Luật Ngũ Phần 2

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 147. Vì Kế Sinh Nhai Dạy Người Trị Bệnh. b. Giới Tướng. Điều 148. Vì Sự Ăn Uống Làm Việc Cho Nhà Bạch Y. a.Duyên Khởi. b. Giới Tướng

“Những người này chỉ học y thuật, không biết chi đạo pháp, nếu không như vậy tại sao không dùng pháp dạy tôi?!”

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, vì kế sinh nhai dạy người trị bệnh, Ba-dật-đề”

Ngoài ra như giới trước đã nói.

ĐIỀU 148. VÌ SỰ ĂN UỐNG LÀM VIỆC CHO NHÀ BẠCH Y185

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni vì các gia đình quen biết làm việc. Các cư-sĩ cơ hiềm nói: “Những người này bỏ làm (việc)* nhà mình đi làm (việc)* nhà người, không có hạnh Sa-môn, phá pháp Sa-môn.”

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

[95b01] Tỳ-kheo-ni nào, vì ăn uống nên làm (việc)* cho nhà bạch y,186 Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu vì lòng thương hay bị cường lực áp bức thì không phạm.

———

185 Pāli, Pāc. 44. Căn bản, điều 153. Cf. Tứ phần, điều 113. Tăng-kỳ, điều 84. Thập tụng, điều 142.

186 Pāli: gihiveyyāvaccaṃ kareyya, chấp tác công việc gia đình, phục dịch người tại gia. Tứ phần, điều 113: Làm người sai khiến cho bạch y.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 149. Cùng Phụ Nữ Bạch y và Ngoại Đạo Đấp Chung Y. a Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 150. Nằm Với Tỳ- Kheo-Ni, Thức-Xoa-Ma-Na, Sa-Di-Ni Đắp Chung Y.a. Duyên Khởi

ĐIỀU 149. CÙNG PHỤ NỮ BẠCH Y VÀ NGOẠI ĐẠO ĐẮP CHUNG Y

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni cùng nằm với phụ nữ bạch y và ngoại đạo đắp chung y (chăn), thân thể xúc chạm nhau, sanh tâm ái dục, không thích Phạm hạnh, đưa đến hoàn tục làm ngoại đạo. Sau đó, các phụ nữ tùy theo chỗ quen biết nói:

“Tỳ-kheo-ni… có thân hình đẹp như vậy, như vậy.”

Thời gian sau, các bạch y gặp Tỳ-kheo-ni liền chỉ trỏ trêu cợt nói:

“Chính Tỳ-kheo-ni này, chính Tỳ-kheo-ni kia, cô có thân hình đẹp!” Các Tỳ-kheo-ni vì việc này hổ thẹn.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, cùng nằm với phụ nữ bạch y và ngoại đạo, đắp chung y, Ba-dật-đề.”

Nếu nằm cùng một giường, thì phải mặc nội y để cho cách nhau.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

ĐIỀU 150. NẰM VỚI TỲ-KHEO-NI, THỨC-XOA-MA-NA, SA-DI-NI ĐẮP CHUNG Y

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni nằm cùng với (Tỳ-kheo-ni),* Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni cùng đắp chung y… cho đến câu: “Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 150. Nằm Với Tỳ- Kheo-Ni, Thức-Xoa-Ma-Na, Sa-Di-Ni Đắp Chung Y. b. Giới Tướng. Điều 151. Dùng Hương Thoa Vào Thân. a. Duyên Khởi

Tỳ-kheo-ni nào, cùng nằm với Tỳ-kheo-ni, Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, cùng đắp chung y, Ba-dật-đề.”

Ngoài ra như giới trước đã nói.

Bấy giờ các Tỳ-kheo-ni cùng ngủ với phụ nữ bạch y và ngoại đạo trùm (chăn)* lại với nhau, cùng thấy hình thể nhau, sanh tâm ái dục… cho đến câu: “Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

Tỳ-kheo-ni nào, cùng ngủ với phụ nữ bạch y và ngoại đạo, trùm (chăn)* lại với nhau, Ba-dật-đề.”

Ngoài ra như giới trên đã nói.

Nếu trước đã có phủ rồi sau phủ lại thì không phạm.

Bấy giờ các Tỳ-kheo-ni cùng ngủ với Tỳ-kheo-ni, Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni cùng phủ (chăn)* lại với nhau nên cùng thấy hình thể nhau… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, cùng ngủ với Tỳ-kheo-ni, Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni phủ (chăn)* lại với nhau, Ba-dật-đề.”

Ngoài ra như giới trên đã nói.

(Xong 150 việc)

ĐIỀU 151. DÙNG HƯƠNG THOA VÀO THÂN187

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni dùng hương thoa vào thân, cũng khiến người thoa vào thân, nên sanh tâm ái dục, không thích tu Phạm hạnh, đến nỗi hoàn tục làm ngoại đạo.

———

187 Tứ phần, điều 150. Thập tụng, điều 164. Căn bản, điều 166 & 167. Pāli, Pāc. 88.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 151. Dùng Hương Thoa Vào Thân.b. Giới Tướng. Điều 152. Dùng Cây Khô Ngâm Nước Cọ Xát Thân. a. Duyên Khởi

Các bạch y [95c01] nghe mùi hương đó cơ hiềm nói:

“Những người này dùng hương thoa vào thân, giống như dâm nữ, không hạnh Sa-môn, phá pháp Sa-môn.”

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, dùng hương188 thoa vào thân, Ba-dật-đề.”

Hương: Hương của gốc cây, hương của nhánh cây, hương của hoa, hương của loài trùng, hương của nhựa cây.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu vì trị bệnh hay bị cường lực bắt buộc thoa thì không phạm.

ĐIỀU 152. DÙNG CÂY KHÔ NGÂM NƯỚC CỌ XÁT THÂN189

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni dùng cây khô ngâm nước190 cọ xát vào thân khiến cho sáng mịn. Các bạch y cơ hiềm nói:

“Những người này dùng cây khô ngâm nước cọ xát vào thân khiến cho sáng mịn như dâm nữ, không có hạnh Sa-môn, phá pháp Sa-môn.”

