Đại Tập 67 · Bộ Kinh Tập XIV · Số 721 (Q.51–70)

Kinh Chư Pháp Tập Yếu - Quyển 4 - Phẩm 7: Chê Trách Năm Dục (Phần 2)

KINH CHƯ PHÁP TẬP YẾU

Quyển 4

Phẩm 7: CHÊ TRÁCH NĂM DỤC (Phần 2)

Cảnh dục như giấc mộng

Cũng như thành Tầm hương

Hừng hực như thiêu đốt

Chư Thiên đọa vì dục.

Ai tham ái dục vọng

Sau ắt bị tổn hại

Trái nghịch, không chánh tư

Chư Thiên đọa vì dục.

Ái cùng cực đáng chán

Trôi chảy như nguồn nước

Ví như hầm sâu hiểm

Chư Thiên đọa vì dục.

Dục tánh vốn dao động

Như trăng nước, gió lùa

Như lưỡi rắn không ngừng

Chư Thiên đọa vì dục.

Dục nhanh như điện chớp

Cũng như là ánh nắng

Tựa bọt nước chẳng bền

Chư Thiên đọa vì dục.

Dục như dòng nước xiết

Như tai voi luôn vẫy

Như cây chuối không lõi

Chư Thiên bị đọa lạc.

Dục như là ảo thuật

Tựa quả Kim-bá-ca

Như cá nuốt móc câu

Chư Thiên bị đọa lạc.

Hãy dùng trí chân thật

Đoạn trừ cảnh dục vọng

Thoát khỏi quả chẳng lành

Và những việc vô ích.

Do suy nghĩ vọng tưởng

Ham thích những dục lạc

Bị lưới dục trói buộc

Mạng sống sao lâu bền?

Chúng sinh tâm khinh động

Bị dục vọng lôi kéo

Ngu si không hiểu biết

Tự lừa dối chính mình.

Ai bị cảnh dục động

Chính là gốc khổ đau

Như thành Càn-thát-bà

Nên biết chẳng còn lâu.

Nếu tham trước dục vọng

Sân giận sẽ phát sinh

Cứ thế các chúng sinh

Mau đi vào đường ác.

Vì vậy bậc Chánh só

Bỏ dục, trừ sân giận

Lìa tội lỗi si mê

Hiển bày trí tuệ sáng.

Người nhàm chán cảnh dục

Biết chúng như cừu thù

Dùng trí làm bạn tốt

Sớm đạt quả chân thường.

Không tham đắm dục vọng

Xa lìa mọi nhiễm ô

Là người đầy đủ trí

Được chư Thiên kính trọng.

Khéo vượt bùn lầy dục

Vui với những chúng sinh

Tâm không buộc tịch tĩnh

Hàng phục mọi ma quân.

❧

Phẩm 8: LÌA ÁI

Lửa ái sinh do tâm

Kẻ mê cho là mát

Lan khắp cả ba cõi

Còn hơn lửa địa ngục.

Lại nữa ở địa ngục

Luôn sống trong kiếp lửa

Lửa dữ cháy hừng hực

Đều sinh khởi từ ái.

Chúng sinh khổ địa ngục

Nghiệp hết sẽ ra khỏi

Hữu tình trong ba cõi

Lửa ái không dừng đốt.

Do bị ái trói buộc

Luân hồi mãi không cùng

Huống chi khổ địa ngục

Lại sinh từ lửa ái.

Lửa nghiệp ở địa ngục

Chỉ thiêu đốt thân mình

Lửa ái hại chúng sinh

Đốt tâm và thân thể.

Hai thứ sai biệt ấy

Hãy phân biệt rành rõ

Lửa ngục tuy hừng hực

Lửa ái còn mạnh hơn.

Do ba nghiệp tạo ra

Thiêu đốt khắp ba cõi

Tổn hại cả nhân lành

Chỉ lửa ái là độc.

Lửa tham đốt chư Thiên

Lửa sân cũng như vậy

Lửa si theo kẻ ngu

Lửa ái theo cảnh giới.

Ganh, mạn cũng như lửa

Từ củi chấp ngã sinh

Lìa ngọn lửa thế gian

Không củi để đốt cháy.

Tham luyến các cảnh sắc

Bị rắn ái gây hại

Ngắm nhìn và gần gũi

Dần dần tăng trưởng lên.

Như thêm củi vào lửa

Liên tục không ngừng dứt

Lửa thế gian ngăn được

Lửa ái không thể ngừa.

Ai bị ái lừa dối

Trôi lăn trong thế gian

Ái tựa như cừu địch

Không làm sao thắng được.

Vì ái nên sai khiến

Vào biển tìm châu báu

Giữa ba quân kinh sợ

Xông vào để chiến đấu.

Vui tham ái đất nước

Nên cùng nhau tranh đoạt

Cho đến mẹ và con

Vì của cải tranh tụng.

Ai ra khỏi tham ái

Vứt bỏ mọi châu ngọc

Xem chúng như ngói gạch

Sẽ gần đạo Bồ-đề.

Vì tham ái của cải

Nên đọa trong địa ngục

Nóng bức khó chịu đựng

Vì thế hãy xa lìa.

Hãy dùng nước trí tuệ

Tưới vào để diệt hẳn

Nếu không dập lửa ái

Cách Bồ-đề quá xa.

Rời bỏ được tham ái

Không tham đắm châu báu

Người này ở thế gian

Không có chút khổ não.

Như lưới để bắt cá

Gây hại cả ốc hến

Ái trói buộc chúng sinh

Không loài nào thoát khỏi.

Như nai trúng tên độc

Nên bỏ chạy tứ tung

Chất độc thấm lần vào

Làm sao khỏi đau khổ.

Lửa ái cũng như thế

Độc hại cứ kề bên

Thiêu phàm phu ngu muội

Làm sao giải thoát được!

Thích ý trong chốc lát

Quả báu liền đốt thiêu

Người tìm vui xuất thế

Nên trừ bỏ tham ái.

Như cá đã nuốt mồi

Chắc chắn phải bị chết

Người bị ái lôi kéo

Nhất định phải chết yểu.

Đọa trong cảnh giới quỷ

Nóng bức chạy khắp nơi

Hữu tình trong địa ngục

Phần nhiều do tâm ái.

Cho đến phải lang thang

Xin ăn để nuôi sống

Đều do ái sai sử

Đó là lời Phật dạy.

Lửa ái thiêu chư Thiên

Không chịu bỏ bớt củi

Vì tham đắm cảnh giới

Phát khởi từ sáu căn.

Thọ hưởng mọi dục lạc

Tâm luôn luôn mê muội

Đọa lạc không hiểu biết

Lầm lẫn do tham ái.

Tất cả nhân luân hồi

Đều từ ái mà có

Ái gông xích hữu tình

Làm rơi vào đường ác.

Lửa ái ở cõi trời

Dục cảnh luôn vây quanh

Vì ngu si thao túng

Thiêu đốt kẻ tham dục.

Như thêm củi vào lửa

Ngọn lửa càng bốc cao

Dục lạc thỏa tâm ý

Tham ái càng tăng thêm.

Lửa thế gian hừng hực

Con người tránh xa được

Lửa ái thiêu thế gian

Không ai khỏi bị hại.

Người không tâm tham ái

Đạt tịch tĩnh tối thượng

Ra khỏi rừng tai họa

Vượt qua biển khổ đau.

Lìa tội lỗi hòa hợp

Cắt đứt dây ái dục

Giải thoát các tội cấu

Chính là người an lạc.

Trăm ngàn vô số kiếp

Thường bị ái lừa dối

Kẻ ngu không vứt bỏ

Bị lưới huyễn bao trùm.

Chính vì ái che lấp

Thích gần gũi, phục vụ

Lại như người làm thuê

Bị khát uống nước mặn.

Uống vào vừa hết khát

Giây lát cổ họng khô

Khát ái ở trong tâm

Không chánh đạo sao ngừng?

Vì vậy nên rời bỏ

Nghiệp ác sinh tử đó

Người bị ái chế phục

Chìm đắm lúc nào ra!

Hưởng năm dục thượng diệu

Tối thắng ở cõi trời

Cuối cùng bị ái kéo

Đọa vào nẻo đường ác.

Kẻ gần gũi tham ái

Khổ não luôn tràn đầy

Nương ánh sáng chánh pháp

Khổ sẽ không tăng thêm.

