Đại Tập 37 · Bộ Hoa Nghiêm II · Số 278 (tt) Quyển (28–60)

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm - Quyển 33 - Phẩm 31: Hạnh Bồ-Tát Phổ Hiền

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 33

Phẩm 31: HẠNH BỒ-TÁT PHỔ HIỀN

Bấy giờ, Đại Bồ-tát Phổ Hiền bảo các vị Bồ-tát:

–Này Phật tử! Như chỗ đã nói là những điều giảng nói vi diệu. Vì sao? Vì tất cả Đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác tùy theo người nhận sự giáo hóa mà ứng hiện nói pháp. Chúng sinh ngu si bị những triền phược ràng buộc, cho là có ngã và ngã sở, chấp trước ngã kiến, thường theo điên đảo, sinh ra kiến hoặc tà vọng khởi lên hư vọng tà vạy. Họ bị triền phược trói buộc, lưu chuyển trong sinh tử, xa rời đạo Như Lai. Vì những chúng sinh như vậy nên Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác xuất hiện ở đời.

Này Phật tử! Nếu Đại Bồ-tát khởi tâm sân hận thì trong tất cả ác không ác nào hơn được ác này. Vì sao vậy? Này Phật tử! Vì Đại Bồ-tát khởi lên lòng sân hận thì phải chịu trăm ngàn pháp môn chướng ngại.

Những gì là trăm ngàn?

Đó là Bồ-tát nhận sự chướng ngại chẳng thấy Bồ-đề, chướng ngại chẳng nghe được chánh pháp, chướng sinh vào cõi nước bất tịnh, chướng sinh vào đường ác, chướng sinh vào tám nạn, chướng nhiều bệnh tật, chướng bị nhiều hủy báng, chướng sinh vào đường ngu ám, chướng mất chánh niệm, chướng thiếu trí tuệ, chướng tai, mắt, mũi, lưỡi, thân, ý, chướng gần ác tri thức, chướng gần bè đảng ác, chướng gần người ác, chướng cùng người ác đồng ở, chướng chẳng ưa cộng sự với người hiền lành, chướng xa chánh kiến, chướng sinh vào nhà ngoại đạo, chướng lìa chánh giáo Phật, chướng vào cảnh giới ma, chướng chẳng thấy Thiện tri thức,

chướng chẳng sinh các căn lành, chướng tăng thêm pháp chẳng lành, chướng sinh vào nhà ác, chướng sinh ra ở biên địa, chướng sinh trong người ác, chướng sinh ra bần cùng, chướng sinh ra các loài Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, La-sát, chướng chẳng ưa Phật pháp, chướng quen huân tập pháp kém dở, chướng ưa Tiểu thừa, chướng chẳng ưa Đại thừa, chướng sinh nhiều kinh sợ, chướng ưa sinh tử, chướng nhiễm trước ba cõi, chướng chẳng hộ Phật pháp, chướng chẳng ưa nghe thần lực tự tại của Phật, chướng lìa khỏi các căn thanh tịnh của Bồ-tát, chướng lìa hạnh Bồ-tát, chướng lìa đại nguyện thâm tâm của Bồ-tát, chướng chẳng giữ chánh niệm, chướng chẳng phát khởi tâm Nhất thiết trí, chướng về hạnh chẳng tịnh thí, chướng nghiệp chẳng tịnh, chướng báo chẳng tịnh, chướng các lực chẳng trưởng thành, chướng đoạn căn trí tuệ, chướng không thọ trì các hạnh Bồ-tát, chướng bài báng Phật pháp, chướng xa lìa Bồ-đề, chướng chẳng vào cảnh Phật, chướng rơi vào các cõi ma, chướng chẳng hề cầu Phật pháp, chướng nghe những việc đại trang nghiêm của Bồ-tát thì sinh ra sợ hãi, chướng chẳng ưa ở chung với Bồ-tát, chướng chẳng ưa cầu căn lành Bồ-tát, chướng tà kiến nghi ngờ, chướng tăng thêm ngu si, chướng bỏ giới Bồ-tát thuận theo sự phá giới, chướng chẳng tin vào giới của Như Lai, chướng nghe Đức Phật khen ngợi người giữ giới sinh lòng sân nhuế, chướng bỏ nhẫn nhục thường ưa giải đãi, chướng hủy báng những Bồ-tát có đức tinh tấn không thoái, chướng xa lìa Tam-muội tuệ, chướng bài báng Bát-nhã ba-la-mật, phương tiện thiện xảo, chướng chẳng biết phương tiện thị xứ phi xứ, chướng chẳng biết phương tiện độ thoát chúng sinh, chướng chẳng vào những thâm trí của Bồ-tát, chướng chẳng sinh các đạo Bồ-tát, chướng mù lòa đối với mười thứ mắt của Bồ-tát, chướng đối với pháp Bồ-tát chẳng thể sinh ra dòng pháp vô ngại, chướng tai mũi vô ngại, chướng chẳng đủ tướng tốt, chướng lưỡi vô ngại, chướng chẳng thể phân biệt âm thanh của chúng sinh, chướng ở trong chúng sinh sinh lòng giải đãi, chướng nghiệp cuồng loạn, chướng lìa khỏi ba thứ giới, chướng các nhập vô ngại, chướng bốn lỗi của miệng, chướng nghiệp ác của ý, chướng phát sinh thêm lên tham, nhuế, tà kiến;

chướng chẳng cầu chánh pháp, chướng đối với pháp Bồ-tát sinh lòng giải đãi, chướng trong pháp tinh tấn của Bồ-tát sinh lòng nghi hoặc, chướng lìa bỏ pháp quyết định của Bồ-tát, chướng tổn giảm trí tuệ môn của Bồ-tát, chướng tổn giảm chánh niệm, chướng xa lìa Phật pháp, chướng chẳng huân tập pháp ly sinh của Bồ-tát, chướng lòng khiêm hạ của Bồ-tát, chướng xa lìa pháp ly sinh của Thanh văn, Duyên giác, chướng chẳng thuận chư Phật, Bồ-tát ba đời.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát khởi lên một tâm sân hận phải chịu trăm chướng như vậy, cho đến trăm ngàn pháp chướng ngại. Vì sao vậy? Này Phật tử! Ta chẳng thấy một pháp ác nào sinh ra mà hơn được một tâm sân hận của Bồ-tát.

Này Phật tử! Vậy Đại Bồ-tát muốn mau chóng đầy đủ hạnh Bồ-tát thì nên phải tu tập mười thứ chánh pháp. Những gì là mười?

1. Chẳng bỏ tất cả chúng sinh.

2. Ở nơi các Bồ-tát sinh ra lòng tưởng nghĩ Như Lai.

3. Thường chẳng bài báng tất cả Phật pháp.

4. Đối với các cõi Phật được trí vô ngại.

5. Cung kính tin ưa sở hạnh của Bồ-tát.

6. Chẳng xả tâm Bồ-đề ngang bằng hư không pháp giới.

7. Phân biệt Bồ-đề, rốt ráo Phật lực, đạt đến bờ kia.

8. Tu tập tất cả những biện tài của Bồ-tát.

9. Giáo hóa chúng sinh lòng không chán mệt.

10. Ở nơi tất cả thế giới thị hiện thọ sinh mà chẳng đắm trước.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát an trụ mười thứ chánh pháp như vậy thì có thể giữ lấy mười thứ pháp thanh tịnh. Những gì là mười?

1. Đối với pháp thậm thâm rốt ráo thanh thịnh.

2. Gần gũi Thiện tri thức thanh tịnh.

3. Có thể hộ trì chánh pháp chư Phật thanh tịnh.

4. Có thể phân biệt hết không giới thanh tịnh.

5. Giỏi vào pháp giới thanh tịnh.

6. Trí tuệ liễu ngộ các tâm hành thanh tịnh.

7. Khiến cho căn lành của Bồ-tát thanh tịnh.

8. Tâm thường chẳng chấp trước các kiếp thanh tịnh.

9. Trí tuệ quán sát ba cõi thanh tịnh.

10. Thành tựu chủng tánh chư Phật thanh tịnh.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát an trụ ở những chánh pháp thanh tịnh đó thì có thể đầy đủ mười thứ chánh trí. Những gì là mười?

1. Trí phân biệt tâm hành của tâm chúng sinh.

2. Trí phân biệt những nghiệp báo của chúng sinh.

3. Trí soi khắp tất cả chư Phật.

4. Đối với pháp chư Phật, được trí phương tiện thứ lớp.

5. Trí đầy đủ tất cả Tổng trì môn.

6. Trí thành tựu tất cả văn tự biện tài.

7. Trí giỏi biết tất cả ngôn ngữ của chúng sinh.

8. Trí thị hiện thân ở tất cả thế giới.

9. Trí soi khắp đầy đủ tất cả chúng sinh.

10. Ở trong tất cả cõi đắc Nhất thiết trí.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát an trụ ở mười thứ chánh trí như vậy thì được mười thứ pháp tùy thuận thể nhập thiện xảo của chư Phật. Những gì là mười?

1. Tất cả thế giới trong một sợi lông.

2. Một sợi lông sinh ra số cõi không thể nghĩ bàn.

3. Tất cả thân chúng sinh đều vào một thân, ở nơi một thân sinh ra vô lượng các thân.

4. Số kiếp không thể nêu bày hết đều vào một niệm khiến cho một niệm nhập vào trong số kiếp chẳng thể nêu bày hết.

5. Tất cả Phật pháp đều vào một pháp khiến cho một pháp vào trong tất cả Phật pháp.

6. Tất cả các nhập vào nơi một nhập khiến cho một nhập vào nơi tất cả các nhập.

7. Tất cả các căn vào nơi một căn khiến cho một căn vào nơi tất cả các căn, tất cả các căn vào nơi pháp phi căn, pháp phi căn vào nơi tất cả các căn.

8. Tất cả các tướng đều vào nơi một tướng và một tướng vào nơi tất cả tướng.

9. Tất cả âm thanh ngôn ngữ vào nơi một âm thanh ngôn ngữ, một âm thanh ngôn ngữ vào nơi tất cả âm thanh ngôn ngữ.

10. Tất cả ba đời đều vào nơi một đời khiến cho một đời vào nơi tất cả ba đời.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát phân minh mười loại pháp thể nhập như vậy thì có thể an trú nơi mười loại trực tâm. Những gì là mười?

1. Trực tâm an trú nơi pháp ngữ ngôn và phi ngữ ngôn của tất cả thi.

2. Trực tâm an trú nơi chánh niệm tất cả chúng sinh.

3. Trực tâm an trú nơi hư không giới.

4. Trực tâm an trú nơi pháp giới vô lượng, vô biên.

5. Trực tâm an trú nơi sự thuận theo chánh pháp tất cả Phật.

6. Trực tâm an trú nơi thiện pháp sâu xa không hoại chánh pháp.

7. Trực tâm an trú nơi sự trừ diệt tất cả nghi hoặc.

8. Trực tâm an trú nơi pháp quán bình đẳng ba đời.

9. Trực tâm an trú nơi chư Phật ba đời bình đẳng.

10. Trực tâm an trú nơi vô lượng lực chư Phật.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát an trú mười loại trực tâm như vậy thì được mười loại pháp phương tiện thiện xảo. Những gì là mười?

1. Bồ-tát được phương tiện thiện xảo chiếu khắp tất cả pháp chư Phật sâu xa.

2. Được phương tiện thiện xảo sinh ra thắng pháp chư Phật thậm thâm.

3. Được phương tiện thiện xảo phân biệt diễn nói tất cả pháp chư Phật trang nghiêm.

4. Được phương tiện thiện xảo thâm nhập vào pháp bình đẳng của tất cả chư Phật.

5. Được phương tiện thiện xảo phân biệt được biệt tướng của tất cả Phật pháp.

6. Được phương tiện thiện xảo vào chánh pháp của chư Phật không thể hoại.

7. Được phương tiện thiện xảo vào pháp trang nghiêm của tất cả chư Phật.

8. Được phương tiện thiện xảo dùng một phương tiện vào tất cả Phật pháp.

9. Được phương tiện thiện xảo vào vô lượng các pháp phương tiện của chư Phật.

10. Được phương tiện thiện xảo, ở nơi tất cả Phật pháp tâm được tự tại mà chẳng thoái chuyển.

Này Phật tử! Đó là mười thứ pháp phương tiện thiện xảo.

Này Phật tử! Vậy nên Đại Bồ-tát phải nên một lòng cung kính nghe nhận pháp này. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát nghe được pháp đó, dùng ít phương tiện thì mau chóng được Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác ngang bằng với ba đời chư Phật.

Lúc bấy giờ, nhờ thần lực Phật mà Bồ-tát nói lên pháp như vậy nên số mười thế giới nhiều như vi trần chẳng thể nói hết ức na-do-tha cõi Phật sáu thứ chấn động, mưa xuống nhiều hơn cả chư Thiên, tất cả mưa mây hoa, mưa mây diệu hương, mưa mây mạt hương, mưa mây y lọng báu, tràng phan và các đồ trang nghiêm báu, mưa mây âm nhạc, mưa mây các Bồ-tát, mưa mây chẳng thể nêu bày hết để tán thán chư Phật, mưa mây chẳng thể nêu bày hết lời khen ngợi “Lành thay!”, mưa mây âm thanh Phật đầy khắp pháp giới, mưa mây thế giới thanh tịnh chẳng thể nói hết, mưa mây công đức Bồ-tát được trưởng dưỡng chẳng thể nói hết, mưa mây ánh sáng chẳng thể nói hết, mưa mây các loại thần lực tự tại chẳng thể nói hết. Như Đức Phật ngồi tại đạo tràng ở bốn thiên hạ thế giới này mà mưa xuống những chủng loại mưa mây như vậy, khi đang diễn nói các pháp thì mười phương thế giới cũng như vậy.

Bấy giờ, do thần lực của Đức Phật mà Bồ-tát nói pháp như vậy nên đi qua số cõi nhiều như số vi trần của mười thế giới chẳng thể nói, có số Đại Bồ-tát nhiều như số vi trần của mười thế giới chư Phật đi đến cõi này đầy khắp cả mười phương. Họ đều nói lên: “Hay thay, hay thay! Này Phật tử! Ông có thể nói được pháp sâu xa

tối đại thệ nguyện thọ ký của chư Phật Như Lai như vậy. Chúng ta đều đồng danh hiệu Phổ Hiền, ở những thế giới Phổ thắng, từ chỗ các Đức Như Lai Phổ Tràng Tự Tại đi đến chỗ này. Tất cả thế giới cũng nói pháp này, từng câu, từng chữ, tất cả các hạnh không có tăng, giảm như vậy, nên chúng ta đến đây vì ông mà làm chứng. Như vậy số Đại Bồ-tát nhiều như số vi trần của mười thế giới Phật đến đây làm chứng thì tất cả chỗ của những Đức Như Lai trong mười phương cũng như vậy.”

