Một Số Vấn Đề Giới Luật

16. Thể Thức Tự Tứ

16. THỂ THỨC TỰ TỨ

An cư là nếp sinh hoạt rất thiết thực trong đời sống của Tăng đoàn mà đức Phật đã qui định. Nếp sinh hoạt này đã được chư Tăng tuân thủ nghiêm túc từ thời đức Phật còn tại thế cho đến ngày nay. Và sau 3 tháng an cư kết thúc, chư Tăng sẽ làm lễ Tự tứ. Tự tứ là dịch nghĩa chữ Phạn Pravàrana, từ này được phiên âm là Bát-hòa-la, đồng thời còn được dịch là Tỳ ý, Thỉnh thỉnh. Nghĩa là sau khi an cư kết thúc, mỗi Tỳ-kheo phải tự nguyện đưa mình ra trước đại chúng, nhờ các vị đồng phạm hạnh chỉ cho biết những lỗi lầm ta đã phạm phải (nếu có) mà các vị ấy đã thấy, nghe hoặc nghi. Thế rồi, tự mình kiểm điểm, nếu thấy đúng sự thật, ta sẽ thành khẩn sám hối để tiêu trừ tội lỗi, hầu hoàn thiện phẩm hạnh của một Tỳ-kheo chân chính.

1. Định kỳ tự tứ:

Hiện nay đoàn thể Tăng già đệ tử của Phật áp dụng hai truyền thống giới luật: Truyền thống bắc truyền theo luật Tứ Phần, truyền thống Nam truyền theo Luật Pàli.

Theo Luật Tứ Phần, chư Tăng bắt đầu an cư ngày 16 tháng 04 âm lịch, và sau 03 tháng làm lễ Tự tứ vào ngày rằm tháng 7 âm lịch. Theo Luật Pàli, chư Tăng bắt đầu an cư ngày 16 tháng 06 âm lịch, và Tự tứ vào ngày rằm tháng

09 âm lịch. Định kỳ Tự tứ này có thể du di trong hai ngày; ngày rằm, hoặc ngày 14.

Nếu tại một trú xứ có một Tỳ-kheo tiền an cư – nghĩa là nhập hạ ngày 16 tháng 4 âm lịch – thì tất cả Tăng chúng của trú xứ ấy theo vị này Tự tứ ngày 15 tháng 7 (sau đúng ba tháng an cư). Nhưng những người an cư sau, khi Tự tứ rồi, phải ở lại an cư đủ ba tháng, mới được rời khỏi trú xứ.

Nếu tại một trú xứ, tất cả Tỳ-kheo đều hậu an cư – nghĩa là nhập hạ ngày 16 tháng 6 âm lịch, thì tất cả phải Tự tứ ngày 15 tháng 8 âm lịch.

2. Thể thức Tự tứ:

Khi Tự tứ, vị Tỳ-kheo trưởng lão cao hạ nhất trong đại chúng nói lời Tự tứ trước nhất với một vị Tỳ-kheo tương đương với mình. Nhưng vị Tỳ-kheo thứ 2 này chỉ là đối tượng để hành lễ, còn nội dung lời Tự tứ thì nhằm đến toàn thể đại chúng. Lời Tự tứ như sau: Hôm nay là ngày chúng Tăng Tự tứ, tôi Tỳ-kheo …cũng Tự tứ. Nếu Trưởng lão và đại chúng Tăng thấy, nghe hay nghi tôi có tội, xin từ bi chỉ giáo. Nếu tự thấy mình có tội, tôi sẽ sám hối đúng pháp. Sau khi vị trưởng lão nói lời Tự tứ xong, thì tự mình làm người nhận Tự tứ để cho đại chúng tuần tự từ lớn đến nhỏ Tự tứ với mình. Tuy nhiên, nếu đại chúng đông đúc, thì có thể cử ra một hay hai người làm người nhận Tự tứ.

Người nhận Tự tứ phải hội đủ 5 đức tính:

1) Không thiên vị;

2) Không tức giận;

3)Không khiếp sợ;

4) Không ngu si;

5) Biết ai Tự tứ rồi, ai chua Tự tứ.

Người Tự tứ, dù là hàng Thượng tọa, trưởng lão cũng không được ngồi trên ghế Tự tứ, mà phải đến trước vị nhận Tự tứ, rồi tùy theo địa vị của mình hoặc đứng, hoặc quỳ gối Tự tứ, thì tất cả Tăng chúng cũng phải làm theo như thế.

Luật quy định không được làm Yết-ma Tự tứ trước mặt Tỳ-kheo ni, Thức xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni hay bạch y. Nếu vì một lý do nào đó mà bảo họ không đi, thì các Tỳ-kheo phải rời khỏi nơi ấy, đến chỗ họ không thấy, không nghe, làm Yết-ma Tự tứ. Trừ loài người chưa thọ đại giới, còn các loại khác thì Tự tứ trước chúng không có tội.

Đây là trường hợp một trứ xứ có 5 Tỳ-kheo trở lên đủ điều kiện để làm Yết-ma chúng pháp Tự tứ. Ngoài ra, nếu một trú xứ chỉ có từ 4 Tỳ-kheo trở xuống 2 Tỳ-kheo thì phải áp dụng thể thức đối thủ Tự tứ.

Sau cùng, nếu một trú xứ chỉ có một Tỳ-kheo thì thực hiện thể thức tâm niệm Tự tứ, tức là Tâm nghĩ, miệng nói: “Hôm nay ngày chúng Tăng Tự tứ, tôi Tỳ-kheo mỗ giáp thanh tịnh”.

3. Gởi dục Tự tứ:

Trên nguyên tắc, khi đến ngày Tự tứ, những Tỳ-kheo bị bệnh được quyền gởi dục cho Tỳ-kheo khác. Nhưng nếu Tỳ-kheo nhận dục (nhận chúc thọ) rồi mà rời khỏi trú xứ, hoặc hoàn tục, hoặc đến chỗ ở của ngoại đạo, hoặc gia nhập vào nhóm phá Tăng, hoặc tự nói mình phạm Biên tội (4 tội Ba-la-di), hoặc xâm phạm tịnh hạnh của Tỳ-kheo ni,

hoặc đi tu với tâm trộm pháp, hoặc trong hàng ngũ ngoại đạo trở về, hoặc là kẻ hoàng môn, hoặc phạm tội ngũ nghịch v.v…hoặc là đối tượng mà Tăng sắp cử tội thì sự gởi dục ấy coi như bất thành.

Nếu người nhận dục ấy thanh tịnh, nhưng khi đến giới trường vì nhập định, hoặc quên không trình bày, thì sự gởi dục ấy vẫn hợp lệ. Tuy nhiên, người nhận dục này phạm tội Đột-cát-la. Trong trường hợp, người nhận dục rồi mà có lý do chính đángkhông thể đến giới trường, thì được phép chuyển dục của người kia, đồng thời gởi dục của mình cho một người khác.

Người nhận dục sau khi đến giữa chúng Tăng, nếu nhớ tên người gởi dục thì nói tên. Nếu không nhớ tên mà nhớ họ thì nói họ. Nếu không nhớ họ thì mô tả tướng mạo. Nếu cũng không nhớ tướng mạo, thì có thể nói: “Tôi nhận dục của Tỳ-kheo mỗ giáp. Vị ấy gởi dục Tự tứ đúng theo Tăng sự”.

Người nhận dục có thể nhận sự gởi dục của bao nhiêu người cũng được, không hạn chế số lượng. Tuy nhiên, luật quy định số người gởi dục không bao giờ được phép nhiều hơn, hoặc bằng số người tập họp. Nếu số người gởi dục nhiều hơn hoặc bằng số người tập họp, thì pháp Yết-ma ấy bất thành.

4. Hai chúng cùng Tự tứ một chỗ:

Nếu hai chúng cùng dự định Tự tứ tại một địa điểm, mà cựu Tỳ-kheo định Tự tứ ngày 14, khách Tỳ-kheo định Tự tứ ngày 15, thì chúng nào ít người phải tùy thuận theo ngày quy định của chúng nhiều người. Nếu số người của hai chúng bằng nhau thì khách Tỳ-kheo phải tùy thuận

theo ngày quy định của cựu Tỳ-kheo. Nếu như khác Tỳ-kheo không muốn tùy thuận thì phải cùng nhau đem ra ngoài trú xứ kết tiểu giới để Tự tứ. Nếu không làm như vậy thì phạm tội Việt-tì-ni.

Trong khi cựu Tỳ-kheo đang Tự tứ mà khách Tỳ-kheo đến với số người ít hơn cựu Tỳ-kheo , thì Thượng tọa Tự tứ theo Thượng tọa, Hạ tọa Tự tứ theo Hạ tọa.

Nếu cựu Tỳ-kheo Tự tứ vừa xong, cả chúng chưa đứng dậy, hoặc nhiều người đã đứng dậy, hoặc tất cả đều đã giải tán, rồi khách Tỳ-kheo mới đến, thì có hai trường hợp:

a) Nếu Khách Tỳ-kheo ít hơn cựu Tỳ-kheo, thì phải nói lời tùy hỷ với cựu Tỳ-kheo.

b) Nếu khách Tỳ-kheo nhiều hơn hoặc bằng cựu Tỳ-kheo, thì cựu Tỳ-kheo phải cùng tự tứ lại với khách Tỳ-kheo. Nếu không tuân hành thì căn cứ theo luật định mà cử tội.

khi cựu Tỳ-kheo Tự tứ xong, mà có công việc gấp, tất cả đều phải rời khỏi trú xứ, thì phải nhờ tịnh nhân hay cư sĩ nói với khách Tỳ-kheo đến sau biết rằng nơi này đã có người Tự tứ rồi, để họ không Tự tứ tại đó. Vì tại một trú xứ mà hai nhóm Tăng làm Yết-ma Tự tứ hai lần trong một ngày, thì đó là dấu hiệu chia rẽ của Tăng.

