Đại Tập 67 · Bộ Kinh Tập XIV · Số 721 (Q.51–70)

Kinh Diệu Pháp Thánh Niệm Xứ - Quyển 4

KINH DIỆU PHÁP THÁNH NIỆM XỨ

Quyển 4

Bấy giờ, bốn chúng vây quanh Đức Thế Tôn, phấn khởi chiêm ngưỡng vui vẻ được nghe pháp sâu xa. Khi ấy có các Tỳ-kheo bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Nếu lại có người, ưa thích chư Thiên, hưởng niềm vui tột cùng cao đẹp không còn bị đọa vào ba đường ác; những người ấy tu tập thực hành nhân gì mà được quả báo thù thắng này? Cúi xin Thế Tôn diễn nói, để làm lợi ích cho đời vị lai.

Lúc đó, Đức Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:

–Nếu lại có người, luôn tu bố thí, trì giới, thiền định, với tâm ý vững vàng, khiến việc tu tập tăng trưởng; xa lìa mọi trói buộc và mọi sự ô nhiễm của tham dục; không khởi lên lỗi lầm, khiến trí càng sáng suốt, tu tập được nhiều điều lành. Sau khi mạng hết, hóa sinh chư Thiên, được tự tại vô ngại, hình tướng đều đầy đủ, giàu có không gì bằng, đầy đủ quyến thuộc và bạn lành tri thức, hòa thuận kính nhường lẫn nhau, xa lìa ngu si cao ngạo, ưa thích pháp sâu xa, thường gặp Thánh hiền nói pháp chỉ dạy xa lìa ba độc và các nghiệp ác, luôn vui với chánh pháp, trong tâm vắng lặng, lìa sự ham mê ngủ nghỉ, hiểu rõ giả dối hướng cầu thắng pháp, hiểu rõ niềm tin sâu xa. Giống như các vì sao ở trên không, đủ loại tia sáng trang nghiêm tráng lệ đặc biệt cao đẹp, hoặc như thân chư Thiên trong cung điện lầu các, cũng lại như vậy; các thứ châu báu tốt đẹp đủ loại trang nghiêm, ánh sáng chiếu rọi sắc tướng tròn đầy, đầy đủ không so sánh được, nói không thể hết.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn mới nói kệ tụng:

Thế và xuất thế gian

Tất cả do tâm tạo

Giống như người thợ vẽ

Khéo léo để thành tựu.

Chìm đắm ở ba cõi

Ra khỏi cũng do tâm

Như tằm tự ràng buộc

Mê chấp các cảnh giới.

Đức Thế Tôn nói kệ này rồi, Ngài bảo các Tỳ-kheo:

–Tất cả hữu tình, luân chuyển trong ba cõi là do mê đắm vào cảnh giới đầy dẫy tán loạn trói buộc, đối với chánh đạo, chẳng chịu tỏ thấu rõ ràng; pháp và phi pháp, chân thật và giả dối, thắng tuệ và tà chấp… đều không rõ; đối với quyến thuộc của A-tố-la khi có nhạc, có các chúng vây quanh thì ưa thích đùa giỡn, mê loạn, đắm say, buông thả, ham muốn quá độ thường không chịu xả bỏ.

Tỳ-kheo nên biết! Xem xét kỹ những thứ đó, chớ sinh mê đắm, mà nên tu bố thí, trì giới để giữ gìn sự trong sạch; thì sẽ được cung điện và năm dục như chư Thiên; cha mẹ, bạn bè, châu báu, của cải đều đầy đủ; các kho tàng với những thứ ưa thích, sử dụng không hết.

Tỳ-kheo phải biết! Người có trí có thể giữ được giới trong sạch, hay hướng đến con đường lành và hay khen ngợi, cao đẹp không gì bằng, an vui vắng lặng xa lìa sự chìm đắm, đạt được thân căn đầy đủ, tốt đẹp hơn cả, ánh sáng chiếu rọi, ca ngợi đến vô tận. Giữ giới là hơn hết, nước lửa giặc mạnh, không thể xâm lấn, hủy hoại. Giữ giới là hơn hết, có thể xa lìa nhỏ nhen để hướng đến vắng lặng. Giữ giới là hơn hết, nó tăng trưởng phước đức, được cung kính tôn trọng. Giữ giới là hơn hết, tiếng tốt ấy sẽ vang khắp ai nghe cũng đều vui vẻ. Giữ giới là hơn hết, nó xa lìa sự keo kiệt, tham lam, sân giận và những phiền não nhỏ nhất. Giữ giới là hơn hết, vì mau chứng Niết-bàn. Giữ giới là hơn hết, vì thường được ở cõi trời, người. Giữ giới là hơn hết sẽ thành tựu Tam-muội. Giữ giới là hơn hết, vì có thể đoạn các chướng. Giữ giới là hơn hết, vì thân tâm sẽ an vui. Giữ giới là hơn hết, xả bỏ sự khỏa hình. Giữ giới là hơn hết, vườn tược tự tại. Giữ giới là hơn hết, vì quyến thuộc đầy đủ. Giữ giới là hơn hết, vì ba nghiệp sạch trong. Giữ giới là hơn hết, vì chư Thiên vui mừng. Giữ giới là hơn hết, vì sở nguyện thành tựu. Giữ giới là hơn hết, vì thường gặp bạn lành. Giữ giới là hơn hết, vì xa lìa đói khát và mọi sợ hãi. Giữ giới là hơn hết, vì xa lìa ba tai tám nạn. Giữ giới là hơn hết, vì nó giống như dao bén có thể cắt đứt các điều ác. Giữ giới là hơn

hết, vì đó là sự rộng rãi tự tại để xa lìa mọi sự trói buộc.

Tỳ-kheo nên biết! Giữ giới trong sạch luôn được vô lượng công đức như vậy.

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Nếu lại có người, giữ giới trong sạch, sẽ hóa sinh ở các cõi trời, luôn được ở những chỗ toàn là ma-ni, như cung điện, lầu các, vườn rừng, ao tắm, vui chơi thỏa thích cảnh giới rất đẹp, quán sát không cùng, tự tại vô ngại.

Lúc đó, Đức Thế Tôn lại nói kệ:

Sáu căn duyên các cảnh

Hoặc, nghiệp từ đây sinh

Chìm đắm ba đường ác

Liên tục không gián đoạn

Giống lửa đốt đồng hoang

Thiêu sạch các cây cỏ

Thức căn duyên với cảnh

Khéo diệt, cũng như vậy.

Đức Thế Tôn nói kệ này rồi bảo các Tỳ-kheo:

–Nếu lại có người phá phạm giới trong sạch, mà mong cầu quả báo an vui tốt đẹp nhất của cõi trời, người thì dứt khoát không thể nào được, tất cả cung điện châu báu quyến thuộc cũng đều lìa tan hết.

Tỳ-kheo nên biết! Nếu người có trí, giữ giới trong sạch, sẽ lìa bỏ ba nẻo khổ, luôn được ở các cõi trời, thềm đường bằng bảy báu qua lại đùa giỡn tự do sướng khoái, châu báu thì vô lượng, ai thấy cũng đều vui vẻ, vườn rừng đẹp hơn hết vui mừng tự tại, thân sáng chiếu rọi, giống như đèn đuốc, kinh hành nơi cung điện, đủ thứ tốt đẹp đặc biệt, phước báo khôn cùng, không thể ca tụng hết được.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn mới bảo các Tỳ-kheo phải siêng năng giữ giới, tắm gội sạch sẽ, tất cả mọi nơi rộng rãi, vô ngại, lấy chuỗi ngọc trời để tự trang nghiêm, âm nhạc của các trời trổi liên tục không dứt, hưởng mọi vui thú, đối với mọi cảnh đẹp trên, suy nghĩ liền có các thứ vườn rừng, hoa quả, sum suê. Lại nữa, đối với tất cả trời, người đều cung kính cúng dường, trong sạch phụng thờ. Thế nên Tỳ-kheo phải giữ gìn giới trong sạch, nên thương xót hữu tình, bị khổ

trong ba đường ác, cứu giúp, khiến họ được ra khỏi. Nếu lại có người luôn hành tuệ thí, đối với các hữu tình, khốn khổ nghèo đói, khuyên họ nên xa lìa sát sinh, tu tập điều lành, được quả báo sinh Thiên; xa lìa tà dục, thường khởi lòng tin chân chánh, yêu thích Niết-bàn, không tham tất cả danh lợi và rượu chè, sắc đẹp ở thế gian, coi đó là giả tạo không thật, luôn muốn xa lìa; đối với các hữu tình xả bỏ sự hủy phạm tịnh giới và nghiệp của phiền não.

Đức Thế Tôn liền nói kệ tụng: Quả từ hoặc, nghiệp sinh Như cây nhờ rễ: Sống

Hoặc, nghiệp duyên lẫn nhau

Liên tục không cùng tận.

Thiện ác do tâm tạo

Như bóng không rời hình

Mật, độc hòa lẫn nhau

Suy tổn cũng như vậy.

Đức Thế Tôn nói kệ này rồi bảo các Tỳ-kheo:

–Nếu lại có người khi phước ở cõi trời đã hết, tướng suy sẽ hiện ra, tất cả quyến thuộc, thảy đều lìa bỏ; giống như đèn sắp tắt, ánh sáng mờ dần, ở cõi trời cũng vậy. Ngay ở lúc này, phước đức thọ mạng sắp tận, bị các khổ thúc ép, sầu não trói buộc, sợ hãi vô lượng, thúc ép thân tâm, khởi lên các phiền não; do tội lỗi này, ắt khi mạng hết sẽ theo nghiệp đời trước, mà đọa vào ba nẻo khổ, hoặc được ở trong loài người thì luân chuyển không dừng, giống như gông cùm trói buộc hữu tình, làm chìm đắm trong các cõi không được giải thoát, niềm tin chân chánh bị mê hoặc, xa lìa vắng lặng, gần gũi bạn ác đã kết oán, gây ra từ đời trước.

