Đại Tập 67 · Bộ Kinh Tập XIV · Số 721 (Q.51–70)

Kinh Diệu Pháp Thánh Niệm Xứ - Quyển 7

KINH DIỆU PHÁP THÁNH NIỆM XỨ

Quyển 7

Khi ấy, có loài phi cầm tên là Vị Tằng Hữu Kiến, hạnh nó chẳng tán loạn, liền nói kệ tụng:

Ý tham, sân, si

Luôn là bạn tội

Là giống địa ngục.

Tâm tham, sân, si

Làm người tạo tội

Đọa xuống tam đồ.

Sau đó mới biết

Độc tham, sân, si

Luôn luôn đáng sợ.

Người trí chế phục

Khiến chẳng tán loạn

Tham si nếu quá

Uống rượu, nói dối

Sát sinh, trộm cắp

Không tin nhân quả

Ý sân nghiệp ác

Lại chẳng đề phòng

Không sinh lên trời

Mà chìm nẻo ác

Luôn hành ái dục

Ái càng lớn mạnh

Sai khiến hữu tình

Lười biếng mỏi mệt

Không tạo điều lành

Lại như màn mây

Che mắt trí tuệ.

Đối với giới luật

Khuyết phạm rất nhiều

Dù được thân người

Cũng hạng thấp hèn.

Nếu ý tạo tội Tối tăm vô biên.

Nếu ý hiểu biết

Như ngày sáng tỏ

Các pháp như vậy

Phật đã tuyên nói.

Trời sinh tán loạn

Như say mê rượu

Người ấy tán loạn

Như hành địa ngục,

Luân chuyển nhân gian

Đều bị hoại diệt

Quyết định như vậy

Sinh thật vô thường

Tán loạn che lấp

Đọa biển cảnh giới

Thành nhân gông cùm.

Trời nhiều đùa giỡn

Mạng sống nếu hết

Dứt sạch sướng vui

Trời chẳng suy nghĩ

Tâm sinh tán loạn

Chuyển đổi căn lành

Đắm sâu lạc cảnh

Tâm do không đủ

Trời, người không biết

Vì gốc khổ não

Lại chẳng giữ gìn

Trong khoảng chốc lát

Sát-na không dừng

Không bị ái hàng

Cảnh dục gián đoạn

Chẳng hiểu trăm thứ

Trời luôn thọ dụng

Chìm đắm buông lung.

Bị dục hàng phục

Như lửa địa ngục

Thiêu đốt hữu tình

Lại chẳng lựa chọn

Lửa dục cũng vậy,

Thiêu đốt Thiên chúng

Cũng không lựa chọn.

Lại như ngạ quỷ

Miệng tuôn ra lửa

Đốt thức ăn kia

Các loài bàng sinh

Đói khát cũng vậy

Trời người tự tạo

Lửa dục như vậy

Biến khắp thế gian

Thiêu đốt tất cả

Hữu tình chẳng biết.

Có loài phi cầm kia, tên là Cụ Túc Đức khéo hiểu sự tán loạn ấy, không thể thực hành về sau đọa vào trời này, nói kệ tụng:

Dứt hết nghiệp lành

Thọ mạng sát-na

Chúng sinh điều phục

Người được hơn hết

Tất cả thiếu niên

Chốc lát mạng hết

Tất cả giàu sang

Chốc lát hoại phá

Trời, người không thường

Giàu có không thường

Sát-na không trụ

Chớ làm loạn ý

Nên sớm tu hành

Siêng tu lợi ích

Giữ pháp luật nghi

Lý nơi vắng lặng

Lỗi lầm không sinh

Sao trời không thấy?

Nếu ý tán loạn

Hành pháp không thường

Qua rồi không lại

Sướng vui cũng vậy.

Bảo vệ giới căn

Trời, người sướng vui

Các chúng sinh kia

Nếu không giới này

Sau bị phiền não

Thế nên giới hạnh

Phải luôn thực hành

Vui trong cao tột

Giới ấy trong sạch

Liền được quả lớn

Người ngu phá giới

Chẳng sinh lên trời

Nếu trời hành dục

Tán loạn mê độc

Với cảnh năm dục

Thọ sướng vui đó

Tâm chẳng suy nghĩ

Tất cả không lâu

Mạng bị phá hoại

Vô số trăm ngàn

Na-do-tha trời

Mê dục tán loạn

Bị lửa năm dục

Tàn hại thiêu đốt

Tất cả tán loạn

Người bị đắm say

Sau đó vô thường

Bị quả mới hiểu

Tâm chạy theo cảnh

Rất cực rất khổ

Bị khổ, thấy mê

Tâm đắm say cảnh

Khổ não không biết

Cứ liên tục sinh

Sau đó hối hận.

Phiền não, nghi, hoặc

Từ cảnh giới sinh

Tâm ta không biết

Hành hạnh luân hồi

Nào biết luân hồi

Lòng người theo đuổi

Ngu mê lẫn nhau

Xoay vần ba cõi

Người trí chứng chân

Thấy ở luân hồi

Vô thường, khổ, không

Khổ ấy chẳng có.

Nếu mê nữ sắc

Luôn bị nhiễm dục

Sau đó không thấy

Cảnh giới chư Thiên

Hành pháp phi pháp

Ác là hơn hết

Tất cả thế gian

Không ai cứu giúp

Chỉ có chánh pháp

Vì thế nương pháp.

Nếu xa lìa pháp

Người ưa phi pháp

Đã làm phi pháp.

Lửa khổ cháy mạnh

Lìa hẳn cõi trời

Nghiệp lành diệt hết

Bỗng chốc rơi xuống.

Nghĩ sướng vui kia

Không có không thường

Dây nghiệp trói buộc

Ai có an vui!

Tham ái càng tăng

Dẫn vào nẻo ác

Mãi lìa cõi trời.

Lúc đó, trời Đế Thích thấy các chúng trời được trăm thứ phước đức rất đáng kinh sợ, liền nói kệ tụng:

Làm lành sướng vui

Trời được báo lành Nhân của trời, người

Trước kia làm lành

Mặt trời trên không

Chiếu sáng thế gian

Không có hai vầng

Ánh sáng trí tuệ

Chiếu soi tối tăm

Cũng lại như vậy

Không có hai loại.

Muốn đến cung trời

Hành hạnh xót thương

Thương khắp quần sinh

Là mẹ sinh ra

Cậy nhờ lành này

Người sinh cõi trời.

Lại nữa, tâm Bi

Nhiêu ích lợi vui

Tất cả hữu tình

Được trời ưa thích

Ngươi Bi luôn tốt

Tất cả chúng sinh

Các bậc Hiền thánh

Khắp đều quy mạng

Lại nữa, hạnh Bi

Như trăng trong mát

Trừ phiền não kia

Trừ lửa khổ nóng

Vì thế tâm Bi

Là gốc sướng vui

Tất cả tâm dục

Nghiệp chủ trời, người

Đối với sắc, thanh

Hương, vị, xúc, pháp

Không đủ phan duyên.

Tỳ-kheo quán sát

Nói kệ tụng rằng:

Thí như kiếp hoại

Lửa mặt trời làm

Sông ngòi, biển cả

Đều khô cạn hết

Các nhãn thức, căn

Vin vào sắc cảnh.

Trải qua câu-chi

Trăm ngàn vạn kiếp

Biển dục tham si

Không khô cạn được.

Tâm tham của người

Còn hơn thế nữa

Nhân của tán loạn

Sinh tất cả ác

Chớ hành tán loạn

Tán loạn người lỗi

Che lý chân như

Nếu hành tán loạn

Chẳng tạo điều lành

Mà người lìa lành

Dẫn xuống tam đồ

Lìa mọi điều vui

Chẳng sinh cõi trời

Mạng luôn sinh diệt.

Là căn phiền loạn

Ý biết thông suốt

Khổ là hơn hết.

Nếu căn trước cảnh

Không rõ luân hồi

Nhất định dính mắc!

Như hoa trong không

Như thành Kiền-thát

Như bọt trên nước

Như đống bọt nước

Mê đống bọt kia

Làm các ngọa cụ!

Mê giả tạo ấy

Là tự mình làm

Trời, Rồng, Dược-xoa

Và A-tu-la

Các Ca-lỗ-noa

Hư huyễn cũng vậy.

Ai cứu vô thường!

Nếu cứ tạo tôïi

Không sớm biết sợ

Cái chết cực ác

Mau đến bức hại!

Thế nên làm lành

Sau không phiền não

Ta hiểu các ông

Chớ có buông thả

Lại sinh ái ấy

Bị cảnh lôi kéo

Cảnh trói hữu tình

Như gông cùm tù

Là nhân địa ngục

Quyết lìa giải thoát.

Chớ cho không thật!

Ông phải xa lìa

Pháp chân thật này

Thế Tôn đã nói

Lắng nghe phụng hành.

Được lợi vô tận.

Lúc bấy giờ trong khoảnh khắc, trời Đế Thích cùng các chúng trời thấy hình ảnh Đức Phật bèn khởi tâm tôn trọng, đầu mặt đảnh lễ và nói kệ tụng:

Đức Phật Thế Tôn

Bậc Chánh Biến Tri

Hiện ra cứu độ

Mở đường giải thoát.

Nếu người quy lễ

Giải thoát luân hồi

Tâm lành được hơn

Ưa thích lành này

Trong sạch không nhơ.

Phật nói pháp này

Thành đạo Niết-bàn

Nói để người ấy.

Được sức không sợ

Hưởng vui vắng lặng

Trụ địa chân không

Qua biển luân hồi

Độ nạn ba cõi

Mở mắt trí tuệ

Phóng quang tối thắng

Thấy khắp thế gian

Chẳng như cây, đất

Loài phàm phu ngu

Không thấy ánh sáng

Du hành vọng cảnh

Nếu người tham dơ

Tâm không trong sạch

Miệng đầy những độc

Lại dùng nước trí

Rửa sạch lìa nhiễm!

Tất cả ngoại đạo

Chấp ngã, không biết

Lý chân thật đó

Mà không thể thấy

Nói đó không sạch

Vì ông giảng nói

Phật tại nhân địa

Chẳng hành tán loạn

Cứu độ các ông

Nay đến bờ giác

Lại độ người khác

Lợi lạc tất cả

Với thế gian này

Chỉ một Đức Phật

Không lợi, làm lợi

Lợi người hơn hết.

Như vậy tạo ác

Đọa địa ngục lớn.

Như vậy làm lành

Sẽ sinh lên trời.

