Luật Ngũ Phần 2

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 105. Độ Người Nữ Có Chồng, Đủ 12 Tuổi Nhưng Không Bạch Tăng. b. Giới Tướng. Điều 106. Độ Đồng Nữ Chưa Đủ 18 Tuổi. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng

Nay cho phép các Tỳ-kheo-ni bạch tứ Yết-ma, cho người nữ có chồng, đã đủ mười hai tuổi, thọ Cụ túc giới. Người nữ muốn thọ giới Cụ túc kia nên đến trong Tỳ-kheo-ni Tăng, bạch:

“Đại tỷ Tăng xin lắng nghe! Tôi tên là… đã có chồng, đủ mười hai tuổi, cầu Hòa thượng hiệu… thọ giới Cụ túc. Nay đến Tăng xin thọ giới Cụ túc. Lành thay Tăng! Cho con thọ giới Cụ túc. Cúi mong Tăng rủ lòng thương đối với con. Cầu xin như vậy ba lần.

[91b01] Các Tỳ-kheo-ni nên tìm hiểu, nên cho hay không nên cho thọ. Nếu nên cho thì Ni Tăng nên cử một Tỳ-kheo-ni tác Yết-ma, y như giới trên đã nói. (Đức Phật)* bảo các Tỳ-kheo:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, cho người nữ đã có chồng, đủ 12 tuổi, thọ Cụ túc giới mà không được Tăng tác pháp Yết-ma cho phép, phạm Ba-dật-đề.”

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 107. Độ Đồng Nữ Đủ 18 Tuổi Nhưng Không Bạch Tăng. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng

Đồng nữ: Chưa từng trải qua với nam tử. Phát khởi ý muốn, tạo phương tiện, cho đến bạch nhị Yết-ma chưa đầy đủ, Đột-kiết-la; bạch nhị Yết-ma rồi, Hòa thượng, Ba-dật-đề. Các ni sư khác đều phạm Đột-kiết-la.

ĐIỀU 107. ĐỘ ĐỒNG NỮ ĐỦ 18 TUỔI NHƯNG KHÔNG BẠCH TĂNG

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni cho người đồng nữ, tuy đủ mười tám tuổi mà điếc ngọng, có nhiều thứ bệnh, thọ học giới, cho đến câu:

“Nay cho phép các Tỳ-kheo-ni bạch nhị Yết-ma cho người đồng nữ đủ mười tám tuổi thọ hai năm học giới.”

Người muốn thọ học giới nên đến trong Tỳ-kheo-ni Tăng, bạch:

“Đại đức Tăng xin lắng nghe! Con tên là… Hòa thượng của con hiệu là… Nay đến Tăng xin hai năm học giới. Lành thay, Đại tỷ Tăng! Cho con thọ hai năm học giới, rủ lòng thương đối với con. Xin như vậy ba lần.

Các Tỳ-kheo-ni nên khéo tìm hiểu, nên cho thọ hay không nên cho thọ. Nếu cho, nên sai một Tỳ-kheo-ni, y theo như giới trước yết-ma.

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, tuy đồng nữ đủ mười tám tuổi, Tăng không tác Yết-ma mà cho họ thọ học giới, Ba-dật-đề”

Ngoài ra như giới trên đã nói.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 108. Nhận Y Mà Không Độ Người. a. Duyên Khởi. B. Giới Tướng. Điều 109. Chê Tăng Có Thiên Vị. a. Duyên Khởi

ĐIỀU 108. NHẬN Y MÀ KHÔNG ĐỘ NGƯỜI120

a. Duyên khởi

Bấy giờ, vợ của người thí chủ121 đến Tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà muốn cầu xuất gia. Thâu-la-nan-đà nói: “Trước hết bà cho tôi y, tôi mới độ bà.”

Vợ thí chủ chê trách, nói: “Tôi là người thí chủ, tại sao đòi cho y trước rồi sau mới độ! Không muốn độ thoát sanh, lão, bệnh, tử của tôi mà ngược lại (đòi độ)* cái lợi y áo của tôi!”

Những cô này không có hạnh Sa-môn, phá pháp Sa-môn.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão biết, bằng mọi cách quở trách, cho đến câu: “Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này [91c01] nên nói như sau:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, nói với phụ nữ bạch y: ‘Cho tôi y trước, tôi mới độ bà’, Ba-dật-đề.”

Tỳ-kheo-ni nào, nói với Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu người kia mắc nợ, đòi trả nợ rồi sau mới độ thì không phạm.

ĐIỀU 109. CHÊ TĂNG CÓ THIÊN VỊ122

a. Duyên khởi

Khi ấy, Tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà123 nói với các Tỳ-kheo-ni: “Cho tôi Yết-ma nuôi chúng.”

———

120 Tứ phần, điều 137. Thập tụng, điều 123. Căn bản ni, điều 122. Pāli, Pāc. 77.

121 Tứ phần (tr. 763c01): có Thức-xoa-ma-na.

122 Tăng-kỳ, điều 109. Tứ phần, điều 133. Thập tụng, điều 110. Pāli, Pāc. 76.

123 Tứ phần: Có Tỳ-kheo-ni ngu si. Pāli: Tỳ-kheo-ni Caṇḍakālī.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 109. Chê Tăng Có Thiên Vị. b. Giới Tướng. Điều 110. Khi Giáo Giới, Yết-Ma Không Đến Nghe. a. Duyên Khởi

Các Tỳ-kheo-ni nói:

“Như lời Phật dạy, nên cho người tác Yết-ma nuôi chúng (có điều kiện)*, nhưng cô thì không được việc này, không được cho cô tác Yết-ma nuôi chúng.

Tỳ-kheo-ni kia bèn nói: “Các Tỳ-kheo-ni này làm việc theo thương, ghét, si, sợ. Sợ ai thì cho làm, không sợ ai thì không cho làm!”

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách, cho đến câu: “Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, các Tỳ-kheo-ni nói: ‘Như lời Phật dạy, nên cho tác Yết-ma nuôi chúng (có điều kiện)* nhưng cô không được việc này,124 liền chê trách các Tỳ-kheo-ni, Ba-dật-đề.”

ĐIỀU 110. KHI GIÁO GIỚI, YẾT-MA KHÔNG ĐẾN NGHE125

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni khi giáo giới không đến nghe, khi yết-ma cũng không đến nghe, nên ngu ám vô tri, không thể học giới.