Ai tham ái cảnh giới

Không làm sao chán bỏ

Người trừ bỏ tham ái

Sẽ không có buồn lo.

Chư Thiên bị tham ái

Nên sinh ra phóng dật

Đam mê lại tìm cầu

Phải đọa vào địa ngục.

Chư Thiên bị thoái đọa

Là xấu hổ số một

Do tham lạc thượng diệu

Phải chịu khổ nặng nề.

Ái che lấp tự tâm

Tâm tư bị cuồng loạn

Không sợ luân hồi khổ

Cứ mãi miết buông lung.

Chúng sinh vì dục lạc

Tham ái càng tăng thêm

Lửa ái, lửa địa ngục

Bị thiêu đốt mãi mãi.

Tham ái càng tăng trưởng

Dần dần không cùng tận

Đã có, lo giữ gìn

Chưa được thì tìm kiếm.

Chính vì đi tìm kiếm

Nên tâm không biết đủ

Người này không an lạc

Như Lai đã xác định.

Do tâm không nhàm chán

Thường cầu tìm vị dục

Sẽ bị lửa tham ái

Thiêu đốt mãi không ngừng.

Ai kinh sợ tham dục

Không bị lửa ái đốt

Giải thoát cấu nhiễm ái

Không còn đọa đường ác.

Do mình tà tư duy

Phát khởi bụi ba độc

Chìm vực sâu phóng dật

Luôn tham đắm nữ sắc.

Âm thanh ca nhạc hay

Đưa đến chỗ tán loạn

Tâm tư không dừng nghĩ

Giống như nước chảy xiết.

Ái tựa sông sâu hiểm

Dục như con thuyền hư

Kẻ ngu chèo thuyền ấy

Ắt sẽ bị chìm đắm.

Ái như ngọn lửa dữ

Ba độc tựa củi khô

Phóng dật như gió lốc

Thiêu chư Thiên nào biết.

Chư Thiên ham dục lạc

Bị tham ái chế phục

Trong khoảnh khắc sát-na

Không được chút nhàn hạ.

Ái: Chỗ nương của dục

Sinh trăm ngàn chướng ngại

Chư Thiên vì tham dục

Không thể làm việc lành.

Rắn ái có năm đầu

Tánh nó rất bạo ác

Hại kẻ tham dục vọng

Khổ ấy khó chịu được.

Sông ái rất rộng sâu

Phát sinh từ năm dục

Người muốn đến bờ giác

Không pháp lành sao vượt?

Ái như nhà ảo thuật

Có mặt khắp ba cõi

Lừa dối chúng trời người

Không có chút ích lợi.

Năm căn bám cảnh dục

Chưa bao giờ chán xa

Như thêm dầu vào lửa

Niệm niệm càng tăng thêm.

Lạiï nữa kẻ tham ái

Mở được cửa đường ác

Địa ngục, quỷ, súc sinh

Cứ thế thường qua lại.

Kẻ ngu do tham ái

Rơi vào miệng Tử ma

Khéo lìa tội tham ái

Không bị thần chết nuốt.

Những người đủ trí tuệ

Hàng phục được tham ái

Khỏi lo sợ buồn rầu

Ngồi nằm luôn an ổn.

Thoát khỏi dây tham ái

Không sinh các khổ đau

Kẻ ngu mong cầu nhiều

Càng thêm bị tổn hại.

Ngày đêm trong mọi lúc

Không sinh tâm Từ bi

Thấy tài sản của người

Tâm mong muốn chiếm đoạt.

Bọn này như lửa cướp

Bản tánh rất hung ác

Xa lánh những người lành

Như rắn độc trong hang.

Vì tham ái càng nhiều

Nên bị thiêu đốt mãi

Chết đọa trong địa ngục

Lại làm loài ngạ quỷ.

Ra khỏi con đường ác

Được sinh trong cõi người

Trong trăm ngàn ức kiếp

Phải làm kẻ ăn xin.

Xấu xí, lời hèn hạ

Thiếu thốn, tâm khổ não

Thân mình luôn chịu khổ

Đều là do tham ái.

Người cắt đứt tham ái

Thường cầu trí tuệ Phật

Là người sống chân chánh

Được tịch tĩnh tối thượng.

Tâm chạy theo tham ái

Như đuổi rắn khỏi hang

Nếu chưa trừ độc ái

Nhất định bị phá hoại.

Ai hành động như vậy

Tham ái luôn có mặt

Như ném củi vào lửa

Ngọn lửa càng bốc cao.

Chúng sinh tham châu báu

Chứa nhóm mãi không ngừng

Đến lúc sắp lâm chung

Đều thuộc vào người khác.

Do ái mang tội lỗi

Của mất, tội không tiêu

Bị nghiệp lực lôi đi

Đau đớn vào địa ngục.

Người khác hưởng của cải

Riêng mình chịu tội báo

Đọa trong con đường ác

Sau hối hận ích gì?

Của hết thì suy bại

Vui tàn chịu khổ đau

Bạn thân chợt thành thù

Đều sinh từ tâm ái.

Người trí không tham ái

Lửa ái luôn hừng hực

Tổn hại loài hữu tình

Phải đọa trong đường ác.

Chứa của như núi cao

Giữ gìn lại lo sợ

Cớ sao tạo tội ác

Trái lý mà giữ gìn?

Người không thích chứa của

Không sợ, chẳng giữ gìn

Người trí lìa tham ái

Ở đâu cũng an ổn.

Mong cầu được giàu có

Bất chợt bị tán hoại

Thạnh suy không tồn tại

Như mặt trời mọc, lặn.

Giàu sang là dây trói

Nghèo hèn như bị tội

Đều do ái sai khiến

Không nhàm chán dục vọng.

Hưởng hoan lạc thượng diệu

Mọi mong cầu vừa ý

Bị lửa ái thiêu đốt

Vui sướng đều tiêu tan.

Chư Thiên và loài người

Do không chán dục lạc

Nên bị ái thiêu đốt

Như Lai thấy biết hết.

Trăm ngàn chúng hữu tình

Vì ái đọa hiểm nạn

Chịu vô lượng khổ báo

Người trí đều xót thương.

Mạng sống sớm chấm dứt

Ngu phu nào biết gì!

Phước nghiệp tiêu đến đâu

Tham ái tăng theo đó.

Người tham đắm ân ái

Đời đời theo đuổi mãi

Kẻ ám độn, vô trí

Không hiểu tướng tội phước.

Làm lành được quả báo

Sinh cõi trời thọ lạc

Vì nghiệp duyên bất thiện

Nên phải bị đọa đày.

Không tạo nghiệp thiện, ác

Lìa tội lỗi hòa hợp

Vứt bỏ nhân già, chết

Sống an ổn tối thượng.

Tham như bánh xe lăn

Năm dục là tăm xe

Trục ái nằm ở giữa

Thế gian không hiểu biết.

Sông ái rất rộng sâu

Cảnh dục là sóng dữ

Nghi ngờ như bầy cá

Thế gian không hiểu biết.

Ngày đêm trong ba thời

Tạo nhiều nghiệp bất thiện

Người trí không đề phòng

Trôi lăn trong đường ác.

Sắc đẹp như huyễn hóa

Hiểu chúng, không bị trói

Do tham ái tìm cầu

Ràng buộc không gỡ được.

Ai bị ái trói buộc

Là tham đắm dục lạc

Khi trí tuệ hiển hiện

Sẽ trừ tội lỗi ấy.

Ái tăng thêm tăm tối

Trí phát ra ánh sáng

Hãy bỏ tối theo sáng

Lìa khổ được an vui.

Trí như con dao bén

Chặt đứt rừng cây ái

Hãy khéo léo tu tập

Được an ổn tối thượng.

Nên biết rừng tham ái

Dày đặc khó ra khỏi

Người khéo léo vượt qua

Là ra khỏi ba cõi.

Sông ái có ba nhánh

Nước phóng dật tràn đầy

Hãy chèo thuyền trí tuệ

Vượt qua bờ bên kia.

Ái như dao kiếm bén

Chặt đứt thân kẻ ngu

Khổ não khó chịu được

Vì vậy nên lánh xa.

Ái như ung nhọt độc

Sinh khởi từ tâm ta

Ngày đêm trong mọi lúc

Không có chút sướng vui.