5. Người bệnh tự tứ:

Khi Tự tứ, nếu Tỳ-kheo bệnh cố gắng đến được giới trường để Tự tứ thì có thể miễn giảm một số nghi pháp, như: “trật vai áo phải, cởi bỏ giày dép, quỳ gối chấp tay; vì sợ bệnh tình sẽ gia tăng. Do đó, Tỳ-kheo bệnh có thể tùy nghi giữ gìn thân thể na ổn mà Tự tứ.

Trong trường hợp Tỳ-kheo bị bệnh nặng, mê man không thể gởi dục được, thì tăng phải khiêng giường người ấy đến giới trường để tham dự Tự tứ. Nếu khiêng giường đến sợ bệnh nặng thêm, hoặc nguy hiểm đến tính mạng, thì tất cả Tăng phải đến bên giường người ấy làm Yết-ma Tự tứ.

Nếu có nhiều người bệnh, khiêng giường đến không tiện, thì các Tỳ-kheo khẻo mạnh phải ngồi tiếp nối nhau giữa các giường tạo thành một giới trường, rồi tác Yết-ma Tự tứ. Nếu làm như vậy cũng không được, thì các Tỳ-kheo khỏe mạnh phải ra ngoài cương giới kết tiểu giới để Tự tứ, chứ không được Tự tứ biệt chúng.

6. Ngăn cản Tự tứ

Luật quy định người bệnh không được ngăn cản người bệnh Tự tứ. Người bệnh không được ngăn cản người mạnh Tự tứ. Người mạnh cũng không được ngăn cản người bệnh Tự tứ. Chỉ có người mạnh mới được ngăn cản người mạnh Tự tứ, nhưng phải có lý do chính đáng. Nếu người mạnh muốn ngăn cản người khác Tự tứ mà một trong 3 nghiệp thân, khẩu, ý không thanh tịnh, thiếu trí tuệ, không thông luật, không thạo vấn đáp, thì vị Yết-ma nên nói với thầy: “Trưởng lão hãy thôi đi, không nên làm phát sinh sự tranh cãi vô ích”. Thế rồi, không ần quan tâm đến lời nói của Thầy ấy, Tăng cứ việc tiến hành Tự tứ.

Nếu người ngăn Tự tứ mà 3 nghiệp thanh tịnh, có trí tuệ biết cách vấn đáp, thì vị Yết-ma nên chất vấn ngược lại Thầy vì sao mà ngăn cản, người kia phạm tội gì, Thầy thấy, nghe hay nghi phạm tội. Nếu trình bày ấp úng, không trôi chảy, mâu thuẫn, thì bấy giờ vị Yết-ma phải kết tội

ngược lại Thầy này. Nếu thầy tố cáo người kia phạm tội Ba-la-di vô căn cứ, thì giờ đây kết tội Thầy phạm tội Tăng tàn. Nếu Thầy tố cáo người kia phạm tội Tăng tàn, thì giờ đây kết tội thầy phạm tội Ba-dật-đề. Nghĩa là kết tội Thầy phạm một tội danh thấp hơn một bậc đối với tội mà Thầy đã tố cáo người khác.

Thế nhưng, nếu thầy tố cáo người khác phạm tội Ba-la-di chẳng hạn, mà có chứng cứ xác thực, thì bấy giờ Tăng phải làm Yết-ma diệt tẫn kẻ phạm tội rồi mới Tự tứ.

Nếu tố cáo người khác phạm tội Tăng tàn mà phú tàng, có bằng chứng xác thực, thì Tăng phải làm Yết-ma phú tàng cho kẻ phạm tội. Hoặc người phạm tội cần làm Yết-ma Bản nhật trị, Ma-na-đỏa, xuất tội, thì Tăng phải làm yết-ma xử lý xong, mới Tự tứ. Hoặc người phạm các tội khác cần phải sám hối, thì bắt sám hối xong mới tiến hành Tự tứ.

Ngoài ra, nếu Tự tứ kết thúc mới phát hiện một người nào đó đã phạm tội, thì coi như thông qua, nghĩa là áp dụng nguyên tắc bất hồi tố. Nếu ai còn khơi lại tội phạm của người ấy thì Tăng căn cứ theo luật mà trị tội người sinh sự này; ngoại trừ trường hợp người kia phạm tội trầm trọng để lại hậu quả xấu đối với Tăng đoàn, thì Tăng mới xử lý.

7. Tự tứ giản lược:

Trong khi chuẩn bị Tự tứ mà gặp các chướng nạn xảy ra thì Tăng có thể Tự tứ giản lược. Các chướng nạn này bao gồm 8 việc:

1) Nạn vua xâm phạm;

2) Nạn giặc cướp phá hoại;

3) Nạn hỏa hoạn;

4) Nạn nước lụt;

5) Nạn bệnh dịch;

6) Nạn kẻ cường bạo phá rối;

7) Nạn loài phi nhân (ma quỉ) quấy phá;

8) Nạn độc trùng gây trở ngại.

Ngoài ra, nếu gặp các trường hợp: Chúng Tăng đông mà chỗ ngồi chật hẹp; có nhiều người đau ốm; tăng có sự lục đục; luận bàn về giáo pháp, giới luật hoặc thuyết pháp đã khuya, thì có thể Tự tứ giản lược.

Nếu gắp một trong 8 nạn kể trên xảy ra, không đủ thì giờ để nói 3 lần Tự tứ, thì có thể nói 2 lần hay một lần. Nếu cũng không đủ thì giờ thì toàn thể Tăng chúng đồng loạt nói ba lần Tự tứ. Nếu vẫn không kịp thì có thể nói 2 lần hay một lần. Nếu vẫn không kịp thì chỉ cần tuyên bố: “Vì có tai nạn xảy ra cấp bách, xin Tăng chúng giải tán”, cũng hợp pháp.

8. Triển hạn Tự tứ:

Đến ngày Tự tứ mà gặp một trong hai trường hợp như sau đâu thì có thể hoãn ngày Tự tứ:

a) Nếu tại trú xứ nào có thì chủ cúng dường tứ tự đầy đủ, tăng chúng sống an lạc, tinh cần hành đạo, đạt nhiều tiến bộ, mà toàn thể Tăng chúng muốn kéo dài thêm thời gian tu học, thì Tăng nên làm yết-ma Bố-tát, rồi triển hạn thêm nửa tháng hoặc tối đa là một tháng nữa mới Tự tứ; miễn là thời gian an cư không kéo dài hơn 4 tháng là được.

b) Trong trường hợp nội bộ Tăng chúng đang có sự bất hòa, nếu cứ tiến hành Tự tứ thì không những bất thành, mà

còn có thể dẫn đến sự phá Tăng, khi ấy Tăng nên triển hạn thêm nửa tháng hay một tháng để giải quyết sự bất hòa rồi mới Tự tứ. Nếu đã hoãn đến hai lần Bố-tát, tức là một tháng, mà Tăng vẫn chưa hòa hợp, thì những Tỳ-kheo thanh tịnh cùng chí hướng nên dẫn nhau ra ngoài trú xứ, kết tiểu giới để Tự tứ.

Đó là những lý do để triển hạn Tự tứ.

Tóm lại, người xuất gia mang hoài bão phát túc siêu phương, thượng cầu, hạ hóa, tự nhận mình là con Phật, mà đức Phật là bậc Điều Ngự sư, lẽ đương nhiên mình phải cố gắng làm sao để xứng danh là một Điều Ngự tử. Do vậy, phải luôn luôn kiểm điểm chính mình, khắc phục nội chướng, ngoại ma trong từng hoi thở, chứ không phải đợi hết 3 tháng hạ mới thỉnh cầu các pháp hữu chỉ điểm những sai trái mà mình đã vấp phải. Bởi thế, phương thức Tự tứ, ngoài ý nghĩa biểu thị tinh thần tương ái tương thân, đồng cam cộng khổ, sách tấn lẫn nhau, còn là một khẳng định thành quả tu học của bản thân mỗi người, nên lòng đầy dũng cảm, không e ngại sự phê phán hay chỉ trích của bất cứ ai. Vì lẽ, trong những ngày qua mình đã sống nghiêm túc tinh tấn, nỗ lực vượt qua mọi chướng ngại của nội tâm cũng như ngoại cảnh để tiến đến chỗ hoàn thiện, giải thoát, mục đích mà mọi người con Phật đều khát khao hướng đến.

17. Ý Nghĩa của Y Ca-thi-na

17. Ý NGHĨA CỦA Y CA-THI-NA

Hằng năm, cứ vào mỗi mùa an cư, một số thầy Tỳ-kheo từ các nơi trở về Thành Xá Vệ thăm viếng đức Thế Tôn. Trên đường đi, họ gặp phải những cơn mưa dầm, đường sá lầy lội, 3 y bị thấm nước, nên khi đến nơi, tất cả đều bị ướt sũng và mệt mỏi. Biết rõ tình cảnh vất vả ấy, nên xong khi các thầy đảnh lễ Phật xong, đức Phật bèn chế định việc thọ y Ca-thi-na cho các Tỳ-kheo. Các bộ luật đều nhất trí đều này. Riêng bộ luật Ngũ Phần còn nói rõ trường hợp trưởng lão A Na Luật, vì tuổi già sức yếu, mang 3 y đi đường xa, gặp trời mưa ướt nên càng mệt nhọc nhiều hơn, Phật thấy thế thương xót nên chế định việc này. Vậy, thế nào là y Ca-thi-na?

