Lược Giải Những Pháp Số Căn Bản

108 Phiền não

được. “Vô vi”, hay chân lí, Niết-bàn, pháp tính, pháp giới, đều là những tên gọi khác nhau của cùng một thể tính. Đúng ra thì vô vi không thể được gọi là “pháp” vì nó không thể đạt được bằng khái niệm, không thể dùng ý lự, ngôn từ để phân biệt, gọi tên, nhưng vì trí óc chúng ta không thể nào đạt tới thế giới vô niệm, cho nên bắt buộc phải khái niệm hóa vô vi, là sự giả lập gọi tên, là cánh cửa để đưa hành giả đi vào thế giới vô niệm. Theo sự giả lập đặt tên đó, 5 pháp vô vi đầu đề cập đến tướng trạng của pháp tính, còn pháp vô vi chót, chân như, đề cập đến tự thể của pháp tính; hay nói cách khác, 5 pháp vô vi đầu, cả thể tính và tên gọi, đều chỉ vì phương tiện mà giả lập nên, thực ra, cuối cùng chỉ có “chân như vô vi” là thể tính của vạn pháp mà thôi; nhưng ngay cả cái danh xưng “chân như” cũng chỉ là giả lập mà có.

(So với 100 pháp của tông Pháp Tướng thì tông Câu-xá liệt kê chỉ có 75 pháp mà thôi.)

108 PHIỀN NÃO (bách bát phiền não)

Theo sự giải thích của tông Thiên thai, khi 6 căn tiếp xúc với 6 trần, mỗi căn đều có 3 cảm thọ (khổ, vui và không khổ không vui); vậy, 6 căn có tất cả là 18 cảm thọ, đó là 18 loại phiền não. Lại nữa, vì mỗi căn có 3 loại cảm thọ cho nên sẽ sinh ra 3 tình cảm ghét, thương và không ghét không thương; cộng 6 căn có tất cả là 18 loại tình cảm, đó cũng là 18 loại phiền não. Cộng 18 loại phiền não ở trên với 18 loại phiền não này, thì có cả thảy là 36 loại phiền não;

1.250 Vị tì-kheo

phối hợp với cả 3 đời (quá khứ, hiện tại và vị lai), có tất cả là 108 phiền não.

1.250 VỊ TÌ-KHEO (thiên nhị bách ngũ thập nhân)

Ở đầu các kinh thường ghi rõ con số 1.250 vị Tì-kheo luôn luôn theo Phật nghe pháp. Con số ấy gồm có:

- Bạn bè của tôn giả Da-xá: 50 vị. Sau khi thành đạo, đức Phật Thích-ca Mâu-ni đã đến vườn Lộc dã (ở ngoại ô thành Ba-la-nại) chuyển bánh xe pháp đầu tiên hóa độ cho nhóm 5 vị Sa-môn do Kiều-trần-như đứng đầu. Sau đó, Da-xá, con trai của một vị trưởng giả hào phú trong thành Ba-la-nại, vì nhàm chán cuộc sống trụy lạc, một ngày nọ vào lúc nửa khuya đã bỏ nhà ra đi tìm sự thanh thoát cho tâm hồn; và do duyên lành, chàng đã vô tình đi tới vườn Lộc dã, được đức Phật hóa độ, bèn xin xuất gia, trở thành vị thánh tăng thứ sáu. Lúc ấy, 50 thanh niên (có nơi nói là 54 người) bạn thân của Da-xá, nghe Da-xá đã xuất gia thì rất vui mừng, bèn cùng nhau tìm đến Lộc dã, xin theo Phật xuất gia. Bấy giờ, ngoài 6 vị thánh tăng (tức 5 vị tôn giả nhóm Kiều-trần-như và tôn giả Da-xá), 50 thanh niên bạn của tôn giả Da-xá, đã trở thành 50 vị Tì-kheo đầu tiên của giáo đoàn.

- Đồ chúng của tôn giả Ưu-lâu-tần-loa Ca-diếp: 500 vị. Tôn giả Ưu-lâu-tần-loa Ca-diếp nguyên là vị lãnh đạo của giáo phái thờ thần Lửa, mở đạo tràng dạy dỗ đồ chúng tại thôn Ưu-lâu-tần-loa, thuộc nước

Ma-kiệt-đà. Đức Phật ngự tại vườn Lộc dã nửa năm để dạy dỗ chư vị đệ tử. Khi xét thấy chư tăng trí tuệ và phạm hạnh đều vẹn toàn, đầy đủ khả năng hóa đạo, Ngài bèn giao cho họ trách nhiệm hoằng truyền chánh pháp; rồi Ngài đi về thăm lại thôn Ưu-lâu-tần-loa. Tại đây Ngài đã hóa độ cho đạo sĩ Ưu-lâu-tần-loa Ca-diếp. Sau khi vị đạo sĩ này qui y Phật và xuất gia, thì tất cả 500 đồ đệ của ông cũng đều xin xuất gia theo Phật, trở thành 500 vị Tì-kheo.