Ái như lửa hừng hực

Nghi hoặc tựa củi khô

Do gió nghiệp thổi vào

Đốt tâm sinh nóng bức.

Người bị ái trói buộc

Tâm tư rất thô tháo

Chiếm đoạt của phi lý

Gây tổn hại thân mạn.

Chúng sinh ở thế gian

Tạo vô biên nghiệp ác

Do tham của người khác

Chìm mãi trong biển khổ.

Bị tham ái sai khiến

Hung dữ không khiếp sợ

Cho dù đạp trong lửa

Không màn đến thân mạng.

Người có nhiều tham ái

Lửa tâm luôn đốt thiêu

Không ái, tâm mát mẻ

Như tắm trong sông sâu.

Ái như ngọn lửa dữ

Ném củi vào bốc cao

Ví như kẻ tham lam

Càng được lại không chán.

Đủ vô lượng châu báu

Đầy cả các cõi nước

Mình và các hữu tình

Chứa ít không lo sợ.

Người nào sinh tham ái

Vui ít, nhưng khổ nhiều

Khổ vui đã rõ ràng

Người trí khéo bỏ lấy.

Người chế ngự tham ái

Được tịch tĩnh tối thắng

Người thường bỏ tham ái

Thì gần đạo Bồ-đề.

❧

Phẩm 9: LÌA TÀ HẠNH

Nữ sắc là gốc tội

Làm tiêu tan tài sản

Ai bị họ chế phục

Nào có sướng vui gì?

Người nữ dua nịnh nhiều

Luôn mang lòng ganh ghét

Thích làm điều bất thiện

Tung hoành tạo các nghiệp.

Lời hay dối người khác

Luôn sinh trưởng, hòa hợp

Không chánh niệm tư duy

Thích ca ngợi dục vọng.

Nhu thuận trong giây lát

Sau lại hung hăng nhiều

Trang sức nhiều vật báu

Từng không nghĩ nhớ ân.

Nếu trăm ngàn chúng sinh

Đều sinh tâm ái lạc

Bản tánh không thường còn

Giống như ánh chớp nọ.

Ai tham đắm nữ sắc

Chính là nhân bất thiện

Đời này hay đời sau

Đều bị chúng hủy hoại.

Vừa thấy được nữ sắc

Tâm liền sinh loạn động

Ham thích cảnh giới ấy

Bị tham dục gây hại.

Hội họp ắt chia lìa

Do đó sinh buồn khổ

Tham dục luôn trói buộc

Đều là do nữ sắc.

Tham độc của nữ nhân

Sinh cùng lúc với thân

Như lửa vừa có được

Tánh nóng đã sẵn rồi.

Nên biết lửa tham ấy

Phát khởi từ trong tâm

Thiêu đốt mãi không ngừng

Không khổ nào hơn được.

Phá hoại các pháp thiện

Và tổn hại chúng sinh

Là nhân của đường ác

Đó là lời Phật dạy.

Miệng tuy nói lời hay

Trong lòng luôn ôm độc

Luyến mộ với nữ sắc

Tâm chí không định được.

Ai sinh khởi tham ái

Không lâu bị ruồng bỏ

Nói năng không chân thật

Tâm ý chẳng chân thành.

Tìm mọi cách lừa dối

Tập nhiễm nhân duyên dục

Người tham ái bản thân

Ỷ mình sinh kiêu ngạo.

Trời, Người, A-tu-la

Dạ-xoa, chúng quỷ thần

Đọa vào trong hiểm nạn

Đều là do nữ sắc.

Lại nữa những người nữ

Không biết ân, nghĩ thiện

Tâm tư luôn tán loạn

Như mặt trời mọc, lặn.

Thấy ai được hưng thịnh

Lại ham thích phụng sự

Nếu ai bị nguy ách

Không một chút quan tâm.

Như ong hút mật hoa

Hoa héo lại bỏ đi

Nên biết những người nữ

Bỏ bạn cũ cũng vậy.

Người nữ không tâm Từ

Luôn mang lòng ganh ghét

Những nguyên nhân như vậy

Đều là do đàn ông.

Chỉ người nữ có thể

Hàng phục chúng trời, người

Do người nữ buộc lôi

Đọa vào trong đường ác.

Ai tham đắm nữ sắc

Lỗi này không gì bằng

Lửa tham thiêu đốt tâm

Làm sao giải thoát được.

Bị tham dục lôi kéo

Nghiệp tham hiện ra hết

Thường say đắm ý tham

Thích làm việc bất thiện.

Nữ nhân giữ điều ác

Phần nhiều âm thầm tạo

Bỏ quyến thuộc ngày xưa

Như con rắn lột xác.

Người nữ rất hiểm trá

Không có ai hơn được

Tìm tòi đủ mọi cách

Mong được sự yêu thương.

Lại nữa, những người nữ

Bản tánh thường hời hợt

Người trí đã biết trước

Cẩn thận chớ gần gũi.

Ai gần kề người nữ

Sẽ bỏ mất thiện lợi

Mong sinh trong cõi trời

Làm sao có thể được.

Âm nhạc hay cõi trời

Ai nghe cũng tham đắm

Ham thích mãi không bỏ

Sẽ sinh ra nạn khổ.

Tâm người nữ thay đổi

Nhiểm ái với kẻ khác

Lửa ái vừa tạm ngừng

Liền sinh lòng xa bỏ.

Người nữ chí bám chặt

Thích làm việc hèn hạ

Thấy người kia tàn tạ

Liền sinh lòng xa bỏ.

Người nữ thường dua nịnh

Khiến kia như nai si

Thấy họ bị tổn hại

Liền sinh lòng xa bỏ.

Người nữ rất hiểm ác

Không nhớ đến ân đức

Thấy họ sắp bị nạn

Liền sinh lòng xa bỏ.

Tâm người nữ tán loạn

Suy nghĩ đủ mọi cách

Hay dối gạt người khác

Như mật lẫn chất độc.

Người nữ lời xảo trá

Mê hoặc kẻ ngu si

Người trí khéo suy nghĩ

Tâm ý không dao động.

Vì ngu si tham dục

Không tiếc rẻ của cải

Không tu nhân phước đức

Thua chuột trữ đồ ăn.

Nữ sắc tựa dây trói

Bền chặt, chắc chắn nhất

Trói buộc kẻ si mê

Đọa trong biển ba cõi.

Dây ấy không buộc thân

Chỉ cột ngay tâm mình

Nếu tâm bị trói buộc

Thân phải chịu khổ đau.

Dây trói buộc con người

Chặt, đốt đều bị đứt

Dây nữ sắc không thế

Kéo lôi vào đường ác.

Thân có đủ hình tướng

Dây kia có thể buộc

Tâm vốn không hình chất

Dây nữ mới trói được.

Ai bị dây ràng buộc

Thì biết được hạn lượng

Dây nữ trói tâm người

Không làm sao biết hết.

Vừa được chút sướng vui

Sau sẽ bị tai nạn

Trói buộc các chúng sinh

Chìm đắm trong biển khổ.

Lại nữa dây nữ sắc

Khéo trói buộc sáu căn

Dây thường không thể được

Chỉ buộc thân và cổ.

Vợ con và quyến thuộc

Là dây buộc chặt nhất

Kẻ ngu sinh vọng tâm

Chấp làm sở hữu mình.

Sinh tâm ái nữ sắc

Chỉ trói buộc thịt gân

Y vào nơi tiện lợi

Yêu thích phải đến đây.

Thích nói lời xảo trá

Dối gạt không hổ thẹn

Nên biết những người nữ

Chẳng khác gì giặc oán.

Trang sức mọi vật đẹp

Làm người khác yêu thích

Tâm ý luôn biến động

Nói năng nhiếu giả dối.

Tánh người nữ nhiều độc

Như Sa-la-câu-sất

Tổn hại kẻ tham dục

Không tránh khỏi nạn ấy.

Đủ trăm ngàn phương cách

Không thể ngăn người nữ

Như lửa, gió hư không

Không thể buộc người nữ.

Tạo nhiều phi luật nghi

Bị bệnh, nạn, chết yểu

Đều là do người nữ

Hủy hoại hạnh giải thoát.

Chúng sinh ở thế gian

Tạo tác nhiều tội lỗi

Đều là do người nữ

Lo sợ luôn bức bách.

