Kinh Tiểu Bộ 2

Hội Đồng Chứng Minh

GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM

KINH TIỂU BỘ

TẬP II

(Số thứ tự 29)

NHÀ XUẤT BẢN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

ấn hành – 1999

HỘI ĐỒNG CHỨNG MINH

Của

HỘI ĐỒNG PHIÊN DỊCH VÀ ẤN HÀNH

ĐẠI TẠNG KINH VIỆT NAM

1. Hòa thượng THÍCH TRÍ TỊNH

2. Hòa thượng THÍCH HUỆ THÀNH

3. Hòa thượng THÍCH GIÁC NHU

4. Hòa thượng KIM CƯƠNG TỬ

5. Hòa thượng THÍCH TÂM THÔNG

6. Hòa thượng THÍCH SIÊU VIỆT

7. Hòa thượng MAHÀ SARAY

8. Hòa thượng THÍCH TRÍ NGHIÊM

Hội Đồng Chỉ Đạo

HỘI ĐỒNG CHỈ ĐẠO

PHIÊN DỊCH và ẤN HÀNH

ĐẠI TẠNG KINH VIỆT NAM

Chủ tịch

Hòa thượng THÍCH MINH CHÂU

- Phó chủ tịch: Hòa thượng THÍCH THIỆN SIÊU

- Phó chủ tịch: Hòa thượng KIM CƯƠNG TỬ

- Phó chủ tịch: Hòa thượng THÍCH THANH KIỂM

- Phó chủ tịch: Hòa thượng THÍCH THANH TỪ

- Phó chủ tịch: Hòa thượng THÍCH THIỆN CHÂU

Trưởng ban thư ký:

Thượng tọa THÍCH CHƠN THIỆN

Trưởng ban tài chánh:

Thượng tọa THÍCH GIÁC TOÀN

Trưởng ban In ấn và Phát hành:

Cư sĩ VÕ ĐÌNH CƯỜNG

Trưởng ban Từ vựng Phật học:

Cư sĩ MINH CHI

Phẩm I. Lâu Đài Nữ Giới - Chuyện thứ nhất: Lâu Đài Có Sàng Tọa

ĐẢNH LỄ ĐỨC THẾ TÔN,

BẬC A-LA-HÁN, CHÁNH ĐẲNG GIÁC

PHẨM I

LÂU ĐÀI NỮ GIỚI

1. Chuyện thứ nhất

LÂU ĐÀI CÓ SÀNG TỌA

(Pìtha-Vimàna)

Một thời đức Thế Tôn trú tại Sàvatthi (Xá-vệ), ở Jetavana (Kỳ Viên) trong tinh xá ông Anàthapindika (Cấp Cô Độc). Sau khi vua Pasenadi (Ba-tư-nặc), nước Kosala (Kiều-tát-la), đã cúng dường suốt bảy ngày lễ vật vô thượng lên Tăng chúng với đức Phật là thượng thủ và nhà đại phú Anàthapindika đã cúng dường suốt ba ngày để phù hợp với lễ vật của nhà vua, và đại đệ tử nữ cư sĩ Visàkhà (Tỳ-xá-khư) đã cúng dường đại lễ vật như thế, tin đồn về sự cúng dường vô thượng được truyền đi khắp cõi Jambudìpa (Diêm-phù-đề): Phải chăng bố thí cúng dường chỉ đặc biệt phát sinh kết quả lớn khi

đó là sự bố thí hào phóng với lễ vật cao sang như vậy, hay đúng hơn, đó là sự bố thí cúng dường tùy theo phương tiện của mình?”

Khi Tăng chúng nghe lời bình luận này, chư vị trình lên đức Thế Tôn. Đức Thế Tôn bảo:

- “Không phải chỉ do hiệu lực của tặng vật mà việc bố thí cúng dường đặc biệt phát sinh kết quả lớn, song đúng hơn, do hiệu lực của tín tâm và phước điền của những người nhận được vật cúng dường. Vì vậy, dù chỉ nhỏ bằng một nắm thóc hay một tấm giẻ, một tọa cụ bằng cỏ lá hay một hạt đậu trong nước tiểu hôi thối của trâu bò, được cúng dường với lòng thành cho một người xứng đáng nhận lễ vật cũng sẽ có đại kết quả, đại vinh quang và thấm nhuần khắp nơi”.

Thiên chủ Sakkha (Đế Thích) đã nói như vầy:

“Nếu có tín tâm, thì không một vật cúng dường nào có thể nói là không quan trọng.

Khi nó được dâng lên đức Như Lai, Chánh Đẳng Giác hay vị đệ tử của Ngài”.

Bấy giờ, chuyện này được phổ biến rộng khắp cõi Diêm-phù-đề.

Quần chúng tùy theo phương tiện của họ bố thí,

cúng dường Sa-môn, Bà-la-môn, du sĩ lữ hành và hạng người cùng khổ; họ cung cấp nước uống trong sân nhà hoặc để ghế ngồi ở cổng ra vào.

Thời ấy có một Tỷ-kheo đầy đủ hảo tướng oai nghi, đến khất thực đúng thời trước một nhà kia. Tại đó, vị thiện gia tín nữ chào đón vị ấy, cung kính đảnh lễ và trải một tấm vải vàng được ủi thẳng trên sàng tọa của bà rồi đem lại dâng vị ấy.

Bà cúng dường món ăn mà bà có thể sắm được và quạt hầu vị ấy. Vốn tâm tín thành, bà suy nghĩ: “Nay vừa phát sinh một phước điền vô thượng dành cho ta”.

Khi vị Tỷ-kheo đã thọ thực xong, vị ấy thuyết pháp về sự cúng dường sàng tọa và thực phẩm... rồi ra đi. Khi bà ấy nghĩ về việc bố thí của bà và bài pháp thoại, tâm bà lập tức rung động với niềm hoan lạc và bà cúng dường vị Tỷ-kheo cả chiếc sàng tọa ấy nữa.

Ít lâu sau, bà mắc bệnh từ trần và được tái sinh vào cõi trời Ba mươi ba trong một Lâu đài bằng vàng dài mười hai do-tuần (dặm). Bà có một đoàn tùy tùng hầu cận gồm một ngàn tiên nữ. Vì trước kia bà cúng dường sàng tọa, nên tại đấy xuất hiện cho bà một chiếc sàng tọa bằng vàng dài một do-tuần, du hành thật nhanh qua bầu trời, giống như một ngôi nhà có nóc nhọn. Vì thế nó

được gọi là Lâu đài có sàng tọa. Vì chiếc sàng tọa được cúng dường trước kia có phủ tấm vải màu vàng lên, nên Lâu đài này bằng vàng, chứng tỏ sự tương tự giữa nghiệp và quả. Vì sàng tọa đã được cúng dường với tâm hoan hỷ mãnh liệt, nên Lâu đài di chuyển rất nhanh. Vì lễ vật ấy được cúng dường với sự thích thú của người xứng đáng nhận nó, nên Lâu đài có thể di chuyển tùy theo sở thích của bà. Vì hiệu quả tín tâm hoan hỷ của nữ nhân kia, nên Lâu đài rực rỡ và sáng chói.

Bấy giờ vào một ngày lễ hội, chư Thiên đều đi được, mỗi vị tùy theo phương tiện do uy lực của mình đến Hỷ lạc Viên Nandana để vui chơi trong ngự uyển, vị Thiên nữ kia phục sức thiên y và điểm trang thiên bảo, khởi hành trong Lâu đài có sàng tọa đầy oai nghi với cả ngàn thị nữ hộ tống.

Lúc ấy, Tôn giả Mahà-Moggallàna du hành lên cõi thiên, vừa đến cảnh giới trời Ba mươi ba và xuất hiện gần chỗ Thiên nữ này. Khi thấy Tôn giả, vị Thiên nữ vô cùng hoan hỷ, cung kính bước xuống khỏi sàng tọa tiến đến gần vị Trưởng lão, cúi mình đảnh lễ với năm phần thân thể sát đất, rồi đứng lên bày tỏ sự tôn trọng với đôi tay chấp lại, mười đầu ngón sát vào nhau.

Mặc dầu vị Trưởng lão này nhờ thần lực đa diện

của trí tuệ, đã tự mình thấy rõ như thể ngắm quả Myrobalan trong lòng bàn tay, các thiện nghiệp và ác nghiệp do Thiên nữ này cũng như các vị khác đã tạo ra, nhờ khả năng tri kiến của Tôn giả về nghiệp quả tương ứng, tuy nhiên, vì ngay khi vừa tái sanh cõi trời, các Thiên nữ liền hỏi: - “Tiểu nữ đã từ trần tại đâu và được tái sanh vào thế giới này?” – “Tiểu nữ đã làm thiện nghiệp gì để được phước phần này?”, và theo lệ thường, chư vị ấy đều đi đến kết luận đúng đắn, do đó, vị Trưởng lão muốn làm sáng tỏ nghiệp quả cho thế giới chư Thiên, bèn bảo Thiên nữ này kể lại hạnh nghiệp vị ấy đã làm, rồi ngâm các vần kệ sau:

1. Tọa sàng kim sắc thật huy hoàng,

Di chuyển nhanh như ý của nàng,

Nàng đội vòng hoa, trang phục đẹp,

Sáng như tia chớp giữa mây ngàn.

2. Vì sao nàng được sắc như vầy,

Vì cớ gì nàng vinh hiển đây,

Những lạc thú nào nàng mến chuộng

Trong tâm, đều xuất hiện ra ngay?

3. Hỡi nàng Thiên nữ đại oai thần,

Nàng tạo đức gì giữa thế nhân,

Thần lực nàng vì sao rực rỡ,

Dung quang chiếu sáng khắp mười phương?

4. Nàng Thiên nữ ấy hỷ tâm tràn,

Được Mục-liên Tôn giả hỏi han,

Nàng giải đáp ngay phần hạnh nghiệp,

Và đây là kết quả cho nàng:

5. Khi được làm người giữa thế nhân,

Con mang sàng tọa nhỏ đem dâng,

Vái chào cung kính khách xa đến,

Tay chắp, cúng dường theo khả năng.

6. Vì vậy sắc con đẹp thế này,

Và con vinh hiển ở nơi đây,

Bất kỳ lạc thú nào trong dạ

Yêu chuộng, tức thì xuất hiện ngay.

7. Xin trình Tôn giả đại oai thần

Công đức con làm giữa thế nhân,

Nhờ đấy oai nghi con rực rỡ,

Dung quang tỏa sáng khắp mười phương.