- Đồ chúng của tôn giả Na-đề Ca-diếp: 250 vị. Người em kế của tôn giả Ưu-lâu-tần-loa Ca-diếp là đạo sĩ Na-đề Ca-diếp, cũng thờ thần Lửa, và đang hướng dẫn đồ chúng tu hành ở xứ Na-đề gần đó, thấy anh mình đã xuất gia theo Phật, cũng đến Ưu-lâu-tần-loa xin Phật độ cho xuất gia; và tất cả 250 đồ đệ của ông cũng đồng lòng xin xuất gia, trở thành 250 vị Tì-kheo.

- Đồ chúng của tôn giả Già-da Ca-diếp: 250 vị.

Người em út của tôn giả Ưu-lâu-tần-loa Ca-diếp là đạo sĩ Già-da Ca-diếp, cũng thờ thần Lửa, và đang hướng dẫn đồ chúng tu hành ở xứ Già-da gần đó, đã dẫn tất cả 250 đồ chúng của mình, theo đạo sĩ Na-đề Ca-diếp cùng đến Ưu-lâu-tần-loa xin Phật độ cho xuất gia, trở thành 250 vị Tì-kheo.

- Đồ chúng của hai tôn giả Xá-lợi-phất và Mục-kiền-liên: 200 vị. Năm thứ hai sau ngày thành đạo, đức Phật ngự tại tu viện Trúc Lâm ở ngoại ô thành Vương Xá. Bấy giờ ở gần thành Vương Xá

3.000 Đại thiên thế giới

có hai vị đạo sĩ Bà-la-môn lỗi lạc là Xá-lợi-phất và Mục-kiền-liên, vừa là bạn thân của nhau, vừa có cùng chung ý chí tìm cầu chân lí và con đường giải thoát đích thực. Lúc ấy nhân duyên thuần thục, họ được gặp Phật ở Trúc Lâm, liền xin xuất gia, và trở thành hai vị đệ tử hàng đầu của Phật. 200 đồ chúng đang tu học với hai vị tôn giả này, thấy vậy, cũng cùng xin theo thầy đến Trúc Lâm xin xuất gia theo Phật, trở thành 200 vị Tì-kheo.

Cộng 5 nhóm trên lại (50 + 500 + 250 + 250 + 200), có tất cả là 1.250 vị Tì-kheo; trong đó, ngoại trừ 50 thanh niên bạn bè của tôn giả Da-xá, số 1.200 vị còn lại, đều nguyên là các Sa-môn ngoại đạo, tuy khổ công học đạo mà không đạt được thành quả gì thù thắng. Đến khi được Phật giáo hóa, thì chỉ trong một thời gian ngắn, tất cả 1.250 người ấy đều chứng thánh quả A-la-hán, giải thoát sinh tử. Vì cảm niệm ân đức sâu dầy của Phật, họ nguyện luôn luôn tùy tùng Phật tham dự nghe pháp ở tất cả các pháp hội, được gọi là “thường tùy chúng”. Vì vậy mà ở đầu các kinh, phần giới thiệu thính chúng tham dự nghe pháp, thường có câu: “1.250 vị Tì-kheo đều đầy đủ.”

3.000 ĐẠI THIÊN THẾ GIỚI (tam thiên thế giới – tam thiên đại thiên thế giới)

Nói đến “đại thiên thế giới” thì lấy “tiểu thế giới” làm đơn vị căn bản để tính. Một tiểu thế giới là một hệ thống thế giới gồm có: Ở trung ương là núi Tu-di, xuyên suốt qua biển lớn, đứng sừng sững trên địa

luân. Dưới địa luân là kim luân. Dưới nữa là thủy luân. Dưới thủy luân là phong luân. Bên ngoài phong luân thuộc về hư không.