Bấy giờ, Đại Bồ-tát Phổ Hiền dùng thần lực Phật và sức căn lành của mình quán sát mười phương và các pháp giới, muốn làm sáng các hạnh Bồ-tát, Bồ-đề chư Phật, muốn nói nguyện lớn, muốn phân biệt các kiếp của tất cả thế giới, muốn sáng tỏ sự tùy thời thị hiện của Phật xuất thế, muốn tùy theo căn của chúng sinh mà khiến họ đều nhận sự giáo hóa, muốn sáng tỏ những điều nói pháp không có hư vọng của Như Lai, muốn tùy theo sự gieo trồng căn lành được quả báo chẳng hư dối, muốn làm sáng Pháp thân thanh tịnh của Bồ-tát, phát ra âm thanh vi diệu giác ngộ chúng sinh, khởi lên tâm Bồ-đề nên nói kệ rằng:

Tất cả chúng hoan hỷ

Diệt sạch các ấm cái

Tất cả nghe cung kính

Các nguyện hạnh Bồ-tát.

Tùy Bồ-tát ba đời

Các nguyện hành đã làm

Ta sẽ nói thứ lớp

Pháp thắng diệu Bồ-tát.

Tất cả các số kiếp

Và số nghiệp thế gian

Ta nói không gì bằng

Ứng hóa hiện thế gian.

Thấy chư Phật quá khứ

Ở đó phát đại nguyện

Lợi ích loài sinh chúng

Diệt sạch tất cả khổ.

Vua luận sư Bồ-tát

Sở hành không đoạn tuyệt

Được pháp không gì bằng

Cảnh giới Nhất thiết trí.

Bồ-tát thấy quá khứ

Tất cả các Đạo sư

Phóng lưới ánh sáng lớn

Soi khắp cõi mười phương.

Phát đại nguyện như vậy

Ta làm đèn thế gian

Công đức trang nghiêm thân

Đầy đủ trí mười Lực.

Tất cả những quần sinh

Tham, nhuế, si thiêu đốt

Ta vì họ diệt tan

Vô lượng khổ đường ác.

Phát thệ nguyền như vậy

Kiên cố chẳng thoái chuyển

Hành đủ Bồ-tát hạnh

Sức vô ngại rốt ráo.

Thệ nguyện như vậy rồi

Hành thế gian không thoái

Sở hành không hư vọng

Pháp vương luận rốt ráo.

Ở trong một kiếp Hiền

Ngàn Đức Phật xuất thế

Tùy chánh pháp Phật đó

Thứ lớp phân biệt nói.

Như Phật Hiền kiếp này

Vô lượng kiếp cũng vậy

Pháp chư Phật vị lai

Ta sẽ nói thứ lớp.

Như trong một cõi Phật

Vô lượng cõi cũng vậy

Tánh tất cả Phật quốc

Ta đều phân biệt nói.

Phật lần lượt ra đời

Tùy nguyện, tùy danh hiệu

Tùy thọ ký của Ngài

Tùy thọ mạng Phật ấy,

Tùy chánh pháp tu trì

Chuyên cầu đạo vô ngại

Tùy chúng sinh giải hóa

Chánh pháp trụ thế gian,

Tùy cõi Phật thanh tịnh

Chúng sinh và pháp luân,

Thời, phi thời nói pháp

Lần lượt tịnh quần sinh

Tùy hạnh chúng sinh đó

Các nghiệp tánh đủ loại,

Thượng, hạ, trung sai khác

Nhận giáo hóa thích ứng

Trí thậm thâm như vậy

Bồ-tát vào hạnh đó.

Tu tập hạnh Phổ Hiền

Đầy đủ trí tuệ luân

Nghiệp thân không ngăn ngại

Khẩu nghiệp đều thanh tịnh

Nghiệp ý cũng thông suốt

Thông đạt pháp ba đời

Bồ-tát hành như vậy

Rốt ráo đạo Phổ Hiền.

Sinh mặt trời tịnh trí

Chiếu khắp các pháp giới

Ở kiếp chẳng thể nói

Và tất cả cõi Phật,

Bồ-tát biết một niệm

Ở đó không dính mắc

Hành giả vào như vậy

Chỗ thậm thâm kỳ đặc.

Trong diệu pháp Bồ-tát

Ta sẽ nói ít phần

Trí tuệ vô biên tế

Cảnh giới Phật rốt ráo,

Khéo vào tất cả chỗ

Thành tựu không thoái chuyển

Đủ tịnh tuệ Phổ Hiền

Nguyện Phổ Hiền tròn đủ.

Hạnh Bồ-tát rốt ráo

Vào sâu trí vô đẳng,

Ở trong một vi trần

Chứa hết tất cả cõi.

Thấy vô lượng Phật ấy

Nghe đủ pháp diễn nói

Như trong một vi trần

Tất cả trần cũng vậy.

Thấy cõi và chư Phật

Là trí khó nghĩ bàn

Trong mỗi một vi trần

Hiện khắp pháp ba đời

Đường tử sinh năm nẻo

Đều phân biệt rõ biết

Trong mỗi một vi trần

Có vô lượng cõi Phật.

Trong một biết vô lượng

Trong vô lượng biết một

Các pháp giới như vậy

Tất cả cõi chư Phật.

Đồng tánh và khác tánh

Đều có thể rõ biết

Thâm nhập trí vi tế

Phân biệt các thế giới.

Tất cả kiếp hoại thành

Đều hay phân biệt nói

Như những kiếp tu hành

Ba đời tức một niệm

Đồng hành chẳng đồng hành

Đều phân biệt rõ biết

Vào sâu các thế giới

Thanh tịnh chẳng thanh tịnh.

Trong thân cõi không lường

Một cõi vô lượng thân

Tất cả trong mười phương

Vô lượng các thế giới,

Chủng loại vô số tánh

Tất cả đều rõ biết

Trong tất cả ba đời

Vô lượng cõi nước Phật,

Đầy đủ trí thậm thâm

Đều rõ biết thành bại

Các thế giới mười phương

Có thành hoặc có bại,

Phổ Hiền thâm nhập hết

Tất cả đều rõ biết

Dùng mắt tịnh tuệ thấy

Vô lượng các cõi Phật

Phân biệt rõ các nghiệp

Tùy hành vì thanh tịnh.

Bồ-tát Ma-ha-tát

Giỏi biết hạnh chúng sinh

Do vì các nghiệp ác

Sinh vào cõi chẳng tịnh

Vô lượng, vô biên cõi

Rõ biết là một cõi

Vào các cõi như vậy

Chúng sinh chẳng thể biết.

Tất cả các thế giới

Khiến vào trong một cõi

Thế giới chẳng tích tụ

Cũng lại chẳng lìa tan

Hoặc cúi hoặc ngưỡng lên

Hoặc cao hoặc dưới thấp

Tướng chúng sinh thế giới

Bồ-tát đều rõ biết.

Hoặc có cõi trùm khắp

Vô lượng cõi chư Phật

Biết đủ thứ là một

Biết một là tất cả.

Phổ Hiền chân Phật tử

Dùng trí chẳng nghĩ bàn

Biết cõi khó nghĩ bàn

Thông đạt vô biên cõi,

Biết thế giới ảo hóa

Cõi chúng sinh biến hóa

Biết các pháp hóa hiện

Chư Phật hóa rốt ráo.

Pháp thế gian sâu xa

Đủ thứ việc trang nghiêm

Chúng sinh vô lượng báo

Tâm nghiệp đều trang nghiêm,

Chân Phật tử khéo học

Diệu pháp giới thậm thâm

Đủ thần lực tự tại

Tràn đầy cõi mười phương.

Chúng sinh cùng các kiếp

Thường nói pháp thế gian

Tất cả không thể biết

Chỉ trừ Đẳng Chánh Giác.

Như Lai và thế giới

Đủ thứ các danh hiệu

Vô lượng kiếp diễn nói

Còn chẳng thể rốt ráo,

Huống gì tâm, cảnh giới

Pháp chư Phật ba đời

Diệu pháp giới chân thật

Tất cả cõi chư Phật.

Niệm vô ngại sạch trong

Trí vô ngại đầy đủ

Phân biệt nói pháp giới

Trí tuệ đến bờ kia.

Các thế giới như vậy

Trang nghiêm vô lượng nghiệp

Trong một niệm Bồ-tát

Rõ biết cõi ba đời.

Ở trong thế giới đó

Hành các hạnh tối thắng

Đẳng chánh giác rốt ráo

Lực tự tại hiển hiện.

Đời vị lai như vậy

Trong tất cả thế giới

Phật lần lượt ra đời

Bồ-tát đều rõ biết.

Họ hành những diệu nguyện

Cảnh giới tu công đức

Tùy kiếp thành Chánh giác

Bồ-tát biết rõ ràng.

Cũng biết tuổi thọ Phật

Và việc độ chúng sinh,

Tùy pháp môn phương tiện

Vì chúng chuyển pháp luân.

Bồ-tát biết như vậy

Đủ hạnh địa Phổ Hiền

Thành tựu Nhất thiết trí

Ngang bằng các Như Lai.

Cõi mười phương hiện tại

Những cõi Phật không lường

Vào sâu thế giới ấy

Thông đạt các pháp giới.

Ở trong thế giới đó

Vô số Phật hiện tại

Sơn vương vô ngại luận

Pháp tự tại rốt ráo.

Biết tịnh độ, chúng sinh

Hóa ứng, lực tự tại

Hết vô lượng ức kiếp

Thường nghĩ chỉ việc đó.

Thế gian tôn điều ngự

Thành tựu lực tự tại

Bồ-tát độ rốt ráo

Vào sâu trí tuệ tạng.

Bồ-tát phát sinh đủ

Mắt, tai, mũi vô ngại

Lưỡi vô ngại dài rộng

Khiến chúng đều hoan hỷ.

Tâm tối thắng vô ngại

Thanh tịnh khắp vô lượng

Trí vô ngại thậm thâm

Pháp ba đời rõ biết.

Giỏi học các hóa hiện

Cõi chúng sinh hóa hiện

Tự hóa, hóa thế gian

Hóa bờ kia rốt ráo.

Trang nghiêm các loại nghiệp

Trang sức các thế gian

Thành tựu trí tuệ Phật

Khéo biết tất cả tướng.

Mỗi một thân Như Lai

Dùng vô lượng phương tiện

Tùy chỗ ứng hóa ấy

Độ thoát vô lượng chúng.

Vào sâu cảnh giới trí

Tuệ nhật giữa thế gian

Sở hành chẳng thoái chuyển

Dạo khắp tất cả cõi,

Hiểu rõ các thế gian

Như mộng như huyễn hóa.

Tất cả cõi chúng sinh

Liễu đạt đều như chớp

Chẳng thủ kiếp hư vọng

Và tất cả thế gian

Thông hiểu phi thật chân

Ở đó không chấp trước

Vô lượng, vô số kiếp

Hiểu rõ chỉ một niệm.

Biết niệm cũng phi niệm

nghĩ thế gian không thật

Chẳng động nơi bản tòa

Một niệm đi mười phương.

Vô lượng, vô biên kiếp

Thường hóa độ chúng sinh

Các kiếp chẳng thể nói

Chỉ khoảng trong một niệm.

Chẳng khiến kiếp ngắn hơn

Pháp sát-na rốt ráo

Tất cả những thế gian

Và tâm các chúng sinh.

Chẳng một cũng chẳng hai

Bồ-tát đều rõ biết

Kiếp thế giới chúng sinh

Chư Phật và pháp Phật.

Đều như huyễn hóa thành

Pháp giới không có hai

Ở khắp cõi mười phương

Thị hiện vô lượng thân.

Chẳng thủ thân hư vọng

Không dính mắc pháp giới

Trong trí tuệ không hai

Sinh ra Nhân sư tử.

Chẳng chấp pháp không hai

Vì biết không một, hai

Bồ-tát biết các pháp

Như sóng nắng, điện chớp.

Như vang cũng như mộng

Như huyễn, như biến hóa

Thuận theo vào như vậy

Mọi cảnh giới Thế Tôn.

Thành tựu trí bình đẳng

Chiếu khắp cùng pháp giới

Dùng đại Bi vô lượng

Quán sát các chúng sinh.

Xa lìa lòng nhiễm trước

Quán thế gian thanh tịnh

Thân tịnh lớn vô tận

Vào sâu chỗ phương tiện.

Bồ-tát thường chánh niệm

Diệu pháp Luận Sư tử

Thấy thế gian khổ não

Phát vô lượng đại nguyện.

Sở hành đều sạch trong

Khắp cùng các pháp giới

Chư Phật và Bồ-tát

Phật pháp cùng thế gian.

Quán Bồ-tát phương tiện

Thông đạt không sai biệt

Tạng pháp thân thanh tịnh

Tất cả các thế gian.

Thế gian và Pháp thân

Cả hai không chấp trước

Ví như trong nước trong

Thấy bóng không thật có.

Pháp thân đến mười phương

Mà cũng không chỗ đến

Không chỗ dính mắc này

Thân thế gian thanh tịnh.

Tuy thân mà phi thân

Vì các pháp vô sinh

Vào sâu thân vô tận

Phi sinh cũng phi diệt.

Phi thường phi vô thường

Thị hiện các thế gian

Diệt tan ác tà kiến

Thành tựu được chánh kiến,

Quán các pháp bình đẳng

Chẳng chấp ngã, ngã sở.

Ví như nhà ảo thuật

Bày ra mọi thứ huyễn,

Vốn không từ đâu đến

Cũng không đi đến đâu

Huyễn cũng chẳng có lượng

Cũng chẳng có vô lượng.

Ở trong đại chúng ấy

Thị hiện lượng, vô lượng

Dùng tâm tịch diệt này

Tu tập các căn lành.

Xuất sinh pháp chư Phật

Phi lượng vô phi lượng

Có lượng có vô lượng

Đều là vọng tưởng suông.

Phân biệt tất cả nẻo

Chẳng chấp lượng, vô lượng

Pháp thậm thâm chư Phật

Tịch diệt tối sâu xa.

Vô lượng trí thậm thâm

Biết các đường sâu xa

Bồ-tát lìa ngu muội

Tâm ý tịnh không lường.

Tu tập các căn lành

Đầy đủ vô lượng nguyện

Độ vô lượng chúng sinh

Khiến đến chỗ an ổn.

Quán các pháp bình đẳng

Ở đó không dính mắc

Hiểu sâu chân thật tế

Các pháp vô sở hữu.

Giác ngộ các thế gian

Các pháp không sinh diệt

Biết sâu tất cả pháp

Tùy ứng hóa chúng sinh.

Mưa khắp pháp cam lộ

Tràn đầy các thế gian

Dạy vô lượng chúng sinh

Khiến phát tâm Bồ-đề.

Chẳng xả hạnh Bồ-tát

Đều được không thoái chuyển

Tùy thuận chánh pháp Phật

Được Pháp thân rốt ráo.