Tỳ-kheo nên biết! Luân chuyển ba cõi các nẻo như vậy, đều do hoặc nghiệp, không thể hàng phục, cũng chẳng tỉnh ngộ, hoặc và nghiệp này, theo đuổi hữu tình, thiêu đốt không dừng. Giống như củi khô, bị lửa thiêu đốt, bùng cháy lan tràn; lửa ba độc này, thiêu đốt điều lành, cũng lại như vậy.

Tỳ-kheo nên biết! Tham, sân, si này, giống như sông lớn, nhận chìm hữu tình, khiến không ra khỏi; lại nữa, các tham lam… giống như cạm bẫy, trói buộc chúng sinh, không được giải thoát; lại nữa

các tham… cũng như bụi nhơ cõi trần, làm nhiễm ô hữu tình, không được thanh tịnh. Vì thế người trí phải nên đoạn trừ.

Nếu lại có người, giữ giới trong sạch của Phật và thực hành huệ thí, lìa bỏ giả dối, nịnh hót, hàng phục tham, si, dần dần khiến lòng được nhẹ nhàng, hiểu rõ các pháp, không khởi lên sự dính mắc vào đó.

Tỳ-kheo nên biết! Nếu lại có người tham lam, mê hoặc đủ các khổ hiện ra mà không thể hàng phục, thì không ra khỏi cái khổ của ba cõi. Ví như người khát nước, mà uống nước muối thì cái khát không thể hết được.

Tỳ-kheo nên biết! Xem xét sự giải thoát là trên hết mới thích thú hướng đến Niết-bàn, phải tu tập thiền định diệt trừ các nhiễm; chớ đắm chìm vào những trói buộc, sẽ đọa lạc vào địa ngục, luôn chịu các khổ, chớ chống đối chánh đạo, trời, A-tố-la thảy đều lìa bỏ, các rồng sân giận, mưa gió bất thường, bốn mùa chống đối lúa gạo thất thu, nhân dân đói khát; tất cả những ưa thích, thảy đều xa lìa, cung điện đáng yêu và các vườn rừng, cảnh giới rất đẹp đều hủy diệt, cho là chẳng có, kho tàng của cải tất cả đều tiêu tan tàn hại lẫn nhau, mê vọng điên đảo, mà chẳng tỉnh ngộ; lợi ích cao cả không hề tu tập; chánh pháp ba thừa, chê bai cho là không có; u mê ở ba cõi, giả dối cho là chân thật, cho là cứu cánh; mặt trời, mặt trăng và các ngôi sao cũng đều cho là giả dối; cho đến tất cả tội phước có được của hữu tình cũng chê bai, cho là chẳng có; chánh pháp, cam lồ không thể hiểu rõ, luôn sinh ganh ghét, giống như oán thù độc hại nhàm chán lìa bỏ. Tỳ-kheo nên biết! Hữu tình ngu mê; đối với các khổ ở thế gian cho là vui, không tịnh cho là tịnh, chạy theo tà đạo, giả dối; đối với những chỗ cực ác cho là cao tột, ưa thích tu tập; còn đối với vô thường… lại không thể hiểu rõ, ôm giữ tà pháp mà cho là hơn hết, rồi quyết định yêu thích siêng năng tu tập, chẳng có nghĩa lợi gì, lại không thoát khỏi vòng xoay tròn, luôn luôn khổ sở; người trí phải xem xét kỹ, không nên mê đắm, phải hiểu rõ giả dối, những chuyện phải trái hiển hiện phải tỉnh ngộ chớ say mê được vậy khiến tâm không loạn.

Khi ấy, đại chúng vây quanh Đức Thế Tôn, nghe pháp vui mừng và thích thú, lìa bỏ mọi trói buộc, chiêm ngưỡng Đức Như Lai, mắt chẳng tạm rời.

Lúc đó, các Tỳ-kheo mới nói kệ tụng:

Ví như Tô-di-ô

Trang nghiêm bốn thứ báu

Nhiễu quanh khắp bảy vòng

Tám biển trong vắng lặng,

Tướng Thế Tôn tuyệt vời

Lý trí lìa ngôn thuyết

Do vạn hạnh tu tập

Quả ba thân đức tròn

Trời, người mong chiêm ngưỡng

Xin nói duyên đời trước.

Các Tỳ-kheo dùng kệ ca ngợi Đức Phật rồi liền bạch Thế Tôn:

–Chư Thiên ở cõi Dục, cõi Sắc, so sánh hình lượng phước đức chắc có sai khác, cúi xin Đức Phật diễn nói, để làm lợi ích cho đời vị lai.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:

–Hay thay! Hay thay! Các ông phải nên lắng nghe, ta sẽ vì các ông mà nói.

Nếu có người phụng trì tịnh giới, khéo giữ gìn các căn khiến không hủy phạm, ba nghiệp đều được thanh tịnh, đối với các hữu tình vì lợi ích mà thương xót, siêng năng tu phương tiện, lìa bỏ tán loạn, hướng cầu thiền định, đối với nhân đã tu tập, hơn kém không đồng, có thượng, trung, hạ, nên chiêu cảm quả cũng sai khác, cho đến bề ngoài từ tướng trạng cao thấp cho đến cung điện trang nghiêm đều tùy theo nhân duyên đời trước, mà có sai khác.

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Do giữ tịnh giới và thực hành huệ thí nên thường ở cõi trời lìa bỏ mọi nhơ bẩn, tất cả trói buộc bị hàng phục, không khởi lên; đối với cõi trời ấy thân bên trong và bề ngoài, ưa thích mong cầu, không sinh chê bai, phá hoại sự chán lìa. Sau khi mạng hết, chắc chắn sinh qua chỗ khác, được quả báo có hơn kém, là tùy theo nhân mà có sai khác.

Tỳ-kheo nên biết! Giữ tịnh giới của Phật, được cung điện cõi trời, luôn tự mình thích thú. Giữ tịnh giới của Phật, được lìa bỏ các khổ, giải thoát, không còn đắm nhiễm. Giữ tịnh giới của Phật, được

vòng chuỗi ngọc trời, luôn tự trang nghiêm. Giữ tịnh giới của Phật, được hoa Ô-bát-la, mùi thơm vi diệu, vừa ý. Giữ tịnh giới của Phật được cảnh giới rất đẹp, vui thích vô tận. Giữ tịnh giới của Phật, được trời, rồng, tám bộ chúng thường luôn giúp đỡ. Giữ tịnh giới của Phật, được vật báu trang nghiêm, xa lìa mọi dơ bẩn. Giữ tịnh giới của Phật, được đủ loại hoa trời màu sắc vi diệu nở ra tùy tâm tự tại. Giữ tịnh giới của Phật, được mùi thơm vi diệu, ý vui vô tận. Giữ tịnh giới của Phật, được nhà cửa vườn tược, tùy ý vui thích. Giữ tịnh giới của Phật, được đủ các loại hoa Ma-lỗ-ca, Chiêm-ba-ca, Kế-đa-ca, phát ra mùi thơm, vi diệu hơn hết, không gì sánh bằng, luôn hiện ra trước mắt. Giữ tịnh giới của Phật, xa lìa được những tai nạn bất ngờ. Giữ tịnh giới của Phật, được điều lành tăng trưởng. Giữ tịnh giới của Phật, các duyên phạm giới thảy đều xa lìa. Giữ tịnh giới của Phật, được hạnh nhẫn tròn đầy. Giữ tịnh giới của Phật, được bước lên thềm đạo quý đẹp trước mắt được những thành tựu. Giữ tịnh giới của Phật, được làm người thợ khéo có dụng cụ đáng yêu, sẽ đạt được kết quả.

Tỳ-kheo nên biết! Giữ tịnh giới của Phật, đối với đời tương lai sẽ đạt được quả như vậy. Giống như người thợ vẽ, vẽ ra các hình tượng của thế gian và xuất thế gian, đều được thành tựu; giữ giới cũng như vậy, đối với đời tương lai, tất cả những gì muốn có đều tùy ý mà được thành tựu.

Nếu có người, hủy phạm tịnh giới, đối với đời tương lai sẽ bị chìm đắm trong đường ác, chịu các điều khổ sở, lìa bỏ cảnh giới đáng yêu của cõi trời, người, cũng như bức tranh màu, mưa gió khói bụi, có thể phá hoại; các thứ nhơ bẩn, tham sân hay hủy hoại tịnh giới và cũng hay xa lìa quả tốt đẹp của thế gian và xuất thế gian.

Lại nữa, này Tỳ-kheo! Tham lam, mê hoặc có thể hủy hoại tất cả nghiệp lành của hữu tình, cũng có thể làm tăng trưởng các nghiệp ác, giống như lửa ở thế gian, bùng cháy lan tràn, sẽ thiêu đốt mọi cây cỏ.

Tỳ-kheo nên biết! Thức căn của hữu tình phan duyên với lục trần làm cho hoặc không tỏ giả dối, mê đắm dính mắc bị cảnh giới trói buộc, khởi lên lòng tham lam, sân giận, các nghiệp theo đó mà phát sinh, luân chuyển các cõi, chịu khổ vô lượng, không thể xa lìa; các độc của tham dục, vì ngu mê không rõ, lửa tham càng dữ dội làm

tổn hoại điều lành và cung điện, vườn rừng, hoa quả, tươi tốt, dù đáng yêu cũng đều tiêu tan hết; tịnh giới của Phật, phước báu hơn cả quý báu vô lượng, kho tàng luôn đầy khắp, vui thích tự tại, cha mẹ quyến thuộc, phước đức cao tột, thế gian rất hiếm có, thích thú vô ngại.

