Đại Tập 67 · Bộ Kinh Tập XIV · Số 721 (Q.51–70)

Kinh Chư Pháp Tập Yếu - Quyển 2 - Phẩm 5: Vô Thường (Phần 2)

KINH CHƯ PHÁP TẬP YẾU

Quyển 2

Phẩm 5: VÔ THƯỜNG (Phần 2)

Bấy giờ các vị trời

Đắm vui sinh hoan hỷ

Sau khi mãn cuộc vui

Phải ôm lòng sầu não.

Như cây đang xanh tốt

Lá sum suê che khắp

Qua hết thời kỳ ấy

Sẽ bị héo, rụng rời.

Luân hồi như cây nọ

Chư Thiên là lá kia

Vì tham đắm dục lạc

Bị vô thường hủy hoại.

Lại như vào mùa mưa

Nước rơi khắp hư không

Mưa xuống là không còn

Dục lạc cũng như thế.

Như tiếng vang bên ngoài

Do gió mà phát khởi

Hư giả vốn chẳng có

Dục lạc cũng như vậy.

Lại như ngọn lửa lớn

Thiêu đốt các củi khô

Lửa chết đang hừng hực

Thiêu kẻ tham dục lạc.

Vô lượng trăm ngàn kiếp

Lưu chuyển trong luân hồi

Bị tham si mê loạn

Mà không nghĩ thoát ra.

Mặc tình mà thụ hưởng

Đủ các thứ dục lạc

Làm nhân cho các khổ

Phải chịu lấy cái chết.

Đó là khổ sinh, già

Chết và ái biệt ly

Ta và người đều thế

Không ai tránh khỏi được.

Thấy chư Thiên đọa lạc

Sao không chút sợ lo

Nếu không tìm phương chước

Ta cũng sẽ như vậy.

Biết thế phải siêng tu

Luôn nghĩ đến vô thường

Người này lúc lâm chung

Không có những đau khổ.

Bạn bè và bà con

Đều ngậm ngùi thương tiếc

Ngay lúc đáng sợ nhất

Lo khổ ai chịu thay.

Người đang sống sẽ chết

Kẻ chưa đọa cũng chết

Sức thần chết rất mạnh

Lôi kéo cả hèn, sang.

Chư Thiên nếu hiểu rõ

Không sinh tâm buông lung

Chứa nhóm các căn lành

Đoạn trừ những lậu, hoặc.

Tụ là gốc của tán

Trẻ đi đến già nua

Sống bị chết xâm lấn

Dựa nhau mà tồn tại.

Lửa vô thường cướp đoạt

Thiêu được núi Tu-di

Huống gì chúng trời, người

Như cây chuối, bọt nước.

Nên biết pháp hữu vi

Tự tánh không an trụ

Dù thường hay hoan lạc

Nào có tí gì đâu!

Chúng sinh trong thế gian

Đều biết mình phải chết

Không cách nào thoát khỏi

Chẳng tìm phương đối trị

Vì sắc thân ta, người

Làm sao tồn tại được!

Si ám, không hiểu biết

Dục lạc cũng như vậy

Tất cả các hữu tình

Không tu thiện nghiệp tịnh.

Bị bánh xe sinh tử

Cán nát và hoại diệt

Đủ trăm ngàn chủng loại

Giây lát bị tiêu tan.

Nên biết loài có sinh

Đều bị chết chế phục

Người nào ý tham đắm

Thường thích sống buông lung.

Không gây nhân an lạc

Đều bị Diêm-ma buộc

Ý thân đẹp, khỏe mạnh

Tham vui liền tiêu tán.

Diêm-ma-la sức mạnh

Thích gần gũi người ấy

Ai gần Diêm-ma-la

Là kẻ ngu hèn nhất.

Khoái lạc cùng thọ mạng

Đều mong chóng tiêu diệt

Chư Thiên tham dục lạc

Mãi mãi bỏ nhân lành.

Đui mù không hiểu biết

Bị dục vọng lừa dối

Không oai đức sáng suốt

Căn độn, tâm tán loạn.

Từ cõi trời Dạ-ma

Theo nghiệp nên đọa lạc

Tạm thời dừng dục lạc

Già suy đã kề bên.

Ai sinh tâm nhiễm đắm

Không mắt, không trí tuệ

Hưởng thụ không nhàm chán

Những khoái lạc thượng diệu.

Bất chợt trong tích tắc

Thần chết đã gần kề

Kẻ ngu không biết dừng

Chẳng nghĩ đến già, chết.

Về sau lúc lâm chung

Hối hận nào có ích

Hoan lạc ở cõi trời

Suy xét sẽ có được.

Nhưng khi bị đọa lạc

Khoái lạc ấy đi đâu?

Hoan lạc mau dời đổi

Thọ mạng cũng như vậy.

Tự thân không tồn tại

Chắc chắn chẳng nghi ngờ

Nếu lúc còn khỏe mạnh

Tịnh thí, tâm tỏ ngộ.

Mong cầu thích chánh pháp

Chính là bậc có trí

Những cuộc vui sẽ hết

Ái ân chắc chia lìa.

Mạng sống sẽ chấm dứt

Chưa chết, nên tu tập

Thần chết thật hiểm ác

Chỉ chánh pháp cứu độ.

Vì thế thích chánh pháp

Được sinh nơi an ổn

Nhờ vui thích chánh pháp

Được sinh lên cõi trời.

Người ấy khi thoái diệt

Không có chút khổ đau

Phàm phu lúc sắp chết

Tâm tư không hề vui.

Bạn bè tuy đông nhiều

Độc hành chẳng ai theo

Những việc làm khi sống

Lúc chết sẽ hiện ra.

Lo sợ riêng mình biết

Thân thuộc gần làm gì?

Người ấy lúc lâm chung

Khởi phân biệt các pháp.

Mê chấp là của mình

Sinh tử thật đáng sợ

Cảnh giới như nọc rắn

Tham độc nên ngất ngây.

Chư Thiên không hiểu rõ

Bị thần chết xâm đoạt

Hoặc chết ở cõi trời

Hoặc sinh trong cõi người.

Hãy suy xét kỹ lưỡng

Khổ sinh diệt nối nhau

Chạy theo ngọn gió nghiệp

Chịu nhiều thứ khổ đau.

Đời có bậc Chánh nhân

Hàng phục tâm, thoát chết

Không bà con cha mẹ

Bạn bè cùng nô bộc.

Người này khi lâm chung

Thương thay! Đi một mình

Bản tánh tự lừa dối

Chết chẳng có bạn bè.

Nhất tâm không ràng buộc

Vợ con và quyến thuộc

Bà con hay thân tộc

Không có ai cứu được.

Lo sợ, không chỗ nương

Nhìn nhau như xa lạ

Kẻ ngu không hiểu biết

Đời này đã luống qua.

Đời sau chịu gian truân

Tự mình thọ quả khổ

Nếu lo sợ khổ đau

Sao không sợ thần chết?

Chí tâm cầu chánh pháp

Sẽ được vui chân thường

Chư Thiên vì tham dục

Ngu muội không tỏ ngộ.

Tất cả đều vô thường

Khoái lạc nào bền lâu

Pháp huyễn tức thay đổi

Nhưng thật tướng không động.

Chư Thiên bỏ cung điện

Vì không nương chánh pháp

Kẻ tâm tư loạn động

Đam mê năm thứ dục.

Không biết thọ mạng hết

Sẽ chịu khổ thảm độc

Chư Thiên này chết đi

Sinh ở cõi trời khác.

Rồi có lúc đọa lạc

Ngày hết là đến đêm

Ngày như là tuổi thọ

Đêm ví tựa tử vong.

Hiểu biết hai tướng ấy

Tâm phải khéo tu tập

Cảnh dục trói chúng sinh

Mãi mãi không tự tại.

Sẽ bị ma chết ấy

Không lâu, hàng phục mình

Người nữ nhiều dua nịnh

Cung phụng bằng lời hay.

Kẻ ngu đến lúc chết

Theo nghiệp chịu quả báo

Xưa ở rừng vườn đẹp

Gió thơm ao trong mát

Buông lung vui chơi mãi

Hoan lạc nào biết gì?

Dục lạc sẽ thay đổi

Thân này phải hoại diệt

Vì sao bậc Trượng phu

Mà bị dục sai khiến.

Khổ đau và hoan lạc

Tráng niên hoặc già suy

Dòng họ hèn hoặc sang

Bị vô thường chế phục;

Xinh đẹp hay thô xấu

Mạnh mẽ và yếu kém

Bà con, người xa lạ

Bị vô thường chế phục;

Vua quan hay sứ giả

Trưởng giả hoặc tùy tùng

Kẻ mềm mỏng, ngang, mạnh

Bị vô thường chế phục;

Người nghèo khổ, giàu có

Bậc có đức, không đức

Đàn ông hoặc đàn bà

Bị vô thường chế phục;

Dù khách hay ông chủ

Sống dưới nước, trên đất

Hoặc sống nơi núi cao

Bị vô thường chế phục;

Ngủ nghĩ hay tỉnh thức

Ăn uống hoặc nằm yên

Dù đến hay ra đi

Bị vô thường chế phục;

Ở trên không, trên đất

Ngoài biên địa, thành thị

Như cưa vòng không ngừng

Bị vô thường chế phục;

Người đủ trí, nhiều tiền

Siêng năng hay phóng dật

Bệnh khổ và khinh an

Bị vô thường chế phục;

Kẻ bạo ác, nhân từ

Cần kiệm hay xa xỉ

Người giác ngộ, si mê

Bị vô thường chế phục;

Địa ngục hay ngạ quỷ

Bàng sinh hoặc loài người

Kẻ giải đãi, dũng mãnh

Bị vô thường chế phục;

Chư Thiên ở cõi Dục

Hoặc sống trong cõi Sắc

Vì không có năng lực

Bị vô thường chế phục;

Chúng trời cõi Vô sắc

Trụ Tam-ma-bát-đề

Đều không có năng lực

Bị vô thường chế phục.