Phẩm I. Lâu Đài Nữ Giới - Chuyện thứ hai: Lâu Đài Có Sàng Tọa Thứ Hai

2. Chuyện thứ hai

LÂU ĐÀI CÓ SÀNG TỌA THỨ HAI

(Dutiyapìthà-Vimàna)

Phần giải thích và bình luận chuyện này phải được hiểu tương ứng với những gì đã nói trong chuyện thứ nhất. Song có điểm dị biệt là:

Chuyện kể rằng một nữ nhân sống ở Sàvatthi thấy một Tỷ-kheo đến nhà bà khất thực; với tâm tín thành, khi muốn cúng dường vị ấy một tọa sàng, bà trải một tấm vải xanh trên tọa sàng của bà tặng vị ấy. Vì thế, khi bà tái sanh lên thiên giới, tại đó xuất hiện cho bà một sàng tọa làm bằng ngọc bích. Do vậy, có các vần kệ:

1. Tọa sàng ngọc bích thật huy hoàng,

Di chuyển nhanh như ý của nàng,

Nàng đội vòng hoa, trang phục đẹp,

Sáng như tia chớp giữa mây ngàn.

2. Vì sao nàng được sắc như vầy,

Vì cớ gì nàng vinh hiển đây,

Những lạc thú nào nàng mến chuộng

Trong tâm, đều xuất hiện ra ngay?

3. Hỡi nàng Thiên nữ đại oai thần,

Nàng tạo đức gì giữa thế nhân,

Thần lực nàng vì sao rực rỡ,

Dung quang chiếu sáng khắp mười phương?

4. Nàng Thiên nữ ấy hỷ tâm tràn,

Được Mục-liên Tôn giả hỏi han,

Nàng giải đáp ngay phần hạnh nghiệp,

Và đây là kết quả cho nàng:

5. Khi được làm người giữa thế nhân,

Con mang sàng tọa nhỏ đem dâng,

Vái chào cung kính khách xa đến,

Tay chắp, cúng dường theo khả năng.

6. Vì vậy sắc con đẹp thế này,

Và con vinh hiển ở nơi đây,

Bất kỳ lạc thú nào trong dạ,

Yêu chuộng, tức thì xuất hiện ngay.

7. Xin trình Tôn giả đại oai thần

Công đức con làm giữa thế nhân,

Nhờ đấy oai nghi con rực rỡ,

Dung quang tỏa sáng khắp mười phương.

Phẩm I. Lâu Đài Nữ Giới - Chuyện thứ ba: Lâu Đài Có Sàng Tọa Thứ Ba

3. Chuyện thứ ba

LÂU ĐÀI CÓ SÀNG TỌA THỨ BA

(Tatiyapìtha-Vimàna)

Tại Ràjagaha (Vương Xá) (như chuyện số 1), vị nữ nhân phát nguyện lúc dâng cúng sàng tọa của bà: “Ước mong hạnh nghiệp này sẽ làm nhân duyên cho ta được một sàng tọa bằng vàng trong kiếp sau”.

Do đó, có truyền thuyết như vầy:

1. Tọa sàng kim sắc thật huy hoàng,

Di chuyển nhanh như ý của nàng,

Nàng đội vòng hoa, trang phục đẹp,

Sáng như tia chớp giữa mây ngàn.

2. Vì sao nàng được sắc như vầy,

Vì cớ gì nàng vinh hiển đây,

Những lạc thú nào nàng mến chuộng

Trong tâm, đều xuất hiện ra ngay?

3. Hỡi nàng Thiên nữ đại oai thần,

Nàng tạo đức gì giữa thế nhân,

Thần lực nàng vì sao rực rỡ,

Dung quang chiếu sáng khắp mười phương?

4. Nàng Thiên nữ ấy hỷ tâm tràn,

Được Mục-liên Tôn giả hỏi han,

Nàng giải đáp ngay phần hạnh nghiệp,

Và đây là kết quả cho nàng:

5. Vì một hành vi nhỏ của con,

Đây là kết quả sắc huy hoàng,

Ngày xưa khi ở trong tiền kiếp,

Con được làm người giữa thế gian.

6. Con gặp một vô lậu Thánh Tăng,

An nhiên tâm trí, chẳng mê lầm,

Với người, con có lòng thành tín,

Đem đến tận tay chiếc tọa sàng.

7. Vì vậy sắc con đẹp thế này,

Và con vinh hiển ở nơi đây,

Bất kỳ lạc thú nào trong dạ

Yêu chuộng, tức thì xuất hiện ngay.

8. Xin trình Tôn giả đại oai thần,

Công đức con làm giữa thế nhân,

Nhờ đấy oai nghi con rực rỡ,

Dung quang tỏa sáng khắp mười phương.

Phẩm I. Lâu Đài Nữ Giới - Chuyện thứ tư: Lâu Đài Có Sàng Tọa Thứ Tư

4. Chuyện thứ tư

LÂU ĐÀI CÓ SÀNG TỌA THỨ TƯ

(Catutthapìtha-Vimàna)

Hoàn cảnh chuyện này cũng ở Ràjagaha. Chuyện phải được hiểu như đã được tả ở Lâu đài thứ hai vì nữ nhân tặng sàng tọa sau khi trải tấm vải xanh lên đó, nên đời sau một Lâu đài bằng ngọc bích cũng xuất hiện cho bà. Phần còn lại cũng giống như chuyện đã được kể về Lâu đài thứ nhất. Do đó có truyền thuyết:

1. Toạ sàng ngọc bích thật huy hoàng,

Di chuyển nhanh như ý của nàng,

Nàng đội vòng hoa, trang phục đẹp,

Sáng như tia chớp giữa mây ngàn.

2. Vì sao nàng được sắc như vầy,

Vì cớ gì nàng vinh hiển đây,

Những lạc thú nào nàng mến chuộng

Trong tâm, đều xuất hiện ra ngay?

3. Hỡi nàng Thiên nữ đại oai thần,

Nàng tạo đức gì giữa thế nhân,

Thần lực nàng vì sao rực rỡ,

Dung quang chiếu sáng khắp mười phương?

4. Nàng Thiên nữ ấy hỷ tâm tràn,

Được Mục-liên Tôn giả hỏi han,

Nàng giải đáp ngay phần hạnh nghiệp,

Và đây là kết quả cho nàng:

5. Vì một hành vi nhỏ của con,

Đây là kết quả sắc huy hoàng,

Ngày xưa khi ở trong tiền kiếp,

Con được làm người giữa thế gian.

6. Con gặp một vô lậu Thánh Tăng,

An nhiên tâm trí, chẳng mê lầm,

Với người, con có lòng thành tín,

Đem đến tận tay chiếc tọa tàng.

7. Vì vậy sắc con đẹp thế này,

Là con vinh hiển ở nơi đây,

Bất kỳ lạc thú nào trong dạ

Yêu chuộng, tức thì xuất hiện ngay.

8. Xin trình Tôn giả đại oai thần

Công đức con làm giữa thế nhân,

Nhờ đấy oai nghi con rực rỡ,

Dung quang tỏa sáng khắp mười phương.

Phẩm I. Lâu Đài Nữ Giới - Chuyện thứ năm: Lâu Đài Có Con Voi

5. Chuyện thứ năm

LÂU ĐÀI CON VOI

(Kuñjara-Vima ana)

Đức Thế Tôn lúc ấy đang trú tại Ràjagaha ở chỗ nuôi sóc trong Veluvana (Trúc Lâm). Bất ngờ một hôm có lễ hội được công bố khắp thành Ràjagaha. Mọi người đều phục sức thật đẹp và đi dự lễ hội.

Bấy giờ Đại vương Bimbisàra thể theo nguyện vọng của thần dân, ngự ra khỏi cung và đi dự lễ quanh kinh thành trong cảnh vô cùng uy nghi rực rỡ. Thời ấy một thiện nữ nhân trú tại Ràjagaha thấy cảnh huy hoàng của nhà vua, lòng đầy kinh ngạc thích thú, bèn hỏi những người có tiếng thông thái:

- Nhờ phước nghiệp gì ta tạo được cảnh vinh quang như thiên giới này?

Họ bảo nàng:

- Này bạn, một thiện nghiệp cũng như viên ngọc

quý làm thỏa nguyện, hay cây thần ban điều ước này.

Khi nghe thế, nàng tự nhủ: “Ta thấy kết quả trên thiên giới còn vĩ đại hơn phần thưởng kia (do việc bố thí cúng dường)”. Từ đấy nàng trở nên nhiệt tâm thực hành các công đức thiện nghiệp.

Bấy giờ, cha mẹ gửi cho nàng một bộ y phục mới, một sàng tọa mới, một bó hoa sen, sữa lạc, mật ong, đường và gạo. Khi thấy các thứ này, nàng tự bảo: “Ta muốn bố thí, và bây giờ các lễ vật xứng đáng bố thí cúng dường đã có trong tay ta”. Và với lòng hoan hỷ, nàng chuẩn bị lễ vật, nhà cửa và bản thân vào ngày hôm sau.

Thời ấy, Tôn giả Sàriputta đi khất thực trong thành Ràjagaha, vào đường phố với oai nghi của một người đang đặt xuống chiếc túi đựng một ngàn đồng tiền.

Người nữ tỳ của nàng thấy vị Trưởng lão liền thưa:

- Bạch Tôn giả, xin đưa bình bát cho tiện nữ.

Và nàng nói thêm:

- Xin Tôn giả đi lối này để làm đặc ân cho một tín nữ.

Tôn giả trao nàng chiếc bình bát. Nàng dẫn Tôn giả đến nhà. Lúc ấy nữ nhân kia chào đón và phục vụ Tôn giả. Trong lúc nàng thiết đãi ngài, nàng phát

nguyện: “Do uy lực của phước nghiệp này, ước mong ta sẽ được mọi cảnh vinh quang trên thiên giới, đầy đủ các thiên tượng, trùng các và sàng tọa, và ước mong không lúc nào thiếu hoa sen”.

Kế đó, khi vị Trưởng lão đã thọ thực xong, nàng rửa bình bát và đổ đầy lạc, mật ong, đường, cùng các thứ khác, lại lấy một xấp vải trải lên sàng tọa và trao tận tay vị Trưởng lão.

Sau khi vị Trưởng lão đã giã từ, nàng ra lệnh cho hai gia nhân:

- Hãy đem sàng tọa này và bình bát đến tinh xá, cúng dường Trưởng lão ấy rồi trở về.