Trời Đế Thích lại quán sát Thiên chúng rồi tiếp tục nói kệ tụng:

Ví như phi cầm

Thuận chiều gió thổi

Trời người luân chuyển

Cũng lại như vậy.

Đều do cảm nghiệp

Như khổ vui kia

Tụ tập, tan mất

Tùy nghiệp hơn kém

Nghĩa đó cũng vậy.

Vì thế, tạo tác

Đều thành nhân quả

Mâu-ni đã nói

Chân như vô biên

Chỗ dựa bình đẳng

Hạt giống nghiệp tập

Tâm tạo tất cả

Khó mà điều phục

Chỉ Phật Như Lai

Mở bày mới hiểu.

Nếu các loại nghiệp

Từ một đến mười

Từ mười đến trăm

Từ trăm đến ngàn

Đến na-do-tha

Vô số hữu tình

Bao nhiêu chủng loại

Bị lưới nghiệp lớn

Vẻ đẹp thế gian

Ví như phi điểu

Dây trói buộc chân

Muốn bay lên không

Trọn không thể được!

Hữu tình cũng vậy

Đã tạo các nghiệp

Nghiệp ấy trói buộc

Muốn khỏi luân hồi

Cũng không thể được.

Khi ấy, trời Đế Thích thấy các trời tán loạn cùng nhau vui chơi đùa giỡn, đắm say trước những sướng vui, xem xét chúng trời ấy, Đế Thích liền nói kệ tụng:

Năm nhạc múa ca

Khắp cả cõi trời

Nếu không suy nghĩ

Nhất định bị đọa.

Ông tham người nữ

Tự tánh đắm say

Không tạm lìa bỏ

Ý người bất thường

Tùy tình tới lui

Người giàu luyến ái

Thường được của cải

Ưa thích dối trá

Như có cố chấp

Khinh bỏ xa lìa

Người đó tham si

Đuổi theo dục lạc

Như nai khát nước

Tranh giành bóng nắng

Để tìm cầu nước.

Mê dục cũng vậy

Giả dối không thật

Các người nữ kia

Không ân, không nghĩa

Không thân, không sơ

Bất luận lớn nhỏ

Không kể dòng dõi

Ví như ong tìm

Mùi thơm hoa kia

Liền đến hút nhụy.

Nếu thấy hoa héo

Tức liền bỏ đi!

Lại nữa, người nữ

Lừa dối, hoặc, loạn

Như trong mật kia

Ẩn chứa độc dược

Gây hại cũng vậy.

Người có trí kia

Tâm phải quyết định

Với dục vọng này

Đều không bị đắm

Người mê thấy vui

Tự mình đắm vào

Như kiến gặp mùi

Như ong giữ mật.

Trời, Rồng, Quỷ Thần

Các ác Dạ-xoa

Bọn Tỳ-xá-già

Ma-hộ-la-nga

Cùng La-sát-ta

Cũng bị mê hoặc

Tánh dục chẳng thật

Sinh cảnh giới vọng

Ví như pháp giả

Lừa dối hữu tình

Đến khi vô thường

Bỗng chốc tan mất.

Trời đất tốt lành

Tất cả rừng cây

Tốt tươi hoa quả.

Bị dây sinh tử

Trói buộc các ông

Như dây buôïc nghé

Không được tự tại.

Thích thú cảnh giới

Nam nữ quyến thuộc

Khi vô thường đến

Ai người cứu giúp?

Nếu người được trụ

Trí tuệ đa văn

Nhà của nghiệp lành

Tâm thích hơn hết.

Ta nay nên bỏ

Nam Diêm-phù-đề

Khe, suối, sông, biển

Vườn tược, tình, đài

Thảy đều đầy đủ

Các loại như vậy

Người có như pháp

Người không như pháp

Luận nghĩa tuệ học

Pháp và phi pháp

Nay ta đều biết.

Tâm: Oán, hư, vọng

Làm mê hữu tình

Các Tỳ-kheo kia

Lại nói kệ tụng:

Tâm oán: Thấp hèn

Sinh năm căn độc

Giết hại chúng sinh

Như rắn năm đầu

Ôm lòng hối hận

Các sắc, năm cảnh

Làm sông ái lớn

Không đến bờ kia

Bờ kia vắng lặng

Lìa mọi tà vọng

Tà kiến không lợi

Mê đọa địa ngục

Người tà kiến kia

Không nhân, đếm nhân

Bị ác, tà kiến

Ngăn che tâm sáng

Hiểu lầm nhân quả

Bị nạn luân hồi

Thân chịu khổ não

Nghiệp quả sinh diệt

Thiện ác cũng vậy.

Nếu thấy chân không

Liền đến bờ kia

Lìa hẳn sinh diệt.

Các ông nên biết

Ngu si mê dục

Dục che người mê.

Nếu trụ chánh kiến

Thanh tịnh tốt lành

Giới hạnh luật nghi

Xuất thế, cõi trời

Cầu được, không khó.

Nếu chấp tà kiến

Tu nghiệp tà nạn

Ta nguyện sống lâu

Mình chẳng ngu mê

Mà lại người mê

Sở hành tối tăm

Đọa luân hồi lớn

Tạo thành nhân khổ

Thúc ép tự tánh

Như Phật đã nói

Cốt yếu lợi lạc

Chánh tánh phản chiếu

Căn trần cảnh không

Ta tự phá hết

Phiền não sạch sẽ

Khỏi nạn sinh tử

Trụ thành Niết-bàn

Là chân giải thoát.

Thế gian các ông

Tất cả hữu tình

Đắm sâu dục lạc

Tà độc vào tâm

Bờ kia Niết-bàn

Trọn không thể đến.

Giả sử trăm kiếp

Chìm nổi thế gian

Như bị gông cùm

Thoát không thể được

Người trí đã nói

Tài pháp xuất thế

Kinh điển tốt nhất

Tin nhận phụng hành

Chắc được lợi hành.

Tà kiến không nhân

Ngang chấp thấp hèn Lời dạy giả dối.

Hữu tình mê lầm

Luân hồi đọa khắp.

Vì sao chúng sinh

Dối lừa chân pháp

Vọng thấy không nhân

Chẳng thương chúng sinh

Mình đọa, người đọa

Đều vào nẻo ác!

Có loài phi cầm tên là Mật Hạnh ở rừng cây ấy vui chơi hút mật, nói bài kệ tụng:

Chúng sinh uống rượu say si mê

Yêu mùi nào biết si lôi kéo

Khi chết rơi xuống trong nẻo ác

Thế nên, chớ uống rượu vô minh.

Chạm nhân luân hồi sinh si kiến

Phi pháp đều từ tham ái sinh

Nghiệp các trần lao như biển sâu

Như Lai đại trí nói như vậy.

Ông biết uống rượu mất danh sắc

Tốt xấu không phân, mắt như mù

Cho đến té nhào không hiểu biết

Giống như cây đá, bị người cười

Thường luôn uống rượu, lỗi lầm nhiều

Ba mươi sáu lỗi, làm trái ngược

Người trí dính mắc là đại ám

Thế nên xa lìa, đừng uống rượu

Hoa ca-xả khinh những người kia

Trôi nổi, không định, không trung tín

Tham sân tăng trưởng, sinh tử mãi

Bẻ gãy sức này, cần cứu hộ.

Trời Đế Thích lại nói kệ tụng:

Không sân phá sân

Nhẫn nhục phá oán

Pháp phá phi pháp

Sáng pháp tối tăm

Thật phá nói dối

Định phá hai lưỡi

Thiện phá miệng ác

Quen phá chẳng quen

Từ phá sát sinh

Thí phá keo kiệt

Niệm phá chẳng niệm

Minh phá vô minh

Ngày phá ban đêm

Sáng phá bóng tối.

Suy nghĩ tà dục

Phá chân giác trí.

Nạn nghiệp nẻo ác

Phá tám Thánh đạo

Bốn trí vô ngại

Phá mọi ngu độn.

Trí phá vô trí.

An trụ vắng lặng

Phá phan duyên kia.

Gió phá núi rừng.

Lửa phá tất cả.

Biển nuốt sông ngòi

Mặt trời phá sao.

Giàu phá bần cùng.

Lửa phá lạnh buốt.

Nước phá khô cạn.

Ăn phá đói khát.

Đủ phá không đủ

Thường khen là thương

Không khen không thương.

Nghiệp ác nói dối

Phá hoại hữu tình.

Khéo nói chân như

Phá tuệ hữu vi.

Như Phật Thế Tôn

Hay phá ngoại đạo

Các thế lực trời

Phá A-tu-la.

Đế Thích bảo rằng

Ta hàng phục ông

Tất cả Thiên chúng

Là tại vì sao?

Người trụ chánh pháp

Oai thế được vậy.

Nếu lại luân hồi

Làm loài tôi tớ

Ngủ trên nền đất

Tất cả ở dưới

Nhưng nếu một lòng

Phụng hành chánh pháp

Như ngồi trên giường

Ở trên tất cả

Làm mê trí tuệ

Thích làm phi pháp

Nghiệp quả tự trời

Làm sao không đọa

Bị gió nghiệp thổi

Luân chuyển địa ngục

Ngạ quỷ, bàng sinh

Ai thay thế chịu?

Tất cả như vậy

Trời nam, trời nữ

Những kẻ ngu mê

Tất cả chúng sinh

Tự tạo nghiệp ác

Bị phá hoại hết.

Trời Đế Thích lại tiếp tục nói kệ tụng:

Ví như gió mạnh

Thổi mây trên không

Tan hợp thất thường

Hữu tình luân hồi

Tùy nghiệp hợp tan

Bất định cũng vậy

Lại nhu hoa nở

Đúng lúc nở ra

Nở hết rồi tàn

Tùy thời không tru

Thời gian cũng vậy

Quá khứ, vị lai

Cũng lại không trụ.

Người tạo phước lành

Được lúc vui chơi

Nếu phước vui hết

Qua lại chẳng còn.

Như cây mọc lá

Rất là tươi tốt

Nếu gặp mưa đá

Rụng rồi không lại.

Trời, người cũng vậy

Hưởng sướng cõi trời

Nếu bị luân hồi

Không còn sướng vui

Ví như trời mưa

Rỗng không, không trụ.

Sướng vui cũng vậy,

Huyễn thể, không trụ.

Ví như gió mạnh

Thổi tan đám mây.

Sướng vui cũng vậy,

Thổi tan mạng sống.

Ví như cây mục

Bỏ vào trong lửa

Không thể còn nguyên.