Các pháp do duyên sinh

Nhất định bị tan hoại

Chưa thấy một pháp nào

Có khả năng thường trụ.

Tội lỗi của năm dục

Sức buông bỏ, đoạn trừ

Lìa các tham ái đó

Ra khỏi biển ba cõi.

Hữu tình hay vô tình

Chung cuộc đến chỗ diệt

Hiểu tướng thế gian ấy

Tâm nên thích tịch tĩnh.

Vườn rừng, các núi báu

Cung điện rất nguy nga

Kiếp tận lửa đốt sạch

Chư Thiên đều phải chết.

Ngu si tâm phóng dật

Cảnh giới nào thỏa mãn

Dây ái trói thật chặt

Từ đó bị đọa lạc.

Thọ mạng và dục lạc

Hãy lập tức bỏ đi

Kẻ đui mù không thấy

Lạc mất con đường chánh.

Tất cả các chúng sinh

Mạng sống như bọt nổi

Bị sóng dục ngã nghiêng

Sắc đẹp nào bền chắc!

Chúng trời cõi Đâu-suất

Lửa vô thường thiêu đốt

Dầu hết đèn không sáng

Mau chóng cũng như vậy.

Nghiệp quả như bánh xe

Mười hai chi như tăm

Đều làm nhân dắt dẫn

Sinh diệt cứ xoay tròn.

Bỏ khoái lạc cõi trời

Cảnh giới đẹp trang nghiêm

Lại phải chịu luân hồi

Bị hoại diệt hàng phục.

Vì bị diệt hàng phục

Nên thêm nhiều gốc khổ

Xoay vần trong ba cõi

Không thoát khỏi khổ đau.

Vị trời này đọa lạc

Các trời khác vui mừng

Vì thế sinh sân giận

Lưu chuyển mãi không ngừng.

Phước hết bị đọa lạc

Trôi nổi trong biển hữu

Dù nhân khổ, nhân vui

Tự chịu chẳng sai lầm.

Do xưa tu nghiệp thiện

Được sinh lên cõi trời

Tham vui bỏ nhân tịnh

Dần dần bị tiêu hết

Nhân tịnh không tăng trưởng

Phước đức nào lâu bền!

Tất cả là vô thường

Đều phải bị hư tán

Các sắc tướng hữu vi

Đều hư giả vô thường.

Chúng sinh tham vọng tưởng

Không thích nương chánh pháp

Chư Thiên đam mê lạc

Mau chóng như thác đổ.

Mạng sống trong giây lát

Ngu si không tỏ ngộ

Tự tạo nghiệp bất thiện

Mà phải bị già chết.

Chư Thiên hiểu sai lầm

Thường tìm cầu cảnh dục

Ba cõi có gì vui

Tất cả đều vô thường.

Bị ngu si che lấp

Không thể tìm dường thoát

Ví như trong hư không

Rơi những trận mưa lớn.

Thế mưa nhanh không ngừng

Khoái lạc cũng như vậy

Như gió thổi cát bụi

Tạm dừng ở hư không.

Hoặc nghiệp vừa hình thành

Không biết đọa chỗ nào?

Chúng sinh không thường còn

Khoái lạc cũng mau chóng.

Kẻ ngu không chánh tư

Khoái lạc đâu thể được

Ham thích nhiều dục lạc

Là nhân của luân hồi.

Nếu không khéo hiểu rõ

Sẽ bị chúng hủy hoại

Những khổ, vui như thế

Nương nhau mà tồn tại.

Giống như vòng hoa đẹp

Phủ che con rắn độc

Như thức ăn có độc

Ăn vào sẽ bị chết.

Kẻ tham mê dục lạc

Chìm đắm trong cõi ác

Tất cả tướng hữu vi

Nằm trong sinh, trụ, diệt.

Khoái lạc cũng như vậy

Vọng tâm sinh ưa thích

Do hư vọng sinh dục

Phúc chốc bị lưu luyến.

Khoái lạc và thọ mạng

Không bao lâu bị diệt

Người thích làm việc lành

Trước, sau, giữa không lười.

Vì tâm ý tịch tĩnh

Khi chết không lo sợ

Thân hình sẽ tiêu diệt

Ân ái cũng chia lìa.

Kẻ ngu không suy xét

Thường tham cảnh dục giới

Già chết như xe lăn

Mau chóng khó phòng giữ.

Chúng sinh không mất trí

Nên bị chúng cán nát

Chư Thiên khi đọa lạc

Căn thức đều hôn mê.

Bà con phải lìa bỏ

Chịu khổ không ai cứu

Hưởng thụ các dục lạc

Tham đắm, tâm không nhàn.

Nên đến lúc lâm chung

Phải chịu nhiều khổ não

Người tạo các nghiệp lành

Khỏi đọa trong đường ác.

Về sau khi lâm chung

Không có những lo sợ

Lúc chưa bị tan hoại

Đầy đủ các phước báo.

Tự được thiện lợi lớn

Là bậc an ổn nhất

Chư Thiên thì đọa lạc

Người đời là chết yểu.

Đã biết chúng vô thường

Sao còn tạo nghiệp ác?

Ví như dầu, tim hết

Biết đèn sẽ bị tắt.

Nếu phước nghiệp tiêu tan

Sẽ mất cung điện trời

Như tường được tô vẽ

Tường hư, tranh còn sao?

Vui hết, phước suy vi

Nhất định phải đọa lạc

Chư Thiên mất cảnh đẹp

Vì tham đắm dục lạc.

Tất cả các hữu tình

Hãy ngộ pháp vô thường

Sống bị thần chết nuốt

Trẻ bị già lấn áp.

Tứ đại chợt tăng giảm

Sao tránh khỏi bệnh khổ?

Nếu sinh đã có nhiều

Diệt cũng không hạn lượng.

Diệt rồi lại sinh ra

Sinh sẽ phải già suy

Trong sát-na, tích tắc

Lo sợ đã đến gần.

Thay đổi mãi không ngừng

Sao mọi người không biết?

Tất cả các chúng sinh

Tuổi trẻ mau thay đổi

Mạng sống bị vô thường

Sao mọi người không biết?

Cứ ngày ngày suy giảm

Phút chốc sẽ hoại diệt

Bị nghiệp lực dắt dẫn

Sao mọi người không biết?

Muôn ngàn ức chư Thiên

Tự tại sống vui chơi

Còn phải bị đọa lạc

Sao mọi người không biết?

Chư Thiên sáu cõi Dục

Tham đắm những hoan lạc

Do đó mà hoại diệt

Sao mọi người không biết?

Khoái lạc như mộng huyễn

Lại cũng như bọt bóng

Tạm có lại hoàn không

Sao mọi người không biết?

Lại như bóng, dợn nắng

Do vọng tưởng sinh khởi

Kẻ ngu bị luân hồi

Sao không sinh nhàm chán?

Thần chết thật đáng sợ

Không cách nào thoát khỏi

Nhà cửa cung điện trời

Có gì tồn tại mãi!

Khoái lạc đều chấm dứt

Vô lượng khổ bức bách

Bà con sẽ chia lìa

Đó chính là thần chết;

Ngu si lấp chánh tuệ

Hướng đến nơi lo sợ

Biển khổ rất rộng sâu

Đó chính là thần chết;

Các căn đều yếu kém

Giây lát mạng sắp dứt

Bỏ hết danh tiếng tốt

Đó chính là thần chết;

Cảnh giới được thọ hưởng

Danh dự và lợi dưỡng

Do đây mà tiêu tán

Đó chính là thần chết;

Chân thật chắc chắn rằng

Cảnh giới và chúng sinh

Tất cả đều bị hoại

Đó chính là thần chết;

Chư Thiên, Long, Dạ-xoa

Và các loại quỷ thần

Đến lúc phải tiêu diệt

Đó chính là thần chết;

Như ngựa chứng vọt chạy

Như lửa dữ đốt thiêu

Tất cả không chịu được

Đó chính là thần chết;

Bỏ hết thọ, noãn, thức

Uẩn, xứ đều tan hoại

Pháp ấy bình đẳng nhất

Đó chính là thần chết;

Các loài hữu tình này

Thay đổi mãi không ngừng

Hãy bỏ tâm phóng dật

Siêng tu các nghiệp lành.

Như gió thổi, chim bay

Bản tánh rất nhanh lẹ

Thọ mạng của chúng sinh

Còn nhanh hơn chim, gió.

