Đại Tập 37 · Bộ Hoa Nghiêm II · Số 278 (tt) Quyển (28–60)

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm - Quyển 56 - Phẩm 34: Nhập Pháp Giới (Phần 13)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 56

Phẩm 34: NHẬP PHÁP GIỚI (Phần 13)

Bấy giờ, Thiện Tài thưa trời Viên Mãn Diệu Đức Lâm:

–Thưa Thiên thần! Thiên thần đạt được pháp môn thọ sinh tự tại của Bồ-tát đã bao lâu rồi?

Vị trời đáp:

–Thưa Phật tử! Vào đời xa xưa, cách đây các số kiếp nhiều như số bụi trần trong một ức cõi Phật, có kiếp tên là Khả duyệt lạc, kiếp ấy có thế giới tên Nhất thiết bảo. Trong thế giới thuộc các kiếp ấy có tám mươi ức Đức Phật xuất hiện ở đời. Đức Phật đầu tiên có tôn hiệu Bất Khả Hoại Tự Tại Tràng Vương. Trong thế giới ấy, có châu Diêm-phù-đề có một kinh đô tên là Trang nghiêm tràng, có một vị vua tên Bảo Diễm Nhãn Vương, đệ nhất phu nhân tên là Thiện Hỷ Quang. Như ở thế giới này, phu nhân Ma-da là mẫu thân của Đức Phật Lô-xá-na, thì trong thế giới ấy, phu nhân Thiện Hỷ Quang là mẫu thân của Đức Phật đầu tiên cũng như vậy. Phu nhân Thiện Hỷ Quang cùng với hai trăm vạn ức nữ tỳ đi đến vườn Kim sắc, đang vịn cành cây báu thì hạ sinh Bồ-tát, tức Đức Như Lai ấy. Lúc đó, có nhũ mẫu tên là Ly Cấu Quang, chư Thiên vương dung nước nóng nhiều hương thơm tắm rửa Thái tử xong rồi bồng trao cho nhũ mẫu. Nhũ mẫu kính nhận Thái tử, vô cùng hoan hỷ và liền đạt Tam-muội Phổ nhãn cảnh giới của Bồ-tát. Đạt Tam-muội này rồi, nhũ mẫu nhìn thấy chư Phật ở khắp mười phương không bị chướng ngại và cũng đạt được pháp môn thọ sinh tự tại của Bồ-tát.

Này Phật tử! Ví như thần thức mới thọ thai, nhanh chóng không

ngại; đạt pháp môn này, biết được sự thọ sinh tự tại của tất cả chư Phật cũng như vậy.

Này Phật tử! Ý ông thế nào? Người nhũ mẫu ấy, đâu phải ai khác, chính là thân ta. Từ đó đến nay, trong từng niệm, lúc nào ta cũng nhìn thấy biển pháp thọ sinh tự tại của Bồ-tát và thần lực tự tại giáo hóa chúng sinh của Đức Phật Lô-xá-na.

Này Phật tử! Trong từng niệm, ta đều có được các mắt trí tuệ thanh tịnh nhiều như số bụi trần trong tam thiên đại thiên thế giới, luôn nhìn thấy các cõi nhiều như số bụi trần trong tất cả các thế giới và chư Phật ở các cõi ấy, biết sự thọ sinh tự tại của chư Như Lai, lại biết rõ Đức Phật Lô-xá-na khi Đức Phật mới phát đại nguyện, cho đến biết tất cả chư Phật ở khắp mười phương khi mới phát đại nguyện, cho đến biết tất cả chư Phật ở khắp mười phương khi mới phát đại nguyện cũng vậy, ta cũng biết cung kính cúng dường chư Như Lai ấy. Các Đức Phật ấy thuyết pháp, ta đều được nghe, thọ trì và tu hành.

Khi ấy, nương thần lực Phật quán sát khắp mười phương, muốn nói rõ lại về ý nghĩa pháp môn thọ sinh tự tại ở tất cả các cảnh giới của Bồ-tát, trời Viên Mãn Diệu Đức Lâm nói kệ rằng:

Phật tử! Điều ông hỏi

Cảnh tịch diệt bậc nhất

Hãy nhất tâm lắng nghe

Ta sẽ nói nhân duyên:

Cách đây vô số kiếp

Có kiếp Khả duyệt lạc,

Tám mươi na-do-tha

Như Lai hiện ở đời.

Đức Như Lai đầu tiên

Vô Hoại Tự Tại Tràng

Ta thấy Đức Phật kia

Đản sinh vườn Kim sắc.

Nhũ mẫu Ly Cấu Quang

Nay chính là thân ta,

Thái tử thân sắc vàng

Thiên vương bế trao ta.

Kính nhận bậc Thượng nhân

Nhìn tướng Vô kiến đảnh

Tướng viên mãn khó bàn

Ta nhìn không biết chán.

Thân Ngài rất thanh tịnh

Tướng hảo tự trang nghiêm,

Thấy tướng Ngài quý báu

Ta vô cùng hoan hỷ.

Tư duy khó nghĩ bàn

Tăng trưởng biển công đức,

Thấy thần lực tự tại

Ta phát tâm Bồ-đề.

Chuyên cầu công đức Phật

Đầy đủ biển các nguyện

Trang nghiêm các thế giới

Xa lìa ba đường ác.

Ở trong các thế giới

Cúng dường tất cả Phật

Chuyên cầu biển nguyện lớn

Diệt trừ khổ chúng sinh.

Nghe pháp Phật đầu tiên

Thành tựu pháp môn này,

Trong tất cả các kiếp

Như bụi trần ức cõi.

Ta tu hạnh Bồ-tát

Nghiêm tịnh pháp môn này,

Chư Phật trong các kiếp

Ta đều đã cúng dường.

Và giữ gìn chánh pháp

Thanh tịnh biển pháp môn

Bụi trần ức cõi kiếp,

Chư Phật hiện ở đời.

Ta giữ gìn chánh pháp

Tu pháp môn khó bàn,

Trong mỗi niệm biết rõ

Các kiếp như bụi trần

Trong mỗi hạt bụi trần

Thấy vô số biển cõi.

Ở đó Phật ra đời

Hiện thần lực tự tại,

Ta ở trong từng niệm

Đều phân biệt thấy rõ.

Trong cõi không thể bàn

Thấy Bồ-tát ở đó

Hoặc ở trời Đâu-suất

Chuyên cầu Bồ-đề Phật.

Trong biển vô số cõi

Luôn thọ sinh tự tại,

Vô số chúng vây quanh

Mà nói pháp cho họ.

Trong mỗi niệm thấy hết

Vô số biển các cõi

Tất cả các Bồ-tát

Xuất gia đến đạo tràng.

Trải nhiều kiếp khó bàn

Thành bậc Tối Chánh Giác

Hiện bày các phương tiện

Diệt khổ cho chúng sinh.

Trong mỗi hạt bụi trần

Chuyển pháp luân vô tận

Biển diệu âm vô tận

Mưa pháp cam lộ khắp.

Trong mỗi niệm thấy rõ

Trong từng hạt bụi trần

Có vô số chư Phật

Thị hiện nhập Niết-bàn.

Thấy biển vô số cõi,

Phật đầu tiên đản sinh,

Ta ở chỗ chư Phật

Cúng dường vô số thân.

Trong biển cõi khó bàn

Có vô lượng chúng sinh,

Ta dùng các phương tiện

Diễn nói pháp cam lồ.

Phật tử! Ta biết được

Pháp môn khó bàn này

Trong vô lượng kiếp số

Tán thán không cùng tận.

Này Phật tử! Ta chỉ biết pháp môn thọ sinh tự tại của Bồ-tát này, còn việc các Bồ-tát có thể đem các kiếp chứa trong một niệm hiển hiện tất cả các phương tiện thiện xảo, cúng dường chư Phật, viên mãn đại nguyện, học hiểu chánh pháp của tất cả chư Phật, thị hiện thọ sinh vào tất cả các cõi, sinh vào các trú xứ của chư Phật để giáo hóa chúng sinh lúc nào cũng đúng thời, vì chúng sinh mà thị hiện thọ sinh tự tại, hiện bày đám mây tự tại ở các cõi Phật, thường sinh vào dòng họ của tất cả chư Như Lai… thì làm sao ta có thể biết, có thể nói được các công đức ấy.

Này Phật tử! Ở thành Ca-tỳ-la có người phụ nữ dòng họ Thích-ca tên là Cù-di, ông hãy đến đó để hỏi: “Bồ-tát ở trong sinh tử giáo hóa chúng sinh như thế nào?”