Mê ái cũng vậy

Trải trăm ngàn đời

Rơi xuống địa ngục

Chẳng lại trời, người

Hư, vọng, mê, ái

Biến khắp tất cả

Ma diệt hạnh lành

Xa lìa trời, người

Bảo vệ giới này

Bảy Phật đã nói

Thứ nhất giới định

Đời đời nhớ nghĩ

Người được nghiệp địa

Nhiều kiếp nhớ nghĩ

Cha mẹ nghiệp địa

Được sinh lên trời.

Trời Đế Thích lại nói tiếp bài kệ:

Nếu được sinh cõi người

Do đời trước làm lành

Nay phụng thờ luật nghi

Lại được sinh lên trời.

Sinh làm người khó được

Như hạt cải, đầu kim

Nếu tán loạn, mê hoặc

Lại đọa vào địa ngục.

Hành ba nghiệp lành rồi

Quán xét tâm vắng lặng

Phiền não tự tiêu trừ

Ắt được sinh lên trời.

Hàng phục hết phiền não

Trong tâm sinh vui thích

Thanh tịnh lìa sân si

Được sinh lên cõi trời.

Đoạn trừ mọi thương ghét

Không sinh nhiều nỗi khổ

Làm đủ việc bố thí

Được sinh lên cõi trời.

Thường dùng tâm Từ bi

Cứu giúp cho muôn loài

Như bảo vệ mạng mình

Được sinh lên cõi trời.

Tâm người làm điều ác

Như lửa độc, hại vật

Ai cầu gì đều giúp

Được sinh lên cõi trời.

Nếu thấy thê thiếp người

Không sinh tâm xấu xa

Xem như mẹ kính yêu

Được sinh lên cõi trời.

Nếu người xem nói dối

Như lửa sinh đầu lưỡi

Nếu chân thật cấm giới

Được sinh lên cõi trời.

Không còn nói hai lưỡi

Bạn thân được hòa hợp

Ái ngữ dứt ngang trái

Được sinh lên cõi trời

Miệng nói ác vô độ

Như dao bén hại người

Nói tốt, lìa lỗi trước

Được sinh lên cõi trời.

Nói thêu dệt thêm lỗi

Nói nhiều lời trang sức

Như luận lý chân thật

Được sinh lên cõi trời.

Nếu gìn giữ giới này

Bảy Phật đều đã nói

Giới pháp tròn, không sợ

Được sinh lên cõi trời.

Tất cả các chúng sinh

Nếu sinh tăng thượng mạn

Sẽ như gông cùm trói

Không được sự giải thoát.

Khi ấy, có một Tỳ-kheo nói kệ tụng:

Nếu bị người nữ trói

Buộc lấy người vững chắc,

Khi thọ báo luân hồi

Trước nhất chịu quả ác.

Nếu bị người nữ trói

Chẳng phải trói ở cổ

Mà buộc tâm hữu tình

Sinh khổ là thứ nhất.

Nữ trói buộc mọi người

Nhân gian không thể tính

Địa ngục, quỷ, súc sinh

Đều bị nữ trói hết.

Sắc lớn trói buộc thân

Còn thấy được hình lượng.

Nữ trói tâm, chẳng sắc

Trói nhiều, không hình lượng

Nữ trói ý tuy vui

Sinh mê muội không thoát

Những người bị trói ấy

Khó ra khỏi luân hồi.

Người bị sáu trần trói

Sức nữ trói mạnh nhất

Các chúng sinh hàng phục

Trói này là hơn hết.

Nếu bị người nữ trói

Tâm ngu mê, luyến ái

Vì thê thiếp, quyến thuộc

Không thể khỏi lao ngục.

Bấy giờ, một ngàn vị Thiên tử tất cả đều thấy như vậy bèn sinh tâm vui mừng, nhảy múa, ca hát, khen ngợi vua trời Đế Thích bằng kệ tụng:

Vua Đế Thích Đao-lợi

Cha mẹ cõi Ta-bà

Hành hạnh lành trời Phạm

Không đắm mọi thú vui

Chánh pháp cứu thế gian

Phi pháp khiến đoạn trừ

Dùng tâm ấy thích pháp

Vui này chưa từng có.

Trí cao tột hơn hết

Lòng lành nói chân thật

Pháp sướng vui chẳng thường

Trong sạch mà không nhiễm

Đức thế gian có được

Và đức xuất thế gian

Hạnh tự tại vua trời

Thấy tất cả, không khác

Cứu độ người sợ hãi

Lìa khổ được an vui

Trời, người, A-tu-la

Thường giúp đỡ thế gian.

Cõi trời Đao-lợi này

Tất cả rừng cây kia

Các loại thật trang nghiêm

Che kín như lọng tơ

Đất trải bằng lưu ly

Cung điện đủ sắc báu

Hoa sen thường tự nở

Trang nghiêm rất vừa ý

Nghiệp thân trời, người hết

Khi kiếp lửa phá hoại

Núi Tu-di cũng mất

Không có vật nào còn

Huống nữa chúng các trời

Như bọt trên mặt nước

Vừa sinh lại biến mất

Vô minh, mê, không hiểu

Trời Đế Thích tôn quý

Thường phóng ánh sáng ấy

Chiếu sáng cho chúng ta

Tất cả đều nương nhờ.

Lúc bấy giờ, trời Đế Thích nói kệ tụng:

Các núi chúa Tu-di

Ánh sáng màu vàng ròng

Thể rõ ràng trong sạch

Ví như trăng trong nước

Với ánh sáng vàng này

Ví như người trì giới

Giới sáng suốt, không nhơ

Mười sáu phần, thiếu một

Tự nghiệp được sinh trời

Trang nghiêm mà đầy đủ

Nghiệp có cao, thấp, giữa

Cảm quả, cũng như vậy.

Tùy tâm mình giữ giới

Xa lìa mọi tán loạn

Trụ ngôi chánh pháp này

Luôn được sự sướng vui.

Đời sống, giới không nhơ

Thân có ánh sáng lớn.

Như ngàn vầng mặt trời

Cùng nhau sáng không khác.

Phật nói bảy loại giới

Nếu vui vẻ thọ giữ

Người đó là hơn hết

Sẽ được quả tốt nhất.

Tạo tất cả nghiệp lành

Nhất định có thân sau

Không hạnh kia, không tạo

Không nghiệp, không phá hoại

Ngu mê, không tin nhân

Không nhân, cũng không quả

Như tìm dầu trong nước

Không hưởng được an vui

Tâm tạo tội mê ám

Chẳng lành, chẳng an vui

Phiền não cùng nhau tăng

Thấy họ chưa từng có!

Kinh Diệu Pháp Thánh Niệm Xứ - Quyển 8

KINH DIỆU PHÁP THÁNH NIỆM XỨ

Quyển 8

Lại nữa, tuyên thuyết về luân hồi, tụng rằng: Tất cả trời, người

Có nhiều tán loạn

Trước như bạn thân

Sau thành oan gia

Như lửa thiêu đốt

Như dao cắt đứt

Trời, người nhân gian

Được mất bình đẳng,

Tâm ý cuồng mê

Như cùng oan gia

Trời, người không biết

Người trí xa lìa

Tán loạn cây độc

Nói có ba cành Là già, bệnh, chết

Lại thường liên tục

Người trí lìa dối

Toàn lành tương ưng

Già những ba cành

Mà không làm hại

Như xa lìa lỗi

Không sinh tán loạn

Sợ ác giải thoát

Được vui hơn hết.

Nếu vui tán loạn

Không lâu sợ hãi

Nếu vui giải thoát

Vui đó vô tận.

Trăm ngàn vạn ức

Muôn người chạy theo

Ưa thích danh lợi

Giả dối lường gạt

Vọng loạn trên hết.

Có bốn lỗi lầm

Nếu lìa vọng loạn

Phá oán thế gian.

Hành vọng loạn ấy

Nhiều nghi, nhiều sợ

Nhiều nạn, nhiều khổ

Lần lượt luân hồi

Không có cùng tận.

Bốn lỗi lìa một

Được vui vô biên

Trời, người các ông

Một lòng tán loạn

Ngăn che tất cả

Pháp lành vô lậu

Làm sao mà được.

An vui vắng lặng

Nếu ưa tự lợi

Suy nghĩ làm lành

Các khổ, phiền não

Sau đó không sinh

Nếu các Thiên chúng

Đắm chìm dục lạc

Giả dối không thật

Tất cả chẳng lâu

Từ huyễn hóa sinh

Kia không thấy biết

Tự tánh huyễn hóa

Nên chẳng quyết định

Xa lìa an vui

Thường sinh các khổ.

Nói thật với ông

Nếu người luôn lành

Được đời yêu kính

Thánh hiền vây quanh

Sau sinh lên trời

Hưởng thú vui trời.

Nếu hành bố thí

Được tất cả người

Tâm sinh vui kính

Sau được giàu sang

Quả thí như vậy.

Nếu hành nhẫn nhục

Sau sinh lên trời

Không còn sợ hãi

Người đời quý mến

Tiếng tốt vang xa

Mặt mũi đoan nghiêm

Đầy đủ bạn bè

Hưởng vui thú trời

Các hữu tình kia

Tất cả còn có

Cha mẹ thế gian

Hay phá tội ám

Như mặt trời sáng

Trụ ý cao tột

Vì báu từ bi

Phát sinh căn lành

Thông đạt các pháp

Tuy ở tại gia

Nếu trụ chánh kiến

Trí ấy giải thoát.

Luân hồi, gông cùm

Không sinh bạn ác

Người được an vui

Pháp chưa nghe, nghe

Nghe rồi không thoái

Khỏi mọi nẻo ác

Được sinh lên trời

Tâm lành không dơ

Các lỗi không sinh

Lìa nhiễm, trong sạch

Khéo biết báo ứng

Hiểu nghĩa vi diệu

Dứt các lỗi lầm

Ví như hư không

Không trụ bùn lầy

Được quả vắng lặng

Tin sâu Tam bảo

Được vô sở úy

Cùng các Thiên chúng

Tôn kính Như Lai

Tin nhận lời Phật

Nhờ pháp cứu hộ.

