Đại Tập 114 · Bộ Luận IV · Số 1669–1692

Số 1689 - Thỉnh Tân Đầu Lư Pháp

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

TẬP 114

THỈNH TÂN ĐẦU LƯ

PHÁP

SỐ 1689

HỘI VĂN HÓA GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN

Số 1689 - Thỉnh Tân Đâu Lư Pháp

SỐ 1689

THỈNH TÂN ĐÂU LƯ PHÁP

Hán dịch: Đời Tống, Sa-môn Tuệ Giản

Nước Thiên Trúc có Quốc vương, Trưởng giả, Ưu bà tắc nếu thiết lập tất cả lễ hội thường thỉnh A-la-hán Tân-đầu-lô-phả-la-đọa-thệ. Tân- đầu-lô-là tự. Phả-la-đọa-thệ là họ. Ngài vì Trưởng giả Thọ Đề thị hiện thần túc, nên Phật không cho nhập Niết-bàn. Lệnh cho vì bốn bộ chúng đời mạt pháp, làm phước điền. Khi thỉnh nên ở nơi yên tĩnh đốt hương, lễ lạy hướng về Nước Thiên Trúc, núi Ma Lê chí tâm xưng danh hiệu: “Đại Đức Tân-đầu-lô-phả-la-đọa-thệ, nhận lời dạy của Phật vì người thời mạt pháp làm phước điền, mong nhận lời thỉnh cầu của con đến chốn này thọ thực”. Nếu mới xây dựng nhà cửa, cũng phải thỉnh Ngài: “Mong nhận lời thỉnh của con, nơi nhà này, trải tòa dừng chân. Nếu lúc thỉnh hết chúng Tăng tắm gội, thì cũng phải cung thỉnh Ngài: Mong nhận lời thỉnh của con, ở nơi chỗ tắm gội này, kịp trước khi chưa sáng đầy đủ nước nóng thơm, nước sạch, tháo đậu, nhành dương, dầu thơm, nóng lạnh điều hòa”. Như phép tắm của người, mở cửa mời vào, sau đó đóng cửa. Như thoáng chốc người tắm xong, chúng Tăng mới vào, Phàm nhóm họp ăn uống, tắm rửa, hết thảy cần phải thỉnh Tăng, hết lòng cầu giải thoát, không nghi ngờ, không mê muội, tín tâm thanh tịnh. Sau cùng phải hạ mình, khiêm cung. Gần đây có một vị trưởng giả nghe nói A-la- hán Tân-đầu-lô nhận lời chỉ dạy của Phật. Vì chúng sanh thời mạt pháp làm ruộng phước, liền đúng như pháp thiết đại hội, chí tâm thỉnh cầu Tôn giả Tân-đầu-lô. Dưới thảm lông trải hoa đầy khắp để kiểm nghiệm xem tôn giả có đến không. Khi đại chúng thọ thực xong, giở đệm lên,

hoa đều héo úa. Trưởng giả này buồn bả tự trách, không biết lỗi từ đâu, bèn hết sức tinh cần suy xét, thưa hỏi, hỏi các vị kinh sư. Sau đó lại thiết đại hội, và cũng như trước, hoa đều héo úa. Vị trưởng giả rất buồn bả tự trách. Sau đó lại dốc hết gia sản, tổ chức đại hội, thiết trai cúng dường. Kết quả cũng vẫn như trước. Trưởng giả trong lòng phiền muộn tự trách bèn thỉnh hơn một trăm pháp sư, cầu dạy chỗ sơ thất, lỗi lầm của mình, sám hối ăn năn tội lỗi. Bắt đầu hướng đến một vị Thượng tọa cao niên, bốn lần sám hối, trình bày oan khiên lỗi lầm của mình. Vị Thượng tọa bảo với ông rằng: “Ngươi ba lần thiết hội mời ta, ta đều nhận lời thỉnh ngươi tự sai gia nhân, ở trong cửa trông coi, ngăn chận, vì ta tuổi già áo quần rách rưới, và thế là đuổi ra. Viện lý do là Sa-môn không chịu yết kiến trước. Ta vì ngươi mời muốn mạnh dạn cưỡng vào, gia nhân của ngươi dùng gậy đánh ta, đầu nứt, góc trái trán sưng to. Hội lần hai cũng đến lại không gặp trước, tôi lại muốn cố vào, tiếp tục bị đánh giữa đầu trán sưng. Hội thứ ba cũng đến và cũng bị đánh như trước, đầu, trán, góc trái bị thương. Đây đều là ngươi tự gây ra, sao lại buồn bực”. Nói xong biến mất. Trưởng giả mới biết đây là Tân-đầu-lô. Từ đấy trở đi, mọi người thiết hội tạo phước đều không dám ngăn chặn cửa nữa. Nếu được Tân-đầu-lô đến, hoa chỗ ngồi của Ngài không héo. Nếu mới xây dựng nhà cửa, đơn giường lúc muốn thỉnh Tân-đầu-lô, đều nên dùng nước thơm rãi đất, đốt hương, đèn dầu. Giường mới nệm mới, rắc bông trải lên, dùng lụa trắng phủ lên. Đầu hôm, đúng như pháp thỉnh Ngài, đóng cửa phòng lại. Cẩn thận chớ khinh mạn dòm trộm. Thảy đều trí tâm tin tưởng, Ngài tất đến. Tín thành cảm thấu, không thể không đến. Đến thì trên đệm hiện có chỗ ngồi. Phòng tắm hiện cũng có chỗ dùng nước nóng. Lúc nhận lời thỉnh đại hội, hoặc tại thượng tọa, hoặc tại trung tọa, hoặc tại hạ tọa, tuỳ chỗ hoá hiện hình tăng. Người cầu việc lạ, trọn không thể được: Sau khi đi rồi, thấy chỗ ngồi hoa không héo, thì biết Ngài đến.