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni bằng mọi cách quở trách, cho đến câu: “Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

———

124 Tứ phần: “Tăng có thiên vị, có giận hờn, có sợ hãi, có bất minh, muốn cho ai thì cho, không muốn cho ai thì không cho,” Pāli: sādhū’ ti paṭissutvā pacchā khīyanadhammaṃ āpajeyya, đã đồng thuận nhưng sau đó lại bất bình.

125 Tăng-kỳ, điều 131 (Giới bản, 130). Tứ phần, điều 140. Thập tụng, điều 152. Pāli, Pāc. 58.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 110. Khi Giáo Giới, Yết- Ma Không Đến Nghe. b. Giới Tướng. Điều 111. Sau Hai Năm Học Giới Không Trao Cụ Túc. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, khi giáo giới và yết-ma không đến nghe,126 Ba-dật-đề.”

Giáo giới: Là nói Tám kính pháp cùng các pháp.

Yết-ma: Tức bạch yết-ma, bạch nhị Yết-ma, bạch tứ Yết-ma.

ĐIỀU 111. SAU HAI NĂM HỌC GIỚI KHÔNG TRAO CỤ TÚC127

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni có học giới ni đủ hai năm mà không cho thọ Cụ túc giới; sau đó, họ mắc trọng bệnh, câm, ngọng, điếc, đui, và nhiều bệnh khác, làm trở ngại vấn đề thọ giới pháp.

Đệ tử Tỳ-kheo-ni Sai-ma học giới đủ hai năm cũng không cho thọ giới Cụ túc. Sai-ma lại nói: ‘Cô nên học thêm giới này.’ Sau đó, cô đệ tử mắc bệnh bạch lại, không biết giải quyết thế nào?

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão bằng mọi cách quở trách, cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này được nói như sau:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, Thức-xoa-ma-na, đủ hai năm học giới không có gì trở ngại, mà không cho thọ giới Cụ túc, lại nói: ‘Cô học thêm giới này,’128 Ba-dật-đề”.

———

126 Tăng-kỳ: “… Nửa tháng, thanh tịnh bố tát mà không cung kính (không đến dự)…” Tứ phần: Ngày giáo thọ không đến nhận giáo thọ. Pāli: ovādāya vā saṃvāsāya na gaccheyya, không đi dự nghe giáo giới, và sinh hoạt chung (cọng trú). Giải thích: Nghe giáo giới (ovādāya), nghe tám pháp tôn trọng (bát kỉnh pháp).

127 Tứ phần, điều 136. Tăng-kỳ, điều 110. Thập tụng, điều 125. Pāli, Pāc. 78.

128 Tứ phần: “Cô em, bỏ việc này, học việc này, tôi sẽ trao giới Cụ túc cho”. Pāli, Vin. iv. 333: “Nếu cô đi theo tôi hai năm, tôi sẽ cho thọ Cụ túc.”

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 112. Độ Dâm Nữ. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng.

ĐIỀU 112. ĐỘ DÂM NỮ129

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni độ dâm nữ,130 không thọ giáo giới, thí như cổ trâu bị xỏ không thể đóng xe, hoặc khi đã đóng gọng xe vào thì chỉ muốn ra khỏi (gọng xe)*.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão [92a01] bằng mọi cách quở trách, cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, độ dâm nữ,131 Ba-dật-đề.”

Mống tâm cho đến bạch tứ Yết-ma chưa xong, Đột-kiết-la; bạch tứ Yết-ma rồi, Hòa thượng Ba-dật-đề, các ni sư khác Đột-kiết-la.

Người nữ kia nhàm chán thân xấu ác của người nữ mà độ thì không phạm.

———

129 Cf. Pāli, Pāc. 70. Thập tụng, điều 115. Tứ phần, điều 127. Căn bản, điều 160 & 114.

130 Tứ phần (tr. 759c08): Vì đã từng làm dâm nữ, nên sau khi cho thọ giới, sau đó đi hành đạo, những người nam đã từng quan hệ sâu với họ, thấy vậy cùng nhau bàn, nói: “Dâm nữ này trước kia cùng chúng tôi làm những việc như vầy như vầy.” Thập tụng (tr. 328b11): có nhân duyên được phép độ, nhưng phải đưa cô ấy đi chỗ khác từ 5 hay 6 do-tuần trở lên.

131 Tứ phần: Như thị nhân 如是人. Thập tụng: “Nuôi dâm nữ làm đệ tử mà không đưa xa khỏi bản xứ 5, 6 do-tuần.” Pāli, Pāc. 70, nội dung tương tự, nhưng người nữ được nói là sahajīviniṃ, người sống chung, không nói rõ nguồn gốc. Sau đó, cô này bị chồng hay chủ (sāmika) bắt lại. Theo quy định như trong già nạn, nữ có chồng phải được phu chủ cho phép mới được xuất gia (Ni luật, Ba-dật-đề 143). Vậy đây có thể hiểu trường hợp xảy ra tương tự Tứ phần hay Thập tụng: dâm nữ xuất gia, bị khách cũ săn đuổi.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 113. Cho Ni Chưa Đủ Hai Năm Học Giới Thọ Cụ Túc. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 114. Cho Ni Đủ Hai Năm Học Giới Thọ Cụ Túc Nhưng Không Bạch Tăng. a. Duyên Khởi.

ĐIỀU 113. CHO NI CHƯA ĐỦ HAI NĂM HỌC GIỚI THỌ CỤ TÚC132

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni cho (người)* chưa đủ hai năm học giới thọ Cụ túc giới. Họ ngu ám vô tri, không thể học giới.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão biết, bằng mọi cách quở trách, cho đến câu: “Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, cho (người)* chưa đủ hai năm học giới, thọ Cụ túc giới,133 Ba-dật-đề”

Ngoài ra như trong giới nuôi đệ tử đã nói.

ĐIỀU 114. CHO NI ĐỦ HAI NĂM HỌC GIỚI THỌ CỤ TÚC NHƯNG KHÔNG BẠCH TĂNG134

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni cho (người)* tuy đã đủ hai năm học giới, nhưng bị câm, ngọng, điếc, đui và những chứng bệnh khác, thọ giới Cụ túc.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão biết bằng mọi cách quở trách, cho đến câu:

———

132 Tăng-kỳ, điều 97. Tứ phần, điều 122. Căn bản, điều 116. Pāli, Pāc. 72 (nhập 2 điều: 122 & 123 làm một).

133 Pāli: paripuṇṇavīsativassaṃ kumāribhūtaṃ dve vassāni chasu dhammesu asikhitasikkhaṃ vuṭṭhāpeyya, “cho thiếu nữ đã đủ 20 tuổi nhưng chưa có hai năm học sáu pháp thọ Cụ túc.” Tứ phần: Đồng nữ 18 tuổi mà không cho hai năm học giới, tuổi đủ hai mươi liền cho thọ giới Cụ túc.