Núi Tu-di, phần giữa thì nhỏ, phần trên và phần dưới đều lớn; cõi trời Tứ vương ở bốn mặt sườn núi; cõi trời Đao-lợi ở trên đỉnh núi. Chung quanh chân núi được bao bọc bởi bảy lớp núi vàng và bảy lớp biển nước thơm – cứ một lớp biển thì một lớp núi, xen kẽ nhau. Ngoài lớp núi vàng có biển mặn. Ngoài biển mặn có núi Đại thiết vi, vây tròn như lan can, hình trạng gần giống như phần dưới của cái cối xay.

Tầng hư không ở phía trên các cõi trời Tứ vương và Đao-lợi, có các cõi trời Dạ-ma, Đâu-suất, Hóa lạc và Tha hóa tự tại; đó là sáu cõi trời Dục giới. Trên nữa là mười tám cõi trời Sắc giới và bốn cõi trời Vô sắc giới. Trên không của biển mặn, ở mỗi phương Đông, Nam, Tây, Bắc, đều có vô số tinh vân, trong đó có vô số thái dương hệ, vô số thế giới. Tinh vân ở trên không phía Đông của biển mặn được gọi là châu Đông Thắng thân; phía Nam gọi là châu Nam Thiệm-bộ; phía Tây gọi là châu Tây Ngưu hóa; phía Bắc gọi là châu Bắc Câu-lô. Cả thảy chín núi, tám biển, bốn châu, sáu cõi trời Dục giới như thế, lại thêm ba tầng trời của cõi Sơ thiền bao trùm ở trên nữa, là một tiểu thế giới. Hợp lại 1.000 tiểu thế giới như thế, với 3 tầng trời của cõi Nhị thiền bao trùm ở trên, là một tiểu thiên thế giới. Hợp lại 1.000 tiểu thiên thế giới, với 3 tầng trời của cõi Tam thiền bao trùm ở trên, là một trung thiên thế giới. Hợp lại

1.000 trung thiên thế giới, với 9 tầng trời của cõi Tứ thiền và bốn cõi trời Không bao trùm ở trên, là một đại thiên thế giới.

Đại thiên thế giới, trong đó có ba bội số ngàn, cho nên cũng được gọi là “ba ngàn đại thiên thế giới” (tam thiên đại thiên thế giới), hay ngắn gọn hơn là “ba ngàn thế giới” (tam thiên thế giới).

Như vậy, tam thiên thế giới hay tam thiên đại thiên thế giới, không phải gồm có 3.000 thế giới, mà là: (1.000 x 1.000 x 1.000 =) 1.000.000.000, tức một tỉ thế giới.