Họ tuân lệnh. Về sau, nàng từ trần và được tái sanh vào cõi trời Ba mươi ba trong một Lâu đài bằng vàng cao một trăm do-tuần và có một đoàn tùy tùng hộ tống, gồm một ngàn tiên nữ.

Do ước nguyện của nàng, một con voi quý cao năm do-tuần xuất hiện cho nàng, được quấn quanh mình với các vòng hoa sen và trang điểm cân đai toàn vàng.

Bấy giờ vào một ngày lễ hội, chư Thiên đều đi dự, mỗi vị tùy theo uy lực của mình đến Hỷ Lạc Viên Nandana để vui chơi trong ngự uyển.

(Từ đây về sau câu chuyện cũng giống như phần sớ giải Lâu đài thứ nhất). Như vậy chuyện này phải được hiểu như trong chuyện ấy, song ở đây, Tôn giả Moggallàna ngâm các vần kệ sau:

1. Voi nàng như ngọn núi huy hoàng,

Tô điểm cân đai đủ ngọc vàng,

Khả ái, oai hùng, đầy tốc lực,

Nhẹ nhàng di chuyển giữa không gian.

2. Đây là một bảo tượng liên hoa,

Ánh sáng sen xanh, đỏ tỏa ra,

Chân cẳng voi đầy hương phấn phủ,

Sen vàng treo lủng lẳng trên ngà.

3. Rải rác hoa sen khắp mặt đường,

Phẳng lì, tô điểm cánh sen tàn,

Khiến lòng mê mẩn, đầy êm ái,

Vương tượng bước đi thật nhịp nhàng.

4. Trong lúc tượng vương tiến bước lên,

Chuỗi chuông vàng trổi khúc êm đềm,

Chung thanh chẳng khác nào âm nhạc

Năm thứ đàn tơ hợp tấu nên.

5. An tọa trên lưng đại tượng vương,

Xiêm y nàng trắng, khéo trang hoàng,

Trông nàng thù thắng về dung sắc,

Vượt hẳn bao tiên nữ cả đoàn.

6. Kết quả này do việc cúng dường,

Hay trì giới, hoặc chắp tay nàng?

Khi nàng được hỏi điều như vậy.

Hãy nói cho ta biết rõ ràng.

7. Nàng Thiên nữ ấy hỷ tâm tràn,

Được Mục-liên Tôn giả hỏi han,

Nàng giải đáp ngay phần hạnh nghiệp,

Và đây là kết quả cho nàng:

8. Thấy một Sa-môn đủ tướng hiền,

Hân hoan Thiền định, trí an nhiên,

Con dâng sàng tọa đầy hoa rắc,

Với một tấm khăn vải phủ lên.

9. Tâm tín thành, tay tự trải khăn,

Rải hoa sen nở đã gần tàn,

Cùng chung các cánh hoa sen rụng,

Khắp chốn bao quanh chiếc tọa sàng.

10. Kết quả này do thiện nghiệp duyên,

Nên con nhận được của chư Thiên

Ân tình phụng sự và thương mến,

Con được tôn vinh ở cõi tiên.

11. Quả thực kẻ nào có tín tâm

Muốn đem sàng tọa để cung dâng

Những người giải thoát, tâm thanh tịnh,

Sẽ được như con, hưởng phước ân.

12. Vậy do ước vọng được an lành,

Mong quả lớn sau sẽ đạt thành,

Phải tặng tọa sàng cho những vị

Mang thân đời cuối chẳng lai sanh.

Phẩm I. Lâu Đài Nữ Giới - Chuyện thứ sáu: Lâu Đài Có Chiếc Thuyền

6. Chuyện thứ sáu

LÂU ĐÀI CÓ CHIẾC THUYỀN

(Nàvà-Vimàna)

Trong lúc đức Thế Tôn trú tại Sàvatthi (Xá-vệ), mười sáu Tỷ-kheo đã an cư mùa mưa trong một ngôi làng, khởi hành đến Sàvatthi vào mùa nắng, bảo nhau: “Chúng ta sẽ đến yết kiến đức Thế Tôn và nghe Pháp”.

Trên đường đi, có một sa mạc không có nước, vì chư vị bị sức nóng bức bách và không tìm ra nước, chư vị liền đến vùng lân cận một ngôi làng. Tại đó, một nữ nhân cầm bình nước đang đi tới giếng.

Bấy giờ chư Tăng thấy nàng bèn bảo:

- Nếu ta đi đến nơi mà nàng đang đi, thì chúng ta có thể xin nước.

Chư vị đi theo nàng, thấy cái giếng, bèn dừng lại bên nàng. Nàng kéo nước từ giếng lên và thấy chư vị, nàng

tự nhủ: “Những bậc chân chánh này đang khát nước”, rồi cung kính mời chư vị uống nước. Chư vị lấy cái lọc nước từ túi xách ra, lọc nước và uống thật nhiều nước như ý muốn, tẩm mát tay chân, nói lời chúc lành với nữ nhân vì đã tặng nước cho chư vị, rồi ra đi. Nàng ghi nhớ công đức ấy trong lòng và thỉnh thoảng nàng lại nghĩ đến việc ấy.

Về sau nàng từ trần và tái sanh vào cõi trời Ba mươi ba. Do uy lực công đức của nàng, tại chỗ ấy đã xuất hiện cho nàng một Lâu đài vĩ đại, được làm tăng vẻ mỹ lệ bằng một cây thần ban điều ước. Chung quanh cây là một dòng suối chảy với nước trong như khối ngọc và đôi bờ cát trắng trải dài lấp lánh như những chuỗi ngọc trai và dải bạc.

Ở hai bên bờ và ngay cổng đi vào lạc viên của Lâu đài là một hồ sen lớn, được tô điểm với các chùm sen ngũ sắc và một chiếc thuyền bằng vàng.

Thiên nữ ấy an trú tại đó, hưởng thiên lạc, vui chơi nhàn nhã trong chiếc thuyền kia. Rồi một hôm, Tôn giả Mahà-Moggallàna trong lúc du hành đến cõi trời, thấy nàng Thiên nữ đang vui chơi như vậy, bèn hỏi:

1. Tiên nương đang đứng ở trong thuyền

Có mái vàng che phủ phía trên,

Nàng bước xuống hồ sen ngắt hái

Một hoa sen với cánh tay tiên.

2. Trùng các là nơi nàng trú thân,

Lâu đài có nóc nhọn nhiều tầng,

Khéo xây ngăn nắp và cân xứng,

Rực rỡ, sáng ngời khắp bốn phương.

3. Vì sao nàng được sắc như vầy,

Vì cớ gì nàng vinh hiển đây,

Những lạc thú gì nàng mến chuộng

Trong tâm, đều xuất hiện ra ngay?

4. Hỡi nàng Thiên nữ đại oai thần,

Nàng tạo đức gì giữa thế nhân,

Thần lực nàng vì sao rực rỡ,

Dung quang chiếu sáng khắp mười phương.

5. Nàng Thiên nữ ấy hỷ tâm tràn,

Được Mục-liên Tôn giả hỏi han,

Nàng giải đáp ngay phần hạnh nghiệp,

Và đây là kết quả cho nàng:

6. Khi được làm người giữa thế nhân,

Kiếp xưa sinh ở chốn phàm trần,

Con thấy chư Tăng đang khát nước,

Quyết lòng, con kéo nước lên dâng.

7. Quả thật ai đầy đủ nhiệt tâm,

Đem dâng nước uống đến chư Tăng

Khát nhiều, mỏi mệt, ngày sau được

Suối mát đầy sen nở trắng ngần.

8. Bên mình nước mát với đôi bờ

Cát trắng viền luôn chảy lững lờ,

Đầy đủ sà-la, xoài, ngọc quế,

Kèn, đào, ti-lak nở muôn hoa.

9. Phong cảnh càng tăng vẻ mỹ quang,

Lâu đài rực sáng tuyệt trần gian,

Đây là kết quả hành vi ấy,

Ai tạo phước lành hưởng lạc an.

10. Trùng các là nơi con trú thân,

Lâu đài có nóc nhọn nhiều tầng,

Khéo xây ngăn nắp và cân xứng,

Rực rỡ, sáng ngời khắp bốn phương.

11. Vì vậy sắc con đẹp thế này,

Và con vinh hiển ở nơi đây,

Bất kỳ lạc thú nào trong dạ

Yêu chuộng, tức thì xuất hiện ngay.

12. Xin trình Tôn giả đại oai thần,

Công đức con làm giữa thế nhân,

Nhờ đấy, oai nghi con rực rỡ,

Dung quang tỏa sáng khắp mười phương.

Phẩm I. Lâu Đài Nữ Giới - Chuyện thứ bảy: Lâu Đài Có Chiếc Thuyền Thứ Hai

7. Chuyện thứ bảy

LÂU ĐÀI CÓ CHIẾC THUYỀN THỨ HAI

(Dutiyanàvà Vimàna)

Trong lúc đức Thế Tôn trú tại Sàvatthi, có một Tỷ-kheo đã đoạn tận lậu hoặc, vào đầu mùa mưa, muốn khởi sự an cư trong một làng xóm, nên vị ấy khởi hành sau buổi ngọ trai, lên đường đi từ Sàvatthi đến làng ấy.

Khi mệt mỏi vì khát nước và đường xa, vị ấy ghé đến một làng nọ. Thấy không nơi nào có bóng cây và nước uống trong vùng lân cận, lại bị cơn mệt nhọc trấn áp, vị ấy đắp thượng y đi vào làng, dừng chân ở cửa nhà thôn trưởng. Tại đó, có một nữ nhân thấy vị này bèn hỏi:

- Tôn giả từ đâu đến?

Và khi thấy vị ấy mỏi mệt, khát nước, bà mời vị ấy vào nhà và ngồi trên sàng tọa. Bà lại đưa nước rửa

chân, dầu để xoa chân và quạt hầu vị ấy.

Khi cơn nóng đã dịu, bà dọn nước ngọt, thơm mát mời vị ấy. Vị Trưởng lão uống nước xong, cơn khát lắng xuống, vị ấy cám ơn bà và ra đi. Về sau bà từ trần, được tái sinh vào cõi trời Ba mươi ba. Mọi việc cần được hiểu như ở chuyện Lâu đài trước. Các vần kệ cũng giống như vậy.