Rõ biết hết thế gian

Tất cả thân chúng sinh

Phân biệt các chúng sinh

Và tất cả cõi Phật.

Vào sâu biển trí tuệ

Thông đạt biển mười phương

Trong tịnh thân Như Lai

Hiện khắp thân chúng sinh.

Mắt Bồ tất tịnh minh

Đều có thể nhìn thấy

Trong vô lượng ức kiếp

Khen ngợi thân Như Lai.

Tận cùng tất cả kiếp

Vẫn còn chưa rốt ráo

Sau khi Phật Niết-bàn

Bồ-tát Ma-ha-tát.

Trong từng niệm niệm còn

Phân bố các xá-lợi

Đời vị lai như vậy

Có người cầu Phật đạo.

Vô lượng tâm Bồ-đề

Trí quyết định rõ biết

Trong ba đời như vậy

Chư Phật hiện ở đời.

An trụ hạnh Phổ Hiền

Đều phân biệt rõ biết

Phân minh rõ như vậy

Các hạnh địa vô lượng.

Thành tựu trí kiên cố

Hay chuyển luân không thoái

Vô lượng trí tuệ sâu

Cảnh Như Lai rốt ráo.

Trí Minh tịnh Phổ Hiền

Vào sâu không thoái chuyển

Tất cả Tối Thắng Tôn

Vào sâu diệu cảnh giới

Không thoái chuyển rốt ráo

Được Bồ-đề Vô thượng

Tâm vô lượng, vô biên

Tất cả chủng loại nghiệp.

Tu tập những tưởng hành

Một niệm có thể biết

Tâm học, tâm vô học

Ô nhiễm chẳng ô nhiễm.

Bồ-tát, trong một niệm

Giác ngộ vô lượng tâm

Rõ biết chẳng nhất, nhị

Chẳng bẩn, chẳng sạch trong.

Cũng chẳng phải tích tập

Đều khởi từ nhân duyên

Phân minh hết như vậy

Tất cả tâm chúng sinh.

Các cõi Phật thế gian

Đều chính là hư vọng

Diệu phương tiện như vậy

Vào sâu hạnh Bồ-tát.

Cùng Phổ Hiền bình đẳng

Hóa sinh pháp Như Lai

Tất cả loại chúng sinh

Tưởng thiện ác chẳng đồng.

Hoặc có kẻ sinh thiên

Hoặc người đọa đường ác

Bồ-tát thấy thế gian

Đều từ nghiệp duyên khởi.

Dính mắc hư vọng tưởng

Lưu chuyển ở sinh tử

Những chúng sinh mười phương

Lưới hư dối che lấp.

Trong một niệm Bồ-tát

Phương tiện giải thoát xong

Các căn, nhập như vậy

Mắt, tai, mũi, lưỡi, thân.

Phân biệt biết nghiệp ý

Tưởng thế gian chẳng đồng

Mỗi một cảnh giới mắt

Sinh ra vô lượng mắt.

Vô số tướng chẳng đồng

Vô lượng không giới hạn

Tùy sở hành chúng sinh

Tất cả nghiệp thiện ác.

Gặt quả báo nơi đó

Tùy vạn hữu chẳng đồng

Mắt Phổ Hiền thanh tịnh

Vào sâu lực các địa.

Mỗi một cảnh giới mắt

Sinh ra vô lượng trí

Những thế gian như vậy

Đều phân biệt rõ biết.

Tất cả hạnh rốt ráo

Mau đạt không thoái chuyển

Phật thuyết, Bồ-tát thuyết

Cõi thuyết, chúng sinh thuyết.

Tất cả ba đời thuyết

Bồ-tát rõ biết thảy

Quá khứ là vị lai

Vị lai là quá khứ

Hiện tại là khứ, lai

Bồ-tát rõ biết hết.

Vô lượng đời như vậy

Giác ngộ tướng chẳng đồng

Hành phương tiện rốt ráo

Đầy đủ trí chư Phật.

❧

Phẩm 32: BẢO VƯƠNG NHƯ LAI TÁNH KHỞI (Phần 1)

Bấy giờ, giữa khoảng mi trong tướng bạch hào của Như Lai phóng ra ánh sáng lớn tên là Minh Như Lai pháp, có vô lượng ức na-do-tha ánh sáng để làm quyến thuộc, soi khắp tất cả thế giới mười phương, nhiễu quanh mười vòng, hiển hiện vô lượng tự tại của Như Lai, giác ngộ vô số ức na-do-tha các chúng Bồ-tát, tất cả thế giới chấn động sáu cách, diệt trừ tất cả những khổ đường ác, che khuất tất cả ánh sáng của ma giống như khối màu đen, hiển hiện tất cả Bồ-đề Như Lai, hiển hiện tất cả đại chúng chư Phật, rốt ráo trang nghiêm chiếu khắp tất cả thế giới, pháp giới, hư không giới…, ánh sáng ấy quay trở lại bao quanh tất cả đại chúng Bồ-tát rồi nhập vào đỉnh của Bồ-tát Như Lai Tánh Khởi Diệu Đức.

Lúc bấy giờ, tất cả đại chúng lòng rất vui mừng, thân ý an lạc suy nghĩ: “Kỳ lạ, hiếm có! Hôm nay Như Lai phóng ra lưới ánh sáng lớn thì nhất định sẽ diễn nói chánh pháp thậm thâm.”

Lúc bấy giờ, Bồ-tát Như Lai Tánh Khởi Diệu Đức, ở trên tòa hoa sen đứng dậy, sửa áo vai phải, đặt gối phải lên đài hoa sen, chắp tay một lòng chính hướng về Như Lai, nói kệ rằng:

Tất cả pháp Chánh giác

Các cảnh giới rốt ráo

Các Đại tiên ba đời

Cho nên lễ cung kính.

Cảnh vô tướng rốt ráo

Tướng tốt trang nghiêm thân

Phóng ánh sáng ly cấu

Diệt tan tất cả ma.

Chấn động cõi mười phương

Tất cả cõi chư Phật

Chúng sinh chẳng sợ hãi

Là sức oai thần Phật.

An trụ như hư không

Pháp giới đều thanh tịnh

Trừ diệt tất cả ác

Khiến chúng được sạch trong.

Vô lượng kiếp khổ hạnh

Một lòng cầu Phật đạo

Được trí cảnh vô ngại

Ngang bằng chư Như Lai.

Phóng vô lượng ánh sáng

Chấn động tất cả cõi

Hiển hiện lực tự tại

Rồi vào trong thân ta.

Những Bồ-tát khéo học

Đều tập trung đến đây

Cho nên tâm ta phát

Cần có việc Pháp vương.

Đại chúng đều thanh tịnh

Hạnh Bồ-tát rốt ráo

Trí tuệ không nhiễm trước

Thành tựu vô sở úy.

Hạnh Đại tiên vô lượng

Sức trí tuệ tinh tấn,

Tâm Bồ-tát khai phát

Pháp Như Lai thậm thâm.

nghĩa Chánh giác vi diệu

Ai có thể tuyên dương

Con nay muốn thỉnh hỏi

Nguyện xin Phật chỉ bày!

Bồ-tát nói kệ này xong thì trong miệng Đức Như Lai phóng ra ánh sáng lớn tên là Vô ngại vô úy, có vô lượng ức na-do-tha a-tăng-kỳ ánh sáng để làm quyến thuộc. Ánh sáng đó soi khắp tất cả thế giới mười phương, nhiễu quanh mười vòng, hiển hiện vô lượng tự tại của Đức Như Lai, giác ngộ vô số ức na-do-tha các chúng Bồ-tát, tất cả thế giới sáu thứ chấn động, trừ diệt tất cả những khổ đường ác, che lấp tất cả những ánh sáng của ma giống như màu đen, hiển hiện tất cả Bồ-đề Như Lai, hiển hiện tất cả đại chúng của chư Phật, rốt ráo trang nghiêm chiếu khắp tất cả thế giới, pháp giới, hư không giới…, ánh sáng ấy quay trở lại nhiễu quanh các đại chúng, tất cả Bồ-tát rồi vào miệng của Đại Bồ-tát Phổ Hiền.

Lúc bấy giờ, thân và tòa Sư tử của Đại Bồ-tát Phổ Hiền thù thắng hơn trăm lần thân và tòa Sư tử của các Bồ-tát, chỉ trừ tòa ngồi của Đức Như Lai.

Lúc bấy giờ, Bồ-tát Như Lai Tánh Khởi Diệu Đức hỏi Đại Bồ-tát Phổ Hiền:

–Này Phật tử! Chỗ Phật hiển hiện đại uy thần lực chẳng thể nghĩ bàn, đó là tướng điềm gì?

Phổ Hiền đáp Bồ-tát Như Lai Tánh Khởi Diệu Đức rằng:

–Này Phật tử! Như tôi suy nghĩ, như chỗ tôi thấy các Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác đời quá khứ phóng ra ánh sáng lớn thì nhất định nói về chánh pháp Như Lai tánh khởi.

Bồ-tát Như Lai Tánh Khởi Diệu Đức nghe được tên Chánh pháp Như Lai Tánh khởi xong thì tất cả đại địa sáu cách chấn động, sinh ra vô lượng ánh sáng khó luận bàn.

Lúc bấy giờ, Bồ-tát Như Lai Tánh Khởi Diệu Đức hỏi Đại Bồ-tát Phổ Hiền:

–Thưa Phật tử! Sao gọi là Đại Bồ tất biết chánh pháp Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác Tánh Khởi?

Thưa Phật tử! Chúng hội vô số ức na-do-tha Đại Bồ-tát thanh tịnh giỏi học, tu hành những nghiệp thanh tịnh, niệm tuệ thành tựu,

trang nghiêm chư Phật, rốt ráo bờ kia, trụ oai nghi Phật, đủ hạnh Như Lai, chánh niệm chư Phật chưa từng tán loạn, đại Bi quán sát tất cả chúng sinh, quyết định trí tuệ, phân biệt những diệu thần thông của Bồ-tát, đắc thần lực Phật, an trụ ở công đức tất cả chư Phật. Các vị Đại Bồ-tát thành tựu vô lượng công đức như vậy đều đến đây tập hội. Như Bồ-tát đây đã từng ở vô lượng ức na-do-tha chỗ Phật, cung kính cúng dường, gieo trồng các căn lành, thành tựu diệu hạnh của Vô thượng Bồ-tát, những Tam-muội môn được tự tại, thâm nhập vào bí mật của tất cả Như Lai, đối với các Phật pháp thì trừ nghi hoặc của mọi người, vào sâu pháp Phật, giỏi biết các căn của tất cả chúng sinh mà vì họ nói pháp, thuận theo Phật trí phân biệt diễn nói tất cả Phật pháp, rốt ráo bờ kia, thành tựu vô lượng công đức như vậy… Hay thay, thưa Phật tử! Nguyện xin hãy nói về chánh pháp Như Lai Tánh khởi!

Lúc bấy giờ, Bồ-tát Như Lai Tánh Khởi Diệu Đức muốn một lần nữa làm sáng ý nghĩa này nên hướng về Bồ-tát Phổ Hiền nói kệ rằng:

Hay thay! Trí vô ngại

Giác ngộ tất cả pháp

Đầy đủ tuệ bình đẳng

Nói vô lượng cảnh Phật.

Các Phật tử nghe xong

Lòng đều rất vui mừng

Nguyện xin hãy phô diễn

Pháp Như Lai Tánh khởi.

Những gì thân Như Lai

Diệu âm thanh thanh tịnh

Thế nào tâm Như Lai

Và vô lượng cảnh giới?

Những gì Như Lai hạnh

Và Bồ-đề chư Phật

Tu tập những pháp nào

Mau thành Đẳng chánh giác.

Sao gọi Chuyển pháp luân

Pháp diệu thắng thanh tịnh

Xin hãy phân biệt nói

Pháp Niết-bàn Thiện Thệ!

Chư Phật tử nghe rồi

Lòng hoan hỷ vô lượng

Loài chúng sinh mười phương

Đều thấy những Pháp vương.

Cung kính cúng dường Phật

Ở đó trồng căn lành

Nếu có thấy chư Phật

Cung kính gieo căn lành.

Tạng công đức vô lượng

Xin vì con nói rõ

Nếu có nghe tất cả

Danh hiệu của Như Lai.

Phật hiện tại mười phương

Và đã Bát-niết-bàn

Tạng công đức vô tận

Người nghe danh vui mừng.

Và được những lợi gì?

Xin hãy thương nói rõ

Chân Phật tử thanh tịnh

Xin hãy rộng tuyên dương!

Phân biệt cảnh giới sâu

Vô lượng biển công đức

Tất cả các Bồ-tát

Đều chắp tay một lòng.

Cung kính nhìn Thiện Thệ

Ngắm nhân giả và tôi

Khéo nói âm vi diệu

Nguyện nói nghĩa thật chân.

Trừ diệt các nghi hoặc

Thanh tịnh như hư không

Nhân duyên và thí dụ

Vì tôi phân biệt nói.

Vô lượng chúng nghe rồi

Đều phát Bồ-đề tâm

Tất cả chư Như Lai

Tướng tốt trang nghiêm thân.

Đầy khắp mười phương cõi

Phương tiện độ chúng sinh

Phát ra âm vi diệu

Diễn nói vô lượng pháp.

Nhân, dụ theo ứng hóa

Khai ngộ Phật Bồ-đề

Tất cả cõi mười phương

Trong vô lượng cõi Phật.

Kiếp nhiều chẳng thể nói

Khó thấy pháp hội này

Đại chúng này tập hợp

Các Phật tử thanh tịnh.

Trong vô lượng ức kiếp

Khó thấy cũng khó nghe

Cho nên chân Phật tử

Nguyện nói nghĩa vi diệu

Hiển hiện rộng vô lượng

Pháp Như Lai Tánh khởi.

Tất cả các Bồ-tát

Đều chắp tay một lòng

Khát ngưỡng nơi Đại thừa

Nguyện mưa pháp cam lồ.

Bấy giờ, Đại Bồ-tát Phổ Hiền bảo Bồ-tát Như Lai Tánh Khởi Diệu Đức Bồ-tát cùng các đại chúng:

–Này Phật tử! Chánh pháp Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh

Giác Tánh Khởi chẳng thể nghĩ bàn. Vì sao? Chẳng phải vì có ít nhân duyên mà thành Đẳng chánh giác, xuất hiện ở thế gian. Này Phật tử! Như Lai dùng mười thứ vô lượng, vô số trăm ngàn a-tăng-kỳ nhân duyên mới thành Đẳng chánh giác, xuất hiện ở thế gian. Những gì là mười?

1. Phát tâm Bồ-đề vô lượng, chẳng bỏ tất cả chúng sinh.

2. Vô số kiếp đời quá khứ tu các căn lành, thâm tâm chính trực.

3. Từ bi vô lượng cứu hộ chúng sinh.

4. Hành vô lượng hạnh, chẳng lùi nguyện lớn.

5. Tích vô lượng công đức, lòng không chán đủ.

6. Cung kính cúng dường vô lượng chư Phật, giáo hóa chúng sinh.

7. Sinh ra vô lượng phương tiện trí tuệ.

8. Thành tựu vô lượng công đức tạng.

9. Đầy đủ vô lượng trí tuệ trang nghiêm.