Thế gió có xoay tròn

Chim bay còn trở lại

Chúng sinh hết mạng sống

Mến tiếc cũng chẳng còn.

Hình sắc đều hư hoại

Phước nghiệp lại tiêu tan

Bị vua Diêm-ma ấy

Dùng sức mạnh trói buộc.

Khổ chết thật hiểm ác

Hủy hoại các chúng sinh

Mau chóng không ngừng nghỉ

Sao không tự giác tri?

Chư Thiên vì buông lung

Tham lạc lại ngu si

Không biết khổ não lớn

Nhất định phải tự chịu.

Gọi các pháp hữu vi

Thể tánh không thường còn

Lo sợ sẽ sinh ra

Dần dần bị phá hoại.

Tuổi trẻ bị già suy

Thần chết nuốt mạng sống

Do trụ nhân hủy hoại

Nên sinh các tai ương.

Chư Thiên vì phóng dật

Tâm tham dục cuồng loạn

Lại không sinh lo sợ

Các nghiệp ác như thế.

Mắt tuệ thấy rất rõ

Các quả khổ vị lai

Người trí khéo suy xét

Kẻ ngu khởi đảo điên.

Do tâm tạo nghiệp ác

Tự lừa dối chính mình

Phước giảm, mạng chấm dứt

Như dầu hết, đèn tắt.

Hưởng thụ không nhàm chán

Những khoái lạc thượng diệu

Vườn rừng, cảnh giới đẹp

Do đó mà đọa lạc.

Thọ mạng chẳng bền chắc

Ví như bọt nước nổi

Đã có tức thành không

Kẻ ngu cũng như thế.

Như gió thổi bọt tụ

Chỉ dừng lại phút giây

Chư Thiên khi hết phước

Nháy mắt không thể ngừng.

Người tham đắm dục lạc

Bị tham dục sai khiến

Cứ thế mong cầu mãi

Chẳng biết chết gần kề.

Do trôi theo tham ái

Niệm niệm càng trưởng tăng

Nào biết thọ mạng mình

Dần dần bị tổn giảm!

Khỏe mạnh chợt khô gầy

Cũng giống như gậy đánh

Khinh an bệnh xâm lấn

Tổn hại cũng như thế.

Ba loại tội ác này

Phá hoại Thiên, Phi thiên

Phàm phu càng ngu muội

Thấy vậy chẳng lo sợ.

Nhìn mình, người, bà con

Như mũi dãi không bỏ

Do những si ái ấy

Nên trói buộc với nhau.

Nếu người tham dòng dõi

Con cháu kế thừa hoài

Như tằm tự trói mình

Rốt cuộc có được gì?

Mạng sống khó bảo tồn

Giặc chết có sức mạnh

Nhanh chóng không ngừng nghỉ

Tích tắc đã gần kề.

Chẳng phải trời, Tu-la

Người, quỷ thần, các loại

Chỉ trừ Phật, Thế Tôn

Không sức nào điều phục.

Biết rõ sức, không sức

Chỉ bày pháp chân thật

Không tạo nhân các tội

Vĩnh viễn lìa đường ác.

❧

Phẩm 6: KHÔNG PHÓNG DẬT (Phần 1)

Nếu ai thích phóng dật

Kẻ ấy không giải thoát

Do ngu si mê loạn

Nên cách xa Bồ-đề.

Người không thích phóng dật

Xem phóng dật như thù

Chư Thiên vì phóng dật

Phải đọa trong địa ngục.

Chúng sinh mà phóng dật

Thì chìm trong sinh tử

Nếu tâm lìa tội ấy

Tự tánh vốn thanh tịnh.

Không phóng dật hơn hết

Như được uống cam lồ

Kẻ phóng dật si mê

Uống độc được phải chết.

Lại nữa người phóng dật

Như lửa độc hừng cháy

Do đó tạo các nghiệp

Mãi mãi bị thiêu đốt.

Trong tất cả thế gian

Vô vi tịch tĩnh nhất

Người nào không phóng dật

Sẽ đến được nơi này.

Kẻ nào sống phóng dật

Thường tạo nghiệp bất thiện

Bị ngu si che lấp

Làm sao được sinh Thiên.

Phóng dật gây hoại diệt

Lìa nó được an ổn

Ác độc thật đáng chán

Do vậy nên lánh xa.

Người nào không phóng dật

Được thế gian tôn trọng

Thường xa lìa điên đảo

Được khen bậc Chánh nhân.

Cớ sao tham dục lạc

Sinh tội lỗi buông lung

Nếu không tâm kiềm chế

Bị ma chết khuất phục.

Hỷ lạc như tro nóng

Phóng dật dường lửa dữ

Thiêu vô lượng chư Thiên

Si đắm không nhận biết.

Kẻ không đoạn phóng dật

Bị luân hồi sinh tử

Bị cảnh giới mê hoặc

Không thể cầu giải thoát.

Phóng dật dắt chư Thiên

Đọa lạc trong hiểm nạn

Vì thế người trí tuệ

Gọi phóng dật là độc.

Khoái lạc như mật ngọt

Kẻ phóng dật thích nếm

Sau chịu lấy quả khổ

Tự nhận những độc hại.

Phóng dật rước nguy ách

Người trí đều biết rõ

Ngu si không nhàm chán

Chẳng khác nào bò trâu.

Người thích sống buông lung

Chỉ có khổ đau thôi

Phóng dật nhân chẳng lành

Chút vui không giữ được.

Không phóng dật sẽ được

Tâm sống trong tịch tĩnh

Phóng dật vượt mọi kẻ

Chỉ chịu khổ địa ngục.

Chư Thiên tham phóng dật

Đắm nhiễm trong vô minh

Giống như các loài khác

Chỉ nương dựa ngu si.

Chư Thiên luôn phóng dật

Thích các thứ biến hiện

Rằng thường ở cõi trời

Không biết mình đọa lạc.

Lại nữa các vị trời

Biết hưởng lạc chừng mực

Nhưng nếu buông lung nhiều

Phá hoại, tự chuốc tội.

Tham đắm không dừng bỏ

Mọi diệu lạc cõi trời

Phước nghiệp giảm theo đó

Tự biết sẽ thoái đọa.

Chỉ tội lỗi phóng dật

Chư Thiên vónh viễn trừ

Vì tham ái không bỏ

Từ Đao-lợi đọa lạc.

Ngu si thích phóng dật

Sinh các thứ tội ác

Đến lúc sắp lâm chung

Bị lửa dục thiêu đốt.

Năm dục như mặt đất

Phóng dật từ đó sinh

Thường đắm nhiễm, si mê

Không tu tập phước nghiệp.

Dục là nhân phóng dật

Rất nhanh lẹ độc ác

Người trí nên chế phục

Hiểu nó như giấc mộng.

Mộng không nhân địa ngục

Năm dục chính là nhân

Nên xa lìa năm dục

Siêng tu hạnh thù thắng.

Chư Thiên tùy ý niệm

Có được các dục lạc

Dùng trí khéo khai ngộ

Thì không bị buông lung.

Chư Thiên ở cung điện

Bị cảnh giới mê hoặc

Phóng dật không giải thoát

Chìm đắm trong biển khổ.

Phóng dật ngu si nhất

Vô minh là nguồn gốc

Bị si mê che lấp

Tuy thấy khác gì mù.

Như ngọn lửa bùng cháy

Từ đốm lửa phát sinh

Phóng dật sinh các hoặc

Vì ngu si tạo ác.

Nếu tâm sinh phóng dật

Thì bị chúng thiêu đốt

Cũng thế kẻ ngu si

Sẽ đọa vào địa ngục.

Chư Thiên sinh phóng dật

Tham đắm các Thiên nữ

Thích hòa hợp phóng dật

Bất chợt lìa xa khổ.

Chư Thiên lúc sắp chết

Gần kề sự sợ hãi

Khoái lạc chẳng bền chắc

Nên hối hận chán xa.

Hội họp sẽ ly tán

Tham lạc bị khổ hoại

Khỏe mạnh bị khô gầy

Tất cả đều chấm dứt.

Lại nữa loài hữu tình

Nghiệp thiện, ác trói buộc

Phải luân hồi các cõi

Thay đổi như hát tuồng.

Do sức nghiệp lôi kéo

Trôi lăn trong luân hồi

Phước hết là vô thường

Kẻ trí không tránh khỏi.

Phóng dật thật đáng ghét

Hãy tìm cách xa lìa

Ai đoạn trừ lỗi ấy

Sẽ vượt biển ba cõi.

Như người rớt hố sâu

Mạng sống rất mong manh

Phóng dật sẽ đọa lạc

Chút vui không giữ được.

Do tội lỗi phóng dật

Tạo vô lượng nghiệp ác

Suốt cả ngày lẫn đêm

Không có chút nghiệp thiện.

Thế gian, xuất thế gian

Bao nhiêu điều an lạc

Bị phóng dật hủy hoại

Bởi vậy nên xả bỏ.

Phóng dật phá hoại nhanh

Lìa nó được an ổn

Sau được sinh lên trời

Làm Thiên chủ tối thắng.

Người lìa xa phóng dật

Là đoạn nhân lưu chuyển

Vì thế nên xả bỏ

Xa lìa được lo sợ.