Tỳ-kheo nên biết! nếu có người, tu tập Bố thí ba-la-mật đối với đời tương lai, của cải sẽ đầy đủ, xa lìa mọi tổn hoại. Bố thí ba-la-mật là hơn hết, vì được sự sướng vui tự tại. Bố thí là hơn hết, vì tùy thân được phước như bóng không rời hình. Bố thí là hơn hết, vì được cõi trời, người quý trọng, trang nghiêm, vui vẻ. Bố thí là hơn hết, vì có thể lìa nghèo khổ. Bố thí là hơn hết, bởi không khởi lên keo kiệt. Bố thí là hơn hết, vì có thể hàng phục ngu si, ra khỏi ba nẻo khổ. Bố thí là hơn hết, bởi ai thấy cũng đều vui vẻ. Bố thí là hơn hết, vì được các căn đầy đủ. Bố thí là hơn hết, vì giúp loài bàng sinh ưa thấy. Bố thí là hơn hết, vì giúp xa lìa sự thương ghét. Bố thí là hơn hết, vì không sinh nơi biên địa. Bố thí là hơn hết, vì được chư Thiên vui thích. Bố thí là hơn hết, vì được xa lìa các khổ trói buộc. Bố thí là hơn hết, vì vượt khỏi sự xoay tròn. Bố thí là hơn hết, vì vui thích tự tại. Bố thí là hơn hết, vì có thể hướng đến Tam thừa để được giải thoát rốt ráo.

Lại nữa, này Tỳ-kheo! Phải xem xét sự xoay tròn của các khổ cùng nhiều thứ thúc ép mà chán lìa; xem xét kỹ lưỡng các thứ ấy chẳng phải rốt ráo, mà là vô thường tan hoại, như mộng, như sóng nắng, cây chuối chẳng phải chân thật, cho đến cõi Sắc và cõi Vô sắc, tất cả cảnh giới cũng đều không thật, chỉ là giả tạm chẳng phải rốt ráo; nên chán lìa, không nên ôm giữ để rồi giả dối lại cho là tối thắng, khiến tâm ưa thích.

Đức Phật bảo Tỳ-kheo:

–Vắng lặng, an lạc, xa lìa các tướng, thể chẳng phải một, chẳng phải khác; cũng chẳng ba đời, cũng đều chẳng phải cái này, cái kia; lìa mọi trói buộc, được rốt ráo tròn đầy; ông phải mong cầu, chớ nên xả bỏ, thì sẽ được tự tại vô ngại, vắng lặng không nhiễm, phải mau mà chứng đắc!

Kinh Diệu Pháp Thánh Niệm Xứ - Quyển 5

KINH DIỆU PHÁP THÁNH NIỆM XỨ

Quyển 5

Khi ấy, vua trời Đế Thích nói với chúng trời:

–Ông đã tạo điều lành, phải nên giữ lấy và làm cho tăng trưởng như ý, vui mừng rồi liền nói kệ:

Ba điều lành đã tạo

Ba loại, ba nhân duyên

Ba vị, đến ba địa

Ba đức, ba đại quả

Không giết, thí tối thượng

Pháp này ông ưa thích

Được nhẫn nhục chân thật

Được sinh các cõi trời

Tùy thân, có cung địên

Thọ sướng vui cùng tột

Nếu người ưa điều ác

Sinh nơi không an vui

Bị tà pháp trói buộc

Làm sao để ra khỏi!

Cái lành trời, người tạo

Vốn huân tập trong thức

Khi nghiệp kia cảm quả

Được sinh cõi trời, người

Ưa thích nơi sinh ấy

Tâm tự tại an vui.

Lúc đó, trời Đế Thích lại nói:

–Các ông đã đầy đủ phước đức lớn, được sinh ở cõi trời, hưởng thọ sự sướng vui ở cõi trời, tùy theo phước quả của họ hơn hay kém mà có sai khác; nếu tạo ra nhiều phước đức, huân tập trong thân thức, về sau sinh ở cõi trời, được nhiều sướng vui. Như vậy, tất cả

vườn rừng, hoa trái đều làm cho vui thích và vừa ý, khi vào trong rừng kia, có loài phi điểu trời, diễn nói âm thanh, khiến người thích nghe. Lúc này, vì Thiên tử kia, liền nói kệ:

Lành thay những bậc Hiền!

Đời trước tu thiện nghiệp

Kiên trì bảy luật nghi

Thành tựu quả tối thắng

Sinh trong cõi trời kia

Được quả báo sướng vui

Thọ trì các cấm giới

Được lìa khổ, chìm đắm.

Vì do giới thanh tịnh

Được ao trời tốt đẹp

Tùy ý mà tắm gội

Lại mưa hoa vàng tía,

Tung khắp ở trên thân

Cùng ao công đức kia

Dùng hạt giống giới ấy

Để ngăn ngừa từng niệm.

Lên cõi trời vui đẹp

Tùy ý mà thọ dụng

Nếu ý người đã quyết

Cấm giới nên giữ gìn.

Khi sinh cõi trời kia

Sướng vui vô bờ bến

Dùng giới này trang nghiêm

Đạt được quả Thiện Thệ,

Mà thọ vui giải thoát

Phá giới: Tội ác nặng

Như dao và lửa độc

Nên vững vàng giữ giới.

Tu bố thí pháp tài

Xa lìa mọi chê bai

Nghiệp có trên dưới, giữa

Quả cảm cũng như vậy.

Nay được thân báo thắng

Thường đội vòng ánh sáng

Thọ nhiều niềm vui trời

Thân sạch sẽ không dơ.

Nếu người tạo nghiệp ác

Quả khổ tự buộc thân

Lần lượt bị chìm đắm

Sinh tử không cùng tận.

Ông đã sinh đến đây

Hưởng thọ niềm vui trời

Dạo khắp các vườn rừng

Chớ buông lung dính mắc,

Buông thả lỗi lầm nhiều

Như Lai vẫn thường nói

Vì thế người buông thả

Hơn hết trong ba độc.

Tinh tấn như cam lồ

Tâm tánh tự mát mẻ

Chấm dứt vòng sinh tử

Rốt ráo đến bờ giác.

Như Lai, ta thuở kia

Diễn nói lời vi diệu

Mau tu hành lìa ngã

Chớ đắm trong điên đảo.

Nếu có người chống đối

Tham lam sinh cùng hoặc

Đoạn duyên giải thoát kia

Bị chìm đắm biển khổ.

Khi ấy, trời Đế Thích cùng với chư Thiên nữ và tất cả Thiên chúng nhanh chóng đi đến Thiện pháp đường đến nơi rồi tất cả đều cùng nhau thỏa thích với đủ các loại vui chơi. Lúc đó, vua trời xem xét sự vui thích của Thiên chúng, biết họ đang tự giả dối đam mê, làm tăng trưởng phiền não, nên liền nói bài kệ:

Trong cảnh giới giả dối

Tham ái không biết đủ

Hữu tình ôm mê đắm

Phiền não sẽ tăng trưởng,

Bị cảnh trói căn thức

Như độc trong thức ăn

Thời sau đó nếu hết

Mê buồn không an vui,

Không trước, sau và giữa

Chẳng đời này đời sau

Khi nhân duyên hội ngộ

Không ai khỏi nghiệp báo.

Trời Đế Thích nói kệ này rồi, lại bảo tiếp:

–Giả sử tuổi trẻ, sức mạnh, chưa hẳn là sống mãi; bốn tướng biến đổi thì mau chóng tan diệt; khoái lạc hiển bày, tự tánh không có thật; khi cái vui đã thọ hết, thân tâm bị thúc ép không lúc nào được an ổn, các ông chớ để cho si mê, ngu hoặc dối trá, lường gạt, nếu đối với tất cả cảnh giới cứ dính mắc không biết đủ, thì sau đó đại hoạn đến; giống như lửa dữ, thiêu đốt cây cỏ, tham đắm vào cảnh giới, thì thêm nhiều lỗi lầm, cũng lại như vậy, bị lửa phiền não thiêu đốt thân tâm, trái bỏ chánh đạo, khi tướng tuy hiện ra, cõi trời cũng bị đọa lạc. Thế nên, ta nay giáo hóa các ông, khiến cắt đứt phiền não, khử trừ mê hoặc, tất cả chúng trời, từ đây luôn tạo lợi ích, đối với pháp hạnh cao tột, chí tâm tu tập, sau được vắng lặng và an vui hơn cả. Nay ông chớ có cao ngạo, mau tạo ruộng lành, đối với đời tương lai, liền được quả báo cao tột, vừa ý vô tận. Nếu tạo nghiệp ác, các thứ báu theo thân, cung trời cũng bị rơi xuống, chìm đắm trong nẻo ác, tất cả cung điện lầu cát thảy đều ẩn mất.

Khi ấy, trời Đế Thích thấy Thiên tử kia, mạng vừa hết trong chốc lát bị đọa vào nẻo ác, liền nói kệ:

Hương hoa sen rất thơm

Các loại mọc trên núi

Món báu vừa ý nhất

Để trang nghiêm khắp nơi,

Suối chảy và ao tắm

Hoa cây trái đủ sắc

Và cây kiếp vàng tía

Đàn chim đậu ở trên,

Thường hót tiếng rất hay

Vui lòng các chúng trời

Lưu ly báu không dơ

Xen lẫn ánh sắc vàng,

Lâu đài đẹp hơn cả

Trang nghiêm luôn vừa ý

Quần sinh không xa lìa…

Nên biết là giả tạo,

Như bọt trên mặt nước Như điện chớp, mây trôi

Cũng như thành Tầm hương

Chốc lát liền tan mất.