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

———

188 Tứ phần: Dùng bột hương; Pāli: gandhavaṇṇeka nahāyeyya, “tắm bằng hương liệu và phẩm màu.”

189 Tứ phần, điều 151. Thập tụng, điều 164; cf. điều 150 trên. Căn bản ni, điều 168. Pāli, Pāc. 89.

190 Tứ phần: Dùng cặn vừng (mè) (Hồ ma chỉ 胡麻滓). Pāli: piññāka, nước cặn vừng, bột vừng, tức vừng được nghiền nát thành bột.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều152. Dùng Cây Khô Ngâm Nước Cọ Xát Thân. b. Giới Tướng. Điều 153. Không Bệnh Dùng Cây Ngâm Nước Cọ Xác Thân. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, dùng cây khô ngâm nước cọ xát vào thân, phạm Ba-dật-đề.”

ĐIỀU 153. KHÔNG BỆNH DÙNG CÂY NGÂM NƯỚC CỌ XÁT VÀO THÂN

a. Duyên khởi

Khi ấy, Tỳ-kheo-ni Bạt-đà Ca-tỳ-la thân thể bị khô, da bị nứt, hỏi thầy thuốc, họ nói:

“Dùng cây khô ngâm nước cọ xát vào thân.”

Cô ni nói:

“Phật không cho phép tôi dùng cây khô ngâm nước cọ xát vào thân, xin cho lại cách trị liệu khác.”

Thầy thuốc nói: “Không có cách nào khác nữa.”

Tỳ-kheo-ni, lại nghĩ như vầy:

“Nếu đức Thế-Tôn cho phép khi bệnh được dùng cây khô ngâm nước cọ xát vào thân thì mới thoát khỏi bệnh khổ này.”

Rồi đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này đức Phật tập hợp hai bộ Tăng, bảo các Tỳ-kheo:

“Nay Ta cho phép Tỳ-kheo-ni khi bệnh được dùng cây khô ngâm nước cọ xát vào thân. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, không bệnh mà dùng cây khô ngâm nước cọ xát vào thân,191 Ba-dật-đề.”

———

191 Tứ phần: “Dùng cặn vừng (mè) thoa chà vào thân”. Pāli: vāsitena piññākena nahāyeyya, tắm bằng nước ướp vừng.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 154. Cất Giữ Hoặc Đeo Tràng Hoa. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 155. Đeo Anh Lạc Quí Báu. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

ĐIỀU 154. CẤT GIỮ HOẶC ĐEO TRÀNG HOA

a. Duyên khởi

Bấy giờ các Tỳ-kheo-ni cất giữ, hoặc đeo tràng hoa, sanh tâm nhiễm trước, không thích tu Phạm hạnh, đưa đến việc hoàn tục làm ngoại đạo.

Các Tỳ-kheo-ni trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, cất giữ hoặc đeo tràng hoa, Ba-dật-đề.”

Cho đến dùng cỏ, lá xâu lại đội trên đầu làm đẹp cũng đều gọi là đeo tràng hoa.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu bị cường lực bắt buộc thì không phạm.

ĐIỀU 155. ĐEO ANH LẠC QUÝ BÁU

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni đeo anh lạc báu, rồi sanh tâm ái nhiễm, không thích tu Phạm hạnh, [96a01] đến nỗi hoàn tục, làm ngoại đạo.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão thấy, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, đeo anh lạc báu, Ba-dật-đề.”

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 156. Mặc Áo Bó Sát Thân. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 157. Chứa Đồ Trang Sức.a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng

Cho đến dùng cây làm anh lạc cũng như vậy.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Không phạm cũng như giới trên.

ĐIỀU 156. MẶC ÁO BÓ SÁT THÂN

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni mặc áo bó sát thân, khiến cho thân hình như gói lại, rồi sanh tâm ái dục… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, mặc áo bó sát thân, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Không phạm như giới trước.

ĐIỀU 157. CHỨA ĐỒ TRANG SỨC

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni cất chứa các thứ trang điểm thân hình nên sanh tâm ái dục… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, cất chứa các thứ trang điểm thân hình, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều158. Cắt Chứa Đầu Tóc. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 159. Đeo Trang Sức Của Bạch Y. a. Duyên Khởi

ĐIỀU 158. CẤT CHỨA ĐẦU TÓC

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni cất chứa tóc (đầu)* … cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, cất chứa tóc (đầu)*, Ba-dật-đề. Tỳ-kheo-ni để tóc dài, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni chứa tóc (đầu)* và để tóc dài không cạo, Đột-kiết-la.

Nửa tháng cạo một lần, quá thời gian ấy gọi là tóc dài. Nếu không có người cạo hay bị cường lực bắt buộc không cho cạo thì không phạm.

ĐIỀU 159. ĐEO TRANG SỨC CỦA BẠCH Y192

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni đeo các đồ trang sức của người nữ bạch y, rồi sanh tâm ái dục. Khi ấy, người thí chủ của Tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà mới cưới vợ. Người vợ đưa đồ trang sức của mình cho (cô ni)* đeo. (Cô ni)* mang rồi trùm đầu nằm ngủ trên giường. Người chồng từ ngoài trở về, muốn gần vợ mình, giở đầu ra mới biết, bèn trách:

“Nếu tôi không giở đầu ra thì tôi đã hành dục, như vậy đâu không mắc phải đại tội?! Tại sao Tỳ-kheo-ni lại làm việc này? Không hạnh Sa-môn, phá pháp Sa-môn.”

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

———

192 Tứ phần, điều 157. Thập tụng, điều 160. Căn bản ni, điều 170. Pāli, Pāc. 87.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 159. Đeo Trang Sức Của Bạch Y. b. Giới Tướng. Điều 160. Làm Đồ Trang Sức. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 161. Tự Kéo Tơ.a Duyên Khởi

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, đeo193 đồ trang sức194 (vào thân)*, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Trường hợp không phạm như giới trước.