Từ trẻ đến già nua

Tâm ý luôn tán loạn

Tánh ngưỡi nữ vốn thế

Như ánh nắng thường nóng.

Tâm người nữ không định

Tựa gió chao ánh đèn

Oán giận không thể bỏ

Như ngựa liếm vết thương.

Như chuột, sói bị trói

Dù buộc vẫn thoát khỏi

Cũng giống như người nữ

Không ai kiềm chế được.

Như hoa che rắn độc

Như tro lấp lửa hừng

Sắc đẹp che tâm người

Nữ nhân giấu điều ác.

Như cây độc nở hoa

Ai xem cũng không chán

Hoa ấy như người nữ

Cuối cùng phải vứt bỏ.

Người thích tìm nữ sắc

Cảnh giới sẽ hiện tiền

Đời này và đời sau

Không có phần an lạc.

Chẳng phải lửa, dao, gậy

Không sức lực, máy móc

Mà ngăn buộc người nữ

Đừng để tạo nghiệp ác.

Lược nói tội lỗi dục

Cho người và chư Thiên

Người trí nếu rời bỏ

Làm Thiên chủ Dạ-ma.

Kẻ tham đắm nữ sắc

Đều do tập quán sinh

Người chân thật ở đời

Hay tránh khỏi việc ấy.

Người này nhờ gốc thiện

Chết được sinh lên trời

Gặp Thiên nữ cõi trời

Tán loạn cũng như vậy.

Bỏ vui, không chân thật

Trách tâm không tịch tĩnh

Chán tội lỗi nữ sắc

Như giặc oán nên bỏ.

Ai thân gần người nữ

Sinh nhiều thứ khổ não

Vì vây nên biết rõ

Thường xa rời nữ sắc.

Nếu tâm sinh tán loạn

Tội lỗi sẽ sinh theo

Thường khi gặp người nữ

Lại sinh tâm vui thích.

Mặt trời vốn không tối

Tánh lửa không mát mẻ

Người nữ không có được

Một chút Từ tâm nào.

Mặt đất không nghiêng động

Tướng gió không dừng yên

Người nữ không hạnh lành

Thích nói không lầm lỗi.

Lại nữa, tâm người nữ

Động loạn không bền lâu

Gặp nạn sẽ xa lìa

Như ao cạn ngỗng đi.

Chim vịt nương chỗ cạn

Vực sâu thì không có

Núi cao có lay động

Người nữ không Từ bi.

Không xiển dương chánh pháp

Thích tạo các chướng ma

Đọa trong đường hiểm nạn

Bị nữ sắc lừa dối.

Trời nắng có thể lạnh

Quả nho có thể cứng

Tâm ganh tị người nữ

Vững chắc không thể bỏ.

Có vui cùng thọ hưởng

Bị khổ sẽ không chia

Tâm giận luôn tồn tại

Quên bỏ mọi nghĩa ân.

Xưa ở trong vườn rừng

Cùng nhau để vui chơi

Suy, nạn chợt xâm tổn

Chê bai rồi xa bỏ.

Nữ: dây trói thế gian

Càng tăng thêm tranh chấp

Là kho chứa tội lỗi

Đồ vật đựng phi pháp.

Nữ sắc mê chúng sinh

Luôn luôn mang tưởng dục

Luôn toan tính, tìm cầu

Tâm không hề rời bỏ.

Vô lượng tên ái dục

Tổn não các chúng sinh

Dục lạc đi đến đâu

Đều phải bị hoại diệt.

Tham dục thật đáng sợ

Như dao bén, lửa dữ

Người trí khéo biết rõ

Luôn nhất tâm ngăn ngừa.

Nếu ai giữ tịnh giới

Bỗng sinh khởi tưởng dục

Chịu vô lượng phỉ báng

Tạo ra nhiều tội lỗi.

Như gió thổi vào lửa

Ngọn lửa sẽ bốc cao

Gặp người nữ sinh tham

Nhất định bị thiêu hại.

Ai cầu vui thanh tịnh

Hãy rời xa nữ sắc

Đời này hay đời sau

Tâm luôn được tịch tĩnh.

Hãy dũng mãnh, tinh tấn

Tu tập bằng thắng trí

Bỏ dục, tin nhân quả

Người ấy được lợi lớn.

❧

Phẩm 10: LÌA TỘI LỖI CỦA RƯỢU

Phật dạy rượu là độc

Hãy mau rời bỏ nó

Người nào thích uống rượu

Sẽ phá hoại pháp lành.

Nếu ai gần kề rượu

Minh tuệ không phát sinh

Không được phần giải thoát

Vì vậy hãy lánh xa.

Rượu: tội lỗi nặng nhất

Bậc trí dạy như thế

Tổn hại mình và người

Vì vậy hãy lánh xa.

Người nào thích uống rượu

Ham nói việc thế tục

Đa ngôn sinh tranh tụng

Vì vậy hãy lánh xa.

Uống rượu hao tài sản

Hôn mê lại lười nhác

Có những tội lỗi ấy

Vì vậy hãy lánh xa.

Do rượu sinh lòng tham

Sân hận cũng từ đó

Càng tăng trưởng ngu si

Vì vậy hãy lánh xa.

Rượu là gốc tai họa

Làm các căn giong ruổi

Sau đọa trong địa ngục

Đều do rượu đánh bại.

Hoặc cười đùa lớn tiếng

Nói ra lời thô ác

Hủy báng người lương thiện

Sau sinh ra lo sợ.

Vì uống rượu say sưa

Không phân biệt thiện, ác

Như bàng sinh vô tri

Vì vậy hãy lánh xa.

Người đắm say trong rượu

Hôn mê như kẻ chết

Tìm dục lạc suốt năm

Nào có lo sợ gì?

Rượu là gốc tai nạn

Nguồn của muôn tội lỗi

Thường ở trong si ám

Nấc thang xuống cõi chết.

Sau đọa trong địa ngục

Lại sinh vào ngạ quỷ

Và trong loài bàng sinh

Đều do rượu gây hại.

Rượu là độc trong độc

Bệnh hoạn trong ốm đau

Đã khổ lại thêm khổ

Bậc trí dạy như thế.

Hủy hoại tuệ mạng mình

Khô sạch pháp tài báu

Hủy phạm hạnh thanh tịnh

Đều do ý mê rượu.

Cho đến bậc cao thượng

Say sưa, không biết gì

Bị thế gian chê cười

Không sinh tâm hổ thẹn.

Rượu như chiếc búa bén

Chặt đứt các pháp lành

Kẻ thích uống không thẹn

Bị người khác khinh khi.

Người bị rượu mê hoặc

Chìm đắm không kỳ hạn

Không làm các hạnh lành

Kẻ vô thức, không trí.

Người nào thích uống rượu

Tâm tư bị cuồng loạn

Lúc phát ra tiếng cười

Lúc sinh tâm sân hận.

Đời này và đời sau

Vô minh che trí tuệ

Thiêu đốt pháp giải thoát

Đều do rượu sai sử.

Ai đắm say vị rượu

Như ăn trái Kim-bá

Trước ngọt sau rất độc

Bậc trí dạy như thế.

Vì vậy người có trí

Ngăn chận việc uống rượu

Tâm không chịu suy xét

Uống rượu sinh nhiệt não.

Kẻ giàu thường uống rượu

Chư Thiên còn hơn nữa

Tất cả các dục lạc

Sau sẽ bị tan hoại.

Rượu mê hoặc chúng sinh

Tâm tư luôn say loạn

Bị ngu si lôi kéo

Tham đắm mùi vị ngon.

Phải biết rượu như dây

Si ái khó thoát khỏi

Thà đọa trong địa ngục

Không tiếp xúc với rượu.

Vì nghe hương vị rượu

Kẻ ngu liền ham uống

Vì vậy ai thấy rượu

Hãy mau bỏ đi xa.

Thấy rượu sẽ sinh tham

Nghe mùi cũng thấy thèm

Do ngửi mùi hương ấy

Không thể kiềm chế tâm.

Vì thế rượu là độc

Sinh ra nhiều lỗi lầm

Hoại sắc, lực, tiếng thơm

Đều là do uống rượu.

Miệng nói lời cuồng loạn

Mắt đờ, không hướng đi

Nằm mê không biết gì

Quên hết mọi việc làm.

Lăn lộn trên mặt đất

Bị người nữ chê cười

Thân không thể chuyển động

Chẳng khác gì cây khô.