Ngã sinh có quả

Thân sinh có ái

Chìm đắm vô biên

Khổ này khó cùng

Mười sáu phần khổ

Không bằng một phần

Vui ít sợ nhiều

Luôn đối hữu tình

Ví thành Càn-thát

Người trí phải tin

Nói giết chúng sinh

Đến khi mạng hết

Không đi theo vui

Đều không có được

Các loài chúng sinh

Tâm có nhiều loại

Hạnh nghiệp đủ thứ

Luân hồi gông cùm

Từng bước đi theo

Sinh lại có chết

Ngu si mê hoặc

Tự tánh chân thật

Mà không tỏ ngộ

Vô thường đáng sợ

Theo chúng sinh kia

Đến rồi lại đi

Tán loạn không biết

Trời mê muội cảnh

Như gặp rắn độc

Rơi xuống trời, người

Khổ không gì bằng

Cha mẹ vợ con

Nam nữ quyến thuộc

Bạn thân tri thức

Không thể chịu thay

Đắm say cảnh giới

Đam mê dục lạc

Bỗng chốc vô thường

Đại khổ mau đến

Dùng phương tiện gì

Khiến lìa khổ não?

Nếu không ái dục

Khổ không thể hại

Cũng lại không sinh

Địa ngục, ngạ quỷ

Các loài bàng sinh.

Khi ấy, trời Đế Thích lại nói kệ tụng:

Người hành tà đạo

Muốn thấy chánh chân

Như muốn lấy nước

Mà đụng lửa vậy.

Nếu không có nhân

Sao lại có quả?

Tán loạn không đức

Ích lợi sao có! Phá hoại trời, người

Ý này nếu sinh

Thích vui mê dục

Sau bị vô thường

Tâm nhiệt não lớn

Không mê cảnh giới

Không phát lửa dục

Không tham gọi tên

An vui hơn hết

Nếu lại một lòng

Vui đời tham ái

Mười sáu phần tội

Không bằng một phần

Nếu phát tin lớn

Giải thoát luân hồi

Ái hết, cảnh mất

Thấy không gì vui

Tương ưng vui thiền

Không giận, không vui

Nếu sinh lành ấy

Lại không luân hồi

Rốt ráo bờ giác

Nếu có tâm dục

Mà cầu sướng vui

Bị dây nghiệp kéo

Rơi xuống địa ngục

Chịu tất cả khổ

Ai người cứu khỏi

Qua mà chẳng lại

Từ nhân nghiệp, sinh

Không trước, giữa, sau

Chẳng nay, đời sau

Vô minh tạo lỗi

Người đọa nẻo ác

Mới biết mình ngu

Hành độc tán loạn

Giây lát phù sinh

Ngu mê không hiểu

Sau bị vô thường

Mới biết là khổ

Nếu sinh có khổ

Sợ vô thường kia

Ý tạo pháp mầu

Mới thật cứu họ

Chân thật an vui

Như lời nói này.

Thật là lợi ích

Khiến tâm làm lành

Mau được an vui

Vui là hơn hết

Nhất định không mất

Nếu trời mê hoặc

Không nương pháp này

Ý lại tán loạn

Sinh vào địa ngục

Không mong ra khỏi.

Có loài phi cầm, tên là Chủng Chủng Man, giác ngộ được trời kia nên nói kệ tụng:

Các loại nghiệp sinh

Trời, người tùy nghiệp

Không biết nương pháp

Sau bị khổ não.

Thế gian đã có

Nhiều loại quả lành

Vườn rừng, vòng hoa

Thềm, đường, lầu các

Thân tâm vui thích

Nhờ tạo nghiệp lành

Được thấy quả đó

Nghiệp nhân trời, người

Có cao, giữa thấp

Trời chẳng tạo ra

Mỗi mỗi quả ấy

Trời, người vì si

Mê các loại hạnh

Nếu ý ấy mê

Không thấy đáng sợ

Mất hạnh tự lợi

Các thứ ái lạc

Cầu các thứ quả

Tâm mê tạo nghiệp

Trời không giới hạnh

Như đêm không đèn

Mà tìm ánh sáng

Các nhân và quả

Chân thật nên tu

Quả trí chân như

Có được phần vui.

Lìa mạng không quả

Lìa đèn không sáng

Lìa giới vô Thiên

Nếu lìa trí tuệ

Không được giải thoát

Nều lìa giải thoát

Thời không an vui

Cầu cứu trăm bề

Thân mới khỏi ái

Người trí lìa ngã

Nghiệp này không vui

Tất cả có tội

Mà lại không sinh

Được lợi ích ấy

Tất cả Thánh nhân

Đã nói không nhơ.

Trăm ngàn kiếp người

Ưa muốn cảnh giới

Chìm đắm không đủ

Một lòng không bỏ

Tăng trưởng dần dần

Độc ấy lớn nhanh

Chốc lát rơi xuống

Biết trí hơn đức

Tướng Pháp sư này

Đức hơn, không biết!

Mê hành tướng này

Nơi đức sinh đức

Nơi lỗi cũng vậy

Biết chân, hơn tức

Luôn được an vui

Đức hơn khó biết.

Lìa trí kia rồi

Trí nào hơn hết

Cảnh giới trời hành

Ý kia vô trí!

Trăm nguyện không thể

Được an vui kia

Như tạo nghiệp lớn

Quả giới hơn hết

Được làm trời, người

Sướng vui thích thú

Rất là đệ nhất.

Căn môn điên đảo

Cảnh giới chấp tà

Hàng phục tâm này

Được sướng vui trời

Phước vui, khổ não

Mình làm mình chịu

Quyết định tạo tội

Chấp nhận oan gia

Làm lành cũng vậy

Như quen bạn lành

Nếu ý mau đủ

Phước lực sạch trong

Sẽ được trời, người

Như nước ra biển

Luôn hành cảnh ác

Hạnh ác tương ưng

Ắt không lợi ích.

Chủng trí, bờ giác

Nếu ý ưa thích

Đắc khổ phi pháp

Phi pháp khoái lạc

Liền thành ma khổ

Tướng khổ, vui này

Cả hai bình đẳng.

Nếu người có trí

Chán khổ thích vui

Diệt nhẫn diệu pháp

Có thể phụng hành

Khổ là cùng vui

Chẳng thấy không nhân

Đủ thứ khổ, vui

Nhân sinh sai khác.

Chúng sinh tự làm

Nhiều đời nhiều kiếp

Tất cả nghiệp quả

Các loại chẳng mất.

Nếu ưa hành pháp

Bảo vệ chánh pháp

Được sinh lên trời

Hưởng thọ sướng vui

Người mê pháp ấy

Xa lìa chánh pháp

Không được lợi ích

Đọa ngục luân hồi.

Nếu mở mắt pháp

Si bất hàng tâm

Thấy sướng vui này

Như mưa xuống đất.

Giả dối không thật

Ý tạo cõi Phật

Tâm trồng giống pháp

Ngu mù giới pháp

Ưa hành phi pháp

Hành đạo phi pháp

Tâm đối luân hồi

Người có tội lâu.

Nếu tâm hạnh này

Tự tánh khinh bỉ

Các thứ điên đảo

Sát-na không trụ

Huyễn hóa chẳng thật

Như thành Càn-thát

Trói buộc trí thức

Mau nên tỉnh ngộ

Trời, người tán loạn

Cảnh giới tham ái

Bị cảnh vui lừa

Mạng đọa không biết

Sướng vui giả dối

Tất cả chẳng định

Chư Thiên tạo vui

Không lâu liền diệt

Thiên chúng mê chuyển

Đời đời cũng vậy.

Pháp sinh giả, rỗng

Cho nó chân thật.

Pháp sinh chẳng định

Cho nó nhất định

Hành pháp sợ kia

Trói buộc mạng sống

Trời người rơi xuống

Như nhổ xuống đất

Tâm nữ điên đảo

Hư vọng lừa dối

Nếu lại lìa bỏ

Được vui thứ nhất.

Người nữ điên cuồng

Trang sức chẳng thường

Hoặc nói xảo trá

Tánh đổi chẳng định

Ví như ong bay

Gặp hoa liền hút

Không hoa, bỏ đi.

Người nữ cũng vậy

Có của liền theo

Không của liền bỏ

Tâm nữ ghen ghét

Là những hắc độc.

Lại nữa, người nữ

Khó được sống chung

Như gió lớn thổi

Như lửa cháy mạnh

Như khắp cả không

Ai thể bắt giữ!

Người nữ đổi tánh

Trăm thứ cơ hội

Cũng đừng bắt giữ.

Nếu một người nữ

Bị nhân nghiệp ác

Phá hạnh giải thoát

Thành nạn bệnh tử.

Nếu nhiều người nữ

Sinh phiền não kia

Vì thế gian đó

Làm khó đủ cách.

Người nữ nhỏ bé

Ngu mê tăng trưởng

Tự tánh điên cuồng

Vô minh hừng hực

Như đèn sáng kia

Thật cho là oán

Như ruồi bu ghẻ

Thích kẻ có của

Không của chẳng thích.

Nếu có của cải

Người nữ thích ở

Nếu không có của

Làm sao ở được!

Vì không tài lợi

Nên không gần gũi

Tánh hạnh sai khác

Tâm ví như lửa

Không hàng phục nữ

Như người theo hầu

Theo đó hầu hạ

Rồi cũng trái bỏ

Nữ nhiều dối lừa

Như rắn ẩn hoa

Trong tâm người nữ

Như tro che lửa.

Sắc đẹp cũng vậy

Vui mà không lành

Thân như cây độc

Sinh ra hoa độc

Chớ nên gần kề

Hướng đến cảnh dục

Đắm say người nữ

Đời nay đời sau

Người không sướng vui!

Mê say vô minh

Điên cuồng biếng nhác

Thích mùi tạo tội

Chẳng thấy người hiền.

Người trí biết pháp

Tin sâu nhân quả

Phát tâm tinh tấn

Dũng mãnh tu hành

Xa lìa nữ sắc

Người được tốt lành.

Tới nhà người nữ

Như bị mắc lưới

Người trí không đắm

Cõi ma đã sạch

Tất cả cấm giới

Nữ giới thứ nhất.

Sao không lìa nữ?

Người trí xa lìa

Được vui vắng lặng

Nữ kia trói người

Lửa dữ, khí trượng

Không thể đốt rụi

Sức mạnh chúng sinh

Không thể điều phục.

Ta nên lìa nó

Một lòng lên trời

Bỏ sướng vui ấy

Sinh trời Dạ-ma

Được vui vô tận

Trong nhiều sướng vui

Các mắt tai này

Mũi, lưỡi, thân, ý

Với sắc, thanh đó

Hương, vị, xúc, pháp

Sáu căn không vững

Các chúng trời này

Luôn hành khát dục

Mà không biết đủ

Tự tánh như lửa

Hay đốt cỏ cây

Làm sao có đủ

Lửa sáu, căn kia

Do dự không quyết

Đốt hữu tình này

Đều không hiểu biết.

Đất này tán loạn

Không hành đạo pháp

Lìa tán loạn đó

Bị cảnh giới ái.