ĐIỀU 160. LÀM ĐỒ TRANG SỨC195

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni vì người làm đồ trang sức thân. Các bạch y cơ hiềm nói:

[96b01] “Những người này như dâm nữ làm đồ trang sức thân.”

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, vì người làm đồ trang sức thân, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

ĐIỀU 161. TỰ KÉO TƠ196

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni kéo tơ, các bạch y cơ hiềm nói:

———

193 Tứ phần: Chứa, cất. Pāli, Pāc. 87: itthālaṅkāraṃ dhāreyya, mang (đeo) đồ trang sức phụ nữ.

194 Tứ phần: “chứa những đồ trang sức của phụ nữ”.

195 Tứ phần, điều 157. Thập tụng, điều 160. Căn bản ni, điều 170. Pāli, Pāc. 87.

196 Tứ phần, điều 114. Thập tụng, điều 146. Căn bản ni, điều 156 (& 155). Pāli, Pāc. 43.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 161. Tự Kéo Tơ. b. Giới Tướng. Điều 162. Tự Tiện Trải Ngọa Cụ Không Hỏi Chủ. a. Duyên Khởi

“Những người này, y thực đã nhờ người khác, không nghĩ đến việc hành đạo để trả ơn tín thí, lại kéo tơ làm gì?! Không có hạnh Sa-môn, phá pháp Sa-môn.”

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, kéo tơ, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu làm sợi dây ngồi thiền hay cái đãy đựng y thì không phạm.

(Xong một trăm sáu mươi việc)

ĐIỀU 162. TỰ TIỆN TRẢI NGỌA CỤ KHÔNG HỎI CHỦ197

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni tùy theo sự quen biết, ở nhà bạch y trải tọa cụ. Các bạch y cơ hiềm, nói:

“Tại sao bỏ nhà mình đến ở nhà người ta?198 Chúng tôi không thích thấy hạng người xui xẻo này*.”

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

———

197 Pāli, Pāc. 17. Tứ phần, điều 85. Thập tụng, điều 105. Căn bản, điều 97.

198 Tứ phần: Có số đông Tỳ-kheo-ni trên đường đi đến nước Câu-tát-la, tới một thôn không có trú xứ (không có chùa hay tinh xá). Bản Hán (Tứ phần) có thể nhảy sót. Nên thêm: “Vào một nhà nọ.” Tham chiếu Pāli: “Đến xin nghỉ đêm tại nhà một người Bà-la-môn.”

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 162. Tự Tiện Trải Ngọa Cụ Không Hỏi Chủ. b. Giới Tướng. Điều 163. Tự Tiện Hoặc Sai Người Trải Tọa, Ngọa Cụ Của Chủ Khi Đi Không Dọn Dẹp. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, không hỏi bạch y mà tự trải199 ngọa cụ trong nhà người ta nằm, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu nằm nơi nhà bà con thì không phạm.

ĐIỀU 163. TỰ TIỆN HOẶC SAI NGƯỜI TRẢI TỌA, NGỌA CỤ CỦA CHỦ, KHI ĐI KHÔNG DỌN DẸP

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni ở nhà bạch y tự trải tọa, ngọa cụ của người chủ hoặc sai người trải để nằm ngồi, khi đi không tự đem cất, không bảo người đem cất. Các bạch y cơ hiềm, nói:

“Tại sao Tỳ-kheo-ni trải tọa ngọa cụ của người ta, khi ra đi lại không cất, chúng ta thường vì những người này làm tôi tớ chắc!”

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, đến nhà bạch y tự trải tọa, ngọa cụ của người, hoặc sai người trải, khi ra đi không tự cất, không bảo người cất, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu có nhờ người dọn thì không phạm.

———

199 Pāli: trải hay khiến người trải.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 164. Tự Nấu Vật Sống Làm Thức Ăn. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 165. Trước Cho Ở, Sau Lại Hủy Báng. a. Duyên Khởi

ĐIỀU 164. TỰ NẤU VẬT SỐNG LÀM THỨC ĂN

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni tự nấu vật sống làm thức ăn. Các bạch y cơ hiềm nói:

“Tại sao Tỳ-kheo-ni tự nấu sanh vật sống? Đã tự nấu làm thức ăn, [96c01] sao lại còn đến người để xin? Không có hạnh Sa-môn, phá pháp Sa-môn.”

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, tự nấu vật sống làm thức ăn, Ba-dật-đề.”

Nếu vì bệnh thì không phạm.

ĐIỀU 165. TRƯỚC CHO Ở, SAU LẠI HỦY BÁNG

a. Duyên khởi

Bấy giờ, Tỳ-kheo-ni Sai-ma đến thành Xá-vệ, Tỳ-kheo-ni Chiên-trà Tu-ma-na cho mượn tinh xá để ở. Sai-ma chứng đắc tam-muội từ tâm, có oai đức lớn, thành tựu quyến thuộc, các đệ tử Chiên-Trà đều tôn trọng, cùng muốn đi theo Sai-ma.

Chiên-Trà biết điều đó bèn giận mắng:

“Tôi cho cô mượn tinh xá để ở, tại sao lại dẫn dụ đệ tử của tôi phản lại?”

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách: Tại sao cho người ta mượn tinh xá rồi sau lại giận hờn hủy báng… cho đến câu:

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 165. Trước Cho Ở, Sau Lại Huỷ Báng. b. Giới Tướng. Điều 166. Nhờ Người Nam Trị Bệnh ( Mổ Nặn Nhọt) a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, trước cho người ở rồi sau lại giận hờn hủy báng, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu sự thật đúng như vậy mà sân hận thì không phạm.

ĐIỀU 166. NHỜ NGƯỜI NAM TRỊ BỆNH (MỔ NẶN NHỌT)200

a. Duyên khởi

Bấy giờ, Tỳ-kheo-ni Bạt-đà-già Tỳ-la201 trong bắp vế sinh mụt nhọt, không bạch với Tăng mà vội khiến nam y sĩ mổ ra nặn mủ rửa rồi đặt thuốc vào.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão thấy, quở trách:

“Cô đã ly dục nên có thể như vậy, nếu người chưa ly dục không tránh khỏi phạm đại sự… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, không bạch Tăng202 mà vội nhờ nam tử trị bệnh,203 Ba-dật-đề.”