10. Phân biệt diễn nói vô lượng thật nghĩa của các pháp.

Này Phật tử! Đó là mười thứ vô lượng, vô số trăm ngàn a-tăng-kỳ pháp môn Đẳng chánh giác xuất hiện ở thế gian.

Này Phật tử! Ví như tam thiên đại thiên thế giới chẳng do chút ít nhân duyên mà thành. Chúng do vô lượng nhân duyên mới có thể được thành, như là nổi cơn mây mưa lớn, vì mưa lớn nên khởi lên bốn phong luân. Những gì là bốn?

Một tên là Trì, có thể nắm giữ nước lớn.

Hai là Tiệm Tiêu, tiêu dần nước lớn.

Ba gọi là Khởi, nổi lên các xứ sở.

Bốn là Trang nghiêm, trang nghiêm nghiệp báo chúng sinh của ba ngàn thế giới.

Bốn thứ như vậy đều là chỗ khởi lên của các căn lành Bồ-tát và nghiệp báo chúng sinh.

Này Phật tử! Nhờ vô lượng nhân duyên như vậy mới thành tam thiên đại thiên thế giới, vì pháp như vậy nên không có tác giả, cũng không người thành. Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng như

vậy, chẳng phải do chút ít nhân duyên tạo thành mà do vô lượng nhân duyên mới thành Đẳng chánh giác, xuất hiện ở đời. Đó là Đại Bồ-tát đã từng ở chỗ vô lượng Phật đời quá khứ, lắng nghe thọ trì mưa lớn chánh pháp cam lồ. Nhờ đó mà có thể khởi lên bốn thứ phong luân trí tuệ của Như Lai. Những gì là bốn?

1. Chánh niệm trì Đà-la-ni chưa từng quên mất, phong luân đại trí của Như Lai có thể trì giữ tất cả pháp vũ của Như Lai.

2. Chánh quán phong luân đại trí của Như Lai, có thể tiêu diệt hết tất cả phiền não.

3. Khéo hồi hướng phong luân đại trí của Như Lai, thành tựu tất cả căn lành công đức.

4. Sinh ra những pháp trang nghiêm ly cấu, phong luân đại trí của Như Lai đều khiến cho tất cả các căn của chúng sinh thanh tịnh, tướng tốt trang nghiêm.

Đó là sự thành tựu của các căn lành vô lậu của Như Lai. Vì pháp như vậy nên không có tác giả cũng không người thành. Này Phật tử! Đó là pháp môn thành Đẳng chánh giác xuất hiện ở đời tối thắng số một, Đại Bồ-tát nên biết như vậy.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như khi tam thiên đại thiên thế giới thành mây lớn tuôn mưa tên Hồng chú, tất cả thế gian không thể chứa giữ, trừ đại thiên thế giới lúc ban đầu mới thành. Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng lại như vậy, lúc xuất hiện ở đời diễn nói pháp vũ Như Lai tánh khởi thì tất cả Thanh văn, Duyên giác chẳng có thể thọ trì, trừ những vị Đại Bồ-tát thành tựu các lực.

Này Phật tử! Đó là nhân duyên thứ hai thành Đẳng chánh giác xuất hiện ở đời, Đại Bồ-tát nên biết như vậy!

Lại nữa, này Phật tử! Ví như mây lớn nghiệp báo của chúng sinh tuôn mưa không đến từ đâu, đi không chỗ đến. Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng như vậy, do lực căn lành của các Bồ-tát, Như Lai diễn nói mưa pháp Như Lai tánh khởi, không đến từ đâu, đi không chỗ đến.

Này Phật tử! Đó là nhân duyên thứ ba thành Đẳng chánh giác xuất hiện ở đời, Đại Bồ-tát nên biết như vậy!

Lại nữa, này Phật tử! Ví như mây lớn tuôn mưa, tất cả chúng sinh trong đại thiên thế giới không thể biết số lượng. Nếu muốn tính toán thì sẽ khiến cho lòng cuồng loạn, trừ vua trời Ma-hê-thủ-la, chủ cả đại thiên thế giới, cho đến một giọt nước cũng biết thảy, đó là nhờ sức quả báo căn lành.

Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng như vậy, Như Lai xuất hiện ở đời nói pháp vũ cam lồ Như Lai tánh khởi thì tất cả chúng sinh, Thanh văn, Duyên giác chẳng thể biết được. Nếu muốn suy nghĩ thì khiến cho long bị cuồng loạn trừ Đại Bồ-tát chủ của tất cả thế giới, cho đến một câu, một vị đều phân biệt biết hết, vì ở chỗ Phật đời quá khứ đã tu các Địa lực.

Này Phật tử! Đó là nhân duyên thứ tư thành Đẳng chánh giác xuất hiện ở đời, Đại Bồ-tát nên biết như vậy!

Lại nữa, này Phật tử! Ví như mây lớn tuôn mưa tên là Diệt xí nhiên, hoặc tên là Năng khởi, hoặc

tên là Năng hoại, hoặc tên là Thành bảo, hoặc tên là Phân biệt đại thiên thế giới… Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng như vậy, Như Lai xuất hiện ở đời mưa chánh pháp vũ tên là Trừ diệt, diệt trừ lửa hừng phiền não của chúng sinh; hoặc có pháp vũ tên là Năng khởi, hay khởi lên tất cả căn lành của chúng sinh; hoặc có pháp vũ tên là Năng hoại, có thể hủy hoại các ác tà kiến của chúng sinh; hoặc có pháp vũ tên là Thành bảo, có thể thành tựu báu Nhất thiết trí cho tất cả chúng sinh; hoặc có pháp vũ tên là Phân biệt, phân biệt hoạt động tâm, tâm sở của chúng sinh.

Này Phật tử! Đó là nhân duyên thứ năm thành Đẳng chánh giác xuất hiện ở đời, Đại Bồ-tát nên biết như vậy.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như mây lớn mưa xuống, nước chỉ có một vị, rồi tùy theo chỗ mưa ấy mà nước có sai biệt. Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng như vậy, Như Lai mưa xuống pháp vũ thuần một vị đại Bi, rồi tùy theo sự ứng hóa chủng loại chẳng đồng.

Này Phật tử! Đó là nhân duyên thứ sáu thành Đẳng chánh giác xuất hiện ở đời, Đại Bồ-tát nên biết như vậy.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như khi tam thiên đại thiên thế giới đầu tiên khi mới thành thì trước hết thành lập những cung điện trời

Sắc giới, tiếp theo thành lập cung điện của chư Thiên cõi Dục, tiếp theo thành lập cõi người và chỗ ở của các chúng sinh khác. Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng như vậy, khi xuất hiện ở đời, trước tiên Như Lai phát khởi các hạnh trí tuệ của Bồ-tát, tiếp theo là khởi lên tất cả căn lành của Duyên giác, Thanh văn và chúng sinh khác.

Này Phật tử! Ví như mây lớn mưa xuống nước một vị, rồi tùy theo lực căn lành của các chúng sinh mà khởi lên đủ thứ cung điện. Nước pháp của Như Lai một vị đại Bi, tùy theo khí căn của chúng sinh chẳng đồng nên mưa pháp sai biệt.

Này Phật tử! Đó là nhân duyên thứ bảy thành Đẳng chánh giác xuất hiện ở đời, Đại Bồ-tát nên biết như vậy.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như thế giới lúc ban đầu mới thành có đại thủy luân đầy khắp tam thiên đại thiên thế giới. Nước đầy thế giới rồi phát sinh hoa sen lớn tên là Như Lai khởi, dùng những báu công đức để trang nghiêm, che khắp ba ngàn thế giới, ánh sáng soi tất cả đất nước trong mười phương. Trời Ma-hê-thủ-la, trời Tịnh cư… thấy hoa sen thì liền nhất định biết, như hoa sen nở là các Đức Phật ra đời.

Này Phật tử! Lúc bấy giờ có phong luân khởi lên tên là Tịnh quang minh, có thể thành cung điện của chư Thiên cõi Sắc; lại có phong luân khởi lên tên là Tịnh trang nghiêm, có thể thành cung điện của chư Thiên cõi Dục; lại có phong luân khởi lên tên là Bất khả hoại, có thể tạo thành các dãy núi lớn nhỏ và núi Kim cang; lại có phong luân khởi lên tên là Thắng cao, có thể thành vua núi Tu-di; lại có phong luân khởi lên tên là Bất động, có thể thành mười thứ núi lớn. Những gì là mười?

Đó là núi Ba tiêu, núi Tiên nhân, núi Phục ma, núi Đại phục ma, núi Trì kiếp, núi Đen, núi Mục-chân-lân-đà, núi Đại mục-chân-lân-đà, núi Hương, núi Tuyết.

Lại có phong luân khởi lên tên là An trụ, có thể thành đại địa; lại có phong luân khởi lên tên là Trang nghiêm, có thể thành cung điện địa Thiên, cung điện Càn-thát-bà; lại có phong luân khởi lên tên là Vô tận tạng, có thể thành biển của ba ngàn thế giới; lại có

phong luân khởi lên tên là Minh tịnh tạng, có thể thành trân bảo của ba ngàn thế giới; lại có phong luân khởi lên tên là Kiên cố văn, có thể thành tất cả cây Như ý.

Này Phật tử! Ví như mây lớn mưa xuống nước thuần một vị. Nhưng vì sức quả báo căn lành của chúng sinh nên có pháp như vậy. Vì thế nên khởi lên đủ chủng loại phong luân, phong luân sai biệt nên hình loại cả ngàn thế giới chẳng đồng. Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng như vậy. Như Lai xuất hiện ở đời đủ những căn lành, có ánh sáng tên là Vô thượng đại trí, chẳng đoạn Như Lai tánh khởi, chẳng thể nghĩ bàn trí, soi khắp thế giới mười phương, thọ ký Như Lai cho tất cả Bồ-tát, danh hiệu thành Đẳng chánh giác xuất hiện ở đời. Lại có thể biết rõ mỗi một cõi Phật có bao nhiêu Bồ-tát thành tựu công đức.

Lại có ánh sang tên là Ly cấu tịnh Như Lai đại trí có thể thành Trí tuệ lậu vô sinh của Như Lai.

Lại có ánh sang tên là Phổ minh Như Lai đại trí, có thể thành Trí pháp giới chẳng thể nghĩ bàn của Như Lai.

Lại có ánh sang tên là Trì Phật tánh Như Lai đại trí, có thể thành Các lực bất động của Như Lai.

Lại có ánh sang tên là Vô hoại thắng Như Lai đại trí, có thể thành Trí vô sở úy của Như Lai.

Lại có ánh sang tên là Nhất thiết minh Như Lai đại trí, có thể thành Nhất thiết chủng trí kiên cố chẳng lui.

Lại có ánh sang tên là Xuất sinh biến hóa Như Lai đại trí, có thể khiến cho nghe thấy người cung kính cúng dường các Đức Như Lai, căn lành chẳng hư rỗng.

Lại có ánh sang tên là Phổ tùy thuận chí Như Lai đại trí, có thể thành Pháp thân vô tận công đức, trí tuệ thanh tịnh của Như Lai, nhiêu ích chúng sinh.

Lại có ánh sang tên là Bất khả cứu cánh Như Lai đại trí, có thể thành Diệu trí thậm thâm của Như Lai, chẳng đoạn tuyệt Tam bảo.

Lại có ánh sang tên là Chủng chủng trang nghiêm Như Lai đại trí, có thể thành thân tướng tốt trang nghiêm của Như Lai, khiến cho

tất cả chúng sinh đều vui mừng được Nhất thiết trí.

Lại có ánh sang tên là Bất khả hoại Như Lai đại trí, có thể thành thọ mạng thù thắng không có tận cùng ngang bằng pháp giới, hư không giới của Như Lai.

Này Phật tử! Nước Như Lai chỉ thuần một vị đại Bi, nhưng do lực căn lành của Bồ-tát và căn của chúng sinh khác sai biệt nên pháp như vậy, do trí tuệ của Như Lai ứng hóa chẳng đồng.

Này Phật tử! Chánh pháp Như Lai tánh khởi là sự khởi lên ánh sang trí tuệ bình đẳng của tất cả Như Lai, một vị trí tuệ của tất cả Như Lai sinh ra vô lượng, vô biên công đức. Chúng sinh nghĩ rằng những công đức này Đức Như Lai đã tạo ra.

Này Phật tử! Đây chẳng phải là thần lực Đức Như Lai đã tạo ra. Này Phật tử! Thậm chí một vị Bồ-tát thành đạo Vô thượng nói rằng Phật tạo ra thì vẫn không có chỗ đó. Các Đức Phật vì tất cả quần sinh làm Thiện tri thức, chúng sinh nương vào đây được đại trí tuệ, không có pháp để làm cũng không có người làm.

Này Phật tử! Đó là nhân duyên thứ tám thành Đẳng chánh giác xuất hiện ở đời, Đại Bồ-tát nên biết như vậy.

Này Phật tử! Ví như có bốn phong luân nương hư không mà trụ, có thể trì giữ thủy luân. Những gì là bốn?

Đó là An trụ, Bất động, Thường trụ, Kiên cố. Đó gọi là bốn thứ có thể giữ vững thủy luân, thủy luân có thể trì đại địa khiến cho chẳng thể tan hoại. Vậy nên nói, đại địa nương thủy luân, thủy luân nương phong luân, phong luân nương hư không, hư không không chỗ nương. Hư không tuy không chỗ nương nhưng có thể khiến cho ba ngàn cả ngàn thế giới được an trụ.

Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng như vậy, Ngài nương vào Như Lai khởi lên bốn thứ đại Trí phong luân vô ngại, có thể trì giữ căn lành của tất cả chúng sinh. Những gì là bốn?

Đó là Bảo hộ chúng sinh, đều khiến cho họ vui mừng. Phân biệt các pháp khiến cho chúng sinh đều ưa cầu. Thủ hộ tất cả căn lành của chúng sinh. Quyết định biết rõ pháp giới vô lậu đại Trí phong luân. Đó là tên bốn thứ đại Trí phong luân. Đại Từ làm cho chúng sinh nương về, đại Bi độ thoát chúng sinh. Đại Từ, đại Bi lợi

ích chúng sinh. Đại Từ, đại Bi nương trí phương tiện. Trí đại phương tiện nương nhờ Như Lai. Như Lai không có chỗ nương. Ánh sáng trí tuệ vô ngại soi khắp tất cả thế giới trong mười phương.