Người tùy nghiệp mình

Được trụ chân thật

Người nữ sinh ái

Tâm ấy khó ngăn

Nghiệp mình tùy nhân

Sinh, có lìa bỏ

Quán sát như vậy

Người nữ điên đảo

Sinh nơi lìa bỏ.

Nếu tìm sướng vui

Tâm trụ cuồng hoặc

Người nữ hành dục

Như gần bạn ác.

Ý có ba lỗi

Thân bị bốn lỗi

Thế nên xa lìa

Lửa của độc dục

Sướng, vui, khổ não

Từ nghiệp lôi kéo,

Nếu ở trên trời

Vui đắm năm dục

Sắc cung trời, người

Không lâu rơi xuống.

Phật thấy chân không

Đắc đạo giải thoát

Nói luân hồi ấy

Tất cả do nghiệp

Người nữ vì ái

Bị lỗi hơn hết

Tâm không quyết định

Như ngày không tối

Như lửa không lạnh

Người nữ ít tin

Không ái cũng vậy.

Như đất, như gió

Động tịnh khác nhau

Người nữ ân hại

Khác nhau cũng vậy.

Người chỉ một lòng

Nhiều hạnh ân luyến

Ý kia chẳng thường

Thời luôn xa lìa

Như chim quán thước

Đứng trông ao không

Lại như núi lớn

Chưa thấy ai đến

Cũng như sông lớn

Chưa ai ngược dòng.

Người nữ cũng vậy

Chưa thấy thương thật

Sinh là lưới tội

Pháp người ngăn ngại

Ví như “nhật quang”

Không lìa “nhật thể”

Như kẻ nịnh yêu

Không lìa người nữ

Lại nói lời hay

Cấp cho của cải

Mà tâm nữ kia

Như lửa khó hàng

Ý vui bình hòa

Gian nan lìa bỏ

Một niệm sinh tội

Tìm lại quên ân

Người nữ xấu ác

Khó hàng như lửa

Nên mau lìa bỏ

Trốn trong núi rừng

Cầu vui vắng lặng.

Trời, người phát ý

Mê dục sướng vui

Không sợ điều ác

Ắt tổn thọ mạng.

Sinh ở trời kia

Nhất định vô thường

Như đêm ngày mất.

Thế nên ba cõi

Đêm dài vô thường

Nhiều ngày trời lặn

Nếu cầu ra khỏi

Làm lợi ích kia

Hành ba tụ giới

Nghiệp kia báo ứng

Được sướng vui nhiều

Trời lại, tán loạn

Tâm không một niệm

Riêng tạo nghiệp lành

Vui ấy ắt hết

Ái dục không tốt

Sẽ bị khổ lớn

Mười sáu khổ khác

Không bằng một phần

Lành thay! Nghiệp lành

Tâm dục không đủ

Như người bắt cá

Tham cá cũng vậy

Dục trói buộc tâm

Như đêm dài ngủ

Mê ái liên tục

Không hiểu vô thường

Sau thấy tướng khổ

Mới biết quả kia.

Lại dục ái này

Trước như bạn hiền

Sau hành không lợi

Nếu tin dục đó

Mù mắt trí tuệ

Sau đọa địa ngục

Như rơi vực thẳm

Không hành tán loạn

Bạn lành hơn hết

Thường cứu hộ người

Là cầu bạn lành

Tán loạn là oán

Độc này rất ác

Phật nói tán loạn

Vào đường nẻo ác

Nếu mê tán loạn

Ưa thích cảnh giới

Người mê gây tội

Luôn bị khổ não

Nếu có sợ khổ

Không trí quán sát

Các bàng sinh kia

Không được sướng vui

Của hàng trời, người.

Nếu trời, người kia

Ưa thích ăn uống

Đắm say dâm dục

Tâm hạnh bàng hành

Ở nơi bàng sinh

Nếu không phân biệt

Chẳng biết đức nghiệp

Nếu biết tâm pháp

Biết nghiệp cũng vậy.

Với vui chơi này

Trụ nhà vô thường

Khi vô thường đến

Chịu quả khổ nạn.

Nếu sợ vô thường

Khởi trí tuệ lớn

Suy nghĩ chánh pháp

Ưa thích kinh điển

Là người trí chân.

Tất cả tham ái

Vô thường, oan gia

Khi sướng vui hết

Mất tất cả mạng.

Vị vô thường đó

Chỗ rất là ác

Không ai cứu được.

Chỉ nương chánh pháp

Chân thật quy y

Xét kỹ tâm sâu

Rễ của vô thường

Vốn là tán loạn.

Trước trị phan duyên

Sau trừ vô thường

Mạng vui được pháp

Nói là thứ nhất

Không tán loạn này

Thực hành đạo trời

Khéo biết khổ trói.

Giải thoát cũng vậy.

Không lìa tán loạn

Là khéo sướng vui

Đã lành chẳng lành

Như mây tan mất.

Nếu người tinh tấn

Phát sức dũng mãnh

Chống cự ma quân

Được vắng lặng ấy

An vui tốt đẹp.

Nếu người tà loạn

Không hành hạnh lành

Lành đời trước hết

Sẽ đọa địa ngục.

Nếu người một lòng

Trau dồi điều lành

Lìa các khổ não

Sẽ được phước vui.

Hàng phục các căn

Không nhiễm tội pháp.

Cảnh giới cũng vậy

Lìa mọi trói buộc

Và đường luân hồi

Như vàng ròng kia

Không dính bụi nhơ

Khỏi nạn sinh tử

Tất cả trong sạch.

Nếu hành tán loạn

Không qua sáu căn

Việc đời không sinh

Tất cả lợi ích

Đó là an vui

Đầy đủ thích thú.

Nếu trời, người kia

Thân tâm trong sạch

Không đắm nữ sắc

Như cá gặp nước

Quyết lìa bụi trần

Trí tuệ cũng vậy.

Thế nên trên trời

Xa lìa nữ sắc.

Ý nghĩ ái dục

Ắt bị trói buộc.

Mê tất cả pháp

Việc, chẳng phải việc.

Người thiếu giúp đỡ

Xa lìa Niết-bàn.

Gần kề Pháp sư

Được trí chân pháp.

Hành pháp cầu quả

Thành tựu như vậy.

Tâm luôn lìa dối

Điều phục các căn

Được đến bờ giác.

Do trí tuệ đó

Ý bị lôi kéo

Cảnh giới trói buộc

Người trí hay trừ

Vì thế gian kia

Làm thầy giảng pháp

Vườn cây trên trời

Tự tại vui chơi

Được nhiều sướng vui

Cảnh giới quá thích

Không thể bỏ đi

Tạo nghiệp lành kia

Tâm tịnh an vui

Được thế rất khó

Sinh cõi Dạ-ma

Nếu lìa tán loạn

Phan duyên giả dối

Người sinh ở trời

Số bằng câu-chi

Và bát-đô-ma

Được quả từ nghiệp.

Nếu tâm khó điều

Tạo quả nghiệp kia

Do tâm lưu chuyển

Chúng sinh mê đó

Mười hai Nhân duyên

Lần lượt luân hồi

Xưa, nay và mai

Các Thiên, nhân gian

Tất cả hữu tình

Đều do tâm tạo.

Đỉnh núi Tu-di

Đất bằng lưu ly

Đế Thích, Thánh hiền

Luôn trụ ở đây.

Có ngọn núi khác

Lưu ly tạo thành.

Càn-thát-bà ở

Người không thể đến.

Tất cả địa vị

Vườn rừng cây cối

Đều ở rải rác

Ý họ vui thích

Người không thể đến.

Đất vàng hơn hết

Có ao hoa sen

Tạo bởi lưu ly

Người không thể đến.

Lại có khe suối

Và các ao tắm

Bầy chim xúm xít

Tới lui đùa giỡn

Rất là đẹp lạ

Người không thể đến

Cung điện xe cộ

Trang nghiêm rất đẹp

Chư Thiên ở đấy

Người lại xa lìa.

Vì người xa lìa

Cảnh dục lừa dối

Đời khổ như vậy

Tâm không sợ hãi

Trở lại ngu si

Đi trong luân hồi

Luôn chịu các khổ

Như dây trói buộc

Như lồng nhốt chim.

Trên mỗi thứ kia

Cõi trời lạ đẹp

Mà không được sinh.

Nữ trói thế gian

Phá hoại pháp lành

Tăng trưởng sinh tử.

Nếu người tham trước

Chết vì ma quân

Giành nhau phá hoại

Tánh của tán loạn.

Mê đắm người nữ

Khi vô thường đến

Tự chịu nghiệp quả.

Núi rừng, hoa sen

Khe suối, ao tắm

Chỗ vui chơi kia

Sao thương người nữ!

Chắc chắn bị họ

Họa lớn sinh tử

Luôn tham danh lợi

Tai họa cũng vậy!

Người nữ kia trói

Tạo nhiều tham ái

Khó thể điều phục

Mà bị họa lớn

Tổn hại thế gian.

Tất cả hữu tình

Nếu bị nữ trói

Tham dục thế gian Là lỗi hơn hết.

Một lòng suy nghĩ

Biết thật của lỗi

Lỗi dục soi xét

Không đọa nơi nào.

Tất cả người kia

Hàng tâm lìa dục

Xa lìa người nữ

Sinh trời Dạ-ma

Có ánh sáng ấy

Như trời như sao

Tùy thân chiếu diệu

Vui đi trên không

Tất cả cũng vậy

Vì ánh sáng ấy

Trời, người đầy đủ

Tất cả như vậy.

Vua trời thấy chúng này, đối với ánh sáng đó, ôm giữ lấy tướng của nó và dính mắc vào đó (chấp trước vào); thấy vậy liền dùng chữ

vàng, tuyên nói văn kệ, theo đó mà tụng:

Thân trời không cấu bẩn

Thường tu hạnh trong sạch

Không làm tán loạn sinh

Được sướng vui vónh viễn.