———

200 Tăng-kỳ, điều 132 (Giới bản 133). Tứ phần, điều 147. Thập tụng, điều 162. Căn bản ni, điều 159. Pāli, Pāc. 60.

201 Bạt-đà-già Tỳ-la 跋陀伽毘羅. Tứ phần: Thích-súy-sưu 釋翅搜. Tức Pāli: sakkesu, giữa những người họ Thích. Nhưng ở đây, nhân duyên theo Pāli, Phật tại Xá-vệ.

202 Tứ phần: “Không thưa với chúng hay người khác.” Pāli: chưa xin phép Tăng hay chúng hứa khả.

203 Tăng-kỳ: Mụt nhọt chỗ kín, từ đầu gối trở lên, từ vai trở xuống. Tứ phần: “Thân thể có ung nhọt, và các loại ghẻ.”

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 167. Ban Đêm Mở Cửa Ra Ngoài Không Dặn Người Khác Đóng Cửa. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 168. Đến Nhà Bạch Y Phi Thời. Duyên Khởi

Nếu muốn nhờ nam tử trị bệnh thì phải đánh kiền chùy tập Tăng đến chỗ người bệnh. Sau đó dùng y trùm hết thân thể, chỉ chừa chỗ cần trị.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu nhờ người nữ trị thì không phạm.

ĐIỀU 167. BAN ĐÊM MỞ CỬA RA NGOÀI KHÔNG DẶN NGƯỜI KHÁC ĐÓNG CỬA204

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni ban đêm tự mở toang cửa ra ngoài không dặn người sau đóng. Đêm đó có kẻ trộm đến đoạt hết y bát của các Tỳ-kheo-ni.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, ban đêm tự mở toang cửa ra ngoài không dặn Tỳ-kheo-ni khác đóng lại, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nơi không có sự sợ sệt thì không phạm.

ĐIỀU 168. ĐẾN NHÀ BẠCH Y PHI THỜI205

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni đến nhà bạch y phi thời. Có một gia đình rất giàu, [97a01] bọn trộm thường muốn cướp đoạt mà chưa có cơ

———

204 Tứ phần, điều 162.

205 Tứ phần, điều 161.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 168. Đến Nhà Bạch Y Phi Thời. b. Giới Tướng. Điều 169. Không Mời, Phi Thời Đến Nhà Bạch Y. a. Duyên Khởi

hội. (Chúng)* thừa cơ hỏi người đi đường, ai là người thường tới lui nhà này. Có người nói:

“Tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà cùng nhà này thân thiện thường tới lui.”

Bọn cướp bèn tới nói với Thâu-la-nan-đà:

“Thưa cô, gia đình… mời cô.”

Liền theo lời, chiều (Thâu-la-nan-đà)* đến. Người chủ vì cô mở cửa, bọn cướp liền đột nhập, cướp hết tài sản.

Người chủ giận trách nói: “Nếu Tỳ-kheo-ni này không đến phi thời thì, ta không mở cửa và không gặp nạn này! Cúng dường là mong cầu phước mà trái lại đưa đến họa, giống như nuôi oan gia đâu có khác gì?”

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, vào nhà bạch y phi thời, Ba-dật-đề.”

ĐIỀU 169. KHÔNG MỜI, PHI THỜI ĐẾN NHÀ BẠCH Y

a. Duyên khởi

Lại có các Tỳ-kheo-ni được Bạch y mời mà không dám đến, đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này đức Phật tập hợp hai bộ Tăng, bảo các Tỳ-kheo: “Nay cho phép Tỳ-kheo-ni, nếu bạch y mời thì được đến. Từ nay giới này nên nói như vầy:

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều169. Không Mời, Phi Thời Đến Nhà Bạch Y. b. Giới Tướng. Điều 170. Người Chủ Chưa Có Lời Mời Mà Ăn. a. Duyên Khởi

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, bạch y không mời, vào nhà họ phi thời,206 Ba-dật-đề.”

Phi thời: Từ sau giữa ngày cho đến tướng mặt trời chưa xuất hiện.

Nếu bạch y mời, nên xét kỹ, người đưa tin kia có phải là người đáng tin cậy không? Lại nên xét hỏi để biết việc hư thật. Nếu còn có sự nghi thì khi đến cửa phải hỏi trước, gia đình đó thật sự có mời hay không, sau đó mới vào. Lại cần phải tính toán, chẳng phải là lúc đáng sợ chăng?

Nếu đến nhà bạch y phi thời thì bước ra cửa một chân phạm Đột-kiết-la, bước ra cửa hai chân phạm Ba-dật-đề.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

ĐIỀU 170. NGƯỜI CHỦ CHƯA CÓ LỜI MỜI MÀ ĂN

a. Duyên khởi

Bấy giờ, có các cư sĩ mời Tỳ-kheo-ni Tăng thọ trai. Trước bữa ăn Tỳ-kheo-ni mặc y bưng bát đến nhà kia. (Chư ni)* đến người làm thức ăn, đòi thức uống, hoặc đòi bắt nồi nấu, hoặc đòi cơm. Người làm thức ăn nghĩ như vầy: “Tại chỗ nào, nay sửa soạn thức ăn này chính là vì những người này, cho trước cho sau cũng trở lại (họ thôi)*?!” Liền cho đồ ăn thức uống hết. Đến giờ, người chủ đánh kiền chùy hợp Tăng và ra lệnh sai dọn thức ăn ra. Người làm thức ăn đem sự việc trình bày đầy đủ. Cư sĩ bèn cơ hiềm nói:

“Các Tỳ-kheo-ni này giống như con nít, không thể chờ một chút, ham ăn như vậy làm gì có đạo?!”