Khi ấy, Đồng tử Thiện Tài cung kính đảnh lễ dưới chân trời Viên Mãn Diệu Đức Lâm, đi nhiễu quanh vị trời xong, từ tạ để đi đến thành ấy. Đồng tử chánh niệm tư duy, và càng tư duy rõ ràng về pháp môn thọ sinh tự tại của Bồ-tát, dần dần đi đến giảng đường Trang nghiêm nơi hội họp của các Bồ-tát, chỗ của vị trời Ly Ưu Diệu Đức. Bấy giờ, vị trời ấy cùng một vạn chư Thiên quyến thuộc ra nghênh đón Thiện Tài, thưa rằng:

–Lành thay, bậc Đại trí tuệ đã đến đây! Người đã tu hành pháp môn không thể nghĩ bàn của Bồ-tát, dung tâm thanh tịnh chánh trực để viên mãn đại nguyện, bằng công hạnh rộng lớn của Bồ-tát để hướng đến thành trì chánh pháp, đạt vô số phương tiện rốt ráo của Bồ-tát. Ta xem thấy Nhân giả dũng mãnh tinh tấn tu hành đạo Bồ-tát, tâm không biếng nhác, oai nghi đĩnh đạc, các căn thuần thục, không bao lâu nữa, Nhân giả sẽ nhanh chóng đạt được thân, khẩu. ý trang nghiêm, thanh tịnh vô thượng của Phật, tướng hảo được đầy đủ nơi thân, tâm được trang nghiêm bằng trí tuệ mười lực, đi đến khắp mười phương để giáo hóa chúng sinh. Ta quán sát thấy Nhân giả có năng lực tu hành tinh tấn dũng mãnh, chắc chắn Nhân giả sẽ được gặp chư Phật trong ba đời, nhận được tất cả mây pháp của chư Như Lai, tu tập pháp môn thiền định tịch tĩnh của Bồ-tát và nhập vào pháp môn sâu xa của chư Như Lai. Vì sao? Vì Nhân giả đã tìm đến các Thiện tri thức để gần gũi, cúng dường, chánh niệm tư duy về lời dạy của các Thiện tri thức mà không sinh tâm thoái lui hay cảm thấy mệt mỏi, diệt trừ những chướng ngại, hàng phục các ma khiến chúng không còn phá hoại được và làm cho tất cả chúng sinh đều hoan hỷ.

Thiện Tài đáp:

–Tôi rất mong được như lời Thiên thần nói, mong được làm cho tất cả chúng sinh đều hoan hỷ, diệt trừ phiền não, các pháp bất thiện, đầy đủ các pháp lành, được vui an ổn. Tất cả chúng sinh vì bị nghiệp ác phiền não trói buộc nên phải đọa vào ba đường ác, chịu vô lượng khổ. Bồ-tát thấy vậy rất thương lo cho họ. Ví như có người chỉ có một đứa con nên thương yêu rất mực, bỗng có người đến chặt đứt các bộ phận, tay chân của con mình, người cha nhìn thấy vậy, vô cùng thương xót. Bồ-tát nếu thấy chúng sinh tạo các nghiệp ác, bị phiền não trói buộc, đọa ba đường ác, chịu vô lượng khổ… thì cũng đau lòng thương xót như vậy. Còn nếu thấy chúng sinh đầy đủ các nghiệp thiện về thân, miệng, ý, sinh trong cõi trời, cõi người, thân tâm an lạc… thì Bồ-tát vô cùng hoan hỷ. Vì sao? Vì Bồ-tát không chính mình mà cầu Nhất thiết trí, không tham đắm hưởng vui năm dục trong sinh tử, không theo các kiến chấp điên đảo của tâm tưởng,

không bị kết sử trói buộc, không tham ái tà kiến, không vướng mắc vào các tưởng vui của chúng sinh, không vướng mắc vào Thiền vị, không bị sự luân hồi sinh tử làm trở ngại, trói buộc… Bồ-tát chỉ thấy trong biển các cõi, tất cả chúng sinh chịu vô lượng khổ, Bồ-tát liền phát nguyện đại Bi cứu giúp cho họ.

Bồ-tát thường hành hạnh Bồ-tát bằng năng lực đại nguyện đại Bi, cúng dường chư Phật, cầu Nhất thiết chủng trí vì muốn khiến cho chúng sinh xa lìa phiền não, làm thanh tịnh thế giới Phật, điều phục các chúng sinh có tâm ác, làm cho họ được thân tâm hoàn toàn thanh tịnh và hành hạnh Bồ-tát thanh tịnh và hành hạnh Bồ-tát không thấy mệt mỏi.

Bồ-tát nào tu hành như vậy thì có thể làm trang nghiêm tất cả chúng sinh, làm tăng trưởng nhiều điều an vui trong các cõi trời, người, làm bậc cha mẹ khiến cho chúng sinh kiên cố tâm Bồ-đề, làm người dưỡng dục cho chúng sinh được viên mãn đạo Bồ-tát, làm người hộ vệ khiến cho tất cả chúng sinh đều rời xa ba đường ác, làm người lái thuyền đưa chúng sinh vượt qua biển sinh tử, là nơi nương tựa khiến các chúng sinh được thoát khỏi sự sợ hãi của ma phiền não, làm vị thầy dẫn đường khiến cho tất cả đều nhanh chóng được đến nơi mát mẻ, làm bờ bến giúp chúng sinh được vượt qua biển các cõi, làm vị thần chủ tạng khiến các chúng sinh được đi vào bến có pháp bảo, là cánh hoa vi diệu thanh tịnh, làm cho chúng sinh được nở hoa công đức của tất cả chư Phật, làm ánh sáng lớn phóng ra ánh sang công đức trí tuệ cho tất cả chúng sinh, làm bậc hoan hỷ, khiến cho tất cả đều được trang nghiêm thù thắng, làm bậc tôn quý, xa lìa tất cả các nghiệp ác, làm bậc Phổ Hiền, đầy đủ tất cả các công đức, làm ngọn đèn sáng thường phát ra ánh sáng trì tuệ thanh tịnh vi diệu, làm đám mây vui vẻ thường mưa xuống tất cả các pháp cam lồ…

Này Thiên thần! Đại Bồ-tát thực hành như vậy, tất cả các chúng sinh đều ái kính, họ cũng ưa thích chánh pháp.

Lúc ấy, Thiện Tài liền thăng lên pháp đường, trời Ly Ưu Diệu Đức vùng với trăm vạn quyến thuộc ai ai cũng cầm tràng hoa tỏa hương vi diệu và nhiều vật quý báu để rải trên Đồng tử Thiện Tài rồi xướng kệ rằng:

Vô lượng, vô số kiếp

Đèn sáng hiện ở đời

Vì tất cả chúng sinh

Cầu quả Bồ-đề Phật.

Vô lượng ức các kiếp

Khó thấy khó gặp gỡ

Mặt trời công đức mọc

Chiếu trừ tối thế gian.

Thấy các loại chúng sinh

Bị ngu si che lấp,

Phát lòng bi rộng lớn

Chuyên cầu đạo Vô sư.

Tâm thanh tịnh chánh trực

Chẳng tham tiếc thân mạng

Gần gũi Thiện tri thức

Chuyên cầu quả vị Phật.

Hoàn toàn không lệ thuộc

Không chấp thủ thế gian

Tâm thanh tịnh không nhơ

Không ngại như hư không.

Hành các hạnh Bồ-tát

Đầy đủ các công đức

Phóng ánh trí tuệ lớn

Chiếu sáng cả ba đời.

Không xa lìa thế gian

Cũng không chấp thế gian

Tu hành không chướng ngại

Như gió trong hư không.

Như lửa lớn nổi lên

Không gì dập tắt được

Lửa dũng mãnh tinh tấn

Cầu đạo cũng như thế.

Đại tinh tấn dũng mãnh

Tất cả không thể hoại,

Sư tử Kim Cang Tuệ

Hành hóa không sợ hãi.

Trong biển tất cả pháp

Và biển tất cả Phật,

Gần gũi Thiện tri thức

Mau chóng gặp chư Phật.

Bấy giờ, tán thán bằng kệ xong, vì cung kính pháp, trời Ly Ưu Diệu Đức cùng lên pháp đường (với Đồng tử Thiện Tài). Lên pháp đường xong, nhìn khắp nơi để tìm kiếm người phụ nữ dòng họ Thích-ca ấy, thì liền thấy đang ngồi trên tòa Sư tử bằng hoa sen báu có tám vạn bốn ngàn cô gái vây quanh. Tất cả đều là các cô gái thuộc dòng họ quý tộc vương giả, đã tu hành các hạnh ở nơi Bồ-tát ấy vào đời quá khứ, đồng đạt tất cả các căn lành như Bồ-tát, thường giáo hóa chúng sinh bằng pháp Bố thí và Ái ngữ, cầu Nhất thiết chủng trí để làm lợi ích cho tất cả, khiến cho các chúng sinh cùng đạt quả vị Bồ-đề của Phật, lấy lòng đại Bi trên hết, thương yêu chúng sinh như con một, tu tập lòng đại Từ che chở cho tất cả.