Nếu sinh tham, giả dối

Rơi xuống đường luân hồi

Như lửa độc si ái

Thiêu đốt các căn lành

Chúng trời bị tổn giảm Bỏ tất cả Bồ-đề.

Trời Đế Thích lại nói tiếp:

–Nếu trời ngu si, thương người cuồng hoặc, sẽ bị trời A-tố-la và La-sát… hàng phục, về sau đọa vào địa ngục, làm rồng rắn, xa lìa chư Thiên, ở mãi trong ba cõi, như dây trói buộc, không được tự tại; nếu lìa si ái, tỏ rõ thông đạt, làm lợi ích hữu tình, nương về Phật đạo, ra khỏi thế gian, đoạn hữu và ái, được Nhất thiết trí, bình đẳng vô ngại, được ba môn giải thoát, chứng ngộ khổ không, đến Niết-bàn chân thật, xa lìa luân hồi, không thọ thân sau, sắc, hương, vị, xúc không còn dính mắc.

Khi đó, vua trời thấy các chúng trời trong mỗi niệm vô thường lại tăng thêm nhiều lỗi lầm; hết lòng thương xót, phát lời chân thật, nói bài kệ tụng:

Hết thảy ở cõi trời

Chìm đắm trăm ngàn kiếp

Giống như vòng lửa quay

Sinh tử không cùng tận,

Thấy người bị vô thường

Không xem xét chính mình

Về sau khi mạng chết

Tai hại cũng như vậy.

Nếu bỏ tâm dơ bẩn

Không đắm trong cảnh giới

Sinh tử chẳng thể hại

Thường trụ chân tịch lạc.

Nếu vi phạm giới hạnh

Như say uống thuốc độc

Chẳng phải quân ma trời

Trói buộc, ai cứu giúp,

Bụi trần dính trên mặt

Trong lòng sao thấy biết

Mạng tàn nằm giữa rừng

Ai mà còn say đắm.

Nếu sinh lòng tham ái

Cùng chịu khổ, vô thường

Vĩnh viễn nơi sinh tử

Đang xa lìa an vui,

Ác lớn không dứt bỏ

Bị luân hồi từ đây

Ví như gió bạo ác

Thổi lay lá đỉnh núi.

Tự nghiệp được sinh Thiên

Quả sướng vui tự nhận

Giới sáng không ngu mê

Tự đầy đủ an vui,

Tham ngu bị đọa lạc

Như lửa phát ra khói

Sau tự đọa địa ngục

Nghiệp báo cũng như vậy.

Lúc đó, có vị trời tên là Ô-ba-miệt-du, do sức của nghiệp lành đời trước, được sinh ở cõi trời Đao-lợi. Khi ấy Tỳ-kheo vì vua trời này mà nói bài kệ tụng:

Nếu tạo các loại nghiệp

Khắp nơi vọng phan duyên

Do sức tâm mê hoặc

Tạo nên tất cả nghiệp.

Vì tâm trước tối thắng

Tâm sau sinh liên tục

Dẫn sinh không gián đoạn

Nhân ba cõi vô tận.

Tất cả nghiệp báo thân

Lìa tâm không thể được

Thế nên hàng phục tâm

Sẽ được quả vô tận.

Ông cần mau tấn tu

Điều phục lìa mê chấp

Được tùy tâm mãn nguyện

Rốt ráo được an vui.

Nếu luôn điều phục tâm

Vĩnh viễn lỗi không tăng

Người trí khéo điều tâm

Các khổ không thể hại.

Nếu tâm bị khổ kia

Sao liên tục chịu khổ

Trong tất cả cảnh giới

Được quả báo nhẹ nhàng.

Trời, người, A-tố-lạc

Các Rồng, Quỷ, La-sát

Không lìa nơi một tâm

Tâm làm chủ ba cõi.

Ba cõi tự tâm sinh

Trời, người cùng địa ngục

Tùy tâm sinh tội phước

Trôi dạt bị chìm đắm,

Hoại nhân lành mê cảnh

Sinh ngu, si, tham, ái

Chịu khổ, rộng vô biên

Chìm đắm khó ra khỏi.

Sức tâm khó điều phục

Theo đuổi nhanh như gió

Thiên nhãn chớ duyên hình

Tướng thức đều như vậy.

Người trí khéo điều phục

Xa lìa ma trói buộc

Vượt khỏi sông sinh tử

Mau đến bờ bên kia.

Nghi hoặc không ngay thẳng

Nạn ác nhiều không đáy

Hạnh vi tế một, nhiều

Không trụ trong sát-na

Hành tướng ẩn khó lường

Không thân khắp mọi nơi

Ai dẫn dắt thế gian

Người qua lại là ai?

Ẩn kín sâu trong pháp

Tạo ra nghiệp của thân

Tuy thấy hành sai khác

Chớ cho pháp tương ưng.

Vì sao khó điều phục

Không sắc, không hình tướng

Chúng sinh bớt xấu ác

Như mắt sáng giữ cảnh.

Tuy thấy điều tốt xấu

Ví như việc mộng ảo

Bản tánh dáng khó cùng

Ai lại có thể thấy?

Dẫn dắt cho quần sinh

Thường lưu chuyển các nẻo

Kiếm bén không cắt đứt

Lửa dữ đốt chẳng đứt,

Tâm tất cả hữu tình

Tướng nghiệp lực như vậy

Dây nghiệp rất bền vững

Trói buộc với quần sinh

Ba tánh mà chẳng còn

Chốc lát thiện chẳng thiện!

Cũng lại đều bỏ hết

Vịn bám cửa sáu căn

Vọng cầu với trần cảnh

Nên dính mắc thế gian

Không hiểu pháp sinh diệt

Như gương chiếu ở trước

Mà không chiếu ở sau.

Bấy giờ, Thiên tử nghe Tỳ-kheo kia nói việc như vậy. Biết thuở xưa toàn làm các điều lành, nay được thân thù thắng, nên liền nói kệ:

Xưa tu tâm tịnh diệu

Cẩn thận giữ giới hạnh

Do nhân vi diệu này

Được trụ đạo an vui.

Người khéo giữ gìn giới

Phòng trái với luật nghi

Sẽ đoạn trừ các hoặc

Chứng đạt vui tịch diệt

Giới có oai đức lớn

Vượt qua khổ các cõi

Cho đến khi mạng hết

Không sợ nẻo ác kia.

Đường ác, không thể cứu

Sức giới cứu tối thượng

Nếu có người giữ giới

Vạn điều lành nương tựa,

Sau được quả sinh Thiên

Vĩnh viễn lìa hiểm nạn

Phật pháp, thầy Thánh chúng

Ba cõi đều tôn trọng.

Lúc đó, các Thiên tử… năm vóc sát đất đem thân đảnh lễ lòng

tôn trọng, ngay lúc ấy, trời Đế Thích cũng vui mừng gấp bội, ca ngợi sâu xa và liền nói kệ:

Giải thoát độc tham sân

Quần sinh gần bạn đạo

Có thể đến bờ giác

Ta nay quy mạng lễ

Hàng phục lỗi ngu si

Vô vi, không gì bằng

Hết thảy đều tôn kính

Ta nay quy mạng lễ.

Khi ấy, trong cõi trời kia, có các phi điểu, vui chơi ở giữa hư không, hoặc bay lượn cao thấp, hoặc ở trong ao báu, đùa giỡn trong nước, có các Thiên tử ưa thích sự phóng đãng, cùng với các phi cầm, dạo chơi đam mê dục lạc không sợ đường ác, có Tỳ-kheo vì Thiên tử kia, tuyên nói kệ tụng:

Bàng sinh ham dục lạc

Vui chơi kiểu ngu mê

Chúng trời cũng như vậy

Các loài phi cầm kia

Bậc Chánh Giáo tuyên nói:

Tâm các ông điên đảo

Không sợ nơi nghiệp ác

Quá vui đắm thế gian

Nếu trời có nghiệp tội

Rơi xuống ở địa ngục

Nghiệp lực, độc như vậy

Người trí thường xa lìa

Người đức mỏng, tuệ ít

Trước chỉ quán dục lạc

Trái lại không tư duy

Thành tựu các quả khổ

Nếu người có trí tuệ

Quán khắp mọi điều ác

Cầu đoạn trừ ác nghiệp

Lợi ích các quần sinh

Nghiệp ác sinh các khổ

Nhân tốt được lìa trói

Hành tốt xấu không đồng

Quả báo cũng như vậy

Mê khổ cho là vui

Cầu an không thể được

Trí đủ chẳng lỗi lầm

Không lâu đến vắng lặng

Khéo tu các tĩnh nghiệp

Tìm cách nhóm căn lành

Tam-muội tự hiện ra

Mau đến bậc Vô sinh

Chớ lưu luyến bàng sinh

Vui chơi nơi vườn tược

Biếng nhác càng tăng thêm

Sau đọa loài phi cầm

Nếu lại vô thiểu trí

Nghiệp tốt xấu không phân

Ngạ quỷ, A-tố-la

Địa ngục cũng như vậy

Với nghiệp hay phân biệt

Quả báo cũng thông đạt

Ở trong các nghiệp kia

Tướng sạch nhơ thâm cùng

Ngày đêm thường tinh tấn

Nghĩ ba môn giải thoát

Không còn đọa địa ngục

Rốt ráo được an vui

Thiên tử, ông nên biết!

Tự vui tự khéo thành

Tự hoặc sinh tự khổ

Khổ vui chẳng lìa tâm

Nên xa lìa lỗi lầm

Dính mắc các trần cảnh

Phóng túng bị mù lòa

Chợt cái chết đến giục

Chìm đắm nơi địa ngục

Khổ não không cùng tận.