134 Tứ phần, điều 124. Tăng-kỳ, điều 99. Pāli, Pāc. 73.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 114. Cho Ni Chưa Đủ Hai Năm Học Giới Thọ Cụ Túc Nhưng Không Bạch Tăng. b.Giới Tướng. Điều 115. Cho Ni Đủ Hai Năm Chưa Học Giới Mà Thọ Cụ Túc. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 116.Độ Người Nữ Có T

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trong giới đối với người nữ có chồng đủ 12 tuổi trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, (người tuy)* đã đủ hai năm học giới, nhưng Tăng không tác Yết-ma, cho thọ Cụ túc giới, Ba-dật-đề”

Ngoài ra như trong giới nuôi đệ tử đã nói.

ĐIỀU 115. CHO NI ĐỦ HAI NĂM CHƯA HỌC GIỚI MÀ THỌ CỤ TÚC

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni cho học giới ni đã đủ hai năm, nhưng không học giới, được thọ Cụ túc giới; vì ngu ám, vô tri, nên không thể học giới.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách, cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, cho học giới ni đủ hai năm, nhưng không học giới được thọ Cụ túc, phạm Ba-dật-đề”

Ngoài ra như trong giới nuôi đệ tử đã nói.

ĐIỀU 116. ĐỘ NGƯỜI NỮ CÓ THAI135

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni cho người nữ mang thai thọ giới Cụ túc, khi vào thôn khất thực, các bạch y thấy chế giễu nói:

———

135 Tứ phần, điều 119. Căn bản, điều 111. Pāli, Pāc. 61.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 116. Độ Người Nữ Có Thai. b. Giới Tướng. Điều 117. Độ Người Nữ Mới Sinh Con. a. Duyên Khởi

“Tỳ-kheo-ni này mang nặng gánh nên cho thức ăn mau.”

Hoặc có người nói: “Nên xem cái bụng của cô ta.”

Hoặc có người nói: “Những cô này không tu Phạm hạnh.”

Hoặc có người nói: “Việc này xảy ra khi chưa xuất gia tu Phạm hạnh.” Liền chê trách các Tỳ-kheo-ni, nói:

“Sao không đợi sanh rồi, sau đó xuất gia, đây là hủy nhục Phạm hạnh!”

Các Tỳ-kheo-ni không biết nên độ hay không nên độ, có hay không có hạnh Sa-môn, phá hay [92b01] không phá pháp Sa-môn?

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe bằng mọi cách quở trách, cho đến câu: “Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, cho người nữ có thai thọ giới Cụ túc, Ba-dật-đề.”

Mống tâm cho đến bạch tứ Yết-ma xong đều như trên đã nói.

Nếu muốn cho họ thọ Cụ túc giới thì nên khám vú sữa, nếu không có tướng mang hài nhi thì không phạm. Nếu thọ giới rồi mới biết mang thai cũng không phạm.

ĐIỀU 117. ĐỘ NGƯỜI NỮ MỚI SINH CON136

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni cho người đàn bà mới sanh thọ giới Cụ túc, một tay bưng bát, một tay bồng con đi khất thực. Các bạch y thấy thế chế giễu, nói:

“Mau mau cho hai người ăn.”

———

136 Pāli, Pāc. 62. Tứ phần, điều 120.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 117. Độ Người Nữ Mới Sinh Con.b. Giới Tướng. Điều 118. Mỗi Năm Cho Đệ Tử Thọ Cụ Túc. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng

Các bạch y cơ hiềm chê trách. Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni bằng mọi cách quở trách, cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, cho người đàn bà mới sanh thọ giới Cụ túc,137 Ba-dật-đề”

Ngoài ra như trong giới nuôi đệ tử đã nói.

ĐIỀU 118. MỖI NĂM CHO ĐỆ TỬ THỌ CỤ TÚC138

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni năm nào cũng cho đệ tử thọ Cụ túc giới. Đệ tử nhiều không thể giáo giới chu đáo, ngu ám vô tri, không thể học giới.

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni biết, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, năm nào cũng cho đệ tử thọ giới Cụ túc,139 Ba-dật-đề.”

Tỳ-kheo-ni cách một năm mới được cho một đệ tử thọ giới Cụ túc.

Ngoài ra như trong giới nuôi đệ tử đã nói.

———

137 Tứ phần: Biết phụ nữ còn cho con bú.

138 Tăng-kỳ, điều 104. Tứ phần, điều 138. Thập tụng, điều 126. Căn bản ni, điều 124. Pāli, Pāc. 82 & 83.

139 Tứ phần: Chưa đầy 12 tháng, trao giới Cụ túc cho người nữ. Pāli: ekaṃ vassaṃ dve vuṭṭhāpeyya, trong một năm, truyền Cụ túc cho hai người.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 119. Cách Đêm Chánh Pháp Yết- Ma. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 120. Không Nương Thờ Hòa Thượng Trong Sáu Năm. a. Duyên Khởi

ĐIỀU 119. CÁCH ĐÊM CHÁNH PHÁP YẾT-MA140

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni trao giới Cụ túc cho đệ tử ở trong Tỳ-kheo-ni Tăng, mà để cách đêm rồi mới đến trong Tỳ-kheo Tăng nhận giới.141 Người thọ giới mắc phải chướng ngại cách đêm mà thọ giới, Tỳ-kheo Tăng không cho (người bị chướng ngại cách đêm) thọ giới.

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, để cách đêm, cho đệ tử thọ giới Cụ túc, Ba-dật-đề.”

Từ khi mống tâm cho đến khi tướng mặt trời chưa xuất hiện, Đột-kiết-la; tướng mặt trời xuất hiện, Hòa thượng Ba-dật-đề, các ni sư khác Đột-kiết-la.

Nếu Tăng không hòa hợp, không tập hợp được, và tám nạn khởi thì không phạm.

ĐIỀU 120. KHÔNG NƯƠNG THỜ HÒA THƯỢNG TRONG SÁU NĂM142

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni mới thọ giới Cụ túc, không y chỉ vâng thừa Hòa thượng, không có người giáo giới, ngu không biết gì, không thể học giới.