Số 1690 - Kinh Tân Đầu Lư Đột La Xà Vị Ưu Đà Diên Vương Thuyết Pháp

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

TẬP 114

KINH

TÂN ĐẦU LƯ ĐỘT LA XÀ

VỊ ƯU ĐÀ DIÊN VƯƠNG

THUYẾT PHÁP

SỐ 1690

HỘI VĂN HÓA GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN

Số 1690 - Kinh Tân Đầu Lư Đột La Xà Vị Ưu Đà Diên Vương Thuyết Pháp

SỐ 1690

KINH TÂN ĐẦU LƯ ĐỘT LA XÀ VỊ

ƯU ĐÀ DIÊN VƯƠNG THUYẾT PHÁP

Hán dịch: Đời Tống, Tam Tạng Cầu-Na-Bạt-Đà-La, người Thiên Trúc

Vị dục-lạc rất ít, hoạn ưu khổ, quá nhiều. Do đây người trí phải tu phương tiện, mau lìa các dục, siêng hành tịnh hạnh. Ta xưa từng nghe, con vua Thiên Phúc tên Ưu-đà-diên, nối ngôi vua cha, trụ thành Câu- xá-di. Thành này đẹp đẽ, rộng rãi nghiêm tịnh, cung quán xán lạn, trang hoàng đẹp đẽ, cửa nẻo thông suốt, lưới châu đan xen, lầu quán nghìn vạn, trang hoàng thành này. Đường xá tương xứng, bờ ruộng ngay thẳng, phố thị sung túc châu báu vô số. Bao quanh thành này, vườn rừng đẹp đẽ, cây cối xanh tươi hoa trái trĩu cành, dòng suối trong mát, sanh các hoa sen xanh vàng đỏ trắng, dáng màu rực rỡ, hồng hạc, uyên ương, khổng tước, anh vũ, ca lăng tần già, cùng chim mạng mạng, tiếng hót giao hoà giống như âm nhạc. Thịnh vượng tráng lệ như núi chúa Kỳ-la- bà hùng vĩ, cao chót vót mà tự trang nghiêm. Lại giống như thành Hỷ Kiến chỗ ở cũa Đế Thích. Vua Ưu-đà-diên, dung mạo đoan chính, uy tướng đầy đủ thông minh trí tuệ, vũ dũng tuyệt luân, tài năng gồm đủ, không gì không biết. Khéo hay niệm chú gọi voi khiến các sơn tượng đều đến tụ tập. Lại khéo chế ngự khiến đều chúng thuần thục. Lại khéo đàn cầm, hòa nhã đúng nhịp, cung thương hợp nhau, chim thú múa theo. Hợp các viên hương dùng hàng phục oán địch. Chỗ mùi hương bay đến thảy đều quy thuận. Khéo hay chạm vẽ, uyển chuyển được tướng mạo,

hình tượng tạo ra cùng hình thật không khác, sáu mươi hai nghề thảy đều biết đủ. Áo quần ăn uống không chuộng xa xỉ. Thương người bần cùng, kính trọng già cả, chăm lo, vỗ về muôn dân. Dùng chánh pháp trị quốc ngày đêm không mệt. Lễ nghi luật pháp, thảy đều noi theo điển chế xưa, như xưa Triết Vương, Thập xa v.v… nước thịnh dân đông, kho lẫm sung mãn. Người có phước đức, hội nhau sống ở nước này, chịu phong hoá của vua thảy đều tu thiện, thấu tỏ kinh học, hiểu rõ các luận, sách vở thế gian, không gì không tinh tường. Dũng kiện mạnh mẽ như Ma-la-diên A-thuần v.v… do những thiện căn mà thân trước của vua, ở chỗ Bích-chi-Phật gieo trồng nên được quả báo như thế. Uy đức của vua, các nước láng giềng kinh sợ quy phục, đạo hóa bốn phương danh vang thiên hạ. Lúc ấy con quan Tể Tướng tên là Tân-đầu-lô Đột-la-xà nghi dung tốt đẹp, trong đời ít có, thông minh trí tuệ, học rộng hiểu nhiều, nhân từ yêu thương, dốc chí cứu khổ, khuyến hoá quốc dân tu đủ mười thiện, vui tin tam bảo, xuất gia học đạo, được quả Cụ túc, du hành giáo hoá, trở về thành Câu-xá-di, muốn độ thân quyến, đi khắp khất thực. Sau khi khất thực xong, dưới gốc cây trong rừng, ngồi kiết già tư duy nhập định. Lúc ấy có một người biết Tân-đầu-lô bèn đến thưa với vua: “Trước đây là con quan Tể Tướng tên Tân-đầu-lô, nay gần đây ngồi dưới gốc cây trong rừng này”. Vua nghe vui vẻ, đem lòng kính ngưỡng, bèn ra lệnh xa giá cùng các cung nhân quyến thuộc, tuỳ tùng đi đến chỗ tôn giả. Thưa hỏi đã xong, mời vua an tọa. Vua bèn suy nghĩ, việc nghi vốn có, nay sẽ hỏi Ngài, bèn nói thế này: “Tân-đầu-lô! Nay ta cùng ông ít nhiều biết nhau. Tổ tiên của ông, nối đời làm Tể Tướng, thông minh hiểu suốt, thường làm quốc sư. Nay ta cùng đến muốn hỏi chỗ nghi nếu không có gì phiền, vì ta nói được không?” Tôn giả đáp rằng: “Xin vua cứ hỏi, tôi sẽ vì vua phân biệt giải thích”. Vua bèn dùng kệ hỏi:

Hết thảy người đời

Tham đắm năm dục

Buông lung phóng dật

Để tự vui chơi

Như ông nay đây

Độc cư không nhàn

Xa lìa ân ái

Có gì vui vẻ.

Tôn giả đáp rằng: ‘Tôi quán nhân duyên thảy đều vô thường, cho nên xuất gia, vui chốn núi rừng, giống như nai đồng. Chuyên tâm cần tu dứt hẳn phiền não. Dùng búa trí tuệ chặt cành cây ái, tâm không

luyến trước, quả độc tiêu diệt, các dòng kiết sử, sông dữ sanh tử, ta đã được qua, trọn không buồn lo. Ví như chim bay được khỏi lưới giăng, tung cánh trời cao bay xa gọi là giải thoát”. Vua nghe lời này, bảo Tân- đầu-lô: “Nay ta thế lực có thể hàng phục các nước, uy đức hiển hách, có ngày thịnh vượng như thế, đầu đội mũ trời, anh lạc khắp thân, thể nữ ngồi hầu như trời Đế Thích. Ngươi nay ở một mình, vả lại có ham thích như ta không?”

Tôn giả đáp rằng: “Tôi không có tâm ham thích”. Vua lại hỏi; “Vì sao như ta mà không có tâm mong thích?” Tôn giả đáp: “Tôi ngày nay, bùn dục đã khô, các hữu trói buộc, nay đã giải thoát. Ngay cả các Thiên nữ thù diệu của Đế Thích còn không sanh lòng ham thích, huống gì những người thô xấu ở nhân gian của Ngài? Có kẻ trí nào đã được lìa sự trói buộc của ma, vượt qua bờ sanh tử, được tuệ nhãn thanh tịnh, phá trừ bóng tối vô minh mà lại ham thích như Vua sao? Sao lại có kẻ mắt sáng mà ham thích người mù? Sao có kẻ khỏe mạnh mà lại ham thích bệnh hoạn! Sao người vô tội lại ham thích tù ngục? Sao có kẻ cự phú mà lại ham thích bần cùng? Sao có người cao quí mà lại ham thích kiếp nô bộc? Sao có kẻ trí mà lại ham thích ngu si? Sao có kẻ khỏe mạnh mà ham thích yếu đuối?”

Nhà vua nghe Tôn Giả nói thế rồi, trong lòng buồn rầu mà nói thế này: Ngươi nói những ví dụ trái ngược, sao chỉ là một thứ mà đau khổ quá lắm, ta há cùng khốn yếu kém như thế sao?” Tôn Giả đáp: “Vua không có tuệ nhãn, bị phiền não gây bệnh, bị bốn dòng thủ sử cuốn trôi, chìm đắm, đánh mất sự mạnh khỏe, không thể siêng năng tinh tấn. Như đứa trẻ ngu si không nhận biết chân đế, trầm luân trong biển khổ. Đó là phần của Vua, ở trong ngũ dục sanh ý tưởng hy hữu. Ý tưởng như thế thật trái với tịnh hạnh”. Nhà vua lại hỏi: “Có những lỗi lầm gì mà nói là trái lỗi?” Tôn Giả trả lời: “Năm món dục này là gốc của các khổ làm hại thiện căn sẳn có của chúng sanh như mưa đá làm hại lúa non, dục não hại chúng sanh còn hơn là rắn độc. Cũng như lửa dữ hay thiêu đốt công đức; cũng như ngựa hoang dối hoặc phàm phu; cũng như huyễn hóa mê loạn kẻ mê. Dục giả vờ làm thân thiện còn hơn là oan gia. Dục như con trâu già chìm đắm trong bùn nhơ. Dục như lưới to, bao trùm ba cõi, dục như đường cắm đao kiếm khó có thể dẫm bước. Dục hay trói buộc, sát hại chúng sanh. Hết thảy lỗi lầm họa hoạn đều từ Dục khởi. Như thuở xưa có vị Trời Bà-tu, do nhân duyên Dục, bị A-tu-la Bà Lợi cột trói, ném vào trong nước nóng sôi. Trời Bà-lặc phá hại thành quách của A-tu-la, giết hại dân chúng của họ, xúc não, làm khổ Vương chủng