Phẩm I. Lâu Đài Nữ Giới - Chuyện thứ tám: Lâu Đài Có Chiếc Thuyền Thứ Ba

8. Chuyện thứ tám

LÂU ĐÀI CÓ CHIẾC THUYỀN THỨ BA

(Tatiyanàvà-Vimàna )

Trong lúc đức Thế Tôn du hành quanh thị trấn với hội chúng Tỷ-kheo đông đảo, Ngài đến một ngôi làng Bà-la-môn tên là Thùna ở quốc độ Kosala. Các gia chủ Bà-la-môn ở Thùna nghe tin: “Người ta nói rằng Sa-môn Gotama đã đến tại cánh đồng làng ta”.

Bây giờ các gia chủ Bà-la-môn là ngoại đạo có tà kiến, bản tính keo kiệt, bảo nhau:

- Nếu Sa-môn Gotama vào làng này và ở lại độ hai ba ngày, vị ấy sẽ an trú tất cả dân làng này vào Giáo pháp của vị ấy. Khi ấy giáo lý Bà-la-môn sẽ không có nơi nương tựa.

Và cố ngăn cản đức Thế Tôn dừng chân tại đấy, họ đưa thuyền bè ra khỏi bến đậu và làm cho cầu cống trở thành vô dụng. Họ lấp kín các giếng nước trừ một

giếng cũ đầy cỏ rác và che giấu các mạch nước, nhà nghỉ và lầu trọ. Chuyện được kể trong Kinh Udàna (Cảm Hứng Ngữ) như vậy ở phẩm VII, 9.

Đức Thế Tôn biết được ác nghiệp của họ và sinh lòng thương xót họ, bèn du hành giữa không gian cùng chư Tỷ-kheo vượt qua sông, rồi tiếp tục đi đến làng Bà-la-môn Thùna. Ngài rời đường cái và ngồi xuống một gốc cây.

Vào lúc ấy, một số nữ nhân đi ngang và xách nước gần đức Thế Tôn, trong lòng đã có sự giao ước: “Nếu Sa-môn Gotama đến đây, không được ai tiếp đón vị ấy, và khi vị ấy đến nhà nào thì không ai được đem thực phẩm cho vị ấy hoặc đệ tử của vị ấy cả”.

Rồi một nữ tỳ của một gia chủ Bà-la-môn đi đến với một ghè nước, thấy đức Thế Tôn được một hội chúng Tỷ-kheo vây quanh, nhận ra rằng chư vị đều khát nước và mệt mỏi; với lòng đầy tín thành, nàng muốn đem nước cúng dường chư vị. Nàng tự nhủ: “Cho dù dân chúng làng này đã quyết định không được cho Sa-môn Gotama thứ gì cả, thậm chí cũng không được đảnh lễ cung kính, tuy nhiên, nếu khi ta đã tìm ra các phước điền vô thượng, xứng đáng được cúng dường này, ta lại không làm nơi nương tựa cho ta bằng cách chỉ đem nước cúng dường

mà thôi, thì biết bao giờ ta mới được giải thoát khỏi cuộc sống đau khổ trong đời sau? Ta hãy vui lòng để chủ ta và mọi người trong làng này đập ta, trói ta, ta vẫn quyết cúng dường nước cho phước điền như thế”.

Khi nàng đã quyết tâm như vậy, mặc dù các nữ nhân khác đang xách nước cố ngăn cản nàng, nàng vẫn không quan tâm đến tính mạng mình, nhấc ghè nước trên đầu xuống, đặt sang một bên, đến gần đức Thế Tôn với lòng đầy hân hoan, hạnh phúc, nàng đảnh lễ với năm phần thân thể sát đất, và dâng nước lên Ngài.

Đức Thế Tôn nhận ra tín tâm của nàng, và để ban đặc ân cho nàng. Ngài rửa tay chân và uống nước mát. Nước trong bình không giảm xuống. Cô gái thấy vậy càng tăng tín tâm, đem nước đến lần lượt cho mỗi vị Tỷ-kheo, rồi cho tất cả chư vị. Nước cũng vẫn không giảm bớt. Lòng đầy hân hoan phấn khởi, với bình nước vẫn đầy như bao giờ, nàng trở về nhà.

Gia chủ Bà-la-môn của nàng nghe tin nàng đem cho nước uống. “Nó đã phá luật lệ của làng này và ta sẽ bị chê cười”, ông bảo. Lòng nổi cơn giận bừng bừng sôi sục, ông ném nàng xuống đất đấm đá túi bụi. Vì bị trận đòn tàn nhẫn ấy, nàng qua đời, được tái sanh vào cõi trời Ba mươi ba và một Lâu đài xuất hiện cho

nàng như được tả trong chuyện Lâu đài có chiếc thuyền thứ nhất.

Bấy giờ, đức Thế Tôn bảo Tôn giả Ànanda:

- Này Ananda, hãy đem nước giếng cho Ta.

Vị Trưởng lão đáp:

- Bạch Thế Tôn, giếng ở đây đã bị dân chúng Thùna làm ô nhiễm. Con không thể lấy nước được.

Nhưng đức Thế Tôn ra lệnh cho vị này lần thứ hai, lần thứ ba, vị Trưởng lão cầm bình bát của đức Thế Tôn và đi về phía giếng. Khi vị ấy đến, nước giếng đã dâng đầy lên cao, tràn khỏi miệng, và chảy ra mọi phía.

Mọi thứ rác rến trồi lên mặt nước và chảy đi sạch. Vì nước dâng lên, các mạch nước khác cũng tràn đầy, nên làng này bị nước vây quanh, và vùng đất quanh làng bị chìm ngập. Các Bà-la-môn thấy việc hi hữu, lòng đầy kinh ngạc lẫn kỳ thú, họ đến xin đức Thế Tôn tha lỗi. Lập tức nước lụt biến mất dần.

Dân chúng liền cung cấp chỗ ở lên đức Thế Tôn và chư Tăng, thỉnh cầu chư vị ngày mai và ngày kế tiếp đi đến thọ trai. Sau khi đã chuẩn bị đại lễ cúng dường, họ

dâng cao lương mỹ vị đủ loại cứng và mềm lên chư Tăng với đức Phật là vị thượng thủ.

Khi đức Thế Tôn đã thọ thực xong, và cất tay ra khỏi bình bát, toàn thể dân chúng Thùna đều ngồi đảnh lễ cung kính quanh Ngài.

Ngay lúc ấy, Vị Thiên nữ quán sát thành tựu của nàng và nhận ra nguyên nhân chính là việc nàng cúng dường nước uống. Lòng đầy hoan hỷ, nàng nói:

- Tốt lắm, nay ta muốn đảnh lễ đức Thế Tôn, ta muốn tuyên bố cho thế giới loài Người biết thành quả to lớn của các thiện nghiệp, thậm chí rất nhỏ nhặt, được thực hành cho những người theo đúng chánh đạo.

Với nhiệt tâm tràn trề, cùng đoàn tùy tùng một ngàn tiên nữ hộ tống trong lạc viên của nàng có cả tòa Lâu đài kia, nàng xuất hiện với đại oai thần của Thiên giới trước sự chứng kiến của toàn thể dân chúng.

Nàng bước xuống khỏi Lâu đài, đến gần đức Thế Tôn, đảnh lễ Ngài và đứng trong dáng điệu cung kính. Sau đó đức Thế Tôn muốn làm sáng tỏ kết quả công đức của nàng cho đám quần chúng trước mặt Ngài, bèn hỏi nàng qua các vần kệ:

1. Tiên nương đang đứng ở trong thuyền

Có mái vàng che phủ phía trên,

Nàng bước xuống hồ sen ngắt hái

Một hoa sen với cánh tay tiên.

2. Trùng các là nơi nàng trú thân,

Lâu đài có nóc nhọn nhiều tầng,

Khéo xây ngăn nắp và cân xứng,

Rực rỡ, sáng ngời khắp bốn phương.

3. Vì sao nàng được sắc như vầy,

Vì cớ gì nàng vinh hiển đây,

Những lạc thú gì nàng mến chuộng

Trong tâm, đều xuất hiện ra ngay?

4. Hỡi nàng Thiên nữ đại oai thần,

Nàng tạo đức gì giữa thế nhân,

Thần lực nàng vì sao rực rỡ,

Dung quang chiếu sáng khắp mười phương.

5. Nàng Thiên nữ ấy hỷ tâm tràn,

Được Đức Phật tòan giác hỏi han,

Nàng giải đáp ngay phần hạnh nghiệp,

Và đây là kết quả cho nàng:

6. Khi được làm người giữa thế nhân,

Kiếp xưa sinh ở chốn phàm trần,

Con thấy chư Tăng đang khát nước,

Quyết lòng, con kéo nước lên dâng.

7. Quả thật ai đầy đủ nhiệt tâm,

Đem dâng nước uống đến chư Tăng

Khát nhiều, mỏi mệt, ngày sau được

Suối mát đầy sen nở trắng ngần.

8. Bên mình nước mát với đôi bờ

Cát trắng viền luôn chảy lững lờ,

Đầy đủ sà-la, xoài, ngọc quế,

Kèn, đào, ti-lak nở muôn hoa.

9. Phong cảnh càng tăng vẻ mỹ quang,

Lâu đài rực sáng tuyệt trần gian,

Đây là kết quả hành vi ấy,

Ai tạo phước lành hưởng lạc an.

10. Trùng các là nơi con trú thân,

Lâu đài có nóc nhọn nhiều tầng,

Khéo xây ngắn nắp và cân xứng,

Rực rỡ, sáng ngời khắp bốn phương.

12. Vì vậy sắc con đẹp thế này,

Và con vinh hiển ở nơi đây,

Bất kỳ lạc thú nào trong dạ

Yêu chuộng, tức thì xuất hiện ngay.

13. Nhờ đấy, nay con có lực thần,

Dung quang sáng chói khắp mười phương,

Đây là kết quả phần công hạnh

Đem nước dâng đức Phật cúng dường.

Sau đó đức Thế Tôn thuyết pháp và giảng Bốn Thánh Đế. Khi pháp thoại chấm dứt, vị Thiên nữ được an trú vào sơ quả Dự Lưu.