Này Phật tử! Đó là nhân duyên thứ chín thành Đẳng chánh giác xuất hiện ở đời, Đại Bồ-tát nên biết như vậy.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như ba ngàn thế giới thành rồi thì có đủ mọi thứ làm lợi ích cho vô lượng chúng sinh. Tánh nước, chúng sinh được sự an lạc của nước. Lục địa chúng sinh được sự an lạc của đất. Cung điện, chúng sinh được sự an lạc của cung điện. Không trung, chúng sinh được sự an lạc của hư không. Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng như vậy, Như Lai xuất hiện ở đời đem lại mọi thứ lợi ích cho chúng sinh. Người nghe thấy Đức Như Lai thì nhảy múa vui mừng, tu các căn lành; người trụ ở giới thì được niềm vui giới cấm Phật; người trụ ở bốn Thiền, bốn Vô lượng thì được niềm vui bậc Thánh trí sáng Vô thượng; người trụ ở cửa pháp thì được niềm vui chân thật; người trụ ở chiếu minh thì được niềm vui trí tịnh. Vô lượng pháp môn như vậy… đem lại đủ thứ lợi ích cho chúng sinh.

Này Phật tử! Đó là nhân duyên thứ mười thành Đẳng chánh giác xuất hiện ở đời, Đại Bồ-tát nên biết như vậy.

❧

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm - Quyển 34 - Phẩm 32: Bảo Vương Như Lai Tánh Khởi (Phần 2)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 34

Phẩm 32: BẢO VƯƠNG NHƯ LAI TÁNH KHỞI (Phần 2)

Này Phật tử! Đại Bồ-tát lại nên biết: Chánh pháp Như Lai tánh khởi, công đức không lường, vì hành vô lượng đầy khắp mười phương, không đến không đi, lìa sinh trụ diệt, vì không có hành nên; lìa tâm ý thức, vì không có thân; tánh như hư không, vì hết thảy đều bình đẳng, tất cả chúng sinh không ngã và ngã sở, vì không có tận; tất cả cõi vô tận, vì không có chuyển; chẳng đoạn tuyệt vị lai tế, vì không có thoái chuyển trí Như Lai vô ngại, bình đẳng không hai vì quán sát hữu vi, vô vi; thành Đẳng chánh giác nhiêu ích chúng sinh vì bản hạnh hồi hướng tự tại tròn đủ.

Lúc bấy giờ, Bồ-tát Phổ Hiền muốn một lần nữa làm sáng tỏ ý nghĩa này nên dùng kệ khen rằng:

Tất cả chúng lắng nghe

Pháp mười lực Như Lai

Tất cả các thế gian

Tối thắng không gì trên!

Đều cùng không gì sánh

Cũng ngang bằng hư không

Công đức vô đẳng ấy

Cảnh giới chẳng thể lường.

Tất cả chư Như Lai

Công đức không thể lường,

Các loài chúng sinh khác

Thì không thể nghĩ bàn.

Một pháp môn Như Lai

Tất cả các quần sinh

Trong vô lượng ức kiếp

Nghĩ suy chẳng thể cùng.

Mười phương các cõi Phật

Nghiền nát thành vi trần

Có người tính toán được

Đều rõ biết số ấy.

Người đó vô lượng kiếp

Tính số các Như Lai

Công đức một sợi lông

Không thể biết một phần.

Ví như một kẻ sĩ

Hư không có thể lường

Lại kẻ sĩ thứ hai

Tính toán biết số lường.

Ở ức vô số kiếp

Tính lường hết hư không

Các công Đức Như Lai

Chẳng thể tính tận cùng.

Ví như có kẻ sĩ

Có thể nơi một niệm

Số chúng sinh ba đời

Sở hành tâm, tâm sở.

Những kiếp số sinh chúng

Tính toán có thể cùng

Như Lai vô lượng đức

Số ấy chẳng thể cùng.

Ví như các pháp giới

Ranh giới chẳng nắm được

Tất cả, phi tất cả

Chẳng thấy chẳng thể nắm.

Các Như Lai như vậy

Cảnh giới chẳng thể lường

Tất cả phi tất cả

Pháp giới không cùng tận.

Ví như tánh như như

Lìa hư vọng, tịch diệt

Sinh ra đã không có

Thì diệt cũng là không.

Chư Như Lai như vậy

Và tất cả cảnh giới

Cũng đồng tánh như như

Chẳng giảm cũng chẳng tăng.

Ví như đời vị lai

Chân thật tế không tế

Tánh ba đời tự lìa

Chân thật chẳng thể được.

Đẳng chánh giác như vậy

Cảnh giới cũng vậy thôi

Tất cả trong ba đời

Thông đạt không chướng ngại.

Các pháp không đổi khác

Tánh không, không tạo tác

Lìa bẩn, không ô nhiễm

Tánh ấy như hư không.

Tất cả chư Như Lai

Tánh thanh tịnh cũng vậy

Tất cả tánh vô tánh

Chẳng có cũng chẳng không.

Tánh chánh pháp xa lìa

Tất cả đường ngôn ngữ

Tất cả thú phi thú

Đều là tánh tịch diệt.

Tất cả chư Như Lai

Cảnh giới cũng như vậy

Xa lìa đường ngôn ngữ,

Chẳng thể làm thí dụ.

Pháp giác ngộ chư Phật

Tánh tướng đều tịch diệt

Như chim bay trong không

Dấu chân chẳng thể có.

Vô lượng quả đại nguyện

Thành tựu than tịnh sắc

Đủ mười Lực công đức

Thị hiện đại thần biến.

Pháp thậm thâm Như Lai

Nếu có người muốn biết

Ý thì phải sạch trong

Giống như là hư không.

Xa lìa tưởng hư vọng

Và tà kiến đảo điên

Tu tập đạo thanh tịnh

Được tịnh ý rốt ráo.

Cho nên các Phật tử

Hãy lắng nghe một lòng

Cảnh giới các Thiện Thệ

Ta sẽ nói ít phần.

Tất cả Đấng Thập Lực

Công đức chẳng thể lường

Để giác ngộ chúng sinh

Nay ta nói đôi phần.

Tất cả các Đạo sư

Khởi thân nghiệp thanh tịnh

Nghiệp miệng và nghiệp ý

Cảnh giới đều sạch trong.

Cảnh giới sâu Như Lai

Thanh tịnh diệu pháp luân

Các căn lành Niết-bàn

Ta sẽ phân biệt nói.

Ví như ba ngàn cõi

Khi đất nước mới thành

Chẳng phải ít nhân duyên

Có thể thành thế giới.

Vô lượng sức phương tiện

Tất cả nhân duyên khởi

Cõi tam thiên đại thiên

An trí các quần sinh.

Các Tối Thắng như vậy

Pháp tánh khởi như vậy

Công đức tạng vô lượng

Tất cả chẳng thể biết.

Các thế giới mười phương

Nghiền nát thành vi trần

Tính số các vi trần

Là biết tâm chúng sinh.

Vi trần tâm chúng sinh

Cũng còn có thể biết

Tất cả Đấng Thập Lực

Không thể biết công đức.

Ví như có nhiều mây

Có thể tuôn mưa lớn,

Khởi bốn thứ phong luân

Hay thành ba ngàn cõi.

Các căn lành chúng sinh

Lực công đức Bồ-tát

Khởi ba ngàn thế giới

An trí loài sinh chúng.

Như Lai cũng như vậy

Khởi mây pháp nhân duyên

Phong luân đại trí tuệ

Ý thanh tịnh, ly cấu.

Nơi tất cả chư Phật

Tu tập các căn lành

Hồi hướng cùng chúng sinh

Chóng thành Đẳng chánh giác.

Ví như trong hư không

Mây mưa tên Hồng thủy

Tất cả các thế giới

Không thể chứa đựng được.

Ngoài tam thiên đại thiên

Khi thế giới mới lập

Chẳng thể động phong luân

Y chỉ cõi hư không.

Như Lai cũng như vậy

Mới thành Đẳng chánh giác

Mười phương tất cả cõi

Mây pháp tuôn mưa lớn.

Tràn đầy cả pháp giới

Không ai thể nắm giữ

Chỉ có Đại Bồ-tát

Thành tựu vô lượng đức.

Trong không khởi mây mưa

Không tạo không tác giả

Vốn không từ đâu đến

Đi cùng không từ đâu.

Như Lai cũng như vậy

Mây pháp mưa cam lồ

Vốn không từ đâu đến

Đi cũng không từ đâu

Tùy chỗ nhận giáo hóa

Vì họ mưa chánh pháp.

Ví như mây mưa lớn

Không ai biết số lượng

Chỉ có Ma-thủ-la

Có thể phân biệt rõ biết.

Thiện Thệ cũng như vậy

Mưa pháp vũ không lường

Tràn đầy các cõi Phật

Không ai có thể tính.

Chỉ Vô thượng Pháp vương

Chủ tất cả thế giới

Đều có thể rõ biết

Như xem báu lòng tay.

Ứng diệt thường tịch diệt

Ứng khởi thường hiện khởi

Diệt tan các tà kiến

Nuôi lớn báu công đức.

Mưa chánh pháp Như Lai

Trừ diệt các phiền não

Sinh ra chẳng thể tính

Vô lượng các căn lành.

Tu tập nơi chánh kiến

Xa lìa các đảo điên

Tất cả các Tối thắng

Rõ biết báu công đức.

Ví như giữa hư không

Mưa khắp nước một vị

Sức quả báo chúng sinh

Chỗ sinh khởi chẳng đồng.

Mưa chánh pháp Như Lai

Một vị nước Đại bi

Tùy chỗ nhận giáo hóa

Nói đủ thứ sai biệt.

Khi mới thành thế giới

Cõi Sắc giới khởi trước

Lại ở Dục giới thiên

Thứ lớp khởi cung điện.

Lần lượt ở nhân gian

Tạo chỗ ở khắp nơi

Sau đó lần lượt khởi

Chỗ các Rồng, Càn-thát.

Như Lai cũng như vậy

Mới thành Đẳng chánh giác

Liền khởi hạnh Bồ-tát

Tiếp theo thừa Duyên giác.

Lại hóa tâm tự tại

Tất cả các Thanh văn

Sau đó khiến chúng sinh

Tu tập các căn lành.

Thấy hoa sen sạch trong

Chư Thiên biết Phật xuất

Do mưa gió khởi lên

Gió hay khởi thế giới.

Như Lai phóng hào quang

Phân biệt Phật, Bồ-tát

Hay khởi trí tuệ luân

Thông đạt các pháp Phật.

Nước nương gió tồn tại

Đất nương ở thủy luân

Mọi cây báu nương đất

Hư không không chỗ nương.

Trí luân nương Như Lai

Từ bi nương trí tuệ

Công đức nương phương tiện

Pháp thân không chỗ nương.

Ví như đại địa khởi

Lợi ích những chúng sinh

Nước, đất, quần sinh loại

Mỗi một được lạc an.

Chúng sinh nương hư không

Và chư Thiên Dục, Sắc

Loài hai chân, bốn chân….

Tất cả đều lợi ích.

Pháp vương cũng như vậy

Xuất hiện ở thế gian

Khiến tất cả chúng sinh

Đều được nhiều ích lợi.

Nếu có người nghe thấy

Mà cung kính cúng dường

Trừ diệt các phiền não

Rõ thấu pháp Như Lai.

Pháp Như Lai tánh khởi

Thế gian không thể biết

Ta đã nói ít phần

Vì lợi ích chúng sinh.

Bấy giờ, Đại Bồ-tát Phổ Hiền bảo các vị Bồ-tát:

–Này Phật tử! Sao gọi là Đại Bồ-tát thấy biết Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác? Đại Bồ-tát này thấy biết Như Lai thành tựu đầy đủ vô lượng công đức. Vì sao? Vì Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác chẳng phải một pháp, một hạnh, một thân, một cõi giáo hóa một chúng sinh. Đại Bồ-tát này thấy biết Như Lai thành tựu đầy đủ vô lượng pháp, vô lượng hạnh, vô lượng thân, vô lượng cõi, bình đẳng giáo hóa tất cả chúng sinh vậy.

Này Phật tử! Ví như hư không, tất cả chỗ sắc, chỗ phi sắc, không có chỗ nào chẳng đến mà chẳng phải đến, chẳng phải chẳng đến. Vì sao? Vì chỗ không không có hình sắc. Thân của Đức Như Lai cũng như vậy, Ngài đến tất cả chỗ, tất cả cõi, tất cả pháp, tất cả chúng sinh mà không chỗ đến. Vì sao? Vì thân các Đức Như Lai chẳng phải thân mà tùy sự ứng hóa để thị hiện thân ấy.

Này Phật tử! Đó là Đại Bồ-tát mới vào cửa thắng hạnh thấy biết Như Lai.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như hư không rộng rãi, có thể dung chứa tất cả chúng sinh mà không nhiễm trước. Cũng như vậy, pháp

thân Như Lai soi sáng căn lành thế gian, căn lành lìa thế gian của tất cả chúng sinh mà cũng không hề nhiễm trước. Vì sao? Vì pháp thân Như Lai đối với tất cả nhiễm trước đều đã đoạn đứt.

Này Phật tử! Đó là thắng hạnh thứ hai thấy biết Như Lai của Đại Bồ-tát.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như mặt trời mọc ở thế gian đem đến vô lượng việc lợi ích cho chúng sinh. Như là trừ diệt tối tăm, nuôi lớn tất cả núi, rừng, thảo dược, trăm thứ lúa, cỏ cây, tiêu trừ lạnh lẽo; mặt trời chiếu lên hư không thì lợi ích cho chúng sinh ở hư không, chiếu xuống ao thì có thể làm nở hoa sen; chiếu đều khắp thì làm hiện ra tất cả sắc tượng, sự nghiệp thế gian đều được rốt ráo. Vì sao? Vì mặt trời có thể phóng ra vô lượng ánh sáng. Cũng như vậy, mặt trời thân Như Lai đem lại vô lượng sự việc có thể lợi ích khắp tất cả chúng sinh. Như là việc lợi ích diệt ác nuôi lớn thiện pháp, lợi ích ánh sáng trí tuệ chiếu khắp trừ diệt tất cả sự hắc ám chúng sinh; lợi ích đại từ cứu hộ chúng sinh, lợi ích đại Bi độ thoát tất cả, chánh pháp lợi ích nuôi lớn Căn, Lực, Giác ý, lợi ích tín tâm vững chắc trừ lòng cấu bẩn, lợi ích kiến pháp chẳng hoại nhân duyên, lợi ích Thiên nhãn thấy hết chúng sinh chết chỗ này sinh chỗ kia, lợi ích xa lìa sự tàn hại chẳng hoại tất cả căn lành của chúng sinh, lợi ích tuệ quang mở bày hoa lòng của tất cả chúng sinh, lợi ích phát tâm rốt ráo tất cả sở hành Bồ-tát. Vì sao? Vì mặt trời thân Như Lai phóng ra tất cả ánh sáng tuệ khắp nơi.