Sách Dẫn

SÁCH DẪN

—A—

Ác nghiệp, 52

A-hàm, 113

A-la-hán, 160

A-na-hàm, 160

A-na-luật, 422

A-nan, 425

Anh nhi hạnh, 204

a-tăng-kì, 21

—B—

ba đức, 86

bách bát phiền não, 495

bách pháp, 485

Bản hữu, 131

bản hữu chủng tử, 49

Báo thân, 99

bát bất trung đạo, 301

bát bất tư nghị, 292

bát chánh đạo - bát thánh đạo, 306

bát công đức thủy, 290

bát đại nhân giác, 290

bát định, 177

Bất Định, 491

Bất định giáo, 297

Bất định nghiệp, 51

bát giải thoát, 287

bát giáo, 296

bát khổ, 297

bất lập văn tự, 21

bát nạn, 303

bát phong, 305

bát phước điền, 315

bát tà hạnh, 314

bát thập chủng hảo - bát thập tùy hảo, 479

bát thức, 318

bất tịnh quán, 207

bát trai giới - bát giới trai - bát quan trai giới, 335

bất tư nghị biến dịch sinh tử, 53

bát tướng thị hiện - bát tướng thành đạo, 336

Bệnh hạnh, 204

Bí mật giáo, 297

Bi quán, 212

Biến dịch sinh tử, 53

biến kế sở chấp (tính), 107

biên kiến, 188

Biệt giáo, 296

Biệt nghiệp, 51

Bình đẳng tánh trí, 184

Bồ-tát thập bát bất cộng pháp, 459

Bồ-tát thừa, 195

—C—

Các các vị nhân tất-đàn, 118

Ca-chiên-diên, 421

Căn bản pháp luân, 79

Căn bản trí, 59

căn bản y duyên, 345

căn duyên, 344

cảnh duyên, 344

câu sinh ngã chấp, 48

Câu-xá tông, 403

chân đế, 56

Chân ngôn tông (Mật tông), 409

Chân quán, 212

Chân trí, 104

Chánh báo, 54

Chi mạt pháp luân, 79

chỉ môn, 241

Chỉ trì, 55

Chủ thành tựu, 264

Chứng chuyển, 79

chúng sinh trược, 219

Chúng thành tựu, 265

Chứng tự chứng phần, 155

chủng tử duyên, 347

chủng tử lục nghĩa, 253

Cộng nghiệp, 50

cứu cánh tức Phật, 256

cửu địa - cửu hữu, 341

cửu duyên sinh thức, 343

cửu giới - cửu pháp giới, 348

cửu khổng, 347

cửu phẩm liên hoa, 348

cửu tưởng quán, 353

—D—

danh tự tức Phật, 255

Dẫn nghiệp, 50

Diệu quán sát trí, 184

Do-tuần, 22

Duyên giác thừa, 194

Đại Ca-diếp, 418

đãi chúng duyên, 254

đại thừa, 41

đại thừa bát tông, 334

Đại viên cảnh trí, 183

Đảnh vị, 179

Đạo chủng trí, 102

Đề-bà-đạt-đa, 54

Đệ nhất nghĩa tất-đàn, 118

Địa (Thập địa của Bồ-tát), 383

Định nghiệp, 51

Định thân, 226

Định uẩn, 225

đoàn, hay đoạn thực, 144

Độc ảnh cảnh, 65

Đới chất cảnh, 64

Đối trị tất-đàn, 118

Đốn giáo, 297

—G—

Giải thoát thân, 226

Giải thoát tri kiến thân, 226

Giải thoát tri kiến uẩn, 225

Giải thoát uẩn, 225

giới cấm thủ kiến, 190

giới phân biệt quán, 207

Giới thân, 226

Giới uẩn, 225

—H—

Hạ trí, 104

hằng tùy chuyển, 254

hành khổ, 78

hành uẩn, 223

hiện lượng, 76

Hoa nghiêm tông, 407

Hóa thân, 99

hoại khổ, 77

hoàn môn, 242

Hữu lậu, 47

—K—

Khí thế gian, 59

khổ khổ, 77

khổ thọ, 63

không duyên, 344

Khuyến chuyển, 79

Kì-bà (Y sĩ ), 54

Kiến hoặc, 44

Kiến phần, 155

kiến thủ kiến, 189

kiến trược, 218

kiếp trược, 218

—L—

lạc thọ, 63

La-hầu-la, 427

Lậu tận minh, 82

lí tức Phật, 255

Luật tông, 404

lục căn, 233

lục căn bản phiền não, 248, 386

lục căn, lục cảnh, lục thức, 235

lục cảnh, 231

lục chủng chấn động, 257

lục đạo - lục thú, 237

lục diệu môn - lục diệu pháp môn, 241

lục độ - lục Ba-la-mật, 244

lục Dục thiên, 463

lục giới hay lục đại, 265

lục hòa, 238

lục ngoại xứ, 237

lục nhập, 240

lục niệm, 240

lục nội xứ, 237