Phẩm I. Lâu Đài Nữ Giới - Chuyện thứ chín: Lâu Đài Có Ngọn Đèn

9. Chuyện thứ chín

LÂU ĐÀI CÓ NGỌN ĐÈN

(Dìpa-Vimàna)

Trong lúc đức Thế Tôn trú tại Sàvatthi, vào ngày Bố-tát (trai giới) nhiều thiện nam tín nữ cư sĩ tuân thủ ngày này, thực hành sự bố thí buổi sáng trước giờ ngọ, mỗi người tùy theo phương tiện của mình, thọ thực trước giờ quy định và y phục chỉnh tề với áo khoác ngoài sạch sẽ, cầm vòng hoa, hương liệu đi đến tinh xá vào buổi chiều, hầu cận chư Tỷ-kheo làm phát khởi tín tâm và nghe pháp buổi chiều tối.

Trong lúc chư vị vẫn còn nghe pháp và muốn ở lại qua đêm trong tinh xá, thì trời tối dần. Lúc ấy một nữ nhân suy nghĩ: “Mọi người cần có đèn ở đây”, và bà đem đèn cùng các vật để thắp đèn từ nhà đến, thắp đèn lên, đặt trước pháp tòa và nghe pháp. Hài lòng vì đã cúng

dường đèn, bà tràn ngập niềm hân hoan, hạnh phúc và ra về sau khi cung kính đảnh lễ chư Tăng.

Về sau bà từ trần và được tái sanh vào cõi trời Ba mươi ba trong một Lâu đài bằng ngọc báu rực rỡ. Song vì hào quang của thân thể Thiên nữ này quá vĩ đại, nàng sáng chói hơn các Thiên nữ khác và tỏa ánh sáng khắp mười phương.

Bấy giờ, một hôm Tôn giả Mahà-Moggallàna du hành lên Thiên giới (như các truyện trước) nhưng ở đây, Tôn giả đặt câu hỏi bắt đầu bằng ba vần kệ:

1. Nàng Thiên nữ sắc đẹp siêu phàm

Đang chiếu mười phương với ánh quang,

Nàng đứng, toàn thân đều tỏa sáng

Như vì sao cứu hộ trần gian.

2. Vì sao nàng được sắc như vầy,

Vì cớ gì nàng vinh hiển đây,

Những lạc thú nào nàng mến chuộng

Trong tâm, đều xuất hiện ra ngay?

3. Vì sao nàng có được hào quang

Thanh tịnh, vượt xa hẳn mọi nàng?

Vì cớ gì thân nàng rực rỡ,

Làm cho sáng chói khắp mười phương?

4. Hỡi nàng Thiên nữ đại oai thần,

Nàng tạo đức gì giữa thế nhân,

Thần lực nàng vì sao rực rỡ,

Dung quang chiếu sáng khắp mười phương.

5. Nàng Thiên nữ ấy hỷ tâm tràn,

Được Mục-liên Tôn giả hỏi han,

Nàng giải đáp ngay phần hạnh nghiệp,

Và đây là kết quả cho nàng:

6. Thuở được làm người giữa thế nhân,

Kiếp xưa sinh ở chốn phàm trần,

Khi màn đêm tối buông dày đặc,

Con thắp đèn lên để cúng dâng.

7. Khi trời tốt mịt một đêm đen,

Ai thắp đèn cho tỏa sáng lên,

Sẽ tái sanh trong lầu bảo ngọc

Đầy hoa nở rộ cạnh hồ sen.

8. Vì vậy sắc con đẹp thế này,

Và con vinh hiển ở nơi đây,

Bất kỳ lạc thú nào trong dạ

Yêu chuộng, tức thì xuất hiện ngay.

9. Con là Thiên nữ tỏa hào quang

Thanh tịnh, vượt xa hẳn mọi nàng,

Vì thế toàn thân con rực rỡ,

Làm cho sáng chói khắp mười phương?

10. Xin trình Tôn giả đại oai thần,

Công đức con làm giữa thế nhân,

Nhờ đấy, oai nghi con rực rỡ,

Dung quang tỏa sáng khắp mười phương.

Phẩm I. Lâu Đài Nữ Giới - Chuyện thứ mười: Lâu Đài Do Cúng Mè

10. Chuyện thứ mười

LÂU ĐÀI DO CÚNG MÈ

(Tiladakkhina-Vimàna)

Bấy giờ đức Thế Tôn đang trú ở Sàvatthi, tại Kỳ Viên, trong tinh xá ông Cấp Cô Độc. Thời ấy tại Ràjagaha có một nữ nhân đang mang thai, rửa sạch mè và phơi khô vì bà muốn uống một ít dầu mè.

Thọ mạng của bà sắp chấm dứt, và bà có số phận phải chết ngay hôm ấy với các hạnh nghiệp chồng chất đưa đến tái sanh vào địa ngục.

Bấy giờ, đức Thế Tôn, trong khi quán sát thế gian vào lúc rạng đông, với Thiên nhãn Ngài thấy bà và suy nghĩ: “Nữ nhân này sắp chết hôm nay có thể tái sanh vào địa ngục. Vậy bây giờ Ta hãy làm cho bà ấy tái sanh thiên giới bằng cách nhận mè do bà ấy bố thí”.

Chỉ trong chốc lát, Ngài đi từ Sàvatthi đến

Ràjagaha, và trong khi Ngài đi khất thực ngang qua thành Ràjagaha, Ngài đến cửa nhà bà. Nữ nhân ấy thấy đức Thế Tôn, lòng tràn ngập hân hoan hạnh phúc, vội đứng lên chắp hai tay, và thấy không có gì khác xứng đáng để cúng dường, bà rửa tay chân và lùa mè lại thành một đống, bà bụm cả hai tay lại, bốc đầy mè và đặt nắm mè vào bình bát đức Thế Tôn. Do lòng từ mẫn đối với bà, đức Thế Tôn bảo: “Mong con được an lạc”, rồi tiếp tục lên đường.

Đêm ấy, lúc gần rạng đông, bà kia từ trần và được tái sanh vào cõi trời Ba mươi ba trong một Lâu đài bằng vàng rộng mười hai do-tuần.

Tôn giả Mahà-Moggallàna, trong lúc du hành lên cõi trời (như được tả trên đây), gặp bà và hỏi:

1. Nàng Thiên nữ sắc đẹp siêu phàm

Đang chiếu mười phương với ánh quang,

Nàng đứng, toàn thân đều tỏa sáng

Như vì sao cứu hộ trần gian.

2. Vì sao nàng được sắc như vầy,

Vì cớ gì nàng vinh hiển đây,

Những lạc thú gì nàng mến chuộng

Trong tâm, đều xuất hiện ra ngay?

3. Hỡi nàng Thiên nữ đại oai thần,

Nàng tạo đức gì giữa thế nhân,

Thần lực nàng vì sao rực rỡ,

Dung quang sáng chói khắp mười phương.

4. Nàng Thiên nữ ấy hỷ tâm tràn,

Được Mục-liên Tôn giả hỏi han,

Nàng giải đáp ngay phần hạnh nghiệp,

Và đây là kết quả cho nàng:

5. Trong đời sống trước giữa phàm trần,

Con được sinh làm một thế nhân,

Con gặp Phật-đà vô lậu hoặc,

An nhiên tâm trí, chẳng mê lầm.

6. Gặp Phật, con đầy đủ tín thành,

Cúng dường lễ vật chính tay mình,

Lòng không tham vọng, đem mè tặng

Đấng Giác Ngộ là bậc xứng danh.

7. Vì thế sắc con đẹp thế này,

Và con vinh hiển ở nơi đây,

Bất kỳ lạc thú nào trong dạ

Yêu chuộng, tức thì xuất hiện ngay.

8. Xin trình Tôn giả đại oai thần,

Công đức con làm giữa thế nhân,

Nhờ đấy, oai nghi con rực rỡ,

Dung quang tỏa sáng khắp mười phương.

Phẩm I. Lâu Đài Nữ Giới - Chuyện thứ mười một: Lâu Đài Trinh Phụ

11. Chuyện thứ mười một

LÂU ĐÀI TRINH PHỤ

(Patibbatà-Vimàna)

Bấy giờ, đức Thế Tôn trú tại Sàvatthi. Trong thành ấy có một trinh phụ. Nàng sống hòa hợp với chồng, nhẫn nại và thông minh. Nàng không la mắng ai, dù khi hờn giận, nàng nói năng dịu dàng, chân thật, đầy tín tâm và cúng dường bố thí tùy theo phương tiện của nàng.

Khi lâm trọng bệnh, nàng từ trần và được tái sanh vào cõi trời Ba mươi ba. Phần còn lại cũng giống như chuyện đã được kể:

1. Thiên nga, sếu, hạc với chim công,

Cu gáy du dương lượn khắp vòng

Lầu các, lạc viên, hoa tuyệt sắc,

Dập dìu bao ngọc nữ tiên đồng.

2. Thiên nữ đằng kia đại lực hùng,

Thay hình đổi dạng với thần thông,

Cùng đoàn tiên nữ vây quanh ấy

Múa hát vui chơi thật thỏa lòng.

3. Đạt thành thiên lực đại oai thần,

Nàng tạo đức gì giữa thế nhân,

Vì cớ gì oai nghi rực rỡ,

Dung quang tỏa sáng khắp mười phương?

4. Nàng Thiên nữ ấy hỷ tâm tràn,

Được Mục-liên Tôn giả hỏi han,

Nàng giải đáp ngay phần hạnh nghiệp,

Và đây là kết quả cho nàng:

5. Khi được làm người giữa thế nhân,

Con là trinh phụ chẳng tà dâm,

Như hiền mẫu chở che con trẻ,

Không nói lời thô lúc hận sân.

6. Chân thật, đoạn trừ các vọng ngôn,

Hân hoan bố thí, tính ân cần,

Với tâm thành tín, con cung kính

Hào phóng cúng dường thức uống ăn.

7. Vì vậy sắc con đẹp thế này,

Và con vinh hiển ở nơi đây,

Bất kỳ lạc thú nào trong dạ

Yêu chuộng, tức thì xuất hiện ngay.

8. Xin trình Tôn giả đại oai thần,

Công đức con làm giữa thế nhân,

Vì thế oai nghi con rực rỡ,

Dung quang tỏa sáng khắp mười phương.

Phẩm I. Lâu Đài Nữ Giới - Chuyện thứ mười hai: Lâu Đài Trinh Phụ Thứ Hai

12. Chuyện thứ mười hai

LÂU ĐÀI TRINH PHỤ THỨ HAI

(Dutiyapatibbatà-Vimàna)

Tại Sàvatthi, tương truyền có một nữ đệ tử tại gia là một trinh phụ, mộ đạo, đầy tín tâm. Bà giữ Ngũ giới, bố thí tùy theo phương tiện và khi từ trần, bà được tái sanh vào cõi trời Ba mươi ba. Phần còn lại như đã được tả ở trên:

1. Trụ bằng ngọc bích sáng muôn màu,

Thiên nữ oai nghi thượng thúy lâu,

Nhờ đại thần thông nàng lạc trú,

Thay hình đổi dạ thỏa mong cầu.