Này Phật tử! Đó là thắng hạnh thứ ba thấy biết Như Lai của Đại Bồ-tát.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như mặt trời mọc, trước tiên soi tất cả các vua núi lớn, tiếp theo soi tất cả núi lớn, tiếp đến soi núi báu kim cương, sau đó mới soi khắp tất cả đại địa. Nhưng ánh sáng mặt trời chẳng hề nghĩ: “Ta sẽ chiếu trước những vua núi lớn, rồi theo thứ lớp cho đến chiếu khắp đại địa”, mà chỉ tại núi, đất đó có cao có thấp nên sự soi chiếu có trước có sau. Cũng như vậy, Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác thành tựu vầng mặt trời trí tuệ vô lượng, vô biên pháp giới, thường phóng vô lượng ánh sáng trí tuệ vô ngại, trước soi những vua núi lớn Đại Bồ-tát, tiếp đến soi Duyên

giác, tiếp đến soi Thanh văn, tiếp đến soi chúng sinh có căn lành quyết định, tùy chỗ mà giáo hóa. Sau đó soi hết tất cả chúng sinh cho đến chúng sinh tà định, vì chúng sinh tạo tác nhân duyên nhiêu ích đời vị lai. Ánh sáng mặt trời trí tuệ của Như Lai chẳng nghĩ: “Ta sẽ soi Bồ-tát trước… cho đến tà định”, mà chỉ phóng ra ánh sáng trí lớn soi khắp tất cả.

Này Phật tử! Ví như mặt trăng xuất hiện ở thế gian… cho đến rừng sâu hang tối không đâu chẳng soi chiếu khắp. Cũng như vậy, mặt trời mặt trăng trí tuệ của Như Lai chiếu soi khắp tất cả không đâu chẳng sáng tỏ. Chỉ vì căn lành, hy vọng chúng sinh chẳng đồng nên ánh sáng trí của Như Lai có chủng loại sai khác.

Này Phật tử! Đó là thắng hạnh thứ tư thấy biết Như Lai của Đại Bồ-tát.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như mặt trời mọc ở thế gian, chúng sinh bị mù bẩm sinh thì chưa từng nhìn thấy. Vì sao? Vì không có mắt.

Này Phật tử! Chúng sinh mù này tuy chẳng thấy mặt trời nhưng cũng được nhiều lợi ích của ánh sáng mặt trời. Nhờ ánh sáng mặt trời mà chúng được đồ ăn thức uống, những dụng cụ sinh hoạt tiêu trừ lạnh lẽo, khiến cho thân thể nhẹ nhàng, các bệnh phong hàn, ghẻ lở đều trừ hết, được yên ổn vui sướng. Mặt trời tuệ của Như Lai xuất hiện ở thế gian như vậy. Tất cả chúng sinh sống mù tà kiến, phạm giới, vô trí, tà mạng chưa từng nhìn thấy ánh sáng mặt trời, trí tuệ của Phật. Vì sao? Vì không có mắt tín tâm.

Này Phật tử! Chúng sinh sống mù tuy chẳng thấy ánh sáng mặt trời trí tuệ của Như Lai, nhưng chúng sinh này cũng được sự lợi ích vì ánh sáng mặt trời trí tuệ của Như Lai diệt trừ tất cả những khổ của bốn đại, than thể yên vui, đoạn trừ tất cả gốc rễ phiền não đau khổ.

Này Phật tử! Đức Như Lai có ánh sáng tên là Nhất thiết công đức tích tụ; lại có ánh sáng tên là Phổ chiếu nhất thiết; lại có ánh sáng tên là Thanh tịnh tự tại phổ chiếu; lại có ánh sáng tên là Xuất đại diệu âm; lại có ánh sáng tên là Phổ chiếu nhất thiết chư ngữ ngôn pháp; lại có ánh sáng tên là Tự tại trừ diệt nhất thiết nghi hoặc;

lại có ánh sáng tên là Vô y phổ chiếu; lại có ánh sáng tên là Trí tuệ tự tại trừ diệt tất cả cảnh giới hư vọng; lại có ánh sáng tên là Phân biệt các thừa, tùy theo chỗ thích ứng mà phát ra diệu âm lớn; lại có ánh sáng tên là Viên mãn tự tại âm thanh, trang nghiêm các cõi, khiến cho hết tất cả chúng sinh đều được thanh tịnh.

Này Phật tử! Mỗi một lỗ chân lông của Đức Như Lai phóng ra một ngàn thứ ánh sáng như vậy, năm trăm ánh sáng soi khắp phương Dưới, năm trăm ánh sáng soi khắp phương Trên. Đại Bồ-tát ở chỗ những Đức Như Lai trong cõi ấy thấy ánh sáng này rồi, các vị Bồ-tát đó tức thời đầy đủ mười đầu, mười mắt, mười tai, mười mũi, mười lưỡi, mười thân, mười tay, mười chân, mười địa, mười trí thanh tịnh. Các vị Bồ-tát đó nhờ hạnh địa Bồ-tát mà các nhập đều thanh tịnh, thành tựu căn lành Nhất thiết chủng trí, Thanh văn, Duyên giác đều diệt trừ tất cả phiền não. Chúng sinh mù ít trí thì được thân thể nhu nhuyến, yên ổn khoái lạc, lìa cấu bẩn thanh tịnh, điều phục các căn, thành tựu đầy đủ pháp bốn Niệm xứ. Những chúng sinh đường ác địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh thì được trừ hết mọi khổ, đều được yên vui, đến khi thân hoại, qua đời được sinh trong cõi người, trời. Những chúng sinh chẳng biết, chẳng hay nhờ nhân duyên gì, nhờ sức uy thần nào mà lại sinh trong cõi này. Những chúng sinh mù đó chỉ nghĩ rằng: “Ta là Phạm thiên, ta là Phạm hóa.”

Lúc bấy giờ, Đức Như Lai an trụ ở Tam-muội Phổ tự tại, diễn thuyết tám thứ diệu âm Như Lai và bảo với chúng sinh rằng:

–Chúng sinh! Các ngươi chẳng phải là Phạm thiên cũng chẳng phải là Phạm hóa mà nhờ thần lực của Phật nên được sinh vào cõi này.

Nhờ thần lực của Đức Phật nên các chúng sinh này biết được túc mạng của mình đã trải qua đường ác sinh đến cõi này, đều rất vui mừng. Chúng rất vui mừng, đều cầm mây hoa Ưu-đàm, mây hương, mây vui thích, mây tất cả y phục, mây lọng báu, mây tràng phan, mây hương bột, mây báu đẹp, mây cờ sư tử, mây lầu gác bán nguyệt, mây tán thán trang nghiêm… đến chỗ Đức Như Lai phụng hiến cúng dường. Vì sao? Vì nhờ thần lực Phật mà Tuệ nhãn được

khai sáng nên Như Lai liền thọ ký quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Này Phật tử! Các ông phải biết! Mặt trời tuệ của Như Lai đem nhiều lợi ích cho chúng sinh mù, nuôi lớn và thành tựu đầy đủ căn lành.

Này Phật tử! Đó là thắng hạnh thứ năm thấy biết Như Lai của Đại Bồ-tát.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như trăng tròn đầy có bốn pháp lạ lung chưa từng có. Những gì là bốn?

1. Ánh sáng lấn át ánh sáng tất cả tinh tú.

2. Thị hiện tăng giảm ở cõi Diêm-phù-đề.

3. Tất cả nước trong sạch thì bóng không đâu chẳng hiện.

4. Tất cả chúng sinh, có người nhìn thấy đều như đối diện.

Pháp thân Như Lai cũng như vậy, có bốn pháp lạ lùng chưa từng có. Những gì là bốn?

1. Ánh sáng làm che khuất tinh tú, công đức tất cả pháp Học, Vô học, Thanh văn, Duyên giác.

2. Tùy theo chỗ thích ứng mà thị hiện thọ mạng dài ngắn chẳng đồng, Pháp thân thường trụ chưa từng tăng giảm.

3. Ảnh hiện trong bồn Bồ-đề của chúng sinh tịnh tâm trong tất cả thế giới.

4. Tùy theo pháp đã nghe, tùy theo địa vị giải thoát, kẻ được giáo hóa, tất cả đều cho rằng Như Lai đang hiện ở trước mặt họ mà đó thật ra Pháp thân không có đó, đây, rốt ráo Phật sự.

Này Phật tử! Đó là thắng hạnh thứ sáu thấy biết Như Lai của Đại Bồ-tát.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như vua trời Đại phạm của tam thiên đại thiên thế giới dùng chút ít phương tiện mà tất cả chúng sinh của Đại thiên thế giới đều thấy vua trời Phạm vương hiện ra ở trước mặt mình. Vua trời Đại Phạm cũng chẳng phân thân, không có các thứ thân. Này Phật tử! Đức Như Lai cũng như vậy, Như Lai cũng chẳng phân thân, không các thứ thân. Đối với tất cả chúng sinh, Như Lai tùy theo sự thích ứng mà thị hiện thân ấy. Như Lai chưa

từng phát sinh ý niệm, thị hiện đó, đây cho bao nhiêu chúng sinh.

Này Phật tử! Đó là thắng hạnh thứ bảy thấy biết Như Lai của Đại Bồ-tát.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như vị Đại y vương chép dược tánh biết cách để trị liệu, tất cả phương luận đều chọn lựa sáng suốt. Tất cả thảo dược trong cõi Diêm-phù-đề nếu hiện có trước mặt thì vị Đại y vương đó đều có thể nhận biết. Do lực căn lành đời trước của vị Đại y vương đó, nên ông ấy lại có thể sáng tỏ các phương luận và có thể trị liệu bệnh cho tất cả mọi người. Vị Đại y vương đó, lúc sắp qua đời có ý nghĩ như vầy: “Sau khi ta qua đời, tất cả chúng sinh không có chỗ nương về, vậy ta nên thị hiện phương tiện xảo diệu.”

Lúc bấy giờ, y vương dùng thuốc xoa vào thân, dùng chú thuật tự giữ lấy khiến cho sau khi qua đời, thân chẳng bị khô, lại chẳng tan hoại, còn có thể đầy đủ bốn oai nghi của thân, đi đứng, ngồi, nằm, làm việc của thầy thuốc, trị liệu mọi bệnh như cũ không khác. Y Vương Vô Thượng Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng như vậy, y vương giỏi hiểu biết những pháp đối trị, có thể diệt trừ hết các bệnh phiền não của tất cả chúng sinh. Ở vô lượng ức na-do-tha kiếp y vương tu tập căn lành, Bát-nhã ba-la-mật rốt ráo, đến với bờ kia, giỏi học phương tiện xoa thuốc, trì chú.

Đức Như Lai thuở xưa, trước hết khéo an trụ ở hạnh địa Bồ-tát, dùng sức chú dược phương tiện xảo diệu Bát-nhã ba-la-mật trụ trì thọ mạng, Đức Như Lai dùng chút ít phương tiện thi hành Phật sự, cứu hộ chúng sinh, trừ diệt phiền não.

Này Phật tử! Đó là thắng hạnh thứ tám thấy biết Như Lai của Đại Bồ-tát.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như biển lớn có báu ma-ni tên là Phổ chiếu minh tịnh tạng. Ánh sáng của báu này chạm đến thân của chúng sinh thì thân chúng đều đồng một sắc. Nếu có người thấy thì mắt liền thanh tịnh tùy theo chỗ soi chiếu của ánh sáng đó, thì trời mưa xuống Mục khư bảo đầy khắp, đem lại nhiều lợi ích an vui cho vô lượng chúng sinh. Pháp thân Đức Như Lai cũng như vậy. Pháp thân Như Lai là Đại bảo vương công đức tích tụ tạng đại trí tuệ. Đức

Như Lai có ánh sáng tên là Bảo thân trí. Nếu có chúng sinh xúc chạm đến ánh sáng ấy thì được cùng một sắc với thân Phật. Nếu có chúng sinh thấy ánh sáng ấy thì đều chứng được Pháp nhãn thanh tịnh. Nếu có chúng sinh chạm ánh sáng ấy thì trừ được khổ não nghèo hèn, tôn quý phú lạc cho đến được sự an vui Bồ-đề vô thượng.

Này Phật tử! Các ông phải biết thân của Đức Như Lai không có đó, đây mà có thể vì tất cả chúng sinh làm rốt ráo Phật sự.

Này Phật tử! Đó là thắng hạnh thứ chín thấy biết Như Lai của Đại Bồ-tát.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như biển lớn có báu tên là Nhất thiết thế gian trang nghiêm như ý ma-ni bảo vương có thể thành tựu đầy đủ trăm vạn công đức. Tùy theo chỗ ở của Bảo vương ấy mà tất cả khổ nạn của chúng sinh đều được trừ diệt, tùy theo sở nguyện của người nơi ấy mà đều có thể thỏa mãn. ma-ni bảo vương đó chẳng phải chúng sinh ít phước mà có thể thấy được. ma-ni bảo vương Pháp thân của Như Lai cũng như vậy. Nếu có chúng sinh được nghe thấy thì đều diệt trừ hết khổ sinh tử. Nếu tất cả chúng sinh cùng một lúc mà chuyên niệm, muốn thấy Như Lai thì đều nhìn thấy hết. Thấy được rồi có thể khiến chúng vui mừng, sở nguyện thỏa mãn. Pháp thân Như Lai chẳng phải chúng sinh ít phước đều có thể nhìn thấy, trừ khi nhờ thần lực của Phật. Pháp thân đó tùy theo chỗ thích ứng mà thị hiện thân.

Này Phật tử! Đó là thắng hạnh thứ mười thấy biết Như Lai của Đại Bồ-tát.

Đại Bồ-tát thành tựu đầy đủ vô lượng tịnh tâm đầy khắp mười phương, vào sâu pháp giới, trụ ở chân thật tế, không sinh không diệt, ba đời bình đẳng, có thể diệt trừ hết tất cả hư vọng, vào vị lai tế, chánh pháp tràn đầy tất cả thế gian, tất cả pháp giới, tất cả thân Phật vô lượng trang nghiêm.

Bấy giờ, Đại Bồ-tát Phổ Hiền muốn một lần nữa làm rõ ý nghĩa này, dùng kệ khen rằng:

Ví như tánh hư không

Không chỗ nào chẳng đến

Trong thế giới mười phương

Tất cả cõi chư Phật.

Sắc xứ, Phi sắc xứ

Tất cả loài chúng sinh

Trước, sau, nay hiện tại

Chẳng đến, chẳng không đến.

Tất cả Đấng Tối Thắng

Thanh tịnh diệu Pháp thân

Không chỗ nào chẳng đến

Khắp cùng các pháp giới.

Diệu Pháp than Tối thắng

Tất cả không thể thấy

Vì giáo hóa chúng sinh

Nên Đạo Sư thị hiện.

Ví như tánh hư không

Người không thể cầm nắm

Khiến khắp các quần sinh

Không ngại tạo mọi nghiệp.

Hư không không nghĩ rằng:

“Ta nay làm đang gì?

Tại sao mà tác tạo?