Vì say rượu nằm mê

Ai thấy bảo là chết

Người trí lại nói rằng

Đó là do uống rượu.

Kẻ luôn thích uống rượu

Có ba mươi sáu lỗi

Hãy hiểu rõ tội ấy

Luôn luôn được an ổn.

Dòng họ sang, danh dự

Do rượu làm nhơ uế

Người ấy như hoa lau

Không lâu bị rơi rụng.

Người nào thích uống rượu

Bị cảnh lôi khắp nơi

Rơi vào biển phóng dật

Trôi nổi khó thoát ra.

Bị trần cảnh lôi kéo

Chẳng biết thiện, bất thiện

Sao lại còn uống rượu

Trong vườn rừng tốt đẹp?

Ai ham thích uống rượu

Sẽ sống trong hiểm nạn

Đọa vào trong địa ngục

Chịu đủ mọi khổ đau.

Uống rượu sinh ngu si

Từ si tạo các tội

Kẻ ngu tâm ham thích

Làm sao rời bỏ được.

Càng đắm vướng thêm nhiều

Chịu báo khổ cực nặng

Ai bỏ được lỗi ấy

Không có những buồn lo.

Trước tổn hại trí tuệ

Sau hủy hoại niềm vui

Vì vậy người có trí

Luôn luôn chán bỏ rượu

Người nào gần kề rượu

Chẳng khác nào diều bay.

Bị ngu si che mù

Nên nói rượu là độc

Ai tưởng rượu là độc

Đạt niềm vui tối thượng.

Do giữ gìn tịnh giới

Thà uống nước đồng sôi

Người nào thích uống rượu

Không tránh khỏi tội lỗi.

Ngu si lại thêm nhiều

Luôn ở trong đường ác

Uống rượu tội tuy một

Nhưng sinh mọi nghiệp ác.

Vì vậy nên chế phục

Răn tâm là cội gốc

Tỳ-kheo thích uống rượu

Bỏ nơi A-lan-nhã.

Tâm luôn luôn loạn động

Không tư duy chánh pháp

Vì ham thích uống rượu

Tâm thường sinh nhiệt não.

Ưa thân cận phi pháp

Hoại thiện lợi hai đời

Không oai nghi, đạo hạnh

Bỏ bổn phận truyền pháp.

Lời nói trái hành động

Nói suông có ích gì?

Tự mình không thông đạt

Làm sao giác ngộ người.

Nói những lời thô, rỗng

Không phải thuyết pháp hay

Trái ngược với chánh lý

Bị người trí chê cười.

Kẻ hèn hạ khinh khi

Đều là do uống rượu

Không nhớ được quá khứ

Hiện tại cũng quên luôn.

Vị lai làm sao biết?

Mê ba đời vì rượu

Mất oai đức danh xưng

Khiến tâm luôn giong ruổi.

Sinh ra các lỗi lầm

Đều do rượu sai sử

Người nào xa rời rượu

Đủ giới, định thanh tịnh

Được an ổn tối thượng

Đạt đến nơi bất diệt.

Kinh Chư Pháp Tập Yếu - Quyển 5 - Phẩm 11: Đối Trị Tâm

KINH CHƯ PHÁP TẬP YẾU

Quyển 5

Phẩm 11: ĐỐI TRỊ TÂM

Phật giảng thuyết chánh pháp

Dạy thân là vô thường

Đối với rượu, nữ sắc

Cẩn thận chớ buông lung.

Tâm giống như quốc vương

Có quyền lực ở đời

Làm cho những chúng sinh

Đọa vào hiểm nạn sâu.

Do tâm tạo các nghiệp

Mê loạn sinh lo sợ

Người trí khéo giữ tâm

Được an ổn tối thượng.

Dẫn sinh nơi tốt đẹp

Lôi kéo vào đường ác

Lìa cấu, được tịch tĩnh

Sẽ đạt quả chân thường.

Ai thích giảng chánh pháp

Biết rõ rồi mới nói

Nhờ tâm ý thanh tịnh

Thành tựu hạnh thù thắng.

Người khéo điều phục tâm

Không lưu chuyển theo tâm

Bỏ sau mọi phiền não

Như mặt trời trừ tối.

Lại nữa, tâm như giặc

Giặc ấy không do người

Lửa dữ đốt Tu-di

Lửa tâm cũng như vậy.

Kẻ ngu bị tâm khiến

Các căn lại phóng túng

Sinh ra các khổ não

Cách xa đạo Bồ-đề.

Giặc tự tâm sinh khởi

Lìa tâm nào có gì

Trói buộc loài hữu tình

Kéo đến chốn Diêm-ma.

Ai ham thích cảnh dục

Không tu tập chánh pháp

Kẻ ngu theo đạo tà

Sẽ đọa vào địa ngục.

Tâm như lửa trong lửa

Khó điều phục vô cùng

Vì tâm khó điều phục

Nên chịu khổ nặng nề.

Tâm tự ý buông lung

Luôn tạo các lầm lỗi

Khéo lìa xa dục nhiễm

Không bị khổ bức bách.

Chính vì sinh tâm ấy

Phải chịu quả khổ này

Làm lành là nhân vui

Tạo ác chịu quả khổ.

Do tâm tạo nghiệp ấy

Vì nghiệp lãnh quả này

Tâm tương ưng với nghiệp

Sẽ phải chịu luân hồi.

Con người do tâm ý

Tạo tác các nghiệp ác

Sẽ bị lửa địa ngục

Thiêu đốt mãi không ngừng.

Vì tâm tạo các tội

Từ tâm chịu quả báo

Nên biết tâm ý đó

Do nhân duyên sinh khởi.

Chúng sinh tâm cuồng loạn

Ung dung tạo tội lỗi

Đọa vào trong địa ngục

Phát sinh lòng lo sợ.

Hãy nương dựa chánh pháp

Đừng theo tâm làm ác

Làm lành được khinh an

Làm ác chỉ trái đạo.

Tất cả do tâm tạo

Quả cũng từ tâm có

Tâm sinh ra mọi thứ

Quả báo cũng như vậy.

Tâm như người thợ vẽ

Vẽ chúng sinh ba cõi

Không bao giờ an trụ

Luôn chuyển động theo tâm.

Lại nữa, tâm là gốc

Có thể mở hay buộc

Nghiệp thiện là giải thoát

Bất thiện thì trói buộc.

Chúng sinh rơi lưới nghiệp

Lại bị tâm chế ngự

Không mong đến Bồ-đề

Như mù không thấy đường.

Chỉ có một tâm này

Tạo tác tất cả nghiệp

Tâm nào theo nghiệp ấy

Có mặt khắp ba cõi.

Lại nữa, như năm sắc

Hiển hiện ra đủ màu

Năm căn duyên trần cảnh

Lưu chuyển khắp mọi nơi.

Như bức họa thế gian

Mọi người ai cũng thấy

Nên biết họa só tâm

Khéo léo không thấy được.

Như hình tượng trên vách

Đẹp xấu do thợ vẽ

Nghiệp duyên thiện, bất thiện

Đều do tâm tạo tác.

Tâm ấy luôn suy xét

Ngày đêm không hề ngừng

Với những nghiệp đã tạo

Chịu quả báo tương tợ.

Ai bị tâm chế phục

Thích làm mọi việc ác

Lâm chung sinh lo sợ

Không tránh khỏi khổ đau.

Nghiệp giống như thợ vẽ

Tùy chỗ mà hiển hiện

Do tâm đã tạo tác

Quả ấy phải chuyển theo.

Do các nghiệp sai khác

Nên quả báo cũng thế

Bị tâm ý sai sử

Giong ruổi trong ba cõi.

Nếu người theo tâm mình

Sẽ tạo tất cả nghiệp

Người khéo điều phục tâm

Được an lạc chân thường.

Tâm tùy nơi đi, đến

Bạo ác hoặc khinh động

Hay thay! Điều phục tâm

Tâm tịnh không còn khổ.

Người khéo chế ngự tâm

Trừ bỏ các tội lỗi

Lìa tội là người trí

Không phải chịu khổ đau.

Khổ não từ tâm sinh

Hiểu chúng không do người

Bức bách khó chịu đựng

Đều do tâm khinh động.

Trời, Rồng, A-tu-la

Dạ-xoa, Tất-xá-già

Đều do tâm làm chủ

Có mặt khắp ba cõi.