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

———

206 Tứ phần: Xẩm tối đến nhà cư sĩ, nhà bạch y.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 170. Người Chủ Chưa Có Lời Mời Mà Ăn.b. Giới Tướng. Điều 171. Bị Tác Pháp Yết-Ma Đuổi Đi Mà Không Đi. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, nhận lời mời, người chủ chưa xướng “tùy ý thực” [97b01] mà ăn, Ba-dật-đề.”

Nếu chưa xướng “tùy ý thực” mà ăn, mỗi miếng ăn phạm một Ba-dật-đề.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

(Xong một trăm bảy mươi việc)

ĐIỀU 171. BỊ TÁC PHÁP YẾT-MA ĐUỔI ĐI MÀ KHÔNG ĐI207

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni như pháp tác Yết-ma khu xuất (đuổi đi) rồi, Tỳ-kheo-ni bị khu xuất không chịu đi.

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni bằng mọi cách quở trách nói: (Như vậy)* người bị Yết-ma khu xuất với người không bị Yết-ma khu xuất có gì khác đâu!… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, bị Yết-ma khu xuất208 mà không đi, Ba-dật-đề.”

Yết-ma khu xuất: Là bạch tứ Yết-ma đuổi đi.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu bị bệnh hoặc tám nạn khởi hay yết-ma phi pháp, đều không phạm.

———

207 Tứ phần, điều 171.

208 Tứ phần: Bị tẫn 被擯 (bị đuổi).

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 172. Tăng Như Pháp Tập Hợp Mà Không Đến Liền. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 173. Đi Xem Ca Múa Kỹ Nhạc.a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng

ĐIỀU 172. TĂNG NHƯ PHÁP TẬP HỢP MÀ KHÔNG ĐẾN LIỀN

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni tập Tăng như pháp, có các Tỳ-kheo-ni không đến liền, các Tỳ-kheo-ni phải đợi nên trở ngại việc hành đạo.

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, Tăng như pháp tập hợp mà không đến liền, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu bệnh, hoặc không nghe hay tám nạn khởi thì không phạm.

ĐIỀU 173. ĐI XEM CA MÚA KỸ NHẠC

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni đến xem ca vũ kỹ nhạc, sanh tâm nhiễm trước, không thích sống với đạo, có vị hoàn tục làm ngoại đạo. Các Bạch y thấy cơ hiềm nói:

“Những người này xem múa hát kỹ nhạc như dâm nữ, không có hạnh Sa-môn, phá pháp Sa-môn.”

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, xem ca múa kỹ nhạc, Ba-dật-đề.”

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều174. Đến Chỗ Biên Địa. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 175. Độ Người Hai Căn. a.Duyên Khởi

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Không phạm như trong giới xem cung vua và xem triển lãm đã nói trên.

ĐIỀU 174. ĐẾN CHỖ BIÊN ĐỊA

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni đi đến biên địa, bị người biên địa bắt lấy làm nô tỳ, hoặc đoạt y bát, hoặc phá Phạm hạnh.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, đến chỗ biên địa, Ba-dật-đề.”

Biên địa: Là chỗ không có Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu đi bằng cách bay thì không phạm.

ĐIỀU 175. ĐỘ NGƯỜI HAI CĂN209

a. Duyên khởi

[97c01] Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni độ người hai căn, các bạch y cơ hiềm nói:

“Tại sao Tỳ-kheo-ni lại độ người hai căn,210 độ người không đáng độ, không có hạnh Sa-môn, phá pháp Sa-môn.”

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

———

209 Tứ phần, điều 166.

210 Nhị căn 二根. Tứ phần: Nhị hình 二形.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 175. Độ Người Hai Căn. b. Giới Tướng. Điều 176. Độ Người Nữ Hai Đường Hiệp Một. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 177. Độ Người Nữ Thường Có " Nguyệt Thủy" a. Duyên Khởi

Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, độ người hai căn, Ba-dật-đề.”

Nếu nghi thì nên khám trước. Khi mống tâm muốn độ cho đến Yết-ma ba lần chưa xong, Đột-kiết-la; Yết-ma xong, Hòa thượng phạm Ba-dật-đề, các ni sư Tăng khác phạm Đột-kiết-la.

ĐIỀU 176. ĐỘ NGƯỜI NỮ HAI ĐƯỜNG HIỆP MỘT211

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni độ người nữ hai đường hiệp một.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, độ người nữ hai đường hiệp một, Ba-dật-đề.”

Nếu độ rồi mới có bệnh này thì không phạm.

Ngoài ra như giới trên.

ĐIỀU 177. ĐỘ NGƯỜI NỮ THƯỜNG CÓ “NGUYỆT THỦY”

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni độ người nữ thường có nguyệt thủy, đi khất thực máu chảy nhớp chân. Các bạch y thấy khinh ghét, cơ hiềm nói:

“Các Tỳ-kheo-ni, không biết người nào đáng độ và người nào không đáng độ! Độ hạng người như vậy làm nhớp cả chiếu giường người ta, không có hạnh Sa-môn, phá pháp Sa-môn.”

———

211 Tứ phần, điều 167.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều177. Độ Người Nữ Thường Có " Nguyệt Thủy" b. Giới Tướng. Điều 178. Không Lễ Bái Tỳ-Kheo. a. Duyên Khởi. b.Giới Tướng

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, độ người nữ thường bị nguyệt thủy, Ba-dật-đề.”

Ngoài ra như trên đã nói.

ĐIỀU 178. KHÔNG LỄ BÁI TỲ-KHEO212

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni không kính lễ, không nghinh đón, không tiễn đưa, cũng không mời Tỳ-kheo ngồi. Các Tỳ-kheo giận không giáo giới, nên các Tỳ-kheo-ni ngu ám vô tri, không thể học giới.

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni biết, bằng mọi cách quở trách rồi đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này đức Phật tập hợp hai bộ Tăng, hỏi các Tỳ-kheo-ni:

“Các cô, có thật vậy không?”

Thưa:

“Thật vậy, bạch đức Thế Tôn.”

Đức Phật bằng mọi cách quở trách:

“Trước đây Ta đâu không nói Tám kính pháp, phải nên kính lễ Tỳ-kheo hay chăng?! Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, thấy Tỳ-kheo,213 không đứng dậy, không kính lễ, không mời ngồi, Ba-dật-đề.”

