Luật Ngũ Phần 2

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 70: Vỗ Nữ Căn: b. Giới Tướng

Thâu-la-nan-đà cũng dùng tay vỗ nữ căn, nữ căn sưng lớn không thể đi lại được. Đệ tử vì cô đến những gia đình thường cúng dường nói:

“Thầy bệnh đòi xin thức ăn”.

Họ liền cung cấp cho. Giới phụ nữ trong gia đình ấy tìm đến thăm, hỏi:

“Đại tỷ bệnh đau chỗ nào?”

Trả lời:

“Tôi bị bệnh.”

Lại hỏi:

“Chứng bệnh ấy như thế nào? Chúng ta đồng là nữ giới tại sao không tỏ bày?”

(Thâu-la-nan-đà)* bèn nói sự thật. Thế là các cư sĩ nữ [87a01] cơ hiềm nói:

“Những người này thường chê trách dục, dục tưởng, dục nhiệt, dục giác, mà nay lại làm việc như vậy? Sao không thôi tu để thọ hưởng năm dục lạc đi! Họ không có hạnh Sa-môn, phá pháp Sa-môn.”

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách, cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới… cũng như trên. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, dùng tay vỗ nữ căn, Ba-dật-đề.”

Mỗi một lần dùng tay vỗ phạm một Ba-dật-đề; xuất bất tịnh, Thâu-lan-giá.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni phạm Đột-kiết-la.

(Xong bảy mươi việc)

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 71: Hồ Giao: a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 72. Rửa Căn. a. Duyên Khởi

ĐIỀU 71. HỒ GIAO75

a. Duyên khởi

Bấy giờ các Tỳ-kheo-ni dùng hồ giao76 làm nam căn để vào nữ căn, sanh tâm ái dục, nên có vị hoàn tục làm ngoại đạo.

Lại có một Tỳ-kheo-ni cột nam căn (hồ giao)* vào ống chân rồi đặt vào nữ căn. Lúc ấy, một Thức-xoa-ma-na khử dầu bị phát hỏa cháy nhà, Tỳ-kheo-ni kia hoảng hồn quên mở vật cột ống chân, chạy ra ngoài. Mọi người chữa lửa, thấy hỏi:

Đại tỷ, cái gì bên ống chân vậy?

Cô đem việc này nói thật. Liền bị người cơ hiềm nói… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới… cũng như trên. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, làm nam căn để vào nữ căn,77 Ba-dật-đề.”

Xuất bất tịnh, Thâu-lan-giá.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

ĐIỀU 72. RỬA CĂN78

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni hoặc dùng một ngón tay hoặc cả năm ngón tay để rửa bên trong nữ căn, nên bị tổn thương, ra máu, đưa đến bệnh hoạn.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách, cho đến câu:

———

75 Tứ phần, điều 73. Thập tụng, điều 85. Căn bản ni, điều 93. Pāli, Pāc. 4.

76 Hồ giao 胡膠; nhựa, hay cao su. Căn bản ni: thọ giao 樹膠.

77 Tứ phần: Dùng hồ giao làm nam căn.

78 Tứ phần: Dùng nước tác tịnh.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 72. Rửa Căn. b. Giới Tướng. Điều 73. Tây Tịnh Quá Phần: a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới… cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, dùng nước rửa nữ căn, Ba-dật-đề.”

ĐIỀU 73. TẨY TỊNH QUÁ PHẦN79

a. Duyên khởi

Đức Phật đã chế cấm không cho rửa, nên khi trời nóng, (nữ căn)* bất tịnh hôi thúi sanh trùng. Tỳ-kheo-ni Ba-xà-ba-đề80 cùng năm trăm Tỳ-kheo-ni đến chỗ đức Phật, thưa Phật rằng:

“Kính bạch đức Thế Tôn, người nữ chúng con hình thể hôi thúi, phải nhờ nước để rửa,81 xin Ngài hứa khả cho.”

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

“Nay cho phép các Tỳ-kheo-ni dùng nước tác tịnh.”

Đức Phật đã cho phép rồi, (các Tỳ-kheo-ni)* lại dùng phương pháp như trước.

Các Tỳ-kheo-ni thấy, bằng mọi cách quở trách, … cho đến câu: Bảo các Tỳ-kheo… cũng như trên đã nói.

Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, dùng nước rửa nữ căn, chỉ nên dùng hai ngón tay, đưa vào ngang bằng một đốt để rửa; nếu quá, Ba-dật-đề.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni phạm Đột-kiết-la.

———

79 Tứ phần, điều 72; Thập tụng, điều 74; Căn bản ni, điều 75. Pāli, Pāc. 5.

80 Ma-ha Ba-xà-ba-đề 摩訶波闍波提; chỗ khác gọi là Đại Ái Đạo. Pāli: Mahāpajāpatī.

81 Tứ phần: Tác tịnh 作淨. Căn bản ni: Tẩy tịnh 洗淨. Pāli: udaka-suddhikaṃ, rửa sạch bằng nước.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 74. Cạo Lông: a. Duyên Khởi

Nếu trong căn có ghẻ, có trùng, hoặc cỏ hay cát bụi vào thì dùng quá [87b01] một lóng tay không phạm.

ĐIỀU 74. CẠO LÔNG82

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni cạo lông hai chỗ, dưới nách và chỗ kín, sanh tâm ái dục, nên có người hoàn tục làm ngoại đạo.

Lúc ấy, Thâu-la-nan-đà cũng tự mình cạo lông chỗ kín. Người nhà thí chủ có người con gái sắp lấy chồng, cô muốn gặp Thâu-la-nan-đà, nên sai người đến mời. Tỳ-kheo-ni liền đến. Khi ấy, gia đình kia đang vì người con gái sửa soạn nước tắm.

Người con gái nói:

“Mời Tỳ-kheo-ni tắm trước”. Họ liền mời Tỳ-kheo-ni tắm.

Cô ni nói: “Tôi không cần tắm.”

Các người nữ bèn cưỡng bức cởi y bắt cô ni tắm. Nhơn đó họ biết cô ni cạo lông chỗ kín, bèn hỏi:

“Vì lý do gì cô cạo như vậy?”

Cô liền hỏi lại:

“Vậy, vì lý do gì các em lại cạo?”

Các người nữ nói:

“Chúng em vì nam tử nên cạo.”

Tỳ-kheo-ni nói: “Tôi cũng vậy.”

Các người nữ bèn cơ hiềm nói:

“Các cô thường chê trách dục, mà nay lại làm việc như vậy, không tu Phạm hạnh! Tại sao không hoàn tục tha hồ thụ hưởng ngũ dục? Cô không có hạnh Sa-môn, phá pháp Sa-môn.”

———

82 Tứ phần, điều 71, Thập tụng, điều 73; Căn bản ni: điều 74. Pāli, Pāc. 2.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 74. Cạo Lông: b. Giới Tướng. Điều 75. Một Mình Cùng Với Tỳ-Kheo Ở Chỗ Khuất: a. Duyên Khởi

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới… cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, cạo lông nách và chỗ kín,83 Ba-dật-đề.”

Nếu cạo, mỗi lưỡi dao cạo phạm một Ba-dật-đề.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni phạm Đột-kiết-la.

Nếu vì có ghẻ mà phải cạo, hay bị cường lực bắt cạo thì đều không phạm.