Ca-thi-na hay Ca-hi-na là phiên âm từ chữ Phạn “Kathina”, dịch nghĩa là “Công đức y” hay “Thưởng thiện y”; tức là chiếc y chứa công đức, chiếc y tưởng thưởng những việc thiện. Bởi lẽ, trải qua 3 tháng an cư, các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo ni đã nỗ lực tu học, gặt hái được nhiều thành quả cao quý, xứng đáng được hưởng một quyền lợi nhất định. Những quyền lợi này theo luật quy định gồm có 5 việc:

1. Súc trường y: Người 3 y pháp định, các Tỳ-kheo được phép cất y dư quá 10 ngày mà không phạm tội.

2. Ly y túc: Tỳ-kheo được phép rời y ngủ một chỗ khác (vì theo luật Phật chế, Tỳ-kheo thường ngày phải đem theo 3 y và bát bên mình, như chim mang theo đôi cánh, không được lìa y ngủ một chỗ khác).

3. Biệt chúng thực: Được phép cho thọ thực từng nhóm từ bốn người trở lên (vì luật không cho phép Tỳ-kheo từ 4 người trở lên tách ra khỏi chúng, đi khất thực về ăn riêng).

4. Triển chuyển thực: Được phép thọ trai nhiều lần tại nhiều nhà đàn việt khác nhau, miễn là không quá Ngọ.

5. Thực tiền thực hậu bất chúc Tỳ-kheo khả dĩ nhập tụ lạc: Trước hoặc sau bữa ăn có thể đi vào thôn xóm mà không cần báo cho các Tỳ-kheo khác biết (vì luật quy định trước giờ ăn các Tỳ-kheo không được đi vào thôn xóm mà không báo cho người khác biết).

Năm điểm trên đây Phật chế định cho Tăng đoàn, đó là quyền lợi đặc biệt dành cho Tỳ-kheo, Tỳ-kheo ni. Nếu như vị nào không đủ tư cách thọ y công đức, không hưởng được các quyền lợi do y đem lại thì thực là một thiệt thòi lớn. Ngày nay chư Tăng thuộc hệ thống Nam Tống còn giữ được truyền thống thọ y công đức này một cách rất nghiêm túc và long trọng. Nhưng chư Tăng thuộc hệ Bắc truyền dường như không có truyền thống thọ y công đức, nên đối với việc này không xem là quan trọng.

Thế thì, phải chăn Tỳ-kheo nào sau khi an cư xong cũng được hưởng quyền lợi của Y Ca-thi-na? Không. Vì năm hạng người sau đây không được hưởng quyền lợi của y Ca-thi-na:

1) Người không có tuổi hạ: Vì khi nhập hạ, vị này là

Sa-di, đến giữa mùa hạ mới thọ giới Cụ túc, chưa có tuổi hạ nên không được thọ y công đức.

2) Người phá an cư: Vì an cư không đúng quy định, hoặc không an cư.

3) Người hậu an cư: theo truyền thống Bắc truyền thọ an cư từ 17 tháng 4 âm lịch đến 16 tháng 5 ân lịch là hậu an cư; theo truyền thống Nam tông, thọ an cư từ ngày 17 tháng 6 âm lịch đến ngày 16 tháng 7 âm lịch là hậu an cư. Những người này không được chia sẻ sự ưu đãi của y công đức.

4) Người bị tẫn xuất: Vì vi phạm giới luật nên Tăng chúng làm yết ma đuổi ra khỏi Tăng đoàn.

5) Người đang hành biệt trú: Do phạm giới nên Tăng chúng làm Yết-ma cho ở riêng một chỗ.(52)

Ngoài năm hạng người bị chế tài kể trên, các Tỳ-kheo khác đã chu toàn phận sự an cư một cách viên mãn đều được quyền hưởng công đức của y Ca-thi-na, và thời gian tác pháp để thọ trì y này là một tháng, bắt đầu từ 16 tháng 7 Âm lịch đến 15 tháng 8 Âm lịch. Trong thời gian này, nếu Tăng chúng nhận được y ngày nào thì tác pháp thọ trì ngày ấy. Nếu chỉ nhận được vải, thì cũng phải tập trung nhiều người may cho xong và thọ trì trong vòng một ngày. Về thời hiệu của y thì bắt đầu từ ngày 16 tháng 7 âm lịch đến ngày 15 tháng 12 âm lịch là chấm dứt. Thế còn trách nhiệm giữ gìn y thì Tăng chúng phải là Yết ma trao cho một Tỳ-kheo hội đủ 5 đức tính sau đây:

1. Không Thiên vị;

2. Không nóng giận;

———

(52)Ngũ Phần Luật, Đ.22, tr 135C

MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ GIỚI LUẬT

3. Không si mê;

4. Không sợ hãi;

5. Biết thể thức thọ y Ca-thi-na.

Vì bản thân y Ca-thi-na mang tính chất tượng trưng, nên sau khi nhận trách nhiệm, vị này phải đem cất tại một chỗ trang trọng, rắc hoa lên cúng dường và bảo quản cẩn thận. Ngoài ra, về hiệu lực của y thì luật Ngũ Phần (53) nêu ra tám trường hợp khiến y mất hiệu lực như sau:

1. Thời cánh: Thời gian chấm dứt hiệu lực của y, tức 15 tháng 12 âm lịch;

2. Thất y: Y bị mất;

3. Văn thất: Khi ra ngoài trú xứ mà nghe tin y đã bị mất;

4. Viễn khứ: Rời khỏi trú xứ di chuyển đến một nơi khác;

5. Vọng đoạn: Đi tới chỗ có hy vọng tìm được y, nhưng đến đó tìm không có;

6. Y xuất giới: Vì một lý do nào đó mà chiếc y ấy đã bị đem ra khỏi đại giới;

7. Nhân xuất giới: Người ra ngoài đại giới mà nghe tin Tăng đã tuyên bố chấm dứt hiệu lực của y;

8. Bạch nhị Yết ma xả: Tăng chúng tác pháp bạch nhị Yết ma xả y.

Tuy nhiên, trong thời gian 5 tháng thời hiệu của y, nếu Tăng chúng thấy cần, có thể tác pháp yết-ma tuyên bố chấm dứt hiệu lực của y bất cứ lúc nào. Hoặc để đến ngày cuối cùng (15/12) mới xả, hoặc đến ngày cuối cùng mà chư Tăng không tuyên bố xả, thì mặc nhiên y cũng sẽ hết

———

(53) Ngũ Phần Luật, Đ.22, tr 135C

hiệu lực. Sau khi y đã hết hiệu lực. đương nhiên vị Tỳ kheo có công bảo quản lâu nay được quyền sử dụng. Thế nhưng, theo luật Thiện kiến, thì chư Tăng nên đem cho vị Tỳ kheo nào mặc y rách. Nếu có nhiều người mặc y rách thì nên cho vị Tỳ kheo nào cao tuổi nhất. Nếu không có người cao tuổi thì phải cho người nhiều tuổi hạ nhất, chứ không được đem cho người mà Tăng chúng không mấy tín nhiệm. Điều đó chứng tỏ y Ca-thi-na có một giá trị rất cao quý và thiêng liêng.

Tóm lại, vấ đề thọ y Ca-thi-na ngoài những lý do nêu trên, còn là hình thức khẳng định công đức của chư Tăng sau ba tháng hạ. Vì trong ba tháng an cư, chư Tăng đã thúc liễm thân tâm, nghiêm trì giới luật, đạt được nhiều tiến bộ trên bước đường tu học; do đó, đáng được tưởng thưởng và khích lệ. Vậy, nếu chư Tăng Bắc truyền khôi phục lại truyền thống thọ y công đức này thì thực là một việc làm rất có ý nghĩa. Thiết nghĩ đây cũng là một trong những công tác quang hứng giới luật vậy.

18. Pháp Phục - Ý Nghĩa Và Công Dụng

18. PHÁP PHỤC - Ý NGHĨA VÀ CÔNG DỤNG

Y và bát là hai vật thiết yếu của người xuất gia, tượng trưng cho đời sống thiểu dục tri túc. Bài viết này nhằm mục đích giới thiệu về nguồn gốc, ý nghĩa và công dụng của pháp y, hầu giúp những ai muốn tìm hiểu pháp phục của những người mang sứ mệnh " hoằng pháp thị bản hoài, lợi sinh vi gia vụ" có một cái nhìn khái quát.

1. Nguyên nhân đức Phật chế 3 pháp y:

Lúc bấy giờ vào mùa đông, đức Phật từ thành Tỳ-xá-ly tuần tự du hành đến tháp Bát-già-la, rồi dừng chân tại đây. Khi đêm đến, đức Phật mặc một chiếc áo, ngủ nơi chỗ trống, tới lúc gần sáng canh hai thì Ngài cảm thấy lạnh, bèn mặc thêm một cái nữa. Thế rồi, vào lúc nửa đêm, đức Phật lại thấy lạnh, liền mặc thêm một cái nữa, thì cảm thấy dễ chịu. Do đó, Ngài suy nghĩ: " Để ngăn ngừa sự lạnh lẽo bức bách, trong tương lai các Tỳ-kheo, chỉ nên sử dụng 3 y là vừa". Rồi Phật tập hợp các Tỳ-kheo, chế định: "Kể từ nay trở đi các Tỳ-kheo chỉ sắm đủ 3 y, không nên sắm dư. Nếu y bị hư rách thì vá lại mà mặc"(54)

———

(54)Ngũ phần luật, Đại Chánh tạng, tập 22,tr. 136a.

2. Nguyên nhân đức Phật chế pháp y có điều tướng:

Bấy giờ, đức Thế Tôn cùng 1250 vị đại Tỳ -kheo du hành đến phương Nam. Từ trên núi nhìn xuống, thấy các thửa ruộng nước có bờ đắp xung quanh trông rất đẹp mắt, đức Phật nghĩ: "Các Tỳ-kheo của ta nên may y như những đám ruộng này". Đoạn, Phật hỏi Tôn giả A Nan:

- Ông có thấy các thửa ruộng này không?