Vì ai mà tạo tác?”

Các Tối thắng như vậy

Vì tịnh thân nghiệp này

Khiến khắp quần sinh loại

Thành tựu pháp bạch tịnh

Tịnh Pháp thân Như Lai

Lợi ích vô lượng chúng.

Pháp thân cũng không nghĩ:

“Ta lợi cho quần manh”.

Ví như mặt trời sáng

Diêm-phù-đề hiện lên

Trừ diệt tất cả tối

Chiếu sáng khắp mọi nơi.

Tất cả các núi báu

Các ao hoa đại địa

Tùy việc mà nuôi lớn

Lợi ích tất cả chúng.

Trời Tối thắng cũng vậy

Lợi ích tất cả chúng

Khiến hết loài quần sinh

Các căn lành nuôi lớn

Thành tựu tuệ quang minh

Trừ diệt tất cả tối.

Nhìn thấy các Đạo Sư

Tất cả vui đầy đủ

Như khi mặt trời lên

Trước chiếu vua núi lớn

Rồi lại lần lượt chiếu

Tất cả những núi lớn

Rồi chiếu những núi nhỏ

Và chỗ nổi cao lên

Sau đó mới soi khắp

Những đại địa thế gian.

Thiện Thệ cũng như vậy

Ánh tuệ nhật sang trong

Trước soi các Bồ-tát

Công đức Đại sơn vương

Rồi soi theo thứ bậc

Đến tất cả Duyên giác

Rồi đến lượt Thanh văn

Hữu học và Vô học.

Sau đó chiếu đến cùng

Tất cả các sinh chúng.

Pháp thân không nghĩ rằng:

“Ta có sự chiếu sáng”.

Ví như mặt trời sáng

Xuất hiện ở thế gian

Kẻ mù tuy chẳng thấy

Mà vẫn được lợi ích

Diệt trừ nạn đói khát

Khiến thân được an lạc

Phải biết mặt trời sáng

Không gì chẳng được lợi.

Mặt trời Phật cũng vậy

Xuất hiện ở thế gian

Tuy không mắt tín tâm

Mà vẫn được lợi ích

Hoặc nghe tiếng Như Lai

Gặp ánh sáng Đạo Sư

Vì họ tạo nhân duyên

Chứng Bồ-đề rốt ráo.

Ví như vầng trăng tròn

Che khuất các tinh tú

Thị hiện cho chúng sinh

Có tăng hoặc có giảm.

Tất cả nước lắng trong

Đâu cũng hiện bóng trăng

Loài quần sinh thế gian

Đều thấy ngay trước mắt.

Trăng tròn Đấng Tối Thắng

Che khuất cả Nhị thừa

Tùy chỗ nhận giáo hóa

Hiện thọ mạng dài ngắn.

Bóng hiện các Trời, Người

Tâm tịnh là Bồ-đề.

Mỗi mỗi tự cho rằng:

“Ta trước Nhân Thiên Tôn”.

Ví như vua Đại phạm

Tuy ở cung Phạm thiên

Mà tất cả ngàn cõi

Hiện khắp thân Phạm vương.

Đầy đủ lực tự tại

Biến hiện vô lượng thân

Không đâu mà chẳng thấy

Thân ấy cũng chẳng chia.

Đạo Sư cũng như vậy

Đầy đủ lực tự tại

Tất cả cõi mười phương

Hiện khắp vô lượng thân.

Thân không thể đo lường

Tất cả không thể thấy

Ứng hiện khắp chúng sinh

Mà cũng chẳng phân thân.

Ví như Đại y vương

Khéo biết pháp đối trị

Nếu có người được thấy

Không bệnh gì chẳng lành.

Lúc mạng sắp muốn hết

Nên sinh ý nghĩ rằng:

“Sau khi thân ta mất

Tất cả không chỗ nương.”

Dùng thuốc thoa thân ấy

Chú thuật mà giữ mình

Khiến sau khi ta mất

Như cũ, không đổi khác.

Các Thế Tôn như vậy

Đấng Y Vương Vô Thượng

Khéo học tuệ phương tiện

Đầy đủ Nhất thiết trí

Vô lượng hạnh quá khứ

Hiện Pháp than thanh tịnh

Chúng sinh nếu thấy được

Trừ diệt bệnh phiền não.

Ví như biển mênh mông

Có ma-ni vua báu

Sinh ra nhiều vô lượng

Ánh sáng diệu thanh tịnh.

Sáng ấy gặp chúng sinh

Đều đồng một sắc báu.

Nếu có người thấy được

Và được mở tịnh nhãn.

Cũng vậy báu Thế Tôn

Phóng ra ánh sang tuệ

Nếu ai gặp sang ấy

Cùng với Phật một sắc

Chúng sinh nếu thấy được

Đầy đủ năm tịnh nhãn

Diệt trừ các tăm tối

An trú địa Như Lai.

Ví như báu Như ý

Tùy nguyện được thỏa mãn.

Nếu có người cầu mong

Liền được thỏa ý nguyện

Vua báu chẳng sinh niệm:

“Ta lợi ích thế gian”

Chúng sinh ít công đức

Chẳng thấy được Bảo vương

Thiện Thệ cũng như vậy

Khiến tất cả mãn nguyện

Nếu có người cầu nguyện

Liền được thỏa ý nguyện.

Thiện Thệ chẳng sinh niệm:

“Ta làm lợi chúng sinh”

Những kẻ ôm long ác

Chẳng thấy thân Như Lai.

Này Phật tử! Sao gọi là Đại Bồ-tát thấy biết âm thanh vi diệu của Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác? Đại Bồ-tát này thấy biết âm thanh Như Lai không đâu chẳng đến. Đủ chủng loại âm thanh vi diệu của Như Lai khiến cho tất cả chúng sinh đều rất vui mừng, diễn nói vô lượng chánh pháp chư Phật, tùy người mà ứng hóa đều được hiểu rõ, giáo hóa chúng sinh chưa từng gián đoạn, khiến cho thân chúng sinh tươi mát, tâm định chẳng loạn, quán sát bình đẳng, không sinh không diệt, ví như tiếng vang không có chủ thể, thấy biết sinh ra nuôi lớn các căn lành; thấy biết sâu xa không đáy bờ; thấy biết chính trực rốt ráo vượt pháp giới; thấy biết không đoạn dứt, bao trùm pháp giới; thấy biết chẳng thể hoại, rốt ráo pháp giới. Đại Bồ-tát biết âm thanh Như Lai chẳng phải lượng, chẳng phải vô lượng, chẳng phải chủ, chẳng phải vô chủ, chẳng phải trí, chẳng phải vô trí. Vì sao? Ví như lúc thế giới sắp muốn hoại, vì pháp như vậy nên tự nhiên diễn xuất bốn thứ âm thanh. Những gì là bốn?

1. Các ông nên biết, an vui của Sơ thiền là ly dục sân nhuế, xa lìa cõi Dục. Chúng sinh nghe rồi tự nhiên đều được thành tựu Sơ thiền, bỏ thân cõi Dục sinh lên chỗ Phạm thiên.

2. Các ông nên biết, an vui của Nhị thiền là lìa các giác quán, không giác không quán, xa lìa thân Phạm. Chúng sinh nghe rồi tự nhiên đều được thành tựu Nhị thiền, bỏ thân Phạm thế sinh lên cõi trời Quang âm.

3. Các ông nên biết, an lạc của Tam thiền là lìa khỏi hỷ ái. Chúng sinh nghe rồi tự nhiên đều được thành tựu Tam thiền, bỏ thân trời Quang âm, sinh lên cõi trời Biến tịnh.

4. Các ông nên biết, an vui của Tứ thiền là xa lìa mọi khổ. Chúng sinh nghe rồi tự nhiên đều được thành tựu Tứ thiền, bỏ thân trời Biến tịnh, sinh lên cõi trời Quả thật.

Này Phật tử! Đó là khi thế giới sắp hoại, pháp như vậy tự nhiên sinh ra ra bốn thứ âm thanh. Âm thanh đó không có chủ thể cũng không có người tạo tác. Diệu âm của Như Lai cũng như vậy, cũng không có chủ thể, không có người tạo tác, tự nhiên sinh ra bốn thứ âm thanh vi diệu tùy thuận Phật pháp. Những gì là bốn?

1. Các ông nên biết, tất cả hành khổ, khổ trong địa ngục, ngạ

quỷ, súc sinh, khổ vua Diêm-la, khổ người ác hạnh, khổ không công đức, khổ chấp trước ngã, ngã sở. Muốn sinh ra trong cõi người, trời phải gieo trồng căn lành, tu các công đức, xa lìa tám nạn, được chỗ không nạn. Chúng sinh nghe rồi lìa bỏ điên đảo, tu tập căn lành, xa lìa tám nạn, sinh trong cõi trời, người.

2. Các ông nên biết, tất cả hành khổ đều cháy rực như hòn sắt nóng, tất cả các hành đều là pháp ma diệt. Tịch diệt Niết-bàn lìa khỏi nóng bỏng, mát mẻ an vui. Chúng sinh nghe rồi đều tu tập căn lành được âm thanh nhẫn, được âm thanh nhẫn rồi thì học Thanh văn thừa.

3. Các ông nên biết, người học Thanh văn thừa là học tiểu trí, nhờ người khác mà giác ngộ. Lại có thắng đạo tên là Duyên giác thừa, giác ngộ chẳng nhờ thầy, các ông nên học. Nếu có chúng sinh ưa Thắng đạo mà nghe âm thanh này thì học theo Duyên giác thừa.

4. Các ông nên biết, hơn Thanh văn, Duyên giác lại có Thắng đạo tên là Đại thừa, tu hạnh Bồ-tát, rốt ráo sáu pháp Ba-la-mật, đủ hạnh Bồ-tát, được địa không thoái chuyển, chẳng bỏ tâm Bồ-tát, mãi mãi lìa khỏi sinh tử, hướng về Bồ-đề vô thượng. Nếu có chúng sinh các căn bén nhạy, đời quá khứ tu tập căn lành vô lượng, lại được nhờ sức uy thần của Phật nên được nghe âm thanh này thì phát tâm Bồ-đề. Âm thanh của các Đức Phật Như Lai chẳng từ thân phát ra, chẳng từ tâm phát ra mà có thể đem lại nhiều lợi ích cho chúng sinh vô lượng.

Này Phật tử! Đó là thắng diệu hạnh đầu tiên của Đại Bồ-tát thấy biết âm thanh vi diệu của Như Lai.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như tiếng vang nhờ tiếng núi mà vang lên, không có tích tụ, chẳng thể nhìn thấy, tùy theo loại tiếng mà vang lại tương ứng, nhưng thật ra không hề có chỗ vang lại. Âm thanh vi diệu của Như Lai cũng lại như vậy, không có phương thế chỉ tùy theo chỗ thích ứng mà phát ra âm thanh, âm thanh chẳng phải thật, chẳng thể giác tri, chẳng thể ngôn thuyết.

Này Phật tử! Đó là thắng hạnh thứ hai của Đại Bồ-tát thấy biết âm thanh vi diệu của Như Lai.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như âm thanh của trời ở trong hư

không tự nhiên phát ra, có thể thức tỉnh hết những Thiên tử buông lung mà bảo rằng: “Các ông phải biết, năm dục vô thường, hư vọng điên đảo, đổi thay trong giây lát như người cầm lửa ngược gió mà người ngu đã quen làm. Các ông chớ buông lung, nếu buông lung thì khi thân hoại, mạng chung bị đọa vào ba đường ác.” Các trời phóng dật nghe âm thanh này thì sinh lòng sợ hãi, chán xa năm dục. Họ đều bỏ cung điện, đi đến giảng đường Chánh pháp, tu tập pháp lành, yêu thích chính đạo.

Này Phật tử! Diệu âm thanh của trời cũng không có chủ thể cũng không có người tạo tác, không sinh không diệt mà có thể đem lợi ích cho các trời buông lung nên phát sinh ra vô lượng âm thanh chánh pháp mà giác ngộ họ. Đó là âm thanh không chấp trước, âm thanh chẳng buông lung, âm thanh vô thường, khổ, không, phi ngã, âm thanh Niết-bàn tịch diệt… đều tràn đầy tất cả pháp giới, tùy theo sự thích ứng của chúng sinh ấy mà khiến cho họ đều vui mừng. Từng người tùy theo sự ưa thích của mình mà tu học các thừa. Từ đó phát sinh ra vô lượng âm thanh đại Trí, âm thanh không thoái chuyển, âm thanh tròn đủ các hạnh Bồ-tát, âm thanh Nhất thiết trí tuệ địa của Như Lai…. Chúng sinh nghe những âm thanh này rồi thì vô lượng, vô số a-tăng-kỳ chúng sinh tu tập pháp lành. Họ hoặc học Thanh văn, Bích-chi-phật thừa, hoặc học Đại thừa Vô thượng thừa. Diệu âm của Như Lai siêu tuyệt mọi tướng ngoài cả ngôn ngữ.

Này Phật tử! Đó là thắng diệu hạnh thứ ba của Đại Bồ-tát thấy biết âm thanh vi diệu của Như Lai.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như vua trời Tự tại có thiện nữ báu tên là Thiên Khẩu, ở trong mỗi lời nói, nàng diễn ra trăm ngàn âm thanh hỷ lạc, ở trong mỗi một âm hỷ lạc lại phát ra trăm ngàn âm thanh hỷ lạc.

Này Phật tử! Các ông nên biết, một âm thanh của Thiện Khẩu sinh ra vô lượng âm thanh vi diệu. Âm thanh của Như Lai cũng lại như vậy, ở trong một âm thanh của Như Lai phát ra vô lượng âm thanh tùy theo chỗ thích ứng của những chúng sinh ấy mà đều khiến được hiểu rõ.

Này Phật tử! Đó là thắng hạnh thứ tư của Đại Bồ-tát thấy biết âm thanh vi diệu của Như Lai.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như vua trời Đại phạm ở trong Phạm chúng phát ra âm thanh Phạm, tất cả đại chúng không ai chẳng nghe. Âm thanh Phạm đó chẳng phát ra bên ngoài Phạm chúng. Khi ấy chư Thiên thân Phạm đều nghĩ rằng: “Vua trời Đại phạm chỉ ban lời nói cho ta chứ chẳng cho các trời khác.” Cũng vậy, Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác sinh ra vô lượng diệu âm vô thượng, người đáng được nhận sự giáo hóa thì đều được nghe hết, chẳng phát ra bên ngoài chúng. Vì sao? Vì căn của những chúng sinh thì bên ngoài đó chưa thuần phục.

Những người nghe âm thanh Đức Phật đều tự nghĩ rằng: “Hôm nay Đức Như Lai chỉ vì ta mà nói chứ chẳng vì kẻ khác. Sự phát ra âm thanh của Đức Như Lai cũng không chỗ phát ra, người nghe âm thanh của Phật cũng không có chỗ để nghe, có thể vì chúng sinh thi hành Phật sự.”