ĐIỀU 75. MỘT MÌNH CÙNG VỚI TỲ-KHEO Ở CHỖ KHUẤT

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni một mình cùng với Tỳ-kheo ở chỗ vắng đứng nói chuyện, nên sanh tâm nhiễm trước, có vị hoàn tục làm ngoại đạo. Các bạch y thấy nghi ngờ rằng:

“Tỳ-kheo và Tỳ-kheo-ni này một mình ở chỗ vắng cùng đứng nói chuyện với nhau, chắc chắn là nói việc dâm dục, không có hạnh Sa-môn, phá pháp Sa-môn”.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, thấy, bằng mọi cách quở trách, cho đến câu:

———

83 Pāli: sambāde lomaṃ saṃhārapeyya, bản dịch Anh (Horner) hiểu là “dưỡng lông chỗ kín (let the hair of the body grow); do động từ saṃharāpeti được hiểu là sưu tập (to cause to collect, PTS). Nhưng Luật sớ Pāli (iv. 920) nói: kattariyā vā saṇḍasakena vā khurena vā yena kenaci ekapayogena vā nānāpayogena vā ekaṃ vā bahūni vā saṃharāpentiyā, “...hoặc bằng dao nhỏ, hoặc bằng nhíp nhổ, hoặc bằng dao cạo, bất cứ bằng một hay nhiều phương tiện khác nhau nào... một hay nhiều (sợi lông)” Theo đây, saṃharāpeti nên được hiểu là “cạo” như trong các bản Hán. Tứ phần, điều 71: “Cạo lông ba chỗ”.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 75. Một Mình Cùng Với Tỳ-Kheo Ở Chỗ Khuất: b. Giới Tướng. Điều 76. Một Mình Cùng Với Đàn Ông Ở Chỗ Khuất: a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 77. Một Mình Cùng Tỳ-Kheo Ở Chỗ Trống: a. Duyên Khởi

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới… cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào một mình cùng Tỳ-kheo ở chỗ vắng cùng đứng cùng nói chuyện, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu đông Tỳ-kheo-ni với một Tỳ-kheo, hoặc khi có tám nạn thì không phạm.

ĐIỀU 76. MỘT MÌNH CÙNG VỚI ĐÀN ÔNG Ở CHỖ KHUẤT

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni một mình cùng bạch y và ngoại đạo cùng đứng chỗ vắng cùng nói chuyện, đưa đến việc thân thể đụng chạm, nói lời thô ác về dâm dục, hoặc cưỡng bức làm việc dâm dục.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão thấy, bằng mọi cách quở trách, cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới… cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên được nói như vầy:

b. Giới tướng

[87c01] Tỳ-kheo-ni nào, cùng bạch y và ngoại đạo một mình ở chỗ vắng, cùng đứng cùng nói chuyện, Ba-dật-đề”

(Ngoài ra như giới trước đã nói).

ĐIỀU 77. MỘT MÌNH CÙNG TỲ-KHEO Ở CHỖ TRỐNG

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni một mình cùng Tỳ-kheo đứng chỗ trống nói chuyện, nên sanh tâm nhiễm trước, cho đến câu:

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 77. Một Mình Cùng Với Tỳ-Kheo Ở Chỗ Trống: b. Giới Tướng. Điều 78. Một Mình Cùng Với Đàn Ông Ở Chỗ Trống: a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 79. Thì Thầm Với Tỳ-Kheo nơi Ngã Tư Đường: a. Duyên Khởi

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới… cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, cùng một Tỳ-kheo một mình đứng nơi chỗ trống cùng nói chuyện, Ba-dật-đề”

(Ngoài ra như giới trước).

ĐIỀU 78. MỘT MÌNH CÙNG VỚI ĐÀN ÔNG Ở CHỖ TRỐNG

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni một mình cùng bạch y và ngoại đạo cùng đứng chỗ đất trống cùng nói chuyện, đưa đến việc thân thể đụng chạm nhau, cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới… cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, cùng Bạch y và ngoại đạo một mình cùng đứng chỗ đất trống cùng nói chuyện, Ba-dật-đề.”

(Ngoài ra như giới trước).

ĐIỀU 79. THÌ THẦM VỚI TỲ-KHEO NƠI NGÃ TƯ ĐƯỜNG

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni một mình cùng Tỳ-kheo đứng nơi ngã tư đường, nói vừa đủ nghe, bảo Tỳ-kheo-ni bạn đi tránh xa. Các cư sĩ cơ hiềm.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách, cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 79. Thì Thầm Với Tỳ- Kheo Nơi Ngã Tư Đường: b. Giới Tướng. Điều 80. Thì Thầm Với Đàn ông Nơi Ngã Tư Đường: a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 81. Lộ Hình Tắm: a. Duyên Khởi

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào một mình cùng Tỳ-kheo đứng nơi ngã tư đường, nói vừa đủ nghe, bảo Tỳ-kheo-ni bạn đi tránh xa, Ba-dật-đề.”

(Ngoài ra như giới trước).

ĐIỀU 80. THÌ THẦM VỚI ĐÀN ÔNG NƠI NGÃ TƯ ĐƯỜNG

a. Duyên khởi

Bấy giờ, Tỳ-kheo-ni một mình cùng bạch y và ngoại đạo đứng nơi ngã tư đường, nói vừa đủ nghe, bảo Tỳ-kheo-ni bạn đi tránh xa.

Cư sĩ thấy cơ hiềm, cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, cùng bạch y ngoại đạo một mình cùng đứng nơi ngã tư đường, nói vừa đủ nghe, khiến Tỳ-kheo-ni bạn đi xa, Ba-dật-đề.”

(Ngoài ra như giới trước đã nói)

ĐIỀU 81. LỘ HÌNH TẮM84

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni lõa hình tắm rửa, các bạch y thấy vậy vây quanh trêu chọc cười giỡn.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách, cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

———

84 Ngũ phần, điều 81-82; Tứ phần, điều 101; Thập tụng, điều 159. Pāli, Pāc. 21.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 81. Lộ Hình Tắm: b. Giới Tướng. Điều 82. Đi Tắm: a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Diều 83. Nhận Cúng Không Trả Lại: a. Duyên Khởi

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, lõa hình tắm rửa, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni phạm Đột-kiết-la.

Nếu ngăn không cho người đến, hoặc tắm chỗ vắng, hoặc có y hay cây hoặc vật gì để ngăn che đều không phạm.

(Xong tám mươi việc.)

ĐIỀU 82. ĐI TẮM

a. Duyên khởi

[88a01] Bấy giờ các Tỳ-kheo-ni (đi tắm)* không mang áo tắm theo, không biết mặc cái gì để tắm.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão thấy, bằng mọi cách quở trách, cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, (đi tắm)* không mang theo áo tắm,85 Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni phạm Đột-kiết-la.

Nếu áo tắm đang được nhuộm, giặt, đập, bị cháy hay nước trôi, hoặc hư hoại thì không phạm.

ĐIỀU 83. NHẬN CÚNG KHÔNG TRẢ LẠI

a. Duyên khởi

Bấy giờ, đệ tử của Tỳ-kheo-ni Chiên-trà Tu-ma-na, một lần nhận được năm chiếc y mới, bạch với thầy Hòa thượng:

“Thỉnh thầy, vì con mặc trước để con được phước.”