lục quần Tì-kheo, 259

lục thân, 250

lục thành tựu - lục sự thành tựu, 262

lục thông, 250

lục thức, 253

lục tức Phật, 255

lục tướng viên dung, 258

lục tùy miên, 249, 254

—M—

Mãn nghiệp, 50

mạng trược, 219

minh duyên, 343

Mục-kiền-liên, 418

—N—

nghịch lưu, 43

Ngoại trí, 104

ngũ ấm, 187

ngũ ấm ma, 142

ngũ bất khả tư nghị, 227

ngũ cái, 217

ngũ căn, ngũ lực, 205

ngũ độn sử, 200

ngũ dục, 195

ngũ giới, 202

ngũ hạnh, 203

ngũ hoặc, 204

ngũ kết - ngũ kết sử, 219

ngũ kiến - ngũ ác kiến, 188

ngũ lợi sử, 206

ngũ nghịch tội (ngũ vô gián nghiệp), 220

ngũ nhãn, 192

ngũ phần pháp thân, 225

ngũ quán, 206

ngũ tâm, 201

ngũ thập nhị giai vị, 479

ngũ thể đầu địa, 228

ngũ thời giáo, 213

ngũ thừa, 193

ngũ trược, 218

ngũ uẩn, 222

ngũ vị, 196

nhân duyên quán, 207

nhân ngã kiến, 46

Nhân thừa, 194

Nhẫn vị, 180

nhân vô ngã, 61

nhất a-tăng-kì, 21

nhất đại kiếp, 23

nhất đại sự nhân duyên, 23

nhất Do-tuần, 22

nhất kì vô thường, 62

nhất na-do-tha, 26

nhất niệm, 27

nhất niệm bất sinh, 30

nhất niệm tam thiên, 27

nhất phẩm, 31

nhất pháp giới, 30

nhất pháp trung đạo, 30

nhất sát-na, 31

nhất sinh bổ xứ, 23

nhất tâm, 25

nhất tâm bất loạn, 26

nhất tâm tam quán, 31

nhất thế giới, 33

Nhất thiết chủng trí, 60, 102

Nhất thiết trí, 102

nhất thừa (Nhất thừa, Nhất Phật thừa, Nhất Phật thừa), 21

nhất tiểu kiếp, 34

nhất trần bất nhiễm, 34

nhất trung kiếp, 35

nhất tự bất thuyết, 21

nhất tức nhất thiết, nhất thiết tức nhất, 24

nhất vi trần, 24

nhị báo, 53

nhị chủng chủng tử, 49

nhị chủng sinh tử, 52

nhị chướng, 39

nhị đế, 56

nhị hoặc, 44

nhị kiến - nhị biên kiến, 37

nhị lậu, 47

nhị lưu, 43

nhị ngã chấp, 48

nhị ngã kiến, 46

nhị nghiệp, 49

nhị nhẫn, 44

nhị nhân xuất Phật thân huyết, 54

nhị phương tiện, 55

nhị thập bát tổ, 465

nhị thập nan, 460

nhị thập ngũ hữu, 462

nhị thế gian, 58

Nhị thiền, 175

nhị thừa, 40

nhị trí, 59

nhị trì, 55

nhị vô ngã, 60

nhị vô thường, 62

nhiễm tịnh y duyên, 346

Nhiếp chúng sinh giới, 92

Nhiếp luật nghi giới, 91

Nhiếp mạt qui bản pháp luân, 80

Nhiếp thiện pháp giới, 91

Như lí trí, 60

Noãn vị, 179

Nội trí, 104

—P—

Phạm hạnh, 204

phân biệt ngã chấp, 48

phân biệt y duyên, 346

phần chứng tức Phật, 256

Phần đoạn sinh tử, 52

pháp ngã kiến, 47

Pháp nhẫn, 44

Pháp thân, 98

Pháp tướng tông, 408

pháp vô ngã, 61

Phật quán, 208

phi lượng, 77

phiền não chướng, 39

phiền não ma, 143

phiền não trược, 218

Phổ Hiền thập nguyện, 395

Phú-lâu-na, 422

—Q—

quả câu hữu, 253

Quán Âm ngũ quán, 211

quán hành tức Phật, 256

quán môn, 242

Quán sát trí, 60

—S—

Sắc giới, 463

Sắc pháp, 485

sắc uẩn, 222

sát-na diệt, 253

sát-na vô thường, 62

Sinh hữu, 131

Sinh nhẫn, 44

Sinh vô tính, 110

Sơ thiền, 175

sở tri chướng, 39

sổ tức môn, 241

sổ tức quán, 208

—T—

tà kiến, 189

Tác trì, 56

tác ý duyên, 345

tam ấn - tam pháp ấn, 70

Tam Bảo, 86

tam bất khả tận, 99

tam bất năng, 104

Tâm bất tương ưng hành pháp, 491

tam cảnh, 63

tam chủng tịnh nghiệp, 101

tam chủng tịnh nhục, 80

tam chuyển pháp luân, 78

tam đồ, 73

tam độc, 92

tam đức, 72

tam giải thoát môn, 72

tam giới, 66

tam hiền, 74

tam học - tam vô lậu học, 82