Bà La, vua Bát Thuần Đề cùng trăm người con của ông thảy đều bị giết sạch, A-tu-la Tỷ-đa-la giết hại Thiên nhãn-la-mã, giết hại Thập-đầu-la- sát cùng với ngàn ức chúng La-sát, La-mạn giết hại Nhân-đà-la, Thả- dực-hoa-vương. Ma-la-chi-vưong tiêu diệt chủng tộc Đa La-ma-chất. Ca-đế-tỳ-vương bị Diêm-ma-ni Bà-la-môn giết hại. Tỳ-na Tất-na giết hại quyến thuộc Đề-đầu-lại-sất, năm con của Ban Tế giết mười tám ức người. Vương chủng Bậc-nặc-an-độc-đa-la thặng, Vương Chủng Câu- la, Vương Chủng Di-hi-la Đàn nặc-già. Những Nhân vương này vì Dục mà giết hại lẫn nhau. Liền nói kệ rằng:

Vương vị tuy tôn nghiêm

Lui đi không tạm dừng

Mau lẹ như tia chớp

Khoảng khắc về tan diệt

Vương vị thật giàu sang

Người ngu lòng vui thích

Lúc suy diệt chết đến

Đau khổ hơn hạ tiện

Vương giả ở ngôi cao

Danh tiếng vang bốn phương

Đoan chánh thật đáng yêu

Các loại tự trang sức

Thí như người sắp chết

Cài hoa, đeo Anh lạc

Mạng thừa chẳng bao lâu

Vương vị cũng như thế

Vương giả ví như quạ

Thường ôm lòng sợ hãi

Đi, đứng cùng ngồi, nằm

Cho đến trong một lúc

Trong người thân kẻ sơ

Thường có tâm nghi, sợ

Thần dân, cung phi, hậu.

Voi, ngựa cùng châu báu

Cõi nước, các sở hữu

Hết thảy vật của vua

Lúc các Vua bỏ mạng

Đều bỏ không gì theo

Vua người cùng Vua trời

Vua A-tu-la thảy

Uy lực bức nhân dân

Đao búa giết hại nhau

Không biết khổ vô thường

Rộng thêm não tham tật

Thí như rừng hoa đẹp

Rắn vàng ngủ ở trong

Người ngu nói châu báu

Gói nhiều mang về nhà

Rắn thức phun lửa độc

Đốt cháy nhà cửa chúng

Vương vị như rừng hoa

Tai họa như rắn vàng

Người ngu cho là quý

Người trí thật không vui

Ví như đem cắt thịt

Đặt đầu bốn ngã đường

Chồn, sói, quạ chim thứu

Tranh nhau đến giành ăn

Ngôi vua cũng như thế

Mọi người cùng giành lấy

Chim thú dùng mỏ móng

Quắp mổ cùng đánh nhau

Vua chúa dùng đao mâu

Giết hại tranh giành ngôi

Cũng như cầm thú kia

Thảy ngu si không khác.

Ta thà ăn tro đất

Cỏ cây để sống còn

Thân này như ung nhọt

Sau rốt sẽ thối vỡ

Sao lại vì thân này

Tạo tác các nghiệp ác!

Như ăn quả am bà

Hương vị thảy đầy đủ

Kịp lúc quả này tiêu

Thân thể thối rửa hết

Vương vị như quả kia

Mất đi sanh khổ não

Ví như có địa phương

Tai dịch gây tật bệnh

Bậc thắng nhân có trí

Nên mau chóng xa lìa

Nếu người không lìa xa

Như ngược gió cầm đuốc

Không bỏ tất cháy mình

Như khát uống nước mặn

Không có lúc no đủ.

Như La-sát mười đầu

Thành quách và quyến thuộc

Do vì nhân duyên dục

Hoại diệt không còn sót

Lại như Ký Việt

Vương Anh em có trăm người

Do vì nhân duyên dục

Cũng đều bại diệt hết

Nhựt chủng Bàn

Triệu Vương Và

Đề-đầu-lại-trá

Các vị Vua như thế

Đều bị dục hoại diệt.

Phải biết cõi nước giống như võng lưới, cũng như cái bẫy, như bùn sâu, cũng như sóng cuộn. Lại như sóng biển, như rừng bị cháy. Cũng như bờ hiểm, như địa ngục, sao có kẻ trí lại vui tham đắm khổ lớn như thế! Sao có kẻ trí lại sanh tưởng vui! Than ôi! Như thế thật là quái lạ, thưa Đại vương, bị lừa như thế, bị dối như thế giống như nắm tay không dối gạt trẻ con. Mau chóng không dừng giống như huyễn hóa. Năm món dục lừa dối cũng lại như thế. Giống như khỉ vượn ở trên đỉnh núi cao thấy mây giăng khắp cho là bền thật, cho đó là đất, bèn gieo mình rơi xuống núi cao trăm trượng, thiệt mất thân mạng, hết thảy đều nát tan. Cũng như loài dã can thấy cây Chân-thúc-ca, quả của nó giống như thịt. Lúc thấy rơi xuống đất, bèn đi đến muốn ăn. Biết đây chẳng phải là thịt, bèn lại khởi ý nghĩ: “Đây chẳng phải là thịt, quả ở trên cây kia nhất định sẽ là thịt”, bèn ở giữ cây, bị việc đó làm khốn khổ. Năm dục dối gạt vua cũng lại như thế. Cũng như con buôn dùng ngọc giả dối gạt người, năm dục dối gạt của vua cũng như thế. Cũng như người buôn bán dùng ngọc giả dối người, năm dục dối cũng lại như vậy. Lại như đứa