———

85 Tứ phần: “…tắm trong nước sông, nước suối, nước ngòi, nước ao.” Thập tụng: “Tắm khỏa thân tại chỗ trống.” Pāli: không có chi tiết này.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 83. Nhận Cúng không Trả Lại: b. Giới Tướng. Điều 84. Ngăn Tăng Chia Y: a. Duyên Khởi

Thầy Hòa thượng mặc rồi không trả lại. Cô đệ tử phải mặc y thô tệ mà đi. Các Tỳ-kheo-ni thấy hỏi:

“Cô nhận được năm chiếc y mới, tại sao không mặc?”

Cô ni nói:

“Trước khi sử dụng, tôi cúng dường để Hòa thượng tôi dùng trước. Hòa thượng tôi không trả lại.”

Các Tỳ-kheo-ni chê trách Chiên-trà Tu-ma-na:

“Tại sao đệ tử nhận được y mới, cúng dường cho mình mặc trước, rồi không trả lại?”

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão đem việc này bạch lên Phật, cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, trước nhận được y mới của Tỳ-kheo-ni đem cúng dường liền mặc mà không hoàn lại, Ba-dật-đề. Nếu Tỳ-kheo-ni này nhận được y mới cúng dường của Tỳ-kheo-ni kia, Tỳ-kheo-ni này nên mặc một ngày, nếu yêu cầu mặc thêm thì vì họ mà mặc thêm. Mặc lâu hay mau tùy ý người chủ; nếu mặc quá, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni phạm Đột-kiết-la.

ĐIỀU 84. NGĂN TĂNG CHIA Y86

a. Duyên khởi

Bấy giờ, có Tỳ-kheo-ni ngăn Tăng chia y, Tỳ-kheo-ni khác vì đợi chia nên trở ngại việc tọa thiền, hành đạo. Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão quở trách:

“Tại sao Tỳ-kheo-ni lại ngăn Tăng chia y”, bằng mọi cách quở trách, cho đến câu:

———

86 Pāli, Pāc. 27. Tứ phần, điều 108. Thập tụng, điều 137. Căn bản: điều 147.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 84. Ngăn Tăng Chia Y: b. Giới Tướng. Điều 85. May Y Quá Năm Ngày: a. Duyên Khởi

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, ngăn Tăng chia y, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni phạm Đột-kiết-la.

Nếu bệnh không đến được hay không nghe thì không phạm.

ĐIỀU 85. MAY Y QUÁ NĂM NGÀY

a. Duyên khởi

Bấy giờ, có một Tỳ-kheo-ni hạ tọa, nhận được vải chưa may thành y, tự mình không biết may mà cũng ít quen biết ai, nên mang đến chỗ Tỳ-kheo-ni Thâu-la-nan-đà nhờ may. (Thâu-la-nan-đà)* trả lời là cô bận nhiều việc không thể vì cô ta may được. (Cô ta)* lại mang đến chỗ Tỳ-kheo-ni khác, Tỳ-kheo-ni khác vì cô may thành y.

Thâu-la-nan-đà hỏi:

“Ai may y cho cô, lấy lại xem có đúng pháp không?”

Cô liền đem y cho xem. (Thâu-la-nan-đà)* liền nói:

“Y này [88b01] không đúng pháp, hãy tháo hết nhanh lên, tôi sẽ may lại giùm cho cô.”

Cô ni liền tháo ra rồi mang đến. (Thâu-la-nan-đà)* lại không may. Tỳ-kheo-ni kia (vì may y)* không thành nên phải mặc y thô tệ đi. (Thâu-la-nan-đà)* mượn mái nhà để phơi những mảnh y bị tháo. Bấy giờ, vì bất cẩn để (nhà)* bị lửa thiêu, gió thổi (những mảnh y) bay rớt trên nhà bạch y cháy lây sang mọi nhà. Các bạch y thấy lửa từ trú xứ của Tỳ-kheo-ni đến, bèn nổi giận nói:

“Chúng ta cúng dường cho các Tỳ-kheo-ni; nay lại trở thành oan gia.”

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 85. May Y Quá Năm Ngày: b. Giới Tướng. Điều 86. Không Mặc Năm Y.: a. Duyên Khởi

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách, cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

Tỳ-kheo-ni nào, tự tháo y của Tỳ-kheo-ni khác hoặc sai người tháo, không may lại thành y, Ba-dật-đề.”

Lại có các Tỳ-kheo-ni tháo y của Tỳ-kheo-ni khác, một ngày không may lại thành y, phải đến bốn, năm ngày mới xong, nên đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này đức Phật tập hợp hai bộ Tăng, bảo các Tỳ-kheo:

“Nay cho phép các Tỳ-kheo-ni tháo y của Tỳ-kheo-ni khác; bốn, năm ngày phải may lại cho thành. Từ nay giới này nên nói như vầy:

Tỳ-kheo-ni nào, tháo y của Tỳ-kheo-ni khác, hoặc sai người tháo, quá bốn, năm ngày không may lại thành y, Ba-dật-đề.”

Lại có Tỳ-kheo-ni tháo y của Tỳ-kheo-ni khác, rồi bị bệnh không thể may thành, đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này đức Phật tập hợp hai bộ Tăng, bảo các Tỳ-kheo:

“Nay cho phép các Tỳ-kheo-ni tháo y của người khác, vì bệnh, được không may lại thành y đúng thời hạn. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, tháo y của Tỳ-kheo-ni khác, không bệnh, quá bốn, năm ngày mà may lại không xong, Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni phạm Đột-kiết-la.

ĐIỀU 86. KHÔNG MẶC NĂM Y

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni không mặc năm y mà mặc y thô tệ đến các tư gia.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 86. Không Mặc Năm Y.: B. Giới tướng. Điều 87. Cho Ngoại Đạo Nữ Y Tỳ- Kheo-Ni: a. Duyên khởi

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão thấy, bằng mọi cách quở trách, cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, không mặc năm y mà đi ra đường, Ba-dật-đề.”

Không mặc năm y: Từ một nhà đến một nhà, cho đến ra khỏi cửa trú xứ, Ba-dật-đề.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni phạm Đột-kiết-la.

Nếu khi giặt, nhuộm, đập hay vá thì không phạm.

ĐIỀU 87. CHO NGOẠI ĐẠO NỮ Y TỲ-KHEO-NI87

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni lấy y của Tỳ-kheo-ni cho bạch y và ngoại đạo nữ.88 Họ mặc đi đường, bạch y khác thấy hướng đến làm lễ, họ nói:

“Tôi là bạch y, tôi là ngoại đạo.”

Các bạch y bèn cơ hiềm, nói:

Tại sao Tỳ-kheo-ni lấy y của Tỳ-kheo-ni cho bạch y và ngoại đạo nữ?”

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách, cho đến câu:

———

87 Tăng-kỳ, điều 72. Tứ phần, điều 107. Cf. Thập tụng, điều 132. Căn bản, điều 142. Pāli, Pāc. 28.

88 Thullanandā lấy y sa-môn cho vũ công, ca kỹ, những người làm trò. Tứ phần: “Nhóm sáu Tỳ-kheo-ni lấy áo của sa-môn đem cho người thôi tu, và cho người gia nhập ngoại đạo kia.”

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 87. Cho Ngoại Đạo Nữ Y Tỳ- Kheo-Ni: b. Giới Tướng. Điều 88. Chuyển Y, Vật Cúng Cá Nhân Về Cho Tăng: a. Duyên Khởi

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... [88c01] cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào đem y Tỳ-kheo-ni89 cho bạch y và ngoại đạo nữ, Ba-dật-đề.”