Vào đời quá khứ đã hội họp ở chỗ Bồ-tát, tu hành trí tuệ vi diệu thù thắng không thể nghĩ bàn, không thoái chuyển đối với quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, thành tựu viên mãn các pháp Ba-la-mật, tâm không chấp thủ, tâm chánh trực và trí tuệ đều được thanh tịnh, cầu Nhất thiết chủng trí, thoát khỏi lưới phiền não, xa lìa các nạn, được pháp thân thanh tịnh, hành hạnh Phổ Hiền, tăng trưởng tất cả các lực của Bồ-tát, thành tựu viên mãn mặt trời trí tuệ thanh tịnh…

Bấy giờ, Thiện Tài cung kính đảnh lễ Cù-di năm vóc sát đất. Đảnh lễ xong, Đồng tử chắp tay, đứng qua một bên, thưa:

–Thưa Đại thánh! Trước đây, tôi đã phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác nhưng chưa biết Bồ-tát làm thế nào để hành hóa trong sinh tử mà không bị đắm nhiễm, hiểu rõ thật tướng của tất cả các pháp, vượt trên các quả vị Thanh văn, Duyên giác, an trú trong

cảnh giới của Như Lai mà không bỏ sự tu hành của Bồ-tát, tu hành hạnh Bồ-tát, không rời quả vị Phật, vượt ngoài thế gian, Pháp thân viên mãn, thọ sinh vào đời thích hợp, hiện các loại thân phương tiện ở khắp nơi, biết pháp là không tánh, thị hiện tất cả các thân chúng sinh, thông hiểu pháp soi xét, thuyết giảng các pháp bằng âm thanh vi diệu, biết chúng sinh là không nhưng vẫn không bỏ sự giáo hóa cho thế gian, biết tất cả chư Phật là bất sinh bất diệt mà vẫn cúng dường tâm không thoái chuyển, biết không có nghiệp báo mà vẫn hành thiện nghiệp không ngừng…?

Cù-di nói.

–Lành thay, lành thay, này thiện nam! Ông có thể hỏi về pháp tu hành của Bồ-tát và tu tập hạnh nguyện của Phổ Hiền, hãy lắng nghe và ghi nhớ! Tôi sẽ nương thần lực Phật để giảng nói cho ông.

Này thiện nam! Nếu Bồ-tát thành tựu mười pháp thì có thể có đầy đủ các hạnh của Bồ-tát, đạt ánh sáng trí tuệ như lưới báu Nhân-đà-la. Mười pháp ấy là gì?

Đó là nương tựa Thiện tri thức; pháp vô số thệ nguyện rộng lớn; tu hành thanh tịnh các hạnh thù thắng; có ước vọng chánh trực; tích tập tất cả các công đức trí tuệ; nghe Phật ra đời vô cùng vui mừng; thường thích ở chỗ của chư Phật trong ba đời; tùy thuận theo tất cả các Đại Bồ-tát; được tất cả chư Phật hộ trì; lòng đại Bi thanh tịnh và xa lìa sinh tử. Đó là mười pháp. Bồ-tát thành tựu mười pháp này thì đầy đủ được các hạnh Bồ-tát, có ánh sáng trí tuệ như màn lưới báu Nhân-đa-la.

Này Phật tử! Nếu Bồ-tát dũng mãnh tinh tấn không thoái chuyển tu tập pháp không cùng tận của Phật thì sẽ được gặp Thiện tri thức.

Này Phật tử! Bồ-tát có mười pháp gặp Thiện tri thức. Mười pháp ấy gồm: Không tiếc thân mạng, không cầu niềm vui thế tục, biết tướng của các pháp, không bỏ nguyện về Nhất thiết trí, quán sát pháp giới, xa lìa biển ba cõi, không chấp vào chỗ nào, thâm nhập vào tất cả các nguyện của Bồ-tát, soi sáng tất cả thế giới chư Phật và thanh tịnh tu hành trí tuệ viên mãn của Bồ-tát. Đó là mười pháp gặp được Thiện tri thức.

Bấy giờ, nương thần lực Phật quán sát mười phương, để nói rõ lại ý nghĩa trên, Cù-di nói kệ:

Không dua nịnh tri thức

Trí tuệ rộng vô lượng

Chuyên cầu quả vị Phật

Làm lợi ích chúng sinh.

Cung kính Thiện tri thức

Xem họ như Đức Phật

Sức tinh tấn dũng mãnh

Đủ hạnh Nhân-đà-la.

Tăng trưởng tâm giải thoát

Rộng lớn như hư không,

Bao gồm các cõi Phật

Và chúng sinh ba đời.

Tâm chánh như hư không

Không còn các phiền não

Sinh ra công đức Phật

Là hạnh thân như mây.

Trí tuệ không nghĩ bàn

Chứa nhóm biển công đức

Kho nghiệp phước thanh tịnh

Không đắm nhiễm thế gian.

Ở chỗ tất cả Phật

Nghe pháp không nhàm chán

Đèn trí chiếu khắp nơi

Là hạnh soi sáng đời.

Trong một niệm đến được

Biển chư Phật mười phương

Nghe pháp hiểu rõ ràng

Đó là hạnh tùy thuận.

Thấy biển quyến thuộc Phật

Biển Tam-muội rốt ráo

Viên mãn các nguyện lớn

Là hạnh Nhân-đà-la.

Đời vị lai tu hành

Được chư Phật hộ niệm

Chiếu sáng các thế giới

Là hạnh ánh sáng pháp.

Đại bi thương chúng sinh

Mặt trời trí ở đời

Ánh sáng pháp trừ mê

Là hạnh mặt trời trí.

Thấy chúng sinh các cõi

Trôi lăn trong sinh tử

Vì họ chuyển pháp luân

Đó là hạnh Phổ Hiền.

Thân trí tuệ vô lượng

Tùy thời nghi thị hiện

Ở tất cả các cõi

Độ thoát các chúng sinh.

Phát khởi đại Từ bi

Che chở cho tất cả

Quán chiếu khắp chúng sinh

Khiến chúng đạt quả Phật.

Này thiện nam! Tôi đã thành tựu pháp môn biển Tam-muội quán sát biết rõ tất cả của Bồ-tát. Thiện Tài thưa:

–Thưa Đại thánh! Cảnh giới của pháp môn này như thế nào?

Cù-di đáp:

–Tôi nhập vào pháp môn này, biết được các chúng sinh ở thế giới Ta-bà trong các kiếp nhiều như số bụi trần trong cõi Phật, chết ở chỗ này, sinh ở chỗ kia, tạo nghiệp thiện ác, nhận các quả báo. Chịu sinh tử trong đường sinh tử, hoặc chánh định tụ hoặc tà định tụ hoặc bất tịnh tụ, có tạo căn lành, không tạo căn lành, đầy đủ căn lành,

không đầy đủ căn lành, căn lành hoặc hoàn hảo, căn lành bao gồm cả căn chẳng lành, căn chẳng lành bao gồm cả căn lành, phát khởi do căn lành, phát khởi do căn chẳng lành, tất cả những điều thiện ác, tôi đều biết rõ.

Trong các kiếp ấy, chư Phật ra đời, tôi cũng biết rõ, tôi biết các Đức Phật ấy khi mới phát tâm đạo, tu hành hạnh Bồ-tát, phát ra biển tất cả các đại nguyện, cúng dường hết thảy các Phật, đầy đủ hạnh Bồ-tát, thành Bậc Đẳng Chánh Giác, vận chuyển bánh xe chánh pháp, thị hiện năng lực tự tại để hóa độ chúng sinh. Tôi cũng biết quyến thuộc của các Đức Phật ấy, biết sự tu hành của Thanh văn, Duyên giác, chư vị đã tu tập tất cả các căn lành vào đời quá khứ, đạt trí tuệ thanh tịnh sáng suốt, thành tựu pháp môn tịch diệt tự tại, hiển hiện các thần lực tự tại, giáo hóa chúng sinh rồi nhập Niết-bàn. Tôi lại biết các Bồ-tát quyến thuộc của chư vị ấy phát tâm đạo, tu tập căn lành, hành vô số hạnh nguyện lớn, thành tựu viên mãn các pháp Ba-la-mật, các pháp làm trang nghiêm đạo Bồ-tát, các năng lực tự tại của Bồ-tát, các địa, trụ của Bồ-tát; biết rõ và tu tập các địa Bồ-tát, làm thanh tịnh địa Bồ-tát; tu hành địa Bồ-tát, các tướng của địa Bồ-tát, các trí của địa Bồ-tát, các trí bao quát của Bồ-tát, các phương tiện thiện xảo để giáo hóa chúng sinh của Bồ-tát, các trụ của Bồ-tát, hạnh thanh tịnh viên mãn của Bồ-tát, hạnh tự tại của Bồ-tát, biển Tam-muội của Bồ-tát và phương tiện của Bồ-tát… trong từng niệm, tôi đều biết rõ biển các Tam-muội và mây pháp sấm chớp Nhất thiết trí của Bồ-tát, đạt các pháp Nhẫn và đạt đến tận cùng Nhất thiết trí.

