma

Đuổi theo bắt trói lại

Vào hắc ám sâu thẳm

Cách làng xóm rất xa.

Ở bất cứ nơi nào

Thường chịu các khổ não

Cho đến trong giây phút

Chẳng được chút sướng vui.

Giờ chịu quả báo này

Đều do nghiệp tạo trước

Bao giờ mới hết khổ

Được đến nơi an lạc.

Đói khát khó kham chịu

Phải chạy lên vùng cao

Dù được thấy hồ sông

Đến nơi thì khô cạn.

Ở núi rừng đồng trống

Tìm kiếm khắp mọi nơi

Chịu gian khổ đói khát

Tìm nước không có được.

Dù là chỗ ẩm thấp

Chúng cũng không thể thấy

Lại có diều quạ lớn

Dùng mỏ bén mổ ăn.

Bị ngọn lửa đói khát

Luôn thiêu đốt thân mình

Xoay vần trong nẻo hiểm

Kêu la cầu cứu giúp.

Xưa gần cảnh giới dục

Tựa như bóng trong gương

Hủy hoại của cải mình

Giờ riêng chịu quả báo.

Vì tạo những nghiệp ấy

Giam nhốt khó thoát ra

Rảo chạy khắp bốn phương

Nghiệp hết mới ra khỏi.

Từ ba độc sinh ra

Đống lửa dữ cực ác

Từng sát-na thiêu đốt

Cháy cả núi đá lớn.

Lửa mạnh đốt được đá

Dùng nước tưới sẽ tắt

Lửa nghiệp như biển lớn

Sâu rộng làm sao dập?

Nghiệp ác dường như củi

Lửa ái cùng phát sinh

Thiêu hữu tình tạo tội

Khắp nơi không thể tránh.

Tạo tác các tội ác

Xa bỏ những pháp lành

Đọa làm quỷ thế gian

Bị tự tâm lừa dối.

Ta lại bị đói khát

Hai ngọn lửa cùng đốt

Dao gậy làm tổn thương

Chịu ba thứ cực khổ.

Ta tạo các nghiệp ác

Đọa trong loài ngạ quỷ

Chẳng phải là bà con

Có thể cứu được ta.

Chỉ có những pháp lành

Là chỗ của ta nương

Bố thí, giới, đa văn

Ba thứ cứu được mình.

Vì ta đã tạo ra

Những nhân khổ cực ác

Rơi vào lưới ngu si

Chìm mãi trong biển khổ.

Bị nhiệt não thiêu đốt

Thật khó kham nhận được

Nếu ta được giải thoát

Chẳng dám gây tội nữa.

Ở trong loài ngạ quỷ

Luôn sinh tâm sầu lo

Đó là nhân bất thiện

Vì vậy hãy lánh xa.

❧

Phẩm 18: SÚC SINH

Khổ báo của súc sinh

Bị lôi kéo đánh đập

Không bỏ nhân sát hại

Lại ăn nuốt lẫn nhau.

Kẻ ngu tâm si, ái

Thích làm việc tổn hại

Không tu nhân thí, giới

Sau chịu quả súc sinh.

Bị dây ái trói buộc

Năm căn như si, câm

Vì giận dữ ganh ghét

Sau chịu quả súc sinh.

Nên làm, không nên làm

Đáng ăn, chẳng đáng ăn

Pháp thiện, pháp bất thiện

Đều không thể hiểu rõ.

Cõi người nhiều tìm cầu

Chư Thiên tham phóng dật

Ngạ quỷ chịu đói khát

Địa ngục chỉ khổ đau.

Người nào thích giết hại

Tất cả loài hữu tình

Chịu mọi thứ nguy khổ

Sẽ tàn sát lẫn nhau.

Lại nữa, những chúng sinh

Tham tiếc lại tán loạn

Chính vì nhân duyên đó

Đọa cõi quỷ, súc sinh.

Tội ác của ba độc

Nhận chìm các hữu tình

Chịu luân hồi sinh tử

Sâu hiểm khó thoát ra.

Ai thích cầu chánh pháp

Sẽ sinh các quả lành

Đầy đủ trí sáng suốt

Được mọi người cung kính.

Vì vậy người có trí

Thích tu nghiệp thanh tịnh

Tác ý đúng như lý

Lên đường chánh giải thoát.

❧

Phẩm 19: NGHIỆP BÁO ĐÓI KHÁT

Thích làm việc vô ích

Sai sử các chúng sinh

Chịu nhân khổ hèn hạ

Chẳng khác gì kẻ đói.

Kêu la tìm ăn uống

Tự thân phát ra lửa

Đốt chúng sinh tạo tội

Như đốt những cây khô.

Lửa này lan khắp nơi

Đến đâu cũng theo đốt

Giả sử trăm ngàn kiếp

Không ăn, chẳng thể sống.

Lửa thế gian tuy bùng

Lửa đói còn bùng hơn

Giong ruổi trong ba cõi

Tìm ăn không có được

Hữu tình ở thế gian

Thường gây nhiều tội lỗi.

Vì nhân duyên ăn uống

Chìm trong biển ba cõi

Ở trong biển ba cõi

Theo nghiệp bị kéo lôi

Mãi mãi chịu đau khổ

Khổ này sao nói hết?

Nằm ở trong bào thai

Lăn trong phân nhơ uế

Bị nhiệt não bức bách

Khổ này sao nói hết?

Tham đắm những cảnh dục

Thích trang sức đẹp đẽ

Tham cầu chịu gian khổ

Khổ này sao nói hết?

Thường đến nhà người khác

Xin y phục uống ăn

Bị mọi người khinh rẻ

Khổ này sao nói hết?

Vì ái độc sai sử

Lao nhọc để tìm cầu

Cho đến lúc lâm chung

Khổ này sao nói hết?

Tự tham cảnh dục lạc

Giặc oán tìm chỗ hở

Tâm, luôn sinh sợ sệt

Khổ này sao nói hết?

Chính vì vợ và con

Nên sinh nhiều sầu lo

Đây là giặc cừu oán

Khổ này sao nói hết?

Hao phí các châu báu

Bị bạn bè chê trách

Do đó sinh sầu não

Khổ này sao nói hết?

Thâân thể bị già suy

Đi phải nương cây gậy

Sắc lực đều suy kém

Khổ này sao nói hết?

Những gì mình yêu thương

Lâm chung phải xa bỏ

Độc hành không chỗ tựa

Khổ này sao nói hết?

Kẻ ngu tạo tội ác

Đọa vào trong đường ác

Đều là do uống ăn

Người trí phải cẩn thận

Hiểu rõ nghiệp báo ấy

Hãy sinh tâm lo sợ

Thích tu thí và giới

Trang sức bằng pháp thiện.