Y của Tỳ-kheo-ni: Là có nẹp, có viền, có điểm tịnh.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Người kia có y của Tỳ-kheo-ni, dùng để đổi chác hay trả nợ thì không phạm.

ĐIỀU 88. CHUYỂN Y, VẬT CÚNG CÁ NHÂN VỀ CHO TĂNG

a. Duyên khởi

Bấy giờ, Tỳ-kheo-ni Sai-ma muốn đến thành Xá-vệ, Tỳ-kheo-ni Chiên-trà Tu-ma-na nghe Tỳ-kheo-ni Sai-ma muốn đến, bèn đến nhà thí chủ kia nói: “Tỳ-kheo-ni Sai-ma sắp đến, có thể vì (cô ta)* cúng dường ít nhiều gì không?”

Trả lời:

“Tôi cũng nghe cô sắp đến, nên tự muốn hết lòng chuẩn bị y và thức ăn mỹ vị dâng cúng.”

Tỳ-kheo-ni kia liền nói:

“Sao không dùng y để cúng cho Tăng. Trong Tăng có vị chánh thú (sống chánh trực) và chánh hạnh, khó ai bì kịp, (sao không cúng)* mà lại cúng cho một Tỳ-kheo-ni làm gì?”

Người thí chủ nghe rồi liền chuyển cúng cho Tăng.

Tỳ-kheo-ni Sai-ma đến, nhiều thức ăn mỹ vị được dâng cúng, tự tay người thí chủ hiến dâng. Ăn xong người thí chủ trộm nói:

———

89 Tứ phần: y sa-môn.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 88. Chuyển y, Vật Cúng Cá Nhân Về Cho Tăng: b. Giới Tướng. Điều 89. Bảo Hộ: a. Duyên Khởi

“Giờ này, chính là lúc dâng y, mà Tỳ-kheo-ni Chiên-trà Tu-ma-na đã ngăn con làm việc này.”

Các Tỳ-kheo-ni hỏi:

“Các vị nói gì?”

Họ đem việc này trình bày đầy đủ.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách:

“Tại sao ngăn chận vật cúng cho cá nhân để chuyển cho Tăng?”… cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, ngăn vật thí cho cá nhân để chuyển về cho Tăng, Ba-dật-đề.”

Vật thí cho cá nhân: Cúng riêng cho người nào trong Tăng, gọi là thí cho cá nhân.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni phạm Đột-kiết-la.

ĐIỀU 89. BẢO HỘ90

a. Duyên khởi

Bấy giờ, Tỳ-kheo-ni Sai-ma đến thành Xá-vệ, Tỳ-kheo-ni Chiên-trà Tu-ma-na nói:

“Tôi sẽ giới thiệu thí chủ để họ chăm sóc cô.”

Sai-ma nói:

“Không cần cô giới thiệu.”

———

90 Tăng-kỳ, điều 90. Tứ phần, điều 149. Thập tụng, điều 150. Căn bản ni, điều 133, 132. Pāli, Pāc. 55.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 89. Bảo Hộ: b. Giới Tướng

Chiên-trà Tu-ma-na lại nói:

“Cô nhận sự giới thiệu của tôi, cô đã được lợi dưỡng mà lại được phước độ người.”

Lúc ấy, Sai-ma im lặng chấp thuận. Chiên-trà Tu-ma-na bèn dẫn đến mọi nhà (giới thiệu)*. Tỳ-kheo-ni Sai-ma, vì hành từ tâm tam muội, do đó có nhiều quyến thuộc, không ai không cung kính; còn Tỳ-kheo-ni Chiên-trà Tu-ma-na không được ai cúng dường, bèn sanh tâm tật đố, nói: “Tôi giới thiệu (cô ta)* cho mọi nhà khiến cô ta nhận được nhiều sự cúng dường, mà cô ta lại nói xấu tôi, khiến cho tôi không nhận được thức ăn.”91

Các Tỳ-kheo-ni bằng mọi cách quở trách:

“Tại sao Tỳ-kheo-ni vừa bảo hộ lại vừa lẫn tiếc nhà người (thí chủ)*.”

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, [89a01] bằng mọi cách quở trách, cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, bảo hộ mà lẫn tiếc nhà người,92 Ba-dật-đề.”

Bảo hộ lẫn tiếc nhà người: Nghĩa là muốn cho thí chủ chỉ cúng cho mình không cúng cho người khác.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni phạm Đột-kiết-la.93

———

91 Tứ phần: “Đàn-việt ấy thuần thành, vì ưa cúng dường cô ấy mà!” Pāli: một Tỳ-kheo-ni không muốn các Tỳ-kheo-ni khác đến gia đình cư sĩ nhận cúng dường, bèn nói với các cô: “Nhà đó có chó dữ, có bò hung tợn. Các cô chớ đến.”

92 Tăng-kỳ: “Với tâm bủn xỉn, giữ gia đình người riêng cho mình.” Tứ phần: “Sanh tâm tật đố về gia đình” Thập tụng: Hộ tích tha gia 護惜他家. Pāli: kulamaccharin, “bủn xỉn về gia đình”; giải thích (Vin. iv. 312): Nói xấu một gia đình trước các Tỳ-kheo-ni để các cô này không ai đến đó.

93 Bán Hán, hết quyển 12.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 90. Không An Cư: a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 91. An Cư Nơi Không Có Chúng Tỳ-Kheo: a. Duyên Khởi

ĐIỀU 90. KHÔNG AN CƯ94

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni không an cư, du hành trong nhân gian, hoặc gặp bọn giặc tháng tám, hoặc gặp các nạn nước, lửa.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão thấy, bằng mọi cách quở trách:

“Tại sao gọi là Tỳ-kheo-ni mà không an cư kiết hạ?” cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, không an cư, Ba-dật-đề.”

An cư: Có tiền an cư, hậu an cư. Nếu không có duyên sự gì mà đợi đến hậu an cư, Đột-kiết-la.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni phạm Đột-kiết-la.

Nếu có tám nạn khởi thì không phạm.

ĐIỀU 91. AN CƯ NƠI KHÔNG CÓ CHÚNG TỲ-KHEO95

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni an cư chỗ không có chúng Tỳ-kheo, liền có các điều nghi ngờ là: Nên độ hay không nên độ, nên cho thọ giới hay không nên cho thọ giới, may y như pháp hay không như pháp. Đối với giới luật có những điều nghi ngờ như vậy, không biết hỏi ai, lại bị ác nhơn ngoại đạo khinh miệt lấn áp.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão thấy, bằng mọi cách quở trách, đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này, đức Phật tập hợp hai bộ Tăng, hỏi các Tỳ-kheo-ni: “Các cô, có thật vậy không?”

———

94 Tứ phần, điều 164.

95 Tứ phần, điều 143. Thập tụng, điều 149. Căn bản ni, điều 128 &127. Pāli, Pāc. 56.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 91. An Cư Nơi Không Có Chúng Tỳ-Kheo: b. Giới Tướng. Điều 92. Trong An Cư Mà Vẫn Du Hành: a. Duyên Khởi

Thưa:

“Thật vậy, bạch đức Thế Tôn.”

Bằng mọi cách đức Phật quở trách:

“Trước đây, Ta đâu không nói Tám kính pháp, Tỳ-kheo-ni phải nương theo Tỳ-kheo chúng để an cư hay sao!”