- Bạch Thế Tôn, con đã thấy.

- Các Tỳ khoe nên mặc y như vậy, ông có thể thực hiện được không?

- Bạch Thế Tôn, con có thể làm được.

Thế rồi, A Nan tự may y, đồng thời bảo các Tỳ-kheo khác cũng may y theo hình thức có nhiều điều bức. Mỗi điều bức gồm một đoạn dài, một đoạn ngắn, hoặc hai đoạn dài, một đoạn ngắn, hoặc ba đoạn dài, một đoạn ngắn. Lá điều bên trái thì gấp xếp về phía bên trái,lá điều bên phải thì gấp xếp về phía bên phải, lá điều chính giữa thì phủ đều qua hai bên. Thầy may xong, đem mặc, trông rất thích hợp. Đức Phật thấy thế, bảo với các Tỳ-kheo: "Ông A Nan có đại trí tuệ, chỉ nghe Ta nói sơ qua mà may y đúng như pháp. Đây gọi là y cắt rọc, không giống bất cứ loại y nào của các ngoại đạo. Những kẻ oan gia, đạo tặc sẽ không lấy loại y này làm gì. Từ nay, Ta cho phép các Tỳ-kheo cắt rọc vải may thành ba y theo hình thức như thế" (55).

3. Nguồn gốc của pháp y:

Kinh Bi Hoa nói: "Trong lúc còn tu hành,đức Như Lai (Thích Ca) đã phát nguyện trước đức Phật Bảo Tạng: Nếu

———

(55) Ngũ phần luật, Đại Chánh tạng, tập 22,tr. 138a.

tôi thành Phật thì ca-sa của tôi sẽ có 5 công đức sau đây:

1- Những ai đã vào trong giáo pháp của tôi mà còn vướng phải tà kiến, nhưng 4 chúng vẫn một lòng tôn kính, thì chung cục người đó cũng được thọ ký vào Tam thừa.

2- Nếu hàng Trời, rồng, người, quỷ tôn kính một phần nhỏ ca-sa của người này thì sẽ không thối chuyển quả vị Tam thừa.

3- Nếu quỷ thần hay người nào được một miếng ca-sa, dù chỉ bằng 4 tấc, thì sẽ được ăn uống sung túc.

4- Nếu bị chúng sinh oán ghét mà nghĩ đến ca-sa thì lập tức năng lực của ca-sa sẽ làm cho họ sinh tâm bi mẫn.

5- Nếu ở giữa trận chiến mà cầm một miếng ca-sa nhỏ với tâm kính trọng thì sẽ chiến thắng quân thù.

Nếu ca-sa của tôi không có được 5 năng lực ấy, tức là tôi đã lừa dối chư Phật trong 10 phương".

4. Ý nghĩa của pháp y:

Trong chương Y bát danh nghĩa nói rằng, y của Sa môn có 3 cái tiên (thấp kém):

1- Đao tiện: Vì dùng dao cắt rọc thành từng miếng nhỏ để may ghép lại.

2- Sắc tiện: Vì không thuộc màu sắc chính.

3- Thể tiện: Vì đây là loại vải hay y phục mà người đời đã vứt bỏ. Sở dĩ phải cắt thành miếng ra may là để cho bọn trộm cướp khỏi lấy; phải nhuộm cho hoại sắc (mất màu sắc chính) là để cho khác với ngoại đạo; nhặt y người ta bỏ đem về dùng là để đỡ mất thì giờ và tốn hao sức lực.

Điều tướng của pháp y dùng số lẻ chứ không dùng số chẵn. Vì mục đích của Sa môn là nuôi lớn đức nhân từ,

giống như Dịch lý dùng số dương (tức số lẻ?) tượng trưng cho sự sinh hóa của muôn vật.

Pháp y có điều bức dài ngắn, là bắt chước các bờ ruộng, tùy theo mực nước cao thấp mà đắp bờ khác nhau.

Do đó, pháp y được gọi là phước điền y, là nhằm nói lên ý nghĩa: Thửa ruộng ở thế gian chứa nước làm cho lúa sinh trưởng tốt tươi, để nuôi dưỡng sắc thân thọ mạng. Còn thửa ruộng pháp y chứa nước 4 lợi ích, làm tăng thêm ba thiện căn, để nuôi lớn pháp thân tuệ mạng. Vì thế, nghiêm trì giới luật là bản chất của Thích tử, đầu cạo, y nhuộm là biểu tượng của thiền gia.

Phật dạy: "Tỳ-kheo đi đâu cũng phải đem theo 3 y và bát như chịm đi đâu cũng mang theo đôi cánh. Thế nên, phải giữ 3 y như giữ da thịt, giữ bát như giữ đôi mắt; phải tôn kính 3 y, xem đó như ngôi tháo thờ Phật".

Bởi lẽ, tiêu xí của Phật có 2 thứ là pháp phục (y hoại sắc) và bát "(ứng khí). Pháp phục sở dĩ không có cổ là nhằm tiêu biểu cho phục sức giải thoát. bát sở dĩ không có đế là để biểu thị cho sự tế độ khôn lường. Ai thọ trì hai vật này thì trên đồng với chư Phật, dưới tế độ quần sinh, khiến cho người nào trông thấy đều biết đó là hình ảnh của bậc xuất thế. (56)

Luật Tát-bà-đa nói: "Vì muốn biểu thị diệu pháp chưa từng có nên chế ra ba y. Vả lại, 96 phái ngoại đạo đều không có hình thức của ba y này, cho nên chế ra như thế để khác với ngoại đạo".

———

(56) Y bát danh nghĩa chương, Sa môn Thích Doãn Kham thuật, Tục Tạng kinh, tập 105, tr.474.

Chương Phục nghi nói: "Nói tóm lại, ba y không gì khác hơn là "Thuyền bè đưa qua khỏi biển khổ, thềm thang bắt sang bờ sinh tử". (Tiệt khổ hải chị chu hàng, di sinh nhai chi thê đăng).

Kinh Giới đàn nói: "Ba y nhằm đoạn trừ ba độc:

1- Ngũ điều hạ y dùng để đoanh trừ cái thân tham luyến.

2- Thất điều trung y dùng để đoạn trừ cái miệng giận dữ.

3- Đại y thượng y dùng để đoạn trừ cái tâm si mê"(57).

Ngoài ra, mặc loại pháp y này còn được bốn sự lợi ích sau đây:

1- Tư thân vi đạo: Hỗ trợ cho cái thân (nhờ ẩm thực) để dễ tu hành.

2- Dưỡng thân trung trùng: Để các tế bào trong cơ thể được yên ổn.

3- Sinh thí giả phúc: Tạo phước lành cho người bố thí.

4- Phá ngạ ngoại đạo: Phá bỏ cái lối nhịn đói (cực đoan) của ngoại đạo.(58)

5. Tên gọi của pháp y:

Tên gọi chung của pháp y là "Civara", được phiên âm là Chi-phược-la, hay còn gọi là ca-sa (Kasaya), tức chỉ cho loại y phục hoại sắc (phá hủy màu sắc chính); nhưng tên gọi phổ biến nhất là Phấn tảo (Pamsu-kula), nghĩa là y phục rách hay vải vụn mà người ta đem vứt nơi đống rác rồi Tỳ-kheo đi nhặt về giặt sạch, may thành y để mặc.

———

(57) Sa-môn Nguyên Chiếu soạn, Phật Chế tỳ-kheo lục vật đồ, Tục tạng kinh, tập 105, tr.485.

(58) Phật Quang Đại từ điển, tr.1694b.

Tất nhiên, đó là tính chất của y phát xuất từ lúc ban đầu, nhưng dần dần về sau, Phật cho phép Tỳ-kheo được nhận y phục do thí chủ cúng dường, hoặc họ cúng dường tiền rồi Tỳ kheo nhờ Phật tử thân tín đi may sắm giúp, như luật Ngũ phần đã đề cập.

Thế nhưng căn cứ theo đồ hình 6 vật dụng của Ty-kheo do Phật chế định thì pháp y của Tỳ-kheo gồm có 10 tên gọi sau:

1. Ca-sa (Kasaya): Loại y phục hoại sắc, không thuộc màu sắc chính. Không may y với sắc chính là để khác với y phục của thế tục, khiến cho lòng tham không sinh khởi.

2. Đạo phục: Y phục của người tu hành.

3. Xuất thế phục: Y phục xuất ly thế tục.

4. Pháp y: Y phục đúng chánh pháp.

5. Ly trần phục: Y phục xa lìa lục trần.

6. Tiêu sấu phục: Mặc loại y phục này có công đức làm tiêu tan phiền não.

7. Liên hoa phục: Lìa nhiễm trước, được thanh tinh như hoa sen.

8. Gian sắc phục: Dùng màu sắc trung gian không chính để tránh 5 sắc chính.

9. Từ bi phục: Y phục của người hành đạo từ bi.

10. Phước điền y: Y phục mang ý nghĩa như đám ruộng chứa phước đức.(59)

———

(59)Sa-môn Nguyên Chiếu soạn, Phật Chế tỳ-kheo lục vật đồ, Tục tạng kinh, tập 105, tr.487.