———

212 Tứ phần, điều 175.

213 Tứ phần: “Tỳ-kheo mới thọ giới ”.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 179. Dùng Lửa Đốt Chỗ Kín. a. Duyên Khởi.b. Giới Tướng

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu bệnh hay trước có sự oán hiềm không cùng nói năng với nhau thì không phạm.

ĐIỀU 179. DÙNG LỬA ĐỐT CHỖ KÍN

a. Duyên khởi

Bấy giờ các Tỳ-kheo-ni nghĩ như vầy: ‘Đức Phật không cho phép chúng ta cạo lông chỗ kín, [98a01] nay nên dùng lửa đốt’; họ liền dùng lửa đốt. Bấy giờ, có Bà-la-môn mất dê đi tìm, đến đường hẽm Tỳ-kheo-ni ở, nghe mùi lông đốt, nghĩ là Tỳ-kheo-ni ăn trộm dê họ đem thui, bèn đến chỗ vua. Đem việc này tâu vua. Nhà vua liền kêu Tỳ-kheo-ni hỏi:

“Cô giết con dê của Bà-la-môn phải không?”

Trả lời:

“Không giết.”

Hỏi:

“Nếu không giết sao có mùi lông dê đốt?”

(Các cô ni)* liền đem sự thật để trả lời. Nhà vua cả cười rồi bảo các cô về.

Các quan nghe, cơ hiềm nói:

“Tại sao Tỳ-kheo-ni không nghĩ đến chuyện hành đạo lại đốt lông chỗ kín?!”

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, đốt lông chỗ kín, Ba-dật-đề.”

Ngoài ra như trong giới cạo lông chỗ kín đã nói.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều180. Vào Nhà Bạch Y Không Mặc Tăng-Kỳ-Chi. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 181. Ngồi Gần Bạch Y Nói Pháp. a. Duyên Khởi

ĐIỀU 180. VÀO NHÀ BẠCH Y KHÔNG MẶC TĂNG-KỲ-CHI214

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni không mặc Tăng-kỳ-chi215 đến nhà bạch y, gió thổi y trên bị bay, thân hình bị lộ. Các bạch y thấy bèn cùng nhau trêu nói lời thô tục, vì vậy mà xấu hổ.

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, không mặc Tăng-kỳ-chi mà vào nhà bạch y, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu đang giặt, nhuộm, đập, vá hay không có thì không phạm.

(Xong một trăm tám mươi việc)

ĐIỀU 181. NGỒI GẦN BẠCH Y NÓI PHÁP

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni cùng bạch y ngồi đối nhau, để thân kề nhau nói pháp, giống như nói việc riêng tư. Trong số đó, có người sanh tâm nhiễm đắm, đưa đến hoàn tục, làm ngoại đạo. Các bạch y chê trách.

Chư vị Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

———

214 Tứ phần, điều 160. Pāli, Pāc. 96.

215 Tăng-kỳ-chi 僧祇支. Căn bản: Tăng-khước-kỳ. Pāli: saṅkicchā (yếm), định nghĩa (Vin. iv. 345): áo che ngực, phần từ xương cổ xuống, rốn trở lên. Xem cht. 5, Ch. iii, Xả đọa (ni).

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 181. Ngồi Gần Bạch Y Nói Pháp.b. Giới Tướng. Điều 182. Tự Mình Ca Múa. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 183. Ngăn Thọ Y Ca-Thi-Na. a. Duyên Khởi

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, cùng bạch y ngồi đối nhau, thân gần kề nhau nói pháp, phạm Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

ĐIỀU 182. TỰ MÌNH CA MÚA

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni tự mình ca múa. Các cư-sĩ cơ hiềm nói:

“Tỳ-kheo-ni này tự mình ca múa như dâm nữ.”

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, tự mình ca múa, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

ĐIỀU 183. NGĂN THỌ Y CA-THI-NA216

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni ngăn thọ y Ca-thi-na. Các Tỳ-kheo-ni đợi lâu [98b01] không đến, trở ngại việc hành đạo.

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

———

216 Pāli, Pāc. 29. Tứ phần, điều 109: ngăn cản thọ y Ca-thi-na. Thập tụng, Ba-dật-đề 135: Thâu-lan-nan-đà hy vọng y mà chưa nhận được nên không thuận theo Tăng xả y Ca-thi-na.” Xem Ni-tát-kỳ 3 (thông giới).

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 183. Ngăn Thọ Y Ca-Thi-Na. b. Giới Tướng. Điều 184. Ngăn Xả Y Ca-Thi-Na.a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 185. Không Bạch Tỷ-Kheo Mà Hỏi Nghĩa Kinh. a. Duyên Khởi

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, ngăn thọ y Ca-thi-na, Ba-dật-đề.”

Nếu vì bệnh hay không nghe thì không phạm.

ĐIỀU 184. NGĂN XẢ Y CA-THI-NA217

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni ngăn xả y Ca-thi-na… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, ngăn xả y Ca-thi-na, Ba-dật-đề.”

Ngoài ra như giới trước đã nói.

ĐIỀU 185. KHÔNG BẠCH TỲ-KHEO MÀ HỎI NGHĨA KINH218

a. Duyên khởi

Bấy giờ, Tỳ-kheo-ni Sai-Ma thông minh xảo ngữ, nạn vấn các Tỳ-kheo, các Tỳ-kheo không thể trả lời được, nên rất xấu hổ, cho nên thấy các Tỳ-kheo-ni liền tránh đi đường khác, đưa đến việc không ai giáo giới Tỳ-kheo-ni, (nên họ)* trở thành ngu ám vô tri, không thể học giới.