———

140 Tăng-kỳ (tr. 536c24), điều 107. Tứ phần, điều 119. Thập tụng, điều 127.

141 Tứ phần: Ở trong ni chúng trao giới Cụ túc; rồi để cách đêm mới đến trong Tăng Tỳ-kheo để cầu nhận giới Cụ túc.

142 Tăng-kỳ, điều 105. Tứ phần, điều 129. Thập tụng, điều 113. Pāli, Pāc. 69.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 120. Không Nương Thờ Hòa Thượng Trong Sáu Năm. b. Giới Tướng. Điều 121. Cho Đệ Tử thọ Giới Cụ Túc Rồi Không Chăm Sóc. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni biết, [92c01] bằng mọi cách quở trách... cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, mới thọ giới Cụ túc, không y thừa Hòa thượng sáu năm, hoặc sai người y thừa,143 phạm Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu Hòa thượng không cần người y chỉ thừa vâng thì không phạm.

(Xong một trăm hai mươi việc)

ĐIỀU 121. CHO ĐỆ TỬ THỌ GIỚI CỤ TÚC RỒI KHÔNG CHĂM SÓC144

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni cho đệ tử thọ giới Cụ túc rồi, không chăm sóc (nhiếp thủ), không giáo giới, không dạy tập tụng, ngu ám vô tri, không thể học giới.

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni biết, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, nuôi đệ tử trong sáu năm, không tự chăm sóc, không dạy người chăm sóc,145 Ba-dật-đề.”

———

143 Tăng-kỳ: “… sau khi thọ Cụ túc, phải đi theo hầu hạ Hòa thượng trong hai năm…” Tứ phần: “Không có hai năm theo Hòa thượng ni.”

144 Tăng-kỳ, điều 104. Tứ phần, điều 128. Thập tụng, điều 114. Căn bản, điều 112 & 113. Pāli, Pāc. 68.

145 Tăng-kỳ: “… cần phải giáo giới trong hai năm…” Tứ phần: “… trong hai năm, không dạy học giới, không chăm sóc bằng hai pháp.” Thập tụng: “…nuôi đệ tử mà không cung cấp tài và pháp…” Căn bản ni, gồm 2 điều, 112: không giáo thọ giới (không dạy các học giới), và 113: không nhiếp thọ vệ hộ (không chăm sóc bảo hộ). Pāli: dve vassāni neva anugaṇheyya na anuggaṇhāpeyya, trong hai năm, không chăm sóc, cũng không nhờ người chăm sóc.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 122. Cho Đệ tử Thọ Giới Cụ Túc Rồi Không Đưa Đi Xa Bổn Xứ. a. Duyên Khởi b. Giới Tướng. Điều 123. Không Chăm Sóc Người Bệnh. a. Duyên Khởi.

Nếu đệ tử không chịu giáo (giới) thì không phạm.

ĐIỀU 122. CHO ĐỆ TỬ THỌ GIỚI CỤ TÚC RỒI KHÔNG ĐƯA ĐI XA BỔN XỨ

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni cho đệ tử thọ giới Cụ túc rồi, mà không đưa họ đến chỗ cách xa chỗ ở cũ (bổn xứ) của họ, để nam tử quen biết trước đây trông thấy sanh tâm đắm nhiễm, mà trêu chọc, cùng nói lời thô ác dâm dục.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão biết, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, nuôi đệ tử mà tự mình không đem đi, hay không khiến người khác đem đi cách chỗ ở cũ năm, sáu do-tuần, Ba-dật-đề.”

Bổn xứ: Là chỗ sanh hay chỗ lấy chồng.

Nếu đệ tử không theo thì không phạm.

ĐIỀU 123. KHÔNG CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH146

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni, người đồng học bị bệnh mà không chăm sóc, hoặc sai (người chăm sóc)* không đúng lúc, đưa đến người bệnh qua đời.

———

146 Pāli, Pāc. 34. Tứ phần, điều 93; Thập tụng, điều 102. Căn bản ni, điều 99.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 123. Không Chăm Sóc Người Bệnh. b. Giới Tướng. Điều 124. Độ Người Nữ Thuộc Về Người. a. Duyên Khởi

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni biết, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, người đồng học bị bệnh, không tự mình chăm sóc, không sai người chăm sóc,147 Ba-dật-đề.”

Đồng học:148 Đồng Hòa thượng, A-xà-lê và thường cùng làm bạn.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu không cùng ở một chỗ thì không phạm.

ĐIỀU 124. ĐỘ NGƯỜI NỮ THUỘC VỀ NGƯỜI

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni độ phụ nữ thuộc (nhà)* người. Các bạch y cơ hiềm nói:

“Các Tỳ-kheo-ni này không biết ai đáng độ, ai không đáng độ.”

Các cư sĩ có người nói:

“Nên đoạt lấy y bát, dẫn đến giao cho nhà quan.”

Có người nói:

“Vua Ba-tư-nặc có ra lệnh: ‘Ai khinh suất Tỳ-kheo-ni sẽ bị trọng tội’, nên mau mau thả họ đi, đừng để cho người nghe biết.”

Mọi người đều nói:

“Các cô này không có hạnh Sa-môn, phá pháp Sa-môn.”

———

147 Tứ phần: Không chăm sóc. Pāli: neva upaṭṭheyya na upaṭṭhāpanāya ussukkaṃ kareyya, không chăm sóc, không nhiệt tình khiến người khác chăm sóc.

148 Tứ phần: Đồng hoạt 同活. Căn bản ni: Thân đệ tử, y chỉ đệ tử 親弟子依止弟子. Pāli: sahajīvitaṃ, sống chung; giải thích: saddhivihārinī, cùng ở chung (một chỗ).

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 124. Độ Người Nữ Thuộc Về Người. b. Giới Tướng. Điều 125. Độ Người Nữ Có Bệnh Trầm Kha. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng

Các Trưởng lão [93a01] Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, độ người nữ thuộc về người, Ba-dật-đề.”

Thuộc về của người: Là thuộc về quan hay thuộc về người khác.

Khi mống tâm cho đến bạch tứ Yết-ma rồi cũng như giới trên đã nói.

Nếu người chủ cho phép thì không phạm.

ĐIỀU 125. ĐỘ NGƯỜI NỮ CÓ BỆNH TRẦM KHA

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni độ người nữ có bệnh trầm kha, không kham nhẫn học giới, ngu ám vô tri.

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni biết, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, độ người nữ có bệnh trầm kha, Ba-dật-đề.”

Bệnh trầm kha: Là mùa nóng, mùa lạnh đều có bệnh.