Sau khi quở trách, Phật bảo các Tỳ-kheo:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, không nương theo chúng Tỳ-kheo an cư, Ba-dật-đề.”

Tuy nương tựa theo Tỳ-kheo chúng [89b01] mà không có người giáo giới, Đột-kiết-la.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu khi an cư, chúng Tỳ-kheo dời đi, hoặc qua đời, hay thôi tu, hoặc bị cường lực cưỡng chế, hoặc bệnh đều không phạm.

ĐIỀU 92. TRONG AN CƯ MÀ VẪN DU HÀNH96

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni tuy an cư nhưng vẫn du hành nên gặp các nạn lửa giặc.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão thấy, bằng mọi cách quở trách cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

———

96 Tứ phần, điều 95. Xem thêm, Tứ phần, điều 164; Tăng-kỳ, điều 134; Thập tụng, điều 95. Căn bản ni, điều 101. Pāli, Pāc. 39.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 92. Trong An Cư Mà Vẫn Du Hành: b. Giới Tướng. Điều 93. Tự Tứ Trước Hai Bộ Tăng: a. Duyên Khởi

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, đang ở trong an cư mà du hành,97 Ba-dật-đề.”

Du hành: Đi từ tụ lạc này đến tụ lạc khác, nếu không có tụ lạc thì đi nửa do-tuần, Ba-dật-đề.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Tám nạn khởi thì không phạm.

ĐIỀU 93. TỰ TỨ TRƯỚC HAI BỘ TĂNG98

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni an cư rồi, không đến trong Tỳ-kheoTăng thỉnh tội thấy, nghe, nghi, không có người giáo giới, không học được giới luật, nên ngu dốt không hiểu biết gì.

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni bằng mọi cách quở trách rồi đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này đức Phật tập hợp hai bộ Tăng, hỏi các Tỳ-kheo-ni:

“Các cô, có thật vậy không?”

Thưa:

“Thật vậy, bạch đức Thế Tôn.”

Bằng mọi cách đức Phật quở trách, nói:

“Trước đây, ta đâu không nói Tám kính pháp, Tỳ-kheo-ni an cư rồi đến trong chúng Tỳ-kheo thỉnh tội thấy, nghe, nghi hay sao?”

Quở trách rồi đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới. Từ nay giới này nên nói như vầy:

———

97 Tứ phần: Suốt cả xuân-hạ-đông; Căn bản ni: “Hạ an cư chưa tự tứ…”

98 Tứ phần, điều 142. Thập tụng, điều 150. Căn bản ni, điều 129. Pāli, Pāc. 57.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 93. Tự Tứ Trước Hai Bộ Tăng: b. Giới Tướng. Điều 94. An Cư Xong Không Đi: a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, an cư xong, không đến trong Tỳ-kheo Tăng thỉnh tội thấy, nghe, nghi,99 Ba-dật-đề.”

Nếu Tăng không hòa hợp, không tập hợp được hoặc khi có tám nạn, không phạm.

ĐIỀU 94. AN CƯ XONG KHÔNG ĐI100

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các gia chủ mời Tỳ-kheo-ni Sai-ma an cư nơi thành Xá-vệ, với lời mời:

“Nếu nhận lời mời của con, (chúng con)* sẽ tùy thời cung cấp.”

(Sai-ma)* liền nhận lời mời kia, rồi đến ở luôn không đi nơi khác.

Các gia chủ kia cơ hiềm:

“Chúng tôi còn cần làm bao nhiêu việc khác, các Tỳ-kheo-ni không biết trù lượng nên không chịu đi.”

Những người này thường nói thiểu dục tri túc, mà nay không nhàm chán.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách, cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, theo lời mời đến an cư rồi, ở lại một đêm không đi,101 Ba-dật-đề.”

———

99 Tứ phần: “Hạ an cư xong phải đến trong Tăng Tỳ-kheo nói ba việc tự tứ: thấy, nghe và nghi.” Thập tụng “…giữa hai bộ Tăng, cầu ba sự tự tứ…” Pāli: ubhatosaṅghe tīhi ṭhānehi …pāvareyya, “…tự tứ ba việc trước hai bộ Tăng…”

100 Tăng-kỳ, điều 135; Tứ phần, điều 96; Thập tụng, điều 96. Căn bản ni, điều 102. Pāli, Pāc. 40.

101 Tứ phần, điều 96: “Hạ an cư xong không đi.” Pāli: “Nếu không ra đi du hành năm hay sáu do-tuần...”

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 95. Du Hành Trong Nước Nơi Không An Ninh: a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu bị bệnh hoặc bị khủng bố, hay chưa mãn thời hạn mời hoặc chẳng phải chỗ nhận sự mời an cư, không đi, không phạm.

ĐIỀU 95. DU HÀNH TRONG NƯỚC NƠI KHÔNG AN NINH102

a. Duyên khởi

[89c01] Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni ở trong nước, du hành những nơi có sự khủng bố,103 không có kẻ cứu hộ, bị ác nhơn cướp đoạt.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách, cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, ở trong nước, chỗ có sự khủng bố, không có người để nương nhờ, mà đi một mình, Ba-dật-đề.”

Tuy có số đông Tỳ-kheo-ni cùng đi mà không có bạch y làm bạn có sức mạnh thì gọi là đi một mình. Từ một tụ lạc đến một tụ lạc, nếu không có tụ lạc thì đi nửa do-tuần là phạm Ba-dật-đề.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni phạm Đột-kiết-la.

Nếu có nạn gấp phải thoát chạy thì không phạm.

———

102 Tăng-kỳ, điều 119; Tứ phần, điều 98; Thập tụng, điều 97. Cf. Đều 199. Tham chiếu Căn bản ni, điều 104. Pāli, Pāc. 37.

103 Tứ phần: Bấy giờ, nhân dân bên trong quốc giới của vua Ba-tư-nặc nổi lên làm phản (Quốc vương Ba-tư-nặc nước Kiêu [Câu]-tát-la đánh nhau với một tiểu quốc).

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 96. Ra Khỏi Biên Giới Nơi Không An Ninh: a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 97. An Cư Xong, Không Gởi Gấm Tịnh Xá: a. Duyên Khởi

ĐIỀU 96. RA KHỎI BIÊN GIỚI NƠI KHÔNG AN NINH104

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni ra khỏi biên giới đất nước,105 đi nơi có sự khủng bố, cũng không có người cứu hộ, bị kẻ ác cướp đoạt, cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, ra khỏi biên giới đất nước,106 nơi có sự khủng bố, không có người để nương tựa, đi một mình, Ba-dật-đề”

Ngoài ra như trên đã nói.

ĐIỀU 97. AN CƯ XONG, KHÔNG GỞI GẮM TINH XÁ

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni an cư tại tinh xá do Tỳ-xá-khư Mẫu làm, an cư xong, không gởi gắm cho ai, bỏ chùa không ra đi. Sau đó chùa bị cháy, có người thấy, đến báo với Tỳ-xá-khư Mẫu, tinh xá bà cất cho Tỳ-kheo-ni đã bị cháy. Tỳ-xá-khư Mẫu liền cho người ở đến cứu chữa, nên chưa cháy hết. Sau đó, các Tỳ-kheo-ni trở về, Tỳ-xá-khư Mẫu hỏi:

———

104 Tăng-kỳ (tr. 539b4), điều 118; Tứ phần, điều 97; Thập tụng, điều 98. Căn bản ni, điều 103. Pāli, Pāc. 38.

105 Thập tụng 98 (tr. 323b03): A-xà-thế đang đánh nhau với một tiểu quốc ở biên cảnh. Căn bản ni 17 (tr. 1003c05): Vua Vị Sinh Oán (A-xà-thế) chuẩn bị chinh phạt thành Quảng Nghiêm (thành Xá-vệ, nước Câu-tát-la).