Lại biết các Bồ-tát ấy đến các cõi Phật, đạt hoàn toàn vô số các pháp; lại biết vô số chúng sinh tu tập theo tất cả các pháp môn của Bồ-tát, hoàn thành đại nguyện, hiển hiện vô số thần lực tự tại… Các việc như thế, tôi đều biết rõ hết, như ở thế giới Ta-bà này mà biết rõ thế giới ở khắp mười phương. Tánh thế giới, biển thế giới, vòng quay thế giới, thế giới tròn đầy, thế giới phân chia, thế giới xoay vần, thế giới vận chuyển, thế giới như hoa sen, thế giới như núi Tu-di, các sự việc trong tướng của thế gian ấy cũng vậy, nhờ năng lực thệ nguyện của Đức Phật Lô-xá-na, tôi đều xâm nhập

và biết được. Vì sao? Vì pháp môn này biết được biển tâm của tất cả chúng sinh, biết căn lành được chứa nhóm của tất cả chúng sinh, biết sự thanh tịnh hay không thanh tịnh của chúng sinh, biết căn tánh của tất cả chúng sinh, biết pháp môn Tam-muội tự tại của tất cả các Thanh văn, biết pháp môn Tam-muội tự tại của tất cả các Duyên giác, Bồ-tát và chư Phật… Các việc như thế, tôi đều phân biệt biết hết.

Thiện Tài thưa:

–Thưa Đại thánh! Đại thánh đã phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác được bao lâu rồi?

Cù-di đáp:

–Này Phật tử! Về thuở xa xưa, cách đây các số kiếp nhiều như số bụi trần trong thế giới, có kiếp tên là Thắng quang minh. Lúc ấy, có thế giới tên là Ly khủng bố. Trong thế giới ấy có bốn châu thiên hạ. Trong châu Diêm-phù-đề có kinh đô tên Diệu đức thọ Tu-di sơn, là kinh đô thù thắng bậc nhất trong số tám mươi kinh đô có vị vua tên Nhất Thiết Bảo Chủ có sáu vạn cung nữ, năm trăm đại thần và năm trăm vương tử, vua rất oai phong hùng dũng, chinh phục được mọi kẻ thù địch.

Thái tử của vua tên là Tăng Thượng Công Đức Chủ, dung mạo khôi ngô tuấn tú, đầy đủ các tướng hảo, cùng với một vạn cung nữ cầm cờ phướn đẹp đẽ, rải nhiều loại hoa quý, trổi các âm nhạc, đi xe báu đẹp, đến núi Hương nha để vui chơi trong vườn rừng. Lúc ấy, đường đi rất bằng phẳng sạch sẽ, đẹp đẽ, được rải nhiều hoa đẹp, bên đường có hai hàng cây báu, lại có nhiều màn báu đẹp phủ ở trên. Dọc đường có nhiều đồ quý báu, y phục tốt đẹp, những đồ trang sức cũng như sơn hào hải vị, những vật như vậy, thái tử cần gì đều được cung cấp đầy đủ.

Bấy giờ, có một người mẹ tên là Thiện Hiện dẫn theo một cô con gái tên là Ly Cấu Diệu Đức rất xinh đẹp dễ thương, người không cao không thấp, nét mặt tuyệt đẹp không ai sánh bằng, đôi mắt và mái tóc màu xanh biếc, hàm răng trắng ngà, đôi môi đỏ thắm, miệng thốt tiếng hay, tài năng tuyệt vời, ngôn ngữ thông suốt, tu tập lòng từ, người khác nhìn mãi không chán, tâm tham, sân, si còn rất ít, luôn

luôn hổ thẹn, không dua không nịnh, đi xe báu đẹp, nữ tỳ vây quanh, theo mẹ đi chơi. Cô ta đã đến núi Hương nha trước thái tử. Thái tử thấy cô gái, sinh lòng ái nhiễm, liền nói với người mẹ: “Ta muốn cưới hiền nữ của người về làm vợ.” Người mẹ liền bảo con: “Thái tử xin cưới con về làm phi, ý con thế nào?” Cô gái thưa mẹ: “Nếu bắt con làm phi cho thái tử thì con tự vẫn mà chết”. Người mẹ nói: “Con đừng nói thế! Vì sao? Vì vị thái tử đầy đủ các tướng của vua Chuyển luân, chắc chắn sẽ được làm bậc Thánh vương có ngọc nữ báu, đến lúc ấy thì con sẽ không thể hầu hạ được. Ngôi vị ấy rất tôn quý, con hãy đồng ý, đừng gây khó khăn nữa!”

Cũng vào lúc ấy, bên ngoài khu vườn có một đạo tràng tên là Pháp vân quang, có Đức Như Lai Thắng Nhật Quang, Bậc Ứng Cúng, Đẳng Chánh Giác xuất hiện ở đời, đến đạo tràng ấy và thành đạo Vô thượng ở đó.

Cô gái kia nằm mộng thấy thân Như Lai, vừa tỉnh giấc, trong hư không có vị trời bảo cô gái: “Đức Phật Thắng Nhật Quang mà người thấy trong mộng đã thành đạo được bảy ngày rồi, hiện đang ở nơi đạo tràng, có đại chúng vô lượng Bồ-tát vây quanh. Chúng hội của Đức Phật này có tám bộ trời, rồng, quỷ thần cho đến vô số chư Thiên trời Tịnh cư, thần đất, thần gió, thần biển, thần lửa, thần núi, thần cây, các vị thần rừng rậm, dược thảo, thành quách… tất cả đều vân tập, gần gũi, phụng sự Thế Tôn và nghe chánh pháp.”

Nghe những lời ấy xong, cô gái đến chỗ của thái tử, chắp tay đứng trước thái tử, dùng kệ thưa rằng:

Tôi sắc đẹp nhất đời

Trí tuệ không ai bằng

Có tài, khéo nói năng

Người nhìn không biết chán.

Thưa thái tử, nên biết

Lòng tôi rất trinh khiết

Chí nguyện luôn chánh trực

Thanh tịnh không ái nhiễm.

Bỏ hẳn tâm sân hận,

Tham dục và ngu si,

Tâm chân chánh, thanh tịnh

Làm lợi ích chúng sinh.

Tôi thấy than thái tử

Đẹp đẽ đủ tướng hảo,

Lòng vô cùng hoan hỷ,

Các căn đều thuần thục.

Thân thể như vàng ròng

Mái tóc màu xanh trời

Trán cao, đôi mắt sáng

Chắc thành Tự tại vương.

Thân như núi vàng ròng

Đầy đủ các tướng hảo,

Tôi đến chỗ thái tử

Đứng cung kính chắp tay.

Thấy mắt người thanh tịnh

Ngực người như sư tử

Ai nhìn cũng không chán,

Xin nói lời nhận tôi.

Tướng lưỡi đẹp rộng dài

Giống như màu hồng đỏ

Nói ra tiếng Phạm âm

Người nghe rất hoan hỷ.

Miệng đẹp, hàm răng chắc

Răng trắng và dày đều

Nếu có người nhìn thấy

Không ai không hoan hỷ.

Thân thanh tịnh hoàn toàn

Đủ ba mươi hai tướng

Thành tựu tướng hảo này

Chắc thành Chuyển luân vương.

Bấy giờ, thái tử hỏi:

–Nàng là con gái của ai, nàng đã lập gia đình chưa, nếu nàng đã thuộc về người khác thì ta sẽ không khởi tâm ái nhiễm nữa.

Rồi thái tử dùng kệ hỏi:

Thân công đức thanh tịnh

Người nhìn không biết chán,

Cha mẹ nàng là ai

Đã xuất giá hay chưa.

Nếu nàng thuộc về người

Ta sẽ không dục nhiễm

Để khỏi sinh lòng dâm

Chết không đọa đường ác.

Không nên vì cao sang

Những niềm vui giàu có

Khởi lên những tâm tham,

Buông lung và tán loạn.

Sinh ra các tà kiến

Dối gạt và dua nịnh

Tạo điều ác như vậy

Luân hồi trong thế gian.

Đối cha mẹ, bạn bè

Hãy hết lòng cung kính,

Dùng Từ bi che chở

Tất cả các chúng sinh.

Ở tất cả mọi nơi

Được nghe giảng chánh pháp

Phát sinh các căn lành

Hãy dốc lòng cung kính.

Tất cả Bậc Đạo Sư

Bồ-tát đúng chánh pháp

Biển công đức Thánh Tăng

Nên hết lòng cung kính.

Tu tập các công đức

Bỏ hết những điều ác

An trụ trong chánh pháp

Hành dụng đạo Bồ-tát.

Nếu người không chỗ nương

Nên khởi lòng đại Từ,

Đối chúng sinh ba đường

Nên phát tâm đại Bi.

Tất cả các pháp giới

Có thành tất có bại

Tâm xả quán bình đẳng

Chớ theo ma phiền não.

Nên phát tâm Bồ-đề

Hãy giác ngộ chúng sinh

Vô lượng kiếp tu hành

Không hề biết mệt mỏi.

Người mẹ của cô gái nghe xong, dùng kệ thưa:

Xin thái tử lắng nghe

Nhân duyên của con tôi

Từ lúc sinh ra đời

Cho đến nay trưởng thành:

Ngày thái tử chào đời

Nó từ hoa sen sinh

Đôi mắt sang thanh tịnh

Thân thể đều hoàn mỹ.