tam khổ, 77

tam kì, 78

tam luân, 108

tam luân thanh tịnh, 109

Tam luận tông, 405

tam lượng, 76

tam minh, 81

tam nghiệp, 85

Tâm pháp, 486

tam quán, 94

tam qui - tam qui y, 93

Tâm sở pháp, 487

tam tam-muội, 94

tam tạng, 94

tam tánh, 100

tam thân, 98

tam thập nhị tướng, 467

tam thập thất trợ đạo phẩm, 472

Tam thiền, 175

tam thiên thế giới - tam thiên đại thiên thế giới, 498

tam thọ, 63

tam thừa, 72

tam trí, 102

tam tự tính, 106

tam tụ tịnh giới, 91

tam tuệ, 105

tam vô tính, 110

tân huân chủng tử, 49

Tận trí, 59

Tạng giáo, 296

Tăng Nhất A-hàm Kinh, 115

Tánh cảnh, 64

tánh quyết định, 254

Tạp A-hàm kinh, 117

thân kiến, 188

Thắng nghĩa vô tính, 111

Thánh hạnh, 204

Thành sở tác trí, 184

Thành thật tông, 404

Thanh tịnh quán, 212

Thanh tịnh trí, 103

Thanh văn thừa, 194

thập Ba-la-mật, 357

thập bát bất cộng pháp, 455

thập bát giới, 237, 455

thập đại đệ tử, 416

thập đại nguyện, 378

thập địa, 380

thập hạnh, 387

thập hiệu - Như Lai thập hiệu, 376

thập hồi hướng, 390

thập huyền môn - thập huyền duyên khởi, 391

thập lục đại quốc, 447

thập lục quán, 451

thập ngưu đồ - thập mục ngưu đồ, 359

thập nhẫn, 388

thập nhị bộ kinh, 433

thập nhị đại nguyện (Phật Dược Sư và Quan Thế Âm), 438

thập nhị đầu-đà hạnh, 436

thập nhị nhân duyên - thập nhị duyên khởi, 442

thập nhị nhập, 237

thập nhị nhập - thập nhị xứ, 437

thập nhị quang, 434

thập như thị - thập như, 398

thập niệm, 396

thập sử, 386

thập thánh, 359

thập thiện, 429

thập tín, 400

thập tông, 402

thập trí lực, 412

thập triền, 378

thập trụ, 414

thập tùy miên, 249, 386

thất bảo, 267

thất bất thối pháp, 281

thất chúng, 270

thất chủng lễ Phật, 273

thất chủng sám hối tâm, 275

thất chuyển thức, 270

thất đại, 277

thất điên đảo, 269

thất diệt tránh pháp, 283

thất giác chi - thất giác ý - thất giác phần - thất Bồ-đề phần, 285

thất pháp bất khả tị, 271

thất pháp tài - thất thánh tài, 278

thất Phật - quá khứ thất Phật, 272

Thật trí, 59

Thế đệ nhất vị, 180

thế gian thiện xảo phương tiện, 55

Thế gian trí, 103

Thế giới tất-đàn, 118

Thị chuyển, 78

Thiên hạnh, 204

thiên ma, 143

Thiện nghiệp, 52

Thiên nhãn minh, 81

thiên nhị bách ngũ thập nhân, 496

Thiên thai tông, 406

Thiên thừa, 194

Thiền tông, 410

thọ uẩn, 222

Thời thành tựu, 264

Thông giáo, 296

thuận lưu, 43

thực thời ngũ quán, 208

thức thực, 144

thức uẩn, 223

Thượng trí, 104

tỉ lượng, 76

Tiệm giáo, 297

tiểu thừa, 41

Tín thành tựu, 262

Tịnh độ tông, 409

tịnh môn, 243

Tình thế gian, 58

Trí tuệ quán, 212

Trung A-hàm Kinh, 114

Trung hữu, 130

Trung trí, 104

Trường A-hàm Kinh, 116

tứ ác thú, 463

tứ A-hàm, 113

tứ ân - tứ trọng ân, 152

tứ bất khả đắc, 125

tứ bất khả khinh, 180

từ bi quán, 207

Tu Bồ-đề, 420

tứ chánh cần, 161

tứ chánh kiến, 120

tứ châu - tứ đại châu, 121

tứ châu thiên hạ, 463

Tự chứng phần, 155

tứ chủng Tịnh độ, 144

tứ chướng, 123

tứ cú, 150

tứ đại, 151

tứ đế - tứ chân đế - tứ diệu đế - tứ thánh đế, 162

tứ đức, 127

tứ duyên, 125

tứ gia hạnh, 129

Tư hoặc, 45

tứ hoằng thệ nguyện, 145

tứ hướng tứ quả, 129

tứ hữu, 130

Tử hữu, 130

tứ ma, 142

tử ma, 143

tứ nhiếp pháp, 119