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

———

217 Thập tụng, điều 136. Tứ phần, điều 110. Căn bản, điều 146.

218 Tứ phần, điều 172. Thập tụng, điều 158. Căn bản ni, điều 169. Pāli, Pāc. 95.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 185. Không Bạch Tỷ-Kheo Mà Hỏi Nghĩa Kinh. b. Giới Tướng. Điều 186. Lấy Bất Tịnh Của Người Nam Đễ Vào Nữ Căn Mình. a. Duyên Khởi

Tỳ-kheo-ni nào, vấn nạn Tỳ-kheo, phạm Ba-dật-đề.”

Có các Tỳ-kheo-ni có chỗ nghi, không dám vấn nạn, vì vậy lại ngu ám, vô tri, không thể học giới, đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này đức Phật tập hợp hai bộ Tăng, bảo các Tỳ-kheo:

“Nay cho phép các Tỳ-kheo-ni trước phải bạch Tỳ-kheo, Tỳ-kheo cho phép hỏi mới hỏi. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, không bạch Tỳ-kheo mà vội hỏi nghĩa kinh,219 Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

ĐIỀU 186. LẤY BẤT TỊNH CỦA NGƯỜI NAM ĐỂ VÀO NỮ CĂN MÌNH

a. Duyên khởi

Bấy giờ, Bạt-nan-đà thường tới lui chỗ Tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà. Một hôm, Bạt-nan-đà đắp y bưng bát đến chỗ cô, do đứng ngồi sơ ý nên cùng thấy “hình” nhau. Bạt-nan-đà bèn xuất bất tịnh.220 Thâu-la-nan-đà lấy nội y giặt, tự lấy bất tịnh để vào trong “hình” (mình)*, nên dẫn đến có thai. Các Tỳ-kheo-ni thấy hỏi: “Cô không tu Phạm hạnh hay sao?”

Thâu-la-nan-đà trả lời rằng:

“Không phải không tu Phạm hạnh, mà do tự lấy bất tịnh của nam tử để vào trong “hình” tôi, nên đưa đến tình trạng có thai như vậy thôi.”

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

———

219 Tứ phần: “Không xin phép trước mà hỏi”. Thập tụng: “…chưa được cho phép, mà hỏi Kinh, Luật, Tỳ-đàm…”

220 Hán: thất bất tịnh 失不淨.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 186. Lấy Bất Tịnh Của Người Nam Đễ Vào Nữ Căn Mình. b. Giới Tướng. Điều 187. Theo Pháp Thờ Lửa Của Ngoại Đạo. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 188. Tắm Chỗ Có Người . A. Duyên Khởi

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, lấy bất tịnh của nam tử tự đặt vào nữ căn của mình, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

ĐIỀU 187. THEO PHÁP THỜ LỬA CỦA NGOẠI ĐẠO

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni làm theo pháp thờ lửa của ngoại đạo, đốt lửa và tụng chú ngữ [98c01] của họ. Các cư sĩ cơ hiềm nói:

“Những người này còn không thể trong sạch cái thấy của chính mình thì, làm sao có đạo được? Thật là không có hạnh Sa-môn, phá pháp Sa-môn.”

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, đốt lửa, làm pháp thờ lửa của ngoại đạo, Ba-dật-đề.”

Nếu làm theo tà kiến thì phạm Thâu-lan-giá.

Nếu làm các pháp phụng thờ của các ngoại đạo đều phạm Ba-dật-đề.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

ĐIỀU 188. TẮM CHỖ CÓ NGƯỜI

a. Duyên khởi

Bấy giờ các Tỳ-kheo-ni tắm chỗ có người, mọi người thấy, dòm ngó đùa cợt.

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni thấy, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 188. Tắm Chỗ Có Người . b. Giới Tướng. Điều 189. Tụng Chú Thuật Của Ngoại Đạo. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, tắm chỗ có người, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

ĐIỀU 189. TỤNG CHÚ THUẬT CỦA NGOẠI ĐẠO221

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni tụng chú thuật222 của ngoại đạo, các bạch y cơ hiềm:

“Những người này tụng chú thuật của ngoại đạo, không có tâm cầu đạo… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... như trong giới phương pháp tụng kinh trị bệnh đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, tụng chú thuật ngoại đạo, hoặc dạy người tụng,223 Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

———

221 Tứ phần, điều 117; Thập tụng, điều 140. Căn bản ni, điều 150. Pāli, Pāc. 49.

222 Tứ phần: Tạp chú thuật 雜咒術, các môn học (chú thuật) tạp nhạp vô ích. Xem, Trường A-hàm 13, kinh “A-ma-trú”, T1, tr. 84c1. Xem, Pāli, D. 9, liệt kê các loại chú thuật (tiracchāna-vijjā: khoa học súc sinh): aṅga-vijjā (chi tiết chú 支節咒), khoa xem tướng tay chân; khattiya-vijjā (sát-lị chú 剎利咒), khoa xem tướng cho vua chúa…

223 Tứ phần, điều 117-118: Tập tụng chú thuật của thế tục hay, dạy người tập tụng chú thuật. Pāli: tiracchāna-vijjā (súc sanh minh), được giải thích là các học thuật của thế gian, không liên hệ Thánh đạo. Các môn học này được coi là bắt nguồn từ Vệ-đà (thần bí), nên cũng thường hiểu là minh chú. Trong điều luật này, quy định Tỳ-kheo-ni không được học các môn học thế tục, chứ không phải chỉ cấm học bùa chú.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 190. Một Chúng Trao Giới Cụ Túc. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 191. Tự Tác Pháp Yết-Ma Nuôi Chúng. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng

ĐIỀU 190. MỘT CHÚNG TRAO GIỚI CỤ TÚC

a. Duyên khởi

Bấy giờ, chúng Tỳ-kheo-ni tự trao giới Cụ túc, nên họ ngu ám vô tri, không thể học giới.

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, một chúng mà trao giới Cụ túc, Ba-dật-đề.”

Từ khi mống tâm cho đến khi bạch tứ Yết-ma chưa xong, Đột-kiết-la; bạch tứ Yết-ma xong, Hòa thượng phạm Ba-dật-đề, các ni sư Tăng khác phạm Đột-kiết-la.