Tôi vào tháng mùa xuân

Dạo chơi vườn Sa-la

Nhìn thấy các cỏ cây

Tươi tốt nhiều bông hoa

Tám trăm cô cùng đi

Dung nghi đều đoan nghiêm

Ai cũng biết đầy đủ

Những việc làm khéo léo.

Vườn ấy có ao tắm

Tên là Chúng trang nghiêm

Tôi ngồi trên bờ ao

Các nữ tỳ vây quanh.

Lúc ấy trong ao tắm

Ngàn hoa sen mọc lên

Lá báu cành lưu ly

Đài vàng Diêm-phù-đàn

Cánh các báu thơm mầu

Phóng ánh sáng thanh tịnh.

Chiếu khắp Diêm-phù-đề

Như mặt trời mới mọc

Liền thấy ngọc nữ này

Từ hoa sen sinh ra.

Ai thấy cũng suy nghĩ

Đây là nghiệp báo lành

Mắt và tóc xanh biếc

Thân thể như vàng ròng.

Trang sức nhiều châu báu

Người khác nhìn không chán

Thân hoàn toàn thanh tịnh

Các thân phần hoàn mỹ.

Giống như tượng vàng quý

Ngồi trên hoa sen báu

Thân tỏa hương Chiên-đàn

Ngào ngạt khắp mọi nơi,

Miệng thơm mùi hoa sen

Nói tiếng Phạm vi diệu

Đây là ngọc nữ báu

Thế gian rất hiếm có.

Thân tướng luôn đầy đủ

Mọi đẹp đẽ đoan nghiêm,

Tất cả những tài khéo

Pháp đàm luận ở đời,

Đều lão luyện tinh tường,

Xin thái tử nhận cho.

Đây chính ngọc nữ báu

Thân thể rất hoàn mỹ

Đủ công đức trang nghiêm

Tu nhiều đời có được.

Biết rõ bệnh chúng sinh

Và nguyên do sinh bệnh,

Lại biết pháp đối trị

Trừ diệt mọi nghi ngờ.

Tất cả mọi âm nhạc

Và ngôn ngữ chúng sinh

Ở trong Diêm-phù-đề

Không gì không thông đạt.

Con tôi tu công đức

Từ bỏ pháp nữ nhân

Chuyển hóa tâm chúng sinh

Xin thái tử chấp nhận.

Con tôi không ganh tî,

Không đắm say năm dục

Không khởi tâm sân hận

Tu nhẫn nhục, trí tuệ.

Tinh tấn giữ Tịnh giới

Làm tất cả mọi việc

Chuyên cầu các công đức

Xin thái tử chấp nhận.

Gặp những người nghèo khó

Khổ già, bệnh bức bách

Hoặc không nơi nương tựa

Con tôi đều thương tưởng.

Chỉ lợi ích chúng sinh

Không tự cầu an lạc

Thân đầy đủ công đức

Làm lợi lại tất cả.

Đối với các oai nghi

Luôn tu, chẳng buông lung

Tu tập các pháp lành

Ai thấy cũng hoan hỷ.

Các công đức trang nghiêm

Không còn tâm ô nhiễm

Thường cầu Thiện tri thức

Ưa cung kính cúng dường.

Tu tập pháp đại Từ

Bỏ hẳn tâm oán hận

Trí tuệ không ai bằng

Xin thái tử chấp thuận.

–Này thiện nữ! Trước đây, ta đã phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, muốn tu hành hạnh Bồ-tát trong vô lượng kiếp, chứa nhóm tất cả các công đức trí tuệ, tu hành thanh tịnh tất cả các Ba-la-mật, cung kính cúng dường tất cả chư Phật và trì chánh pháp, làm trang nghiêm thanh tịnh tất cả các cõi Phật, làm cho hạt giống Như Lai được tiếp nối không gián đoạn, giáo hóa chúng sinh, diệt khổ sinh tử, an trú trong niềm vui rốt ráo, khiến cho chúng sinh có được mắt trị tuệ thanh tịnh, an trú trong đạo Bồ-tát, tu hành hạnh Bồ-tát, đầy đủ tất cả các địa của Bồ-tát, giúp cho tâm chúng sinh có được niềm vui lớn. Vào đời vị lai, ta sẽ hành Bố thí ba-la-mật, sẽ xả bỏ hết đất nước, thành quách, vợ con, thân thể tay chân, đầu mắt tủy não, hoặc tại gia bố thí, xuất gia tu hành, đến khi ấy, nàng đừng gây trở ngại tâm đạo của ta. Khi ấy, muốn nói lại ý nghĩa đó với cô gái, thái tử nói kệ rằng:

Vì thương các chúng sinh

Ta phát tâm Bồ-tát

Vô lượng, vô số kiếp

Chứa công đức trí tuệ.

Trong biển vô lượng kiếp

Tu tập các đại nguyện

Hành dụng hạnh Bồ-tát

Đủ tất cả các địa.

Ở chỗ Phật ba đời

Học sáu pháp Ba-la-mật

Nghe pháp và tu hành

Chuyên cầu đạo Bồ-tát.

Cõi nhơ uế mười phương

Ta đều khiến thanh tịnh

Diệt trừ mọi khổ sở

Chúng sinh ba đường ác.

Dùng năng lực phương tiện

Hóa độ các chúng sinh,

Trừ tối tăm ngu si

An trụ Nhất thiết trí.

Cúng dường biển chư Phật

Tu tất cả các địa,

Phát tâm đại Từ bi

Trong ngoài đều xả bỏ.

Cả vợ con, quyến thuộc

Ai xin ta cũng cho,

Tại gia và xuất gia

Xin nàng đừng trở ngại,

Nếu có thể như vậy

Ta mới chấp nhận nàng.

Cô gái đáp:

–Tôi xin kính vâng theo lời thái tử có xuất gia, tôi cũng không dám ngăn trở.

Rồi nàng nói kệ:

Dù trong biển các kiếp

Lửa địa ngục thiêu thân

Để được thái tử nhận,

Xin cam tâm chịu khổ.

Tất cả thân sinh tử

Nghiền nát như bụi trần

Để được thái tử nhận

Tôi cũng cam chịu khổ.

Trong vô lượng đời kiếp

Đội mọi núi kim cương

Để được chàng chấp nhận

Tôi cũng cam chịu khổ.

Trong biển đời sinh tử

Chàng đem tôi bố thí

Để đạt bậc Pháp vương

Nguyện tôi cũng như vậy.

Vô lượng, vô số kiếp

Chàng tu đạo Bồ-tát

Có người đến xin tôi

Hãy hoan hỷ bố thí,

Thái tử thấy các khổ

Phát khởi tâm Bồ-đề

Vô lượng đại Từ bi

Thương chúng sinh và tôi.

Tôi không cầu giàu sang

Không tham năm dục lạc

Chỉ nguyện cùng tu hành

Mới xin làm vợ chàng.

Tu mắt trí tuệ sáng

Từ bi nhìn chúng sinh

Không có tâm nhiễm ô

Quyết thành đạo Bồ-đề.

Khi thái tử bước đi

Đất mọc hoa sen báu

Tướng này không còn nghi

Chắc là Chuyển luân vương.

Xưa, tôi nằm mộng thấy

Đức Phật Thắng Nhật Quang

Ngồi nơi gốc Bồ-đề

Đại chúng đều vây quanh.

Trong mộng tôi được Phật

Lấy tay xoa đỉnh đầu

Tỉnh dậy tôi hoan hỷ

Vui mừng không cùng tận.

Không trung có vị trời

Tên là Thanh Tịnh Thân

Đã nói cho tôi biết

Đạo tràng Phật ra đời.

Tôi phát nguyện như vầy:

Nguyện được gặp thái tử

Nói rõ ràng cho tôi

Về Phật Thắng Nhật Quang,

Chí nguyện tôi ngày trước

Nay đã được thành tựu.

Hãy cùng nhau đến đó

Cúng dường Như Lai ấy.

Thái tử nghe Đức Phật ấy xuất hiện ở đời, vô cùng vui mừng, hoan hỷ và rất mong muốn được gặp Đức Phật ấy. Thái tử dùng năm trăm ngọc báu rải trên cô gái, lại ban cho nàng ngọc báu Diệu đức quang tạng tịnh Châu-la và nhiều y phục tuyệt đẹp.

Khi ấy, người mẹ của cô gái nói kệ với Thái tử:

Ngọc nữ con gái tôi

Thân công đức đẹp đẽ

Ước nguyện tôi từ lâu

Nay đã được thành tựu.

Đức trì giới, trí tuệ…

Sáu Độ không buông lung

Khắp tất cả các đời

Không ai sánh bằng được.

Nó từ hoa sen sinh

Chủng tánh rất thuần thục

Bỏ hết điều bất thiện

Chí nguyện giống thái tử.

Con tôi thân dịu dàng

Như tơ đẹp cõi trời,

Nhờ tay ngài chạm đến

Mọi lo sầu dứt sạch.

Chân lông tỏa hương thơm

Ngào ngạt không gì sánh

Chúng sinh nào nghe được

Đều trụ trong Tịnh giới.