Từ khi mống tâm độ cho đến bạch tứ Yết-ma xong… cũng như giới trên đã nói.

Nếu sau khi thọ giới rồi, mắc bệnh ấy thì không phạm.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 126. Độ Người Nữ Còn Lệ Thuộc Chồng. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 127. Độ Người Nữ Có Mắc Nợ. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng

ĐIỀU 126. ĐỘ NGƯỜI NỮ CÒN LỆ THUỘC CHỒNG149

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni độ người đàn bà bị ràng buộc bởi chồng.

Bạch y cơ hiềm, hoặc muốn đoạt y, hoặc muốn phóng thích… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... đều như trong giới độ phụ nữ thuộc người khác đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, độ phụ nữ thuộc quyền chồng,150 Ba-dật-đề.”

Khi mống tâm độ cho đến bạch tứ Yết-ma xong cũng như giới trên đã nói.

ĐIỀU 127. ĐỘ NGƯỜI NỮ CÓ MẮC NỢ151

a. Duyên khởi

Khi ấy, các Tỳ-kheo-ni độ người nữ có mắc nợ… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... đều như trong giới độ phụ nữ thuộc quyền của người đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, độ người nữ có mắc nợ,152 Ba-dật-đề.”

Khi mống tâm độ, cho đến bạch tứ Yết-ma xong cũng như giới trên đã nói.

———

149 Tứ phần, điều 134. Thập tụng, điều 124. Căn bản ni, điều 121. Pāli, Pāc. 80.

150 Tứ phần: Trao giới Cụ túc cho người mà cha mẹ hay phu chủ không đồng ý. Pāli: mātāpitūhi... sikkhamānaṃ vuṭṭhāpeyya, ... thọ Cụ túc cho Thức-xoa-ma-na mà cha mẹ...

151 Tứ phần, điều 168.

152 Tứ phần: Người có mắc nợ và có bệnh.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 128. Đứng Nói Chuyện Với Người Nam Ở Chỗ Tối. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 129. Ngồi Trên Giường Không Hỏi Chủ Nhà. a. Duyên Khởi

Nếu người ấy nói, sau khi xuất gia rồi sẽ trả, thì độ cho họ không phạm.

ĐIỀU 128. ĐỨNG NÓI CHUYỆN VỚI NGƯỜI NAM Ở CHỖ TỐI153

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni cùng nam tử đứng chỗ tối tăm154 chuyện vãn với nhau, sanh tâm nhiễm đắm, không thích tu Phạm hạnh, đưa đến có người hoàn tục làm ngoại đạo.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, cùng nam tử đứng nói chuyện chỗ tối,155 Ba-dật-đề.”

Nếu nói chuyện chỗ tối thì mỗi lời nói phạm một Ba-dật-đề. Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la. Nếu nghi là chỗ có sự sợ sệt, hoặc đèn tắt bất ngờ thì không phạm.

ĐIỀU 129. NGỒI TRÊN GIƯỜNG KHÔNG HỎI CHỦ NHÀ156

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni tùy theo gia đình quen biết, (khi đến)* vội ngồi nơi giường của họ. Các bạch y [93b01] cơ hiềm nói:

———

153 Pāli, Pāc. 11. Tứ phần, điều 86; Tăng-kỳ, điều 123.

154 Tứ phần: Ám thất 闇室. Pāli: rattandhakāre appadīpe, trong bóng tối ban đêm không đèn.

155 Pāli, Pāc.11: “Một mình cùng người nam đứng hay nói chuyện trong đêm tối không đèn đuốc.”

156 Pāli, Pāc. 16. Tứ phần, điều 84. Căn bản ni, điều 96.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 129. Ngồi Trên Giường Không Hỏi Chủ Nhà.b. Giới Tướng. Điều 130. Cho Bạch Y Và Ngoại Đạo Nam Thức Ăn. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng

“Không thích thấy những hạng người xui xẻo*157 này, hạng người không biết chỗ nào nên ngồi, chỗ nào không nên ngồi, không có tác phong?”

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào,158 không nói với người chủ mà vội ngồi159 giường của họ, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu người chủ bảo ngồi thì không phạm.

ĐIỀU 130. CHO BẠCH Y VÀ NGOẠI ĐẠO NAM THỨC ĂN

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni tự tay cho bạch y và nam tử ngoại đạo thức ăn. Họ nghĩ như vầy: Chắc Tỳ-kheo-ni này có tâm đắm nhiễm nên cho ta thức ăn, nên trêu chọc, nói lời thô ác dâm dục.

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu: “Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, tự tay cho bạch y và ngoại đạo nam tử thức ăn, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

———

157 Hán: Bất cát lợi vật 不吉利物.

158 Tham chiếu, Pāli, Pāc. 16, thêm chi tiết: “sau bữa ăn trưa” (pacchābhattaṃ).

159 Pāli: “ngồi hoặc nằm.”

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 131. Đến Nhà Bạch Y Nói Lỗi Tỳ-Kheo. a. Duyên khởi. b. Giới Tướng

Nếu không tự tay cho và tự tay cho bà con, đều không phạm.

(Xong một trăm ba mươi việc)

ĐIỀU 131. ĐẾN NHÀ BẠCH Y NÓI LỖI TỲ-KHEO

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni đến các bạch y nói tội lỗi của các Tỳ-kheo: “Tỳ-kheo kia phá giới, phá kiến, phá oai nghi.”

Các Tỳ-kheo nghe nổi giận không giáo giới.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách rồi đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này đức Phật tập hợp hai bộ Tăng, hỏi các Tỳ-kheo-ni: “Các ngươi, có thật vậy không?”

Thưa: “Thật vậy, bạch đức Thế Tôn.”

Đức Phật bằng mọi cách quở trách: “Trước đây Ta đâu không vì các cô nói Tám kính pháp hay sao?” Bằng mọi cách quở trách rồi, Phật bảo các Tỳ-kheo:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, đến nhà bạch y nói lỗi của các Tỳ-kheo, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu bạch y trước đã nghe mà hỏi, thì nên hỏi lại rằng:

“Ngươi nghe thế nào?”

Nếu nói: “Tôi nghe như vầy như vầy. Các Tỳ-kheo-ni nghe cũng như vậy. Sau đó đem sự thật mà trả lời thì không phạm.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 132. Tự Đánh Vào Mình Khóc La. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 133. Thuật Lời Nghe Không Rõ. a. Duyên Khởi

ĐIỀU 132. TỰ ĐÁNH VÀO MÌNH KHÓC LA160

a. Duyên khởi

Bấy giờ, Tỳ-kheo-ni Chiên-trà Tu-ma-na161 cùng người đấu tranh rồi tự đấm, tự đánh (vào người)* la khóc lớn.