Ngươi mong cầu quả vui

Phải trừ nhân khổ ấy

Ai đoạn tâm phóng dật

Không có các nạn khổ.

Người thích sống phóng dật

Dẫn sinh từ ngủ nghỉ

Và nhân duyên tạo ác

Sẽ rơi xuống bờ hiểm.

Không phóng dật hơn hết

Đừng để sinh chút nào

Xa lìa, thường an ổn

Tham đắm bị nó buộc.

Chư Thiên vì phóng dật

Nên càng thêm si mê

Như chim không biết gì

Luôn gây nghiệp địa ngục.

Vô lượng các vị trời

Bị dục vọng trói buộc

Rớt trong biển phóng dật

Như cá chui vào lưới.

Hữu tình trong cõi trời

Mê dục không hiểu biết

Bị phóng dật buộc tâm

Vui ấy có lâu gì?

Tâm chuyển theo phóng dật

Cảnh giới luôn trước mặt

Không chán xa dục lạc

Chư Thiên ấy khổ đau.

Chư Thiên tham dục lạc

Đều do tâm phóng dật

Pháp ấy không bền chắc

Hay hủy hoại mạng sống.

Vô lượng trăm ngàn ức

Na-do-tha chư Thiên

Bị lửa dục thiêu đốt

Do ngu si phóng dật.

Tội ác của phóng dật

Làm cho các hữu tình

Tạo những nhân bất thiện

Sau lãnh chịu quả khổ.

Hãy quán sát chân thật

Tự tánh của phóng dật

Dường như là nọc rắn

Lại giống dao kiếm bén.

Phóng dật khiến chư Thiên

Tất cả đều chuyển đổi

Trước xem như bạn thân

Sau biết là cừu oán.

Trời, Người, A-Tu-la

Và các loài Rồng khác

Đều vì tâm phóng dật

Mà sinh các chướng nạn.

Bị phóng dật mê hoặc

Không thể tu pháp lành

Người này mất lợi lớn

Mong hướng đến đường ác.

Những ai thường tham đắm

Ăn uống cùng hội họp

Tạo những nghiệp súc sinh

Bị phóng dật lừa dối.

Lại nữa các vị trời

Xa lìa các nghiệp thiện

Buông lung theo si mê

Phóng dật từ đâu có?

Chư Thiên vì phóng dật

Phước hết bị đọa lạc

Lại bị gió nghiệp thổi

Trôi nổi trong đường ác.

Trải vô lượng ức kiếp

Lăn trong khổ sinh diệt

Không chánh niệm tư duy

Thường sinh lòng lo sợ.

Chư Thiên vì ngu si

Uống nước độc phóng dật

Sau đọa trong địa ngục

Lửa dữ luôn vây quanh.

Người ở trong cõi đời

Thích hạnh không phóng dật

Siêng tu các phước nghiệp

Sẽ được sinh lên trời.

Thân người rất khó được

Được rồi lại buông lung

Phóng dật thật đen tối

Sẽ chịu khổ địa ngục.

Người thích sống buông lung

Lại không lòng thương xót

Đến lúc sắp lâm chung

Chịu nhiệt não cực khổ.

Chẳng phải lửa đời đốt

Hoặc do kiếm chặt đứt

Lửa phóng dật hừng hực

Phát sinh từ năm căn.

Vui hết là chịu khổ

Bà con cũng như thù

Đều do phóng dật sinh

Vì thế nên xả bỏ. Phóng dật và si, ái

Làm tăng trưởng lòng tham

Ba loại đáng sợ này

Hoại việc lành chúng sinh.

Vô trí, bỏ chánh pháp

Thích làm việc buông lung

Bị sứ giả Diêm-ma

Rượt đuổi lúc lâm chung.

Phóng dật rất hiểm ác

Người trí thường giữ gìn

Đến lúc sắp mạng chung

An ổn không lo sợ.

Phóng dật, khổ đau nhất

Không phóng dật, an vui

Ai muốn được an ổn

Đừng nên sống phóng dật.

Ở bất cứ nơi nào

Tạo tội ác phóng dật

Phá hoại các căn lành

Sinh ra những chướng ngại.

Lại nữa kẻ phóng dật

Tham đắm sắc thân này

Vì thêm sự ngu si

Nên hướng đến hiểm nạn.

Những ai sống phóng dật

Nhất định đọa đường ác

Kẻ ngu không hiểu biết

Nằm trong tay thần chết.

Chư Thiên mà hết phước

Đều do sống phóng dật

Bị chúng gây tổn hại

Đọa lạc không thể cứu.

Chỉ có một pháp lành

Đầy đủ các công đức

Luôn sống hạnh nhẫn nhục

Thương xót loài hàm thức.

Nhờ sức thiện căn này

Lâm chung không lo sợ

Vì thế bỏ phóng dật

Chuyên chú, siêng tu tập.

Thường lìa xa ngu si

Khéo giữ gìn trí sáng

Đạt được hai pháp này

Phóng dật tự đoạn trừ.

Pháp tài, trượng phu ấy

Nhất định phải tu tập

Nhờ đầy đủ pháp tài

Nên không thích phóng dật.

Phóng dật là dây trói

Không phóng dật gỡ ra

Hai tướng trạng như thế

Hãy tìm cách chọn lựa.

Người thích sống phóng dật

Nên suy nghĩ cho kỹ

Về sau lúc lâm chung

Sẽ biết nghiệp quả ấy.

Lại nữa người xuất gia

Thường sống biết tri túc

Siêng năng tu nghiệp thiện

Gần với vui tịch diệt.

Bỏ ràng buộc thế tục

Chỉ nghĩ đến chân đế

Không làm việc của ma

Rất ít bị loạn động.

Người tâm ý tịch tĩnh

Xa lìa mọi mong cầu

Thắng trí sẽ phát sinh

Nào có khổ đau gì?

Dùng chánh tuệ quán xét

Mọi lo sợ xưa nay

Vị lai sẽ thoát khỏi

Vô lượng dây phiền não.

Ai không thích phóng dật

Không gặp các nạn khổ

Nhờ trí lìa cấu nhiễm

Sẽ chứng nơi chân thường.

Phóng dật hay phá hoại

Năm dục của chư Thiên

Huống chi kẻ ngu muội

Tham đắm không hiểu biết.

Ai thích sống phóng dật

Là kề bên thần chết

Nếu lìa tội lỗi ấy

Khéo giữ gìn tuệ mạng.

Phóng dật, không phóng dật

Hai thứ như đã nói

Gần chúng thì đau khổ

Rời bỏ khỏi tử vong.

Chư Thiên và người đời

Thường tham đắm dục lạc

Giống như loài phi cầm

Hai thứ không gì khác.

Không thông đạt chánh pháp

Chẳng hiểu nhân giải thoát

Chư Thiên và người đời

Giống như các loài ấy.

Ai trừ bỏ phóng dật

Thích tu hạnh thù thắng

Các hữu tình như vậy

Chính là bậc Chân trí.

Chư Thiên thích vui chơi

Thường sống trong phóng dật

Dù hưởng phước báo trời

Chẳng khác loài chim ấy.

Các nghiệp có sai khác

Sinh phải bị biến đổi

Chỉ pháp thiện đáng nương

Nhất định không đọa lạc.

Ai không hiểu luân hồi

Tất cả đều chấm dứt

Chư Thiên thật ngu si

Đảo điên tự tổn hại.

Chư Thiên nương chánh pháp

Trụ cảnh giới vô cấu

Không làm việc buông lung

Được thế gian cung kính.

Khổ đau và dục lạc

Đều từ nhân duyên sinh

Chư Thiên nên hiểu rõ

Chớ làm việc phi pháp.

Cũng như tự trói mình

Với bà con bè bạn

Không lo sợ luân hồi

Làm sao cầu thoát khỏi.

Uống rượu sinh phóng dật

Người trí nên tự biết

Uống vào sẽ tiêu tan

Nạn phóng dật khó hoại.

Phóng dật sinh cuồng loạn

Giong ruổi trong năm đường

Vì thế phương tiện nói

Bị tai họa mê mờ.

Người sống trong phóng dật

Chịu tội vô số kiếp

Uống rượu có lúc tỉnh

Phóng dật say ngày đêm.

Người xa bỏ phóng dật

Nhất định không đọa lạc

Bị phóng dật lôi kéo

Đắm chìm trong ba cõi.

Người nào thích lợi ích

Hãy bỏ những phóng dật

Là phiền não tối thượng

Chư Phật đã dạy thế.

Bị phóng dật kéo lôi

Làm cho tâm loạn động

Chư Thiên cũng vì nó

Giải đãi không tu đoạn.

Nếu không lìa phóng dật

Ác tuệ này đáng sợ

Nhất định đọa hiểm nạn

Sau chịu nhiều bức não.

Từ cõi trời đọa lạc

Phải chịu những khổ đau

Nên biết phóng dật ấy

Thật chẳng đáng thân cận.

Ai thích sống phóng dật

Không được chút an vui

Nên biết tâm phóng dật

Nguồn gốc của khổ đau.

Vô số các vị trời

Đều vì nhân phóng dật

Đọa lạc trong địa ngục

Trăm ngàn vô số kiếp.