Thân con tôi thanh tịnh

Ví như tượng vàng ròng

Người nào được nhìn thấy

Đều đầy đủ lòng Từ.

Miệng nói lời vi diệu

Ai ai cũng thích nghe

Những người nào nghe được

Đều bỏ các nghiệp ác.

Tâm hưởng thọ thanh tịnh

Ngay thẳng không dua nịnh

Tùy pháp đã được nghe

Như lời dạy tu hành.

Cung kính Thiện tri thức

Và hết lòng tôn trọng,

Từ bỏ tâm tham dục

Chuyên tâm cầu chánh pháp.

Nó không nương sắc đẹp

Sinh ra từ hoa sen

Cầu giàu sang ở đời

Chỉ cầu đạo Vô thượng.

Lúc ấy, thái tử và cô gái cùng một vạn nữ tỳ ra khỏi vườn Hương nha, đi xe báu đến đạo tràng. Đến nơi, họ xuống xe đi bộ, từ xa nhìn thấy Đức Như Lai thân tướng hảo trang nghiêm, tâm thanh tịnh phẳng lặng như mặt hồ nước yên tĩnh, các căn thuần thục giống như voi chúa. Họ rất vui mừng, vô cùng hoan hỷ, cùng các nữ tỳ đến chỗ Phật đầu-đảnh lễ chân Phật, cung kính đi nhiễu quanh Phật vô số vòng, rồi mỗi người cầm năm trăm bông hoa quý báu, đẹp đẽ để rải cúng dường Phật. Họ lại xây dựng năm trăm lầu gác bằng gỗ thơm rồi trang trí bằng nhiều vật quý báu để dâng cúng Đức Như Lai ấy. Đức Như Lai giảng nói kinh Phổ Môn Đăng Minh cho họ. Nghe giảng kinh xong, ở trong tất cả các pháp, đạt được biển các Tam-muội, như: Tam-muội biển nguyện chư Phật, Tam-muội kho tàng ánh sáng chiếu khắp ba đời, Tam-muội được gặp tất cả chư Phật, Tam-muội chiếu khắp chúng sinh, Tam-muội ánh sáng đèn trí tuệ thanh tịnh chiếu khắp biển thế giới, Tam-muội ánh sáng trí tuệ chiếu khắp biển căn chúng sinh, Tam-muội vầng mây sáng cứu giúp chúng sinh, Tam-muội ánh sáng đèn trí tuệ giáo hóa các chúng sinh hiện tiền. Tam-muội nghe nhận và giữ gìn bánh xe chánh pháp chư Phật, Tam-muội vầng mây thanh tịnh đầy đủ hạnh Phổ Hiền… Ở trong tất cả các pháp, đạt được biển các Tam-muội như vậy. Còn Ngọc nữ thì ở trong các pháp, đạt được pháp môn tịch tĩnh không thể hủy hoại và đạt được sự không thoái chuyển nơi đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, thái tử cùng những người thân thuộc đảnh lễ và đi nhiễu quanh Đức Như Lai vô số vòng từ tạ để trở về hoàng cung. Thái tử đến chỗ vua cha cúi đầu kính lễ, thưa:

–Muôn tâu phụ vương, nơi đạo tràng kia, Đức Phật Thắng Nhật Quang vừa mới thành Chánh giác.

Nhà vua hỏi:

–Con nghe điều đó từ ai vậy?

Thái tử thưa:

–Nhi thần được nghe từ Ngọc nữ Ly Cấu Diệu Đức.

Nhà vua nghe xong, vô cùng hoan hỷ như người nghèo được kho châu báu lớn, vua nghĩ: “Đức Phật như châu báu quý vô thượng rất khó được gặp, Đức Phật có thể diệt trừ nghèo khổ cho các chúng

sinh trong các đường ác, là vị thầy thuốc có phương pháp trị bệnh hay không ai sánh bằng, diệt trừ bệnh hoạn phiền não cho các chúng sinh, là Bậc Đạo Sư hoàn hảo ở trong biển sinh tử cứu độ chúng sinh, đưa họ đạt đến cảnh giới Niết-bàn.” Suy nghĩ xong, vua ra lệnh triệu tập tất cả các tiểu vương, quần thần, các Bà-la-môn, Sát-đế-lợi và cư sĩ rồi thông báo:

–Trẫm nghe thái tử nói rằng: Đức Phật Thắng Nhật Quang đã xuất hiện ở đời, nghe điều ấy, trẫm vô cùng vui mừng, không sao tả xiết. Hôm nay, trẫm tuyên bố từ bỏ ngai vàng và giao lại cho Thái tử.

Giao ngai vàng xong, vua cùng với các quyến thuộc đi đến đạo tràng, chỗ của Đức Phật Thắng Nhật Quang. Đến nơi, cung kính đảnh lễ chân Phật rồi lui qua ngồi một bên.

Bấy giờ, Đức Như Lai quán sát nhà vua cùng các quyến thuộc rồi từ nơi tướng lông trắng giữa hai chân mày phóng ra ánh sáng lớn tên là: “Đèn tâm của tất cả chúng sinh” chiếu đến tất cả các vị vua trong vô số thế giới ở khắp mười phương. Đức Phật hiển hiện thần lực tự tại Như Lai không thể nghĩ bàn, khiến cho những người cảm ứng được sự giáo hóa đều được tâm thanh tịnh, đầy đủ công đức không thể nghĩ bàn, vượt trên cả thế gian và thân họ cũng được thanh tịnh.

Đức Phật ấy lại dùng âm thanh vi diệu giảng nói cho đại chúng pháp môn Đà-la-ni ngọn đèn chân thật xa lìa các pháp si mê tối tăm, vô số Đà-la-ni nhiều như số bụi trần cõi Phật làm quyến thuộc. Nghe xong, vị vua ấy liền có được ánh sáng trí tuệ rộng lớn. Các Bồ-tát nhiều như số bụi trần trong châu Diêm-phù-đề đạt được Đà-la-ni này, sáu vạn na-do-tha vị được các lậu tận, một vạn chúng sinh được pháp nhãn hoàn toàn thanh tịnh, vô lượng chúng sinh phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Đức Như Lai ấy lại dùng thần lực tự tại không thể nghĩ bàn, bằng pháp ba thừa hóa độ chúng sinh trong các cõi ở khắp mười phương.

Khi ấy, vị vua lại nghĩ: “Những công đức như vậy, nếu không xuất gia thì không thể làm được, mình phải ở chỗ Đức Như Lai xuất gia tu đạo”, rồi thưa:

–Bạch Đức Thế Tôn! Hôm nay con xin được theo Thế Tôn xuất gia học đạo.

Đức Phật dạy:

–Được, ông đã biết đúng thời.

Vua liền cùng một vạn quyến thuộc xuất gia tu đạo. Tất cả họ đều đạt pháp môn Đà-la-ni ngọn đèn chân thật xa lìa các pháp si mê tối tăm và các Đà-la-ni khác nhiều như số bụi trần trong một thế giới, lại đạt được mười Minh, biện tài vô lượng của Bồ-tát, thân thanh tịnh vô ngại để đến chỗ chư Phật, nghe nhận và thọ trì chánh pháp của chư Phật, làm vị Đại Pháp sư, dùng năng lực thần thông để đến khắp các thế giới, tùy theo người đáng được hóa độ mà hiện thân trước mặt, vì họ mà khen ngợi pháp Phật và sự tu hành các hạnh nghiệp vào đời quá khứ của Bồ-tát; lại khen ngợi thần lực tự tại vô lượng, vô biên của Đức Phật và giữ gìn chánh pháp.

Vào ngày rằm, lúc nhà vua đắc đạo, thái tử đang ở trong cung điện với nhiều nữ tỳ vây quanh thì bảy báu tự nhiên đến.

1. Bánh xe vàng báu tên là Thắng tự tại.

2. Voi trắng báu tên là Thanh sơn.

3. Ngựa xanh báu tên là Dũng tật phong.

4. Minh châu báu tên là Quang tạng vân.

5. Cư sĩ (thần chủ tạng) báu tên là Đại tài.

6. Ngọc nữ báu tên là Tịnh diệu đức.

7. Chủ binh thần báu tên là Ly cấu nhãn.

Có được bảy báu rồi, thái tử làm Chuyển luân vương ở Diêm-phù-đề. Vua có một ngàn người con tuấn tú, dũng mãnh, có thể chiến thắng được thù địch. Nhân dân trong nước giàu có, hưng thạnh và an vui tự tại. Trong nước có tám vạn đô thành, mỗi thành xây dựng năm trăm lầu đài. Già-la của chư Tăng trang trí bằng nhiều vật quý báu, mỗi già-lam đều có xây dựng tháp rộng lớn, các pháp cũng được trang trí bằng nhiều vật quý báu và được cúng dường bằng nhiều hoa thơm, dù lọng đẹp đẽ. Mỗi thành đều lần lượt cung thỉnh Đức Phật, cúng dường Phật các phẩm vật quý nhiều không thể nghĩ bàn.