ngu thích vị ngọt ham viên bánh hoan hỷ, người ta dùng bánh bùn đem đến dối gạt nó, nó tưởng là thật nên chạy đuổi vất mà chỉ được cái bánh bùn. Như lúc nắng nóng, ánh nắng lấp loáng dối gạt kẻ ngu đang khát. Giống như trước mọi người dựng cây cọc huyễn. Khiến cho mọi người lúc ấy thấy vô số các huyễn sự. Nếu nhổ cây cọc huyễn thì mọi hình tượng liền diệt mất. Giống như thợ vẽ và thợ cơ quan, máy móc. Như chó sủa bóng nó nhìn thấy dưới giếng, mắt giận dữ, lông dựng đứng, cho rằng bóng ở dưới đáy giếng muốn đánh nhau với mình, nên sanh lòng tức giận đâm đầu xuống giếng và cuối cùng bị chết chìm. Đại vương! Phải khéo quan sát: Có năm dục nào mà được thường còn? Có vương vị nào mà được dài lâu? Tôn quí, giàu có, uy thế còn không tồn tại được thì có cõi nước nào mà không dời đổi biến hoại? Có trân bảo nào mà không tan hoại mất đi? Có dục lạc nào thường hằng, không đổi? Khổ nhọc để được thụ phong tất phải chịu suy diệt. Có sự hội họp nào mà không biệt ly? Hết thảy năm dục thể tánh thật sự khổ, đều từ vọng tưởng mà sanh lạc. Có các hành nào không giống như cây chuối, như thành Càn-thát- bà? Đại vương! Làm so mà ở trong sự bức bách, khủng bố của sanh già bệnh chết suy họa? Vì sao có thể vì cõi nước ít vui mà sanh tưởng yêu thích? Như nai ở trong rừng, bốn bề lửa bốc lên. Như chim ở trong lồng. Như cá ở trong lưới. Như rùa nuốt lưỡi câu. Như sư tử bị tên độc vào tim. Như rồng ở chỗ thần chú. Như người ở trong nhà, bốn bề lửa dậy. Như ở trong nhà đẹp đẽ mà cũ mục sắp sửa sụp đổ. Như ao hoa đẹp có Thủy La Sát ăn hút người ta, Tôn giả dùng kệ nói lại ý trên:

Họa sanh, già, bệnh, chết

Trong đây chưa giải thoát

Tên độc vô minh, ái

Còn chưa nhổ ra được

Đại vương nghĩ thế nào

Mà sanh tưởng vui thích

Như voi ở trong rừng

Bốn phía lửa to dậy

Ở chốn nạn gấp này

Sao có thể vui vẻ

Đại vương phải nên biết

Ngôi vinh trong chốc lát

Người trí quán sát sâu

Không nên đối việc này

Mà sanh tưởng hy hữu

Vua cớ gì hiểu lầm

Thật là nô bộc ái

Lại sanh tưởng cao quí

Bỏ của báu tốt đẹp

Mà sanh tưởng giàu lớn

Không khéo hiểu phương tiện

Mà sanh tưởng trí tuệ

Bị các họa phiền não

Mà sanh tưởng vô bệnh

Chưa thoát thai sinh tử

Mà sanh tưởng vô uý

Trong mười hai rừng gai

Giặc Dục cướp các căn

Mà sanh tưởng không giặc.

Nầy Đại vương! Thân này tất về chỗ hư hoại. Phú quí vinh hoa tất có suy diệt. Tiền tài kho báu tất có hao tổn mất đi, Đại vương! Như Phật nói: Ngôi cao như giấc mộng. Ân ái tạm có. Ngài đối với năm món dục, sanh tưởng hy hữu khó gặp. Bậc hiền đức, đối với sự việc này, há có thể gọi là khéo quan sát. Vì cớ gì, ngôi cao, ân ái tất có biệt ly? Như bầy chim bay, đêm đậu nghỉ trên một cây, sáng sớm thì bay tứ tán. Lại như nhà trọ, chiều thì nhiều khách tụ tập, sáng thì mỗi người một đường. Cũng như đi thuyền, mọi người khác nhau cùng chở. Khi đã đến bờ, mỗi người lại theo đường riêng của mình. Cũng như dòng thác cuốn trôi các cành khô nhóm lại một chỗ, trong chốc lát lại theo dòng phân tán. Giống như đám mây trôi, trong chốc lát tan mất. Như chỗ đàn ca, trai gái tụ tập vui chơi, sau đó giải tán, mỗi người đi một nẻo. Cung nhân mỹ nữ đoan chánh xinh đẹp, khi vô thường đến cũng xả bỏ trở về. Ví như hoa cỏ, ong bướm đậu ở trên. Khi hoa héo rụng, ong bướm bay đi. Như ao hoa khô héo, trâu voi không vào. Như ao to, loài thiên nga vui thích dạo chơi, sinh sống, nhưng đến lúc khô cạn, lại không đến gần. Nhà phúc hết, vinh hoa lợi lộc không đến. Như mây dầy tụ tập, tia chớp tạm thời hiện. Như gió thổi mây, tia chớp không hiện. Kia không bỏ Ngài, Ngài tất bỏ kia. Giống như mùa Hạ chấm dứt, lông loài công thảy đều tự rụng. Như khi mùa lạnh đến, loài thiên nga, vịt nước rời xa ao. Như cây A-thâu-già, hoa lá, lúc tươi tốt, được mọi người yêu thích, kịp đến lúc khô héo, cành trơ lá trụi, không ai thèm nhìn. Giống như cờ hoa, người phú quí yêu kính, nhưng khi hoa héo, rách bẩn mọi người bèn bỏ đi. Tôn Giả bèn nói kệ

Vô thường không bền chắc

Như cây chuối, bọt nước

Lại như mây nổi tan

Vua Trời vị tôn thắng

Mong manh cũng như thế

Vua người phải nên biết

Tham lợi rất mau chóng

Như nước rót hang sâu

Tham muốn rất nhẹ mau

Chuyễn động như dây tơ

Ngu si nhiễm làm dục

Không giác phải đọa lạc.

Tôn Giả nói: Đại vương! Tôi nay vì vua lược nói thí dụ. Các cõi sanh tử chứa vị lỗi lầm, tai họa. Vua hãy chí tâm lắng nghe: Xưa có một người đi trên đường vắng, gặp phải một con voi to dữ, bị voi rượt đuổi. Hoảng sợ chạy trốn, không chỗ nương tựa. Bỗng thấy một cái giếng to, bèn lần theo rễ cây, vào trốn trong giếng. Có một con chuột trắng và một con chuột đen, dùng răng cắn rễ cây. Trong giếng này, bốn bên có bốn con rắn độc, muốn cắn người này, và dưới đáy giếng có một con rồng đôc to lớn. Bốn bên thì sợ bốn con rắn. Ở dưới thì sợ con rồng độc. Cái cây bám víu thì gốc rễ lay động. Trên cây có ba giọt mật ong, rơi vào trong miệng người này. Lúc ấy, cái cây rung động, phá hoại tổ ong. Bầy ong bay ra tán loạn, châm chích người này. Lửa đâu bổng bốc lên, cháy lan đến thiêu đốt cây. Đại vương nên biết, người này khổ não không thể nói hết được. Vua buồn rầu, chán ghét mà nói: “Người kia được vị ngọt rất ít; đau khổ tai họa rất nhiều. Vị ngọt của kẻ kia nếm như nước trong dấu chân trâu. Khổ não họa hoạn của kẻ kia giống như nước trong biển lớn. Vị ngọt như hạt cải mà khổ não như núi Tu-di. Vị ngọt như lửa đom đóm mà khổ não như mặt trời mặt trăng. Như lỗ ngó sen so với thái hư. Cũng như con muỗi so với kim xí điểu. Vị ngọt so với khổ não kia nhiều ít cũng như thế”. Tôn Giả nói: “Đại vương! Đồng vắng dụ cho sanh tử. Người đàn ông kia dụ cho phàm phu. Con voi dụ cho vô thường. Cái giếng to dụ cho thân người. Rễ cây dụ cho mạng sống của con người. Chuột trắng chuột đen dụ cho ngày và đêm. Cắn rễ cây dụ cho niệm niệm diệt mất. Bốn con rắn dụ cho tứ đại, mật ong dụ cho ngũ dục. Bầy ong dụ cho giác quán xấu ác. Nạn lửa thiêu đốt dụ cho già. Con rồng độc dưới đáy giếng dụ cho chết. Cho nên phải biết dục vị ngọt rất ít, khổ não họa hoạn rất nhiều. Sanh già bệnh chết, đối