Phóng dật là giặc thù

Không phóng dật là bạn

Vì vậy luôn gần gũi

Thường làm việc lợi ích.

Kinh Chư Pháp Tập Yếu - Quyển 3 - Phẩm 6: Không Phóng Dật (Phần 2)

KINH CHƯ PHÁP TẬP YẾU

Quyển 3

Phẩm 6: KHÔNG PHÓNG DẬT (Phần 2)

Nên thực hành việc thiện

Xem điều ác như độc

Vì vậy nói phóng dật

Là đường ác thứ nhất.

Chúng sinh sống phóng dật

Bị lời hay lừa dối

Tâm thường bị say mê

Chỉ riêng mình chịu khổ.

Không sợ các khổ não

Không mong vui cõi trời

Do không trí quán xét

Chẳng khác loài bàng sinh.

Tâm không xả bỏ được

Ăn uống và dâm dục

Những hữu tình như thế

Giống như loài súc vật.

Kẻ ham thích vui chơi

Nằm trong miệng Diêm-ma

Thần chết đã có mặt

Khổ này khó chịu được.

Tâm chúng sinh phóng dật

Niềm vui thật mong manh

Do sống trong phóng dật

Bị thần chết nghiền nát.

Chỉ có một pháp lành

Để mạng sống an ổn

Được sinh lên cõi trời

Đó là không phóng dật.

Phóng dật, không phóng dật

Sinh tội lỗi, công đức

Thiện ác đều do tâm

Cởi, trói cũng như thế.

Chúng sinh không hiểu rõ

Khoái lạc như oán giặc

Tâm ý chúng ngu si

Xa lìa trí của Phật.

Phóng dật như cây độc

Mọc ra thành ba nhánh

Chính là già, bệnh, chết

Thường dựa đó mà sống.

Tu đầy đủ chánh hạnh

Không bị phóng dật hại

Người trí trong luân hồi

Luôn không thích phóng dật.

Người không thích phóng dật

Sẽ lìa các tội lỗi

Thoát khỏi mọi lo sợ

Được khoái lạc tối thượng.

Kẻ sống trong phóng dật

Ta rất kinh sợ chúng

Người thoát đã được giải

Không cần đọa dục lạc.

Do ham sống phóng dật

Đọa trong ngục hoa sen

Kẻ dâm dục buông thả

Thường sống trong ngục đó.

Người sống trong phóng dật

Sinh bốn thứ đảo điên

Tổn hoại các hạnh lành

Như oán tặc thế gian.

Có vô lượng nghi hoặc

Lo sợ luôn bức rức

Trôi lăn trong sinh tử

Đều do sống phóng dật.

Chỉ một pháp phóng dật

Thường ham mọi dục lạc

Tức xa lìa tất cả

Pháp vô lậu thanh tịnh.

Chư Thiên vì phóng dật

Trôi lăn mãi không cùng

Ngu si không nhàm lìa

Làm sao được tịch tĩnh?

Bỏ suy nghĩ nhiễm ô

Tâm sẽ được tịch tĩnh

Tạo lợi ích mình, người

Không còn các bức não.

Chư Thiên tham dục lạc

Mất luôn pháp đã được

Lạc do hữu vi sinh

Vô thường không tồn tại.

Sắc tướng hữu vi này

Nhất định sẽ hư hoại

Khi dục lạc hoại diệt

Sinh ra các khổ não.

Người sống trong cảnh dục

Phóng dật tâm cuồng loạn

Nhất định trái Thánh đạo

Sau chịu khổ bức bách.

Tự do mà tham ái

Trong cảnh giới năm dục

Dục vọng gạt chư Thiên

Phóng dật sinh từ đó.

Người sống trong phóng dật

Là nguồn gốc khổ đau

Tham cầu mọi tài vật

Làm nhiều điều bất thiện.

Người sống trong đời này

Đầy đủ những an lạc

Hãy sống bằng trí tuệ

Như cá theo dòng nước.

Chư Thiên vì phóng dật

Bị nữ sắc chế ngự

Chắc chắn bị thiêu đốt

Thường chịu mọi khổ đau.

Vì vậy các vị trời

Nhất tâm xa lìa chúng

Phải dừng ngay tâm ý

Không bị dục trói buộc.

Ngu si mê tội phước

Chẳng biết pháp phi pháp

Người này không có được

Một phần nhỏ Niết-bàn.

Người luôn thích tu tập

Các luật nghi lớn nhỏ

Và pháp yếu sâu xa

Sẽ đạt được an ổn.

Thích nêu bày chánh pháp

Rửa sạch mọi nhơ uế

Không sống hạnh phóng dật

Sẽ đạt được diệu lạc.

Xưa thích sống phóng dật

Luôn si mê ngu độn

Dù trời hay loài người

Đều không nên gần gũi.

Tạo tội lỗi phóng dật

Chưa bao giờ gián đoạn

Người ấy khi lâm chung

Sẽ hướng đến đường ác.

Nói pháp phóng dật này

Không hợp với chánh lý

Chư Thiên thường say mê

Sẽ đọa trong địa ngục.

Chư Thiên bị mê dục

Chẳng đáng thích lại thích

Ngu si không hiểu biết

Nào được chút vui gì!

Chư Thiên thường tham đắm

Say mê trong năm dục

Như kẻ mù bẩm sinh

Không thấy được chánh đạo.

Do tâm tư tán loạn

Không hiểu biết chân thật

Phóng dật thường thiêu đốt

Vì thế nên xa lìa.

Tâm chứng các pháp lành

Bị phóng dật hủy hoại

Bát chánh đạo sáng rực

Rốt cuộc không thấy được.

Phóng dật này là độc

Phá hoại mười pháp lành

Kẻ sống trong phóng dật

Mất bốn thứ thiền định.

Chư Phật lìa năm dục

Khen ngợi không phóng dật

Thân bị già chết hại

Hãy xa lìa phóng dật.

Phóng dật chỉ có khổ

Bỏ chúng được giải thoát

Bị phóng dật lôi kéo

Vô trí không thể đoạn.

Không phóng dật hơn hết

Chư Thiên thích gần gũi

Người thích sống phóng dật

Nhất định bị hoại diệt.

Tất cả các chúng sinh

Luân hồi không giải thoát

Bị bẫy lưới phóng dật

Trói buộc không thể ra.

Tạo ác không phước đức

Làm lành chẳng chịu tội

Những hữu tình phóng dật

Sinh hiểu biết đảo điên.

Thế nào là tội phước

Không như thế tục nói

Người trí khéo hiểu rõ

Không ca tụng phóng dật.

Chư Thiên sống phóng dật

Giảm mất các nghiệp lành

Nên biết nhân ác này

Phải lãnh chịu quả khổ.

Ý tham đắm dục lạc

Tạm thời được chút vui

Nhưng bị chúng phá hoại

Chết phải chịu khổ lớn.

Cảnh giới luôn biểu hiện

Ngu si không nhàm chán

Si mê ham nữ sắc

Sẽ phải bị đọa lạc.

Do tham sinh phóng dật

Gần gũi những người nữ

Đến lúc sắp lâm chung

Sẽ nhìn thấy tất cả.

Chư Thiên khi thoái đọa

Độc hành không bạn bè

Chỉ có nghiệp thiện, ác

Theo đuổi đến đời sau.

Xa lìa mọi việc ác

Tu tập các hạnh lành

Bỏ hết những tội lỗi

Thường thích không phóng dật.

Phóng dật, gốc luân hồi

Lìa chúng được tịch tĩnh

Hai pháp này sai khác

Nói tự tướng của chúng.

Người trí hãy tư duy

Thích tu các hạnh lành

Người trí tùy pháp hành

Không còn chút phiền não.

Chúng sinh chịu luân hồi

Đều theo nghiệp của mình

Vì sao người thế gian

Để phóng dật hủy hoại.

Phóng dật trói chặt nhất

Phá tan các pháp lành

Chúng là nhân đọa lạc

Tạo gốc khổ địa ngục.

Chỉ một pháp phóng dật

Là nhân của các khổ

Người thích làm lợi ích

Hãy lìa tội lỗi ấy.

Người xa lìa phóng dật

Đạt đến chỗ bất tử

Vì không sống phóng dật

Nên gần đạo Bồ-đề.

Không thích sống phóng dật

Trụ Niết-bàn tối thượng

Thế nên nói phóng dật

Chính là nhân đọa lạc.

Người nào sống phóng dật

Ác này không gì hơn

Bị thế gian khinh ghét

Chết đọa trong ngạ quỷ.

Người thích sống phóng dật

Sinh ra mọi đảo điên

Do nghiệp quả như vậy

Trôi lăn trong sinh tử.

Lửa địa ngục hừng hực

Luôn đốt kẻ phóng dật

Ai thích được giải thoát

Hãy lìa bỏ phóng dật.

Người lìa xa phóng dật

Phát sinh trí sáng suốt

Vĩnh viễn trừ các hoặc

Thường hưởng được diệu lạc.

Chúng sinh tâm tán loạn

Bị nghiệp lực ràng buộc

Trôi lăn trong ba cõi

Hãy thích không phóng dật.

Với khổ cho là vui

Vui hết sinh ra khổ

Chồng chết trở thành vợ

Hãy thích không phóng dật.