2. Tiên nữ vây quanh ở khắp nơi,

Đàn ca múa hát mãi vui chơi,

Thần thông thiên giới nàng thành tựu

Do tạo đức gì ở cõi người,

Oai lực của nàng sao rực rỡ,

Dung quang tỏa sáng mọi phương trời?

3. Nàng Thiên nữ ấy hỷ tâm tràn,

Được Mục-liên Tôn giả hỏi han,

Nàng giải đáp ngay phần hạnh nghiệp,

Và đây là kết quả cho nàng:

4. Khi làm người giữa cõi nhân gian,

Là đệ tử Ngài có Nhãn quang,

Con bỏ sát sanh loài thú vật,

Và không lấy của cải tha nhân.

5. Con chẳng hề ham uống rượu nồng,

Con không nói láo, chỉ yêu chồng,

Với lòng thành tín, con cung kính

Dâng cúng dồi dào thức uống ăn.

6. Vì vậy sắc con đẹp thế này,

Và con vinh hiển ở nơi đây,

Bất kỳ lạc thú nào trong dạ

Yêu chuộng, tức thì xuất hiện ngay.

7. Xin trình Tôn giả đại oai thần

Công đức con làm giữa thế nhân,

Nhờ đấy oai nghi con rực rỡ,

Dung quang tỏa sáng khắp mười phương.

Phẩm I. Lâu Đài Nữ Giới - Chuyện thứ mười ba: Lâu Đài Của Nàng Dâu

13. Chuyện thứ mười ba

LÂU ĐÀI CỦA NÀNG DÂU

(Sunisà-Vimàna)

Tại Sàvatthi, trong ngôi nhà kia, có một nàng dâu vốn là một thiện gia tín nữ, thấy một Trưởng lão Tỷ-kheo đã đoạn tận lậu hoặc đến nhà khất thực, lòng nàng tràn ngập hân hoan, hạnh phúc, thầm nghĩ: “Một phước điền vô thượng đã xuất hiện cho ta”, nàng bèn cầm phần chiếc bánh nếp mà nàng đã nhận cho mình và cung kính cúng dường vị Tỷ-kheo. Vị ấy nhận bánh, nói lời tùy hỷ công đức và tiếp tục đi.

Về sau, nàng dâu ấy qua đời và được tái sanh vào cõi trời Ba mươi ba. Phần còn lại cũng giống như đã được giải thích ở trên.

1. Nàng Thiên nữ sắc đẹp siêu phàm

Đang chiếu mười phương với ánh quang.

Nàng đứng, toàn thân đều tỏa sáng

Như vì sao cứu hộ trần gian.

2. Vì sao nàng được sắc như vầy,

Vì cớ gì nàng vinh hiển đây,

Những lạc thú nào nàng mến chuộng

Trong tâm, đều xuất hiện ra ngay?

3. Hỡi nàng Thiên nữ đại oai thần,

Nàng tạo đức gì giữa thế nhân,

Thần lực nàng vì sao rực rỡ,

Dung quang tỏa sáng khắp mười phương?

4. Nàng Thiên nữ ấy hỷ tâm tràn,

Được Mục-liên Tôn giả hỏi han,

Nàng giải đáp ngay phần hạnh nghiệp,

Và đây là kết quả cho nàng:

5. Con làm dâu ở tại nhà chồng,

Khi được làm người giữa thế nhân,

Thấy một Tỷ-kheo vô lậu hoặc,

An nhiên tâm trí, chẳng mê lầm.

6. Với người, con có tín tâm thành,

Dâng bánh bằng tay của chính mình,

Trước đã cúng người phần chiếc bánh,

Nay con hưởng thú Lạc Viên đình.

7. Vì vậy sắc con đẹp thế này,

Và con vinh hiển ở nơi đây,

Bất kỳ lạc thú nào trong dạ

Yêu chuộng, tức thì xuất hiện ngay.

8. Xin trình Tôn giả đại oai thần

Công đức con làm giữa thế nhân.

Nhờ đấy oai nghi con rực rỡ,

Dung quang tỏa sáng khắp mười phương.

Phẩm I. Lâu Đài Nữ Giới - Chuyện thứ mười bốn: Lâu Đài Nàng Dâu Thứ Hai

14. Chuyện thứ mười bốn

LÂU ĐÀI NÀNG DÂU THỨ HAI

(Dutiyasunisà-Vimàna)

Giống chuyện Lâu Đài Nàng Dâu ở trước, chỉ trừ điểm: Ở đây, vật cúng dường là phần bánh bột gạo (Kummàsa).

Phẩm I. Lâu Đài Nữ Giới - Chuyện thứ mười lăm: Lâu Đài Của Uttrà

15. Chuyện thứ mười lăm

LÂU ĐÀI CỦA UTTARÀ

(Uttarà-Vimàna)

Bấy giờ, đức Thế Tôn trú tại Ràjagaha, ở chỗ nuôi sóc trong Trúc Lâm. Thời ấy có một người nghèo tên là Punna, sống làm công cho một vị triệu phú chủ ngân khố ở Ràjagaha. Vợ y có tên Uttarà và con gái cùng tên Uttarà là hai người duy nhất trong nhà y.

Ngày kia, tại Ràjagaha có lễ hội suốt bảy ngày. Ông triệu phú nghe tin đó, nên khi Punna đến vào sáng sớm, ông bảo:

- Này chú, tất cả gia nhân ta đều muốn cử hành lễ hội, vậy chú muốn dự lễ hay muốn làm việc lấy tiền công?

Punna đáp:

- Thưa ông chủ, những việc như lễ hội để dành

cho người giàu, chứ nhà con không có cả gạo để nấu cháo ngày mai nữa. Lễ hội có nghĩa gì với con chứ? Nếu có đôi bò, con sẽ đi cày.

Ông chủ đáp:

- Được rồi, thế thì lấy bò ra.

Punna đem đôi bò lực lưỡng và cây cày tốt về bảo vợ:

- Nàng ơi, dân chúng trong thành đang làm lễ hội. Còn ta sắp đi làm công vì nhà ta nghèo. Nhưng ngay hôm nay, nàng hãy nấu gấp đôi phần ăn dành cho ta và đem đến chỗ ta.

Sau đó y ra đồng.

Bây giờ, Trưởng lão Sàriputta đã nhập Diệt định suốt bảy ngày, vừa xuất định, bèn quán sát thế giới và suy nghĩ: “Hôm nay ta sẽ có dịp làm ân cho ai? ”

Tôn giả thấy Punna xuất hiện trong phạm vi nhận thức của mình, liền quán sát thêm và suy nghĩ: “Nay người này có phải là thiện nam tử chăng? Y có thể làm ơn cho ta chăng? ”

Khi nhận thấy Punna là một thiện nam tử có khả năng làm ơn phước, và vì thế sẽ tạo nên kết quả lớn cho y, Tôn giả cầm y, bát đi ra đồng nơi y làm việc cày bừa, rồi đứng đó nhìn vào bụi cây ở cuối bờ ruộng.

Ngay khi Punna thấy vị Trưởng lão, y ngừng cày, đảnh lễ Tôn giả với năm phần thân thể sát đất và tự nhủ:

- Vị ấy cần cái tăm xỉa răng.

Y đưa Tôn giả cái tăm xỉa răng đã làm sẵn sàng để dùng. Sau đó Tôn giả kéo bình bát và khăn lọc nước từ túi xách ra và đưa cho y. Y tự nhủ: “Vị ấy cần nước uống”. Punna bèn cầm lấy khăn lọc nước uống và trao cho Tôn giả.

Tôn giả suy nghĩ: “Người này ở tại chính ngôi nhà cuối cùng trong làng. Nếu ta đi đến cửa nhà ấy, vợ y sẽ không thấy ta. Vậy, ta sẽ đứng lại ngay tại đây cho đến khi vợ y bước ra đường cái với phần ăn của y”.

Tôn giả đợi đó một lát, và khi biết rằng vợ y đã lên đường, Tôn giả ra đi về phía thành phố. Khi người vợ thấy vị Truởng lão trên đường, bà suy nghĩ: “Thỉnh thoảng ta có một vật xứng đáng để cúng dường thì ta lại không thấy ai xứng đáng để nhận nó. Thỉnh thoảng ta gặp một người xứng đáng, ta lại không có gì xứng đáng cúng dường. Song hôm nay ta lại gặp một nguời xứng đáng, đồng thời ta lại có vật xứng đáng cúng dường. Chắc chắn ngài sẽ làm ơn cho ta”.

Bà đặt đĩa thức ăn xuống đó, đảnh lễ vị Trưởng

lão với năm phần thân thể sát đất rồi thưa:

- Bạch Tôn giả, xin hãy làm ơn nhận cho tôi tớ của Tôn giả mà không quan tâm đến món thực phẩm này ngon hay dở”.

Lúc ấy vị Trưởng lão đưa bình bát ra, và khi bà cầm đĩa với một tay và trao thức ăn cúng dường Tôn giả bằng tay kia, Tôn giả bảo:

- Thôi đủ rồi.

Khi vừa đúng nửa dĩa được cúng dường, Tôn giả lấy tay che bình bát lại. Bà đáp:

- Bạch Tôn giả, một phần ăn không thể chia hai. Nếu Tôn giả không muốn làm ơn cho tôi tớ của ngài trong đời này thì xin Tôn giả làm ơn cho đời sau. Con muốn cúng dường tất cả, chứ không phải để lại bất cứ vật gì.

Nói vậy xong, sau khi đặt mọi vật vào bình bát, bà phát nguyện:

- Ước mong con được dự phần vào Đạo pháp mà Tôn giả đã chứng đắc.

Tôn giả đáp:

- Mong được như vậy.

Tôn giả nói lời tùy hỷ công đức lúc đang đứng, và

khi Tôn giả đã ngồi xuống một nơi thuận lợi có nuớc chảy, Tôn giả thọ thực.

Người vợ ấy về nhà, kiếm một ít gạo và nấu cơm nữa.

Trong lúc Punna đã cày xong nửa thửa ruộng, và không thể nào chịu nổi cơn đói, y tháo cái cày ra khỏi đôi bò, đi vào bóng cây, ngồi xuống nhìn ra đường.