Lúc đó, vị trời kia có trăm ngàn Thiên nữ, sắc tướng đoan nghiêm tùy ý tự tại, ở giữa rừng kia ca hát chơi đùa. Có loài phi cầm, biết điều lành đời trước của trời, liền nói bài kệ:

Xưa siêng tu nghiệp lành

Nay lại được sinh Thiên

Nếu hành trái nhân lành

Sẽ chìm đắm nẻo ác

Nghiệp báo đã quyết định

Chư Thiên đều bình đẳng

An vui chẳng an vui

Nay các ông phải biết

Ái nhiễm vốn làm hại

Dây nghiệp theo trói buộc

Luân chuyển không cùng tận

Dây nghiệp lại làm nhân

Trên đến Phi tưởng xứ

Dưới đến ba nẻo khổ

Qua lại mau như gió

Sinh số lại như mưa

Tuần hoàn trong các nẻo

Vô thỉ mãi như vậy

Nếu người tâm vắng lặng

Như nước sạch trong suốt

Như hư không ly ngại

Đạt được vui tối thượng

Năm thức duyên trần cảnh

Ba ác nghiệp kéo theo

Một pháp cũng bỏ hết

Không được sinh cõi trời

Sát, đạo, dâm, vọng, độc

Thường làm bạn đường ác

Như lửa cháy thiêu đốt

Người trí nên quán sát

Ưa chân thật, nhẫn nhục

Ra đời gặp bạn lành

Nếu gần gũi tu tập

Sẽ được quả tam thiên

Chế ngự ý tà loạn

Cẩn thận đụng các tham

Sau chắc chắn sinh Thiên

Thành tựu quả nghiệp sạch

Nếu với nghiệp sinh tử

Mà không cầu giải thoát

Quỷ Diệm-ma sát đến

Làm sao trốn tránh được.

Lúc ấy, trời Đế Thích lại bạch:

–Nếu có chúng sinh không sợ điều ác, đối với tất cả mọi nơi tâm đã bị dính mắc, do dính mắc nên không có trí tuệ, nói dối, nói thêu dệt, dối trá, nịnh hót, làm não loạn hữu tình, quay lưng với lời dạy chân chánh, thân cận thầy xấu, bất hiếu cha mẹ, cho đến làm gián đoạn căn lành, dây nghiệp trói buộc, như mũi tên bay nhanh, khi chết đọa vào địa ngục, đủ thứ hình phạt, chịu mọi cực khổ, không có dừng nghỉ; các ông từ nay, đối với tội duyên sinh tử, phải mau xả bỏ, chớ nên tham đắm, đối với tự thân, mạng phần có hạn, có dài có ngắn, phải xem xét kỹ lưỡng các hạnh hữu vi, trong từng sát-na đều có sinh diệt, đâu có lâu dài, như bọt nước, như hình bóng trong gương, như điện chớp, như mây tan; nếu như phước trời hết, các thú vui đều không còn; tất cả tướng suy chợt hiện ra thúc ép thân tâm nên nhẫn như thế nào?

Vì thế, nay ta tuyên nói chỉ bảo như vậy ông phải siêng năng thực hành tinh tấn, nhẫn nhục nhu hòa, thương xót hữu tình, bảo vệ sáu căn, tu hành bốn Đế, không lấy oán thân mà tu bình đẳng, trí tuệ tăng trưởng, thâm nhập nghĩa vị, bỏ vọng theo chân, chỉ dẫn thiền định, khi hết hoặc nghiệp sau đó không sinh sẽ được giải thoát.

Khi ấy, trời Đế Thích muốn nói rõ lại nghĩa trên mà nói bài kệ:

Như vậy mười hai xứ

Sáu cảnh và sáu căn

Khi các thức sinh diệt

Tương ưng thành vọng tưởng

Người trí khéo tu tâm

Không trụ sắc các pháp

Nhập vào môn vắng lặng

Lặng yên không một tướng

Cần cầu pháp vắng lặng

Không đọa cõi Ma-la

Dùng tâm sạch đẹp này

Để luôn luôn nhớ nghĩ

Nếu hành tuệ như vậy

Hoặc khổ sinh chỗ nào

Ở trong ba đời kia Đều tự tại, không sợ

Phiền não trói tự mở

Tội nhơ không thể nhiễm

Mắt tuệ được tròn sáng

Thường trụ hạnh chân tịch

Thân trời rất sướng vui

Còn bị tội nhơ giục

Vì sao người ngu mê

Rộng tạo mười nghiệp ác

Nếu người tu trí tuệ

Hiểu rõ gốc tội phước

Sợ khổ nghiệp hại chết

Cái gốc: Phải thoát khổ.

Thuở xưa, vào lúc Đế Thích nghe Đức Thế Tôn, nói về những việc trong nẻo ác, ông liền vì Thiên chúng mà tuyên nói.

Đức Phật bảo:

–Nếu người nào được khỏi tội gốc của sinh tử, thường gặp bạn lành, trồng được các gốc lành; nếu sinh cõi trời thọ hưởng sướng vui vi diệu có cung điện trang nghiêm, báo ứng vô lượng; nếu không rơi vào đường ác mà lại đắm say vào những sướng vui, khi hết phước lành, ắt sẽ đọa lạc. Ví như đèn đuốc cần có nhiên liệu, khi nhiên liệu hết, đèn liền tắt; như vậy, đọa rồi lại bị gió nghiệp nhanh chóng thổi

xoay qua lại thế gian xoay tròn không dừng; nếu các người trí, chánh định tương ưng dây nghiệp vô minh không thể lay động. Ví như rễ sen mọc nơi núi Tu-di, không thể lay động.

Khi ấy, vị trời kia, nghe Thiên đế nói pháp này rồi, liền dùng kệ ca ngợi Thiên đế:

Nay ngài nói pháp này

Dứt trừ tất cả chướng

Tôi y lời Thiên đế

An trụ không sợ hãi

Cùng các quần sinh kia

Làm người cha từ bi

Tuyên bày thành Niết-bàn

Khiến họ được lợi lạc

Pháp vốn không sai khác

Thiên đế khéo tuyên nói

Nay gặp thầy dạy đúng

Được đến đạo Vô thượng.

Khi ấy, Thiên đế lại bạch:

–Chớ tham đắm vào của cải ở thế gian; nếu người lìa bỏ nó, thì trí tuệ sẽ sinh ra, nếu trở lại ưa thích thì căn lành bị phá hoại, bảy thứ Thánh tài dần dần mai một, trải qua trăm ngàn đời chìm đắm vào đường ác. Lại nữa, tiền tài ở thế gian không vững vàng tồn tại, bị nước lửa, giặc cướp và các thế lực của nhà vua đoạt lấy, nếu là pháp tài có bị các tai vạ nước và lửa, trọn không thể hoại được. Chúng chư Thiên các ông tuy có thế lực, đầy đủ các căn, thân được ánh sáng nhưng khi tướng suy hiện ra, liền sinh sầu não, rơi xuống hư không, trải qua trăm ngàn du-thiện-na, vào trong nẻo ác kia.

Đế Thích liền nói kệ:

Như ông, đại sướng vui!

Giàu có, không thể lường

Khi tướng suy hiện ra

Nhất định vào nẻo ác

Như nghiệp đang tạo ra

Tùy nghiệp quả lại sinh

Tướng nghiệp lành cao đẹp

Quả dị thục cũng vậy

Nghiệp có trên giữa, cuối

Cùng phẩm loại tốt xấu

Khi có quả báo kia

Hơn kém cũng như vậy

Các ông suy nghĩ kỹ

Sức sắc thân cao tột

Không tránh khỏi sinh diệt

Làm sao mà không đọa

Thí như các giống lúa

Bị lửa dữ đốt cháy

Thiêu đốt đã phá hoại

Mầm làm sao được sinh!

Thân nhẹ rỗng giả tạo

Bốn tướng mau biến đổi

Như ánh lửa đèn sáng

Không trụ trong sát-na

Tâm tướng cũng như vậy

Rỗng giả không chân thật

Luôn bị lậu tăng theo

Làm sao được an vui

Xả bỏ mọi cảnh dối

Chớ tự yêu thân này!

Nhất định khỏi luân hồi

Mau đến nơi bờ giác.

Khi đó, vị trời ấy có phi điểu nói:

–Nay chúng ta, đang ở rừng Ô-bát-la, ở giữa rừng kia, có ao tắm lớn, mọc nhiều hoa sen hồng, khi nở mùi thơm phảng phức; thân cánh lông của chim có nhiều màu sắc lẫn lộn, hình dáng giống như bảy báu, mắt có ánh sáng, giọng hót rất hay, phi điểu này vui chơi mãi ở trong rừng. Thiên tử quán sát sự ham thích say mê của phi điểu, liền nói bằng kệ:

Ta thường ham vui chơi

Trời, người, yêu cũng vậy.

Tuy trời khác cầm thú

Ái nhiễm thì không hai

Không giữ gìn pháp hạnh

Làm sao được giải thoát

Nếu các trời như vậy

Phi cầm khác chỗ nào

Nay lại bảo các ông

Chớ đắm năm dục lạc

Nên tu pháp thù thắng

Sẽ được đại giải thoát

Khổ, sinh, già, bệnh, chết

Mãi không hại thân kia

Thân trời cùng loài cầm

Được thiện lợi bình đẳng.