Khi ấy, Đức Phật vào thành, vô số chúng sinh đều vô cùng hoan hỷ, tăng trưởng căn lành, phát tâm Bồ-đề, lòng Từ bi rộng lớn làm lợi ích cho chúng sinh, siêng cầu pháp Phật, hiểu nghĩa chân thật, quán sát bình đẳng các pháp ba đời, trí tuệ sáng suốt thanh tịnh chiếu khắp ba đời, biết rõ chư Phật ba đời tuần tự xuất hiện ở đời, dẫn dắt chúng sinh hướng về đạo Bồ-đề, hành hạnh Bồ-tát, an trụ trong chánh pháp bình đẳng của Bồ-tát, đạt được ánh sang trí tuệ chánh pháp của Như Lai, nhập vào biển pháp, ở nơi thân mình mà thấy được tất cả các cõi, biết rõ các căn, thệ nguyện như biển và chứng Nhất thiết trí.

Khi ấy, Đức Như Lai ấy nhận lời cầu thỉnh của các đô thành và làm lợi ích cho vô số chúng sinh ở đó.

Này Phật tử! Thái tử Tăng Thượng Công Đức Chủ lúc đó đâu phải ai khác, chính là Đức Phật Thích-ca Mâu-ni; vua Nhất Thiết Bảo Chủ khi ấy chính là Đức Phật Bảo Hoa. Hiện nay, về phương Đông cách đây các vô số thế giới nhiều như số bụi trần trong vô số các thế giới, có vô số thế giới tên là Pháp giới hư không quang vân. Trong đó có một thế giới tên là Phật viên mãn quang diệu đức đăng. Thế giới ấy có đạo tràng Nhất thiết thiên vương quang tràng, Đức Như Lai Bảo Hoa vừa mới thành Chánh giác và đang thuyết pháp cho đại chúng các Bồ-tát vây quanh nhiều như số bụi trần trong vô số cõi Phật. Khi Phật Bảo Hoa còn làm Bồ-tát đã luôn làm thanh tịnh vô số các cõi. Chư Phật ba đời xuất hiện ở đời đều là do Phật Bảo Hoa lúc còn là Bồ-tát giáo hóa khiến chư vị phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Người mẹ của cô gái lúc ấy là bà Thiện Hiện, hiện nay chính là mẹ của ta, tên là Thiện Mục. Quyến thuộc của vị vua lúc ấy, nay chính là đại chúng của Đức Như Lai, tất cả đều đầy đủ các hạnh của Phổ Hiền, thành tựu nguyện lớn, Pháp thân thanh tịnh chiếu khắp thế gian, tâm ý bền chắc, đạt được các pháp môn Tam-muội của Bồ-tát. Dùng mắt thanh tịnh, được gặp tất cả chư Phật Như Lai, được nghe và thọ trì chánh pháp của chư Phật diễn nói bằng mây âm thanh vi diệu như hư không. Ở trong các pháp, được thần lực tự tại, trong khoảng thời gian bằng một hơi thở ra vào, đi đến tất cả các thế giới

của chư Phật, dùng tiếng vi diệu để thuyết pháp cho chúng sinh, mà cũng không bao giờ rời xa chư Phật, cho đến cùng tận các đời vị lai vẫn tu hành hạnh Bồ-tát, tùy theo chúng sinh đáng được giáo hóa mà hiện ra thân tướng.

Ngọc nữ Ly Cấu Diệu Đức khi ấy, người cùng với Chuyển luân vương Tăng Thượng Công Đức Chủ cúng dường Đức Phật Thắng Nhật Quang, nay chính là thân ta. Sau khi Đức Phật ấy diệt độ, trong thế giới ấy, lại có sáu mươi trăm ngàn ức na-do-tha Phật xuất hiện ở đời. Đức Phật đầu tiên hiệu là Minh Tịnh Thân, Đức Phật kế đến hiệu là Tịnh Minh Nguyệt Phổ Chiếu Trí, vị kế đến hiệu là Trí Quán Tràng, vị kế đến là Quảng Trí Quang Minh Vương, vị kế đến là Tinh Tấn Kim Cang Na-la-diên, vị kế đến hiệu là Bất Hoại Trí, vị kế đến hiệu là Trí Phổ Duyên, vị kế đến hiệu là Tịnh Đức Trí Vân, vị kế đến hiệu là Sư Tử Trí quang, vị kế đến hiệu là Châu-la Quang Minh, vị kế đến hiệu là Công Đức Quang Tràng, vị kế đến hiệu là Khai Bảo Liên Hoa Thân, vị kế đến hiệu là Công Đức Quang, vị kế đến hiệu là Trí Quang Vân, vị kế đến hiệu là Phổ Minh Tịnh Nguyệt, vị kế đến hiệu là Trang Nghiêm Cái Diệu Âm, vị kế đến hiệu là Sư Tử Dũng Mãnh Trí Chiếu, vị kế đến hiệu là Pháp Giới Tuệ Nguyệt, vị kế đến hiệu là Giác Chúng Sinh Tâm Hư Không Điện Quang, vị kế đến hiệu là Thiện Tỷ Diệu Hương, vị kế đến hiệu là Tịch Diệt Hưởng, vị kế đến hiệu là Cam Lồ Sơn, vị kế đến hiệu là Pháp Hải Lôi Âm, vị kế đến hiệu là Vô Hoại Trí Âm, vị kế đến hiệu là Giác Không Điện Quang Châu-la, vị kế đến hiệu là Nguyệt Quang Bạch Hào Tướng Vân, vị kế đến hiệu là Viên Diện Tịnh Tuệ, vị kế đến hiệu là Thiện Giác Trí Hoa Quang, vị kế đến hiệu là Bảo Diễm Sơn Diệu Đức Vương, vị kế đến hiệu là Quảng Đức Dạ Quang, vị kế đến hiệu là Thắng Bảo Quang Vương, vị kế đến hiệu là Hiện Phổ Trí Quang, vị kế đến hiệu là Diễm Hải Môn Đăng, vị kế đến hiệu là Ly Cấu Diệu Âm Vương, vị kế đến hiệu là Vô Đẳng Công Đức, vị kế đến hiệu là Thắng Tràng, vị kế đến hiệu là Tu Tý, vị kế đến hiệu là Bản Nguyện Tịnh Nguyệt, vị kế đến hiệu là Chân Bảo Trí Đăng, vị kế đến hiệu là Pháp Thượng Diệu Âm, vị kế đến hiệu là Minh Tịnh

Diệu Đức Tạng Vương, vị kế đến hiệu là Thừa Tràng, vị kế đến hiệu là Pháp Hải Liên Hoa…

Này Phật tử! Trong một kiếp ấy, có sáu mươi trăm ngàn ức na-do-tha Đức Phật như vậy tuần tự xuất hiện ở đời, tôi đều gần gũi cung kính cúng dường. Đức Phật sau cùng hiệu là Quảng Giải Thoát Quang, tôi ở chỗ Đức Phật này đạt được mắt trí tuệ thanh tịnh.

Này Phật tử! Lúc Đức Phật (Thắng Nhật Quang) mới thành Chánh giác, vào thành để giáo hóa, khi ấy, ta là phu nhân của vua Chuyển luân cùng với vua cung kính cúng dường và nghe Đức Phật ấy nói kinh Như Lai Tánh Khởi Đăng. Nghe xong liền được mắt trí tuệ thanh tịnh, lại đạt pháp môn biến Tam-muội Bồ-tát quán sát.

Này Phật tử! Đạt được pháp môn này rồi, ở trong các kiếp nhiều như số bụi trần trong thế giới, ta luôn giữ gìn, tu tập. Trong các kiếp ấy, ta gặp được vô số Đức Phật xuất hiện ở đời, ta đều cung kính cúng dường.

Này Phật tử! Tôi ở trong một kiếp gặp một Đức Phật xuất hiện ở đời, thì cung kính cúng dường, hoặc gặp hai Đức Phật, hoặc ba hoặc vô số Phật; hoặc trong một kiếp, gặp chư Phật nhiều như số bụi trần trong thế giới xuất hiện ở đời, đều cung kính cúng dường, nhưng cũng chưa thể nào biết được tướng mạo, hình dáng của các Đại Bồ-tát cũng như hạnh nghiệp về thân, sự hành dụng trí tuệ của tâm và cảnh giới Tam-muội của chư vị.

Này Phật tử! Nếu gặp được người tu hành hạnh Bồ-tát thì ta sẽ vô cùng hoan hỷ, cung kính cúng dường và dùng các phương tiện để ủng hộ, khiến cho người ấy được không thoái chuyển nơi quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Này Phật tử! Ở trong các kiếp nhiều như số bụi trần trong thế giới, ta được gặp và cung kính cúng dường chư Phật. Chư Phật thuyết pháp, ta đều được nghe nhận và thọ trì. Khi đó, các Đức Phật ấy dùng nhiều kinh để giảng nói pháp môn này. Nghe xong, ở chỗ chư Phật, ở chỗ quyến thuộc của chư Phật, trong biển các cõi Phật ba đời, ta luôn tu hành pháp môn này. Lại hành hạnh Bồ-tát, biển các nguyện lớn của Bồ-tát, trong tất cả các pháp môn, tu hành các pháp môn này, nhưng vẫn chưa thể biết được pháp môn tu hành

của Bồ-tát Phổ Hiền. Vì sao? Này Phật tử! Vì pháp môn của Bồ-tát Phổ Hiền giống như hư không vô lượng, vô biên, lại như chúng sinh trong biển ba đời, như biển các cõi trong các pháp giới vô lượng, vô biên.