Bấy giờ vợ y đang đi trên đường, cầm thức ăn và thấy y, bà suy nghĩ: “Chàng đang ngồi đó mong chờ ta vì bị cơn đói hành hạ. Giả sử chàng mắng chửi, bảo: “Nó đi trễ quá!”, và giả sử chàng lấy gậy đánh ta, thì việc ta làm vừa rồi sẽ không có kết quả gì. Vậy ta sẽ nói trước với chàng để ngăn cản việc ấy”.

Với ý tưởng này trong trí, bà bảo:

- Thưa phu quân, hôm nay, ngay chính ngày duy nhất này, hãy tạo nhiệt tâm, tinh tấn, đừng làm cho việc thiếp vừa làm trở thành vô hiệu quả. Trong khi thiếp đang đem cơm cho chàng từ sáng sớm, thiếp thấy vị Tướng quân Chánh pháp đi trên đường. Thiếp cúng dường ngài phần ăn của chàng và sau đó về nhà nấu cơm lại và đem đây. Xin phu quân hãy tạo nhiệt tâm.

Y đáp:

- Nàng đang nói gì thế?

Và khi đã nghe câu chuyện, y đáp:

- Này nàng, nàng đã làm rất chánh đáng khi đem phần ăn của ta cúng dường bậc xứng đáng này. Hôm nay, lúc tảng sáng, ta cũng cúng dường ngài cái tăm xỉa răng và nước súc miệng”.

Và với tâm thành tín, y thỏa mãn với câu chuyện vợ y vừa kể, rồi mệt mỏi vì ăn cơm trễ trong ngày, y kê đầu lên lòng vợ và ngủ thiếp đi.

Bấy giờ, tất cả phần đất được cày từ sáng sớm, gồm cả đất được nghiền nát, đều trở thành vàng sáng chói và luôn giữ vẻ rực rỡ, như một đám hoa kanikàra màu vàng óng ả.

Khi Punna thức dậy, y nhìn và bảo vợ:

- Này nàng, ta thấy hình như cả đám đất được cày đã trở thành vàng. Nàng hãy cho ta biết, chẳng phải mắt ta bị lóa vì ta ăn cơm quá trễ lúc xế trưa đấy chứ?

Bà đáp:

- Thưa phu quân, thiếp cũng thấy đất có vẻ như thế.

Y đứng lên, đến đó cầm một cục đất đập vào đầu cái cày, thấy nó chính là vàng bèn kêu to:

- Ô kìa, kết quả việc bố thí cúng dường vị Tướng quân Chánh pháp xứng đáng ấy đã xuất hiện ngay hôm nay rồi. Song rõ ràng là ta không thể hưởng riêng số tài sản quá lớn như vậy”.

Y đổ đầy vàng vào cái dĩa vợ y đem lại và đi đến cung vua, khi được vua cho phép, y bước vào đảnh lễ, và vua hỏi:

- Này nhà ngươi, có việc gì thế?

Y đáp:

- Tâu Hoàng Thượng, hôm nay mảnh đất hạ thần đã cày đều biến thành vàng khối cả, và vẫn còn nguyên như vậy. Số vàng ấy này cần phải được trình lên Hoàng thượng.

- Nhà ngươi là ai? Nhà vua hỏi.

- Tiểu thần tên là Punna.

- Song nhà ngươi đã làm gì hôm nay?

- Tảng sáng nay, tiểu thần dâng cái tăm xỉa răng và nuớc súc miệng lên vị Tướng quân Chánh pháp và vợ tiểu thần dâng ngài thức ăn được đem đến cho tiểu thần.

Khi vua nghe vậy, ngài bảo:

- Ngay hôm nay, kết quả do bố thí cúng dường đã xuất hiện. Này nhà ngươi, ta sẽ làm gì đây?

- Xin Hoàng thượng phái nhiều ngàn chiếc xe đi chở vàng về dâng Hoàng thượng.

Nhà vua truyền đoàn xe ra đi.

Khi quân của vua cầm vàng lên và bảo:

- Vàng này thuộc về Hoàng thượng.

Mỗi thỏi vàng họ cầm đều hóa thành đất. Khi họ về trình vua, ngài hỏi họ:

- Các người nói gì khi cầm vàng?

Họ đáp:

- Chúng thần bảo vàng thuộc về Hoàng thượng.

Nhà vua bảo:

- Thế thì các ngươi hãy đến lần nữa và bảo trong lúc nhặt vàng: “Vàng này thuộc về Punna”.

Họ tuân lệnh. Mọi thỏi vàng được nhặt lên vẫn giữ nguyên trạng. Họ mang vàng về chất thành đống trong sân chầu. Đống vàng cao đến tám mươi cubít (khoảng 40 mét) . Nhà vua triệu tập đám thị dân đến hỏi:

- Người nào trong thành này có nhiều vàng như vậy chăng?

- Tâu Hoàng Thượng, không.

- Thế phải tặng cái gì cho người có như vậy?

- Tâu Hoàng thượng, chiếc lọng của một đại phú chủ ngân khố (setthi)

Nhà vua phán:

- Hãy cho ngươi ấy làm vị Đại phú gia.

Rồi ngài trao cho y chiếc lọng Đại phú gia và nhiều vàng bạc.

Lúc ấy Punna trình nhà vua:

- Tâu Hoàng thượng, suốt thời gian qua chúng thần ở đậu nhà người khác. Xin Hoàng thượng ban cho chúng thần một nơi để ở.

Nhà vua bảo:

- Thế thì hãy xem đây. Chốn này giống như rừng hoang. Hãy dọn dẹp sạch sẽ mọi sự và xây nhà mới.

Rồi vua chỉ cho y thấy cảnh nhà vị Đại phú gia trước kia. Chỉ trong vài ngày, ngài đã truyền xây một nhà mới trên khuôn viên ấy, rồi cử hành lễ tân gia và lễ nhận chức vụ cùng một thể. Y lại làm lễ cúng dường Tăng chúng với đức Phật là vị thượng thủ suốt bảy ngày.

Sau đó, vị Đại phú gia cũ ở Ràjagaha đi hỏi con gái của Puna về làm vợ cho con trai ông. Y đáp:

- Tôi không muốn gả con gái tôi.

Vị Đại phú gia bảo:

- Đừng làm như vậy. Ông đã được may mắn ngay thời gian ông đang ở nhà chúng tôi. Nay hãy gả con gái ông cho con trai tôi.

Punna đáp:

- Con trai ông không phải là kẻ mộ đạo. Con gái tôi không thể sống thiếu sự nương tựa Tam Bảo. Chỉ vì vậy mà tôi không muốn gả con gái tôi cho cậu ấy.

Sau đó nhiều người có địa vị đến khẩn cầu y:

- Đừng phá vỡ mối giao hảo của ông với ông này. Xin hãy gả con gái cho con ông ấy.

Y chịu theo lời khẩn cầu của họ và gả con gái đúng vào ngày rằm trăng tròn tháng Àsàlhi (khoảng tháng sáu-bảy). Nàng đi về sống ở nhà chồng.

Từ khi về đó, nàng không được phép đến gần Tỷ-kheo hay Tỷ-kheo-ni, cũng không được bố thí cúng dường hoặc nghe pháp. Khoảng hai tháng rưỡi như vậy trôi qua, nàng hỏi đám nô tỳ hầu cận:

- Nay mùa mưa còn lại bao lâu nữa?

- Thưa tiểu thư, còn nửa tháng.

Nàng nhắn tin với cha: “Tại sao họ lại thả con vào cảnh lao tù như vậy? Thà rằng trước kia cha đóng dấu trên người con và cho con làm nô tỳ kẻ khác còn hơn gả con vào trong một gia đình không có lòng tin vào đạo. Từ lúc đến đây, con không được phép làm một thiện sự công đức nào cả, thậm chí cũng không được nhìn một Tỷ-kheo”.

Bấy giờ cha nàng, sau khi bày tỏ nỗi buồn phiền, bèn nói: “Than ôi, thật khổ thân con ta!”. Rồi truyền đem mười lăm ngàn đồng kahàpana đến giao cho nàng và nhắn tin: “Trong kinh thành này có một kỹ nữ sang trọng tên là Sirimà. Mỗi ngày nàng kiếm được một ngàn (kahàpana). Con hãy dùng số tiền này nhờ người đưa nàng đến gặp con, trao nàng cho chồng con, rồi con hãy tự mình thực hành mọi thiện sự như con muốn”.

Uttarà làm như vậy. Khi chồng nàng thấy Sirimà liền hỏi:

- Chuyện gì đây?

Nàng đáp:

- Thưa phu quân, trong nửa tháng này xin hãy để cho cô bạn của thiếp săn sóc chàng, còn suốt nửa tháng này thiếp không muốn làm gì ngoài việc cúng dường bố thí và nghe pháp.

Chồng nàng nhìn kiều nữ kia và dục vọng khởi lên, liền đồng ý ngay:

- Được rồi, tốt lắm.

Về phần Uttarà, nàng gởi lời cung thỉnh Tăng chúng với đức Phật là bậc thượng thủ: “Bạch Thế Tôn, suốt nửa tháng này xin đừng đi nơi nào khác, mà chỉ nhận lễ cúng dường tại đây”.

Khi nhận được sự đồng ý của bậc Đạo Sư, nàng nói:

- Từ nay cho đến Đại lễ Tự Tứ (Mahàpavàranà), ta sẽ có thể hầu cận bậc Đạo Sư và nghe pháp.

Với lòng hân hoan về việc ấy, nàng đi quanh sắp đặt mọi sự cần làm trong nhà bếp, bảo: “Hãy nấu cháo cách này, làm bánh cách nọ”.

Bấy giờ chồng nàng suy nghĩ: “Ngày mai là Đại lễ Tự Tứ, vừa đứng ở cửa sổ nhìn ra nhà bếp vừa tự hỏi: “Bây giờ không biết con bé ngốc nghếch này đang bận làm gì?” Chàng thấy nàng đang đi quanh, thân ướt đẫm mồ hôi, dính đầy tro bụi, lấm lem cả than lẫn bồ hóng do mọi việc chuẩn bị, liền nói:

- Con bé ngốc nghếch này không thụ hưởng xa hoa lạc thú trong một nơi như thế này. Nó cứ đi quanh

quẩn với lòng hân hoan chỉ vì ước muốn hầu hạ đám Tỷ-kheo trọc đầu.