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu: “Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, cùng người đấu tranh162 rồi tự đánh (thân mình)* khóc la,163 [93c01] Ba-dật-đề.”

Nếu tự đấm, tự đánh, mỗi cú đấm, đánh phạm một Ba-dật-đề.164

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

ĐIỀU 133. THUẬT LỜI NGHE KHÔNG RÕ165

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni từ xa cùng nhau chỉ tay về Chiên-trà Tu-ma-na nói việc đấu tranh. (Chiên-trà Tu-ma-na)* liền ngỡ mình đã bị mắng, bèn la to, nói:

“Các Tỳ-kheo-ni mắng tôi.”

———

160 Tứ phần, điều 89. Căn bản ni, điều 90. Pāli, Pāc. 20, Vin. iv. 77.

161 Tứ phần: Tỳ-kheo-ni Ca-la.

162 Hán: Đấu tránh 鬥諍. Pāli: bhaṇḍitvā, tranh luận.

163 Tứ phần: Đấm ngực la khóc; Căn bản ni: “…vì giận hờn mà tự đấm ngực…” Pāli: vadhitā vadhitā rodheyya, tự đấm mình liên hồi, rồi khóc.

164 Tứ phần: mỗi lần đấm ngực là phạm một Ba-dật-đề; rơi một giọt nước mắt, phạm một Ba-dật-đề. Pāli: phải đủ cả hai yếu tố, tự đấm và khóc. Tự đấm mà không khóc, hay chỉ khóc mà không tự đấm, phạm đột-kiết-la.

165 Tứ phần, điều 87. Căn bản ni, Ba-dật-đề 92. Pāli, Pāc. 18.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 133. Thuật Lời Nghe Không Rõ. b. Giới Tướng. Điều 134. Thề Thốt. a. Duyên Khởi

Các Tỳ-kheo-ni liền đến hỏi:

“Chúng tôi mắng cô như thế nào?”

Cô ta không biết trả lời thế nào! Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách:

“Tại sao Tỳ-kheo-ni không lắng nghe rõ lời của người khác mà lại vọng nói là mắng mình”… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, không nghe rõ lời người mà vọng sân người ta, Ba-dật-đề.”166

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

ĐIỀU 134. THỀ THỐT167

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni cùng nhau tranh cãi, mỗi người đều thốt lên lời thề: “Nếu tôi như vậy sẽ đọa địa ngục, thọ tội như Điều-đạt, Cù-già-lê.”

Tôi cũng xin thề: “Nếu tôi không như vậy thì cô sẽ thọ tội”.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

———

166 Căn bản ni: “…không xét kỹ mà lại cật vấn…” Pāli: duggahitena dūpadhāritena paraṃ ujjhāpeyya, do không hiểu rõ, do hiểu nhầm, khiến người khác bị hiềm trách.

167 Pāli, Pāc. 19. Tứ phần, điều 88. Căn bản ni, điều 91.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 134. Thề Thốt. b. Giới Tướng. Điều 135. Đổ Đại Tiểu Tiện Ra Ngoài Tường. a. Duyên Khởi

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, tự thề thốt, sự thật nhằm nguyền rủa người kia,168 Ba-dật-đề.”

Người lập lời thề như vậy, mỗi lời phạm một Ba-dật-đề.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

ĐIỀU 135. ĐỔ ĐẠI TIỂU TIỆN RA NGOÀI TƯỜNG169

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni đổ nước tiểu, phân ra ngoài tường rào làm dính hôi nhớp người và phi nhơn. Khi ấy, có đại thần Bà-la-môn vừa bị cách chức, lại ra sức chay tịnh, thanh khiết. Sáng sớm hôm ấy, ông ta tắm rửa, mặc y phục xông hương, để đến Thiên miếu cầu phục chức quan. Ông trùm đầu đi đường vì sợ gặp người cạo tóc, (Sa-môn)* mặc y cắt rọc. Khi đến ngoài tường (tu viện)* Tỳ-kheo-ni, gặp ngay lúc các cô đổ phân và nước tiểu (ra ngoài)* trúng trên đầu, chảy tràn cả mình ông ta. Ông ta quá tức giận nói: “Ta sợ gặp người không may mắn này, mà nay lại bị đổ phân và nước tiểu (đầy cả người),* chắc số mạng của ta gặp phải chuyện không may. Dù vậy, ta cũng cần phải đến chỗ vua Ba-tư-nặc thưa để giết bọn nữ tì trọc đầu này.”170

Lúc ấy, ông liền quay lại, gặp một thầy tướng Bà-la-môn.171 Bà-la-môn hỏi: “Tại sao ông như vậy?”

(Vị quan vừa bị cách chức kia)* trả lời đúng sự thật đã xảy ra.

———

168 Tứ phần: “Sẽ đọa vào ba đường dữ, không sanh trong Phật pháp”. Căn bản ni: “…đem Phạm hạnh ra mà thề thốt…” Pāli: nirayena brahmacariyena vā abhisapeyya, nguyền rủa bằng địa ngục hay Phạm hạnh.

169 Tăng-kỳ, Thập tụng, Tứ phần, điều 78, 136. Căn bản, điều 80. Pāli, Pāc. 8.

170 Tứ phần: Vị đại thần ấy nói: “Tôi sẽ đến quan đoán sự thưa kiện việc này!” Pāli: ông châm lửa, đòi đốt chùa.

171 Pāli: một Ưu-bà-tắc tình cờ đi đến.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 135. Đổ Đại Tiểu Tiện Ra Ngoài Tường.b. Giới Tướng. Điều 136. Quăng Rác Bụi Và Thức Ăn Dư Ra Ngoài Tường. a. Duyên Khởi

Ông thầy tướng nói:

Đây là điềm rất may mắn, hôm nay ông sẽ được một ngàn kim tiền, lại được phục chức cũ.172 Bởi sân hận không nhịn được, mang cả thân hình bị nhớp phân đến thẳng chỗ vua.

Vua hỏi: “Vì sao như vậy?”

(Vị quan)* liền đem sự việc trình bày lại đầy đủ. Vua vỗ tay cười lớn và, liền ra lệnh ban cho một ngàn kim tiền, cho [94a01] phục chức quan trước. Các quan tả hữu của nhà vua liền cơ hiềm nói:

“Quăng phân làm nhơ người chứ đâu phải là có ý tế vật cầu đạo!”