với hết thảy mọi người, đều dược tự tại. Người thế gian, thân tâm laokhổ, không chỗ về nương. Bị các khổ bức bách, mau chóng như tia chớp. Đây khá sầu lo, chớ nên yêu thích. Đại vương! Tôi nay nói với vua, lời tuy thô vụng nhưng thật là lợi ích”. Vua nghe lời này, lông tóc đều dựng đứng, buồn vui lẫn lộn, than khóc rơi lệ, bèn đứng dậy chắp tay, năm vóc gieo xuống đất, bạch cùng Tôn Giả rằng: “Tôi ngu dại, không có trí tuệ. Tôi thật hạ tiện, nói lời ngông cuồng. Lời ngông cuồng như thế, xin cho tôi sám hối”. Tôn Giả nói rằng: “Tôi nay xuất gia với tâm nhẫn. Không gì không nhẫn thọ, tâm tôi thanh tịnh như trăng thu, vằng vặc không chút mây che. Vua nay sám hối nguyện khiến Đại vương giống như Thiên Đế được thấy dấu đạo”. Nhà vua vô cùng hoan hỷ, cùng với quyến thuộc lễ bái Tôn Giả rồi trở về cung.

Số 1691 - Kinh Ca Diếp Tiên Nhơn Thuyết Y Nữ Nhân

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

TẬP 114

KINH CA DIẾP TIÊN

NHƠN THUYẾT Y NỮ NHÂN

SỐ 1691

HỘI VĂN HÓA GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN

Số 1691 - Kinh Ca Diếp Tiên Nhơn Thuyết Y Nữ Nhân

SỐ 1691

KINH CA-DIẾP TIÊN NHƠN

THUYẾT Y NỮ NHÂN

Hán dịch: Đại sư Pháp Hiền

Lúc bấy giờ, tiên nhân Nhĩ-phược-ca chợt khởi lên ý nghĩ: “Chúng sanh ở thế gian đều từ phụ nữ mà sanh ra thân này. Mà người phụ nữ kia từ lúc mới bắt đầu mang thai cho đến mãn mười tháng, hoặc lại kéo dài thai đến mười hai tháng mới sanh, hoặc giả nửa chừng mắc bệnh. Lúc bệnh hoạn, phải chịu đau khổ vô cùng. Ta nay phương tiện thưa hỏi thầy, lãnh thọ phương dược dùng để cứu chữa”. Nghĩ như thế xong, liền đi đến thầy mình, là tiên nhân Ca-diếp, duỗi mình làm lễ rồi thưa hỏi: “Đại sư Ca-diếp là bậc Đại trí, con nay có điều muốn hỏi, xin rũ lòng nghe nhận”. Tiên nhơn Ca-diếp nói: “Ngươi cứ hỏi”. Lúc bấy giờ tiên nhơn Nhĩ-phược-ca thưa rằng: “Phụ nữ mang thai, thời hạn phải mười tháng hoặc mười hai tháng, đủ ngày mới sanh, trong giai đoạn giữa, nếu có các bệnh hoạn đưa đến bào thai chuyễn động không an, hoặc có sự tổn hại, khổ não vô cùng thì làm thế nào? Thầy con bậc đại trí, nguyện vì các người nữ mang thai, tuyên thuyết phương thuốc để cứu chữa những bệnh khổ như thế”. Thưa hỏi như thế rồi, đứng lắng nghe thọ lãnh.

Lúc bấy giờ, tiên nhơn Ca-diếp bảo tiên Nhĩ-phược-ca rằng: Phụ nữ mang thai không biết giữ gìn, khiến cho thai tạng không được an ổn. Ta nay vì ông lược nói phương thuốc bảo hộ thai tạng tùy theo tháng. Người mang thai, trong tháng thứ nhứt, thai tạng không an dùng hương

chiên đàn, hoa sen, hoa ưu-bát-la cho vào nước, cùng nghiền nhỏ, sau đó đồ sửa, đường sữa vào cùng nấu. Thuốc này dùng trong lúc ấm, có thể khiến người mới mang thai, không có các sự tổn não mà được an vui.

Lại bảo tiên nhĩ-phược-ca rằng: Phụ nữ mang thai, tháng thứ hai, thai tạng không an, phải dùng hoa ưu-bát-la màu xanh, cùng với rễ hoa mẫu na, lăng giác, nhân yết, tế lỗ ca, các thứ thuốc phân lượng bằng nhau, giả nhỏ, dùng nước sữa nấu, để nguội cho uống. Thuốc này có thể khiến thai tạng không tổn não, ngừng đau đớn, ngày đêm được an ổn.

Lại nữa, phụ nữ mang thai, đến tháng thứ ba thai tạng không an phải dùng thuốc ca-mẫu-dĩnh, sất-la-ca-câu-dĩnh và rễ cây thầu-dầu, các loại thuốc như thế phân lượng bằng nhau, dùng nước hòa chung rồi nghiền ra thật nhỏ. Kế đổ nước sữa vào rồi nấu cho chín. Sau đó lại đổ đường mật vào hòa chung, để nguội cho uống. Thuốc này có thể an thai tạng, ngừng đau đớn. Nếu có người mắc bệnh, cho uống sẽ được an vui.

Lại nữa, phụ nữ mang thai, đến tháng thứ tư, thai tạng không yên, phải dùng rễ gốc cùng cành lá cỏ tật-lê, hoa cùng thân ưu-bát-la, phân lượng bằng nhau, dùng nước hòa chung, nghiền ra thật nhỏ. Sau đó dùng nước sữa đổ vào nấu chung cho đến chín, để nguội rồi uống. Thuốc này có thể an thai tạng, ngừng dứt đau đớn. Người bệnh uống vào sẽ được an vui.

Lại nữa, phụ nữ mang thai, đến tháng thứ năm, thai tạng không an, phải dùng rễ cây bầu và hoa ưu-bát-la, mỗi thứ phân lượng bằng nhau, giã nát rây nhuyễn, sau đó đổ nước bồ đào, nước sữa, đường sữa vào, nấu chung. Đợi nguội cho uống. Thuốc này có thể an thai tạng, ngừng dứt đau đớn. Người bệnh uống vào được an lạc.

Lại nữa phụ nữ mang thai, đến tháng thứ sáu, thai tạng không an, phải dùng thuốc Bế-a-la, thuốc tử-ma-địa-ca-la-nhạ, thuốc tát-ngật-đa- phược. Mỗi thứ phân lượng bằng nhau. Dùng nước hòa lẫn, nghiền ra thật nhỏ. Lại đổ nước sữa vào cùng nấu. Sau đổ nước đường sữa và mật vào đợi nguội cho uống, thuốc này có thể an thai tạng ngừng đau đớn, người bệnh uống vào được an lạc.

Lại nữa, phụ nữ mang thai, đến tháng thứ bảy, thai tạng không an, phải dùng cành lá và rễ cỏ tật-lê, giã nhỏ, rây làm bột, dùng đường sữa và mật, viên làm hoàn. Dùng nước thịt cho uống, lại dùng nước thịt lúc ăn cơm, cho ăn thuốc hoặc ăn cháo cơm đậu xanh. Thuốc này và cơm có thể an thai tạng. Người bệnh uống vào được an lạc.