Vợ chết lại làm mẹ

Mẹ chết trở thành vợ

Trôi lăn mãi trong đó

Hãy thích không phóng dật.

Phóng dật sinh ra tham

Tham lại sinh sân giận

Là nguồn gốc tội lỗi

Chìm đắm trong đường ác.

Phóng dật, không phóng dật

Người trí không tham đắm

Đây là an ổn nhất

Lên lầu gác trí tuệ.

Người rời bỏ phóng dật

Sống ở nơi an lạc

Là trượng phu trí lớn

Mau đạt quả chân thường.

Bảo tội ác phóng dật

Luôn trái với Thánh đạo

Chặt đứt cầu giáo pháp

Hoại hạt giống tâm thiện.

Phá hoại pháp giải thoát

Phát sinh các vọng niệm

Đọa trong đường hiểm ác

Đều do pháp phóng dật.

Không lợi ích cho mình

Bị người khác vứt bỏ

Không nó, không hành động

Chẳng khác gì thây chết.

Tuy hình dáng như trời

Ngu si tựa súc vật

Thường sống trong phóng dật

Ca múa cùng vui chơi.

Người thích sống phóng dật

Hướng đến biển ba cõi

Chết rồi sinh trở lại

Sẽ bị chúng phá hoại.

Do đó tạo các tội

Bị nghiệp chướng ràng buộc

Phóng dật là giặc oán

Trái ngược với pháp thiện.

Nghiệp ấy không ở trong

Cũng chẳng trụ bên ngoài

Nên biết người phóng dật

Đều do tâm hủy hoại.

Tâm không biết nhàm lìa

Những cảnh giới tốt đẹp

Thích ca múa vui chơi

Không biết nơi đọa lạc.

Kẻ ngu si phóng dật

Lấy khổ để làm vui

Chư Thiên như người mù

Không biết đạo, phi đạo.

Do hành động phóng dật

Từ thiền định đọa lạc

Trôi lăn ở cảnh dục

Giong ruổi trong năm đường.

Người trụ cõi Vô sắc

Đạt bốn thứ không định

Do hành động phóng dật

Lưu chuyển trong thế gian.

Xoay vần khắp ba cõi

Ngu si không giác tri

Phóng dật là gông cùm

Dây ân ái trói buộc.

Đọa vào các đường ác

Chịu đói khác lo sợ

Người sống trong phóng dật

Không sinh tâm hối hận.

Tâm sinh các khổ não

Vì ân ái chia lìa

Nên Như Lai thường trách

Hãy rời bỏ phóng dật.

Do mầm mống phóng dật

Nuôi lớn già, bệnh, chết

Ba thứ khổ não này

Giết hại mọi chúng sinh.

Lại cũng như mặt đất

Sinh ra các cỏ cây

Kẻ ngu si phóng dật

Tăng trưởng các lậu, hoặc.

Phóng dật như mầm độc

Sinh ra tâm biếng trễ

Uống rượu, mê nữ sắc

Và cảnh giới vui chơi.

Phóng dật khổ não nhất

Không phóng dật rất vui

Phóng dật, không phóng dật

Nhờ đây phân biệt rõ.

Giả sử trăm ngàn vô số kiếp

Đã đọa cõi ác chịu khổ đau

Vì vậy nay không phóng dật nữa

Giống như chư Phật vượt bờ kia.

❧

Phẩm 7: CHÊ TRÁCH NĂM DỤC (Phần 1)

Dục: Lừa dối số một

Đừng sinh tâm tham dục

Chúng là nhân địa ngục

Dây luân hồi hiểm ác.

Người tham đắm năm dục

Sẽ chịu vô lượng khổ

Thường bị rắn dục hại

Nào có vui sướng gì!

Thà cầm dao kiếm bén

Tự cắt đứt lưỡi mình

Đừng bao giờ nó năng

Bàn luận việc dục lạc.

Tham dục gạt chúng sinh

Sân hận thường thiêu đốt

Bị ngu si chế phục

Thường khen ngợi dục lạc.

Tạo tác nhiều việc ác

Được chút vị ngọt dục

Do tham si phóng túng

Không biết khổ là khổ.

Năm dục không hình sắc

Hoan lạc chẳng thường còn

Nó là nhân cực ác

Không tồn tại phút giây.

Chúng sinh do tham dục

Thường đọa trong đường ác

Ai bỏ được tội ấy

Không lo sợ địa ngục.

Trong ngục phát lửa dữ

Lửa tham dục cũng thế

Vì vậy nên nhất tâm

Thường sinh lòng lo sợ.

Luôn ham thích giải thoát

Rời bỏ năm dục kia

Phá trừ pháp bất thiện

Như mặt trời trừ tối.

Kẻ phàm phu ngu si

Các căn tham cảnh dục

Do tâm sinh ham thích

Nên đọa trong đường ác.

Vì cảnh giới năm trần

Năm căn sinh tham ái

Bỗng chốc nổi lửa tham

Không biết chán dục lạc.

Lại nữa các hữu tình

Phát sinh lửa tham dục

Hòa hợp thì hừng hực

Ly tán sẽ không còn.

Ai lìa cảnh giới dục

Lửa tham không thể sinh

Lửa này rất hiểm ác

Hãy sinh tâm xa lìa.

Như khúc cây vô tri

Trôi theo dòng sông ái

Ái ấy như váng sữa

Tưới vào thêm rực cháy.

Lửa tham rất mãnh liệt

Đốt sạch cả thân mình

Xả bỏ mọi danh sắc

Ngọn lửa kia không còn.

Lại như lửa thế gian

Thấy vậy nên lo sợ

Lửa tham dục cháy rực

Sao không sinh sợ lo.

Do năm căn hoạt động

Vây quanh theo năm cảnh

Sức ân ái như gió

Cuốn phăng kẻ tham nhiều.

Cảnh giới như rừng rậm

Rất nguy hiểm khó ra

Bị lửa tham thiêu đốt

Như lửa đốt cây khô.

Lửa tham dục hừng hực

Tăng trưởng theo ngoại cảnh

Kẻ tham không hiểu biết

Lấy khổ để làm vui.

Lửa thế gian càng sáng

Lửa dục làm tối tăm

Cảnh giới này như dục

Người trí nên lánh xa.

Người xem cảnh giới này

Dường như là thuốc độc

Vừa được chút sướng vui

Sau lại chịu khổ cực.

Không đời này, đời khác

Cũng chẳng trước, giữa, sau

Trong cảnh giới dục này

Nào có gì hoan lạc?

Những kẻ ngu si ấy

Phần nhiều thích vui chơi

Không nhàm chán cảnh giới

Như lửa đốt cỏ cây.

Vì không chán cảnh giới

Nên bị chúng lừa dối

Thường ở trong sinh tử

Không biết tội lỗi kia.

Hành dục như chim muông

Thật là kẻ ngu độn

Chúng trời, người như vậy

Chẳng khác loài cầm thú.

Giống như lúc kiếp tận

Mặt trời đốt biển khô

Trăm ngàn vô số kiếp

Nhìn sắc không nhàm chán.

Biển lớn còn khô cạn

Trời đổ mưa tràn đầy

Mắt nhìn các sắc tướng

Chưa bao giờ chán bỏ.

Không ghét bỏ dục vọng

Sao phân biệt được vui?

Người biết đủ, không tham

Xa lìa mọi ưu não.

Như núi Ma-la-da

Có mọc cây chiên-đàn

Kẻ ngu chặt làm củi

Và đồ dùng làm ruộng.

Dục: lừa dối bậc nhất

Hư vọng không bền chắc

Như thành Càn-thát-bà

Lại cũng như cảnh mộng.

Như huyễn, như bọt nước

Như quả Kim-bá-ca

Tạm có chút vị ngon

Tham dục cũng như vậy.

Kẻ trí thấy chân thật

Lìa ái không khổ não

Chỉ bày quả báo ác

Cho kẻ ngu si kia.

Dục như độc thế gian

Tạo tác tất cả tội

Suy nghĩ theo sở đắc

Sau bị chúng phá hoại.

Tâm tham dục không chán

Sau chính dục là thù

Chư Thiên khi lâm chung

Đọa ngay vào địa ngục.

Dục là độc thế gian

Lại cũng như ánh chớp

Kẻ ngu tham nữ sắc

Như cá lượn theo sóng.

Càng suy xét thêm nhiều

Trước sau đều không tốt

Tham dục như lửa dữ

Người trí nên xa lìa.

Nếu gần gũi thân cận

Càng tăng trưởng dục vọng

Lửa dục thiêu đốt mạnh

Tiếp xúc chịu khổ đau.

Thấu rõ lửa dục này

Người trí thường rời bỏ

Nếu xa lìa tham dục

Nhất định được an ổn.

Vô số trăm ngàn ức

Na-do-tha Thiên chúng

Do tham ái năm dục

Bị lửa địa ngục đốt.

Dục như lửa, thuốc độc

Hãy bỏ để tìm vui

Nó là thân địa ngục

Vì vậy nên rời xa.

Tự tại trước tham dục

Như chẳng thấy chẳng nghe

Do không tham dục vọng

Nên không khổ bức não.

Không nên tham dục lạc

Cũng chẳng nên để ý

Chúng trời, người tham dục

Bị lửa dục gây hại.