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, quăng phân, nước tiểu ra ngoài tường rào,173 hay khiến người quăng, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

ĐIỀU 136. QUĂNG RÁC BỤI VÀ THỨC ĂN DƯ RA NGOÀI TƯỜNG

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni quăng rác rưởi và thức ăn còn dư ra ngoài tường rào, làm dính nhơ người và phi nhơn. Các bạch y thấy cơ hiềm nói:

———

172 Tứ phần: “Thôi, đừng nên đến kiện thưa làm gì. Lắm khi không được kiện mà lại mắc tội nữa.” Pāli: Ưu-bà-tắc này nói: “Điềm tốt đấy!”

173 Tứ phần, điều 78: ban đêm đại tiểu tiện trong bô, sáng ngày đem đổ bên ngoài tường mà không xem trước. Pāli: đổ phân, nước tiểu, rác, cơm dư bên ngoài tường.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 136.Quăng Rác Bụi Và Thức Ăn Dư Ra Ngoài Tường. b. Giới Tướng. Điều 137. Đại Tiểu Tiện Trên Cỏ Tươi. a. Duyên Khởi

“Tại sao Tỳ-kheo-ni cách vách tường mà quăng rác rưởi làm dính nhơ người. Những người này không biết phép lịch sự.”

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, quăng rác rưởi và thức ăn dư ra ngoài tường vách hoặc sai người quăng, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

ĐIỀU 137. ĐẠI TIỂU TIỆN TRÊN CỎ TƯƠI174

a. Duyên khởi

Bấy giờ, trước tinh xá vườn vua, đất rất bằng phẳng, có loại cỏ rất mềm mại,175 mọi người thường đến vui chơi nơi đó, làm loạn động sự tọa thiền, hành đạo của các Tỳ-kheo-ni. Các Tỳ-kheo-ni chán ngán lo ngại, bèn rủ nhau đại tiểu tiện trong đó, làm nhơ không còn sạch, để đuổi mọi người.

Sau đó, như thường lệ mọi người đến vui chơi, tay chân, y phục mọi vật của họ đều bị nhớp. Họ nổi giận nói:

“Ở nơi đây, ai đã đại tiểu tiện tung vãi khắp nơi thế này?!”

Có người nói:

“Là Tỳ-kheo-ni.”

———

174 Tăng-kỳ, điều 139. Tứ phần, điều 77. Thập tụng, điều 174. Căn bản ni, điều 79. Pāli, Pāc. 9.

175 Tứ phần: cỏ kết lũ (kết lũ thảo 結縷草?). TNM: cỏ già lâu (già lâu thảo 茄蔞草), cỏ lau (?) Thiều Chửu). Pāli: harita, rau cỏ, các thứ xanh tươi; được giải thích là trồng để làm thức ăn cho con người.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 137. Đại Tiểu Tiện Trên Cỏ Tươi. b. Giới Tướng. Diều 138. Quăng rác, Bụi,Thức Ăn Dư Trên Cỏ Tươi. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng

Mọi người đều cơ hiềm, nói:

“Những người này xuất gia cầu đạo thanh tịnh, tại sao lại làm nhơ nhớp chỗ sạch sẽ, cắt đứt sự vui của mọi người như thế?!”

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, đại tiểu tiện trên176 cỏ tươi, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu bị cấp bệnh thì không phạm.

ĐIỀU 138. QUĂNG RÁC, BỤI, THỨC ĂN DƯ TRÊN CỎ TƯƠI

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni lại quăng rác rưởi, thức ăn dư nơi vùng đất trước tinh xá vườn của vua, để đuổi khéo mọi người. Các bạch y cơ hiềm.

Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, quăng rác rưởi, thức ăn dư trên cỏ tươi, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

———

176 Căn bản ni: Đại tiểu tiện và khạc nhổ. Pāli: Đổ nước tiểu, phân, rác rưởi, thức ăn thừa, trên cỏ xanh.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 139. Ngủ Nơi Nhà " Có Thức Ăn" a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 140. Tỷ- Kheo Như Pháp Hỏi Không Trả Lời. a. Duyên Khởi

Nếu quăng trong hầm, không phải chỗ sạch thì không phạm.

ĐIỀU 139. NGỦ NƠI NHÀ “CÓ THỨC ĂN”

a. Duyên khởi

[94b01] Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni ngủ nơi nhà “có thức ăn”, nên khi nghe tiếng vợ chồng họ giao hội, sanh tâm ái dục không thích sống đạo, có người hoàn tục làm ngoại đạo.

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, ngủ nơi nhà ‘có thức ăn’, Ba-dật-đề.”

Có thức ăn: Nơi nam nữ có tình tứ giao hội.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu có bệnh cần ở lại hay các nạn khởi thì không phạm.

ĐIỀU 140. TỲ-KHEO NHƯ PHÁP HỎI KHÔNG TRẢ LỜI

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo hỏi các Tỳ-kheo-ni:

“Nhà ông bà… ở đâu? Đường này đi về đâu?”

Các Tỳ-kheo-ni khinh mạn không trả lời.

Các Tỳ-kheo giận, hiềm trách không giáo giới nữa, nên ngu ám, vô tri, không thể học giới.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 140. Tỷ- Kheo Như Pháp Hỏi Không Trả Lời. b. Giới Tướng. Điều 141. Ngồi Xe Đi. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng

Tỳ-kheo-ni nào, Tỳ-kheo hỏi mà không trả lời, Ba-dật-đề.”

Khi ấy, nhóm sáu Tỳ-kheo dùng lời thô ác hỏi Tỳ-kheo-ni. Tỳ-kheo-ni tuy trả lời mà ôm lòng xấu hổ, nên đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này đức Phật tập hợp hai bộ Tăng, bảo các Tỳ-kheo:

“Nay cho phép các Tỳ-kheo-ni nếu Tỳ-kheo như pháp hỏi thì nên trả lời. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, nếu Tỳ-kheo như pháp hỏi mà không trả lời, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la…

Nếu trước đó có sự cơ hiềm với nhau, không cùng nói chuyện, không trả lời thì không phạm.

(Xong một trăm bốn mươi việc)

ĐIỀU 141. NGỒI XE ĐI177

a. Duyên khởi

Bấy giờ các Tỳ-kheo-ni ngồi xe đi đến nhà bạch y. Các bạch y cơ hiềm nói:

“Các Tỳ-kheo-ni này như phu nhơn của vua, như phụ nữ của nhà hào quý ngồi xe đi lại, không có nghi pháp.”