Bấy giờ, Đế thích lại bạch:

–Nếu có người trí lìa nhơ để được trong sạch, tội lỗi ở thế gian có biến khắp trời này, cũng không thể làm cho chìm. Vì sao? Vì người trí kia, đối với nhân duyên sinh khổ, có thể hiểu rõ; vả lại, đối với mọi ân ái của bằng hữu tri thức và quyến thuộc ở cõi trời kia, không hề bị luyến tiếc! chư Thiên các ông, ngu si tham đắm, không lìa luân hồi, nên cùng các loài phi cầm kia, cũng không có khác. Lại có chúng sinh, đam mê uống rượu, mắc tội rất nhiều. Vì sao? Vì tâm thức của hữu tình mê loạn, nên phạm phải nhiều lỗi lầm; sức rượu tuy mất, nhưng nghiệp báo không bao giờ mất, ở trong năm nẻo xoay tròn không dừng; ở trong tất cả tội, hơn hết là tội tăng thượng mạn, cho đến câu-chi kiếp vẫn lưu chuyển không dừng, chìm đắm nẻo ác, bị phiền não trói buộc, như Đức Phật đã nói.

Bấy giờ, trong vườn của Đế Thích kia, có nhà diệu pháp, với đủ loại châu báo trang nghiêm cao đẹp hơn hết. Lúc đó, chúng chư Thiên đã đến trong nhà diệu pháp ấy. Bấy giờ, Đế Thích quán sát Thiên chúng, rồi nói kệ:

Chúng chư Thiên các ông

Quá khứ tu lành ít

Được sinh trong cõi trời

Nếu quả báo trời hết

Nhất định đọa luân hồi

Nghiệp lực khó nghĩ bàn

Dẫn dắt các chúng sinh

Trong ba cõi, năm nẻo

Sinh ra ở mọi nơi

Các ông cần tinh tấn

Phải suy nghĩ chắc chắn

Sinh diệt chỉ chốc lát

Làm sao không tỉnh giác?

Đường hiểm ác sợ hãi

Nương theo các luật nghi

Vững vàng bảy Giác chi.

Siêng hành tám Chánh đạo

Khéo trụ ở năm Căn

Tăng tưởng với năm Lực

Bốn Niệm và Chánh cần

Và bốn Thần túc kia

Như vậy không thoái chuyển

Ắt đến thành Niết-bàn

Luôn được vui tịch diệt.

Kinh Diệu Pháp Thánh Niệm Xứ - Quyển 6

KINH DIỆU PHÁP THÁNH NIỆM XỨ

Quyển 6

Với tội, không sợ hãi

Người kia không trí tuệ

Về sau khi mạng hết

Khổ não luôn thiêu đốt

Khắp vòng trong cõi trời

Đọa lạc này, ai thấy!

Họ luôn thích tham dâm

Không thể biết việc này

Dâm dục sinh dối trá

Làm mê hoặc hữu tình

Dẫn dắt xuống ba nẻo

Như dây luôn trói buộc

Sinh diệt luôn như vậy

Hữu tình cần tự lợi

Nhu hòa thân, khẩu, ý

Chớ để phiền não sinh

Phải dứt các pháp cảnh

Tất cả người tham dâm

Ngu si tăng không nghỉ

Bỗng chốc lửa dục đốt

Xa lìa những người thân

Bạn bè, Thiện tri thức

Cốt nhục cùng quyến thuộc

Khi chết, đại khổ đến

Nói làm sao hết được!

Từ sinh đến khi chết

Như núi bỗng sụp đổ

Chốt lát không thể dừng

Sát-na, không còn gì

Chỉ với Nhất thiết trí

Không tội, không luân hồi

Rốt ráo khỏi nguồn khổ

Chư Thiên luôn yêu thích

Biển dục sâu không đáy

Làm sao có được đủ!

Tâm tham ái tăng trưởng

Như lửa đổ thêm dầu

Mất các thứ trang nghiêm

Phá hoại nhân xuất thế

Lưu chuyển trong bốn nẻo

Người, Bàng, Địa ngục, Quỷ

Sinh tử mãi không dừng

Qua lại như khuôn gốm

Quần sinh rất ngu si

Không rõ tánh phiền não

Nếu các hữu tình kia

Vĩnh viễn không tham ái

Sẽ được nhân cao cả.

Giải thoát khỏi trói buộc

Người trí trừ phiền não

Các bệnh khổ không hại

Hàng phục mọi tham sân

Mãi được đạo an vui

Sinh tử không thể nhiễm

Cạm bẫy không thể trói

Trí tuệ dần tròn sáng

Biết tất cả các việc

Đối với lý Niết-bàn

Khởi lên tâm vô tướng

Xa lìa mọi trần cấu

Rốt ráo đến bờ giác

Mọi cảnh khổ vui kia

Vắng lặng không có gì

Nhập vào đại giải thoát

Thường trụ nơi vắng lặng

Lại khởi tâm Từ bi

Thương xót các hữu tình

Chỉ khổ trí chân như

Xa lìa nơi cạm bẫy

Dứt ý niệm nghi ngờ

Trừ sạch sự tham ái

Giải thoát nỗi khổ não

Đạt được tuệ cao tột

Hiểu tập-tán-không đó

Dù sống tám vạn kiếp

Cũng lại bị vô thường

Thường an trụ nơi đây

Cõi trời mãi không mất

Thấy ác sinh coi thường

Không suy nghĩ tội lỗi

Ngu si không tìm cách

Mãi cầu sự sướng vui

Ví như trong đống cát

Tìm dầu làm gì có

Nếu gây ra nghiệp tội

Thường luôn bị thúc ép

Cây khổ rễ tội sâu

Tất cả ác sinh trưởng

Ta nói chân như này

Chắc là pháp phi pháp

Ý thẹn khi tạo tội

Sau lại không phiền não

Lợi ích rộng vô biên

Đạt đến bờ chân như.

Nếu lại ngu mê đối với lời Phật dạy mà không tin thọ thì sau khi mạng hết tự chịu khổ não, trải qua vô số trăm ngàn câu-chi na-do-tha, a-một-na… không được quả của trời, người còn bị lửa tội vô

thường, nhất định thiêu đốt bất tận ở kiếp này.

Khi ấy, Đức Cù-đàm bảo:

–Vì sao trời lại được trụ lâu? Ví dụ như bọt nước, cây chuối không có mảy may chân thật, là giả tạo, không thật chẳng bền lâu; nếu cho rằng cái vui này vónh viễn, thì điều đó không bao giờ có!

Lúc đó, Đức Phật hỏi Thiên chúng kia:

–Các ông có biết nghĩa này không?

Ý các trời vui mừng như nghe được năm loại nhạc, được nhiều sướng vui, được năm công đức và lại nói:

–Có phi cầm, tên là Hy hý, hay khéo nói pháp cho Thiên chúng kia.

Liền nói bằng bài kệ:

Ái dục không nhàm chán

Ý ham muốn không thôi

Phát khởi tâm không đủ

Chết như vậy không biết

Tất cả cõi chúng sinh

Hình loại có nhiều thứ

Lâu dài trong một lúc

Không thể kịp có cách

Mãi không được an vui

Nhất định đọa luân hồi

Luôn ở nơi địa ngục

Đời đời cũng như vậy.

Nếu sự thật mà nói, cảnh giới của Đế Thích giàu có tốt đẹp đặc biệt khác với chư Thiên, thì đối luân hồi này cũng không thể tránh khỏi, nhất định cũng bị vô thường nó biến khắp trên cõi trời, chưa có chỗ nào vi diệu mà có thể tránh khỏi vô thường, tất cả đều bị đọa lạc.

Khi ấy, có Thiên đế tên là Kiều-thi-ca, thông hiểu pháp tướng, vì Thiên phụ kia, nói hạnh đa nhân và đủ các thứ tinh tấn mà các Thiên chúng vẫn không tỉnh ngộ! Ai có thể ưa tu tịnh hạnh, xa lìa tội nhơ, mặc sức ngu mê, tâm đắm chìm buông thả, đối với lời dạy đó lại không thọ trì sẽ bị luân hồi mãi mãi. Vì sao không

hiểu? Vì các người ngu kia ưa tạo nhân ác, đối với đời sau sẽ bị các tội ác phá hoại, phải biết ác nghiệp là những phiền não chướng trói buộc.

Lúc đó, Tỳ-kheo nói kệ tụng:

Nếu hành lợi tốt

Khi dùng ngọa cụ

Ăn uống, y phục

Được cấp, cúng dường

Phải biết trên dưới

Không vì riêng mình

Mà cầu phước lợi

Hoặc quán thân mình

Ai làm chủ tể

Mới gặp cảnh ác

Oan gia, tạo tội

Lại cố lấn hiếp,

Khởi lên chân thật

Lìa tướng nhẫn nhục

Người trí xét kỹ

Đều không đau xót

Tai nạn khổ não

Chỉ có hiện tại

Vật ấy không sạch

Tạo thân như vầy.

Vả lại thân này

Sát-na không trụ

Mạnh mẽ cũng vậy

Sao phá hoại thân?

Chúng sinh say mê

Với của cải mình

Không làm lợi ích

Tăng trưởng nghiệp tội,

Chẳng vâng lời dạy

Không hành bố thí

Với hết thảy nơi

Tâm không thọ dụng,

Lũ giặc dòm ngó

Làm sao giữ gìn

Nếu tâm hồi hướng

Cúng dường Tôn sư

Của kia thù diệu

Mà lại vứt đi

Như bỏ cỏ cây

Tâm không đắm ái

Hữu tình thấp kém

Luôn mong cứu độ

Lìa nhơ không đắm

Đời này đời sau

Được bảy Tụ giới

Cứu độ tối thượng

Với người giữ giới

Sẽ sinh lên trời.

Trí tuệ rộng lớn

Có thể cắt dứt

Tất cả phiền não

Các bệnh gông cùm

Vượt qua hiểm ác

Chiếc cầu luân hồi

Đến bờ chắc thật

Niết-bàn bờ kia.