Này Phật tử! Pháp môn của Bồ-tát Phổ Hiền ngang bằng với cảnh giới thân chư Phật. Ở trong các kiếp nhiều như số bụi trần trong thế giới, tôi luôn quán sát thân của Bồ-tát không biết chán. Vì sao? Trong mỗi lỗ chân lông của Bồ-tát, trong từng niệm, tôi đều nhìn thấy vô lượng, vô biên thế giới trang nghiêm. Có Phật ngồi nơi đạo tràng thành Chánh Đẳng chánh giác, ở giữa đại chúng, vận chuyển bánh xe chánh pháp bằng âm thanh vi diệu, giảng nói các kinh, các Thừa và các pháp thanh tịnh.

Lại nữa, này Phật tử! Trong mỗi lỗ chân lông của Bồ-tát, trong từng niệm, ta đều nhìn thấy biển các chúng sinh có các chỗ ở, các cảnh giới và các căn không giống nhau. Ở trong ba đời, phát tâm Bồ-đề, hành hạnh Bồ-tát, đầy đủ biển nguyện lớn, làm thanh tịnh biển vô lượng, vô biên Ba-la-mật của Bồ-tát, biển hạnh nguyện tu hành của Bồ-tát và biển vô lượng, vô biên đại Từ bi của Bồ-tát, giáo hóa chúng sinh khiến cho tất cả họ đều được hoan hỷ… cho đến nhìn thấy tất cả các Bồ-tát thị hiện ở trong cung có nhiều nữ tỳ vây quanh.

Này Phật tử! Trong mỗi lỗ chân lông của Bồ-tát, trong từng niệm, ta đều nhìn thấy những việc như vậy.

Này Phật tử! Ta chỉ biết được pháp môn này, còn các Đại Bồ-tát, thì tất cả đều thông suốt biển các phương tiện, hiển hiện tất cả các thân của chúng sinh, tùy thuận theo thế gian, trong mỗi lỗ chân lông đều phát ra ánh sáng biển các hình tướng, hiểu rõ pháp là không tánh và các loài chúng sinh đều như hư không, hiển hiện thần thông biến hóa, đối với các pháp giới, đạt năng lực tự tại, đi đến khắp nơi để giáo hóa và ở trong biển pháp môn của tất cả các địa… thì làm sao tôi có thể biết, có thể nói về hạnh nguyện công đức của chư vị?

Rồi Cù-di nói với Thiện Tài:

–Này thiện nam! Ở thành Ca-tỳ-la này có phu nhân Ma-da,

ông hãy đến đó để hỏi: “Bồ-tát làm thế nào để tu tập các hạnh, không đắm nhiễm pháp thế gian, cúng dường chư Phật, được không thoái chuyển nơi hạnh Bồ-tát, diệt trừ chướng ngại, không nhờ người khác để được giác ngộ, nhập vào các pháp môn, thường hay thị hiện ở chỗ tất cả chư Phật để giáo hóa chúng sinh, tu hành hạnh Bồ-tát cho đến tận đời vị lai cũng không bao giờ thoái chuyển, hoàn toàn viên mãn các nguyện Đại thừa và làm tăng trưởng căn lành cho hết thảy chúng sinh?”

Bấy giờ, để nói rõ lại ý nghĩa này, Cù-di nương thần lực Phật nói kệ rằng:

Ta thấy có người nào

Thích tu hạnh Bồ-tát

Lòng vô cùng hoan hỷ

Ta đều ủng hộ họ.

Vào đời xa xưa nọ

Cách đây vô số kiếp

Có kiếp tên Thanh tịnh

Thế giới tên Quang minh.

Bấy giờ trong kiếp ấy

Sáu mươi trăm ngàn ức

Na-do-tha chư Phật

Xuất hiện ở thế gian.

Bậc Chánh Giác sau cùng

Hiện là Pháp Tràng Đăng

Sau Phật này diệt độ

Có vua tên Trí Sơn

Bằng thế lực hùng mạnh

Thống lãnh Diêm-phù-đề

Hàng phục được tất cả

Những oán cừu, thù địch.

Con vua, năm trăm người

Đều khôi ngô tuấn tú

Thân vua rất thanh tịnh

Người khác nhìn không chán.

Thâm tín các pháp Phật

Cung kính và cúng dường

Giữ gìn kho chánh pháp

Ưa thọ trì tu tập.

Vua ấy có thái tử

Tên là Thiện Quang Minh

Thân băm hai tướng tốt

Làm lợi ích chúng sinh.

Cùng năm trăm ức người

Xuất gia tu học đạo

Sức tinh tấn dũng mãnh

Hộ trì pháp Phật ấy.

Kinh đô tên Trí thọ

Một ức thành xung quanh

Có rừng tên tĩnh đức

Nhiều cây báu đẹp đẽ.

Thiện Quang ở rừng này

Diễn nói chánh pháp Phật

Tài biện luận vô cùng

Khiến chúng đều thanh tịnh.

Hoặc có khi khất thực

Vào kinh đô vua cha,

Oai nghi rất đĩnh đạc

Những người thấy đều vui.

Bước đi như sư tử

Tâm ý luôn tỉnh giác

Các căn đều thuần thục

Niệm, Tuệ luôn hiện tiền.

Khi ấy có Trưởng giả

Tên là Hoan Hỷ Tràng

Ta con gái trưởng giả

Tên là Tùy Thuận Quang.

Lúc ấy, ở trong thành

Ta gặp Thiện Quang Minh

Thân tướng tốt trang nghiêm,

Lòng vô cùng hoan hỷ.

Thiện Quang đến khất thực,

Với tâm ý ái nhiễm

Ta cúng ngọc ma-ni

Trong bát của Thiện Quang.

Tuy với tâm ái nhiễm

Cúng dường Phật tử ấy,

Hai trăm năm mươi kiếp

Vẫn không đọa đường ác

Sinh vào cõi trời, người,

Dùng họ vua tôn quý

Luôn gặp Thiện Quang Minh

Thân tướng đẹp trang nghiêm.

Đời quá khứ sau đó

Hai trăm năm mươi kiếp

Ta làm con Thiện Hiện

Tên Ly Cấu Diệu Đức.

Gặp Phật Thắng Tự Tại

Phát khởi tâm cúng dường

Không tiếc gì thân mạng

Tùy ý người bố thí.

Khi ấy, cùng thái tử

Hầu Phật Thắng Nhật Quang,

Ta vô cùng hoan hỷ

Liền phát tâm Bồ-đề.

Kiếp ấy, Phật sau cùng

Hiệu Quảng Giải Thoát Quang

Xuất hiện ở thế giới

Ta gặp và cúng dường.

Theo Phật sau cùng ấy

Được mắt tuệ thanh tịnh

Hiểu rõ tướng các pháp

Diệt trừ các điên đảo.

Được biết biển pháp môn

Tam-muội của Bồ-tát

Trong một niệm thấy rõ

Kiếp không thể nghĩ bàn.

Thấy các cõi Phật ấy

Hoặc thanh tịnh, hoặc nhơ

Thanh tịnh – không ham thích

Nhơ uế - không ghét bỏ.

Thấy khắp các thế giới

Như Lai ngồi đạo tràng

Một niệm thấy chư Phật

Ánh sáng khó nghĩ bàn.

Cũng thấy quyến thuộc Phật,

Tất cả các Tam-muội

Và hết thảy pháp môn

Đều không hề chướng ngại.

Lại biết các hạnh nghiệp

Trụ Địa của chư vị

Và biển các nguyện lớn

Trong một niệm rất rõ.

Ở nơi thân Bồ-tát

Ta thấy các Bồ-tát

Vô lượng kiếp tu hành

Tất cả, không ai bằng

Trong mỗi lỗ chân long

Thấy vô số kiếp, cõi

Phong luân, thủy, hỏa luân

Tất cả đại địa luân.

Chỗ nương tựa tồn tại

Của thế giới nhiều hình

Vật trang trí đẹp đẽ,

Thân chúng sinh khác nhau.

Lại thấy biển thế giới,

Tất cả các thế giới

Chư Phật hiện ở đời

Thuyết pháp độ chúng sinh.

Ta ở vô lượng kiếp

Tu tập hạnh Bồ-tát

Nhưng vẫn không biết được

Nghiệp thân, tâm Bồ-tát.

Khi ấy, sau khi cung kính cúi đầu đảnh lễ dưới chân Cù-di, Đồng tử Thiện Tài đi nhiễu quanh rồi từ tạ ra đi.

❧