106 Tăng-kỳ: Đi đến chỗ hoang vắng mà không theo đoàn buôn (Giới bản: đi đến nước khác mà không theo đoàn buôn đi chung). Tứ phần: Du hành trong nhân gian đến biên giới. Pāli: asatthā cārikaṃ careyya, bản Anh dịch: Du hành mà không vũ khí; nghĩa là không ai bảo vệ. Hoa dịch: du hành mà không theo thương đội. Từ Pāli: sattha có nghĩa là gươm hay vũ khí, cũng có nghĩa là thương đội.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 97. An Cư Xong, Không Gởi Gấm Tịnh Xá: b. Giới Tướng. Điều 98. An Cư Xong , Không Trả Lại Tịnh Xá: a. Duyên Khởi

“Các cô có bị cháy thứ gì không?”

Các ni đáp:

“Chúng tôi bị mất những vật như vầy như vầy, cùng nói những vật dư dùng đều mất hết.”

Tỳ-xá-khư Mẫu chê trách, nói:

“Tại sao an cư tại tinh xá của tôi, mà đi không giao gởi cho ai, để đến nỗi khiến bị lửa cháy hết, mà còn nói những vật dư dùng đã mất hết!?”

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách, cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, an cư xong, ra đi, không giao gởi tinh xá cho ai, Ba-dật-đề.”

Nếu không giao gởi mà bước một chân ra ngoài cửa ngõ, Đột-kiết-la; bước hai chân ra ngoài cửa ngõ, Ba-dật-đề. Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni phạm Đột-kiết-la.

Nếu có Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni đến ở, hoặc không có người giao gởi thì không phạm.

ĐIỀU 98. AN CƯ XONG, KHÔNG TRẢ LẠI TINH XÁ

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni an cư tại tinh xá của Tỳ-xá-khư Mẫu rồi, không trao trả tinh xá lại mà bỏ đi. Sau đó, (tinh xá)* bị cháy có người thấy nói với Tỳ-xá-khư Mẫu: [90a01]

“Tinh xá của bà cất cho Tỳ-kheo-ni bị phát hỏa.”

Tỳ-xá-khư Mẫu nói:

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 98. An Cư Xong , Không Trả Lại Tịnh Xá: b. Giới Tướng. Điều 99. Đi Dạo Xem Mọi Thứ ( Du Lãm Cung Vua): a. Duyên Khởi

“Để mặc cho nó cháy hết. Trước đây các Tỳ-kheo-ni ra đi đã không giao gởi cho ai, khiến mất hết vì lửa, sau đó trở về nói đồ dư dùng bị cháy hết, gây tiếng xấu cho tôi!”

Tỳ-kheo-ni kia sau đó trở lại, Tỳ-xá-khư Mẫu hỏi:

“Khi các cô đi có để vật gì trong tinh xá không?”

Các ni đáp: “Không”.

(Thí chủ)* liền chê trách, nói:

“Tại sao đi không trả tinh xá lại cho tôi để bị cháy hết!? Nếu nói với tôi thì, tự tôi sẽ bảo vệ không để đến nỗi này!”

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách, cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, an cư xong, không trả tinh xá lại cho chủ, bỏ đi, Ba-dật-đề.”

Ngoài ra như trên đã nói.

ĐIỀU 99. ĐI DẠO XEM MỌI THỨ (DU LÃM CUNG VUA)

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni dạo xem cung vua và xem phòng họa, rồi lại du lãm các nơi vui đùa, đến cả vườn hoa, ao nước. Những chỗ này đông người tụ tập xem. Tỳ-kheo-ni nói với các nam tử rằng:

“Các ông có thể tránh ra một tý, đừng đến gần chúng tôi!”

Các nam tử nói:

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 99. Đi Dạo Xem Mọi Thứ ( Du Lãm Cung Vua): B. Giới Tưởng. Điều 100. Nửa Tháng Không Cấu Tăng Giáo Thọ: a. Duyên Khởi

“Hạng người trọc đầu xui xẻo này, đã mặc áo cắt rọc, thì không nên đến nơi đây, mà đã đến đây tức là muốn cầu nam tử, tại sao lại bảo chúng tôi tránh xa?” Họ bèn nắm tay kéo lôi, nói lời thô ác dâm dục.

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách, cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, đi dạo xem mọi thứ, Ba-dật-đề.”

Mống tâm và tạo phương tiện, Đột-kiết-la. Nếu khởi sự đi thì mỗi bước, một Ba-dật-đề.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

Nếu không vì sự xem coi mà đến xem thì không phạm.

ĐIỀU 100. NỬA THÁNG KHÔNG CẦU TĂNG GIÁO THỌ107

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni cứ mỗi nửa tháng bố-tát, không đến trong Tỳ-kheo Tăng cầu thỉnh thầy giáo thọ, do không có người dạy giới nên ngu ám không biết gì, không thể học giới.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão biết, bằng mọi cách quở trách rồi đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này đức Phật tập hợp hai bộ Tăng, hỏi các Tỳ-kheo-ni:

“Các cô, có thật vậy không?”

Thưa:

“Thật vậy, bạch đức Thế Tôn.”

———

107 Tăng-kỳ, điều 132 (Giới bản, 131). Tứ phần, điều 141. Thập tụng, điều 151. Căn bản ni, điều 126. Pāli, Pāc. 59.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 100. Nửa Tháng Không Cấu Tăng Giáo Thọ: b. Giới Tướng. Điều 101. Vào Trú Xứ Của Tỳ-Kheo: a. Duyên Khởi

Bằng mọi cách đức Phật quở trách rồi bảo các Tỳ-kheo-ni:

“Trước đây, ta đâu không nói Tám kính pháp, dạy các cô mỗi nửa tháng phải cầu thỉnh thầy giáo thọ hay sao?”

Quở trách rồi, đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, nửa tháng không đến trong Tăng cầu thỉnh thầy giáo thọ,108 Ba-dật-đề.”

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni không cầu thỉnh giáo giới, hối quá Đột-kiết-la.

[90b01] Nếu thỉnh mà không được hay bệnh thì không phạm.

ĐIỀU 101. VÀO TRÚ XỨ CỦA TỲ-KHEO

a. Duyên khởi

Bấy giờ, Tỳ-kheo-ni Sai-ma qua đời, các Tỳ-kheo-ni xây tháp thờ cốt trong Tăng phường Tỳ-kheo. Mỗi ngày ba lần, quyến thuộc của cô đi nhiễu khóc kể: “Người cho tôi pháp, người cho tôi y thực sàng tọa, ngọa cụ, y dược; một sớm mới đây, sao lại bỏ chúng tôi ra đi vĩnh viễn!”

Các Tỳ-kheo lo ngại việc tọa thiền sẽ bị trở ngại và hành đạo bị phế bỏ. Khi ấy, Ưu-ba-ly lại đến Tăng phường, hỏi cựu trú Tỳ-kheo:

“Đây là những tiếng gì?”