Đồng thời trong luật Ngũ phần có đoạn Tôn giả Ưu-ba-li (Upali) hỏi Phật về những loại y phục mà Tỳ-kheo cần dùng thì Phật dạy: "Này Ưu-ba-li, ngoài ba pháp y chính còn có những loại vải vóc khác mà Tỳ-kheo cần sử dụng như sau:

1- Áo lót;

2- Tấm ra đắp;

3- Khăn tắm mưa;

4- Áo che ghẻ;

5- Mùng ngăn mũi;

6- Thảm trải chỗ đi kinh hành;

7- Tấm vải dùng ngăn rệp;

8- Tấm chùi chân;

9- Tấm đệm để ngồi;

10- Vải dùng bó đầu gối;

11- Vải dùng bó bàn chân;

12- Khăn trùm đầu.

Ngoài ra còn có các loại khăn lau mình, lau tay, lau mặt, và đãy đựng kim chỉ, đựng bát, đựng giày dép, túi lọc nước. Đó là những loại liên quan đến vải vóc mà Tỳ-kheo cần dùng". (60)

6- Màu sắc, kích thước và chất liệu của pháp y:

a) Màu sắc:

Trong giới Ba-dật-đề thứ 60 của Tỳ-kheo thuộc luật Tứ phần, Phật quy định: Khi Tỳ -kheo có y mới thì phải

———

(60) Ngũ phần luật, Đại Chánh tạng, tập 22, tr.138a

dùng ba màu xanh, đen và mộc lan (nước vỏ cây mộc lan) nhuộm cho hoại sắc, hoặc dùng một trong ba màu ấy nhuộm rồi mới mặc.

Màu xanh, tức là màu đồng xanh hay màu lam. Màu đen, tức là màu đen bùn hay màu đà đậm. Và màu mộc lan, tức là màu đỏ nhiều đen ít hay màu vàng sậm. Mặc các màu này là để tránh 5 màu chính như luật Ngũ phần đã trình bày. Một hôm, có một Tỳ-kheo đến bạch với Đức Phật: "Xin Thế Tôn cho phép chúng con mặc y thuần màu xanh, vàng, đỏ, trắng hoặc đen". Phật liền dạy? "Y màu thuần đen là y của sản phụ mặc. Nếu ai mặc y màu thuần đen thì phạm tội Thâu-lan-giá, còn mặc bốn màu kia thì phạm tội Đột-cát-la (61)

b) Kích thước:

Về kích thước của y, trong giới Ba-dật-đề thứ 90 thuộc luật Tứ phần, đức Phật dạy: "Nếu Tỳ-kheo may y thì phải may bằng cỡ y của Phật. Nếu may quá cỡ ấy thì phậm tội Ba-dạ-đề. Ở đây, cỡ y của Phật là dài bằng 9 gang tay của Ngài, rộng bằng 6 gang tay. Đó là cỡ y của Phật". Nhưng ở một chỗ khác thì quy định cụ thể về kích thước của ba y, đó là:

Y An-đà-hội dài 4 khuỷu tay, rộng 2 khuỷu tay (dài 7 thước 2, rộng 3 thước 6);

Y Uất-đa-la-tăng và y Tăng-già-lê dài 5 khuỷu tay, rộng 3 khuỷu tay (dài 9 thước, rộng 5 thước 4).(62)

———

(61)Ngũ phần luật, Đại Chính tạng, tập 22, tr.138b.

(62)Phật chế Tỳ-kheo lục vật đồ, Sa môn Nguyên Chiếu soạn, Tục tạng kinh, tập 105, tr.489.

Thước được nói ở đây tức là loại thước ngày xưa của Trung Quốc

c) Chất liệu:

Khi Phật an trú tại thành Vương Xá thì được Kỳ Vức (Jivaka) cung thỉnh Ngài cùng chư Tăng về nhà thọ trai, rồi ông cúng dường cho đức Thế Tôn một chiếc y quý giá nhất trong tất cả mọi chiếc y. Đồng thời Kỳ Vức cũng xin Phật cho phép các Tỳ-kheo được nhận y do thí chủ cúng dường, và Phật đã chấp thuận. Tuy nhiên, Ngài nhấn mạnh rằng những ai ít muốn, biết đủ, mặc y phấn tảo vẫn đáng được khen ngợi hơn. Ngoài ra, y phấn tảo được kể đến bao gồm 10 loại sau đây:

1-Loại y phục cũ khi nhà vua lên ngôi thay y phục mới, đem vất bỏ;

2- Loại y phục tại bãi tha ma;

3- Loại y phục người ta dùng phủ trên ngôi mộ;

4- Loại y phục tại nơi đường hẻm;

5- Loại y phục khi cô dâu về nhà chồng bỏ lại;

6- Tấm vải trải giường trong đêm tân hôn (hiển tiết tháo y);

7- Loại y phục mà người đàn bà sau khi sinh con, đem vứt;

8- Loại y phục do bò nhá;

9- Loại y phục do chuột cắn;

10- Loại y phục bị cháy sém.(63)

Đó là nói về xuất xứ của y vào lúc Phật mới bắt đầu thành lập Tăng đoàn. Nhưng về sau, pháp y của Tăng chúng chủ yếu là do thí chủ phát tâm cúng dường bằng

———

(63) Ngũ phần luật, Đại Chính tạng, tập 22, tr.143

những sản phẩm thông thường mà họ có sẵn. Nói chung, những sản phẩm ấy miễn là không quá xa hoa hay quá thô kệch, phù hợp với nếp sống thanh bần lạc đạo của người tu sĩ, và không bị người đời đàm tiếu là được.

Tuy nhiên, về chất liệu làm y, luật Ngũ phần kể lại một trường hợp như sau: Có những Tỳ-kheo muốn dùng y bằng tóc, bằng da nai, da dê, lông chim, lông ngựa, lông đuôi bò, hoặc bằng cỏ, vỏ cây, lá cây v.v..., đến thưa với Phật, bị Phật khiển trách: "Các ông là những kẻ ngu si, muốn làm theo nề nếp của ngoại đạo. Tất cả những thứ mà ngoại đạo dùng đều không được sử dụng. Nếu ai sử dụng thì phạm tội Thâu-lan-giá.(64)

Tất nhiên, ngày nay khác xưa rất nhiều, mọi quy định đều có thể uyển chuyển áp dụng, miễn làm sao sống đúng nguyên tắc "tam thường bất túc" và thuận tiện cho đời sống giải thoát là tốt.

7- Phân tích về 3 pháp y:

Như chúng ta đã biết, Phật quy định Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni được sử dụng 3 y là: An-đà-hội, Uất-đa-la-tăng và Tăng-già-lê.

a) An-đà-hội là dịch âm tiếng Pàli Antarvasaka và được dịch nghĩa là Trung tước y hay Hạ y, vì nó là chiếc y mặc ở bên trong, và là chiếc y thấp kém nhất trong ba chiếc y. Ngoài ra, còn gọi là Tạp tác y, nghĩa là y mặc để làm các việc thông thường hàng ngày tại tu viện; nhưng khi họp chúng hay đi ra ngoài thì không được mặc. Chiếc y này gồm có 5 điều về chiều ngang. Trong mỗi điều có

———

(64) Ngũ phần luật, Đại Chính tạng, tập 22, tr.138

hai khoảng: một dài, một ngắn. Khoảng dài gấp đôi khoảng ngắn. Về kích thước thì chiều dài 7 thước 2, chiều rộng 3 thước 6, như trước đã đề cập

Khi mặc y này đọc bài kệ:

"Thiện tai giải thoát phục,

Vô thượng phước điền y.

Ngã kim đảnh đới thọ,

Thế thế bất xả ly"

(Lành thay áo giải thoát,

Áo ruộng phước tối thượng,

Nay tôi kính tiếp nhận,

Đời đời không rời bỏ).(65)

b) Uất-đa-la-tăng (Uattarasanga) được dịch nghĩa là Trung giá y, tức giá trị của nó ở giữa hai y Thượng và Hạ. Căn cứ vào công dụng thì gọi là Nhập chúng y hay Chúng hội thời y, nghĩa là y mặc trong lúc họp chúng, thọ trai, nghe giảng, lễ bái, tụng kinh, tọa thiền, v.v... Y này gồm 7 điều về chiều ngang. Trong mỗi điều gồm 2 khoảng dài, một khoảng ngắn. Khoảng dài bằng 2 khoảng ngắn. Về kích thước thì chiều dài 9 thước, chiều rộng 5 thước 4 tấc (theo thước cổ của Trung Quốc).

Khi đắp y đọc bài kệ:

"Thiện tai giải thoát phục,

Vô thượng phước điền y.

Ngã kim đảnh đới thọ,

Thế thế thường đắc phi".

———

(65) Sa di và Sa di ni giới, HT. Trí Quang dịch, tập 2, xb.1994, tr.257.

(Lành thay áo giải thoát,

Áo ruộng phước tối thượng,

Nay tôi kính tiếp nhận,

Đời đời thường khoác mặc).(66)

c) Tăng-già-lê (Sanghàti), Trung Quốc gọi là Tạp toái y, nghĩa là chiếc y có nhiều điều tướng, hay Đại y, nghĩa là chiếc y lớn nhất. Y này mặc lúc đi vào vương cung, vào làng khất thực, thăng tòa thuyết pháp, hàng phục ngoại đạo. Về kích thước, y này giống như y Uất-đa-la-tăng; nhưng về điều tướng thì gồm 9 bậc, được chia thành 3 cấp: hạ, trung và thượng. Trong mỗi cấp gồm 3 bậc như sau:

- Bậc hạ: 9 điều, 11 điều và 13 điều. Trong mỗi điều của 3 bậc này đều gồm 2 khoảng dài, một khoảng ngắn (giống như y Uất-đa-la-tăng).

- Bậc trung: 15 điều, 17 điều và 19 điều. Trong mỗi điều của 3 bậc này đều gồm 3 khoảng dài, một khoảng ngắn.

- Bậc thượng: 21 điều, 23 điều và 25 điều. Trong mỗi điều của 3 bậc này đều gồm 4 khoảng dài, một khoảng ngắn.