Lại nữa, phụ nữ mang thai, đến tháng thứ tám, thai tạng không an, phải dùng thuốc tam mầu nga, hoa sen, hoa ưu-bát-la xanh, cỏ tật-lê. Mỗi thứ phân lượng bằng nhau, dùng nước lạnh hòa chung, nghiền thật nhỏ. Sau đó đổ nước sữa, đường, mật v.v… vào rồi cùng nấu chung. Đợi nguội, cho uống. Thuốc này có thể an thai tạng, ngừng dứt đau đớn. Người bệnh uống vào được an ổn.

Lại nữa, phụ nữ mang thai, đến tháng thứ chín, thai tạng không an, phải dùng rễ cây thầu dầu, thuốc ca-câu-dĩnh, thuốc xá-la-bát-niễn-ni, thuốc một-lý-hạ-để. Mỗi thứ phân lượng bằng nhau, dùng nước lạnh hòa chung, nghiền thật nhỏ. Đổ nước sữa vào nấu chung. Đợi nguội cho uống, thuốc này có thể an thai tạng, ngừng đau đớn, người bệnh uống vào được an lạc.

Lại nữa, phụ nữ mang thai đến tháng thứ mười, thai tạng không an phải dùng hoa ưu-bát-la, đậu-điềm, phân lượng bằng nhau dùng nước hòa với nhau nghiền thật nhỏ. Lại trộn đường, sữa, mật và đổ nước sữa vào nấu chung, để nguội cho uống. Thuốc này có thể an thai tạng, ngưng đau đớn. Người bệnh uống vào được an lạc.

Lại nữa, phụ nữ mang thai đến tháng thứ mười một, thai tạng không an phải dùng hoa và cọng của sen ưu-bát-la xanh và sen sa-lộ-cương- dược, phân lượng bằng nhau dùng nước mát hòa nghiền khiến nhỏ, sau cho nước sữa, đường cùng nấu, đợi nguội cho uống. Thuốc này có thể an thai tạng, ngưng đau, người bệnh uống được an lạc.

Lại nữa, phụ nữ mang thai, đến tháng thứ mười hai, thai tạng không an, phải dùng thuốc ca-câu-dĩnh, Sất-la-ca-câu-dĩnh, cam thảo, hoa ưu- bát-la. Mỗi thứ phân lượng bằng nhau, giã nát rây nhuyễn. Dùng nước nghiền. Sau đó đổ nước sữa vào hòa chung, rồi nấu chín. Đợi nguội cho uống. Thuốc này có thể an thai tạng, ngừng dứt đau đớn. Người bệnh uống vào được an ổn vui vẻ.

Lúc bấy giờ, tiên nhơn Nhĩ-phược-ca nghe thầy nói phương pháp bảo dưỡng phụ nữ mang thai như thế rồi, vui vẻ tin thọ làm lễ lui ra.

Số 1692 - Kinh Thắng Quân Hóa Thế Bách Du Già Tha

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

TẬP 114

KINH

THẮNG QUÂN HÓA THẾ

BÁCH DU GIÀ THA

SỐ 1692

HỘI VĂN HÓA GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN

Số 1692 - Kinh Thắng Quân Hóa Thế Bách Du Già Tha

SỐ 1692

KINH THẮNG QUÂN

HÓA THẾ BACH DU GIÀ-THA

Hán dịch: Sa môn Thiền Tức Tài

Quá khứ tiên nhân vì ta thảy

Điển tịch, chương cú đều nói hết

Tôi nay tự vịnh vui lòng ngu

Lược tụng già-đà làm trăm dụ

Làm ân, làm nghĩa, làm hiền đức

Không ngã, không mạn, không sợ hãi

Chơn thật, từ bi, kính trọng thầy

Hay làm thượng nhân, hạnh xuất ly

Dẫu cho nghèo hèn giữ vững chí

Giá mà phú quí cũng nhu hòa

Nếu gặp cường địch mà mạnh mẽ

Đây tức là tướng đại nhơn

Tuổi trẻ làm thiện, ít có người

Người đến cầu xin, vui vẻ cho.

Hổ thẹn nếu nghe người khen ngợi

Người như thế ấy cũng khó được

Muốn cầu danh tốt, trước cầu pháp

Trên pháp luyện tâm, đức tự sanh.

Hết thảy giới hạnh giữ bền chắc

Người kia thế gian thật hiếm có.

Tánh thiện, tự nhiên nói cũng thiện

Người tốt, người xấu thảy biết hết

Kia hoặc có lỗi cùng che giấu

Những người trí này, đời khó được

Tánh lửa nóng ấm, vốn tự nóng

Tánh trăng mát mẻ cũng như thế

Dòng Sát-đế-lợi, danh xưng trên

Những dòng họ thấp sao được ngờ

Thân quyến nguy nạn phải cứu giúp

Người khác có nạn cũng như thế

Hết sức vì người, lòng không hai

Trong đây nuôi mạng gọi chánh mạng

Bố thí, nhẫn nhục và trí tuệ

Điều phục các căn, ngữ ngôn thiện

Đây là bậc Thánh thật trang nghiêm

Vàng ngọc trang nghiêm như gánh nặng

Thế gian chưa từng có một vật

Không bị vô thường phá hoại không.

Chỉ có vô vi, đức tịch tịnh

Trải kiếp y nhiên, được thường trụ

Lành thay! Hình sắc, thân đoan chánh

Mà tu hành cao, đức hạnh sáng

Ví như trăng sáng giữa hư không

Ánh sáng trong lặng soi lầu gác

Giàu sang bố thí cho mọi người

Tâm thức thành tựu vô biên pháp

Mạnh mẽ cứu giúp người yếu đuối.

Lành thay! Đức này thật lương thiện

Người đức trọng đức, thương vô đức

Người ngu khinh đức mà bỏ đi

Trí như mặt trời hồng tỏa sáng

Ngu tợ ánh sao bị che sáng

Người hiền ưa giữ các lỗi thân

Một bề tu tập đức hạnh cao

Trẻ nếu phóng tâm phạm một lỗi

Tu chứa nhiều đức cũng đều mất

Ngưới ác xa lìa nơi giới đức

Thường thích gần gũi người bất thiện

Như bỏ ao công đức trong mát

Mà vào nước bất tịnh uế trược

Xoa dầu trên thân để trừ bẩn

Trừ bẩn lại phải rửa dầu đi

Ví như làm việc cốt thành công

Muốn được thành công, bỏ việc làm.

Người ác luôn ác như rắn đen

Người ác mê thả như voi say

Người thiện sợ hãi, tâm thương xót

Người ác điên đảo, tình vui vẻ

Lửa to đầy trời, khó diệt liền

Núi sâu không đáy không thể biết

Tuệ xét khéo quán việc nguy ác

Hành sâu tin thiện không nghi chê

Rơi núi, vào lửa nguy hiểm lớn

Hoặc giả còn thân lại cất bước

Nếu người đọa vào trong đường ác

Đường ác, suối sâu không thể ra

Nước to sóng cả không thể trôi

Lửa dữ hừng hực không thể đốt

Quân giặc ác mạnh không thể cướp

Là tài sản tối thượng thế gian.

Người thấp kém cậy có tiền tài

Người trung lưu không gì cậy dựa

Trung lưu thấy tài tâm thoảng vui

Hèn kém coi tài là trên hết

Hết thảy chủng tộc, hình sắc đức

Thân quyến cùng bạn bè đồng hành

Mỗi mỗi không biết chỗ nào đến

Chỉ cốt tham ngu, thích tài lợi

Người giàu nói vọng người là thật

Người nghèo nói thật tức là trái

Dối nịnh dựa theo, hành không thật

Người hiền thiện nghe rồi xấu hổ

Giàu sang phú quý mà không đức

Dụ như có đức người khen ngợi

Không tiền nghèo hèn đức hạnh đủ

Người ngu không biết liền chê bai

Dũng mãnh đức hạnh có như không

Ấy người thiện kia hiểu biết đúng

Lìa tiền vui đạo sống thanh bần

Thân quyến khinh bần, thật cho quấy

Đồ tể giàu sang khen chơn thật

Người lớn không tiền là thấp kém

Thân quyến bạn bè theo tình đời

Kính phụng kẻ đồ tể, buôn rượu

Chúng biết đường ác, trầm luân hiểm

Thọ tội khoảng giữa khổ muôn vàn

Người xin đi đến mong cứu giúp

Toàn không ơn cho, cố trái tình

Người xin không được trái tình ý

Ý giận lòng sân than nổi hận

Người này tâm ngang, lời lẽ sẻn

Bỏ lợi không bằng bỏ thân mạng

Người này hèn mọn, si mê nặng

Cứu giúp bố thí thảy không biết

Tích chứa tiền của, sau tan hoại

Nếu hành huệ thí mãi chấp chặt

Một người như thế giữ nhiều của

Ngu mê càng dầy không suy nghĩ.

Chịu khổ thà biết keo kiệt dối

Nhiều người thí vật khổ bằng nhau

Không sử không dụng không cho người

Thật không biết việc tốt lành này

Vàng bạc chất chứa đầy cả nhà

Có khác gì vật bất tịnh trong hầm

Bần cùng bố thí thật đàn độ

Gọi kia thật là bậc tối thượng

Phú quý xả bỏ chút tài vật

Như giọt nước sông, ai không rõ

Nếu người theo pháp hành không thiếu

Thích bố thí như thích nữ sắc

Nếu thí của dư, hành dứt nối

Cảm quả thiếu đủ cũng như thế

Ruộng tâm thanh tịnh phụng pháp vương

Tuổi trẻ giới đức dụ hương hoa

Lòng từ nhu nhuyến như khuê nữ

Vui thích trang nghiêm hương đại hạnh

Lễ tham cảnh Thánh, hành bố thí

Tinh tấn, đa văn thọ đắng cay

Khuôn phép nếu thiếu không giới hạnh

Trước tu nhiều thiện đều uổng công

Ngày nay danh xưng, người kính trọng

Đời sau sanh Thiên, chúng kính ngưỡng

Phước thọ lâu dài luôn khoái lạc

Đều do trì giới được thành công

Thường nghe cực khổ, ba đường ngục

Luôn giữ uy nghi, giới đức tròn

Thọ hết, phù sanh lúc bỏ mạng

Diêm ma, cõi ác ta không sợ

Thành hoàng, tụ lạc cùng núi rừng

Hoặc có ngu mê hoặc trí tuệ

Giả sử biết pháp không biết pháp

Nếu cầu Thiện thệ phải trì giới

Giữ chắc giới cấm cho thanh tịnh

Luôn phải gần gũi thiện tri thức

Như pháp huân tu thiện nghiệp tròn

Hết thảy công đức đều tụ tập

Trì giới pháp lợi được an lạc

Nếu ý ngu mê có huỷ hoại

Mạng Đức sát na liền tiêu diệt

Người trí duyên gì mà uống rượu

Kia uống rượu hoặc rõ hèn ngu

Rốt cuộc sai quấy không danh tốt

Chợt ngã xuống đất dụ vô thường

Nhiễm ô khắp thân thành bất tịnh

Mặc dù bạn bè cùng vui uống

Say rồi trái nhau bèn hại mạng

Lỗi lầm như thế trong sát na

Nói rượu này độc hơn thuốc độc

Mắc tội phần nhiều do hạnh dâm

Đến lúc bỏ mạng còn dắt tâm

Hết thảy dục tình không lành lợi

Sao lại si mê ưa người nữ

Nếu vui vợ mình cầu vui thích

Do thường tham ái khá hợp nên

Đối vợ con người, vọng mong cầu

Phải chịu cô đơn tâm sợ hãi

Máu thịt gân cốt da dẻ che

Trong ngoài đều đến thân bất tịnh

Vợ con của mình còn trái phận

Vợ con người khác há hợp tham

Nếu người chí sạch không dâm dục

Biết hòa hợp này như mộng huyễn

Cho nên phải xa lánh người nữ

Để được an tâm lìa mê vọng

Người nữ quả thật là vui thích

Phú quý, kiêu sa cũng như thế

Thân quyến cùng chung sanh luyến ái

Mạng sẽ chẳng lâu tức vô thường.

Người ngu chỉ hướng thêm tham ái

Người trí tư duy thảy đều không

Như theo bụi ái mà vui sống

Bao giờ thoát khỏi được

Bồ đề Tu hành chớ sợ việc gian khổ

Kia sẽ chiêu cảm thân an lạc

Nên là lời lành thật lợi ích

Việc uống nên dụ thuốc tốt hay

Hết thảy việc làm phải rõ ràng

Lỗi lầm nguy vong biết rõ hết

Nếu là việc đúng, thì nên làm

Việc lành thế nào có giấu che

Nếu người tu sửa việc trước mắt

Trước trừ tà loạn tư duy chánh

Quyết định về sau không lỗi lầm

Tự nhiên an ổn khổ không sanh

Nếu tu thiện nghiệp khiến tăng trưởng

Một lòng thanh tịnh, lìa ồn náo

Như có oan gia bệnh phiền não.

Tự nhiên trừ bỏ dứt ngu si

Ác khẩu, lưỡng thiệt, tâm hèn kém

Người ngu phóng ý mặc tình làm

Há biết chim công, sắc nghiêm tốt

Khá dụ lang sói, quạ, khách kêu

Quở trách ngu si không hiểu đúng

Tán dương tin tấn hạnh giới, thí

Ta nói có người hành hạnh này

Tích phước, an thân thật hơn hết

Pháp âm tự tại đồng ca nhạc

Vô tâm vui vẻ còn nhờ gì?

Hữu tình các ngươi nếu trái bỏ

Đây là bàng sanh, đây là người

Là lợi, không lợi, đều không hiểu

Là thật, không thật thảy không biết

Như thế mờ mịt không phân biệt

Tuy đủ hình người, đồng súc sinh

Không phân hiền thiện cùng ngu si

Đâu rõ dã ca khác sư tử

Thảy không hơn kém thấy như nhau

Kẻ trí tạm thời chớ ở chung

Không nói mình Thánh, không ngu si

Không nói hai lưỡi, không ngã mạn

Khó biết trên lý có chỗ biết

Cho là Bà-la-môn trang nghiêm

Một lòng, cẩn ý tu hạnh chánh

Lầm lỗi luôn luôn không nên làm

Ngã mạn người ác khởi đấu tranh

Sắc đức như thế ta chẳng có

Trong lòng ngu si luôn điên đảo

Từ nhẫn toàn không, hung hiểm nhiều.

Lấy những lỗi lầm mạnh bạo này,

Cho là đức mình hơn người khác

Đạo tốt xuất gia không tâm trọng

Bạn lành hoàn toàn không kính thân

Thầy dạy chưa từng thân cung dưỡng

Chỉ thích đấu tranh thật ngu si

Bên trời trăng tỏ, rồi cũng khuyết

Dưới núi hoa thơm, mấy chốc tàn

Người đời vô thường nào khác thế

Phải tranh nhân ngã để làm chi

Người nữ bản tánh trọn không thật

Chướng ngại người tu nhân thiện nghiệp

Quả A-mạt-la có hạt này

Đây là ba loại lỗi thế gian

Tôn trọng thầy tổ, tìm

Thánh tích Tâm luôn biết đủ, hoài bi trí

Năm việc làm thế gian như thế

Hoặc nói khó làm cũng dễ làm

Nếu người biết pháp luôn hành thiện

Lại hay tìm hỏi bạn bè tốt

Dụ như trong cát đãi vàng ròng

Hết thảy hữu tình đều biết trọng

Ngu kém cùng đi không tự do

Tự nhiên không đức không biết trọng

Ví lại xuất gia tất hung ác

Ví phỏng nuôi mạng không tiếng tốt

Sao dùng bất tín đối bạn bè

Sao dùng bất tri đối Nhân Thiên

Sao lấy bất hành làm phương tiện

Sao cho biết đủ là khó học

Người sẻn chỗ nào rõ bố thí

Sa mạc chỗ nào mà có nước

Bất tịnh chỗ nào có hương thơm

Người ác chỗ nào có ân nghĩa

Người ghét thương làm sao có đức

Oan gia chỗ nào có người lành

Khoái lạc người nào hiểu tri túc

Thọ mạng người nào được dài lâu

Dâm nữ phù hoa không tin sâu

Người si ngu độn không phân biệt

Giàu sang phú quý ai được lâu

Nghiệp nhân quyết định khó huỷ hoại

Bà-la-môn được ăn hoan hỷ

Khổng tước nghe sấm vang hoan hỷ

Người tốt cứu giúp người hoan hỷ

Khi ngu mê phá hoại hoan hỷ

Ngu mê yêu thích việc đấu tranh

Như nghèo được báu tâm vui vẻ

Người hiền nghe kia nói lời thiện

Như ong ngửi thấy hương của hoa

Người có đức, đức là người thân

Người có lỗi, lỗi là oan gia

Người ở hèn kém, hèn là khổ

Người biết đủ, đủ là niềm vui

Sợ gì canh cửa, giữ bát xin

Há bỏ lao dịch ở phương khác

Trọn không nơi thân chấp ngã kiến

Luôn điều tâm hành thiện nhu hòa

Khiêm tâm, không ái, không nhân ngã

Tợ nai không nhà, ở rừng hoang

Dẫu là giàu sang cùng tôn quý

Không nên ít việc, nhờ người khác

Xả bỏ vọng duyên, các khoái lạc

Đều không ngăn ngại, tự do nhàn

Nuôi mạng tánh như loài ngỗng vịt

Ung dung theo dòng nước sạch bơi

Vương thành, tụ lạc người cư trú

Tám đức phần nhiều không một, hai

Bi, hổ, thanh tịnh, cơ hiềm, thẹn

Biết pháp vô ngã lòng vui vẻ

Núi cao, khe suối, hang động sâu

Ăn trái, mặc da, điều năm căn

Rừng hoang vắng vẻ, lòng vui thích

Cần chi tụ lạc, cần chi người

Núi sâu chẳng thấy nhà cửa người

Tự tại không buộc, khoái lạc đi

Trú trong tâm kia lợi có được

Hàng phục căn đức, mạng sống hoài

Ta nay giáo hóa các ngươi rồi

Chấp tay chỉnh ý lắng lòng nghe

Hết thảy tạng pháp, thật an lạc

Kia phải vui vẻ một lòng cầu

Ngươi biết khéo báo một thân người

Nếu cầu sát na không thể được

Được rồi ngu si không tạo phước

Theo trước tự dối, tự trầm luân

Giọt nước trên đất chẳng trụ lâu

Khá dụ mạng người không bền chắc

Ba loại vô ngại, ai làm được

Nếu là người trí mới làm nổi

Như thế, người kia theo sức mình

Ba loại tác ý, biết phần ít

Dụ như chim câu xét thân mình

Chim công trang nghiêm chẳng hơn ta

Sanh tử vô thường người nào thích

Trí tuệ đâu từng quán năm căn

Thân này tuy trụ, trọn không lâu

Gọi kia sống uổng chốn thế gian

Diễm ma như thế người đều thấy

Chúng sanh thọ khổ nào ai khỏi

Già chết không phạm chốn an vui

Vì sao các ngươi không thể làm

Tình vật vô thường nên đều định

Chỉ cốt tham sanh thảy không biết

Đường trước không nương quang âm chóng

Duyên gì một mực không suy nghĩ

Cha mẹ vợ con cùng bạn bè

Hòa hợp hư huyễn tạm thời thôi

Thân quyến chánh pháp, đây khá nương

Hay trừ khổ vô thường, sanh tử

Cầu nhiều sanh khởi các phiền não

Giữ thân sanh khởi quả sợ hãi

Phá hoại sanh khởi quả ưu sầu

Người trí nếu cầu có gì lợi

Kia nếu không tu hạnh chơn như

Luân hồi sanh tử bao giờ nghỉ

Người trí luôn quán thế gian này

Đều thành huyễn hóa lực ngu si

Hí ngôn hát xướng đều không thật

Tham muốn, tìm cầu dụ ung nhọt

Mất mạng, không chắc như huyễn mộng

Sao bằng Phật pháp dụng thân tâm

Chỉ là vì chẳng làm điều tội

Thảy đều bình đẳng hoại thân này

Sao thế gian, kia tâm ngu tối

Không hiểu tư duy tội ác sanh

Việc thiện ác chứa chấp trong lòng

Thiên nhơn hộ thế thảy đều biết

Tâm nếu không hay tư duy đây

Ý địa bao giờ tiêu các tội

Tuỳ duyên ngồi ở vật thọ dụng

Chút ít, thân nương tựa tạm thời

Nhờ trợ duyên này hành thiện lợi

Ngoài ra, vật dụng phiền não người

Tuy thấy trang nghiêm, cung điện thảy

Chỉ là đồ ngồi, giường thô xấu

Biết đủ tự nhiên lòng vui vẻ

Như thấy xú nữ hơn thiên nữ

Phải biết tài sản trên thế gian

Nước, lửa, giặc cướp có thể đoạt

Như thế muốn cầu phước thế kia

Chớ cầu tài sản không chắc này

Luận bàn giới sĩ, nông, công, thương

Không nương theo pháp, chớ nên làm

Phải biết việc này hợp như thế

Lìa phước tự nhiên không thành tựu

Nếu hay làm thiện, làm bất thiện

Nên biết chẳng phải người nào khác

Đều là sở tạo nghiệp tự thân

Do đây chúng sanh hết thảy được

Hết thảy nghiệp gây tạo như thế

Nếu biết đời sau không sanh lại

Sanh, lão, bệnh, khổ và vô thường

Từ đâu đến, nối nhau không bỏ.