———

108 Tứ phần: “Mỗi nửa tháng không đến trong tăng cầu giáo thọ”. Tăng-kỳ (điều 132): Nửa tháng Tăng (Tỳ-kheo) giáo giới, mà không cung kính, không đến (dự). Cf. Pāli, Pāc. 59: “Mỗi nửa tháng, Tỳ-kheo-ni phải cầu Tỳ-kheo Tăng hai việc: hỏi ngày bố-tát, và thỉnh giáo giới.”

Có người trình bày việc này đầy đủ. Ưu-ba-ly liền sai người đập phá tháp. Các Tỳ-kheo-ni nghe, cùng nhau luận bàn: Mỗi người chúng ta cùng nhau cầm gậy đến đánh Tỳ-kheo kia. Nếu cô nào không đến sẽ bị khai trừ. Bàn xong, mọi người cầm gậy đến Tăng phường, thấy Tỳ-kheo, bèn bao vây muốn đánh; nhưng biết không phải nên thôi. Họ đến trước đường hẻm gặp Ưu Bà Ly, kẻ trước người sau, chặn đường đưa gậy lên muốn đánh. Ưu-ba-ly liền dùng thần lực bay đến chỗ đức Phật, đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này đức Phật tập hợp hai bộ Tăng, hỏi các Tỳ-kheo-ni: “Các cô, có thật vậy không?”

Thưa: “Thật vậy, bạch đức Thế Tôn.”

Bằng mọi cách Đức Phật quở trách Tỳ-kheo-ni:

“Việc làm của các cô là phi pháp. Tại sao Tỳ-kheo-ni lại đánh Tỳ-kheo?”

Quở trách rồi, Phật bảo các Tỳ-kheo:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới. Từ nay giới này nên nói như vầy:

Tỳ-kheo-ni nào, vào trong trú xứ Tỳ-kheo, Ba-dật-đề.”

Có các Tỳ-kheo-ni trên đường đi thấy Tăng phường bỏ trống, muốn vào lễ bái mà không dám vào, đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này, đức Phật tập hợp hai bộ Tăng, bảo các Tỳ-kheo:

“Nay cho phép Tỳ-kheo-ni vào trong Tăng phường bỏ trống. Từ nay giới này nên nói như vầy:

Tỳ-kheo-ni nào, vào trong trú xứ có Tỳ-kheo, Ba-dật-đề.”

Có các Tỳ-kheo-ni có nhân duyên vào trong Tăng phường mà không dám, đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này đức Phật tập hợp hai bộ Tăng, bảo các Tỳ-kheo:

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 101. Vào Trú Xứ Của Tỳ-Kheo: b. Giới Tướng

“Nay cho phép Tỳ-kheo-ni có nhân duyên cần vào Tăng phường thì bạch với Tỳ-kheo. Tỳ-kheo cho phép, sau đó, mới vào. Từ nay giới này nên nói như vầy:

Tỳ-kheo-ni nào, vào trú xứ có Tỳ-kheo mà không bạch với Tỳ-kheo, Ba-dật-đề.”

Có các Tỳ-kheo-ni có nhân duyên muốn vào Tăng phường mà các Tỳ-kheo hoặc đang tọa thiền hoặc ngủ, không bạch được, đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này đức Phật tập hợp hai bộ Tăng, bảo các Tỳ-kheo:

“Nay cho phép các Tỳ-kheo-ni khi vào Tăng phường thấy Tỳ-kheo phải thưa bạch liền. Từ nay giới này nên nói như vầy:

Tỳ-kheo-ni nào, [90c01] vào trong trú xứ có Tỳ-kheo, thấy Tỳ-kheo mà không bạch, Ba-dật-đề.”

Có các Tỳ-kheo-ni khi có cấp nạn muốn chạy vào Tăng phường tránh nạn mà không dám, hoặc bị giặc cướp đoạt, hoặc bị ác thú làm hại, đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này đức Phật tập hợp hai bộ Tăng, bảo các Tỳ-kheo:

“Nay cho phép Tỳ-kheo-ni, khi gặp nạn gấp được tùy tiện vào Tăng phường. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, vào trú xứ có Tỳ-kheo, thấy Tỳ-kheo mà không bạch, trừ gặp nạn gấp, Ba-dật-đề.”

Nếu không thấy Tỳ-kheo, không thưa được mà vào, khi thấy Tỳ-kheo liền đến thưa. Tỳ-kheo kia nên tính toán, nếu khi có thể cho vào thì cho, nếu thấy không nên cho vào thì đừng cho. Thấy mà không bạch và không cho phép mà vào, Ba-dật-đề.

Thức-xoa-ma-na, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 102. Chưa Đủ 12 Tuổi Hạ Mà Nuôi Đệ Tử: a. Duyên Khởi. b. Giới Tướng. Điều 103. Tăng Chưa Cho Phép Mà Nuôi Đệ Tử: a. Duyên Khởi

ĐIỀU 102. CHƯA ĐỦ 12 TUỔI HẠ MÀ NUÔI ĐỆ TỬ109

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni chưa đủ 12 tuổi (hạ)* mà nuôi đệ tử, không thể giáo giới, không thể nhiếp thủ, đệ tử ngu ám không biết gì, không thể học giới.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão biết, bằng mọi cách quở trách, cho đến câu:

“Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, chưa đủ mười hai tuổi (hạ) mà nuôi đệ tử, Ba-dật-đề.”

Không đủ mười hai tuổi: Là thọ giới chưa đủ mười hai năm. Nuôi đệ tử là vì người làm Hòa thượng. Nếu mống tâm muốn nuôi chúng, cho đến bạch tứ Yết-ma chưa xong, Đột-kiết-la; bạch tứ Yết-ma xong, Hòa thượng, Ba-dật-đề, các Ni Tăng khác, Đột-kiết-la.

ĐIỀU 103. TĂNG CHƯA CHO PHÉP MÀ NUÔI ĐỆ TỬ110

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni tuy đủ mười hai tuổi hạ mà câm ngọng, đui điếc, bị nhiều thứ bệnh, không có sự hiểu biết mà nuôi đệ tử, nên không thể giáo giới, không thể nhiếp thủ. Đệ tử ngu ám, vô tri, không thể học giới.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão biết, bằng mọi cách quở trách rồi đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này đức Phật tập hợp hai bộ Tăng, hỏi các Tỳ-kheo-ni:

———

109 Tăng-kỳ, điều 92. Tứ phần, điều 131. Thập tụng, điều 106. Căn bản, điều 106. Pāli, Pāc. 74.

110 Tăng-kỳ (tr. 535b9), điều 99. Tứ phần, điều 130. Thập tụng, điều 112. Căn bản ni, điều 107. Cf. Pāli, Pāc. 75.

“Các cô, có thật vậy không?”

Thưa:

“Thật vậy, bạch đức Thế Tôn.”

Bằng mọi cách đức Phật quở trách rồi nói:

“Tại sao Tỳ-kheo-ni câm, ngọng, điếc, đui, đủ các thứ bệnh mà nuôi đệ tử, không đủ khả năng giáo giới, không thể nhiếp thủ, khiến đệ tử ngu si, không biết gì, không thể học giới.”

Quở trách rồi, Phật bảo các Tỳ-kheo:

“Nay Ta cho phép các Tỳ-kheo-ni bạch nhị Yết-ma cho nuôi chúng.