Như vậy, y Tăng-già-lê này ít nhất là 9 điều, nhiều nhất là 25 điều, dùng để tượng trưng cho phước điền của 25 cõi. Vả lại, tăng khoảng dài mà không tăng khoảng ngắn là nhằm nói lên ý nghĩa thánh tăng mà phàm giảm. Cho nên người mặc pháp phục này có sứ mạng làm lợi ích cho các loài hữu tình trong 25 cõi. Khi mặc pháp y này, đọc bài kệ:

———

(66) Sa di và Sa di ni giới, HT. Trí Quang dịch, tập 2, xb.1994, tr.258.

"Thiện tai giải thoát phục,

Vô thượng phước điền y.

Phụng trì Như Lai mạng,

Quảng độ chư chúng sinh".

(Lành thay áo giải thoát,

Áo ruộng phước tối thượng,

Phụng hành lệnh Như Lai,

Hóa độ mọi chúng sinh). (67)

Trên đây trình bày về 3 pháp y chính của Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni. Ngoài ra "Tỳ-kheo còn có hai thứ y phụ nữa" là:

1- Nê-hoàn-tăng, từ dịch âm của chữ Phạn Nivasana, có nghĩa là quần.

2- Tăng-kỳ-chi, từ dịch âm của chữ Phạn Samkaksika, có nghĩa là áo lót.

Tỳ kheo ni cũng có 2 loại y phụ:

1- Quyết-tu-la, từ dịch âm của chữ Phạn Kusala, tức cái váy của phụ nữ.

2- Tăng-kỳ-chi, ý nghĩa như trên, nhưng ở đây nhằm chỉ cho cái yếm hay cái nịt vú của phụ nữ.

Đó là các thứ y phục của những người đã thọ đại giới. Còn pháp phục của Sa-di và Sa-di-ni thì gọi là Man y (patta) hay Man điều, tức tấm vải nguyên không có điều tướng.

Khi khoác man y, đọc bài kệ:

"Đại tai giải thoát phục,

Vô tướng phước điền y.

———

(67) Sa di và Sa di ni giới, HT. Trí Quang dịch, tập 2, xb.1994, tr.258.

Phi phụng như giới hạnh,

Quảng độ chư chúng sinh".

(Lớn thay áo giải thoát,

Áo ruộng phước vô tướng,

Kính mặc đúng giới hạnh,

Hóa độ mọi chúng sinh).

Đến đây, có lẽ chúng ta đã hiểu thế nào là ý nghĩa, xuất xứ, công dụng v.v... của pháp phục mà Tăng chúng thường sử dụng. Tuy nhiên, nếu ai muốn hiểu biết rộng hơn thì có thể xem thêm mục Y-kiền-độ (mục nói về y) trong các bộ luật Ngũ phần, Tứ phần, Thập tụng thuộc Đại Chính tạng, tập 22 và 23, cũng như các giới nói về y thuộc các bộ quảng luật Ma-ha-tăng-kỳ, Căn bản Thuyết nhất thiết hữu bộ cùng nằm trong 2 tập kể trên.

19. Tháp - Ý Nghĩa và Công Dụng

19. THÁP - Ý NGHĨA VÀ CÔNG DỤNG

Tiếng Phạn Sthùpa, tiếng Pàli Thùpa, dịch âm là Tốt-đổ ba, Tô-thâu-bà; lược dịch là Tháp-bà, Phật-đồ; dịch ý là chỗ cao ráo, nơi hội tụ công đức, ngôi mộ lớn, lăng mộ, linh miếu v.v...

Ban đầu, Sthùpa dùng để chỉ cho những chỗ được kiến tạo để thờ Xá-lợi của Phật, nhưng về sau nó được dùng lẫn lộn với Chi-đề (Cetiya:điện thờ).

Ma-ha-tăng-kỳ Luật, quyển 33 và Pháp Hoa Nghĩa Sớ, quyển 11, quy định rõ: Phàm nơi nào có Xá-lợi của Phật thì gọi là Chi-đề. Căn cứ vào đây thì 8 ngôi tháp tôn trí Xá-lợi của Phật tại Câu-thi-na, Ma-Kiệt đà v.v... ,mới đích thực là Thùpa (tháp). Ngoài ra, các ngôi tháp nơi Phật đản sinh tại thành Ca-tì-la-vệ, ngôi tháp chỗ Phật thành đạo dưới gốc cây Bồ-đề, ngôi tháp chỗ Phật chuyển pháp luân tại vườn Lộc Uyển, ngôi tháp chỗ Phật hiện thần thông tại tỉnh Kỳ Viên, ngôi tháp có 3 cấp báu bên thành khúc Nữ, ngôi tháp chỗ để kinh Đại-thừa trong núi Kỳ-xà-quật, ngôi tháp tại rừng Am-la-vệ, nơi Duy Ma Cật thị hiện bệnh, ngôi tháp chỗ Phật Niết-bàn trong rừng Sa-la, (8 linh tháp lớn này) đều thuộc về Chi-đề.

Nguyên ủy về việc tạo tháp bắt đầu từ thời đức Phật. Thập Tụng Luật, quyển 56 chép: Trưởng giả Tu Đạt từng xin tóc và móng tay của Phật về xây tháp để cúng dường. Ngoài ra, Ma-ha-tăng-kỳ luật, quyển 33 chép: Vua Ba-tư-nặc noi gương Phật, kiến tọa tháp Phật Ca-diếp để lễ bái, cúng dường hằng ngày.

Sau khi Phật nhập diệt, Bà-la-môn Hương Tánh chia xá lợi của Phật cho 8 nước; rồi các vị quốc vương rước xá lợi ấy về nước xây tháp cúng dường. Đó là lịch sử xây dựng đầu tiên sau khi Phập Niết-bàn.

Ngoài ra, theo A-dục Vương truyện, quyển 1 và Thiện kiến Luật Tì-bà-sa, quyển 1, đều chép rằng: khoảng 200 năm sau Phật nhập diệt, vua A-dục trị vì nước Ma-kiệt-đà đã xây dựng 84.000 ngôi bảo tháp trong vương quốc của mình.

I. MỘT SỐ NGÔI THÁP TIÊU BIỂU TẠI NHỮNG NƯỚC PHẬT GIÁO:

Nếu căn cứ vào ý nghĩa rộng rãi của tháp mà nói thì các nơi trên thế giới đã từng kiến tạo tháp rất nhiều. Chúng ta có thể kể đến một số ngôi tiêu biểu tại những nước theo Phật giáo như sau:

1. Ấn Độ:

Tại ba-hách-đặc (Bharhut) có một ngôi tháp di tích, thân tháp đã hủy hoại hết, nhưng còn nền tháp và những tảng đá. Thời gian xây tháp nầy khoảng 200 năm trước tây lịch.

- Ngôi tháp tại Bồ-đề đạo tràng, kiến tạo khoảng 100 năm trước Tây lịch.

- Tháp thờ tại động A-chiên-đa (Ajanta) và tại hang Na-tây-khắc (Nasik)

- Vua Ca-nị-sắc-ca (Kaniska), nước Kiền-đà-la, thuộc Bắc Ấn Độ, xây một ngôi tháp cao 32m dưới núi Tuyết Sơn, khoảng thế kht thứ nhất Tây lịch. Đồng thời nhà vua cũng xây dựng một ngôi tháp khác, gồm 13 tầng, cao hơn 220m, mà theo sách Lạc Dương Già Lam ký, quyển 5, thì đây là ngôi tháp đặc sắc nhất trong những ngôi tháp tịa Tây Vức.

2. Tích Lan (Sri Lanka):

Vua thiên Ái Đế-tu (Devànampiya Tissa) đã kiến tạo một số ngôi tháp tại Tháp Viên (Thùpàràma). Đó là những ngôi tháp xuất hiện sớm nhất trên đảo Tích Lan. Ngoài ra, trên núi Vô Úy (Abhayagiri) có một ngôi tháp cao 120m, kiến tạo vào thế kỷ thứ nhất trước Tây lịch. Đây là một trong những ngôi tháp cổ rất nổi tiếng tại Tích Lan.

3. Miến Điện (Myanmar):

Nước này có tháp Phật Đoan-đức-cung (Shwedagon) tại Ngưỡng Quang (Rangoon) cao 118m; tháp Tu-mã-đổ (Shwemaudau) tại Tí-cổ (Pegu) cao 102m. Toàn bộ mặt ngoài của tháp đều được thếp vàng và có 10 ngôi tháp nhỏ ở xung quanh.

4. Thái Lan:

Tại cố đô Du-địa-á (Ayuthia) còn lưu lại không ít những ngôi tháp Phật cổ xưa. Ngoài ra, tại Băng Cốc (Bangkok) còn có tháp Phỉ-lạp-thác-mỗ-ma-yết-đề (Phra-Thomma-Chedi) cao 125m, và ngôi tháp Thanh Tự (WatChing) đều là những ngôi tháp nổi tiếng thế giới.

5. Lào:

Nước Lào có tháp Duy-ân-thường (Chom-Vien Chang), tháp Khoa-ma-nghinh Chom-Yong), đều là những ngôi tháp cổ trọng yếu hiện còn.

6. Trảo-Oa (Java):

Nơi đây có Bà-la-Phù-đồ (Buro-Budur) là một ngôi tháp quy mô, bề thế; nền tháp hình tứ giác, chính giữa là một ngôi tháp lớn đứng thẳng lên tới đỉnh, và chu vi thân tháp gồm có 72 ngôi tháp nhỏ. Trong mỗi ngôi tháp nhỏ đều đặt tượng Phật, toàn bộ kiến trúc có nhiều tầng cấp, hình dáng tương tự Kim tự tháp. Chiều dài, chiều rộng mỗi bên đều 123m, và chiều cao 42m. Đó là thánh địa Phật giáo Đại-thừa hiện còn, rất to lớn và rất trang nghiêm.