(Xong một trăm chín mươi việc)

ĐIỀU 191. TỰ TÁC PHÁP YẾT-MA NUÔI CHÚNG

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni tự tác Yết-ma nuôi chúng, tự tác Yết-ma hai năm học giới, tự trao hai năm học giới, không thể giáo giới đệ tử, nên ngu ám vô tri, không thể học giới.

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, tự tác Yết-ma nuôi chúng, Ba-dật-đề.”

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 192. Tác Pháp Yết-Ma hai Năm Học Giới, Sau Cách Đêm Cho Thọ Cụ Túc. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 193. Tác Pháp Yết-Ma Hai Năm Học Giới, Rồi Cách Đêm Trao Học Giới Cho Đương Sự. a. Duyên Khởi

Tỳ-kheo-ni nào, tự tác Yết-ma hai năm học giới, Ba-dật-đề. Tỳ-kheo-ni [99a01] nào, tự trao hai năm học giới, Ba-dật-đề.

Ngoài ra như giới trước đã nói.

ĐIỀU 192. TÁC PHÁP YẾT-MA HAI NĂM HỌC GIỚI, SAU CÁCH ĐÊM CHO THỌ CỤ TÚC

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni tác Yết-ma hai năm học giới rồi, để cách đêm mới cho thọ Cụ túc giới, giữa thời gian đó có nạn xảy ra không truyền thọ Cụ túc giới được.

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, tác Yết-ma hai năm học giới rồi, để cách đêm mới cho thọ Cụ túc, Ba-dật-đề.”

Khi mống tâm cho đến tướng ánh sáng chưa xuất hiện, Đột-kiết-la; tướng ánh sáng xuất hiện rồi, Hòa thượng phạm Ba-dật-đề, ni sư Tăng khác phạm Đột-kiết-la.

Nếu bệnh hoặc nạn khởi hay Tăng không tập hợp thì không phạm.

ĐIỀU 193. TÁC PHÁP YẾT-MA HAI NĂM HỌC GIỚI, RỒI CÁCH ĐÊM TRAO HỌC GIỚI CHO ĐƯƠNG SỰ

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni tác Yết-ma hai năm học giới rồi, để cách đêm mới trao học giới cho họ; trong thời gian đó nạn khởi nên không thọ được.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 193. Tác Pháp Yết-Ma Hai Năm Học Giới, Rồi Cách Đêm Trao Học Giới Cho Đương Sự.b. Giới Tướng. Điều 194. Tự Dệt Y Cho Mình. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

B. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, tác Yết-ma hai năm học giới rồi, để cách đêm mới trao học giới cho đương sự, Ba-dật-đề.”

Khi mống tâm cho đến khi tướng ánh sáng chưa xuất hiện, Đột-kiết-la; tướng ánh sáng xuất hiện rồi, Hòa thượng phạm Ba-dật-đề; các ni sư Tăng khác phạm Đột-kiết-la

Không phạm như giới trên.

ĐIỀU 194. TỰ DỆT Y CHO MÌNH

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni tự dệt lấy y của mình. Các bạch y cơ hiềm nói:

“Tại sao Tỳ-kheo-ni không nghĩ đến chuyện hành đạo mà lại tự dệt y cho mình như những người thợ dệt khác.”

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, tự dệt y cho mình, Ba-dật-đề.”

Nếu dệt bằng khung cửi thì mỗi một lần đưa thoi qua phạm Ba-dật-đề.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu dệt dây lưng hay dây ngồi thiền thì không phạm.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 195. Du Hành Trong Nước Nơi Có Sự Khủng Bố. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 196. Tự Tạo Tượng Cho Mình. a. Duyên Khởi

ĐIỀU 195. DU HÀNH TRONG NƯỚC NƠI CÓ SỰ KHỦNG BỐ

a. Duyên khởi

Bấy giờ, người hầu cận của vua Ba-tư-nặc và các Tỳ-kheo-ni đi tham quan nơi có sự khủng bố, bị giặc cướp đoạt, hoặc bị phá Phạm hạnh, hoặc bị bắt dẫn đi. Các Tỳ-kheo-ni khác đem việc này báo cáo nhà vua. Nhà vua nói:

“Nay tôi không được tự tại thì nên đối phó thế nào cho Tỳ-kheo-ni!”

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách nói, tại sao lại đi tham quan nơi có sự khủng bố… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, du hành trong nước, nơi có sự khủng bố, [99b01] Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu trước đi nơi đường lộ, sau đó nạn khởi thì không phạm.

ĐIỀU 196. TỰ TẠO TƯỢNG CHO MÌNH

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni tự tạo tượng của chính mình, cũng sai người khác tạo. Khi ấy, Thâu-la-nan-đà cũng sai người tạo, sau khi thấy tượng mình, sanh tâm đắm nhiễm, lại nghĩ như vầy: “Nhan sắc ta như vậy, tại sao hủy hoại để tu Phạm hạnh!”

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni biết, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 196. Tự Tạo Tượng Cho Mình. b. Giới Tướng. Điều 197. Trang Điểm Cho Người Nữ. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, tự tạo tượng mình, hoặc sai người tạo, Ba-dật-đề.”

Tạo tượng cho chính mình: Hoặc vẽ, hoặc dùng cây, hoặc dùng chất dẻo để làm.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu người khác tự ý làm cho mình thì không phạm.

ĐIỀU 197. TRANG ĐIỂM CHO NGƯỜI NỮ

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni trang điểm cho người nữ, bèn sanh tâm không thích đạo, đến nổi hoàn tục làm ngoại đạo. Các bạch y chê trách, nói:

“Tỳ-kheo-ni lại trang điểm cho người nữ, như (một kiểu)* tạo mẫu, cùng với tự trang điểm cho chính mình, nào có khác gì đâu? Không nghĩ đến việc hành đạo, chỉ làm việc trang sức bất chánh, không có hạnh Sa-môn, phá pháp Sa-môn!”

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, trang điểm cho người nữ, Ba-dật-đề.”

Trang điểm: Chải đầu, cho đến gắn một đóa hoa, đeo chiếc xuyến, mỗi một việc làm phạm một Ba-dật-đề.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.