Chẳng chọn khổ và vui

Già trẻ và trung niên

Họ trên và họ dưới

Không khỏi vô thường hoại

Người có chủ, không chủ

Có sức cùng không sức

Xấu xí và đoan nghiêm

Không tránh khỏi vô thường

Vương hầu và bề tôi

Tại gia cùng xuất gia

Hoặc lành hoặc chẳng lành

Không tránh khỏi vô thường

Giàu sang và nghèo khổ

Có đức và không đức

Hoặc thân nữ, thân nam

Không tránh khỏi vô thường

Đồng hoang và sông suối

Trong nước và đất liền

Chủ, khách và cầm thú

Không tránh khỏi vô thường

Người chủ và không ngủ

Ăn uống và không ăn

Tất cả ở thế gian

Không tránh khỏi vô thường

Trên đất và trên trời

Cõi này và cõi khác

Luân chuyển cũng như vậy

Không tránh khỏi vô thường

Phước nhiều và phước ít

Kiên cường và nhu hòa

Bệnh hoạn và thân an

Không tránh khỏi vô thường

Ngạ quỷ và bàng sinh

Mọi người cùng phi nhân

Không sức cũng không thể

Đâu tránh khỏi vô thường

Dục giới, cùng Sắc giới

Tất cả trời và người

Khi phước thọ tiêu hết

Không tránh khỏi vô thường

Trên đến cõi Vô sắc

Tất cả chúng chư Thiên

Trụ Tam-ma-bát-để

Không tránh khỏi vô thường.

Ba cõi tình, phi tình

Tất cả như huyễn hóa

Người xuất thế, lìa trói

Vô thường kia chẳng hại.

Biết sức vô thường này

Sinh tất cả ái dục

Rơi xuống bị luân hồi

Cứ lỗi lầm không cùng

Đắm mùi cảnh thế gian

Làm nhân sinh phiền não

Như rắn độc gây hại

Mãi chìm nơi địa ngục.

Nạn hữu tình, vô thường

Không có sức làm lành

Luân chuyển ở thế gian

Đều do nơi tâm tạo

Mê dục hành tán loạn

Ưa muốn năm cảnh trần

Ái trói buộc trời, người

Rơi xuống ở nẻo ác.

Trời, người hành tán loạn

Tham tất cả sướng vui

Lơ lửng như trôi sông

Thân đọa đều không biết.

Người tham khoái lạc kia

Mạng hiểm nơi vách núi

Thiên chúng không thể thấy

Như người mù lạc đường.

Người mê dục đắm vui

Chẳng khác gì người mù

Mê dục đọa tam đồ

Người mù sao khỏi đọa!

Vì thế nương hạnh dục

Khác gì người không mắt

Với dục không nhàm chán

Đã biết tâm mình mê

Rơi xuống, tâm chẳng lìa

Luôn tạo không lợi ích!

Nếu người hành ái dục

Không trí, không hiểu biết

Mỗi niệm dục sinh khổ

Tại sao còn hành dục!

Bị chiêu cảm quả dục

Như gặp bạn bè ác

Kéo vào cung vô thường

Thời luôn ở nẻo ác.

Người chết không sống lại

Dòng nước đi không lại

Dục lạc cũng như vậy.

Tất cả thành hư huyễn

Tất cả mạng chúng sinh

Sinh diệt như bọt nước

Tuổi trẻ không trở lại

Nhanh chóng như nước chảy

Sinh, già, vô thường, khổ

Tất cả đều diệt hết

Trời, người chẳng hiểu biết

Tâm luôn luôn tán loạn

Nếu khởi tuệ không nhơ

Ý tạo hạnh trong sạch

Đổi được thân thế gian

Chắc không vào nẻo ác

Lành chưa sinh, sẽ sinh

Đã sinh làm tăng trưởng

Tâm đã tạo điều lành

Quả của mình sẽ vậy.

Tâm lành thấy cảnh dục

Như xem đồ độc hại

Không lành đắm cảnh dục

Tâm mê, được vui thích

Các căn làm tốt xấu

Đều do nơi tâm mình

Tâm khởi gom phiền não

Để được quả tốt xấu

Người trí xét chân chánh

Quán sắc như hư không

Đoạn trừ duyên khổ tập

Quả làm sao mà có!

Đốt cháy các cảnh giới

Tất cả đều do tâm

Tâm lành được hàng phục

Như sắc, không, như nhau

Như hạt lúa gạo kia

Sắc thân, lá, đều khác

Tâm hành cũng như vậy

Sinh đủ thứ phiền não.

Lúa kia ví tâm vương

Tâm vương tạo các hành

Lúa sinh cây lá khác

Tâm thế gian cũng vậy.

Tán loạn tham sắc dục

Sắc cảnh ví mây trôi

Bỗng chốc sinh quả khổ

Tùy tướng nghiệp mà chuyển.

Nếu đã thấy khổ này

Sao trời, người thích dục?

Nếu luôn sinh ái dục

Xa lìa mọi điều lành.

Vì thế người trí tuệ

Với dục, đều lìa bỏ.

Khổ thật hằng khổ không

Khổ này tướng tự hành

Quả khổ đã vô thường

Người trí chẳng nên thích

Cảnh giới dối gạt tâm

Tâm mê không biết nghiệp

Khi trời, người rơi xuống

Nghiệp lôi kéo không biết

Dù sinh trời Dạ-ma

Tự tánh thành hư huyễn

Mắt ngu mù vô trí

Không thấy tham mạn cấu

Rơi xuống bị vô thường.

Khi ấy, Diệu Đức liền nói kệ tụng:

Mắt nhìn thấy vô thường

Tướng suy tự thiêu đốt

Dù ở trời Đâu-suất

Báo hết, như đèn tắt

Sức mạnh mười hai chi

Luân chuyển khắp pháp giới

Khi nghiệp báo lưu chuyển

Sinh diệt đều không định.

Số 723 - Kinh Phân Biệt Nghiệp Báo Trước

SỐ 723

KINH PHÂN BIỆT NGHIỆP BÁO LƯỢC

Bồ-tát Đại Dũng soạn Hán dịch: Đời Tống,

Tam tạng Tăng-già-bạt-ma

Con cúi đầu đảnh lễ

Bậc Tối Thắng vô thượng

Tri kiến đều đầy đủ

Tôn pháp cùng Thánh tăng.

Nay con an trú soạn

Thấy biết đầy đủ nêu

Nói duyên khởi năm cõi

Do nghiệp tịnh, bất tịnh.

Khai thị hợp nghĩa kinh

Cho tất cả thế gian

Tùy theo sức trí tuệ

Phân biệt nghiệp, quả báo.

Phật tự giác chứng pháp

Chư Thiên đến khuyến thỉnh

Phật tới Ba-la-nại

Diễn nói nghĩa Chân đế.

Là khổ và nhân khổ

Khổ tập rốt ráo diệt

Tám đường chánh đều đủ

Đạo thanh tịnh hết khổ.

Bậc Thầy của trời, người

Nói nghiệp khổ, quả báo

Từ đó lưu chuyển sinh

Phiền não và các nghiệp.

Đủ mọi tướng phiền não

Vô lượng loại hành nghiệp

Phân biệt theo thứ tự

Tùy thuận lời Phật dạy.

Khế kinh đã chỉ rõ

Không trái tướng các pháp

Đó là nghĩa chân thật

Người tuệ nên thọ trì.

Không do trời Tự tại

Quả báo đều từ nhân

Không phải tự tánh khởi

Cũng không theo thời sinh.

Trời, tự tánh, không nhân

Tự tánh cùng với thời

Do quả có hơn kém

Biết đấy chẳng phải nhân.

Vô minh sinh phiền não

Từ đó khởi các nghiệp

Do nghiệp mở các nẻo

Nay nói chỗ sai biệt.

Tạo các nghiệp bất thiện

Theo nghiệp đọa đường ác

Các chúng sinh tạo tội

Diêm vương thương xót nói.

Sinh, già, bệnh, chết khổ

Bị pháp vua trói bắt

Ngươi thấy Thiên sứ kia

Sao không sinh hiểu biết?

Tuệ, thí, giới thanh tịnh

Điều phục thân, khẩu, ý

Ngươi vì cầu việc gì

Mà không phát nguyện lớn?

Không may gặp bạn ác

Nghe toàn việc phi pháp

Tăng ngã, tham, sân, si

Do đâu khởi nghiệp tịnh?

Ngươi chưa từng tu thiện

Chỉ làm các việc ác

Bất chợt tội báo đến

Nay phải đọa địa ngục.

Lúc đó các ngục tốt

Dắt chúng sinh có tội

Được đến cửa địa ngục

Rùng rợn, lông tóc dựng.

Đẳng hoạt cùng Hắc thằng

Chúng hợp, hai Khiếu hoán

Địa ngục lớn Vô trạch

Lửa dữ luôn thiêu đốt.

Biển đất và ao nhơ

Rừng đao kiếm bén nhọn

Đường đao, cây nhánh kiếm Ngục

Khôi hà, Thiết hoạch.

Người tạo các nghiệp ác

Đọa vào ngục Nê-lê

Nay sẽ nói nghiệp ấy

Tướng khổ báo sai biệt.

Đẳng hoạt chết rồi sống

Trải qua ngàn ức kiếp

Nay nghe kết oán ghét

Do tàn hại lẫn nhau.

Dùng trái đạo hại người

Hai lưỡi chia bạn bè

Gièm pha và nói dối

Chết đọa ngục Hắc thằng.

Mọi hình thức bắt giết

Chết đọa ngục Chúng hợp

Bị các núi nghiền nát

Thân nhừ, máu tủy chảy.

Trị nước không nhân từ

Pháp ép ngặt nhiều điều

Lại bày đủ mọi cách

Các thứ hình độc hại.

Cũng đọa ngục Chúng hợp

Tùy nghiệp chịu khổ báo

Nhào lộn núi băng nhọn

Bị đá, sắt đâm, giã.

Do tội tham, sân, si

Tranh tụng việc đúng sai

Cũng đọa ngục Chúng hợp

Bánh xe sắt cắt thân.

Tự cậy vào quyền thế

Hiếp đáp kẻ cô thân

Cũng đọa ngục Chúng hợp

Cho voi vào giẫm đạp.

Bức bách khắp mọi người

Khiến họ phải kêu than

Chết đọa ngục Khiếu hoán

Toàn thân lửa rực cháy.

Đong cân lừa gạt người

Tâm xấu mà miệng tốt

Nói năng không thành thật

Đọa vào ngục Khiếu hoán.

Ôi ngục Đại khiếu hoán

Người thấy phải rùng mình

Trong đó chịu khổ dữ

Đã vào không trả về.

Phi pháp nói chánh pháp

Biết pháp nói phi pháp

Tà kiến, không nhân quả

Khinh khi các Hiền thánh.

Những hạng người như vậy

Chết đọa ngục Vô trạch.

Ngỗ nghịch với cha mẹ

Sa-môn, Bà-la-môn

Người hiền đều ưu não

Chết đọa ngục nóng bức.

Tâm ác làm đau khổ

Cha mẹ, bậc Hiền thiện

Sa-môn, Bà-la-môn

Chết đọa ngục Đại nhiệt.