Tâm dẫn sinh cõi trời

Và vào cõi nhân gian

Cho đến xuống đường ác

Như xe lăn không khác.

Tâm bị cảnh lôi kéo

Kẻ ngu bị mê loạn

Do tâm sinh tham ái

Chịu vô lượng khổ não.

Tâm do si hành động

Bạo ác, có sức mạnh

Nói được, không thấy được

Niệm niệm mau tan diệt.

Người trí khéo điều phục

Các tội lỗi của tâm

Sẽ vượt khỏi lưới ma

Đạt đến bờ giải thoát.

Tâm sinh khởi nghi hoặc

Dối trá biến đổi nhiều

Nếu nương dựa tâm ấy

Sẽ đưa đến hiểm nạn.

Hãy hỏi tội của tâm

Các căn được tịch tĩnh

Không vướng tội, trái pháp

Khéo đạt được thật tướng.

Được thiền định tối thắng

Nhân duyên sinh từ tâm

Đọa vào trong đường ác

Cũng do tâm ý khởi.

Tâm ấy có năng lực

Tạo tác tất cả nghiệp

Trong cảnh giới hư không

Sát-na không dừng nghỉ.

Khó thấu rõ tâm ấy

Vì nó không hình tướng

Dẫn sinh trong thế gian

Không tâm sẽ chẳng đến.

Thân tạo tác các nghiệp

Đi đâu, trụ ở đâu

Kết quả đều thấy được

Tâm không thể thấy được.

Tâm này khó điều phục

Do nghi si không biết

Dẫn dắt các chúng sinh

Mau hướng đến địa ngục.

Tâm này tạo các nghiệp

Lại tu tập phước đức

Hiểu nó như huyễn hóa

Luôn nương tựa Chánh đạo.

Tâm này đi không biết

Đến cũng chẳng thấy được

Lôi kéo loài hữu tình

Qua lại trăm ngàn đời.

Dao bén không chặt được

Lửa dữ chẳng thiêu đốt

Kẻ ngu si không trí

Sẽ bị chúng hoại diệt.

Dây nghiệp rất bền chắc

Trói buộc chúng sinh ngu

Trải qua trăm ngàn kiếp

Kéo mãi không đứt được.

Tâm này trong sát-na

Tạo nghiệp thiện, bất thiện

Người điều phục tâm ý

Ở đâu cũng an lạc.

Từ cửa sáu căn ấy

Tham trước các cảnh giới

Tâm lôi kéo hữu tình

Không biết đọa hiểm nạn.

Hư không vốn rộng sáng

Tánh nước luôn lặn trong

Tâm này cũng như thế

Sinh nghiệp thiện thù thắng.

Tìm cầu mọi cảnh giới

Luôn nghĩ chuyện hội họp

Vì tâm nương các căn

Như vua theo tùy tùng.

Tâm ấy luôn giong ruổi

Thân lại đi theo tâm

Cùng nhau tạo năng lực

Trôi trong biển ba cõi.

Tạo tất cả các nghiệp

Đều do tâm sai khiến

Nếu không có nhân tốt

Chẳng được chút sướng vui.

Hãy tìm cầu chánh pháp

Tu tập các thiền định

Tâm lìa các tội ác

Như mặt trời khỏi mây.

Nếu tâm trụ trong định

Sẽ sinh ra chánh kiến

Tại gia sinh tịnh tín

Sẽ thoát nạn luân hồi.

Nếu tâm không tạo ác

Tội lỗi không sinh khởi

Lìa phiền não thanh tịnh

Thường sinh lên cõi trời.

Tâm này theo các căn

Trôi nhanh từng giây phút

Người khéo phòng hộ tâm

Sau sinh lên cõi trời.

Nếu để tâm sai sử

Tạo tác tất cả tội

Nương tựa hạnh phi pháp

Ở mãi trong luân hồi.

Tâm này từng sát-na

Sinh diệt trăm ngàn lần

Bản tánh luôn khinh động

Như hư huyễn, không thật.

Tâm này có sức mạnh

Giong ruổi không ngừng yên

Bậc trí thức tịch tĩnh

Khéo trói buộc tâm mình.

Tâm này khó điều phục

Làm các căn loạn động

Người trí khéo giữ gìn

Đạt được bờ giải thoát.

Tâm này không nhàm chán

Dây tri túc buộc được

Người khéo điều phục tâm

Là người trí ở đời.

Tâm này duyên cảnh dục

Thường sinh lòng yêu thích

Làm lành dứt trừ được

Tạo ác càng tăng thêm.

Người nào tâm tịch tĩnh

Xem dục lạc như độc

Kẻ ngu buông tâm mình

Đam mê cho là đẹp.

Tâm này khi tạo tác

Các nghiệp sẽ sinh theo

Do căn cảnh sinh khởi

Khiến hòa hợp tương ưng.

Người trí đã biết rồi

Xả bỏ được khinh an

Xem mọi sắc như nhau

Còn sinh tưởng gì khác.

Tất cả cảnh giới sắc

Là nhân làm tâm loạn

Người khéo điều phục tâm

Rời bỏ mọi lầm lỗi.

Như một hạt giống lúa

Sinh hương sắc khác nhau

Do mọi thứ hòa hợp

Tất cả tùy tâm sinh.

Như người thợ ở đời

Khéo sửa sang máy móc

Nương chánh pháp trị tâm

Người ấy thường an lạc.

Cảnh giới lôi kéo tâm

Kẻ ngu sinh vui mừng

Trí tuệ có sức mạnh

Mau được sự thanh tịnh.

Lại nữa tâm chuyển động

Duyên khắp các uẩn, giới

Và ở trong ba cõi

Do không hiểu chân thật.

Cũng như trong biển lớn

Gió thổi sóng nổi lên

Khi tâm - cảnh hòa hợp

Lưu chuyển theo thế gian.

Nghiệp thiện dắt dẫn tâm

Nhất định được quả tốt

Hãy thực hành nghiệp thiện

Đừng tạo các nghiệp ác.

Tâm tương ưng với định

Như nước không gió động

Tất cả từ duyên sinh

Theo nghiệp mà hướng đến.

Tâm này rất mau chóng

Qua lại từng sát-na.

Hoặc sinh trong cõi trời

Hay hướng về địa ngục

Tâm đoạn trừ tội ác

Tạo ra tất cả thiện.

Đưa đến cửa giải thoát

Nên nói tâm như thế

Tâm này rất nhanh lẹ

Không có gì hơn được.

Ai không khéo đề phòng

Sẽ luôn đắm dục lạc

Tâm này trong sát-na

Tạo ra nghiệp thiện, ác.

Tự tánh vốn khinh động

Tìm mãi không thể được

Tâm này đến không biết

Đi cũng chẳng thấy gì.

Duyên hợp thì tạm có

Duyên tan biết về đâu

Tâm này không chứa nhóm

Cũng chẳng tồn tại lâu.

Không thể giữ gìn được

Khắp mọi nơi không thấy

Tâm cũng là lực só

Do hòa hợp sinh khởi.

Phân trâu và ma-ni

Hai thứ cũng như thế

Sắc căn… lại như vậy

Tất cả từ thức sinh.

Chưa từng thấy pháp nào

Không hòa hợp mà có

Như thế các cảnh giới

Chúng sinh khó đoạn trừ.

An trụ trong chánh pháp

Tham dục làm được gì

Tâm này rất hung hiểm

Sức mạnh khó điều phục.

Thích tạo tác các nghiệp

Kẻ ngu không hiểu biết

Do tạo tác các nghiệp

Làm nhân để lưu chuyển.

Thường ở trong ba cõi

Luôn chịu mọi khổ đau

Dù chết vì bệnh phong

Chưa chắc đọa đường ác.

Nhưng bị bệnh tham dục

Nhất định đọa địa ngục

Tội của tâm lớn nhất

Luôn tạo các nghiệp ác.

Bệnh phong không phải thiện

Nên siêng tu thắng hạnh

Bệnh phong có thể trị

Thân mất nó cũng tan.

Bệnh tham dục không thể

Tồn tại trăm ngàn đời

Nên biết bệnh tham dục

Khác với bệnh phong hàn.

Khéo tu hạnh thù thắng

Lìa tội lỗi tham dục

Tâm này như thấy thuốc

Chữa trị bệnh của tâm.