tứ như thật trí, 181

tứ như ý túc - tứ thần túc, 156

tứ niệm xứ - tứ niệm trú, 132

tứ phần, 155

tứ phiền não - tứ hoặc, 157

tứ quả Thanh văn, 158

Từ quán, 212

tứ sanh, 141

tứ sơn, 152

tứ tất-đàn, 118

tứ thập bát nguyện, 473

tứ thập nhị giai vị, 473

Tứ thiền, 176

tứ thiền bát định, 175

tứ thiện căn, 178

tư thực, 144

tứ thực, 143

Tự tính y tha khởi (tính), 107

tứ trí, 182

tứ tướng, 185

tứ vô lượng tâm, 171

tứ vô úy, hay tứ vô sở úy, 128

tứ y (bốn sự y cứ), 168

tục đế, 56

Túc mạng minh, 81

Tư-đà-hàm, 159

Tu-đà-hoàn, 159

Tuệ thân, 226

Tuệ uẩn, 225

Tướng phần, 155

tương tợ tức Phật, 256

tưởng uẩn, 223

Tướng vô tính, 110

tùy tức môn, 241

—Ư—

Ưu-ba-li, 424

—V—

Văn thành tựu, 262

Viên giáo, 296

viên thành thật (tính), 108

Vô lậu, 47

vô lậu ngũ uẩn, 225

Vô ngại trí, 103

Vô sắc giới, 464

Vô vi pháp, 493

—X—

xả thọ, 63

Xá-lợi-phất, 417

Xứ thành tựu, 265

xuất thế gian thiện xảo phương tiện, 55

Xuất thế gian trí, 103

xúc thực, 144

—Y—

Y báo, 54

Yết-ma, 285

Tài liệu tham khảo

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Con đường chuyển hóa (Kinh bốn lĩnh vực quán niệm). Nhất Hạnh dịch và chú giải.

Di giáo tam kinh. Thích Thiện Huệ dịch và chú giải.

Diệu pháp liên hoa kinh thiển thích (Hán). Tuyên Hóa thượng nhân giảng thuật. Pháp Giới Phật Giáo Tổng Hội, Đài Bắc, 1986.

Đạo Phật áp dụng vào đời sống hằng ngày. Huyền Quang và Nhất Hạnh. Lá Bối, Paris, 1981.

Đạo Phật hiện đại hóa. Nhất Hạnh. Lá Bối, San Jose, 1985.

Đạo Phật ngày nay. Nhất Hạnh. Lá Bối, San Jose, 1985.

Đức Phật và Phật pháp. Phạm Kim Khánh dịch. Chùa Khánh Anh, Paris.

Đường xưa mây trắng. Thích Nhất Hạnh. Lá Bối, San Jose, 1992.

Giới tiếp hiện chú giải. Nhất Hạnh. Lá Bối, Paris, 1985.

Hiện đại Phật giáo văn tuyển (Hán). Trương Man Đào. Đại Thừa Văn Hóa, Đài Bắc, 1982.

Kinh Bát đại nhân giác. Nhất Hạnh dịch và giới thiệu.

Kinh Chuyển pháp luân (trích từ tạng Pali). Huỳnh Văn Niệm dịch.

Kinh Đại bát niết-bàn. Thích Trí Tịnh dịch.

Kinh Hoa nghiêm. Thích Trí Tịnh dịch.

Kinh Pháp ấn. Nhất Hạnh dịch và chú giải.

Kinh Pháp hoa. Thích Trí Tịnh dịch.

Nẻo vào thiền học. Nhất Hạnh. Lá Bối, Paris, 1980.

Những bước tu thiền. Thích Thanh Từ. Suối Trắc-bá, Canada.

Phật học đại từ điển (Hán). Đinh Phúc Bảo. Thiên Hoa, Đài Bắc, 1984.

Phật học phổ thông. Thích Thiện Hoa. Phật Học Viện Quốc Tế, California, 1987.

Phật học thường kiến từ vựng (Hán). Trần Nghĩa Hiếu cư sĩ. Văn Tân, Đài Bắc, 1990.

Phật học từ điển. Đoàn Trung Còn. Chùa Khánh- Anh, Paris, 1985.

Phật quang đại từ điển (Hán). Từ Di chủ biên. Phật Quang Văn Hóa Sự Nghiệp Hữu Hạn Công Ti, Đài Bắc, 1997

Phép lạ của sự tỉnh thức. Nhất Hạnh. Lá Bối, Paris, 1982.

Tam tạng pháp số (Hán). Thích Nhất Như pháp sư. Từ Vân Sơn Trang, Đài Loan, 1996

Tám quyển sách quý. Thích Thiện Hoa. Thành Hội Phật Giáo TP. Hồ Chí Minh, 1990.

Thánh giả đích cố sự (Hán). Thích Thánh Nghiêm soạn. Đông Sơ Xuất Bản Xã, Đài Bắc, 1990.

Thiền qua tranh chăn trâu. Trúc Thiên và Tuệ Sỹ.

Trái tim mặt trời. Nhất Hạnh. Lá Bối, Paris, 1982.

Trung Anh Phật học từ điển (Hán-Anh). William Edward Soothill và Lewis Hodous. Phật Quang, Cao Hùng, 1982.