Tâm sạch lìa dơ

Đắc Vô sinh nhẫn

Dụ như gánh vác

Vật ấy nhẹ nhàng

Ra khỏi đường dài

Mà không mệt mỏi.

Nếu người gánh vác

Nghiệp ác nhẹ nhàng

Trải qua thế gian

Mà không chìm đắm.

Lại như phi cầm

Đôi cánh khỏe mạnh

Bay trên hư không

Mau chóng sẽ đến.

Nếu người trì giới

Giữ gìn vững chắc

Muốn được sinh Thiên

Cũng lại như vậy.

Lại có phi cầm, tên là Hiện Chân Như, ở núi trắng kia, có thể quán sát liền nói kệ tụng:

Như hình sắc ta

Sát-na, không trụ

Sướng vui cũng vậy

Ngu mê không rõ

Nếu tất cả loài

Tướng thiện nhiều thứ

Khi luân hồi sinh

Ắt sẽ phá hoại

Phá hoại phước ấy

Một đời cũng thế

Cái chết lại đến

Ý sao khỏi tội

Mãi lo sướng vui

Vô tài, Hắc thằng

Hủy hoại hữu tình

Mạnh mẽ không bệnh

An vui xa lìa

Cái chết gần đến

Gần thì tâm mê

Hoại mạng quần sinh

Tội cứ phá mãi

Trời, người luân chuyển

Không hiểu nguồn mê

Xa lìa an vui

Đọa cõi Diệm-la

Mới biết nghiệp quả

Sát-na vui sướng

Mà thân suy yếu

Vui các cảnh trần

Không hiểu, tham đắm

Khi sướng vui hết

Già chết xâm hại

Các căn đối cảnh

Đắm luyến không thôi

Sau đó vô thường

Tự sinh phiền não

Nếu tuệ không sáng

Thấy khắp cảnh trần

Thọ hành cảnh giới

Chấp ngã phân biệt

Vui trong giả dối

Lửa dục luôn sinh

Sức cảnh như gió

Thổi mạnh lửa dục

Trí hiểu chân như

Suy nghĩ thành, bại

Tất cả ngu mê

Vui đùa không tỉnh

Cảnh giới luôn hành

Thổi vào lửa dục

Trời người hành dục

Đọa cõi trời kia

Đức trời đó đủ

Thật được vui trời?

Tướng suy hiện ra

Không hoại sao đến

Sát-na không trụ

Sinh diệt từng niệm

Tạm dừng chẳng lâu

Mạng kia như vậy

Cảnh này vừa gặp

Một lòng không hiểu

Năm đức vui trời

Mau lìa hoại khổ

Vua trời Đế Thích

Rũ bỏ phiền não

Tẩy sạch ba chướng

Nương về ba báu

Ba nghiệp rỗng không

Ngộ được Tối thượng

Tam-phật-bồ-đề

Tuy sinh những tội

Không nhiễm tội dơ

Tâm giữ làm lành.

Lại có ngục tốt Diệm-ma kia, vì chúng sinh ấy mà nói kệ tụng:

Lòng ôm tham dục

Chê bỏ duyên lành

Không lìa luân hồi

Bị quả khổ này

Chẳng nương hạnh trời

Mà tạo nhân ác

Sau đó vô thường

Hối hận làm ác

Dao bén cắt hình

Lửa dữ đốt thân

Dẫu chưa tổn thương

Năm căn mắc tội

Khổ không thể nhẫn

Mắt nhìn sắc đẹp

Như thật được vui

Nếu biết là khổ

Nghe tiếng quá vị

Lỗi đó cũng vậy

Oan gia tạo tội

Vì thế lìa bỏ

Ba oan gia kia

Trói buộc tội nhân

Phá người an vui

Tham si hòa hợp

Xa lìa giới phẩm

Sẽ đọa địa ngục

Nếu hành giới luật

Sau được phước lành

Nếu trái giới luật

Sau bị phiền não

Uống rượu sát sinh

Lìa xa vợ người

Tà kiến, lưỡng thiệt

Không giữ oai nghi

Tình ý buông lung

Phá hoại hữu tình

Sẽ chìm đường ác

Tham đắm tà hạnh

Mà lại nói ác

Đời nay đời sau

Không được an vui

Xa lìa người ác

Gần gũi bạn lành

Diệt tội căn này

Không tin nghiệp ấy

Không được nghiệp quả

Không chúng an vui

Gốc rễ quả ác

Sau phiền não đốt

Nếu lại nói dối

Vốn chẳng Pháp sư

Nói ta hiểu pháp

Sau đó vô thường

Bị quả nghiệp ma

Chuyển bỏ thân người

Sinh vào nẻo ác

Vì thế Như Lai

Nói là vô minh

Tất cả tham dục

Sướng vui sao hết

Không tham, biết đủ

Thân lìa phiền não

Muốn sinh vui sướng

Gọi là sướng vui

Tương ưng giải thoát

Được vui tối thượng

Nếu tham vui sướng

Như độc hòa nước

Giải thoát sướng vui

Như sữa hòa nước

Lửa dục thiêu hại

Ngu si không hiểu

Lại cớ tham ái

Độ lượng tài lợi

Mua bán rượu thịt

Được của vô số

Tâm cho chưa đủ

Vô thường sát quỷ

Mau đến dẫn đi

Nếu ham dục lạc

Ưa trụ cảnh giới

Chẳng được sướng vui

Như Lai đã nói

Pháp dụ hiểu mộng

Như thành Càn-thát

Như rỗng không thật

Như bọt trên nước

Giống như thân cây chuối

Như lửa độc kia

Cảnh dục cũng vậy

Nếu rõ nhân quả

Biết dục tội lỗi

Không mê chân như

Thành tựu trí tuệ

Suy nghĩ vắng lặng

Bỏ tham ái kia

Không sinh khổ não

Bỏ dục cũng vậy

Dục là chủ tội

Giống như thuốc độc

Ý ấy không đủ

Đọa lạc cõi trời

Lại đọa địa ngục

Giả dối ngu mê

Ví như sông treo

Cũng như điện chớp

Sức độc thế gian

Nữ sắc hơn hết

Tư tưởng dục tăng

Như lửa cháy mạnh

Vì thế người trí

Lìa dục, vắng lặng

Không trước không sau

Cũng không khoảng giữa

Như như mà hành

Tăng trưởng cũng vậy

Bị dục khổ kia

Giống lửa dữ chạm

Biết lỗi như vậy

Người trí xa lìa

Nên mau lìa dục

Sẽ được an vui

Vô số trăm ngàn

Trời na-do-tha

Vì được hành dục

Đọa ngục lửa độc

Đủ thứ trị phạt

Như lửa độc kia

Xa lìa sướng vui

Không tạo nhân dục

Như trước địa ngục

Không thấy, không nghe

Nếu người tham dục

Đoạn tham dục đó

Sẽ không khổ não

Vì thế không dơ

Được ý trong sạch

Ở khắp mọi nơi

Diệt ngọn lửa dục

Nhập vào tất cả

Nghiệp lành cao tột

Hạnh ấy không nhiễm.

Khi ấy, trời Đế Thích quán sát loài phi cầm ở cây Trang nghiêm, sắc ví như gỗ vàng với pháp nhân quả kia, thấy đúng là nghiệp lành nên nói kệ tụng:

Thấy đúng nghiệp lành

Như cây lớn kia

Sắc vàng tươi đẹp

Các thứ trang nghiêm

Người trí đã nói

Như quả báo lành

Sinh ra nơi nào

Hoặc thiện hoặc ác

Được thân người rồi

Lại làm nghiệp lành

Được sinh lên trời

Làm ác cũng vậy

Chìm xuống địa ngục

Ý tốt ham mê

Cũng lại không được

Thuốc tốt hơn hết

Nếu biết quả báo

Ý chẳng ái dục

Cảnh giới chúng sinh

Mê say dính mắc

Nếu luôn tham lam

Ắt ác cùng sinh

Nữ là phiền não

Như lửa thế gian

Nếu sinh lửa này

Phiền não như vậy

Phiền não người nữ

Sinh tâm chúng sinh

Phá hoại thế gian

Diệt tất cả pháp

Là nhân địa ngục

Đại Tiên đã nói

Người nữ gian mị

“Khẩu Phật tâm xà”

Tình ái bất thường

Luyến ái chốc lát

Trái bỏ cũng vậy

Tánh ấy trôi nổi

Ví như điện chớp

Lừa gạt hữu tình

Ân ái dối trá Trời,

Người, Rồng, Quỷ

La-sát quyến thuộc

Cảnh giới cũng vậy

Người nữ xấu ác

Giống như rắn độc

Chẳng chọn chủng tánh

Không nhìn thế lực

Thương ghét chẳng thường

Tánh như gió lửa

Chỉ tìm của cải

Không có trước sau

Như có hiểm nạn

Vứt bỏ xa lìa

Người giàu cũng vậy

Họ thì vui thích

Nếu lại nghèo hèn

Mau chóng lìa bỏ

Ví như đàn ong

Lăng xăng tìm hoa

Tranh nhau đến hút

Nếu cây khô mục

Tất cả xa lìa

Không của cũng vậy

Người nữ xa lìa

Người nữ tối tăm

Thả tâm điên cuồng

Phá hoại nhân tốt

Không biết tốt lành

Người nữ trói buộc

Như trời buộc vậy

Nếu bị nữ buộc

Ắt đọa địa ngục

Như tham nữ sắc

Tham là đệ nhất

Nếu có chúng sinh

Tuy hiểu nghiệp dục

Nhưng do dính mắc

Thế nên không hiểu

Người mê không hiểu

Lại bị người nữ

Nói năng giả dối

Lừa người tin mình

Thân tuy một chỗ

Tâm thì sai khác

Tổn hoại hữu tình

Giống như rắn độc

Tìm cách cầu nhiều

Nuôi dưỡng hết thảy

Người nữ đức hạnh

Điều đó rất hiếm

Tự tánh như vậy

Không thể đo lường

Người trí không đắm

Tâm luôn quyết định.