7. Ni-bạt-nhĩ (Nepal)

Xứ nầy có tháp Ô-nhã-mỗ-bố-na-đức, (Snuyambhu-nàth), tại Gia-đức-mãn-đô (Katmandu) rất lớn, hình trạng như cái bát úp, ở trên có 10 tầng tướng luân, đỉnh tháp để Thiên cái (lọng báu).

8.Tây Tạng:

Tháp ở Tây Tạng thường được gọi là Lạt-ma tháp, và đa số tháp ở đây đều có hình dáng nhỏ.

9. Trung Quốc:

Tại Trung Quốc, thời đại tạo tháp được ghi nhận sớm nhất là thời Tam Quốc. Tương truyền vào năm Xích Ô thứ 3 (240), vua Đông Ngô là Tôn Quyền sai Khương Tăng Hội cầu ngọc Xá-lợi. Khương Tăng Hội đã chí thành cầu nguyện, cảm được Xá-lợi xuất hiện. Do đó, nhà vua rất

thán phục, cho xây tháp để cúng dường, gọi nơi nầy là chùa Kiến Sơ. Thế nhưng, theo Phật tổ Thống Kỷ, quyển 54, thì ngôi tháp tại chùa Bạch Mã được xây vào năm Vĩnh Bình thứ 10 (67) đời vua Hán Minh Đế mới là ngôi tháp sớm nhất của Trung Quốc. Về sau, sự tích các triều đại xây tháp vẫn còn tiếp tục. Vào năm Thái Khang thứ 2 (281) đời vua Võ Đế nhà Tây Tấn, Huệ Đạt ở huyện Mậu, tỉnh Chiết Giang nằm mơ trông thấy một bảo tháp từ dưới đất hiện lên, cao độ 45m, rộng khoảng 22m. Do thế, ông bèn xây tháp tại nơi ấy. năm Hy Bình Nguyên niên (516) đời Bắc Ngụy, Linh Thái Hậu là Hồ thị sai thợ thiện nghệ kiến trúc một ngôi tháp gỗ tại chùa Vĩnh Ninh, Lạc Dương, gồm 9 tầng, cao 320m, đứng cách xa 100 dặm vẫn có thể trông thấy. Nhưng đáng tiếc là ngày nay ngôi tháp này không còn. Vào đời nhà Tùy, vua Tùy Dạng Đế đã vì Đại sư Trí Khải mà xây một ngôi bảo tháp bằng gạch, tại chùa Quốc Thanh, núi Thiên Thai. Ngôi tháp này hình lục giác, gồm 4 tầng, cao độ 74m. Vua Đường Thái Tông cũng từng thể theo lời thỉnh cầu cảu Tam Tạng Huyền Trang mà xây một ngôi tháp gạch tại chùa Từ Ân, Tây An, cao 58m.

10. Nhật Bản:

Vào tháng 2 năm Kính Đạt Thiên Hoàng thứ 14 (585), viên quan đại thần Tô Ngã Mã Tử tạo một ngôi tháp ở phía bắc Đại Dã Khâu. Ở trên đầu chóp tháp tôn trí ngọc Xá-lợi mà ông đã thỉnh được. Đến năm Suy cổ Thiên Hoàng thứ 15 (606), Thánh Đức Thái Tử tạo một ngôi tháp 5 tầng tại chùa Pháp Long, đến nay vẫn còn. Đây là ngôi tháp gỗ cổ nhất thế giới.

II. HÌNH DÁNG CỦA THÁP:

Về chủng loại của tháp rất phong phú.Nếu dùng hình dáng để phân loại thì ta có: Tháp phú bát, tháp khám, tháp trụ, tháp nhạn, tháp lộ, tháp ốc, tháp vô bích, tháp Lạt-ma, tháp nhiều tầng, tháp vuông, tháp tròn, tháp hình lục giác, tháp hình bát giác, tháp đại, tháp đa bảo, tháp du kỳ, tháp Ngũ luân, tháp hình trứng, tháp vô phùng, tháp lâu các, tháp mật diêm, tháp kim cương bảo tòa, tháp mộ.

Trong các hình thức của tháp thì hình thức tháp Phú bát (bát úp) là xưa nhất. Theo luật Ma-ha-tăng-kỳ, quyển 33, Hữu bộ Tì-nại-da tạp sự quyển 18 thì tháp Phú bát gồm có các bộ phận sau đây cấu thành: Lan can, nền tháp, thân tháp có hình bát úp, đầu bằng có trụ hình bánh xe, tướng luân và bảo bình.

Luật quy định, nếu dựng tháp thờ Phật thì phải có đầy đủ các hình thức kể trên. Nếu dựng tháp cho Độc Giác Phật thì không được an trí bảo bình. Nếu xây tháp cho vị A-la-hán thì tướng luân không được nhiều hơn 4 tầng. Nếu xây tháp cho vị chứng quả Bất Hoàn thì tướng luân không quá 3 tầng. Nếu xây tháp cho vị chứng quả Nhất Lai, thì tướng luân không quá 2 tầng. Nếu xây tháp cho vị chứng quả Dự Lưu thì tướng luân không quá 1 tầng. Nếu xây tháp cho người thiện trong hàng phàm phu thì phải xây bằng trên đầu và không được dùng hình thức tướng luân. Kinh Đại Bát Niết-bàn, quyển 41, còn ghi rõ: Vị Chuyển luân thánh vương (như vị nguyên thủ của một đại cường quốc) cũng được xây tháp, nhưng không được dùng tướng luân (tầng tháp hình lục giác hay bát giác) và chỉ xây bên ngoài khuôn viên chùa. Vì vị này tuy có phước đức lớn nhưng chưa đoạn trừ hết 3 độc tham, sân, si.

Nền của tháp theo thể thức Ấn Độ thời xưa thì phần lớn làm hình tròn. Nhưng Trung Quốc, Nhật Bản, Việt Nam... thì thường dùng tứ giác hoặc bát giác để cấu trúc.

Thân tháp càng về sau càng biến thành nhiều tầng. Vào khoảng thế kỷ thứ 3, thứ 4 có tháp 3 tầng xuất hiện, sau đó lại có 5 tầng, 7 tầng, 9 tầng, 13 tầng, 15 tầng, 17 tầng, thậm chí cho đến 37 tầng. Nhưng theo Tỳ-nai-da tạp sự, quyển 18, (Đ.24, tr.291c) qui định thì số lượng các tầng tướng luân hoặc là 1,2,3,4 cho đến 13 tầng là tối đa. Tuy vậy, trên thực tế vẫn có một số tháp nhiều tầng nổi tiếng, như tại chùa Tung Nhạc, núi Trung Sơn (Trung Quốc) có ngôi tháp gạch cao 15 tầng. Ở chùa Tiến Phúc, tại Tây An có ngôi tháp tiểu nhạn cao 15 tầng; Và chùa Hương Tích, tại Tây An có ngôi tháp gạch cao 13 tầng.

III. CHỦNG LOẠI CỦA THÁP

Nếu căn cứ vào những vật được tôn trí trong tháp mà phân loại, thì chúng ta có: Tháp Xá-lợi, tháp Tóc, tháp Móng, tháp Răng, tháp Y, tháp Bát, tháp Chân thân, tháp Tro thân, tháp Toái thân, tháp Bình, tháp Hải hội, tháp Tam giới vạn linh, tháp Nhất tự nhất thạch...

1) Tháp Xá-lợi: Tức là ngôi tháp được kiến tạo để tôn trí Xá-lợi của Phật-những chất kết tinh sau khi nhục thân đã được trà tì.

2) Tháp Tóc: Ngôi tháp lập ra để dường tóc Phật.

3) Tháp Móng: Ngôi tháp được xây dựng để cúng dường móng tay, móng chân của Phật. Hai vật này do trưởng giả Tu-đạt xin Phật đem về nhà xây tháp cúng dường.

4) Tháp Răng: Ngôi tháp để cúng dường răng của Phật.

5) Tháp Chân Thân: Tháp dùng để tôn trí chân thân (nhục thân) của cao tăng.

6) Tháp Khôi Thân: Tức là ngôi tháp tàng trữ tro của bậc cao tăng sau khi đã hỏa thiêu.

7) Tháp Toái Thân: Tức ngôi tháp an trí một phần tro thân sau khi hỏa thiêu còn lại, như ngôi tháp Từ Ân ở gần đầm Nhật Nguyệt là ngôi tháp toái thân của Đại sư Huyền Trang.

8) Tháp Phổ Đồng: Còn gọi là tháp Phổ thông, tháp Hải hội; tức ngôi tháp tập trung di cốt của chúng tăng các nơi về tàng trữ vào một chỗ.

9) Tháp Tam Giới Vạn Linh: Tức ngôi tháp tập trung những di cốt của hạng người hữu duyên với Phật pháp.

10) Tháp Mễ Cốc: Ngôi tháp tàng trữ lúa thóc dùng để cầu nguyện cho ngũ cốc được mùa.

11) Tháp Nhất Tự Nhất Thạch: Cứ mỗi viên đá nhỏ khắc một chữ trong kinh Pháp Hoa, rồi chôn vào lòng đất, xây tháp lên trên để cúng dường.

Ngoài ra, kinh Quán Hư Không Tạng Bồ Tát còn cho biết trên cung trời Đao Lợi có 4 ngôi tháp tôn trí 4 di vật của đức Phật, thường gọi là 4 tháp của Đế Thích, đó là: (1) Tháp Tóc; (2) Tháp Y; (3) Tháp Bát; (4) Tháp Răng.