Tu học Phật. Bổn Nguyên cư sĩ. Gia Định, 1973.

Vấn đề nhận thức trong duy thức học. Nhất Hạnh. Lá Bối, Paris, 1978.

Việt Nam Phật giáo sử luận II. Nguyễn Lang. Lá Bối, Paris, 1978.

Các soạn phẩm và dịch phẩm

của cư sĩ Hạnh Cơ

- Mười vị đệ tử lớn của Phật (dịch từ tác phẩm Thập đại đệ tử truyện, nguyên tác Hoa văn của Tinh Vân pháp sư, nhà xuất bản Phật Quang, Đài Bắc, ấn hành năm 1984).

Chùa Khánh Anh (Paris) in lần 1, năm 1994.

Tu viện Trúc Lâm (Edmonton) in lần 2, năm 1999 (có thêm phần “Phụ Lục” do dịch giả biên soạn).

Ban Phiên Dịch Pháp Tạng Phật Giáo Việt Nam (Nha Trang) in lần 3, năm 2004.

Chùa Liên Hoa và Hội Cư Sĩ Phật Giáo Orange County (California) in lần 4, năm 2005.

- Lược giải những pháp số căn bản

Làng Cây Phong (Montreal) in lần 1, năm 1996.

Ban Bảo Trợ Phiên Dịch Pháp Tạng Việt Nam (California) in lần 2 (có bổ túc và sửa chữa), 2008.

- Kinh A-di-đà (dịch năm 1997 – chưa in).

- Hãy xóa đi huyền thoại (thơ, kí tên Phương Đoan, chung tuyển tập thơ với hai bạn Nguyễn Bá Hổ và Việt Văn Lang), tự in, California, 1998.

- Hồ Chí Minh tại Trung Quốc (kí tên Thượng Huyền, dịch từ tác phẩm Hồ Chí Minh Tại Trung Quốc, nguyên tác Hoa văn của Tưởng Vĩnh Kính, Truyện Kí Văn Học Xuất Bản Xã, Đài Bắc, xuất bản năm 1972).

Văn Nghệ (California) xuất bản, 1999.

- Giấc mộng Đình Mai của Nguyễn Huy Hổ (tiểu luận văn học).

Làng Cây Phong xuất bản, California, 2001.

- Bộ giáo khoa Phật học (dịch từ bộ Phật Học Giáo Bản – sơ cấp, trung cấp, cao cấp – nguyên tác Hoa văn của Phương Luân cư sĩ, Linh Sơn Xuất Bản Xã, Đài Bắc, ấn hành năm 1996).

* Giáo khoa Phật học cấp một - bản Giáo Thọ

BPDPTPGVN (Nha Trang) in lần 1, năm 2002 (sắp in lần 2).

* Giáo khoa Phật học cấp một - bản Học Chúng

BPDPTPGVN (Nha Trang) in lần 1, năm 2002 (sắp in lần 2).

* Giáo khoa Phật học cấp một - bản Cư Sĩ

BPDPTPGVN (Nha Trang) in lần 1, năm 2002.

Ban Bảo Trợ Phiên Dịch Pháp Tạng Việt Nam (California) in lần 2, năm 2002 (không đề hàng chữ “bản Cư Sĩ”).

BPDPTPGVN (Nha Trang) sắp in lần 3.

* Giáo khoa Phật học cấp hai - quyển thượng

BPDPTPGVN (Nha Trang) in lần 1, năm 2004.

BBTPDPTVN (California) in lần 2, năm 2005.

* Giáo khoa Phật học cấp hai - quyển hạ

BPDPTPGVN (Nha Trang) in lần 1, năm 2005.

BBTPDPTVN (California) in lần 2, năm 2006.

* Giáo khoa Phật học cấp ba

BBTPDPTVN (california) in lần 1, năm 2007.

- Một cành mai (hợp tác với Võ Đình)

An Tiêm (Paris/San Jose) in lần 1, năm 2005.

- Kinh hạnh nguyện Phổ Hiền & Kinh Vô lượng nghĩa (dịch từ kinh văn chữ Hán).

Hội Cư Sĩ Phật Giáo Orange County (California) in lần 1, năm 2006.

- Niệm Phật vô tướng (dịch từ tác phẩm Vô Tướng Niệm Phật, nguyên tác Hoa văn của Tiêu Bình Thật cư sĩ, Đài Loan).

Hội Cư Sĩ Phật Giáo Orange Counry (California) in lần 1, 2006.