Tỳ-kheo-ni đó nên đến trong Tỳ-kheo-ni Tăng, cởi bỏ giày dép, để trống vai bên hữu, quì gối, chắp tay, bạch:

Đại tỷ Tăng, xin lắng nghe! Tôi Tỳ-kheo-ni tên là…,111 đã đủ mười hai tuổi, muốn nuôi chúng, đến xin Tăng pháp Yết-ma nuôi chúng. [91a01] Lành thay Ni Tăng! Cho tôi pháp Yết-ma nuôi chúng. Xin như vậy ba lần.

Các Tỳ-kheo-ni nên tìm hiểu, quan sát Tỳ-kheo-ni này có thể nuôi chúng được hay không. Nếu không thể thì không nên cho pháp Yết-ma nuôi chúng. Nếu có thể thì nên cho. Ni Tăng nên sai một Tỳ-kheo-ni bậc Thượng tọa hay là ngang bằng bậc Thượng tọa biết pháp, biết luật, xướng như sau:

Đại tỷ Tăng, xin lắng nghe! Tỳ-kheo-ni này tên…,112 đủ mười hai tuổi, muốn nuôi cô…làm đệ tử, nên đến xin Tăng pháp Yết-ma nuôi chúng. Nay Tăng cho pháp Yết-ma nuôi chúng. Nếu thời gian thích hợp đối với Tăng, Tăng chấp thuận. Đây là lời tác bạch.

———

111 Pāli: “... Tỳ-kheo-ni đã đủ 12 hạ.”

112 Pāli: “... Tỳ-kheo-ni đã đủ 12 hạ này, tên là... ”

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 103. Tăng Chưa Cho Phép Mà Nuôi Đệ Tử: b. Giới Tướng. Điều 104. Cho Phụ Nữ Nhỏ Tuổi Thọ Cụ Túc ( Thập Nhi Tăng Giá): a. Duyên Khởi

Đại tỷ Tăng xin lắng nghe! Tỳ-kheo-ni này tên…đủ mười hai tuổi, muốn nuôi cô…làm đệ tử, nên đến xin Tăng pháp Yết-ma nuôi chúng. Nay Tăng cho pháp Yết-ma nuôi chúng, Đại tỷ nào chấp thuận thì im lặng. Vị nào không đồng ý xin nói.

Tăng đã cho Tỳ-kheo-ni tên… pháp Yết-ma nuôi chúng rồi. Tăng chấp thuận vì im lặng. Việc này tôi ghi nhận như vậy.

Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào,113 đủ mười hai tuổi, Tăng không cho pháp Yết-ma nuôi chúng mà nuôi, Ba-dật-đề.”

Ngoài ra như trên đã nói.

ĐIỀU 104. CHO PHỤ NỮ NHỎ TUỔI THỌ CỤ TÚC (THẬP NHỊ TẰNG GIÁ)114

a. Duyên khởi

Bấy giờ, các Tỳ-kheo-ni cho người nữ đã có chồng chưa đủ mười hai tuổi115 (tuổi đời), thọ giới Cụ túc, ngu ám không biết gì, không thể học giới.116

———

113 Các bộ, đại thể tương đồng: đủ 12 tuổi (hạ), nhưng Tăng chưa tác yết-ma súc chúng. Pāli: “...đã đủ 12 hạ nhưng chưa được Tăng cho phép.” (saṅghena asammatā).

114 Tăng-kỳ, điều 100, 101, 102. Tứ phần, điều 125. Thập tụng, điều 108. Căn bản ni, điều 108. Pāli, Pāc. 65 & 66.

115 Tứ phần (tr. 759a01): Thiếu niên phụ nữ 少年婦女, được hiểu là phụ nữ đã có chồng nhưng còn nhỏ tuổi; bản Hán dịch sót ý. Nên hiểu: “Thiếu nữ nhỏ tuổi đã có chồng.” Thập tụng (tr. 325c11): Thâu-la-nan-đà độ nữ 12 tuổi nhưng đã có chồng. Căn bản (tr. 1004c1): độ những cô bé họ Thích đã có chồng, sau khi dòng họ Thích bị vua Lưu Ly tàn sát. Pāli, Vin. iv. 321: ni độ nữ đã có chồng nhưng chưa đủ 12 tuổi (ūnadvādasavassaṃ ghigataṃ).

116 Tăng-kỳ: Quá nhỏ, quá yếu đuối, không kham khổ sự. Pāli: (nhỏ quá) không kham nổi lạnh, nóng, đói khát, muỗi mòng các thứ. Tứ phần: Không biết nam tử có tâm nhiễm ô hay không có tâm nhiễm ô, bèn cùng đứng, cùng nói chuyện, cùng đùa giỡn với nam tử có tâm nhiễm ô.

PHẦN THỨ HAI. CHƯƠNG IV: PHÁP ĐỌA: B. BẤT CỘNG GIỚI: Điều 104. Cho Phụ Nữ Nhỏ Tuổi Thọ Cụ Túc ( Thập Nhi Tăng Giá): b. Giới Tướng. Điều 105. Độ Người Nữ Có Chồng, Đủ 12 Tuổi Nhưng Không Bạch Tăng: a. Duyên Khởi

Các Trưởng lão Tỳ-kheo-ni nghe, bằng mọi cách quở trách, cho đến câu: “Nay Ta vì các Tỳ-kheo-ni kết giới... cũng như trên đã nói. Từ nay giới này nên nói như vầy:

b. Giới tướng

Tỳ-kheo-ni nào, cho người nữ đã có chồng, chưa đủ mười hai tuổi,117 thọ Cụ túc giới, Ba-dật-đề.”

Chưa đủ mười hai tuổi: Là tuy đã có chồng mà chưa đủ mười hai tuổi.118

Có chồng: Là đã trải qua đối với nam tử

Ngoài ra như giới nuôi chúng trên đã nói.

ĐIỀU 105. ĐỘ NGƯỜI NỮ CÓ CHỒNG, ĐỦ 12 TUỔI NHƯNG KHÔNG BẠCH TĂNG119

a. Duyên khởi

Lúc ấy, các Tỳ-kheo-ni cho người nữ đã có chồng tuy đủ mười hai tuổi nhưng câm ngọng, có nhiều thứ bệnh, thọ Cụ túc giới. Vì ngu si vô trí, nên không thể học giới được.

Các Tỳ-kheo-ni Trưởng lão nghe, bằng mọi cách quở trách, cho đến câu:

———

117 Tứ phần: Độ phụ nữ 10 tuổi đã từng có chồng; Tăng-kỳ: “… thích tha phụ giảm thập nhị vũ 適他婦減十二…” Pāli, Pāc, 66: paripuṇṇadvādasavassaṃ gihigataṃ dve vassāni chasu dhammesu asikkhitasikhaṃ vuṭṭhāpeyya, pācittiyaṃ, nữ đã có chồng, đủ 12 tuổi, chưa đủ 2 năm học giới, mà cho thọ Cụ túc, Ba-dật-đề.

118 Tứ phần: Thiếu niên tằng giá phụ nữ 少年曾嫁婦女. Pāli (Vin. iv. 321): ūnadvādasavassaṃ gihitaṃ, nữ chưa đầy 12 tuổi nhưng đã có chồng (tục tảo hôn).”

119 Tăng-kỳ, điều 103. Tứ phần, điều 126. Thập tụng, điều 109. Pāli, Pāc. 67.