Xuất gia tu tịnh hạnh

Lại phạm Luật nghi giới

Hình tướng hủy hoại dần

Chết đọa ngục Nhiệt thổ.

Vượt cấm, bỏ chánh mạng

Tà dối sống nhơ bẩn

Chết vào ao phân nóng

Trùng độc rỉa cốt tủy.

Săn bắn, đốt núi rừng

Làm tổn hại chúng sinh

Chết đọa ngục Hỏa kiếm

Chân tay đứt từng đoạn.

Rập bắt các chúng sinh

Xảo trá, hại mạng sống

Chim quạ, bầy chó đói

Tranh nhau đến ăn thịt.

Pháp gãy cầu chánh pháp

Dạy người làm phi pháp

Chết đi trên dao bén

Đứt chân, cắt xương da.

Làm trùng dài nhiều chân

Tướng mạo giống người nữ

Trói thân, ăn tủy não

Do kia khởi tà dâm.

Xúc chạm thân nữ nhân

Lại nổi lên ham muốn

Bị đuổi đến rừng kiếm

Trở lại bị kiếm đâm.

Bày ra đủ mọi cách

Sát hại loài ở nước

Chết rơi sông Phất khôi

Toàn thân bị tan rã

Ăn nuốt hòn sắt nóng.

Rót đồng sôi vào miệng

Đinh sắt đóng vào thân

Trộm cắp của cải người

Tăng thêm người bất thiện.

Chết rồi đọa địa ngục

Kế đến làm súc sinh

Tội còn đọa ngạ quỷ

Hành bất thiện, sân hận.

Tâm thích làm pháp ác

Thấy người khổ vui thích

Chết làm lính Diêm-la

Đã nói các hành nghiệp.

Người tội nặng vào ngục

Nay nói đến súc sinh

Và nghiệp báo ngạ quỷ

Thân ba, miệng bốn lỗi.

Và ý ba bất thiện

Nghiệp này nếu không tăng

Chết đọa làm súc sinh

Nhiều dục, làm bồ câu.

Chim sẻ, ngỗng, uyên ương

Nghiệp ngu si sinh vào

Làm giòi, kiến, sâu, trùng

Vô trí thích trói đánh.

Quả báo làm voi, ngựa

Hoặc lại làm bò, dê

Hươu, nai hay thú hoang

Sân hận làm rắn độc.

Ong, bọ cạp, trùng dữ

Kiêu mạn, tự cao ngạo

Tâm ác âm thần hại

Chịu báo Hợp-la-bà (*)

Và làm cọp, sư tử

Chịu báo ác kiêu ngạo

Heo, chó, lừa, lang, sói

Keo kiệt không bố thí.

Nhiều đố kị, ganh ghét

Tâm buông lung không yên

Chết đọa làm khỉ, vượn

Thô bạo, ít xấu hổ.

Nhiều lời không tiết độ

Tùy nghiệp chịu quả báo

Sau làm loài chim, quạ

Tham lam không biết đủ.

Hai lưỡi lìa bạn bè

Đời sau làm mèo, chồn

Hoặc làm loài beo, gấu

Tu hành rộng bố thí.

Tánh nóng, nhiều giận dữ

Không sống với chánh niệm

Sau làm loài rồng dữ

Rộng tu pháp bố thí.

Nhưng cao ngạo, khinh người

Do nghiệp đó nên sinh

Làm Kim sí điểu mạnh

Cướp của người hiền thiện.

Ăn uống các món ngon

Làm quỷ Phú-đơn-na

Ăn phẩn và thân chết

Khinh khi kẻ ngu kém.

———

*Loại thú có tám chân

Bệnh tật và nghèo cùng

Đọa làm quỷ Phú-đề

Thường ăn các nhau thai

Nhăn nhó và thô lậu.

Keo kiệt, nhiều tham cầu

Chết làm quỷ nghèo đói

Thân thể đen, xấu xí

Tham keo, không bố thí.

Hoặc thí rồi lại tiếc

Chết làm quỷ Thực thổ

Chỉ ăn đờm, mũi dãi

Không tự tu phước tuệ.

Phá việc bố thí người

Ham tiếc vật ngon ngọt

Thích tập hạnh xấu xa

Ở vào dòng thấp hèn.

Thường ăn thứ bất tịnh

Luôn chờ vật của người

Có tiền không dám xài

Thà bỏ chứ không cho.

Chết làm quỷ đói, giận

Nếu việc người, giấu mình

Hại người cướp của cải

Tội còn đọa ngạ quỷ.

Thường ăn tinh khí người

Thô lỗ não hại người

Nêu xấu người, giấu mình

Lì lợm khó giáo hóa.

Làm quỷ miệng lửa cháy

Ưa tranh tụng người khác

Cất của, luôn sợ hết

Tánh hung bạo, dữ tợn.

Sao làm quỷ ăn trùng

Luôn ăn các nhộng, kiến

Toàn thân đều bị cháy

Cản trở người bố thí.

Có của không dám xả

Đọa làm quỷ thân lớn

Bụng to, cổ lại nhỏ

Không thí không ăn được.

Nhóm họp làm con cháu

Do từ nghiệp duyên này

Sau làm ngạ quỷ nhẹ

Nhân con cháu tu phước.

Nhờ đó mà ăn được

Nếu làm chủ làng xóm

Hiếp đáp, lấy của người

Chết đọa Cưu-bàn-trà.

Ăn uống luôn tùy ý

Nếu giết hại chúng sinh

Lấy thịt để bố thí

Tội còn đọa La-sát.

Thường được thức ăn ngon

Ít giận, ít lo buồn

Thường tu hạnh bố thí

Thân trang nghiêm hoa hương.

Thích tạo các kỹ nhạc

Sau làm Càn-thát-bà

Hầu nhạc cho chư Thiên

Vì lợi, tu bố thí.

Nhiều sân ưa hai lưỡi

Sau đọa Tỳ-xá-xà

Thân luôn luôn hôi thối

Tóc rối, mắt lại đỏ.

Móng nhọn, răng lại dài

Hiếp người, cướp của cải

Rộng làm việc bố thí

Nhưng tâm tánh thô tháo.

Đọa làm quỷ đội nhiều

Sân giận, không thỏa mãn

Thích tu hạnh bố thí

Ham rượu, ưa ca múa.

Sau đọa làm địa thần

Dâng xe cộ cha mẹ

Bố thí cho người thân

Bẩm tánh nhiều keo kiệt.

Làm thần đi trên không

Nhà cửa, xe, thức ăn

Để tu thí, cứu giúp

Sau làm thần hư không.

Thường ở trong cung điện

Tôi đã lược phân biệt

Cõi ngạ quỷ, súc sinh

Nay theo thứ lớp nói.

Quả thiện trong trời, người

Tu tập mọi tịnh hạnh

Sau sinh vào đường thiện

Theo nghiệp, thọ quả báo.

Nay nói đúng như thật

Trời, người, A-tu-la

Người muốn cầu sống lâu

Cơ bản không sát sinh.

Người trí cần nên biết

Thương xót, không giết hại

Ưa tu các công đức

Kiên cố không biến động.

Sinh ra không gặp nạn

Đối với loài chúng sinh

Không đánh đập, trói buộc

Do vậy không phiền não.

Sinh ra thường không bệnh

Chưa từng tu bố thí

Cũng không trộm của người

Sinh ra bị thiếu thốn.

Cần nhiều mà được ít

Rộng rãi tu bố thí

Mà lại cướp của người

Sinh ra thường được của.

Nhưng được rồi lại mất

Không trộm cắp của người

Nhưng lại ít bố thí

Tìm cách được tài lợi.

Chỗ được thường chẳng mất

Không trộm cắp của người

Lại còn rộng bố thí

Sinh ra liền giàu có.

Của cải không bị mất

Dứt khoát tu trai giới

Sinh ra gặp chánh pháp

Mọi người thấy ưa thích.

Tiếng tốt truyền lan xa,

Thân tâm thường an lạc

Hễ đã biết vừa đủ

Yên vui, không ưu não.

Ngay thẳng tu chánh hạnh

Muốn báo ân sinh thành

Tín tâm tu phước nghiệp

Dù sinh ra nơi nào.

Hưởng của cha để lại

Nếu bố thí ăn uống

Sống lâu sắc lực tốt

Tuệ biện tài, nhiều báu.

Không bệnh, tâm an lạc

Thí áo được hổ thẹn

Thần nghi luôn tối thắng

Nhân tướng đều đầy đủ.

Ai thấy cũng vui mừng

Thân thể luôn an ổn

Tâm hợp thường hoan hỷ

Bố thí nhà, được nhà.

Cung điện rất tráng lệ

Của báu chứa đầy kho

Muốn gì được của nấy

Nếu thí giếng, ao tắm.

Và cho nước trong sạch

Đời đời không bị khát

Muốn gì thường tùy ý.

Làm thuyền cầu đưa người.

Thí dép cho người đi

Thường được xe voi, ngựa

Đó là trời trong người

Nếu đem thí vườn, rừng.

Thường được quả thắng diệu

Luôn ở dưới bóng mát

Tâm an, không buồn bực

Ai nấy đều yêu thích.

Quyến thuộc luôn đông đủ

Nếu người thí thuốc thang

Đời sau không bị bệnh

Sống lâu, thường an lạc.

Sắc, lực, tiền của đủ

Vô lượng trăm ngàn đời

Thường không bị bệnh tật

Sau gặp Pháp y vương.

Vĩnh viễn dứt sinh tử

Cất nhà xí trừ nhơ

Sau không bệnh tiện lợi

Thân tâm luôn thanh tịnh.

Người thấy đều hoan hỷ

Do đó lìa các nhơ

Rốt ráo được an lạc.

Nếu được sinh cõi trời.

Hoặc mong cầu danh tiếng

Thù ân và báo đáp

Lo sợ mà bố thí

Gặt quả không thanh tịnh.

Thọ nhận nhiều thô xấu

Tổ tiên luôn bố thí

Con cháu nối nghiệp ấy

Sinh ra nhờ để lại.

Của báu nhiều vô lượng

Khen công đức bố thí

Có của mà không xả

Sinh ra thường nghèo cùng.

Muốn thí nhưng không của.

Khen công đức bố thí

Thương xót luôn cứu giúp

Sinh ra được giàu có.

Không ưa tu phước nghiệp

Thường trao đổi trí tuệ

Nhưng không thích bố thích

Sinh ra rất thông minh.