Chẳng phải như thế gian

Chỉ chữa trị thân bệnh

Tâm suy nghĩ việc lành

Không sinh khởi ô nhiễm.

Kẻ ngu không chánh pháp

Bị đọa trong đường hiểm

Người nào thích thiền định

Nương sống trong núi rừng.

Kẻ ngu không tịch tĩnh

Hay gây gỗ tranh cãi

Tâm như là họa só

Vẽ ra mọi hình tượng.

Đều do tâm tạo tác

Trôi mãi trong năm đường.

Họa só tuy khéo tay

Vẽ trăm ngàn thể loại

Nghiệp họa rất rộng lớn

Vẽ hết cả ba cõi.

Vẽ vô số chúng sinh

Lưu chuyển trong năm đường

Vì nghiệp rất rộng lớn

Có mặt khắp mọi nơi.

Lại nữa họa só tâm

Vẽ ra các lưới nghiệp

Loài hữu tình thế gian

Đều bị nghiệp ràng buộc.

Bức họa có thể hư

Vì gió mưa tro bụi

Trăm ngàn vô số kiếp

Nghiệp họa vẫn như cũ.

Trái đất có hư hoại

Nước biển cũng khô cạn

Chỉ nghiệp họa trường tồn

Tùy nơi mà hiển hiện.

Nghiệp lực luôn theo đuổi

Quả báo không sai lầm

Tâm chúng sinh phóng túng

Trôi lăn trong các cõi.

Người nào tâm tham lạc

Mong đến cảnh giới dục

Không trừ nghiệp bất thiện

Chắc chắn vào nạn khổ.

Vì vậy hãy điều tâm

Nó độc ác đáng sợ

Thích hòa hợp cảnh dục

Độc ái luôn tràn đầy.

Không màng đến hiểm nạn

Luôn tìm cầu dục vọng

Vui hết khổ kề bên

Phải tự chịu quả báo.

Người nào sợ cõi ác

Tâm họ thường tịch tĩnh

Nhờ tâm tịch tĩnh ấy

Càng thêm lớn tuệ mạng.

Tâm này có sức mạnh

Bạo ác khó đề phòng

Người trí khéo điều phục

Lìa được mọi lo sợ.

❧

Phẩm 12: KHÔNG NÓI LỜI ÁC

Người trí lìa lời ác

Luôn nói lời chân thật

Khiến mọi người yêu thích

Khéo trụ đạo Bồ-đề.

Thường khen hạnh thanh tịnh

Bỏ lời nói nhiễm cấu

Người nào thích lời ác

Sẽ đọa vào cõi ác.

Ai nói lời hư dối

Là bỏ pháp chân thật

Phá nghiệp thiện đời sau

Không ác nào chẳng làm.

Người nào nói dối trá

Bị kẻ khác ghét chê

Mãi chịu khổ luân hồi

Không do đâu sinh Thiên.

Người tốt đều xa lánh

Gây giận cho mọi người

Chướng ngại các pháp lành

Đều do lời nói ác.

Người này ở trong đời

Miệng như có búa bén

Tự chặt đứt thân mình

Đều do lời nói ác.

Khiến người sinh ác độc

Thêm lớn các tội lỗi

Tạo tất cả lỗi lầm

Đều do lời nói ác.

Vì nói không chân thật

Bị người ác khinh thường

Chính vì nhân duyên ấy

Sau đọa làm ngạ quỷ.

Người trí không nói dối

Nói dối phải chịu tội

Hơi miệng luôn hôi thối

Sau chịu mọi quả khổ.

Ai bỏ hạnh chân thật

Là xa lìa chánh pháp

Vì xa lìa chánh pháp

Sinh vô lượng khổ đau.

Nếu nói lời chân thật

Được mọi người tôn trọng

Như Lai cũng khen ngợi

Ngọn đuốc sáng chánh pháp.

Luôn nói lời giải thoát

Không bỏ hạnh chân thật

Phải biết người như thế

Bước lên thềm Hiền thánh.

Người nào không chân thật

Sau chuyển làm thân nữ

Luôn nói lời hư dối

Sẽ đọa vào đường ác.

Chánh đạo chân thật ấy

Là lời chư Phật dạy

Là pháp tài tối thắng

Người cứu hộ bậc nhất.

Chân thật như ngọc quý

Tối thắng trong trang sức

Như mắt tịnh không nhơ

Luôn sáng soi rực rỡ.

Chân thật như kho báu

Vô giá dùng không cùng

Ai thực hành hạnh này

Bậc Tối thượng thế gian.

Như vua ở trong đời

Dùng vật báu trang sức

Người trí nói chân thật

Như trang sức chư Thiên.

Nói dối tọi rất nặng

Như độc trong chất độc

Chúng lại là nguyên nhân

Đọa vào trong đường ác.

Không phải cha hay mẹ

Hoặc quyến thuộc bạn bè

Chỉ có hạnh chân thật

Không ai cứu giúp được.

Nếu gần người dối trá

Như chạm lửa địa ngục

Vì không biết kinh sợ

Nên bị chúng thiêu đốt.

Ngọn lửa này rất dữ

Đốt khô cả biển lớn

Huống gì người vô trí

Bị đốt như cây cỏ.

Vì vậy hãy nhất tâm

Đừng bao giờ nói dối

Ai xa lìa nói dối

Không có những buồn lo.

Người nào thích nói dối

Luôn rời bỏ chân thật

Người ấy tự gây tội

Bó ngọc lấy ngói gạch.

Nếu ai không hiểu rõ

Thích nói lời hư dối

Đọa vào trong địa ngục

Mãi mãi chịu khổ đau.

Lời chân thật không khó

Kẻ vô trí không tu

Trang sức người thực hành

Thành tựu mọi pháp thiện.

Chân thật: Thiện bậc nhất

Hư dối: Ác rất sâu

Kẻ ngu bỏ công đức

Mà nhặt lấy lỗi lầm.

Những hạt giống khổ não

Đều từ nói dối sinh

Người nào xa nói dối

Được tịch tĩnh, vô cấu.

Ai nói lời chân thật

Được mọi người thích nhìn

Phải biết kẻ hư dối

Luôn làm việc bất thiện.

Người nói lời chân thật

Tâm vui như chư Thiên

Kẻ ngu vì nói dối

Luôn sợ khổ vị lai.

Chân thật: Thiện bậc nhất

Hư dối: Ác thứ nhất

Bỏ lỗi, tạo công đức

Trong đời không ai bằng.

Thường sinh nơi tốt đẹp

Thụ hưởng những an lạc

Mong đạt đến Bồ-đề

Đều nhờ nhân chân thật.

Người nào không rời bỏ

Thêm nhiều lời hư dối

Thường sống nơi hiểm nạn

Chịu mọi quả khổ đau.

Chân thật: Đạo thù thắng

Hư dối: Nhân bất thiện

Không phải từ đâu đến

Cũng chẳng do người khác.

Phật dạy người chân thật

Lìa bỏ các khổ đau

Là ngọn đèn sáng rực

Thuốc hay chữa bệnh tình.

Như độc và cam lồ

Hai thứ đều từ lưỡi

Độc như người nói dối

Cam lồ tựa chân thật.

Sống mãi trong chân thật

Sẽ được cam lồ kia

Người nói lời hư dối

Như kẻ ngu tìm độc.

Bỏ lời nói hư dối

Nhất định bị chúng hại

Như người uống thuốc độc

Không bao lâu bị chết.

Thân thể chẳng yên ổn

Nào có ích cho người

Ta, người đều tổn hại

Sao lại nói hư dối?

Chất độc ở thế gian

Người chết, độc không còn

Độc hư dối không thế

Hủy hoại trăm ngàn đời.

Phật nói đạo giải thoát

Lấy chân thật làm gốc

Trang nghiêm bằng tịnh hạnh

Được sống nơi tốt đẹp.

Chúng sinh theo nghiệp mình

Rơi trong dòng sông ái

Chỉ chèo thuyền chân thật

Mới có thể vượt qua.

Nhân ác của chúng sinh

Đều từ ái sinh ra

Đọa trong đường hiểm ác

Chân thật mới cứu được.

Như kim cang cứng bén

Có thể phá được đá

Khả năng của chân thật

Trừ hết các phiền não.

Chân thật lợi hai đời

Như tài sản vô tận

Khéo phân biệt các pháp

Tâm tư thường an ổn.