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, ngồi xe đi lại,178 Ba-dật-đề.”

———

177 Tăng-kỳ, điều 110-111. Tứ phần, điều 159. Thập tụng, điều 145. Pāli, Pāc. 85.

178 Tứ phần: Không bệnh, ngồi xe cộ mà đi.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 142. Mang Dép Da, Cầm Dù. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng

Xe: Đi các loại xe voi, ngựa, cho đến mang guốc (giày, dép)* đều gọi là xe.179

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu già, bệnh hay bị cường lực ép buộc, hay trên đường đi…. cho đến ngón chân bị đau, đều không phạm.180

ĐIỀU 142. MANG DÉP DA, CẦM DÙ181

a. Duyên khởi

[94c07] Bấy giờ các Tỳ-kheo-ni mang dép da,182 cầm dù đến các nhà bạch y. Các bạch y cơ hiềm nói:

“Các Tỳ-kheo-ni này đi lại như dâm nữ.”

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu: “Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, mang dép da, cầm dù đi, Ba-dật-đề.”

Dù: Kể cả dù bằng cỏ.

Dép da: Cho đến chỉ một lớp.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

———

179 Tứ phần: Có bốn loại, cộ bằng voi, cộ bằng ngựa, cộ bằng xe, cộ do người đi bộ. Pāli: yāna, định nghĩa: vayhā, kiệu đi núi, ratha, xe do con vật kéo, sakaṭa, xe tải, sandamānikā, chiến xa, sivikā, cáng, pāṭaṅkī, kiệu.

180 Bản Hán, hết quyển 13.

181 Tăng-kỳ, điều 111 (Giới bản 112)-112. Tứ phần, điều 158. Thập tụng, điều 148. Căn bản ni, điều 157 & 158. Pāli, Pāc. 84.

182 Tứ phần, Ngũ phần, Tăng-kỳ, giống nhau: cách tỉ 革屣. Căn bản ni, điều 158: Thể sắc hài lý 彩色鞋履, giày dép màu sắc. Pāli: upāhana, giày dép (chung các thứ).

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 143. Đem Nước Mời Tỳ- Kheo Và Quạt Hầu Tỳ- Kheo. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng

Không phạm như trên.

ĐIỀU 143. ĐEM NƯỚC MỜI TỲ-KHEO VÀ QUẠT HẦU TỲ-KHEO183

a. Duyên khởi

Bấy giờ, có hai vợ chồng xuất gia cùng một lúc. Vị Tỳ-kheo chồng kia khất thực rồi đem đến trú xứ vị Tỳ-kheo-ni vợ để ăn. Vị Tỳ-kheo-ni vợ cầm bình nước đứng trước, rót nước mời và quạt hầu, vấn an sức khỏe. Vị Tỳ-kheo chồng kia cúi đầu ăn, không ngó, không nói chuyện. Vị Tỳ-kheo này khi còn là bạch y có tư thông với một người nữ, cũng đã xuất gia tại trú xứ này. Cô ta đến gặp ông, Tỳ-kheo liền cười. Tỳ-kheo-ni vợ kia tâm ghen liền phát khởi, liền dùng bình đựng nước đánh bể đầu Tỳ-kheo chồng.

Các Tỳ-kheo-ni quở trách:

“Tại sao Tỳ-kheo-ni lại cầm bình nước và quạt, đứng trước Tỳ-kheo mời nước và quạt hầu rồi đánh bể đầu Tỳ-kheo?!”

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, cầm bình nước và quạt đứng trước184 Tỳ-kheo hoặc mời nước hay quạt hầu, Ba-dật-đề”.

Nếu muốn mời nước thì mời xong nên (đứng)* cách xa chứ không nên đứng ở trước.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

———

183 Tăng-kỳ, điều 79. Tứ phần, điều 75. Thập tụng, điều 77. Pāli, Pāc. 6.

184 Tứ phần: “…cung cấp nước, cầm quạt quạt.” Tăng-kỳ: “… cung cấp nước và quạt…”

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 144. Đọc Kinh Trị Bệnh. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 145. Dạy Người Khác Đọc Kinh Trị Bệnh. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng.

ĐIỀU 144. ĐỌC KINH TRỊ BỆNH

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni đọc tụng kinh về phương pháp trị bệnh. Các bạch y cơ hiềm nói:

“Những người này chỉ học y thuật, không có ý cầu đạo, sao không dùng thì giờ ấy đọc kinh Phật?”

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni [95a01] kết giới… cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, đọc tụng kinh về cách trị bệnh, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu vì mình bệnh, hay vì lòng từ mẫn, hoặc vì cường lực bắt đọc thì không phạm.

ĐIỀU 145. DẠY NGƯỜI KHÁC ĐỌC KINH TRỊ BỆNH

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni dạy người khác đọc tụng kinh về cách trị bệnh. Các bạch y chê trách.

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, dạy người khác đọc tụng kinh về cách trị bệnh, Ba-dật-đề.”

Ngoài ra như giới trên đã nói.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 146. Trị Bệnh Làm Kế Sinh Nhai. a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 147. Vì Kế Sinh Nhai Dạy Người Trị Bệnh. a. Duyên Khởi

ĐIỀU 146. TRỊ BỆNH LÀM KẾ SINH NHAI

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni vì người trị bệnh, hòa hợp nấu, giã các loại thuốc để trị bệnh cho người, suốt đêm không hề nghỉ ngơi. Các bạch y thấy chê trách nói:

“Những người này như thầy thuốc hay học trò của thầy thuốc, tại sao không cầu đạo để chữa bệnh sanh tử, mà lại kinh doanh những việc của thế tục làm gì?”

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này được nói như sau:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, vì người trị bệnh để làm kế sinh nhai, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu vì lòng thương hay bị cường lực bắt buộc, không vì lợi dưỡng thì không phạm.

ĐIỀU 147. VÌ KẾ SINH NHAI DẠY NGƯỜI TRỊ BỆNH

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni dạy người trị bệnh. Các bạch y đến yêu cầu vì tôi nói pháp thì lại nói:

“Bệnh nóng trị như thế này, bệnh lạnh trị như thế này, bệnh phong trị như thế này, các phương pháp trị bệnh là như vậy.”

Các bạch y nói:

“Tôi vì pháp đến đây chứ không vì chữa bệnh.”

Lại cơ hiềm nói: