Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Hoa Nghiêm
Đại Tập 37 · Bộ Hoa Nghiêm II · Số 278 (tt) Quyển (28–60)
- Dịch giả
- Thích Tịnh Hạnh
- Thông tin
- Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000
Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm - Quyển 37 - Phẩm 33: Xa Lìa Thế Gian ( Phần 2)
KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT
HOA NGHIÊM
QUYỂN 37
Phẩm 33: XA LÌA THẾ GIAN (Phần 2)
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ giới. Những gì là mười?
1. Giới chẳng hoại tâm Bồ-đề.
2. Giới lìa khỏi quả vị Thanh văn, quả vị Duyên giác.
3. Giới lợi ích quán sát tất cả chúng sinh.
4. Giới khiến cho tất cả chúng sinh trụ Phật pháp.
5. Giới học giới tất cả Bồ-tát.
6. Giới tất cả không sở hữu.
7. Giới tất cả căn lành hồi hướng Bồ-đề.
8. Giới chẳng đắm trước tất cả thân Như Lai.
9+10.(1)
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười loại pháp tự biết thọ ký khiến cho Bồ-tát đó tự biết thọ ký. Những gì là mười?
1. Bồ-tát thọ ký một hướng phát tâm Bồ-đề.
2. Bồ-tát thọ ký chẳng chán hạnh Bồ-tát.
3. Bồ-tát thọ ký ở tất cả kiếp, tu các hạnh khổ.
4. Bồ-tát thọ ký thuận theo tất cả pháp Phật.
5. Bồ-tát thọ ký nơi chỗ giảng nói quyết định, tín hướng tất cả Như Lai đều nói quyết định tin theo.
6. Bồ-tát thọ ký tu tập đầy đủ tất cả căn lành.
7. Bồ-tát thọ ký khiến cho tất cả chúng sinh an trụ Bồ-đề.
8. Bồ-tát thọ ký nơi tất cả Thiện tri thức hòa hợp tùy thuận.
———
1. Bản Hán thiếu
9. Bồ-tát thọ ký nơi tất cả Thiện tri thức sinh ra Như Lai tưởng.
10. Bồ-tát thọ ký thủ hộ bản nguyện Bồ-đề.
Này Phật tử! Đó là mười loại pháp tự biết thọ ký của Đại Bồ-tát khiến cho Bồ-tát đó tự biết thọ ký.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ nhập. Những gì là mười?
1. Vào nguyện.
2. Vào hạnh.
3. Vào tụ.
4. Vào Ba-la-mật.
5. Vào chỗ tròn đầy.
6. Vào nguyện phân biệt.
7. Vào tánh.
8. Vào cõi trang nghiêm.
9. Vào thần lực tự tại.
10. Vào thị hiện sinh ra.
Này Phật tử! Đó là mười thứ nhập của Đại Bồ-tát, chỗ nhập của tất cả Bồ-tát cũng nhập ba đời.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ vào sâu Như Lai. Những gì là mười?
1. Vào sâu Bồ-đề của vô lượng, vô biên chư Phật.
2. Vào sâu chuyển bánh xe pháp thanh tịnh vô lượng, vô biên.
3. Vào sâu các pháp phương tiện vô lượng, vô biên.
4. Vào sâu âm thanh vi diệu vô lượng, vô biên.
5. Vào sâu điều phục chúng sinh vô lượng, vô biên.
6. Vào sâu thần lực tự tại vô lượng, vô biên.
7. Vào sâu các thân khác nhau vô lượng, vô biên.
8. Vào sâu vô lượng, vô biên Tam-muội.
9. Vào sâu vô lượng, vô biên Lực, Vô sở úy.
10. Vào sâu thị hiện Niết-bàn vô lượng, vô biên.
Này Phật tử! Đó là mười thứ vào sâu Như Lai của Đại Bồ-tát. Mười thứ pháp vào sâu này chư Phật ba đời cũng đều vào chung.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ vào tâm hành của chúng
sinh. Những gì là mười?
1. Vào tâm hành tất cả chúng sinh đời quá khứ.
2. Vào tâm hành tất cả chúng sinh đời vị lai.
3. Vào tâm hành tất cả chúng sinh hiện tại.
4. Vào sự hành hoạt các căn lành của tất cả chúng sinh.
5. Vào sự hành hoạt các căn chẳng lành của tất cả chúng sinh.
6. Vào tâm và tâm sở hành tất cả chúng sinh.
7. Vào sự hành hoạt các căn của tất cả chúng sinh.
8. Vào chủng tánh hành của tất cả chúng sinh.
9. Vào sự hành hoạt phiền não sử, tập khí của tất cả chúng sinh.
10. Vào sở hành điều phục đúng thời, chẳng đúng thời của tất cả chúng sinh.
Này Phật tử! Đó là mười thứ vào tâm hành của chúng sinh. Nhờ vào nhân mười thứ tâm hành chúng sinh đó mà Bồ-tát có thể vào khắp tâm hành của tất cả chúng sinh.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ vào thế giới. Những gì là mười?
1. Vào thế giới chẳng sạch.
2. Vào thế giới thanh tịnh.
3. Vào thế giới nhỏ.
4. Vào thế giới trung.
5. Vào thế giới vi trần.
6. Vào thế giới vi tế.
7. Vào thế giới cúi xuống.
8. Vào thế giới ngửa lên.
9. Vào thế giới có Phật.
10. Vào thế giới không Phật.
Này Phật tử! Đó là mười thứ vào thế giới của Đại Bồ-tát. Nhờ vào mười thứ thế giới này mà Đại Bồ-tát có thể vào khắp tất cả thế giới.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ vào kiếp. Những gì là mười?
1. Vào kiếp quá khứ.
2. Vào kiếp vị lai.
3. Vào kiếp hiện tại.
4. Vào kiếp tính được.
5. Vào kiếp chẳng tính được.
6. Vào kiếp tính được chẳng tính được.
7. Vào kiếp chẳng tính được tính được.
8. Vào tất cả kiếp chẳng phải kiếp.
9. Vào chẳng phải kiếp tất cả kiếp.
10. Vào tất cả kiếp chính là một niệm.
Này Phật tử! Đó là mười thứ vào kiếp của Đại Bồ-tát. Nhờ vào mười thứ kiếp này mà Bồ-tát có thể vào khắp tất cả các kiếp.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ nói ba đời. Những gì là mười?
1. Đời quá khứ nói đời quá khứ.
2. Đời quá khứ nói đời vị lai.
3. Đời quá khứ nói đời hiện tại.
4. Đời vị lai nói đời quá khứ.
5. Đời vị lai nói đời hiện tại.
6. Đời vị lai nói vô tận.
7. Đời hiện tại nói đời vị lai.
8. Đời hiện tại nói đời quá khứ.
9. Đời hiện tại nói đời bình đẳng.
10. Đời hiện tại nói ba đời chính là một niệm.
Này Phật tử! Đó là mười thứ nói ba đời của Đại Bồ-tát. Nhờ mười thứ nói ba đời này mà Bồ-tát có thể nói khắp tất cả ba đời.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ vào ba thế gian. Những gì là mười?
1. Vào thế gian.
2. Vào đường ngôn ngữ.
3. Vào tánh.
4. Vào sự thiết bày.
5. Vào tưởng.
6. Vào danh tự.
7. Vào ngôn ngữ.
8. Vào vô tận.
9. Vào ly dục.
10. Vào tịch diệt.
Này Phật tử! Đó là mười thứ vào ba thế gian của Đại Bồ-tát. Nhờ mười thứ vào ba thế gian này mà Bồ-tát có thể vào khắp tất cả ba thế gian.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ lìa bỏ ưu não lòng không chán nản hối hận. Những gì là mười?
1. Cúng dường tất cả Phật, lìa bỏ tâm ưu não, lòng không chán nản hối hận.
2. Gần gũi tất cả Thiện tri thức, lìa bỏ ưu não, lòng không chán nản, hối hận.
3. Chuyên cầu tất cả pháp, lìa bỏ ưu não, lòng không chán nản, hối hận.
4. Thường nghe chánh pháp, lìa bỏ ưu não, lòng không chán nản, hối hận.
5. Thường nói chánh pháp, lìa bỏ ưu não, lòng không chán nản, hối hận.
6. Giáo hóa điều phục tất cả chúng sinh, lìa bỏ ưu não lòng không chán nản, hối hận.
7. Khiến cho tất cả chúng sinh an trụ ở Phật đạo, lìa bỏ ưu não, lòng không chán nản, hối hận.
8. Ở trong mỗi thế giới làm hạnh Bồ-tát chẳng thể nói hết, lìa bỏ ưu não, lòng không chán nản, hối hận.
9. Du hành tất cả thế giới, giáo hóa chúng sinh, lìa bỏ ưu não, lòng không chán nản, hối hận.
10. Sinh ra tất cả Phật pháp, lìa bỏ ưu não, lòng không chán nản, hối hận.
Này Phật tử! Đó là mười thứ lìa bỏ ưu não, lòng không chán nản, hối hận của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở những pháp
này thì được trí tuệ vô thượng Như Lai, mãi mãi lìa khỏi chán nản, hối tiếc.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ trí chẳng thể hoại. Những gì là mười?
1. Trí biết chúng sinh chẳng thể hoại.
2. Trí biết các căn chẳng thể hoại.
3. Trí biết thọ sinh chẳng thể hoại.
4. Trí biết thế giới chẳng thể hoại.
5. Trí biết pháp giới chẳng thể hoại.
6. Trí biết Phật chẳng thể hoại.
7. Trí biết Pháp chẳng thể hoại.
8. Trí biết Tăng chẳng thể hoại.
9. Trí biết ba đời chẳng thể hoại.
10. Trí biết tất cả ngôn ngữ chẳng thể hoại.
Này Phật tử! Đó là mười thứ trí chẳng thể hoại của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở những trí này thì được trí Vô thượng chẳng thể hoại của Như Lai.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ Đà-la-ni. Những gì là mười?
1. Đà-la-ni nghe trì chẳng quên tất cả pháp.
2. Đà-la-ni trì chánh pháp, phương tiện khéo léo phân biệt tất cả pháp như thật.
3. Đà-la-ni chẳng sinh tất cả pháp thấu rõ tất cả pháp không tự tánh.
4. Đà-la-ni pháp minh, soi khắp pháp chư Phật chẳng thể nghĩ bàn.
5. Đà-la-ni Tam-muội, ở nơi tất cả Phật hiện tại nghe pháp chẳng loạn.
6. Đà-la-ni âm thanh tròn đầy, rõ biết rốt ráo pháp ngôn ngữ chẳng thể nghĩ bàn.
7. Đà-la-ni ba đời, phân biệt giảng nói pháp chẳng nghĩ bàn của tất cả Phật ba đời.
8. Đà-la-ni đủ thứ biện tài, phân biệt giải nói vô lượng, vô biên pháp chư Phật.
9. Đà-la-ni sinh ra tai vô ngại, có thể nghe hết các pháp bất khả thuyết mà chư Phật giảng nói.
10. Đà-la-ni trì tất cả Phật pháp, an trụ ở mười Lực, bốn Vô úy của Như Lai.
Này Phật tử! Đó là mười thứ Đà-la-ni của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát muốn được pháp này thì nên siêng tu học.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát biết phân biệt giảng nói mười pháp của Phật. Những gì là mười?
1. Phật chánh giác.
2. Phật nguyện.
3. Phật nghiệp báo.
4. Phật trụ trì.
5. Phật hóa.
6. Phật pháp giới.
7. Phật tâm.
8. Phật Tam-muội.
9. Phật tánh.
10. Phật như ý.
Này Phật tử! Đó là Đại Bồ-tát biết phân biệt mười chủng Phật.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ phát tâm Phổ Hiền. Những gì là mười?
1. Phát tâm đại Từ cứu hộ tất cả chúng sinh.
2. Phát tâm đại Bi chịu tất cả khổ sở thay cho tất cả chúng sinh.
3. Phát tâm bố thí tất cả làm đầu, bỏ hết tất cả những sở hữu.
4. Phát tâm chánh niệm Nhất thiết trí làm đầu, thích cầu tất cả pháp Phật.
5. Phát tâm công đức trang nghiêm, học các hạnh của tất cả Bồ-tát.
6. Phát tâm Kim cang, tất cả kiến thọ sinh mà chẳng quên mất.
7. Phát tâm biển cả, tất cả pháp Bạch tịnh đều chảy vào.
8. Phát tâm vua núi Tu-di, tất cả lời phỉ báng, đắng cay đều nhẫn chịu được.
9. Phát tâm an ổn, ban cho tất cả chúng sinh sự không sợ.
10. Phát tâm rốt ráo Bát-nhã ba-la-mật đến bờ kia, khéo phân biệt tất cả pháp không sở hữu.
Này Phật tử! Đó là mười thứ phát tâm Phổ Hiền của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở tâm này, dùng chút ít phương tiện thì đầy đủ trí phương tiện khéo léo của Phổ Hiền.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ pháp Phổ Hiền nguyện hạnh. Những gì là mười?
1. Pháp nguyện hạnh Phổ Hiền làm hạnh Bồ-tát đến hết kiếp vị lai.
2. Pháp nguyện hạnh Phổ Hiền cung kính cúng dường tất cả Phật vị lai.
3. Pháp nguyện hạnh Phổ Hiền an lập tất cả chúng sinh ở nguyện hạnh của Bồ-tát Phổ Hiền.
4. Pháp nguyện hạnh Phổ Hiền gom chứa tất cả căn lành.
5. Pháp nguyện hạnh Phổ Hiền vào tất cả Ba-la-mật.
6. Pháp nguyện hạnh Phổ Hiền đầy đủ nguyện hạnh tất cả Bồ-tát.
7. Pháp nguyện hạnh Phổ Hiền trang nghiêm tất cả thế giới.
8. Pháp nguyện hạnh Phổ Hiền vãng sinh đến tất cả chỗ Phật.
9. Pháp nguyện hạnh Phổ Hiền phương tiện khéo léo cầu tất cả pháp.
10. Pháp nguyện hạnh Phổ Hiền ở tất cả cõi Phật mười phương, thành Bồ-đề vô thượng.
Này Phật tử! Đó là mười thứ pháp nguyện hạnh Phổ Hiền. Nếu Đại Bồ-tát tu nguyện hạnh này thì mau chóng đầy đủ nguyện hạnh của Phổ Hiền.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ đại Bi thường quán sát chúng sinh. Những gì là mười?
1. Quán sát chúng sinh không chỗ nương về mà khởi lên đại Bi.
2. Quán sát chúng sinh chạy theo tà đạo mà khởi lên đại Bi.
3. Quán sát chúng sinh nghèo không căn lành mà khởi lên đại Bi.
4. Quán sát chúng sinh ngủ dài trong sinh tử mà khởi lên đại Bi.
5. Quán sát chúng sinh làm pháp chẳng lành mà khởi lên đại Bi.
6. Quán sát chúng sinh bị các dục trói buộc mà khởi lên đại Bi.
7. Quán sát chúng sinh ở trong biển sinh tử mà khởi lên đại Bi.
8. Quán sát chúng sinh bệnh tật dài lâu mà khởi lên đại Bi.
9. Quán sát chúng sinh không muốn pháp lành mà khởi lên đại Bi.
10. Quán sát chúng sinh mất pháp chư Phật mà khởi lên đại Bi.
Này Phật tử! Đó là mười thứ đại Bi thường quán sát chúng sinh của Đại Bồ-tát.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ nhân duyên phát tâm Bồ-đề. Những gì là mười?
1. Nhân duyên giáo hóa thành thục tất cả chúng sinh mà phát tâm Bồ-đề.
2. Nhân duyên trừ diệt khổ cho tất cả chúng sinh mà phát tâm Bồ-đề.
3. Nhân duyên ban cho tất cả chúng sinh đủ thứ vui sướng mà phát tâm Bồ-đề.
4. Nhân duyên trừ diệt ngu tối cho tất cả chúng sinh mà phát tâm Bồ-đề.
5. Nhân duyên cho tất cả chúng sinh trí Phật mà phát tâm Bồ-đề.
6. Nhân duyên cung kính cúng dường tất cả chư Phật mà phát tâm Bồ-đề.
7. Nhân duyên theo lời dạy của Như Lai khiến cho Phật vui mừng mà phát tâm Bồ-đề.
8. Nhân duyên thấy tướng tốt của sắc thân Phật mà phát tâm Bồ-đề.
9. Nhân duyên vào tất cả Phật trí mà phát tâm Bồ-đề.
10. Nhân duyên mười Lực, bốn Vô úy Phật hiển hiện mà phát tâm Bồ-đề.
Này Phật tử! Đó là mười thứ nhân duyên phát tâm Bồ-đề của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát phát tâm Bồ-đề cần phải cung kính, cúng dường, gần gũi Thiện tri thức. Vì sao? Vì muốn mau chóng giác ngộ Nhất thiết trí nên Đại Bồ-tát đó cung kính cúng dường gần gũi Thiện tri thức mà khởi lên mười thứ tâm. Những gì là mười?
1. Đối với Thiện tri thức khởi tâm cúng dường hầu hạ.
2. Tâm chẳng sai trái.
3. Tâm tùy thuận.
4. Tâm hoan hỷ.
5. Tâm chẳng cầu lợi.
6. Tâm một hướng.
7. Tâm đồng căn lành.
8. Tâm đồng nguyện.
9. Tâm Như Lai.
10. Tâm cùng viên mãn hạnh.
Này Phật tử! Đó là Đại Bồ-tát đối với Thiện tri thức khởi lên mười thứ tâm. Này Phật tử! Nếu Đại Bồ-tát phát mười thứ tâm như vậy thì được mười thứ thanh tịnh. Những gì là mười?
1. Lòng chính trực thanh tịnh rốt ráo chẳng mất.
2. Sắc thân thanh tịnh tùy chỗ ứng hóa, không đâu chẳng thấy.
3. Âm thanh tròn đầy thanh tịnh, rốt ráo tất cả pháp ngôn ngữ.
4. Biện tài thanh tịnh, phương tiện khéo léo giảng nói pháp chư Phật chẳng thể nghĩ bàn.
5. Trí tuệ thanh tịnh, trừ diệt tất cả ngu si tối tăm.
6. Thọ sinh thanh tịnh, đầy đủ tự tại lực Bồ-tát.
7. Quyến thuộc thanh tịnh, thành tựu các căn lành của chúng sinh đồng hành đời quá khứ.
8. Quả báo thanh tịnh, trừ diệt tất cả nghiệp chướng.
9. Các nguyện thanh tịnh đồng với tất cả Bồ-tát.
10. Các hạnh thanh tịnh, rốt ráo hạnh Bồ-tát Phổ Hiền.
Này Phật tử! Đó là mười thứ thanh tịnh của Đại Bồ-tát.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ Ba-la-mật. Những gì là mười?
1. Đàn ba-la-mật, bỏ tất cả sở hữu.
2. Thi ba-la-mật, làm sạch giới Phật.
3. Sằn-đề ba-la-mật, đầy đủ sức nhẫn Phật.
4. Tinh tấn ba-la-mật, ở tất cả lúc chẳng thoái chuyển.
5. Thiền ba-la-mật, chánh niệm chẳng loạn.
6. Bát-nhã ba-la-mật, quán tất cả pháp đều như như.
7. Trí ba-la-mật, vào sâu Phật lực.
8. Nguyện ba-la-mật, hạnh nguyện Bồ-tát Phổ Hiền đều viên mãn.
9. Thần lực ba-la-mật, thị hiện tất cả sức thần thông.
10. Pháp ba-la-mật, gồm thâu tất cả pháp.
Này Phật tử! Đó là mười thứ Ba-la-mật của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì được Ba-la-mật trí Như Lai rốt ráo vô thượng.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ tùy thuận giác tri. Những gì là mười?
1. Thuận theo hiểu biết tất cả thế giới.
2. Thuận theo hiểu biết tất cả chúng sinh chẳng thể nghĩ bàn.
3. Thuận theo hiểu biết tất cả các pháp chẳng một chẳng khác.
4. Thuận theo hiểu biết tất cả pháp giới.
5. Thuận theo hiểu biết tất cả hư không giới.
6. Thuận theo hiểu biết tất cả thế giới vào đời quá khứ.
7. Thuận theo hiểu biết tất cả thế giới vào đời vị lai.
8. Thuận theo hiểu biết tất cả thế giới vào đời hiện tại.
9. Thuận theo hiểu biết tất cả Như Lai ở trong một niệm đầy đủ nguyện hạnh.
10. Thuận theo hiểu biết chư Phật ba đời đều đồng một hạnh.
Này Phật tử! Đó là mười thứ tùy thuận giác tri của Đại Bồ-tát.
Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì được tất cả pháp tự tại, soi khắp tùy ý thỏa nguyện, ở trong một niệm giác ngộ đạo Vô thượng, tất cả pháp Phật đều hiện ở trước mặt.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ trí quyết định. Những gì là mười?
1. Quyết định rõ biết tất cả các pháp ở trong một niệm.
2. Quyết định rõ biết tất cả các pháp bằng trí vô ngại.
3. Quyết định rõ biết tâm và tâm hành của tất cả chúng sinh.
4. Quyết định rõ biết tất cả chúng sinh đều đồng căn.
5. Quyết định rõ biết các hành tập khí phiền não của tất cả chúng sinh.
6. Quyết định rõ biết các hành động do tâm sai khiến của tất cả chúng sinh.
7. Quyết định rõ biết hạnh thiện, hạnh bất thiện của tất cả chúng sinh.
8. Quyết định rõ biết nguyện hạnh của tất cả Bồ-tát.
9. Quyết định rõ biết thần lực tự tại, biến hóa trụ trì.
10. Quyết định rõ biết tất cả Như Lai thành tựu mười Lực.
Này Phật tử! Đó là mười thứ trí quyết định của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì được phương tiện xảo diệu của tất cả các pháp.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười Lực. Những gì là mười?
1. Lực vào sâu tất cả pháp.
2. Lực hiểu rõ tất cả pháp giống như sức hóa hiện.
3. Lực hiểu rõ tất cả pháp giống như huyễn.
4. Lực khiến cho tất cả pháp vào Phật pháp.
5. Lực đối với tất cả pháp không nhiễm trước.
6. Lực chuyên cầu tất cả pháp thiện diệu.
7. Lực một hướng cung kính cúng dường tất cả Thiện tri thức.
8. Lực khiến cho tất cả căn lành đều rốt ráo được trí Vô thượng.
9. Lực thâm tâm tín giải tất cả Phật pháp, chẳng chê bai.
10. Lực rốt ráo chẳng thoái tâm Nhất thiết trí.
Này Phật tử! Đó là mười Lực của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở lực này thì có thể đầy đủ mười Lực vô thượng Như Lai.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ bình đẳng. Những gì là mười?
1. Tất cả chúng sinh bình đẳng.
2. Tất cả pháp bình đẳng.
3. Tất cả cõi Phật bình đẳng.
4. Tất cả Phật thừa bình đẳng.
5. Tất cả căn lành bình đẳng.
6. Tất cả Bồ-đề bình đẳng.
7. Tất cả nguyện bình đẳng.
8. Tất cả Ba-la-mật bình đẳng.
9. Tất cả hạnh bình đẳng.
10. Tất cả Phật bình đẳng.
Này Phật tử! Đó là mười thứ bình đẳng của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở bình đẳng này thì đầy đủ bình đẳng Vô thượng của chư Phật.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười câu phương tiện của Phật pháp. Những gì là mười?
1. Câu phương tiện pháp Phật nói về ngôn thuyết tất cả pháp.
2. Tất cả pháp như huyễn.
3. Tất cả pháp như chớp.
4. Tất cả pháp duyên khởi.
5. Tịnh nghiệp tất cả pháp.
6. Tất cả pháp văn tự.
7. Tất cả pháp thật tế.
8. Tất cả pháp không tướng.
9. nghĩa chân thật tất cả pháp.
10. Tất cả pháp pháp giới.
Này Phật tử! Đó là Đại Bồ-tát ở trong mười thứ câu phương tiện pháp Phật. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì được Nhất thiết trí phương tiện Vô thượng.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ nói pháp. Những gì là mười?
1. Nói pháp thậm thâm.
2. Nói pháp thắng diệu.
3. Nói đủ thứ pháp trang nghiêm.
4. Nói pháp Nhất thiết trí.
5. Nói pháp tùy thuận Ba-la-mật.
6. Nói pháp sinh ra lực Như Lai.
7. Phân biệt nói pháp ba đời.
8. Nói pháp Bồ-tát không thoái.
9. Nói pháp khen ngợi công đức tất cả Phật.
10. Nói pháp tất cả Bồ-tát hạnh, pháp tất cả Phật bình đẳng, pháp cảnh giới tất cả Như Lai.
Này Phật tử! Đó là mười thứ nói pháp của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở nói pháp này thì được nói pháp Vô thượng của Như Lai.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ thọ trì. Những gì là mười?
1. Thọ trì công đức của tất cả căn lành.
2. Thọ trì pháp đã nói của tất cả Phật.
3. Thọ trì tất cả thí dụ.
4. Thọ trì tất cả pháp môn phương tiện.
5. Thọ trì tất cả pháp môn sinh ra Đà-la-ni.
6. Thọ trì tất cả pháp trừ nghi hoặc.
7. Thọ trì đầy đủ pháp của tất cả Bồ-tát.
8. Thọ trì chỗ tất cả Như Lai thuyết về pháp môn Tam-muội bình đẳng.
9. Thọ trì tất cả pháp môn Phổ chiếu.
10. Thọ trì thần lực tự tại của tất cả chư Phật.
Này Phật tử! Đó là mười thứ thọ trì của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì được pháp thọ trì trí tuệ vô thượng của Như Lai.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ biện tài. Những gì là mười?
1. Biện tài chẳng hư vọng nắm giữ tất cả pháp.
2. Biện tài nơi tất cả pháp không sở hành.
3. Biện tài nơi tất cả pháp không chấp trước.
4. Biện tài nơi tất cả pháp đều rỗng không.
5. Biện tài nơi tất cả pháp không ám chướng.
6. Biện tài nơi chỗ thọ trì tất cả pháp Phật.
7. Biện tài nơi tất cả pháp chẳng do người khác mà được giác ngộ.
8. Biện tài nơi tất cả pháp, phương tiện khéo léo nói lên câu, chữ.
9. Biện tài nơi tất cả pháp nói cho chúng sinh.
10. Biện tài nơi tất cả chúng sinh, lòng bình đẳng quán sát khiến cho họ vui mừng.
Này Phật tử! Đó là mười thứ biện tài của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở biện tài này thì được biện tài phương tiện khéo léo vô thượng của Như Lai.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ thắng pháp. Những gì là mười?
1. Thắng pháp thành thục tất cả chúng sinh.
2. Thắng pháp soi khắp tất cả các pháp.
3. Thắng pháp tu tập tất cả hạnh, tất cả căn lành.
4. Thắng pháp trí tuệ Đại thừa.
5. Thắng pháp tròn đủ không chấp trước tịnh giới.
6. Thắng pháp tất cả căn lành đều hồi hướng Bồ-đề.
7. Thắng pháp siêng tu tinh tấn chẳng lùi.
8. Thắng pháp thu phục tất cả các ma.
9. Thắng pháp du hành tự tại, phát tâm Bồ-đề.
10. Thắng pháp tùy lúc ứng hóa hiện thành Bồ-đề.
Này Phật tử! Đó là mười thứ thắng pháp của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì được được thắng pháp đại trí Vô thượng của Như Lai.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ không chấp trước. Những gì là mười?
1. Không chấp trước đối với tất cả thế giới.
2. Không chấp trước đối với tất cả chúng sinh.
3. Không chấp trước đối với tất cả pháp.
4. Không chấp trước đối với tất cả việc làm.
5. Không chấp trước đối với tất cả căn lành.
6. Không chấp trước đối với tất cả chỗ sinh sống.
7. Không chấp trước đối với tất cả nguyện.
8. Không chấp trước đối với tất cả hạnh.
9. Không chấp trước đối với tất cả Bồ-tát.
10. Không chấp trước đối với tất cả Phật.
Này Phật tử! Đó là mười thứ không chấp trước của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì có thể mau chóng chuyển tất cả tưởng, được trí vô trước thanh tịnh vô thượng.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ tâm bình đẳng. Những gì là mười?
1. Tâm bình đẳng nuôi lớn tất cả công đức.
2. Tâm bình đẳng tất cả pháp ngữ ngôn.
3. Tâm bình đẳng đối với tất cả chúng sinh.
4. Tâm bình đẳng đối với nghiệp báo của tất cả chúng sinh.
5. Tâm bình đẳng vào tất cả pháp.
6. Tâm bình đẳng đối với tất cả cõi Phật, sạch, nhơ.
7. Tâm bình đẳng đối với tánh của tất cả chúng sinh, hoặc tốt hoặc xấu.
8. Tâm bình đẳng đối với tất cả hạnh, không có sự lựa chọn.
9. Tâm bình đẳng vào mười Lực, bốn Vô sở úy của tất cả Như Lai.
10. Tâm bình đẳng vào trí tuệ tất cả Như Lai.
Này Phật tử! Đó là mười thứ tâm bình đẳng của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở tâm này thì được tâm bình đẳng vô thượng của Như Lai.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ sinh ra trí tuệ. Những gì là mười?
1. Vào tánh của tất cả chúng sinh, sinh ra trí tuệ.
2. Vào tất cả cõi Phật không một, không khác sinh ra trí tuệ.
3. Vào sự phân biệt lưới tất cả thế giới mười phương sinh ra trí tuệ.
4. Vào tất cả thế giới cúi, ngước, sấp, ngửa, sinh ra trí tuệ.
5. Phương tiện khéo léo vào tất cả các pháp không một không khác sinh ra trí tuệ.
6. Vào tất cả chủng loại thân khác nhau sinh ra trí tuệ.
7. Vào lưới nghi hoặc, điên đảo của tất cả thế gian đều không sở trước sinh ra trí tuệ.
8. Vào tất cả pháp Nhất thừa rốt ráo sinh ra trí tuệ.
9. Vào tất cả pháp giới, thần lực tự tại sinh ra trí tuệ.
10. Vào chủng tánh chư Phật của tất cả chúng sinh ba đời thường chẳng đoạn tuyệt sinh ra trí tuệ.
Này Phật tử! Đó là mười thứ sinh ra trí tuệ của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì được pháp tạng vô tận.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ biến hóa. Những gì là mười?
1. Biến hóa chúng sinh.
2. Biến hóa thân.
3. Biến hóa cõi Phật.
4. Biến hóa cúng dường.
5. Biến hóa âm thanh.
6. Biến hóa hạnh nguyện.
7. Biến hóa điều phục thành thục chúng sinh.
8. Biến hóa Bồ-đề.
9. Biến hóa nói pháp.
10. Biến hóa trụ trì.
Này Phật tử! Đó là mười thứ biến hóa của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp âm này thì được tất cả pháp biến hóa vô thượng.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ trì. Những gì là mười?
1. Trì Phật.
2. Trì Pháp.
3. Trì chúng sinh.
4. Trì nghiệp.
5. Trì nguyện.
6. Trì hạnh.
7. Trì cảnh giới.
8. Trì diệu.
9. Trì thiện.
10. Trì trí.
Này Phật tử! Đó là mười thứ trì của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở trì này thì đối với tất cả pháp được tự tại trì.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ hy vọng chân chánh lớn. Những gì là mười?
1. Đại Bồ-tát phát tâm như vầy: “Đến hết đời vị lai tất cả chư Phật xuất hiện ở đời, ta sẽ tùy thuận phụng hành khiến chư Phật hoan hỷ” thì được hy vọng chân chánh lớn.
2. “Đối với tất cả Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác, ta sẽ dung sự cung kính cúng dường vô thượng mà cúng dường chư Như Lai” thì được hy vọng chân chánh lớn.
3. “Cung kính cúng dường chư Phật đó rồi, nhất định chư Phật sẽ dạy bảo ta đầy đủ chánh pháp, nghe chánh pháp rồi thì công đức sinh ra ở tất cả các địa của ba đời Bồ-tát đều khiến cho ta được cả” thì được hy vọng chân chánh lớn.
4. Đại Bồ-tát phát tâm như vầy: “Ta sẽ ở số kiếp nhiều chẳng thể nói chẳng thể nói, tu hạnh Bồ-tát, thường chẳng lìa khỏi Phật và các Bồ-tát” thì được hy vọng chân chánh lớn.
5. Đại Bồ-tát phát tâm như vầy: “Ta sẽ chính thức hướng về Bồ-đề, lìa khỏi tất cả sợ như là: sợ chẳng sống, sợ tiếng ác, sợ chết, sợ đường ác, sợ đại chúng… những thứ sợ như vậy ta sẽ xa lìa, ngưng nghỉ, trừ diệt. Tất cả bọn ma ngoại đạo chẳng thể phá hoại ta” thì được hy vọng chân chánh lớn.
6. Đại Bồ-tát phát tâm như vầy: “Khiến cho tất cả chúng sinh rốt ráo thành tựu Bồ-đề vô thượng, an trụ ở Bồ-đề. Thành Bồ-đề rồi, ta sẽ ở chỗ Phật đó cho đến hết thọ mạng, tu hạnh Bồ-tát, cung kính cúng dường chư Như Lai đó. Sau khi chư Như Lai đó diệt độ thì ta sẽ lấy hết xá-lợi, dựng lên tháp Vô thượng mà cúng dường các Ngài. Ta sẽ thọ trì thủ hộ pháp của chư Phật đó” thì được hy vọng chân chánh lớn.
7. Đại Bồ-tát phát tâm như vầy: “Khiến cho tất cả thế giới mười phương đều dùng đồ trang nghiêm vô thượng mà trang nghiêm, rồi ta trụ trì thanh tịnh, bình đẳng. Từ đó sinh ra thần lực tự tại, sáu thứ chấn động”, thì được hy vọng chân chánh lớn.
8. Đại Bồ-tát phát tâm như vầy: “Khiến cho tất cả chúng sinh đều trừ nghi hoặc, trực tâm trong sạch trừ diệt phiền não, vĩnh viễn đóng chặt đường ác, mở cửa đường thiện, thành tựu ánh sáng tuệ, soi sáng trừ diệt ngu si tối tăm, hàng phục bọn ma, ở vào chỗ yên ổn”, thì được hy vọng chân chánh lớn.
9. Đại Bồ-tát phát tâm như vầy: “Ở vô lượng, vô số kiếp khó gặp được Như Lai, khó nghe được chánh pháp, ví như hoa Ưu-đàm-bát ta muốn thấy Phật, nghe thọ chánh pháp nên luôn nghĩ thấy, nghe. Ở chỗ Phật đó, trực tâm trong sạch, lìa mọi dối nịnh, bỏ pháp huyễn, ngụy, thường thấy chư Phật, một lòng cung kính”, thì được hy vọng chân chánh lớn.
10. Đại Bồ-tát phát tâm như vầy: “Ta sẽ đánh trống pháp lớn, mưa pháp cam lồ, làm pháp thí lớn, rống tiếng vô úy thanh tịnh của sư tử lớn, tròn đủ nguyện lớn, an trụ ở pháp giới. Ở vô lượng, vô số kiếp, ta thường vì chúng sinh giảng nói chánh pháp, an trụ ở nghiệp thân, miệng, ý đại Bi, chưa từng mệt chán”, thì được hy vọng chân chánh lớn.
Này Phật tử! Đó là mười thứ hy vọng chân chánh lớn của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì được hy vọng chân chánh lớn trí tuệ vô thượng.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ vào sâu Phật pháp. Những gì là mười?
1. Tất cả thế giới vào đời quá khứ là vào sâu Phật pháp thứ nhất.
2. Tất cả thế giới vào đời vị lai chính là vào sâu Phật pháp thứ hai.
3. Tất cả thế giới vào đời hiện tại, tất cả số thế giới, thế giới hành, thế giới thuyết, thế giới thanh tịnh, thế giới trí đều vào đời hiện tại, đó là vào sâu Phật pháp thứ ba.
4. Tất cả thế giới đều phân biệt thể nhập tất cả thế giới chính là vào sâu Phật pháp thứ tư.
5. Đều phân biệt thể nhập nghiệp báo của tất cả chúng sinh chính là vào sâu Phật pháp thứ năm.
6. Đều phân biệt thể nhập tất cả hạnh Bồ-tát chính là vào sâu Phật pháp thứ sáu.
7. Đều theo thứ lớp biết tất cả Như Lai quá khứ chính là vào sâu Phật pháp thứ bảy.
8. Đều theo thứ lớp biết tất cả chư Phật vị lai xuất hiện ở đời chính là vào sâu Phật pháp thứ tám.
9. Biết hết Phật và quyến thuộc ở tất cả cõi Phật của thế giới mười phương hiện tại đang nói pháp giáo hóa chúng sinh nhiều bằng pháp giới hư không giới. Đó là vào sâu Phật pháp thứ chín.
10. Biết pháp thế gian, biết pháp Thanh văn, Duyên giác, Bồ-tát, biết pháp Như Lai, nhưng đối với những pháp đó không một, không khác mà lại nói một, nói khác. Đối với những pháp đó đều nhập vào pháp giới mà không chỗ nhập vào, như nói pháp tướng mà không bị nhiễm trước. Đó là vào sâu Phật pháp thứ mười.
Này Phật tử! Đó là mười thứ vào sâu Phật pháp của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì có thể vào sâu trí tuệ thậm thâm của quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười chỗ nương tựa để Bồ-tát nương vào đây mà làm hạnh Bồ-tát. Những gì là mười?
1. Nương vào Thiện tri thức làm hạnh Bồ-tát.
2. Nương vào tất cả căn lành làm hạnh Bồ-tát.
3. Nương vào cõi Phật thanh tịnh làm hạnh Bồ-tát.
4. Nương vào việc chẳng bỏ tất cả chúng sinh làm hạnh Bồ-tát.
5. Nương vào sự thâm nhập tất cả Ba-la-mật làm hạnh Bồ-tát.
6. Nương vào sự tròn đầy các nguyện của tất cả Bồ-tát mà làm hạnh Bồ-tát.
7. Nương vào tâm Bồ-đề vô lượng mà làm hạnh Bồ-tát.
8. Nương vào hạnh Bồ-đề của tất cả chư Phật mà làm hạnh Bồ-tát.
9+10. (1)
Này Phật tử! Đó là mười chỗ nương tựa của Đại Bồ-tát. Bồ-tát nương vào đây mà làm hạnh Bồ-tát.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ phát tâm vô úy. Những gì là mười?
1. Phát lòng vô úy diệt tất cả nghiệp chướng.
2. Sau khi Phật diệt độ, phát lòng vô úy thọ trì, thủ hộ chánh pháp.
3. Phát lòng vô úy thu phục tất cả ma.
4. Phát lòng vô úy chẳng tiếc thân mạng.
5. Phát lòng vô úy như pháp điều phục tất cả ngoại đạo.
6. Phát lòng vô úy khiến cho tất cả chúng sinh đều vui mừng.
7. Phát lòng vô úy khiến cho tất cả đại chúng đều vui mừng.
8. Phát lòng vô úy điều phục tất cả Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già….
9. Phát lòng vô úy xa lìa Thanh văn, Duyên giác địa, vào pháp thậm thâm.
10. Phát tâm vô úy, tu hạnh Bồ-tát nhiều chẳng thể nói chẳng thể nói, mà lòng chẳng mệt chán.
Này Phật tử! Đó là mười thứ phát tâm vô úy của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở tâm này thì được đại trí vô sở úy của Như Lai.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ phát tâm không nghi diệt trừ tất cả nghi hoặc. Những gì là mười?
1. Đại Bồ-tát phát tâm như vầy: “Bố thí nhiếp lấy tất cả chúng sinh, Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Thiền định, Trí tuệ, Từ, Bi, Hỷ,
———
¹. Bản Hán thiếu
Xả để nhiếp lấy tất cả chúng sinh chẳng sinh ra nghi hoặc, nếu có sinh ra nghi hoặc thì không thể có vậy.” Đây là phát tâm không nghi trừ diệt tất cả nghi hoặc thứ nhất.
2. Đại Bồ-tát phát tâm như vầy: “Tất cả chư Phật vị lai xuất hiện ở đời thì ta sẽ phụng thờ cung cấp, cung kính cúng dường. Đối với những vị đó chẳng sinh nghi hoặc, nếu sinh nghi hoặc thì không thể có vậy.” Đó là phát tâm không nghi trừ diệt tất cả nghi hoặc thứ hai.
3. Đại Bồ-tát phát tâm như vầy: “Khiến cho tất cả thế giới đủ thứ trang nghiêm phóng ra lưới ánh sáng lớn chiếu khắp. Đối với việc đó chẳng sinh nghi hoặc, nếu sinh nghi hoặc thì không thể có vậy.” Đó là phát tâm không nghi trừ diệt tất cả nghi hoặc thứ ba.
4. Đại Bồ-tát phát tâm như thế vầy: “Ta sẽ đến hết kiếp vị lai, tu hạnh Bồ-tát. Đối với vô lượng, vô số chúng sinh, chẳng thể nghĩ bàn, chẳng thể xưng lường, chẳng thể phân tề, chẳng thể nói chẳng thể nói hết, tất cả tính toán chẳng thể kịp bằng cả pháp giới hư không giới, ta đều dùng sự giáo hóa điều phục vô thượng để thành thục những chúng sinh đó, lòng không mệt chán. Đối với việc đó chẳng sinh nghi hoặc, nếu sinh nghi hoặc thì không thể có vậy.” Đó là phát tâm không nghi trừ diệt tất cả nghi hoặc thứ tư.
5. Đại Bồ-tát phát tâm như vầy: “Ta sẽ thành tựu mỹ mãn các nguyện, làm hạnh Bồ-tát sinh ra Nhất thiết trí, an trụ ở Nhất thiết trí. Đối với việc đó chẳng sinh nghi hoặc, nếu sinh nghi hoặc thì không thể có việc này.” Đó là phát tâm không nghi trừ diệt tất cả nghi hoặc thứ năm.
6. Đại Bồ-tát phát tâm như vầy: “Ta sẽ vì tất cả thế gian hành hạnh Bồ-tát, làm ánh sáng đèn lớn soi khắp pháp Phật. Đối với việc đó chẳng sinh nghi hoặc, nếu sinh nghi hoặc thì không thể có vậy.” Đó là phát tâm không nghi trừ diệt tất cả nghi hoặc thứ sáu.
7. Đại Bồ-tát phát tâm như vầy: “Ta sẽ nói tất cả pháp đều chính là pháp Phật, tùy theo sự ứng ấy mà hóa độ tất cả. Đối với việc đó chẳng sinh nghi hoặc, nếu sinh nghi hoặc thì không thể có vậy.” Đó là phát tâm không nghi trừ diệt tất cả nghi hoặc thứ bảy.
8. Đại Bồ-tát phát tâm như vầy: “Ta sẽ được pháp môn vô
ngại, trừ diệt tất cả chướng ngại, rốt ráo chứng được Chánh giác Vô thượng. Đối với việc đó chẳng sinh nghi hoặc, nếu sinh nghi hoặc thì không thể có vậy.” Đó là phát tâm không nghi trừ diệt tất cả nghi hoặc thứ tám.
9. Đại Bồ-tát phát tâm như vầy: “Ta biết tất cả pháp thế gian tức là pháp xuất thế gian, đoạn dứt tất cả điên đảo, dùng tất cả trang nghiêm mà tự trang nghiêm, không chỗ trang nghiêm, chẳng nhờ người khác mà được giác ngộ. Đối với việc đó chẳng sinh nghi hoặc, nếu sinh nghi hoặc thì không thể có vậy.” Đó là phát tâm không nghi trừ diệt tất cả nghi hoặc thứ chín.
10. Đại Bồ-tát phát tâm như vầy: “Ta sẽ thành Đẳng chánh giác, được Nhất thiết trí, diệt trừ vĩnh viễn tất cả điên đảo nghi hoặc, thành trí một niệm, trí không hai, trí không sở hữu, trí vô ngại, trí vô vi, trí vô trước, trí chẳng thể nói cảnh giới thật tế. Đối với việc đó chẳng sinh nghi hoặc, nếu sinh nghi hoặc thì không thể có vậy.” Đó là phát tâm không trừ diệt tất cả nghi hoặc thứ mười.
Này Phật tử! Đó là mười thứ phát tâm không nghi trừ diệt tất cả nghi hoặc của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì đối với tất cả pháp chư Phật được tâm không nghi.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ chẳng thể nghĩ bàn. Những gì là mười?
1. Tất cả căn lành chẳng thể nghĩ bàn.
2. Tất cả nguyện chẳng thể nghĩ bàn.
3. Hiểu tất cả pháp như huyễn chẳng thể nghĩ bàn.
4. Phát tâm Bồ-đề tu hạnh Bồ-tát, căn lành không chỗ nương trụ mà cũng chẳng mất, không bị nhiễm trước, đó là chẳng thể nghĩ bàn thứ tư.
5. Hiểu sâu tất cả pháp mà cũng chẳng diệt độ khi tất cả các nguyện chưa thành tựu viên mãn, đó là chẳng thể nghĩ bàn thứ năm.
6. Làm hạnh Bồ-tát, thị hiện thọ thai, sinh ra, xuất gia, tu khổ hạnh, đi đến đạo tràng, thu phục các ma, thành Tối chánh giác, chuyển bánh xe chánh pháp, đối với tất cả các pháp được tự tại, thị hiện Đại Bát-niết-bàn mà cũng chẳng bỏ nguyện lớn đại từ cứu hộ
chúng sinh, đó là chẳng thể nghĩ bàn thứ sáu.
7. Thị hiện mười Lực tự tại của Như Lai mà cũng chẳng bỏ long bình đẳng pháp giới, giáo hóa thành tựu tất cả chúng sinh, đó là chẳng thể nghĩ bàn thứ bảy.
8. Hiểu tất cả pháp không tướng mà có tướng, có tướng mà không tướng, chẳng phải kiếp là kiếp, kiếp là chẳng phải kiếp, chẳng phải có là có, có là chẳng phải có, chẳng phải hành là hành, hành là chẳng phải hành, chẳng phải nói là nói, nói là chẳng phải nói, đó là chẳng thể nghĩ bàn thứ tám.
9. Hiểu được phát tâm Bồ-đề cùng với Bồ-đề ngang bằng, hiểu được Bồ-đề cùng với phát tâm Bồ-đề ngang bằng, hiểu được mới phát tâm Bồ-đề và Bồ-đề cùng với tất cả chúng sinh ngang bằng, hiểu được mới phát tâm Bồ-đề và Bồ-đề cùng với tất cả chúng sinh ngang bằng, cũng chẳng sinh tâm điên đảo, tưởng điên đảo, thấy điên đảo, đó là chẳng thể nghĩ bàn thứ chín.
10. Ở trong từng niệm từng niệm vào Diệt tận Tam-muội chánh thọ, diệt tất cả lậu mà chẳng chứng thật tế, lại chẳng hết căn lành hữu lậu. Biết tất cả pháp vô lậu cũng biết lậu diệt hết, biết tất cả pháp Phật là pháp thế gian, ở trong pháp Phật chẳng chấp thủ lấy tướng thế gian, ở trong pháp thế gian chẳng chấp thủ lấy tướng pháp Phật. Tất cả pháp đều vào pháp giới, không sự nhập. Hiểu được tất cả pháp đều không hai, chẳng biến đổi.
Này Phật tử! Đó là mười thứ chẳng thể nghĩ bàn của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì được pháp chẳng thể nghĩ bàn của Như Lai.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ lời nói vi diệu phương tiện khéo léo. Những gì là mười?
1. Lời nói vi diệu phương tiện khéo ở tất cả kinh điển.
2. Lời nói vi diệu phương tiện khéo ở tất cả chỗ thọ sinh.
3. Lời nói vi diệu phương tiện khéo léo giác ngộ tất cả thần lực tự tại của Bồ-tát.
4. Lời nói vi diệu phương tiện khéo léo đối với tất cả nghiệp báo của chúng sinh.
5. Lời nói vi diệu phương tiện khéo léo đối với sự khởi lên sạch, bẩn của tất cả chúng sinh.
6. Lời nói vi diệu phương tiện thiện xảo đối với cửa vô ngại rốt ráo của tất cả pháp.
7. Lời nói vi diệu phương tiện thiện xảo đối với mỗi một phương tiện thế giới của tất cả hư không giới thành, hoại không đâu chẳng hiện.
8. Lời nói vi diệu phương tiện thiện xảo đối với tất cả các phương của tất cả pháp giới cho đến chỗ vi tế, thị hiện thành Đẳng chánh giác, Như Lai tràn đầy tất cả pháp giới cho đến thị hiện Đại Bát-niết-bàn, đều phân biệt nhìn thấy.
9. Lời nói vi diệu phương tiện thiện xảo hiểu được tất cả chúng sinh đều đồng Niết-bàn, không biến đổi mà chẳng bỏ nguyện lớn, cho đến rốt ráo thỏa mãn đầy đủ nguyện Nhất thiết trí.
10. Lời nói vi diệu phương tiện thiện xảo hiểu được tất cả pháp chẳng do người khác giác ngộ mà cũng chẳng lìa các Thiện tri thức, cung kính Như Lai, thuận theo Thiện tri thức, tu các căn lành, hồi hướng căn lành, an trụ căn lành, nối tiếp căn lành, đồng một căn lành, một đạo căn lành, một thành tựu căn lành.
Này Phật tử! Đó là mười thứ lời nói vi mật phương tiện thiện xảo của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì được lời nói vi mật phương tiện thiện xảo vô thượng của Như Lai.
Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm - Quyển 38 - Phẩm 33: Xa Lìa Thế Gian ( Phần 3)
KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT
HOA NGHIÊM
QUYỂN 38
Phẩm 33: XA LÌA THẾ GIAN (Phần 3)
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười trí phân biệt phương tiện thiện xảo. Những gì là mười?
1. Trí phân biệt phương tiện thiện xảo vào tất cả cõi Phật.
2. Trí phân biệt phương tiện thiện xảo vào tất cả chỗ chúng sinh.
3. Trí phân biệt phương tiện thiện xảo vào hoạt động tâm và tâm sở của tất cả chúng sinh.
4. Trí phân biệt phương tiện thiện xảo vào tất cả căn của chúng sinh.
5. Trí phân biệt phương tiện thiện xảo vào các hành nghiệp báo của tất cả chúng sinh.
6. Trí phân biệt phương tiện thiện xảo vào tất cả hạnh của Thanh văn.
7. Trí phân biệt phương tiện thiện xảo vào tất cả hạnh của Duyên giác.
8. Trí phân biệt phương tiện thiện xảo vào tất cả hạnh của Bồ-tát.
9. Trí phân biệt phương tiện thiện xảo vào tất cả pháp thế gian.
10. Trí phân biệt phương tiện thiện xảo vào tất cả pháp Phật.
Này Phật tử! Đó là mười trí phân biệt phương tiện thiện xảo của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì được trí phân biệt phương tiện thiện xảo vô thượng của tất cả chư Phật.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười Chánh thọ Tam-muội. Những gì là mười?
1. Chánh thọ Tam-muội tất cả thế giới.
2. Chánh thọ Tam-muội tất cả thân chúng sinh.
3. Chánh thọ Tam-muội tất cả pháp.
4. Chánh thọ Tam-muội thấy tất cả chư Phật.
5. Chánh thọ Tam-muội khéo léo trụ trì tất cả kiếp.
6. Chánh thọ Tam-muội phương tiện khéo léo sinh ra thân chẳng thể nghĩ bàn.
7. Chánh thọ Tam-muội tất cả thân Như Lai.
8. Chánh thọ Tam-muội khéo léo, tùy thuận giác ngộ bình đẳng tất cả chúng sinh.
9. Ở trong một niệm Chánh thọ Tam-muội của tất cả Bồ-tát.
10. Ở trong một niệm, dùng trí vô ngại thành thục đầy đủ tất cả hạnh Bồ-tát, chẳng bỏ nguyện lớn, trí tuệ hoàn hảo Chánh thọ Tam-muội.
Này Phật tử! Đó là mười thứ Chánh thọ Tam-muội của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở Tam-muội này thì được Chánh thọ Tam-muội trí phương tiện khéo léo vô thượng của tất cả chư Phật.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười tất cả chỗ. Những gì là mười?
1. Tất cả chỗ chúng sinh.
2. Tất cả chỗ cõi Phật.
3. Tất cả chỗ tánh chúng sinh.
4. Tất cả chỗ hỏa tai.
5. Tất cả chỗ thủy tai.
6. Tất cả chỗ Phật.
7. Tất cả chỗ sinh ra trang nghiêm.
8. Tất cả chỗ công đức vô lượng của Như Lai.
9. Tất cả chỗ phân biệt nói pháp.
10. Tất cả chỗ đủ thứ cúng dường Như Lai.
Này Phật tử! Đó là mười thứ tất cả chỗ của Đại Bồ-tát. Nếu
Đại Bồ-tát an trụ ở chỗ này thì được tất cả chỗ đại trí vô thượng Như Lai.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ pháp môn. Những gì là mười?
1. Pháp môn một than đầy khắp tất cả thế giới.
2. Pháp môn thị hiện đủ chủng loại sắc thân ở tất cả thế giới.
3. Pháp môn tất cả thế giới vào một cõi Phật.
4. Pháp môn trụ trì tất cả chúng sinh.
5. Pháp môn thân Như Lai trang nghiêm đầy khắp tất cả thế giới.
6. Pháp môn đến khắp tất cả thế giới.
7. Pháp môn ở trong một niệm du hành tất cả thế giới.
8. Pháp môn ở trong một cõi Phật thị hiện tất cả Như Lai ra đời.
9. Pháp môn một than đầy khắp tất cả pháp giới.
10. Pháp môn ở trong một niệm thị hiện thần lực của tất cả chư Phật.
Này Phật tử! Đó là mười thứ pháp môn của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp môn này thì được pháp môn vô thượng của Như Lai.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ thần thông. Những gì là mười?
1. Phương tiện trí thông sinh ra ý nghĩ về Túc mạng.
2. Phương tiện trí thông sinh ra Thiên nhĩ không ngại.
3. Phương tiện trí thông sinh ra pháp tâm tâm số không thể nghĩ bàn của tất cả chúng sinh.
4. Phương tiện trí thông sinh Thiên nhãn không ngại, quán sát chúng sinh.
5. Phương tiện trí thông sinh ra thần lực tự tại chẳng thể nghĩ bàn, thị hiện cho chúng sinh.
6. Phương tiện trí thông sinh ra một thân thị hiện thế giới chẳng thể nghĩ bàn.
7. Phương tiện trí thông sinh ra việc ở trong một niệm đi đến
thế giới nhiều chẳng thể nói hết.
8. Phương tiện trí thông sinh ra đồ trang nghiêm nhiều chẳng thể nghĩ bàn để trang nghiêm tất cả thế giới.
9. Phương tiện trí thông sinh ra hóa thân nhiều chẳng thể nói hết, để thị hiện cho chúng sinh.
10. Phương tiện trí thông sinh ra thế giới chẳng thể nói hết mà ở đó thành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác chẳng thể nghĩ bàn để thị hiện cho chúng sinh.
Này Phật tử! Đó là mười thứ thần thông của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở thần thông đó thì được đại phương tiện trí thông vô thượng, hiển hiện thần lực tự tại của chư Phật.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười minh. Những gì là mười?
1. Phương tiện trí minh sinh ra sự rõ biết nghiệp báo của tất cả chúng sinh.
2. Phương tiện trí minh sinh ra sự rõ biết tịnh tâm tịch diệt giải thoát của cảnh giới tất cả chúng sinh.
3. Phương tiện trí minh Kim cang sinh ra sự thể nhập vào tất cả thế giới, tất cả chúng sinh, đủ chủng loại tất cả pháp quyết định không sở hữu.
4. Phương tiện trí minh sinh ra âm thanh tịnh diệu chẳng thể nghĩ bàn mà vô lượng thế giới không đâu chẳng nghe khắp.
5. Phương tiện trí minh sinh ra trí tuệ trừ diệt tất cả sự hủy hoại nhiễm trước.
6. Phương tiện trí minh sinh ra phương tiện thọ sinh, phương tiện chẳng thọ sinh.
7. Phương tiện trí minh chuyển các thọ, tưởng ở tất cả cảnh giới.
8. Phương tiện trí minh biết tất cả pháp không tánh, không phi tánh, không tướng, không phi tướng; một tánh không tánh mà ở vô lượng kiếp nói vô số pháp, tu tập căn lành, thành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.
9. Phương tiện trí minh biết tất cả chúng sinh sinh cũng biết không sinh, biết tất cả chúng sinh diệt, cũng biết không diệt, biết
nhân, biết duyên, biết sự việc, biết cảnh giới, biết hành, biết sinh, biết diệt, biết chúng sinh nói, biết ngu si, biết lìa ngu si, biết điên đảo, biết chẳng phải điên đảo, biết dơ bẩn, biết sạch trong, biết sinh tử, biết Niết-bàn, biết có, biết không, biết nhiễm trước, biết chẳng nhiễm trước, biết kiên cố, biết lìa khỏi, biết chuyển, biết chẳng chuyển, biết khởi, biết chẳng khởi, biết hoại, biết đạo, biết thành thục, biết căn, biết chúng sinh nhận sự giáo hóa, tùy theo loại người mà đáp ứng, giáo hóa chúng sinh chưa từng mất sở hành Bồ-tát. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác là vì giáo hóa chúng sinh. Vậy nên Đại Bồ-tát thường hóa độ chúng sinh mà chẳng mất hạnh Bồ-tát, thân chẳng mệt mỏi, chẳng trái với tất cả chúng sinh, quán sát duyên khởi.
10. Phương tiện trí minh chẳng đắm các cõi, chẳng khởi lòng chấp trước, chẳng đắm trước chư Phật chẳng khởi long chấp trước, chẳng đắm tất cả pháp chẳng khởi lòng chấp trước, chẳng đắm thế giới, chẳng khởi lòng chấp trước, chẳng đắm chúng sinh chẳng khởi lòng chấp trước, chẳng thấy chúng sinh, chẳng hóa chúng sinh, chẳng điều phục chúng sinh, chẳng vì chúng sinh nói pháp mà cũng chẳng bỏ hạnh nguyện Bồ-tát, nuôi lớn đại Bi, thấy tất cả Phật, nghe thọ chánh pháp chưa từng quên mất, được nương quả Phật, gieo trồng các căn lành, ở chỗ Như Lai chẳng bỏ lòng cung kính cúng dường, nuôi lớn lòng cung kính cúng dường, thành thục đầy đủ tâm ngang bằng pháp giới; thần lực tự tại chấn động sáu thứ nơi vô lượng thế giới chẳng thể nghĩ bàn, biết đủ chủng loại nói pháp, biết số chúng sinh, biết đủ chủng loại chúng sinh, biết khổ khởi lên, biết khổ diệt đi, biết tất cả hành khổ, biết tất cả hành đều như ánh chớp, làm hạnh Bồ-tát đoạn dứt vĩnh viễn tất cả căn bản sinh tử, có thể cứu hộ hết tất cả chúng sinh. Làm hạnh Bồ-tát không bị ô nhiễm, chẳng đoạn chủng tánh của tất cả Như Lai, phát tâm như vua núi Tu-di chẳng thể lay động, trừ diệt tất cả mọi tư tưởng điên đảo, cửa Nhất thiết trí đều hiện ở trước mặt, chẳng động, chẳng hoại, thành Đẳng chánh giác, ở trong biển sinh tử có thể độ hết tất cả chúng sinh.
Này Phật tử! Đó là mười minh của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát
an trụ ở minh này thì được trí minh phương tiện khéo léo vô thượng của Như Lai.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ giải thoát. Những gì là mười?
1. Giải thoát phiền não.
2. Giải thoát tà kiến.
3. Giải thoát sự thiêu đốt.
4. Giải thoát ám, giới, nhập.
5. Giải thoát khỏi Thanh văn, Duyên giác địa.
6. Giải thoát Vô sinh pháp nhẫn.
7. Giải thoát chẳng đắm trước tất cả cõi Phật, tất cả chúng sinh, tất cả các pháp.
8. Trụ vô lượng, vô biên các địa Bồ-tát.
9. Lìa các hạnh Bồ-tát, trụ ở Như Lai địa.
10. Giải thoát ở trong một niệm có thể biết hết các pháp của tất cả ba đời.
Này Phật tử! Đó là mười thứ giải thoát của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì có thể vì khắp tất cả chúng sinh mà làm Phật sự vô thượng.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ vườn rừng. Những gì là mười?
1. Vườn rừng sinh tử, làm hạnh Bồ-tát chẳng khởi lên ưu não.
2. Vườn rừng giáo hóa chúng sinh, chẳng chán chúng sinh.
3. Vườn rừng tất cả kiếp, gồm thâu tất cả đại hạnh của Bồ-tát.
4. Vườn rừng thế giới trong sạch, tánh không nhiễm trước.
5. Vườn rừng cung điện tất cả ma, thu phục cảnh giới của ma.
6. Vườn rừng nghe thọ chánh pháp, chánh niệm quán sát.
7. Vườn rừng sáu pháp Ba-la-mật, bốn Nhiếp pháp, ba mươi bảy phẩm đạo, tu tập cảnh giới của Từ phụ.
8. Vườn rừng mười Lực, bốn Vô sở úy cho đến tất cả pháp Phật, chẳng nghĩ đến pháp khác.
9. Vườn rừng Bồ-tát thị hiện tất cả thần lực công đức vô
lượng, vô biên, chuyển bánh xe pháp thanh tịnh điều phục chúng sinh.
10. Vườn rừng ở trong một niệm, vì tất cả chúng sinh hiện thành Chánh giác, Pháp thân như hư không đầy khắp tất cả thế giới bình đẳng giác ngộ.
Này Phật tử! Đó là mười thứ vườn rừng của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở vườn rừng này thì được vườn rừng lìa ưu não, được an lạc vô thượng của Như Lai.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ cung điện. Những gì là mười?
1. Cung điện phát tâm Bồ-đề, chẳng quên mất.
2. Cung điện công đức trí tuệ mười nghiệp lành, giáo hóa thành thục chúng sinh cõi Dục.
3. Cung điện chỗ ở của bốn trời Phạm, giáo hóa thành thục chúng sinh cõi Sắc.
4. Cung điện thọ sinh của trời Tịnh cư, tất cả phiền não chẳng thể nhiễm.
5. Cung điện thọ sinh của trời Vô sắc giới, diệt trừ chỗ chướng nạn của chúng sinh.
6. Cung điện giáng sinh vào thế giới chẳng sạch, muốn khiến cho chúng sinh đoạn trừ tất cả phiền não.
7. Cung điện hiện ở thâm cung có sắc, vị, vợ con, thể nữ, giáo hóa thành thục chúng sinh vốn đồng hạnh nghiệp.
8. Cung điện hiện làm bốn Đại Thiên vương, Đế Thích, Phạm vương của bốn thiên hạ, vì điều phục chúng sinh tâm được tự tại.
9. Cung điện mệnh lệnh thần lực tự tại tất cả Bồ-tát, trí tuệ tự tại của tất cả các thiền giải thoát Tam-muội.
10. Cung điện thọ ký chư Phật vua Nhất thiết trí tự tại vô thượng, mười Lực trang nghiêm, làm việc Pháp vương, tất cả pháp tự tại.
Này Phật tử! Đó là mười thứ cung điện của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì được thọ ký pháp tự tại tất cả Pháp vương.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ ưa thích. Những gì là mười?
1. Ưa tịch tĩnh, chẳng tán loạn.
2. Ưa minh tuệ, giỏi phân biệt pháp.
3. Ưa đi đến chỗ tất cả Phật hiện tiền nghe pháp để thọ trì.
4. Ưa tất cả Phật đầy khắp mười phương.
5. Ưa thần lực tự tại của Bồ-tát, vô lượng pháp môn thị hiện thân chúng sinh.
6. Ưa Tam-muội, ở một Tam-muội môn sinh ra tất cả Tam-muội môn.
7. Ưa Đà-la-ni môn, nắm giữ tất cả pháp giáo hóa chúng sinh chẳng quên mất.
8. Ưa biện tài, với một câu, một chữ mà bất khả thuyết kiếp nói không cùng tận.
9. Ưa Bồ-đề, dùng vô lượng pháp hiện nhiều thân chúng sinh để thành Chánh giác.
10. Ưa chuyển bánh xe pháp, theo đúng như pháp điều phục tất cả ngoại đạo.
Này Phật tử! Đó là mười thứ ưa thích của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở sự ưa thích này thì được sự ưa thích pháp Vô thượng của tất cả chư Phật.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ trang nghiêm. Những gì là mười?
1. Trang nghiêm sức chẳng thể hoại.
2. Vô úy trang nghiêm chẳng sinh sợ hãi.
3. nghĩa trang nghiêm, nói pháp môn bất khả thuyết nghĩa không cùng tận.
4. Pháp trang nghiêm, nói tám mươi bốn ngàn Pháp tạng chẳng quên mất.
5. Nguyện trang nghiêm, nguyện của tất cả Bồ-tát chẳng thoái chuyển.
6. Hạnh trang nghiêm, hạnh của Bồ-tát Phổ Hiền rốt ráo.
7. Cõi Phật trang nghiêm, thọ trì tất cả cõi Phật, vì tất cả cõi Phật.
8. Diệu âm trang nghiêm, mưa đại pháp cam lồ tràn đầy tất cả cõi Phật.
9. Thọ trì trang nghiêm, ở tất cả kiếp, làm hạnh Bồ-tát chẳng đoạn tuyệt.
10. Biến hóa trang nghiêm, với một thân chúng sinh thị hiện tất cả thân chúng sinh mà tất cả chúng sinh không ai chẳng thấy biết, chuyên cầu mười Lực, Nhất thiết trí chẳng thoái chuyển.
Này Phật tử! Đó là mười thứ trang nghiêm của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì được trang nghiêm vô thượng của tất cả chư Phật.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ phát tâm bất động. Những gì là mười?
1. Phát tâm bất động, tất cả sở hữu đều có thể bỏ hết.
2. Phát tâm bất động, sinh ra tất cả chánh pháp chư Phật.
3. Phát tâm bất động, cung kính cúng dường tất cả chư Phật.
4. Phát tâm bất động, quán sát tất cả chúng sinh bằng tâm bình đẳng.
5. Phát tâm bất động, bảo hộ tất cả chúng sinh.
6. Phát tâm bất động, một hướng chuyên cầu tất cả Phật pháp chưa từng ngưng nghỉ.
7. Phát tâm bất động, cùng tất cả chúng sinh nhiều kiếp tu hạnh Bồ-tát.
8. Phát tâm bất động, thành thục tín căn, tín chẳng đục, tín lìa bẩn, tín sáng sạch, tín cung kính cúng dường tất cả Phật, tín chẳng thoái chuyển, tín bất hoại.
9. Phát tâm bất động, thành thục đầy đủ rốt ráo Nhất thiết trí.
10. Phát tâm bất động, thành thục các hạnh của tất cả Bồ-tát.
Này Phật tử! Đó là mười thứ phát tâm bất động của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì được tâm bất động Nhất thiết trí vô thượng.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ thâm tâm chẳng bỏ. Những gì là mười?
1. Thâm tâm chẳng bỏ giác ngộ Bồ-đề của tất cả chư Phật.
2. Thâm tâm chẳng bỏ giáo hóa thành thục tất cả chúng sinh.
3. Thâm tâm chẳng bỏ chẳng đoạn tất cả chủng tánh chư Phật.
4. Thâm tâm chẳng bỏ gần gũi Thiện tri thức.
5. Thâm tâm chẳng bỏ cung kính cúng dường tất cả chư Phật ở tất cả cõi Phật.
6. Thâm tâm chẳng bỏ chuyên cầu Đại thừa và tất cả công đức.
7. Thâm tâm chẳng bỏ ở tất cả chỗ Phật, tu hành phạm hạnh, hộ trì tịnh giới.
8. Thâm tâm chẳng bỏ bảo hộ tất cả Bồ-tát.
9. Thâm tâm chẳng bỏ nghe trì tất cả pháp Phật.
10. Thâm tâm chẳng bỏ tu tập tất cả hạnh nguyện Bồ-tát, một hướng chuyên cầu tất cả pháp Phật.
Này Phật tử! Đó là mười thâm tâm chẳng bỏ của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì được chánh pháp thâm tâm chẳng bỏ của tất cả chư Phật
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ trí quán sát. Những gì là mười?
1. Trí tuệ quán sát khéo léo phân biệt tất cả các pháp.
2. Trí tuệ quán sát tất cả căn lành ba đời.
3. Trí tuệ quán sát thần lực tự tại của tất cả hạnh Bồ-tát.
4. Trí tuệ quán sát cửa phương tiện thiện xảo của tất cả các pháp.
5. Trí tuệ quán sát tất cả Phật trí.
6. Trí tuệ quán sát tất cả cửa Đà-la-ni.
7. Trí tuệ quán sát tất cả thế giới thường nói chánh pháp.
8. Trí tuệ quán sát vào sâu tất cả pháp giới.
9. Trí tuệ quán sát tất cả thế giới mười phương chẳng thể nghĩ bàn.
10. Trí tuệ quán sát tất cả pháp Phật, trí tuệ quán sát trí không chướng ngại.
Này Phật tử! Đó là mười trí tuệ quán sát của Đại Bồ-tát. Nếu
Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì được đại trí quán sát Như Lai vô thượng.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ pháp phân biệt. Những gì là mười?
1. Phân biệt tất cả các pháp đều từ duyên khởi.
2. Phân biệt tất cả pháp đều như huyễn.
3. Phân biệt tất cả pháp đều không tranh tụng.
4. Phân biệt tất cả pháp vô lượng, vô biên.
5. Phân biệt tất cả pháp không chỗ nương trú.
6. Phân biệt tất cả pháp đều như kim cang.
7. Phân biệt tất cả pháp đều là Như Lai.
8. Phân biệt tất cả pháp đều tịch tĩnh.
9. Phân biệt tất cả pháp đều là chánh đạo.
10. Phân biệt tất cả pháp đều là một tướng, một nghĩa.
Này Phật tử! Đó là mười thứ pháp phân biệt của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì được phương tiện thiện xảo có thể phân biệt hết tất cả các pháp.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ không dơ bẩn. Những gì là mười?
1. Thâm tâm không nhơ bẩn.
2. Trừ diệt nghi hoặc không nhơ bẩn.
3. Xa lìa tà kiến không nhơ bẩn.
4. Cảnh giới không nhơ bẩn.
5. Muốn được Nhất thiết trí không nhơ bẩn.
6. Các biện tài không nhơ bẩn.
7. Vô ký không nhơ bẩn.
8. Chỗ trụ tất cả Bồ-tát không nhơ bẩn.
9. Tất cả Bồ-tát Chánh thọ Tam-muội không nhơ bẩn.
10. Ba mươi hai tướng, trăm phước trang nghiêm, thành thục tất cả các pháp Bạch tịnh, rốt ráo chứng được Bồ-đề vô thượng không nhơ bẩn.
Này Phật tử! Đó là mười thứ không nhơ bẩn của Đại Bồ-tát.
Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì được pháp Vô cấu vô thượng của tất cả Phật.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ trí ấn. Những gì là mười?
1. Đại Bồ-tát biết khổ khổ, biết biến dịch khổ, hành khổ nên chẳng sinh biếng nhác, tu hạnh Bồ-tát, một hướng chuyên cầu Bồ-đề vô thượng, chẳng lo, chẳng sợ, chẳng kinh, chẳng hãi, chẳng bỏ tâm Bồ-đề đại nguyện, kiên cố không thoái, rốt ráo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Đó là ấn thứ nhất.
2. Tất cả phàm phu chúng sinh đều có phiền não, điên đảo, hoặc loạn. Những chúng sinh đó dùng lời thô bỉ mắng chửi Bồ-tát, hoặc dùng dao gậy, sành đá mà gây hại họ. Bồ-tát, lúc bấy giờ, lòng không ưu não, tu hạnh Bồ-tát, chính hướng Bồ-đề, tu tập pháp nhẫn, thọ chứng vô sinh. Đó là ấn thứ hai.
3. Đại Bồ-tát nghe pháp Phật thậm thâm, khen ngợi Nhất thiết trí. Nghe rồi Bồ-tát một hướng tín giải. Đó là ấn thứ ba.
4. Đại Bồ-tát nghĩ như vậy: “Ta phát tâm Bồ-đề, rốt ráo thành thục quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Tất cả chúng sinh trôi lăn trong năm đường chịu vô lượng khổ. Ta sẽ khiến cho họ đều rất hoan hỷ, siêng hành tinh tấn tu tập căn lành, qua dòng sinh tử, mãi được an lạc.” Đó là ấn thứ tư.
5. Đại Bồ-tát hiểu được trí Như Lai vô lượng, vô biên mà chưa bằng Như Lai. Ở chỗ Như Lai nghe vô lượng, vô biên trí, ở trong văn tự phân biệt giải rõ biết ngang bằng với Như Lai. Đó là ấn thứ năm.
6. Đại Bồ-tát thành thục dục thiện, dục chẳng thể hoại, dục thậm thâm, dục thắng, dục công đức, dục trang nghiêm, dục vô tỷ, dục vô thượng, dục kiên cố, dục rốt ráo chánh cầu Bồ-đề vô thượng, dục tất cả bọn ma và ngoại đạo cùng quyến thuộc của chúng chẳng thể hoại, dục chẳng lui Bồ-đề vô thượng. Đó là ấn thứ sáu.
7. Đại Bồ-tát chẳng tiếc thân mạng, không còn sợ hãi tu hạnh Bồ-tát, phát tâm Bồ-đề, hướng về Nhất thiết trí được ánh sáng trí tuệ của tất cả Phật, chẳng bỏ Bồ-đề Phật, chẳng bỏ Thiện tri thức. Đó là ấn thứ bảy.
8. Đại Bồ-tát, nếu thiện nam, thiện nữ nào học Đại thừa thì nuôi lớn các căn lành chư Phật, an trụ ở căn lành, nhiếp thủ Nhất thiết trí, tâm chẳng thoái chuyển Bồ-đề. Đó là ấn thứ tám.
9. Đại Bồ-tát khiến cho tất cả chúng sinh trụ ở tâm bình đẳng, tu Nhất thiết trí, vì chúng sinh nói pháp khiến cho họ đều chẳng thoái chuyển Bồ-đề vô thượng, nuôi lớn đại Bi. Đó là ấn thứ chín.
10. Đại Bồ-tát thuận theo tất cả căn lành chư Phật ba đời nối tiếp hạt giống Phật, sinh ra Nhất thiết trí. Đó là ấn thứ mười.
Này Phật tử! Đó là mười thứ trí ấn của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát thành thục trí ấn này thì mau chóng được quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, đầy đủ trí ấn vô thượng của Như Lai.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ ánh sáng trí tuệ. Những gì là mười?
1. Ánh sáng trí tuệ quyết định của Đại Bồ-tát ở nơi Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.
2. Ánh sáng trí tuệ thấy tất cả Phật.
3. Ánh sáng trí tuệ thấy tất cả chúng sinh chết chỗ này, sinh chỗ kia.
4. Ánh sáng trí tuệ khai ngộ tất cả chúng sinh, khiến cho họ đều chính cầu kinh pháp.
5. Ánh sáng trí tuệ nương Thiện tri thức phát tâm Bồ-đề, nuôi lớn căn lành.
6. Ánh sáng trí tuệ thị hiện tất cả chư Phật.
7. Ánh sáng trí tuệ hóa độ tất cả chúng sinh khiến cho họ đều thành thục, an trụ Phật địa.
8. Ánh sáng trí tuệ phân biệt giải nói pháp chẳng thể nghĩ bàn.
9. Ánh sáng trí tuệ phương tiện thiện xảo thần lực trụ trì của tất cả Phật.
10. Ánh sáng trí tuệ viên mãn đầy đủ tất cả Ba-la-mật.
Này Phật tử! Đó là mười thứ ánh sáng trí tuệ của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì được ánh sáng trí tuệ vô thượng của tất cả pháp Phật.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ trụ không thể đo lường
mà tất cả chúng sinh, Thanh văn và Duyên giác không thể sánh kịp. Những gì là mười?
1. Đại Bồ-tát trụ ở thật tế, trụ mà chẳng thọ chứng, tất cả sở nguyện chưa thành thục viên mãn. Đó là trụ không thể đo lường thứ nhất của Bồ-tát.
2. Đại Bồ-tát gieo trồng căn lành thanh tịnh ngang bằng pháp giới mà đối với những căn lành đó không bị nhiễm trước. Đó là Bồ-tát trụ không thể đo lường thứ hai của Bồ-tát.
3. Đại Bồ-tát hiểu rõ hạnh Bồ-tát giống huyễn hóa, tất cả các pháp đều tịch diệt cả, đối với các pháp Phật chẳng sinh nghi hoặc. Đó là trụ không thể đo lường thứ ba của Bồ-tát.
4. Đại Bồ-tát lìa khỏi tâm sinh tử, ở số kiếp nhiều chẳng thể nói, tu hạnh Bồ-tát, viên mãn tất cả nguyện lớn mà chẳng khởi lên lòng lười chán giữa chừng. Đó là trụ không thể đo lường thứ tư của Bồ-tát.
5. Đại Bồ-tát trụ ở tất cả pháp không chỗ nương trú, đều tịch diệt hết mà chẳng chứng Niết-bàn, đạo Nhất thiết trí chưa thành thục viên mãn vậy. Đó là trụ không thể đo lường thứ năm của Bồ-tát.
6. Đại Bồ-tát biết tất cả kiếp chẳng phải kiếp mà nói thật tất cả kiếp. Đó là trụ không thể đo lường thứ sáu của Bồ-tát.
7. Đại Bồ-tát biết tất cả hạnh chẳng phải hạnh mà chẳng bỏ đạo hạnh chánh cầu pháp Phật. Đó là trụ không thể đo lường thứ bảy của Bồ-tát.
8. Đại Bồ-tát hiểu rõ được tâm là ba cõi, tâm là ba đời; rõ biết tâm ấy vô lượng, vô biên. Đó là trụ không thể đo lường thứ tám của Bồ-tát.
9. Đại Bồ-tát vì một chúng sinh mà ở số kiếp nhiều chẳng thể nói, tu hạnh Bồ-tát, muốn cho họ an trụ ở Nhất thiết trí địa. Một chúng sinh như thế thì tất cả chúng sinh cũng lại như vậy. Bồ-tát chẳng sinh lòng nhàm chán. Đó là trụ không thể đo lường thứ chín của Bồ-tát.
10. Đại Bồ-tát tuy viên mãn đầy đủ các hạnh Bồ-tát mà chẳng thủ Chánh giác. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát nghĩ như vầy: “Ta chẳng thọ Chánh giác mà làm hạnh Bồ-tát ở trong vô lượng kiếp là muốn vô
lượng chúng sinh đều an trụ ở Bồ-đề vô thượng.” Đó là không thể đo lường thứ mười của Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát trụ ở pháp này thì được trụ đại trí không thể đo lường vô thượng của tất cả pháp Phật.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ phát tâm không biếng nhác. Những gì là mười?
1. Đại Bồ-tát nghĩ như vầy: “Ta phát tâm không biếng nhác thu phục tất cả ma và bà con của chúng.”
2. Phát tâm không biếng nhác theo đúng như pháp thu phục tất cả ngoại đạo.
3. Phát tâm không biếng nhác nói pháp thâm diệu khiến cho tất cả chúng sinh đều vui mừng.
4. Phát tâm không biếng nhác viên mãn đầy đủ các Ba-la-mật ngang bằng tất cả pháp giới.
5. Phát tâm không biếng nhác khiến cho tất cả chúng sinh tích tập thành thục viên mãn tất cả kho công đức.
6. Phát tâm không biếng nhác: “Ta sẽ tu hạnh Bồ-tát để thành thục đầy đủ đạo Bồ-đề vô thượng của tất cả Như Lai và những việc lớn lao cao rộng rất khó thành thục viên mãn.”
7. Phát tâm không biếng nhác dùng pháp Vô thượng giáo hóa điều phục tất cả chúng sinh, khiến cho họ đều thành thục.
8. Phát tâm không biếng nhác ở tất cả thế giới, với đủ chủng loại hình sắc khác nhau, trang nghiêm vô lượng mà thành tựu Chánh giác.
9. Phát tâm không biếng nhác, Đại Bồ-tát phát tâm như vầy: “Khi ta tu hạnh Bồ-tát, nếu có chúng sinh đều cầu xin thân ta, hoặc xin tay, chân, tai, mũi, máu, thịt, xương, tủy, vợ con, voi, ngựa, đất nước… những loại như vậy ta đều có thể cho hết, cho đến chẳng sinh lòng hối tiếc trong một ý nghĩ. Ta có thể đem chúng ban cho, đem lại nhiều lợi ích an vui cho tất cả chúng sinh mà chẳng cầu quả báo, lấy lòng đại Bi làm đầu.”
10. Phát tâm không biếng nhác, Đại Bồ-tát nghĩ như vầy: “Ở trong một niệm, ba đời tất cả Phật, tất cả pháp Phật, tất cả chúng sinh, tất cả cõi, tất cả thế giới, tất cả không giới, tất cả pháp giới, tất
cả thi thiết ngữ giới, tất cả tịch diệt Niết-bàn giới… tất cả các pháp như vậy, ta dùng một niệm tuệ tương ứng rõ biết hết tướng riêng biệt, sáng tỏ cách tu, phân biệt cách tu, trí biết sự đoạn sự chứng. Đối với các pháp chẳng chấp lấy hư vọng, không một, không khác, không chỗ phân biệt, không chỗ tu tập, không cảnh giới, không sở hữu. Trí tuệ không hai biết tất cả hai, trí tuệ không tướng biết tất cả tướng, trí tuệ quang minh biết quang minh giới của tất cả thế gian, trí tuệ thế giới biết tất cả thế giới, trí tuệ phi thế giới biết tất cả thế giới, trí tuệ chúng sinh địa biết tất cả chúng sinh giới, trí tuệ vô trước rốt ráo hạnh vô trước, trí tuệ không kiên cố biết tất cả kiên cố, trí tuệ không nhiễm biết tất cả phiền não, trí tuệ vô tận tế biết tận cùng tất cả, trí tuệ pháp giới đẳng ở tất cả thế giới, thị hiện thân ấy, trí tuệ lìa tất cả ngôn âm sinh ra tất cả ngôn âm vi diệu, trí tuệ một tánh nói pháp không tánh, trí tuệ một cảnh thị hiện đủ chủng loại những cảnh giới khác nhau, trí tuệ biết chẳng thể nói các pháp thị hiện vô lượng đại thần biến tự tại, trí tuệ biết tất cả địa hiển hiện đại thần biến tự tại. Thần biến tự tại Nhất thiết trí giáo hóa thành thục tất cả chúng sinh.”
Này Phật tử! Đó là mười thứ phát tâm không giải đãi của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở tâm này thì được pháp không giải đãi vô thượng của tất cả chư Phật.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ tâm chính trực như vua núi Tu-di. Những gì là mười?
1. Đại Bồ-tát thường tu pháp chánh niệm Nhất thiết trí. Đó là tâm chính trực như vua núi Tu-di quyết định nơi Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thứ nhất.
2. Đại Bồ-tát quán sát tất cả pháp đều không, tất cả pháp không sở hữu. Đó là tâm chính trực như vua núi Tu-di quyết định nơi Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thứ hai.
3. Đại Bồ-tát ở vô lượng, vô số kiếp làm hạnh Bồ-tát, dùng tất cả pháp Bạch tịnh đầy đủ phát tâm quyết định biết rõ pháp vô lượng trí Như Lai, hướng về, gom chứa các pháp Bạch tịnh. Đó là tâm chính trực như vua núi Tu-di quyết định nơi Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thứ ba.
4. Đại Bồ-tát long vì tất cả Phật pháp, cung kính cúng dường các Thiện tri thức, chẳng khởi lòng nghi, chẳng cầu lợi dưỡng. Lại xa lìa lòng trộm pháp, chỉ khởi lên lòng Nhất thiết trí vô thượng cung kính cúng dường. Đó là tâm chính trực như vua núi Tu-di quyết định nơi Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thứ tư.
5. Đại Bồ-tát nếu bị tất cả chúng sinh mắng chửi làm nhục, tạo ra tất cả khổ, thậm chí đoạt mất mạng thì chẳng nhân việc này mà bỏ tâm Bồ-đề, lòng cũng không tan nát, chẳng sinh lòng sân nhuế, đối với tất cả chúng sinh chẳng bỏ đại Bi trang nghiêm mà còn nuôi lớn đại Bi. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát thành thục tất cả pháp Như như xả nên quyết định biết rõ pháp Đại nhẫn của Như Lai. Đó là tâm chính trực như vua núi Tu-di quyết định nơi Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thứ năm.
6. Đại Bồ-tát thành thục công đức tăng thượng, công đức thiên tăng thượng, công đức nhân tăng thượng, công đức sắc tăng thượng, công đức lực tăng thượng, công đức quyến thuộc tăng thượng, công đức dục tăng thượng, công đức vương pháp tăng thượng, công đức tự tại tăng thượng. Bồ-tát đó chẳng nhiễm trước niềm ưa thích của vị, chẳng nhiễm trước niềm ưa thích của dục, chẳng nhiễm trước niềm ưa thích của cải, chẳng nhiễm trước niềm ưa thích quyến thuộc… chỉ chuyên cầu chánh pháp đế, tròn đầy chánh pháp đế, chánh pháp biện, chánh pháp rốt ráo, hướng về đèn sáng chánh pháp, hướng về chánh pháp cứu hộ, hướng về chánh pháp quy y, hướng về đường chánh pháp, hướng về nghĩa chánh pháp, ưa cầu chánh pháp, ưa trụ ở pháp tịch tĩnh. Đại Bồ-tát tuy thành thục tất cả an lạc như vậy đều xa lìa cảnh giới ma. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát ở đời quá khứ phát tâm như thế này: “Khiến cho tất cả chúng sinh đều xa lìa hết mọi cảnh giới ma, trụ ở cảnh giới của Phật.” Đó là tâm chính trực như vua núi Tu-di quyết định nơi Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thứ sáu.
7. Đại Bồ-tát siêng tu tinh tấn, chánh cầu quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, ở trong a-tăng-kỳ kiếp tu hạnh Bồ-tát. Như ta hôm nay mới phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, mà cũng chẳng kinh hãi, chẳng lo, chẳng sợ, làm hạnh Bồ-tát tuy
có thể mau chóng thành Chánh giác nhưng vì hóa độ chúng sinh nên ở trong vô lượng kiếp tu hạnh Bồ-tát. Đó là tâm chính trực như vua núi Tu-di quyết định nơi Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thứ bảy.
8. Đại Bồ-tát biết tất cả chúng sinh khó điều phục, khó hóa độ, chẳng biết ân, chẳng biết đền ân. Vì chúng sinh đó nên Bồ-tát phát tâm đại trang nghiêm mà tự trang nghiêm, muốn khiến cho tất cả chúng sinh tâm được cảnh giới tự tại tùy ý, chẳng sinh lòng ác, chẳng đối với kẻ khác mà sinh lòng phiền não. Đó là tâm chính trực như vua núi Tu-di quyết định nơi Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thứ tám.
9. Đại Bồ-tát nghĩ như vầy: “Ta chẳng nương người khác để phát tâm Bồ-đề, tu hạnh Bồ-tát. Không có người nào trợ giúp ta tu hạnh Bồ-tát, chỉ một mình ta, đến hết kiếp vị lai, tu hạnh khổ Bồ-tát, gom chứa tất cả chánh pháp chư Phật, thành đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Thân mình thanh tịnh cũng khiến cho tất cả chúng sinh thanh tịnh, tự biết cảnh giới của mình, biết cảnh giới người khác, ta sẽ cùng cảnh giới chư Phật ba đời.” Đó là tâm chính trực như vua núi Tu-di quyết định nơi Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thứ chín.
10. Đại Bồ-tát thấy biết như vầy: “Không có một pháp tu hạnh Bồ-tát, không có một pháp tròn đủ hạnh Bồ-tát, không có một pháp điều phục chúng sinh, không có một pháp hóa độ chúng sinh, chẳng thấy có pháp cung kính cúng dường tất cả chư Phật, chẳng thấy có pháp vị lai thành đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, chẳng thấy có pháp hiện tại thành đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, không có một pháp quá khứ nói pháp, vị lai nói pháp, hiện tại nói pháp, không có một pháp có thể nói pháp cũng không pháp nói được mà Đại Bồ-tátchẳng bỏ lòng đại nguyện Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát sinh ra quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác như vậy, thâm nhập vào tất cả các pháp hạnh thậm thâm, hạnh không sở hữu mà Đại Bồ-tát này tu tập, gom chứa thiện nghiệp, căn lành và thanh tịnh tất cả các pháp đối trị, trí tuệ thành thục viên mãn, ở trong một niệm có thể gom chứa, nuôi
lớn tất cả các pháp căn lành. Nếu tất cả pháp không sở hữu thì ta cầu đạo Vô thượng có nghĩa gì? Vậy nên, ta chẳng sinh lòng kinh sợ. Đó là tâm chính trực như vua núi Tu-di quyết định nơi Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thứ mười.
Này Phật tử! Đó là mười thứ tâm chính trực như vua núi Tu-di của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở tâm này thì được tâm chính trực như vua núi Tu-di trí tuệ vô thượng của tất cả chư Phật.
Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ vào sâu biển lớn trí tuệ thành tựu quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Những gì là mười?
1. Vào tất cả chúng sinh giới vô lượng. Đó là vào sâu biển lớn trí tuệ thành quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thứ nhất.
2. Đại Bồ-tát vào tất cả thế giới chẳng chấp lấy hư vọng. Đó là vào sâu biển lớn trí tuệ thành tựu quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thứ hai.
3. Đại Bồ-tát biết tất cả hư không giới vào mười phương tất cả thế giới không chỗ chướng ngại. Đó là vào sâu biển lớn trí tuệ thành tựu quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thứ ba.
4. Đại Bồ-tát khéo vào pháp giới, vào vô ngại, vào chẳng đoạn, vào chẳng thường, vào vô lượng, vào chẳng sinh, vào chẳng diệt, vào sự rõ biết tất cả. Đó là vào sâu biển lớn trí tuệ thành tựu quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thứ tư.
5. Đại Bồ-tát ở chỗ chư Phật, Bồ-tát, Pháp sư, Thanh văn, Duyên giác và tất cả chúng sinh đời quá khứ, vị lai và hiện tại đã gieo trồng căn lành. Chư Phật quá khứ đã thành tựu căn lành Bồ-đề vô thượng. Chư Phật vị lai sẽ thành tựu căn lành Bồ-đề vô thượng. Chư Phật hiện tại đã thành tựu căn lành Bồ-đề vô thượng. Chư Phật quá khứ nói pháp giáo hóa điều phục thành thục căn lành của chúng sinh. Chư Phật vị lai nói pháp giáo hóa điều phục thành thục căn lành của chúng sinh. Chư Phật hiện tại nói pháp giáo hóa điều phục thành thục căn lành của chúng sinh. Đại Bồ-tát đều tùy hỷ nuôi lớn gom chứa tất cả những căn lành như vậy mà lòng không chán đủ. Đó là vào sâu biển lớn trí tuệ thành tựu quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thứ năm.
6. Đại Bồ-tát ở trong một niệm, nhập vào đời quá khứ, quán sát kiếp nhiều chẳng thể nói. Ở trong một kiếp hoặc trăm ức Đức Phật xuất hiện ở đời, hoặc ngàn ức Đức Phật, trăm ngàn ức Đức Phật, vô lượng Đức Phật, a-tăng-kỳ Đức Phật, không thể nghĩ bàn Đức Phật, không thể kể hết chư Phật, chư Phật không phân ngằn mé, chư Phật không biên tế, chư Phật chẳng thể nói hết, chư Phật nhiều không thể tính toán thí dụ xuất hiện ở đời. Các Như Lai đó và đại chúng Bồ-tát quyến thuộc của các Như Lai cùng các Thanh văn nói pháp giáo hóa, trú trì thọ mạng, đủ các pháp trụ. Trong một kiếp như thế thì tất cả các kiếp cũng như vậy. Hoặc trong kiếp không có Phật, có các chúng sinh vì quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác đã gieo trồng căn lành, Bồ-tát cũng rõ biết hết. Bồ-tát lại thấy chúng sinh gieo trồng căn lành thấy Phật, được gặp vô lượng Phật vị lai. Bồ-tát quán sát tất cả kiếp quá khứ như vậy mà không chán đủ. Đó là vào sâu biển lớn trí tuệ thành tựu quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thứ sáu.
7. Đại Bồ-tát nhập vào đời vị lai quán sát tất cả kiếp, biết kiếp có Phật, biết kiếp không có Phật, biết những kiếp đó, mỗi kiếp có bao nhiêu Phật xuất hiện ở đời, rõ biết thế giới Như Lai có danh hiệu gì? Lại còn biết chúng sinh đã được độ nhiều hay ít, cũng biết tuổi thọ các Như Lai dài hay ngắn. Bồ-tát vào tất cả những kiếp đời vị lai như thế để phân biệt rõ biết mà không chán đủ. Đó là vào sâu biển lớn trí tuệ thành tựu quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thứ bảy.
8. Đại Bồ-tát vào đời hiện tại, quán sát tất cả thế giới mười phương thấy trong vô lượng, vô biên chẳng thể nói những thế giới, tất cả các Đức Như Lai bỏ nhà học đạo, đi đến đạo tràng, dưới cây Bồ-đề trải cỏ Bồ-đề ngồi kiết già, thu phục quyến thuộc ma, thành tựu quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Các Đức Như Lai đứng dậy đi vào thành ấp, lên cung điện trời, nói pháp vi diệu, chuyển bánh xe chánh pháp, thu phục giáo hóa vô lượng chúng sinh, thị hiện vô lượng thần lực tự tại, phó chúc đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác cho đến lúc xả bỏ thân mạng vào Vô dư Niết-bàn. Sau khi Như Lai diệt, đại chúng hội lại để kiếp lập Kinh tạng, hộ trì
chánh pháp khiến cho trụ mãi ở đời. Rồi vì xá-lợi nên đại chúng dựng vô lượng tháp, đủ thứ trang nghiêm, cung kính cúng dường. Lại hóa độ chúng sinh khiến thấy chư Phật, nghe thọ chánh pháp, nhớ nghĩ hộ trì, trí tuệ quán sát, nuôi lớn thâm tâm thù thắng đầy khắp vô lượng pháp giới ở nơi tất cả Phật pháp mà không hề lầm lỗi. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát biết tất cả Như Lai đều như mộng mà có thể đi đến tất cả chỗ Phật cung kính cúng dường. Bồ-tát chẳng chấp trước thân mình, chẳng chấp trước thân Phật, chẳng chấp trước thế giới, chẳng chấp trước đại chúng, chẳng chấp trước nghe pháp, chẳng chấp trước các kiếp. Bồ-tát thấy Phật, nghe Pháp, quán sát thế giới, hiểu rõ tất cả kiếp mà không chán đủ. Đó là vào sâu biển lớn trí tuệ thành tựu quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thứ tám.
9. Đại Bồ-tát ở nơi vô số kiếp chẳng thể nói, chẳng thể nói hết mà cung kính cúng dường vô lượng chư Phật. Ở trong mỗi một kiếp cung kính cúng dường Phật nhiều chẳng thể nói, chẳng thể nói hết, thị hiện mất nơi này, sinh nơi kia, dùng đồ cúng dường của ba cõi để cúng dường chư Phật, đại chúng Bồ-tát và Thanh văn Tăng. Sau khi chư Phật diệt độ, dùng phẩm vật vô thượng để cúng dường xá-lợi. Rộng làm bố thí lớn, tròn đủ ý nguyện sở hành của tất cả chúng sinh. Bố thí lớn chẳng thể nghĩ bàn chẳng cầu quả báo, vì thương xót và lợi ích mà cứu giúp chúng sinh. Ở số kiếp nhiều chẳng thể nói chẳng thể nói cung kính cúng dường tất cả chư Phật, hộ trì chánh pháp, hóa độ chúng sinh, thành tựu quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác mà chẳng chán đủ. Đó là vào sâu biển lớn trí tuệ thành tựu quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thứ chín.
10. Đại Bồ-tát ở chỗ tất cả Phật, chỗ tất cả Bồ-tát, chỗ tất cả Pháp sư một hướng chuyên cầu dạy pháp Bồ-tát, oai nghi Bồ-tát, pháp Bồ-tát tùy thuận, pháp Bồ-tát trưởng dưỡng, pháp Bồ-tát điều phục, pháp bình đẳng Bồ-tát, đạo Bồ-tát sinh ra. Thọ trì Đà-la-ni môn Bồ-tát, cứu giúp tất cả chúng sinh mà vì họ nói pháp, điều phục, thành thục, khiến cho chúng sinh nhiều chẳng thể nói, chẳng thể nói hết phát tâm Nhất thiết trí được chẳng thoái chuyển, trụ ở quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, tùy thuận tu tập tất cả
Phật pháp, giáo hóa chúng sinh mà không chán đủ. Đó là vào sâu biển lớn trí tuệ thành tựu quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thứ mười.
Này Phật tử! Đó là mười sự vào sâu biển lớn trí tuệ thành tựu quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì được biển lớn trí tuệ vô thượng của tất cả chư Phật.
Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