Cung trời Đao-lợi có Thiện pháp đường. Bấy giờ, chư Thiên đang tụ hội nơi Thiện pháp đường đó, có người tán loạn như vậy, nên phi cầm vì những người kia mà nói kệ tụng:

Ví như phi cầm

Tùy theo tánh mình

Chán vui bất đồng

Mà có hai loại

Một thấy hoa sen

Thì lại ưa thích

Nếu thấy rừng hoang

Tự mình chán lìa

Một thấy rừng hoang

Ý lại ưa thích

Nếu thấy hoa sen

Lại nghĩ xa lìa!

Chúng sinh cũng vậy

Như rừng vắng lặng

Hoa ví tham dục

Người trí ưa rừng

Ý thích nơi đó

Trời người điên đảo!

Lại thích hoa sen

Như mặt trời mọc

Có thể hết lạnh

Cái vui giải thoát

Cũng lại như vậy

Trong tham, sinh khổ

Làm sao an vui

Người trí chẳng mê

Nên cầu giải thoát

Với hết thảy chỗ

Làm vui cao tột

Trụ rừng vắng lặng

Hãy khéo quán sát

Trụ ý không tham

Trời người cao tột

Trụ tham dục này

Chẳng được lâu dài

Nếu hạnh không tham

Vui trong cao tột

Ở rừng vắng lặng

Trong hành thứ nhất

Dứt tất cả khổ

Nhận làm điều ác

Dối gạt hữu tình

Ý thích núi rừng

Nên khéo quán sát

Tâm khéo quán sát

Những nơi an vui

Tâm hành không tham

Vui nơi rừng hoang

Người ấy thích rừng

Tâm hoàn toàn thiện

Lìa dục không tham

Được vui vắng lặng

Nếu người phiền não

Thấy sợ rừng hoang

Tham ái gấp bội

Lại tự thiêu đốt

Quay lưng tham ái

Trong sạch không dơ

Tâm định đời đời

Thường được an vui

Như giàu có đủ

Phước hết thành không

Tuổi trẻ sức mạnh

Già đến xâm hại

Tất cả ân ái

Ắt có biệt ly

Tất cả hữu vi

Tạm hòa hợp vậy

Pháp thế gian này

Bậc Chánh Giác nói

Nếu hiểu ngu mê

Xả ái biết đủ

Vào rừng vắng lặng

Được vui cao tột

Khoe mình tài giỏi

Tự ái nhiều cách

Xa lìa rừng thiện

Chắc mất lợi lạc

Giữa rừng lặng xét

Vắng lặng tương ưng

Ý thích không tham

Đầy đủ tâm lành

Vậy nên xóm làng

Thường sinh tán loạn

Nếu nơi núi rừng

Lìa mọi tham ái

Ý ông mau chóng

Chán lìa ngu mê

Rừng vắng cao tột

Chỗ ở tương xứng

Tâm hành nếu lặng

Phiền não chắc lìa

Hành khổ tương ưng

Căn lành tăng mạnh

Giả sử có người

Được ngàn Đế Thích

Khi thọ báo hết

Cũng lại sinh diệt

Thường hành tham dục

Tất cả không thấy

Bị dục hàng phục

Mà sinh các khổ

Cái vui ái dục

Tạm trong chốc lát

Không lâu liền mất

Tâm như oan gia

Hay lìa vui kia

Dục ấy, không được

Quả khổ phiền não

Đều từ dục sinh

Giải thoát sinh vui

Vui ấy chân thật

Với hạnh Thiện Thệ

Túng nhậm tương ưng

Lìa dục không tham

Được vui vô tận

Cái vui năm dục

Trước sướng sau khổ

Lúc vui, cùng hoại

Chìm đắm địa ngục

Điều lành không tham

Trước, sau và giữa

Lìa dơ, trong sạch

Hưởng vui vô cùng

Là mẹ chân thiện

Ưa thích, ngu mê

Làm sao lìa nó

Luôn sinh lỗi lầm

Về sau rất khổ

Tạo tội làm gì

Chẳng thấy sướng vui

Ví như thế gian

Có loài hoa độc

Màu sắc tươi đẹp

Thân nó có độc

Nếu người chạm hoa

Độc liền hại thân

Ưa thích tạo tội

Cũng như độc đó

Lại như gió thổi

Nếu cầm bó đuốc

Những con thiêu thân

Sẽ chui vào lửa

Lửa của dục lạc

Thiêu hại cũng vậy

Vì thế độc dục

Thường phải xa lìa

Trời mê đắm dục

“Tích ác hư sinh”

Người tìm tham ái

Ngu si tạo tội

Vì thế lửa dục

Thiêu đốt căn lành

Lừa dối trời, người

Chìm nẻo ác ấy

Nếu chưa hết mạng

Mau hồi tâm ý

Với mọi điều lành

Tu để tăng trưởng

Các tham, loạn, hoặc

Ba lỗi sinh trần

Ba độc, làm một

Lưới tội rất lớn

Khởi lên ba hoặc

Liên tục chẳng tận

Ca múa hát xướng

Tai, mắt đồng tình

Thiên ý như đá

Cũng bị lôi kéo

Tất cả cảnh dục

Che lấp tâm sáng

Chìm đắm sông ái

Thời không ra khỏi

Sao trời ngu mê

Không biết lỗi dục

Ví như cây độc

Nở ra hoa độc

Ong đến tìm hút

Độc hại mạng nó

Độc của tham dục

Tổn hại cũng vậy

Còn đọa tam đồ

Như lửa đốt cây

Trời người không hiểu

Tạo tội lỗi này

Khi hết thọ khổ

Mới lìa địa ngục

Trời người ngu mê

Không nghĩ điều lành

Cảnh giới tội ác

Không một ai tin

Người trí xét kỹ

Chân như, huyễn mộng

Người ngu “phi mộng”

Là nhân địa ngục

Thế nên lìa dục

Được giải thoát lành

Trái bỏ ác hạnh

Nhân lành lợi ích

Thực hành lợi ấy

Lìa hẳn cái ác

Trời không đen tối

Có người trí kia

Nhất định thấy đúng

Chẳng ưa tán loạn

Được tất cả phước.

Khi ấy, Đức Thế Tôn muốn chỉ dạy Thiên tử, thực hành không tán loạn, nên liền nói kệ tụng: Cung điện trời, người

Rễ của tán loạn

Mê say vui đắm

Nên đọa luân hồi

Nếu lìa tán loạn

Luân hồi cũng thoát

Rễ tán loạn kia

Tức là vô minh

Tự tánh tối tăm

Như người không mắt

Ta quán lỗi kia

Chẳng khác lửa mê

Ngu si sâu rộng

Tán loạn cũng vậy

Chúng sinh ngu mê

Thu gom của báu

Để nuôi dưỡng mình

Lại phải tán loạn

Rơi xuống nẻo ác

Trời cũng ngu si

Yêu đắm nữ sắc

Vốn mong lìa khổ

Ý được sướng vui

Nếu biết mạng mất

Bị khổ não lớn

Vui của tập dục

Không lâu liền mất

Tất cả chúng sinh

Thọ nghiệp có hạn

Cường tráng chốc lát

Liền sẽ già yếu

Nghiệp tốt xấu trói

Ai được tự tại!

Ví như lạc chủ

Đẽo ra người gỗ

Nhờ những sợi tơ

Mới có tác dụng,

Hữu tình cũng vậy

Tạo ra hoặc nghiệp

Mới bị luân hồi.

Nếu lìa tham ái

Thì không tác dụng

Hành nghiệp chẳng lâu

Người trí không tin

Xa lìa tất cả

Phương tiện tán loạn

Nếu lìa tán loạn

Chẳng sinh ba cõi.

Ví như có người

Rơi xuống vực sâu

Trong đó còn có

Những người sống sót

Nếu người tán loạn

Rơi xuống ba cõi

Trong đó chưa có

Người nào ra khỏi!

Tất cả hoặc nghiệp

Tán loạn hơn hết

Cả ngày lẫn đêm

Mãi không an vui

Nếu người thế gian

Mảy may tán loạn

Phá hoại hữu tình

Có ý xuất thế Phải nên xa lìa.

Đức Thế Tôn nói rõ như vậy rồi, trời Đế Thích khởi tâm tôn trọng trải tọa cụ ra, đầu mặt đảnh lễ, đứng dậy chắp tay nhìn Già-tha-thư, tâm sinh sợ hãi, nói bài kệ tụng:

Nếu không tán loạn

Như cam lồ kia

Nếu hành tán loạn

Thì bị vô thường

Người không tán loạn

Trời, người hơn hết

Hành nghiệp tán loạn

Rễ của luân hồi

Hành nghiệp thanh tịnh

Gốc của an vui

Thế nên chánh định

Với khắp mọi nơi

Được vui hơn hết

Nếu với dục lạc

Như sợ cực khổ

Độc lớn tán loạn

Cùng hoại điều lành

Tán loạn: độc mê

Do người tạo ác

Không theo tán loạn

Hay được an vui

Nếu người trí kia

Bình đẳng mà nói

Có đức, không đức

Tất cả chấp ngã

Là rễ khổ vui

Như Thế Tôn, ta

Già-tha thư điển

Lìa dục, trong sạch

Được nhiều an vui.