IV. CHẤT LIỆU DÙNG LÀM THÁP:

Phân tích về những chất liệu dùng làm tháp, ta có: Tháp gỗ, tháp gạch, tháp đá, tháp cát, tháp bùn, tháp đất, tháp sắt, tháp đồng, tháp vàng, tháp bạc, tháp thủy tinh, tháp pha lê, tháp lưu ly, tháp ngọc, tháp châu báu và tháp hương.

1. Tháp gỗ: Tại Trung Quốc, hiện còn ngôi tháp gỗ xưa nhất, đó là ngôi tháp Thích-ca tại chùa Phật cung, huyện Ứng, tỉnh Sơn Tây, làm năm Thanh Ninh thứ 2 (1056) triều vua Liêu Đạo Tông, hình bát giác, gồm 5 tầng, cao 115m, kiến trúc rất kiên cố. Năm Nguyên Thuận Đế, tại huyện Ứng, bị động đất 7 ngày mà ngôi tháp này vẫn đứng yên bất động. Ngoài ra còn phải kể đến ngôi tháp do vua Ca-nị-sắc-ca kiến trúc và ngôi tháp ở chùa Vĩnh Ninh, thành Lạc Dương cũng đều là tháp gỗ.

2. Tháp gạch: Hiện nay, các nước Thái Lan, Miến Điện, Lào, Việt Nam, Tây Tạng những ngôi tháp hiện còn phần lớn là tháp bằng gạch. Tại chùa Tung Nhạc, Trung Quốc có ngôi tháp gạch 12 cạnh, cao 15 tầng, nền tháp rất cao, mái che trùng điệp, tráng lệ, hùng vĩ. Đây là một ngôi tháp kiến trúc rất nghệ thuật, cực kỳ giá trị.

3. Tháp đá: Tại Ấn Độ ngày xưa thường xây tháp bằng đá, như Ngôi Sơn Hà đại tháp. Ngoài ra, trong hang đá ở Vân Cương, Trung Quốc hiện còn một số ngôi tháp bằng đá.

4. Tháp cát: Trong phẩm Phương Tiện của kinh Pháp Hoa, cũng như Kinh Luật Dị Tướng, quyển 44, đều có đề cập đến cố sự "Đồng tử vun cát làm tháp".

5. Tháp đất: Trong phẩm Phương Tiện kinh Pháp Hoa cũng có kể đến loại tháp làm bằng đất, dùng để cúng dường Phật.

6. Tháp sắt: Sách Nhập Đường cầu pháp tuần Lễ ký chép: Tháng 9 năm lân Đức thứ 2 (665), đời Đường Cao Tông, tại chùa Pháp Vân có tạo một ngôi tháp bằng sắt gồm 7 tầng, cao 1 trượng.

7. Tháp đồng: Ngô Việt Vương là Tiền Hoàng Thục noi gương vua A Dục ngày xưa, khoảng năm Hiển Đức thứ 2 (955) cho đúc 84.000 cái tháp bằng đồng, cao chừng hai tấc Tây, mọi người đều ngợi khen là rất đẹp.

8. Tháp vàng: Phẩm Phương Tiện trong kinh Pháp Hoa từng đề cập đến loại tháp nầy.

9. Tháp bạc: Loại tháp cũng giống như tháp vàng ở trên, tương đối cũng ít thấy. Theo sách Xuất Tam Tạng Ký tập, quyển 8, cho biết một người Bà-la-môn từng tạo một ngôi tháp bạc trong nhà, cao 3 trượng, rộng 8 thước.

10. Tháp thủy tinh: Ở Nhật Bản, tại phường Phản Bản Thực Tạng, có ngôi tháo thờ Xá-lợi bằng thủy tinh, được kiến trúc rất nghệ thuật. Đó là quốc bảo của nước Nhật.

11. Tháp pha lê, xa cừ, mã não, lưu ly: Các loại tháp nầy cũng đều thấy có đề cập đến trong phẩm Phương Tiện và phẩm Bảo Tháp của kinh Pháp Hoa.

12. Tháp ngọc: Loại tháp nầy còn lại hiện nay rất ít. Năm Khang Hy thứ 49 (1709) đời nhà Thanh, vua Thánh Tổ từng sai thợ chuyên môn dùng 3 màu thạch ngọc vàng, xanh, trắng phối hợp điêu khắc một tòa tháp ngọc 8 tầng, cao độ 3 thước Tây, nghệ thuật điêu khắc rất tinh vi. Ngôi tháp nầy được xem như một thứ quốc bảo. Trải quan thế cuộc biến thiên, bảo vật nầy lưu lạc đến nước Mỹ và hiện nay nó được tàng trữ tịa Đại học Áo Lập Cương.

13. Tháp hương: Tức dùng hương tán nhỏ hòa với nưới mà nắn thành ngôi tháp nhỏ, cao chừng 1, 2 tấc Tây trở lên, trong tháp tôn trí những bản kinh chép tay để lễ bái cũng dường, gọi là "Pháp Xá-lợi".

V. MỤC ĐÍCH CỦA THÁP

Nếu phân tích về phương diện ý nghĩa, mục đích, thì có: Tháp Kỳ phúc, tháp Báo ân, tháp Pháp thân, tháp Thọ.

1) Tháp Kỳ phúc: Các tín đồ Phật giáo xem việc tạo tháp là một công đức lớn, nên dựng tháp để cầu phúc.

2) Tháp Báo ân: vì mục đích báo đáp ân đức của Phật mà xây tháp để thờ Phật, nên gọi là tháp Báo ân.

3) Tháp Pháp thân: Vì để an trí pháp thân Xá-lợi (những bản kinh quí được chép tay) nên tạo tháp.

4) Tháp Thọ: Tức là bia, mộ của các cao tăng dự tạo lúc còn sống, giống như người đời xây sinh phần.

VI. CÁCH BÀI TRÍ THÁP:

Về cách bài trí tháp thì có các hình thức: Tháp Cô lập, tháp Đối lập, tháp Bài lập, tháp Phương lập, tháp Củng lập, tháp Phân lập v.v...

1) Tháp Cô lập: Tức ngôi tháp đứng đơn độc một mình. Hình thức này phổ biến nhất.

2) Tháp Đối lập: Như tại Trường An, ở Thiểm Tây (Trung Quốc), có 2 ngôi tháp Đại Nhạn và Tiểu Nhạn đứng đối diện nhau.

3) Tháp Bài lập: Như 3 ngôi tháp ở trong vườn chùa Gia Hòa tại tỉnh Chiết Giang, kiến tạo từ đời Đường và được tu bổ vào năm Quang Chử thứ 2 (1876).

4) Tháp Phương lập: Như tại thành Thẩm Dương ở Liễu Ninh có 4 ngôi tháp đứng ở bốn cửa thành.

5) Tháp Củng lập: Như 5 ngôi tháp của chàu Ngũ Tháp ở ngoài cửa Tây của Bắc Bình.

6) Tháp Phân lập: Như 7 ngôi tháp tại Kim Cương Bảo Tháp Viện ở phía Tây Bắc Bình.

VII. CÔNG ĐỨC TẠO THÁP:

Các kinh điển cũng như các giáo huấn xưa nay đều nói rõ về công đức rất lớn của việc tạo tháp. Kinh Thí Dụ nêu ra 10 phước báo thù thắng của việc tạo tháp:

1) Không bị sinh vào những quốc độ biên địa.

2) Không bị nghèo khốn.

3) Không mang thân ngu si, tà kiến.

4) Có thể làm nguyên thủ những nước lớn.

5) Thọ mạng lâu dài.

6) Có thể được sức mạnh như lực sĩ Kim Cang Na-la-diên.

7) Được phước đức to lớn không gì sánh bằng.

8) Được nương nhờ đức từ bi của chư Phật, Bồ-tát.

9) Đầy đủ tam minh, lục thông, bát giải thoát.

10) Được vãng sinh tịnh độ của 10 phương chư Phật.

VIII. CÔNG ĐỨC NHIỄU THÁP:

Kinh Đề Vị cũng nêu lên 5 công đức của sự nhiễu tháp như sau:

1) Đời sau được sắc đẹp, đoan chính.

2) Được âm thanh trong treo, êm dịu

3) Được sinh lên cõi trời.

4) Được sinh vào nhà các vương hầu.

5) Đạt được đạo quả Niết-bàn.

Khi nhiễu tháp phải đi theo chiều phía tay phải, và phải cúi đầu nhìn xuống đất, không được dẫm đạp những

côn trùng nơi tháp, không được nhìn ngó 2 bên, không được khạc nhổ trên đất tháp, không được dừng lại nói chuyện với người khác. Không những tạo tháp, nhiễu tháp mới có công đức mà sửa chữa tháp, quét tháp, lễ tháp v.v... cũng đều có công đức rất lớn.

Trên đây, chúng tôi đã giới thiệu khái quát ý nghĩa, mục đích, diễn tiến hình thành ngôi tháp thờ Phật tại những quốc gia theo Phật giáo. Mặc dù sự giới thiệu nầy chưa đầy đủ, quí độc giả vẫn có thể mường tượng được hình ảnh ngôi tháp thờ Phật từ lúc bắt đầu xuất hiện cho đến ngày nay trên thế giới. Riêng tình hình tháp tại Việt Nam, chúng tôi sẽ trình bày trong một bài khác, để đáp ứng yêu cầu của những vị nào muốn tìm hiểu về lịch sử Phật giáo nước nhà.

———

* Theo Phật Quang Đại từ điển, tr.5421-5432, Lạc Dương Già lam ký, quyển 1; Đại Đường Tây Vức ký, quyển 2; Lương Cao Tăng truyện, quyển 1; Quảng Hoằng Minh tập, quyển 15,17; và một số tư liệu khác.