Tỳ-kheo có xấu ác

Bản tánh nhiều tham độc

Thường nói lời hư dối

Tâm ý luôn khinh động.

Người tốt đều xa lánh

Bị người đời ghét bỏ

Xem như là giặc oán

Vì không có chân thật.

Do những lời hư dối

Hại cả mình và người

Đã không chút lợi ích

Cớ sao không vứt bỏ.

Người nào hay nói dối

Hơi miệng thường hôi thối

Chư Thiên đều lánh xa

Nghèo khổ không chỗ tựa.

Người nào hay nói dối

Làm, nghĩ không an ổn

Thế gian, xuất thế gian

Luôn xa lìa chánh đạo.

Nếu không bỏ nói dối

Sẽ chịu quả cực khổ

Những chúng sinh như thế

Tự tìm đến đường ác.

Phải biết người chân thật

Được người đời tôn trọng

Vì vậy bỏ vọng ngôn

Thường tu thắng hạnh này.

Chân thật không gây hại

Luôn sinh tâm thương yêu

Là kho tàn chánh pháp

Hạnh cốt yếu sinh Thiên.

Chúng sinh đọa địa ngục

Hay cõi quỷ Diêm-ma

Đều do lời hư dối

Người trí rất cẩn thận.

Như dao, lửa, thuốc độc

Như dây, lưới, quỷ sứ

Phải biết người nói dối

Chịu quả khổ nặng nề.

Nếu không sợ nghiệp quả

Lâm chung chúng hiển hiện

Hãy xa bỏ lời ác

Thường thích nói chân thật.

Nếu không sẽ chịu khổ

Sinh vào dòng hèn hạ

Hai lưỡi gây mâu thuẫn

Phát triển đến vô cùng.

Báo ác của hai lưỡi

Là đọa vào địa ngục

Từng niệm bị thiêu đốt

Tự chịu quả cực khổ.

Mang tâm hại ngấm ngầm

Bí mật bảo với nhau

Như hai miệng, hai lưỡi

Tự che đậy lỗi mình.

Người nào bỏ hai lưỡi

Chắc chắn được tịch tĩnh

Cắt ràng buộc bà con

Không sinh ý hòa hợp.

Hai lưỡi như rắn độc

Thường ở trong hang hốc

Ai lìa tội ác ấy

Sẽ không bị tai ương.

Người nào nói lời ác

Như đất mặn bỏ hoang

Do nói lời độc ác

Mọi người đều xa bỏ.

Như gặp dao gậy bén

Sao không biết kinh sợ?

Ai thích nói lời ác

Ắt sẽ bị tổn hại.

Lưỡi như ngọn lửa dữ

Tâm tựa đống củi khô

Lời ác như lửa hừng

Thiêu đốt các chúng sinh.

Người nào nói ái ngữ

Thế gian đều cung kính

Ai thấy cũng vui mừng

Xem như là cha mẹ.

Ái ngữ: thiện bậc nhất

Tạo niềm vui thù thắng

Vô lượng nhiệt não bức

Đều trở thành trong mát.

Ái ngữ sinh cõi trời

Được công đức thù thắng

Lại cũng như bạn tốt

Là tịch tĩnh tối thượng.

Quay lưng không tu tập

Những kinh điển chân thật

Như chư Phật quán sát

Lưỡi chỉ là miếng thịt.

Thích nói lời chân thật

Đầy đủ các công đức

Sau được sinh cõi trời

Lưỡi như là ngọc quý.

Người nào tâm vọng tưởng

Bị ân ái lừa dối

Thích lấy tài sản người

Làm sao sinh cõi trời?

Vọng tưởng tạo nghiệp ác

Ngu si không xa bỏ

Tự chịu mọi nhiệt não

Như lửa bùng do dầu.

Vọng tưởng mong gặt quả

Không nhân sao có được

Khổ đau sinh từ đó

Hãy rời bỏ tất cả.

Những chúng sinh ngu si

Thích làm việc tổn hại

Tâm tư luôn sân hận

Khác nào nọc độc rắn.

Tự tánh chỉ hiểm ác

Luôn đánh đập người khác

Nhiệt não càng thiêu đốt

Chắc chắn chẳng sướng vui.

Không tiếng khen lợi dưỡng

Chẳng bà con bạn bè

Vì tâm thích gây hại

Người, thần không ủng hộ.

Người thích gây tổn hại

Như hắc ám phủ vây

Làm người khác buồn giận

Tội lỗi này rất sâu.

Không hại: Thiện bậc nhất

Đem an vui chúng sinh

Thường tu tập nhân ấy

Sẽ đạt đạo Bồ-đề.

Miệng tuy giảng chánh pháp

Tâm chỉ nghĩ bất thiện

Khác nào kẻ trộm cắp

Giặc ở trong chánh pháp.

Người nào khéo thuyết pháp

Nên làm theo lời giảng

Sẽ lìa cấu phiền não

Mong đạt quả chân thật.

Chính vì lời hư dối

Nói nhiều việc thế tục

Vô lượng pháp xuất thế

Không hiểu được phần nào.

Hãy thích nói chân đế

Đừng nói theo thế tục

Người nương dựa thế tục

Bị luân hồi trói buộc.

Thích làm trái phước nghiệp

Nhất định không nhân vui

Bỏ pháp tài xuất thế

Bậc trí dạy như vậy.

Thầy dạy lời lợi ích

Kẻ ngu không vâng lãnh

Sau chịu mọi khổ đau

Tâm hối hận ích gì?

Người nói lời chân thật

Trong lòng luôn hoan hỷ

Chư Thiên đều bảo hộ

Người thế gian cung kính.

Nhờ được người cung kính

Danh tiếng càng lẫy lừng

Thường tu hạnh chân thật

Ắt được sinh cõi trời.

Người nói lời hư dối

Não loạn hết mọi người

Bị mọi người tức giận

Tuy sống chẳng khác chết.

Người nói lời hư dối

Như dao bén tổn thương

Phá công đức chân thật

Lưỡi ấy sao không rụng?

Người nói lời hư dối

Như đống lửa cháy rực

Lại cũng như rắn độc

Đều từ miệng phát ra.

Lời hư dối độc nhất

Đất tốt sinh chất độc

Tổn não các chúng sinh

Dẫn đầu đọa địa ngục.

Người nói lời hư dối

Mọi nghiệp ác từ lưỡi

Như từ trong miệng mình

Chảy máu, mủ, phân dãi.

Lưỡi người như dây trói

Kéo lôi vào đường ác

Phá hoại cầu chánh pháp

Đều do nói hư dối.

Không phải phật, giới tịnh

Không phải cha hay mẹ

Người này vì trí ác

Không ai cứu khổ đau.

Ai nói lời hư dối

Là tự khinh miệt mình

Người trí đều xa lánh

Chư Thiên cũng xa lìa.

Không giữ gìn lời nói

Luôn sinh tâm sân hận

Người này ít phước đức

Đến đâu chịu khổ nhiều.

Thấy người vui ganh ghét

Không che đậy lỗi người

Phải biết người như thế

Ắt đọa vào đường ác.

Kẻ ngu chỉ nói suông

Lại không thể tu tập

Nói và làm trái nhau

Phải chịu vô lượng khổ.

Không sống trong chánh pháp

Thích nói việc của người

Người này sống ở đời

Cao ngạo không trí tuệ.

Người được dạy chân chánh

Nhưng chống trái không tin

Chịu quả báo địa ngục

Mười vạn Ni-phù-đà.

Người nói lời hư dối

Vui thích làm điều ác

Chịu quả báo địa ngục

Mười vạn Ni-phù-đà.

Người nói lời hư dối

Vui thích làm việc ác

Chịu quả báo địa ngục

Năm mươi sáu phù-đà.

Thích tạo tác nhân ác

Hiểu sai không chân thật

Người ngu si như thế

Càng thêm tối tăm thôi.

Chân thật: Pháp tài quý

Bền vững không thể dời

Nhờ đó sinh cõi trời

Cửa lên cõi thường lạc.

Vì vậy nên nhất tâm

Luôn nhớ pháp chân thật

Người này được tối thượng

Nơi bất sinh bất diệt.

Công đức chân thật ấy

Sinh niềm vui tịch tĩnh

Người trí lìa hư dối

Được chư Phật ngợi khen.