Này Phật tử! Đó là thắng hạnh thứ năm của Đại Bồ-tát thấy biết âm thanh vi diệu của Như Lai.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như tánh của nước đều đồng một vị, tùy theo đồ đựng khác nhau nên vị có sai khác mà nước không nghĩ rằng: “Ta tạo nên mọi vị”. Diệu âm của Như Lai cũng như vậy, đều cùng một vị là vị giải thoát, tùy theo sự thọ nhận giáo hóa của chúng sinh khác nhau nên có sai biệt. Âm thanh Như Lai chẳng phát khởi cái biết này, chẳng phát khởi ý niệm này: “Ta tạo tác đủ chủng loại âm thanh khác nhau.”

Này Phật tử! Đó là thắng hạnh thứ sáu của Bồ-tát thấy biết âm thanh vi diệu của Như Lai.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như vua rồng A-nậu-đạt nổi lên lớp lớp mây lớn đầy cõi Diêm-phù-đề, tuôn mưa lớn xuống khắp nơi làm cho hàng trăm giống lúa, cỏ cây đều tươi tốt, sông dài, ao suối… tất cả tràn đầy. Nước mưa lớn này chẳng từ trong thân tâm của vua rồng tuôn ra mà có thể đem nhiều lợi ích cho vô lượng chúng sinh. Cũng vậy, Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác nổi mây đại Bi đầy khắp thế gian, mưa chánh pháp cam lồ vô thượng khắp nơi, khiến

cho tất cả chúng sinh đều vui mừng. Từ đó, sinh ra căn lành, nuôi lớn chánh pháp, đầy đủ các thừa. Âm thanh của Đức Như Lai chẳng từ ngoài đến, cũng chẳng từ trong ra mà có thể đem lợi ích cho tất cả chúng sinh.

Này Phật tử! Đó là thắng hạnh thứ bảy của Đại Bồ-tát thấy biết âm thanh vi diệu của Như Lai.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như vua rồng Ma-na-tư sắp muốn tuôn mưa thì trước hết nổi lên lớp lớp mây che phủ hư không, ngưng tụ bảy ngày mà chưa mưa xuống, trước hết làm cho chúng sinh làm xong các việc. Vì sao? Vì Long vương đó có lòng Từ bi. Qua bảy ngày rồi, mưa nhỏ tuôn xuống dần, thấm nhuần khắp đại địa. Cũng vậy, Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác sắp mưa xuống pháp vũ, trước tiên nổi mây pháp che khắp chúng sinh, chưa mưa xuống tức thì chánh pháp cam lồ, trước hết làm cho chúng sinh thành thục các căn. Các căn thành thục rồi mới tuôn mưa pháp cam lồ xuống dần, vì nếu nói tức thì thâm pháp thì chúng sinh sợ hãi. Vì vậy nên Đức Như Lai mưa nhỏ dần dần pháp vị cam lồ Nhất thiết chủng trí.

Này Phật tử! Đó là thắng hạnh thứ sáu của Bồ-tát thấy biết âm thanh vi diệu của Như Lai.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như trong biển có vua rồng lớn tên là Đại Trang Nghiêm. Vua rồng, hoặc mưa liền mười ngày, hoặc hai mươi ngày, hoặc trăm ngày, hoặc ngàn ngày, hoặc trăm ngàn ngày… Này Phật tử! Mưa chẳng nghĩ rằng: “Ta mưa mười ngày… cho đến trăm ngàn ngày”, nhưng vì vua rồng đó có sức tự tại chẳng thể nghĩ bàn nên hoặc mưa mười ngày… cho đến mưa trăm ngàn ngày. Cũng vậy, Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác muốn mưa chánh pháp cam lồ vi diệu, hoặc mười thứ âm thanh, hoặc hai mươi, hoặc trăm, hoặc ngàn, hoặc trăm ngàn, hoặc tám muôn bốn ngàn chủng loại âm thanh… cho đến vô lượng ức na-do-tha âm thanh phân biệt nói pháp, khiến cho tất cả chúng sinh đều rất vui mừng. Diệu âm của Như Lai chẳng phát khởi ý nghĩ rằng: “Ta có thể diễn nói đủ chủng loại các pháp”. Hơn nữa pháp giới thanh tịnh không có sai biệt, nhưng vì giáo hóa chúng sinh nên việc diễn nói chẳng đồng.

Này Phật tử! Đó là thắng hạnh thứ chín của Bồ-tát thấy biết âm thanh vi diệu của Như Lai.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như vua rồng Ta-già-la vì muốn hiện sức đại tự tại của vua rồng, vì muốn đem lợi ích cho loài quần sinh nên từ cõi bốn thiên hạ cho đến chỗ trời Tha hóa tự tại, vua rồng phát khởi lớp lớp mây lớn che khắp sáu cõi trời. Mây có đủ chủng loại sắc, hoặc có chỗ sắc như vàng Diêm-phù-đàn, hoặc có chỗ màu như lưu ly, hoặc có chỗ màu như bạch ngân, hoặc có chỗ sắc như pha lê, hoặc có chỗ sắc như mai khôi, hoặc có chỗ sắc như mã não, hoặc có chỗ sắc như thắng bảo tàng, hoặc có chỗ sắc như xích trân châu, hoặc có chỗ sắc như diệu hương, hoặc có chỗ sắc như đủ loại áo, hoặc có chỗ sắc như nước trong sạnh, hoặc có chỗ sắc như đủ loại tạp sắc. Vô lượng những sắc mây như vậy che bốn thiên hạ cho đến sáu tầng trời, những mây ấy che rồi phát ra những ánh chớp.

Đó là mây màu vàng Diêm-phù-đàn phát ra ánh chớp lưu ly, mây màu lưu ly phát ra ánh chớp vàng Diêm-phù-đàn; mây màu bạch ngân phát ra ánh chớp pha lê, mây màu pha lê phát ra ánh chớp bạch ngân; mây màu mai khôi phát ra ánh chớp mã não, mây màu mã não phát ra ánh chớp mai khôi; mây màu thắng bảo tạng phát ra ánh chớp xích trân châu, mây màu xích trân châu phát ra ánh chớp thắng bảo tạng; mây màu diệu hương phát ra ánh chớp màu áo đủ loại, mây màu đủ loại màu áo phát ra ánh chớp màu diệu hương; mây màu nước trong sạch phát ra ánh chớp đủ thứ tạp sắc, mây màu đủ thứ tạp sắc phát ra ánh chớp nước trong sạch. Nói rộng ra cho đến một loại sắc mây phát ra ánh chớp đủ loại màu sắc, đủ chủng loại sắc mây phát ra ánh chớp một thứ sắc. Chúng còn vang chấn đủ loại âm thanh sấm lớn khiến cho chúng sinh vui mừng. Những tiếng sấm lớn đó là tiếng ca của Thiên nữ, tiếng hoan lạc của trời, tiếng ca của Long nữ, tiếng ca của con gái Càn-thát-bà, tiếng ca con gái Khẩn-na-la, tiếng đại địa, tiếng của biển cả, tiếng của vua nai, hoặc có âm thanh đủ loại chim kỳ diệu khác nhau, hoặc đủ chủng loại tiếng ca.

Lúc bấy giờ, vua rồng khởi lên ngần ấy gió, tuôn mưa lất phất

đem lại nhiều lợi ích, an vui cho vô lượng chúng sinh. Từ cõi bốn thiên hạ lên đến sáu cõi trời mưa xuống vô lượng chủng loại mưa khác nhau, đó là mưa ở biển cả mưa tên là Hồng chú không hề gián đoạn. Ở trời Tha hóa tự tại mưa âm thanh ca tụng hoan lạc khắp nơi; ở cõi trời Hóa tự tại mưa ánh sáng báu minh tịnh giải thoát khắp nơi; ở cõi trời Đâu-suất-đà mưa khắp nơi ngọc thần Đỉnh kế minh nguyệt; ở trời Dạ-ma mưa xuống đủ mọi đồ trang nghiêm khắp nơi; ở cõi trời Ba mươi ba mưa xuống diệu hương khắp nơi; ở cõi trời bốn Thiên vương mưa áo báu khắp nơi; ở cung điện vua rồng mưa xích minh trân châu khắp nơi; ở chỗ A-tu-la mưa xuống binh trượng tên là Phục oán địch; ở cõi Uất-đan-việt mưa xuống mọi thứ hoa.

Nói rộng ra như vậy là khắp bốn thiên hạ mưa xuống đủ chủng loại mưa. Những vua rồng đó với tâm bình đẳng không phân biệt đó, đây, mà chỉ vì căn cơ của chúng sinh chẳng đồng nên có mưa sai biệt. Cũng vậy, Đấng Pháp Vương Vô Thượng Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác sắp muốn ứng hiện vô lượng đại pháp thì trước tiên dùng mây thân thanh tịnh che khắp tất cả thế giới, rồi tùy theo sự thích ứng của chúng sinh ấy mà thị hiện mây thân.

Hoặc có chúng sinh muốn mây thân sống của Như Lai; hoặc có chúng sinh muốn thấy mây thân trụ trì thần lực của Như Lai; hoặc có chúng sinh muốn thấy mây sắc thân của Như Lai; hoặc có chúng sinh muốn thấy mây đủ chủng loại của Như Lai; hoặc có chúng sinh muốn thấy mây than công đức của Như Lai; hoặc có chúng sinh muốn thấy mây thân trí tuệ của Như Lai; hoặc có chúng sinh muốn thấy mây thân bất toại của Như Lai; hoặc có chúng sinh muốn thấy mây thân vô úy của Như Lai; hoặc có chúng sinh muốn thấy mây thân pháp giới của Như Lai.

Này Phật tử! Đức Như Lai dùng vô lượng mây thân như vậy che khắp tất cả thế giới, tùy theo sở thích của những chúng sinh kia mà thị hiện ánh chớp. Hoặc có chúng sinh được thấy ánh chớp sáng lòa của Như Lai tên là Vô sở bất chí; hoặc có chúng sinh được thấy ánh chớp sáng lòa của Như Lai tên là Chiếu vô lượng, vô biên; hoặc có chúng sinh được thấy ánh chớp sáng lòa của Như Lai tên là Nhập

Phật vi mật chi giáo; hoặc có chúng sinh được thấy ánh chớp sáng lòa của Như Lai tên là Minh tịnh phổ chiếu; hoặc có chúng sinh được thấy ánh chớp sáng lòa của Như Lai tên là Tịnh chiếu; hoặc có chúng sinh được thấy ánh chớp sáng lòa của Như Lai tên là Nhập vô tận tạng Đà-la-ni môn; hoặc có chúng sinh được thấy ánh chớp sáng lòa của Như Lai tên là Bất loạn chánh niệm; hoặc có chúng sinh được thấy ánh chớp sáng lòa của Như Lai tên là Bất thoái trí tuệ; hoặc có chúng sinh được thấy ánh chớp sáng lòa của Như Lai tên là Thuận nhập chư thú; hoặc có chúng sinh được thấy ánh chớp sáng lòa của Như Lai tên là Phổ linh chúng sinh mãn túc chư nguyện.

Này Phật tử! Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác vì khắp chúng sinh thị hiện ánh chớp Như Lai như vậy rồi thì sinh ra vô lượng âm thanh sấm động của những đại Tam-muội. Đó như là sinh ra tiếng sấm của Chánh giác Tam-muội, tiếng sấm ly cấu tịch tĩnh hải Tam-muội, tiếng sấm tất cả pháp tự tại Tam-muội, tiếng sấm Kim cang viên mãn Tam-muội, tiếng sấm Tu-di sơn vương tràng Tam-muội, tiếng sấm Hải ấn Tam-muội, tiếng sấm Nhật quang Tam-muội, tiếng sấm Tam-muội khiến khắp chúng sinh vui mừng, tiếng sấm Vô tận công đức tạng Tam-muội, tiếng sấm Bất khả hoại giải thoát A-la-hán Tam-muội.

Này Phật tử! Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác ở mây than Phật, sinh ra vô lượng chủng loại tiếng sấm Tam-muội. Sinh ra tiếng sấm rồi, lúc sắp nói pháp cam lồ thì trước tiên hiện ra tướng lành đại trí phong luân Như Lai. Tướng lành này khởi lên từ đại Từ bi vô chướng ngại trước hết khiến cho tất cả chúng sinh và các Bồ-tát thân tâm an lạc đều rất vui mừng. Như Lai đã dùng mây chánh pháp như vậy, mây đại Từ bi, mây chẳng thể nghĩ bàn như vậy khiến cho thân tâm của tất cả chúng sinh an lạc, rồi sau đó mới mưa xuống mây mưa Đại pháp chẳng thể nghĩ bàn.

Những mưa đó gọi là:

1. Vì tất cả Bồ-tát ngồi ở đạo tràng Như Lai mưa Đại pháp vân vũ chẳng thể nghĩ bàn pháp giới.

2. Vì Bồ-tát tối hậu thân, Như Lai mưa Đại pháp vân vũ “Như Lai mật giáo Bồ-tát ngụ lạc tự tại”.

3. Vì tất cả Bồ-tát Nhất sinh bổ xứ, Như Lai mưa Đại Pháp vân vũ thanh tịnh phổ chiếu.

4. Vì Bồ-tát được thọ ký, Như Lai mưa Đại pháp vân vũ Như Lai trang nghiêm.

5. Vì Bồ-tát được nhẫn, Như Lai mưa Đại Pháp vân vũ hoa trí báu công đức chẳng đoạn hạnh Bồ-tát.

6. Vì Bồ-tát hướng hạnh, Như Lai mưa Đại Pháp vân vũ chẳng lùi hạnh nhập vào hóa môn, thậm thâm môn không hề chán mệt.

7. Vì Bồ-tát mới phát tâm, Như Lai mưa Đại Pháp vân vũ định hạnh đại Từ, đại Bi Như Lai cứu hộ chúng sinh.

8. Vì người ưa Duyên giác, Như Lai mưa Đại Pháp vân vũ biết sâu duyên khởi, lìa đoạn kiến thường kiến không hoại giải thoát quả.

9. Vì người cầu Thanh văn, Ngài mưa Đại Pháp vân vũ hàng phục phiền não oán địch trí tạng.

10. Vì chúng sinh tu tập, trưởng dưỡng căn lành và chúng sinh quyết định, chẳng quyết định, Ngài mưa pháp môn vân vũ đủ thứ vui mừng.

Này Phật tử! Đức Phật mưa xuống mười thứ Đại pháp vân vũ vô lượng, vô biên như vậy tràn đầy cả pháp giới.

Này Phật tử! Tâm Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác bình đẳng không có phân biệt đó, đây mà chỉ do căn chúng sinh chẳng đồng nên mưa pháp của Như Lai hiện ra có sai khác.

Này Phật tử! Đó là thắng hạnh thứ mười của Đại Bồ-tát thấy biết âm thanh vi diệu của Như Lai.

❧