Rồi chàng cười to và bỏ đi. Khi chàng bỏ đi, Sirimà đang đứng cạnh chàng và tự nhủ: “Nay chàng thấy gì khiến chàng cười to vậy?” Rồi nhìn ra cửa sổ ấy, nàng thấy Uttarà và suy nghĩ: “Chàng nhìn vợ và cười to, chắc có sự mật thiết giữa hai người”.

Bấy giờ chuyện kể rằng, mặc dù kiều nữ này đã làm khách mời suốt nửa tháng trong nhà này, tuy thế, vì nàng đang hưởng thụ xa hoa lạc thú, nàng quên nghĩ đến địa vị khách mời của mình, lại có ý tưởng: “Ta là chủ nhà này”.

Nàng đem lòng căm hận Uttarà và tự nhủ: “Ta sẽ phá nó”, liền đi xuống từ thượng lầu, vào nhà bếp và đến nơi người ta đang làm bánh, lấy cái muỗng lớn múc một ít dầu bơ nóng sôi, đi về phía Uttarà.

Uttarà thấy nàng đi đến, suy nghĩ: “Bạn ta đã làm ơn cho ta. Chu vi quả đất này quá hẹp, Phạm Thiên giới quá thấp, song đức độ của bạn ta thật vĩ đại vì nhờ nàng, ta mới có thể cúng dường và nghe pháp. Nếu ta tức giận nàng, thì dầu bơ này sẽ làm bỏng ta, nếu không, nó sẽ không làm bỏng ta”.

Dầu bơ ấy, dù được tưới trên đỉnh đầu nàng, vẫn giống như nước lạnh vì toàn thân nàng được thấm nhuần từ tâm. Rồi khi các nô tỳ của Uttarà thấy Sirimà tiến đến phía họ sau khi đã múc đầy một muỗng bơ khác và suy nghĩ: “Bơ này cũng sẽ nguội lạnh sao?”, họ đe dọa nàng:

- Ơ kìa, ác nữ nhân kia! Sao ngươi dám tưới dầu sôi trên đầu bà chủ ta?

Rồi từ mọi nơi trong nhà bếp, họ xông tới lấy tay chân đấm đá nàng và xô xuống đất. Dù Uttarà muốn ngăn cản họ, nàng cũng không thể chận họ được.

Sau đó Uttarà đứng bên Sirimà, xua các nô tỳ lui ra, và nói với Sirimà bằng giọng trách móc:

- Tại sao cô lại làm một việc tai hại như vậy?

Rồi nàng lấy nước ấm tắm cho kiều nữ và xoa đầu nàng ấy với loại dầu đã được lọc kỹ cả trăm lần.

Ngay lúc ấy, Sirimà nhận ra sự thực nàng chỉ là khách mời, bèn suy nghĩ: “Ta đã làm một việc tai hại khi rắc dầu sôi lên đầu nàng. Thậm chí nàng cũng không ra lệnh cho đám nô tỳ: “Giữ lấy nó!”, nàng lại còn xua họ đi ra khi họ đả thương ta và làm cho ta những việc

đáng làm. Nếu ta không xin nàng thứ lỗi, đầu ta sẽ bị vỡ ra bảy mảnh”.

Nàng liền quỳ xuống chân Uttarà và nói:

- Xin bà tha thứ cho tôi.

Uttarà đáp:

- Ta là cô con gái còn có cha. Nếu cha ta tha thứ, ta sẽ tha thứ nàng.

- Thưa bà, tôi sẽ xin lỗi cả thân phụ bà là Đại phú gia Punna nữa.

- Thân phụ Punna là người cha đã sinh ra ta trong vòng luân hồi sinh tử (samsàra). Song nếu vị thân phụ đã sinh ra ta trong vòng không luân hồi (Nibbàna) tha thứ nàng thì ta sẽ tha thứ.

- Thế ai là vị thân phụ sinh ra bà trong vòng không luân hồi?

- Đức Phật Chánh Đẳng Giác.

- Tôi không quen biết Ngài. Làm sao bây giờ?

- Bậc Đạo Sư sẽ đến đây vào ngày mai với Tăng chúng của Ngài. Nàng hãy đem bất cứ lễ vật cúng dường nào nàng sắm được và đến đây xin Ngài tha thứ.

- Thưa bà, được lắm.

Sirimà nói xong, đứng dậy về nhà nàng, ra lệnh cho năm trăm nữ tỳ chuẩn bị nhiều loại món ăn cứng và mềm, và ngày hôm sau, nàng đem mọi lễ vật thiết đãi ấy đi đến nhà Uttarà rồi ngồi đợi, chứ không dám đặt thứ gì vào bình bát của Tăng chúng với đức Phật là vị thượng thủ. Chính Uttarà nhận lấy mọi lễ vật và sắp đặt mọi việc cả. Còn Sirimà và đoàn tùy tùng của nàng đợi khi buổi thọ thực hoàn tất, liền quỳ dưới chân bậc Đạo Sư, lúc ấy bậc Đạo Sư hỏi nàng:

- Cô có lỗi gì?

- Bạch Thế Tôn, hôm qua con đã làm như vậy như vậy, song bạn con đã chận đám nô tỳ ấy đang đả thương con. Thay vào đó nàng đã làm ơn cho con. Con nhận thấy đức hạnh của nàng, bèn xin nàng tha lỗi, song nàng bảo với con rằng khi nào con được Thế Tôn tha lỗi thì ‘‘Ta sẽ tha lỗi’’.

- Có đúng như cô ấy nói không, Uttarà?

- Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Bạn con đã đổ dầu sôi lên đầu con.

- Thế lúc ấy con nghĩ gì?

- Con nghĩ: ‘‘Chu vi quả đất quá hẹp, Phạm Thiên

giới quá thấp, song đức hạnh của bạn con thật vĩ đại, bởi vì nhờ nàng giúp đỡ, con mới có thể cúng dường lễ vật và nghe pháp. Nếu con tức giận nàng thì dầu ấy cứ làm bỏng con; còn nếu không thì nó không làm bỏng con. Nghĩ như vậy, con đã làm cho nàng được thấm nhuần từ tâm tỏa rộng.

Bậc Đạo Sư bảo:

- Lành thay, lành thay. Uttarà, ta cần phải nhiếp phục hận sân như vậy.

Và để làm sáng tỏ ý nghĩa này: ‘‘Ta phải lấy vô sân nhiếp phục người sân hận, nhiếp phục người phỉ báng bằng cách không phỉ báng; nhiếp phục người mạ lị bằng cách không mạ lị; nhiếp phục người keo kiệt bằng cách đem cho tài vật của mình; và nhiếp phục người nói dối bằng lời chân thật’’, Ngài ngâm vần kệ:

Ta lấy vô sân thắng hận sân,

Lấy hiền lương nhiếp phục tà gian,

Lấy hào phóng thắng người keo kiệt,

Lấy thật chân thắng kẻ vọng ngôn.

Khi Ngài đã ngâm vần kệ xong, Ngài thuyết giảng Tứ Đế, Uttarà được an trú vào quả Nhất Lai. Còn chồng nàng và cha mẹ chồng nàng đều đắc quả Dự Lưu. Về

sau, khi Uttarà từ trần, nàng tái sanh vào cõi trời Ba mươi ba.

Khi Tôn giả Mahà-Moggallàna du hành lên thiên giới như đã tả ở trên, thấy Thiên nữ Uttarà, bèn đặt câu hỏi nàng qua vần kệ bắt đầu với:

1. Nàng Thiên nữ sắc đẹp siêu phàm

Đang chiếu mười phương với ánh quang,

Nàng đứng, toàn thân đều tỏa sáng

Như vì sao cứu hộ trần gian.

2. Vì sao nàng được sắc như vầy,

Vì cớ gì nàng vinh hiển đây,

Những lạc thú nào nàng mến chuộng

Trong tâm, đều xuất hiện ra ngay?

3. Hỡi nàng Thiên nữ đại oai thần,

Nàng tạo đức giữa thế nhân,

Thần lực nàng vì sao rực rỡ,

Dung quang tỏa sáng khắp mười phương?'

4. Nàng Thiên nữ ấy hỷ tâm tràn,

Được Mục-liên Tôn giả hỏi han,

Nàng gỉải đáp ngay phần hạnh nghiệp,

Và đây là kết quả cho nàng:

5. Tính con không tật đó, ghen hờn,

Keo kiệt, khi đang sống với chồng,

Tuân phục chồng, không hề giận dỗi,

Giữ ngày trai giới thật tinh cần.

6. Vào ngày mười bốn với mười lăm,

Mồng tám, những ngày có sáng trăng,

Đặc biệt là ngày trong nửa tháng

Liên quan Bố-tát giới tu thân.

7. Con hành trì giới Bát quan trai,

Đức hạnh bản thân giữ suốt đời,

Như vậy trong Lâu đài lạc trú,

Điều thân tiết độ, cúng dường hoài.

8. Hại mạng sát sanh, con tránh xa,

Giữ mình không dối trá sai ngoa,

Cũng không lấy vật gì phi pháp,

Tránh rượu nồng say, các dục tà.

9. Hân hoan giữ Ngũ giới tu hành,

Thánh Đế con nghiên cứu thật tinh,

Đệ tử đức Cồ-đàm Chánh Giác,

Nhãn quan thấu suốt, đại uy danh.

10. Bản thân giữ đạo đức nghiêm trang,

Đạt được thanh danh thật vẻ vang,

Nay thọ hưởng công mình đã tạo,

Con thường hạnh phúc lẫn khang an.

11. Vì vậy sắc con đẹp thế này,

Và con vinh hiển ở nơi đây,

Bất kỳ lạc thú nào trong dạ

Yêu chuộng, tức thì xuất hiện ngay.

12. Xin trình Tôn giả đại oai thần

Công đức con làm giữa thế nhân,

Nhờ đấy oai nghi con rực rỡ,

Dung quang tỏa sáng khắp mười phương.

Và bạch Tôn giả, xin hãy làm ơn nhân danh con, cung kính đảnh lễ chân Thế Tôn và nói: “Tín nữ có tên Uttarà cung kính khấu đầu đảnh lễ chân Thế Tôn” được chăng? Thực sự, bạch Tôn giả, nếu đức Thế Tôn có tuyên bố cho con đạt được một trong các Sa-môn quả, thì điều ấy cũng không lạ gì”.

Về sau đức Thế Tôn đã tuyên bố quả Bất Lai cho nàng.