Từ vô thỉ luân hồi

Sinh ra từ tâm dục

Ai giải thoát ân ái

Sẽ không có dục vọng.

Quả khổ ô trược đó

Từ ái dục sinh ra

Ai ra khỏi dục vọng

Sẽ được vui thượng diệu.

Người trí ở trong dục

Nhưng không ái trước dục

Vì lìa sự ngu si

Đạt được nơi chân thường.

Tạm thời được vui sướng

Sau phải chịu khổ đau

Nếu nhiễm đắm dục vọng

Sẽ đọa trong địa ngục.

Ái lạc trong dục vọng

Bất chợt lạc chẳng còn

Lìa cấu nhiễm, tịch tĩnh

Đạt đến nơi bất diệt.

Người trí trong mọi lúc

Bỏ dục, trang nghiêm thân

Cớ sao kẻ ngu muội

Tham đắm trong dục vọng.

Tham dục như mầm độc

Tiếp xúc phát lửa dữ

Ái lạc trong dục vọng

Sẽ bị độc gây hại.

Như thêm củi vào lửa

Ngọn lửa ấy không tắt

Người ham thích dục lạc

Càng thêm nhiều nhiệt não.

Như phù du thấy đèn

Không biết bị thiêu thân

Chúng sinh ngu si ấy

Tham dục cũng như vậy.

Người tham đắm dục vọng

Thường bị chúng thiêu đốt

Rốt cuộc chẳng hiểu biết

Có khác gì phù du.

Vì vậy chư Thiên kia

Bỏ dục cầu trí Phật

Phóng dật tự tổn hại

Chớ để uổng một đời.

Thường tham đắm năm dục

Giảm mất các nghiệp lành

Bị ngu si lừa dối

Sau sẽ đọa địa ngục.

Như cây độc nở hoa

Bầy ong tranh nhau hút

Kẻ ngu tham dục lạc

Thọ hưởng cho là vui.

Bầy ong vì hút độc

Mạng sống nào còn gì

Độc dục hại chúng sinh

Khó có thể sống mãi.

Lại nữa, lửa địa ngục

Vì dục nên thiêu đốt

Lửa ấy cháy mọi nơi

Đốt chư Thiên, các loài.

Ngạ quỷ khổ đói khát

Lại bị lửa đốt thiêu

Loài súc sinh cũng thế

Thích tìm sự tổn hại.

Tất cả trong thế gian

Đều nương dục mà sống

Lửa này lan khắp nơi

Đốt những kẻ mê dục.

Đối với những cảnh giới

Tâm đam mê xem thường

Kẻ ngu mà hiểu rõ

Thoát khỏi khổ nguy này.

Tâm tham đắm năm dục

Không biết hiểm nạn ấy

Ở trong dòng thác dục

Sẽ sinh ra khổ não.

Chư Thiên tánh khiếp nhược

Tham dục sinh cuồng loạn

Do đó tâm thay đổi

Chẳng biết sợ hãi lớn.

Chư Thiên ham năm dục

Thường sinh tâm bám chặt

Không trí, chẳng xả bỏ

Sau phải buồn, hối hận.

Tâm luôn bị ngu si

Không hiểu rõ ngoại cảnh

Tham dục thật đáng lo

Vừa được chút vui thích.

Trong trăm ngàn vạn ức

Vô lượng vô số kiếp

Đều do dục phá hoại

Vì không phòng hộ tâm.

Bị cảnh dục trói buộc

Sẽ chịu quả địa ngục

Với tâm khéo tu tập

Xa lìa hết tất cả.

Do trước sinh tham nhiễm

Sau sinh khởi sân giận

Bị ngu si mê hoặc

Chẳng khác gì súc sinh.

Kẻ ngu chìm trong dục

Vì dục nên say mê

Giống như phù du kia

Cuối cùng bị lửa đốt.

Sắc thân của chư Thiên

Bị tham dục phá hoại

Bị tham dục chế phục

Nhất định sẽ đọa lạc.

Dục vọng dối chúng sinh

Nên phát sinh ngu muội

Vì dây ái lôi kéo

Phải đọa vào đường ác.

Ai sợ hiểm ác ấy

Tự làm việc thiện lợi

Với tâm ý tịch tĩnh

Không sống trong nhiệt não.

Ai ham thích cảnh giới

Nghi hoặc ngày thêm nhiều

Dần tạo các tội lỗi

Như gió thổi lửa cháy.

Lửa dục luôn thiêu đốt

Niềm vui mau tàn rụi

Hãy suy xét chân thật

Không tham trước cảnh giới.

Người say sưa cảnh dục

Tâm tư sinh mê loạn

Cảnh giới luôn hiển hiện

Là việc làm kẻ ngu.

Không trí, tham cảnh giới

Không sinh tâm chán bỏ

Như củi ném vào lửa

Nhờ gió cháy hừng hực.

Chư Thiên vì đam mê

Đắm trước các dục lạc

Kẻ ngu không chán bỏ

Do đó bị đắm chìm.

Người sinh tâm ràng buộc

Với bao cảnh dục lạc

Bị khổ não biệt ly

Thiêu đốt hoài không ngớt.

Dục lạc ở cõi trời

Sẽ bị ái biệt ly

Khổ ấy hơn cõi người

Chẳng bằng một phần nhỏ.

Chư Thiên hưởng dục lạc

Như cá ở trong nước

Ai tâm cảnh đều quên

Tham dục sẽ không khởi.

Người ham thích gần gũi

Với bao cảnh dục lạc

Không phòng giữ tâm mình

Khổ đau mãi không dứt.

Vì tham đắm năm dục

Không sợ quả khổ kia

Kẻ ngu si không trí

Sau chịu hiểm nạn lớn.

Dục còn hơn tai họa

Vừa được chút sướng vui

Chúng là hạnh bất tịnh

Dẫn dắt vào đường ác.

Người không có mắt trí

Luôn tham nghĩ dục vọng

Cũng như kẻ mù mắt

Rớt hố không cứu được.

Chúng sinh ham dục lạc

Vui ít nhưng sợ nhiều

Giống như tìm thành huyễn

Có bóng như không thật.

Phóng dật sinh hoan lạc

Lần lượt càng ham thích

Chư Thiên bị mê hoặc

Không phát sinh giác ngộ.

Từ cảnh giới sinh tham

Dục vọng theo đó chuyển

Không biết báo khổ lớn

Nhất định phải tự chịu.

Người tham đắm vui chơi

Trong cảnh giới năm dục

Sẽ đọa vào đường ác

Ngu si, sau hối hận.

Ai bỏ cảnh giới si

Không bị lửa dục đốt

Siêng năng tu chánh hạnh

Sẽ được vui tối thượng.

Đem cảnh dục thế gian

So diệu lạc thanh tịnh

Ở trong mười sáu phần

Không sao sánh được một.

Người sinh tâm tham dục

Dục thật chẳng phải vui

Mau bị đọa địa ngục

Phải dự phần khổ đau.

Giả sử trăm ngàn kiếp

Tham dục không biết chán

Thường tìm cảnh giới dục

Nào có vui sướng gì!

Ai sinh tâm tham dục

Tăng trưởng từng sát-na

Chư Thiên và người đời

Do đó mà đọa lạc.

Thường đam mê dục vọng

Là hiểm ác cùng cực

Không sinh tâm xa lìa

Sẽ bị chúng hoại diệt.

Dù mắt lớn như biển

Nhìn sắc không thỏa mãn

Lưỡi nếm vị thơm ngon

Không hề biết nhàm chán.

Mũi ngửi các mùi thơm

Thường không chịu xả bỏ

Do xúc sinh hoan lạc

Tâm ý không cùng tận.

Tai ham thích lắng nghe

Tiếng hay ho vi diệu

Ý tham các pháp trần

Chưa bao giờ rời bỏ.

Sáu căn ấy loạn động

Chẳng khác gì ngựa chứng

Tham cảnh dục không chán

Thường như bị đói khát.

Chư Thiên tham cảnh dục

Như thêm củi vào lửa

Tánh lửa vốn hừng hực

Không biết chán cũng vậy.

Lửa sáu căn bừng cháy

Đốt thiêu từ vô thỉ

Kẻ ngu không hiểu biết

Đam mê như chết giấc.

Nên biết dục lạc ấy

Chính là nhân địa ngục

Thấy dục khởi tâm tham

Như lưỡi rắn chụp mồi.

Lại như kẻ mù lòa

Không mắt, quên dục vọng

Ai sinh tâm tìm cầu

Sẽ đọa vào địa ngục.

Chẳng phải do không mắt

Hay lìa cảnh giới dục

Đủ mắt, tu chánh hạnh

Sẽ vượt khỏi đường ác.

Thích làm điều phi pháp

Tạo các nghiệp bất thiện

Tâm không chán dục vọng

Người ấy đọa nẻo ác.

Ai tham đắm dục vọng

Các khổ từ đó sinh

Vừa bỏ lại tìm cầu

Kẻ vô thức, không trí.

Dục trước như bạn thân

Sau sẽ thành giặc oán

Như quả Kim-bá-ca

Ăn vào sẽ bị hại.