Nghèo cùng, không tài sản

Chỉ thích hành bố thí

Mà không tu trí tuệ

Sinh ra được nhiều của.

Nhưng ám độn vô trí

Nếu tu tập cả hai

Sinh ra tài, trí đủ

Không tu tập cả hai.

Nhiều kiếp chịu nghèo tối

Bố thí không chánh tín

Đời sau được nhiều của

Nhưng cứ hưởng vật xấu.

Tâm lại luôn tham đắm

Thâm tín hành bố thí

Sinh ra được của báu

Vật dụng đều trang nghiêm.

Tâm luôn luôn an lạc

Khéo biết ruộng phước tốt

Thí với lòng vui kính

Sinh ra được quyến thuộc.

Hòa thuận hưởng an lạc

Tâm luôn khinh bố thí

Ý coi thường cúng dường

Đời sau được nhiều của.

Nhưng không thể dùng được

Khác gì kẻ tầm thường

Mọi người không kính mến

Tâm trọng việc bố thí.

Cung kính tu phước tuệ

Sau được của thù thắng

Dòng họ luôn kính trọng

Bố thí cho thích hợp.

Tâm thường luôn hoan hỷ

Sau được của như ý

Thọ dụng hợp chánh đạo

Nhận của cải đúng lý.

Bố thí bằng trí tuệ

Của báu tự nhiên đến

Được rồi không bị mất

Bố thí không chướng nạn.

Hiểu rõ tu phước tuệ

Cầu ít lại được nhiều

Thường được của hợp thời

Nếu người tu tịnh hạnh.

Xa lìa ái kẻ khác

Sau được vợ hiền lương

Đức hạnh đều đầy đủ

Người tuệ luôn tránh xa.

Chỗ phi thời, phi xứ

Tâm an, thân không lỗi

Đầy đủ pháp trượng phu

Thanh tịnh tu phạm hạnh.

Được Hiền thánh khen ngợi

Thọ thân luôn thuần khiết

Tiếng tăm được vang xa

Được mọi người chiêm ngưỡng.

Chư Thiên đều cúng dường

Nếu người ở đời này

Tránh xa rượu say, loạn

Chí mạnh, không sai lầm.

Nghĩa biện tài không đổi

Nếu người không vọng ngữ

Thành thật không dối gạt

Đời sau thân đầy đủ.

Không nhiễm tiếng xấu xa

Nếu người không hai lưỡi

Tìm cách khéo giải hòa

Sau làm người cao quý.

Quyến thuộc không bị hoại

Nếu người không ác khẩu

Nói hay đẹp lòng người

Thường nghe tiếng thanh tịnh.

Tuyên dương pháp thắng diệu

Nếu người ở đời này.

Lìa xa lời vô nghĩa

Thành thật và đúng thời

Biết xét lời lợi ích

Đời sau nói luôn đúng.

Người nghe luôn tin tưởng

Nếu không tham của người

Chưa từng khởi mong cầu

Sinh ra tâm an lạc.

Thường được của chư Thiên

Nếu không khởi sân hận

Đánh trói hay bức não

Tâm thường tu từ, nhẫn.

Sau sinh lên Phạm thiên

Nếu người ở đời này

Thân tín đủ chánh kiến

Luôn nói lời chân thật.

Thân gần Thiện tri thức

Sau sinh lên cõi trời,

Tuệ quang hơn nhật nguyệt

Như trên đã diễn nói.

Vô lượng nghiệp thanh tịnh

Theo nghiệp mà thọ sinh

Các quả báo thế gian

Nếu muốn cầu lợi lớn.

Tiếng tăm, sinh cõi trời

Không thường cầu kiên cố

Chỉ siêng tu cội đức

Tạo nghiệp tịnh, bất tịnh.

Theo đấy mà thọ quả

Nếu sinh trong cõi người

Chịu đủ quả tốt xấu

Thơ ấu rồi tráng niên.

Trung niên đến già suy

Đều tùy theo duyên gốc

Thay nhau chịu khổ vui

Các nghiệp tạo đã tăng.

Chịu nghiệp theo thứ lớp

Tuy nghiệp không tăng trưởng

Nhưng quả không thể tránh

Nếu người thí không thường.

Nửa chừng chịu nghèo thiếu

Nếu thường tu bố thí

Hưởng giàu có đến cùng

Nếu người nhiều sân giận.

Đời sau chịu xấu xí

Thương xót không giận giữ

Thọ thân luôn đoan chánh

Nếu người không tu tuệ.

Đời sau chịu si ám.

Trí tuệ thêm đa văn

Minh triết gặp Hiền thánh

Nếu điều phục kiêu mạn.

Được sinh dòng tôn quý

Ngu si lại cao ngạo

Thường sinh lòng ti tiện

Dua nịnh, thân luồng cúi.

Nói bậy, hình lùn xấu

Thấy Phật tâm không vui

Sinh ra bị ngu xuẩn

Câm, ngọng, không nói được.

Mắt đui không thấy gì

Bậc tôn trưởng thiện hữu

Dạy với lòng Từ bi

Bỏ đi, không chịu nghe.

Đời sau chịu ngu điếc

Tắm rửa bậc có đức

Cúng dường hương hoa quý

Người này khi thọ sinh.

Thân tướng đều đẹp đẽ

Da thịt rất mềm mại

Sạch như luyện vàng ròng

Dơ không làm nhiễm được.

Tà hạnh, phạm phi xứ

Sát hại các chúng sinh

Do đó chịu hoạn thiến

Nếu người ở đời này.

Tâm ái dục hừng phát

Thân, miệng và các căn

Tập điệu bộ người nữ

Đời sau chịu thân nữ.

Nhiều dục, không thông minh

Nếu người thí đèn đuốc

Diễn nói đạo thanh tịnh

Chỉ đường cho người mê.

Bình đẳng nhìn chúng sinh

Sau được mắt thanh tịnh

Sáng suốt không chướng ngại

Yêu mến nhìn chúng sinh.

Thương xót người nghèo bệnh

Sau được nhiều con cháu

Như trăng giữa các sao

Mẹ hiền nuôi con trẻ.

Trì trai, tu giới tịnh

Mang thai được người mến

Tất cả đều không phạm

Nhờ vào nghiệp tịnh này.

Sau được nhiều gái đẹp

Vây quanh tự vui vẻ

Cũng như trời Đế Thích

Cung kính lễ cha mẹ.

Kính trọng bậc Tôn trưởng

Đời sau luôn cao quý

Thân thể rất mềm mại

Nếu người ở đời này.

Hành trì luật bền vững

Sau được của bất động

Cũng như Tuyết sơn vương

Nếu người ở đời này.

Không vi phạm phép tắc

Nếu người cầu, không cầu

Bình đẳng thí đầy đủ

Đời sau được tướng tốt.

Xe sư tử đẹp đẽ

Của đầy đủ vô tận

Châu báu như cồn biển

Thân, miệng, ý thanh tịnh.

Còn lại tu bố thí

Tâm không ghét ai cả

Của mình không giữ gìn

Do nghiệp quả báo ấy.

Sau sinh Uất-đơn-việt

Nếu người thích danh tiếng

Và cầu sinh chư Thiên

Nương học bậc thầy giỏi.

Thân, miệng, ý thanh tịnh

Nếu có các của cải

Càng yêu thích giữ gìn

Do nơi nghiệp duyên ấy.

Sau sinh nhà Tứ vương

Nếu người ở đời này

Chí vững không theo ai

Dù gặp nhiều dối trá.

Vẫn tu các pháp thiện

Thích xem người tranh tụng

Lại ưa tu bố thí

Do nơi nghiệp duyên này.

Sao làm A-tu-la

Hiếu thuận và cúng dường

Cha mẹ, bậc Tôn trưởng

Nhẫn nhục, ít sân hận.

Không thích xem tranh tụng

Do nơi nghiệp duyên này

Sau sinh trời Đao-lợi

Chính mình không tranh chấp.

Không xem người khác tranh

Siêng năng tu pháp thiện

Sau làm Dạ-ma thiên

Khéo quán sát thân mình.

Cần học tập, đa văn

Chuyên tinh suy nghĩ nghĩa

Thích tu công đức tịnh

Do nơi nghiệp duyên này.

Sau sinh trời Đâu-suất

Tu bố thí thù thắng

Vui tụng các kinh điển

Phương tiện, tu pháp lành.

Tự lực không tha lực

Do siêng năng tinh tấn

Sau sinh trời Hóa lạc

Tu bố thí thù thắng.

Khéo thâu giữ các căn

Siêng năng, không thoái chuyển

Vui công đức người khác

Do nơi nghiệp duyên này.

Sau sinh trời Tha hóa

Tránh xa dục thiêu đốt

Tu tập bốn phạm hạnh

Đạt ly sinh hỷ lạc.

Chuyển thân sinh Phạm cung

Lại lìa tâm giác quán

Cũng vượt ly sinh hỷ

Đến định sinh hỷ lạc.

Sinh cõi trời Quang âm

Lìa định sinh Hỷ lạc

Toàn bộ kết hợp lạc

Xả niệm Tam-ma-đề.

Sinh lên trời Biến tịnh,

Thoát khỏi cả khổ vui

Và không khổ, không vui

Xả và niệm thanh tịnh.

Sinh lên trời Quảng quả

Giác tri lìa lỗi tưởng

Nhàm chán năm thứ hữu

Đắm vướng trời Vô tưởng.

Nên sinh vào cõi ấy

Thế gian và vô lậu

Tu tập các thiền định

Sức thiền định chánh thọ

Sinh trời Ngũ tịnh cư.

Tu tập đạt trung phẩm

Trời Vô phiền, Vô nhiệt

Tu tập ba phẩm trên

Kế sinh trời Tam tịnh.

Thứ lớp trên như vậy

Cho đến Sắc cứu cánh

Nương sắc, tưởng vô thường

Vượt khỏi vô lượng không.

Tiếp quán vô lượng thức

Kế đến Vô sở hữu

Lìa hẳn Vô sở hữu

Mới đến Phi phi tưởng.

Tôi đã nói sinh tử

Và quả báo các cõi

Đối với nghiệp, quả báo

Người tuệ nên quán xét.

Siêng tu nghiệp thanh tịnh

Lìa bệnh khổ, thọ vui

Đã nói các sinh tử

Mọi nghiệp báo sai biệt.

Không do trời Tự tại

Cũng không tự nhiên có

Không thời, phi vô nhân

Chính do khởi phiền não.

Quán kia có vô thường

Người tuệ không tham đắm

Nên thoát khỏi trói buộc

Nhất định đến an ổn.