Vô lượng các chúng sinh

Tham dục nên đọa lạc

Như nước chảy không dừng

Dục lạc cũng chẳng khác.

Thọ hưởng những dục lạc

Vườn rừng cảnh giới đẹp

Ai không tham trước chúng

Thường sống nơi an ổn.

Người đam mê vị dục

Phóng dật tâm cuồng loạn

Vui hết khổ xuất hiện

Sau này phải hối hận.

Nhờ nghiệp thiện đã làm

Được thân hình tốt đẹp

Vì vậy chư Thiên kia

Đều sinh tâm tham ái.

Cảnh dục là vô thường

Nhất định phải tan rã

Người đầy đủ trí tuệ

Không loạn tâm với dục.

Thân này nào đáng ưa

Kẻ vô trí ham thích

Thường tạo nhân bất thiện

Phải chịu khổ vị lai.

Phàm phu ngu si ấy

Luôn tham đắm vị dục

Trước tuy có chút vui

Sau chỉ thêm tổn hại.

Âm thanh, sắc đẹp nọ

Thể tánh sinh lậu, hoặc

Kẻ ngu bị lôi kéo

Sẽ hướng đến đường ác.

Người sinh tâm khát ái

Với bao nhiêu vị dục

Họ đau khổ, chẳng vui

Người trí nên rời bỏ.

Như hư không đổ mưa

Làm sông suối càng đầy

Chư Thiên chìm trong dục

Tham dục càng bừng cháy.

Như cá ở trong nước

Còn sinh tâm khát ái

Chư Thiên ham dục lạc

Không nhàm chán cũng thế.

Như cảnh giới hư không

Chẳng biết được biên vực

Người sinh tâm tham dục

Cảnh giới nào cùng tận.

Như biển nổi sóng lớn

Nước biển luôn tràn đầy

Kẻ ngu si tham dục

Tâm thường không biết đủ.

Lại luôn luôn suy xét

Những cảnh dục chưa được

Đã được thì giữ chặt

Như thèm ăn nhỏ dãi.

Dục hay sinh nhiệt não

Là tội ác cùng cực

Vừa diệt lại sinh ra

Không phải cảnh tịch tĩnh.

Dục vọng gây tổn hại

Bỏ dục là trượng phu

Thân suy yếu, nguy ách

Tham dục bỏ ta đi.

Không nhàm chán cảnh giới

Không biết đủ dục lạc

Người trí khéo suy xét

Nên sinh tâm xa lìa.

Cảnh giới là nhân khổ

Tịch tĩnh là gốc vui

Lìa cảnh giới rắn độc

Hãy gần nơi tịch tĩnh.

Dục hay sinh lo sợ

Thân hoại và bệnh nặng

Do nhân duyên tham dục

Lưu chuyển trong luân hồi.

Vô lượng trăm ngàn đời

Hội hợp lại ly tán

Chỉ chư Phật Thế Tôn

Hiểu biết rất chân thật.

Thế gian, xuất thế gian

Tất cả những dục lạc

Vì tham đắm dục vọng

Nên đều bị tan hoại.

Kẻ ngu tâm tham dục

Luyến tiếc không thể bỏ

Bị si mê che mù

Làm sao phát tuệ sáng.

Lời ác nghe thêm ghét

Người này thật đáng sợ

Dục cảnh như cừu thù

Vì sao không xa lánh?

Kẻ ngu tham vướng dục

Bị lửa dục thiêu đốt

Không sinh tâm lo sợ

Sau chịu quả báo khổ.

Ví như đống lửa lớn

Ai thấy cũng kinh sợ

Cảnh dục luôn bừng cháy

Sao lại thích gần gũi.

Thân do gân liên kết

Hãy sinh tâm nhàm lìa

Bị dục vọng mê mờ

Như bị dây trói buộc.

Như quả Kim-bá-ca

Sắc đỏ vị thơm ngon

Ăn vào bị tổn hại

Tham dục cũng như thế.

Như phù du vào đèn

Ắt bị lửa thiêu đốt

Những chúng sinh tham dục

Do đó bị hư hoại.

Kẻ phàm phu vô trí

Khen ngợi dục vọng ấy

Dục như lửa cháy rực

Chạm vào bị thiêu đốt.

Như con nai khát nước

Chạy theo bóng dợn nắng

Do tâm tham dục ấy

Vọng tìm cầu hoan lạc.

Chư Thiên ham dục lạc

Chẳng bao giờ biết đủ

Lậu hoặc sinh từ đó

Làm sao được tịch tĩnh?

Hiện tại tuy được vui

Về sau sẽ bị khổ

Chư Thiên bị dục kéo

Tâm họ luôn tán loạn.

Tâm đắm nhiễm say mê

Với bao nhiêu cảnh giới

Mạng hết nghiệp theo sau

Chắc chắn không nghi ngờ.

Chúng sinh lúc sắp chết

Ai cũng sinh kinh sợ

Do tham cảnh giới dục

Chết không chỗ dựa nương.

Khổ não ái, biệt ly

Đều phát sinh từ dục

Chư Thiên nên hiểu rõ

Đừng sinh tâm tham vướng.

Dục vọng trái nghĩa lợi

Sinh vô thường, sợ hãi

Kẻ phàm phu ngu muội

Ham thích gần gũi chúng.

Vì si mê quá nhiều

Bị lửa tham thiêu đốt

Không chánh niệm, tư duy

Không lo sợ dục lạc.

Ai thích cảnh giới dục

Nhất định chịu khổ đau

Trôi lăn trong ba cõi

Làm sao được giải thoát.

Chúng sinh bị vô minh

Thường chịu nhiều khổ não

Vì thế nói tham dục

Như ánh chớp chẳng lâu.

Nên biết tham dục ấy

Tựa cảnh mộng hư giả

Hiểu khổ, không, vô thường

Và vô ngã chân thật.

Vì vậy chư Phật dạy

Tự tánh năm uẩn không

Ai thấu rõ như Phật(Ai liễu tri như thật)

Sẽ không tham đắm dục.

Vì thương xót hữu tình

Cắt đứt dây phiền não

Để đến bờ giải thoát

Được Niết-bàn tịch tĩnh.

Người ham thích năm dục

Chìm đắm trong ba cõi

Thường mê hoặc tâm mình

Làm sao được tịch tĩnh?

Người tham trước dục lạc

Sẽ quên mất chánh pháp

Tìm cầu cảnh giới ấy

Mau hướng đến địa ngục.

Dục vọng chỉ gây hại

Giống như dao kiếm bén

Ai không sinh nhàm chán

Sau sẽ chịu khổ đau.

Nếu tạo tác thế nào

Tăng trưởng cũng như vậy

Không nhàm chán tham dục

Thường sinh các nhiệt não.

Tìm khoái lạc cõi trời

Sẽ bị dục thiêu đốt

Không tạo nhân đau khổ

Luôn đạt được an vui.

Kẻ ngu dối cảnh dục

Bám chặt không chịu bỏ

Dục y như ánh chớp

Vừa có lại đổi thay.

Người tham đắm năm dục

Liên tục không gián đoạn

Sẽ bị lửa dục vọng

Thiêu đốt không ngừng nghỉ.

Chư Thiên ham cảnh dục

Ngu si lại thêm nhiều

Không thể nào đạt được

Định ly hỷ diệu lạc.

Lìa giải thoát, không lạc

Cũng chẳng có Niết-bàn

Trái nghịch với cảnh dục

Vì thế nên xả bỏ.

Ở trong cảnh giới dục

Các căn không nhàm chán

Chính vì không nhàm chán

Làm sao được giải thoát.

Sống trong biển luân hồi

Hay sinh ra sợ hãi

Hãy bỏ pháp bất thiện

Và hiểm nạn tham dục.

Cảnh dục không dừng nghỉ

Như mặt trời mọc lặn

Hãy thích ở núi rừng

Tu thiền, mong giải thoát.

Dục trái pháp giải thoát

Kẻ ngu cho quý báu

Chỉ bảy món Thánh tài

Rốt ráo được an lạc.

Dục chẳng nơi quay về

Là đồng trống luân hồi

Ai ham thích gần gũi

Sẽ không được giải thoát.

Chẳng lo sợ tội lỗi

Thật là kẻ ngu si

Phi thánh tài gọi tài

Chỉ khổ đau chẳng vui.

Người xa lìa tham dục

Không sinh tâm tham ái

Là người khéo ở yên

Không bị lửa dục hại.

Kẻ tham dục chẳng dừng

Tâm tư không an tịnh

Tương ứng với tham ái

Như ngọn lửa bốc cao.

Chư Thiên, A-tu-la

Nhân cùng với Phi nhân

Không nhàm chán dục vọng

Đều bị chúng phá hoại.

Người đối với cảnh dục

Mê hoặc tâm cuồng loạn

Là tự lừa dối mình

Do đó phải tan hoại.

Những chúng sinh ngu si

Không biết tướng tội phước

Thường sinh tâm tham ái

Bao nhiêu cảnh giới dục.

Chư Thiên bị dục kéo

Tâm tư bị si loạn

Ai thích công đức phật

Nên lìa cảnh giới ấy.

Năm dục hiện tại này

Hay sinh các tội lỗi

Không tham đắm dục lạc

Gọi là người có trí.