Đại Tập 37 · Bộ Hoa Nghiêm II · Số 278 (tt) Quyển (28–60)

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm - Quyển 35 - Phẩm 32: Bảo Vương Như Lai Tánh Khởi (Phần 3)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 35

Phẩm 32: BẢO VƯƠNG NHƯ LAI TANH KHỞI (Phần 3)

Lại nữa, này Phật tử! Đại Bồ-tát thấy biết có mười loại vô lượng âm thanh Như Lai.

Những gì là mười?

1. Thấy biết hư không vô lượng, không chỗ nào không biết.

2. Thấy biết pháp giới vô lượng thông suốt khắp tất cả.

3. Thấy biết chúng sinh giới vô lượng khiến cho tất cả chúng sinh đều vui mừng.

4. Thấy biết vô lượng hành nghiệp rộng nói tất cả quả báo.

5. Thấy biết vô lượng phiền não, đạt đến rốt ráo tịch diệt.

6. Thấy biết vô lượng chủng loại âm thanh, tùy theo căn cơ mà giáo hóa nên ai cũng nghe.

7. Thấy biết vô lượng dục lạc, đều phân biệt nói các giải thoát.

8. Thấy biết vô lượng ba đời không ranh giới.

9. Thấy biết vô lượng trí tuệ, thâm nhập vào tất cả các pháp.

10. Thấy biết vô lượng cảnh giới Phật không thoái, thuận theo pháp giới như như.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát thấy biết âm thanh của Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác có mười thứ a-tăng-kỳ vô lượng như vậy.

Bấy giờ, Bồ-tát Phổ Hiền muốn một lần nữa làm sáng tỏ nghĩa này, nói kệ khen rằng:

Khi thế giới muốn hoại

Thì ở trong hư không

Lực phước báo chúng sinh

Tự nhiên phát bốn tiếng

Ở trong Tứ thiền đó

Tịnh lạc, lìa các khổ

Chúng sinh nghe lời đó

Chán lìa thân Dục giới.

Đấng Thập Lực cũng vậy

Tự nhiên phát bốn tiếng

Vang khắp cả pháp giới

Không chỗ nào chẳng nghe.

Sức nhân duyên chúng sinh

Phật ứng bốn thứ tiếng

Người nghe được tiếng ấy

Qua khỏi biển sinh tử.

Ví như từ hang núi

Sinh ra tiếng vang vọng

Tất cả tiếng từ ngoài

Tiếng vang tùy mỗi chỗ.

Đủ thứ nhân duyên khởi

Người nghe cũng chẳng đồng,

Tiếng vang chẳng có nghĩ:

“Ta phát đủ thứ âm”.

Tiếng Như Lai cũng vậy

Sinh vô lượng âm thanh

Ứng theo người được dạy

Không ai chẳng được nghe.

Đều khiến hoan hỷ hết

Điều phục các chúng sinh

Âm thanh cũng không nghĩ:

“Ta phát đủ loại âm”.

Ví như diệu âm trời

Ở trong cõi hư không

Tự nhiên mà diễn xuất

Giác ngộ cho chư Thiên.

Các Thiên tử nghe được

Diệu âm thanh chánh pháp

Tu tập chẳng phóng dật

Chán lìa nơi năm dục.

Đấng Thập Lực cũng vậy,

Sinh ra diệu âm thanh

Âm mây pháp đầy khắp

Trong tất cả thế giới

Khiến chúng sinh giác ngộ

Âm đó không sinh diệt

Nếu có người nghe được

Đều chứng đắc Bồ-đề.

Như vua trời Tự tại

Bảo nữ tên Thiện Khẩu

Ở trong một âm thanh

Sinh ra trăm ngàn tiếng.

Lại trong những âm ấy

Phát ra trăm ngàn tiếng

Chư Thiên nếu nghe xong

Tất cả đều vui sướng.

Đấng Thập Lực cũng đồng

Trong một âm thanh ấy

Ứng đồng lúc tuyên dương

Biết bao tiếng sinh chúng

Chúng sinh nghe tiếng xong

Trừ diệt các phiền não,

Âm thanh chẳng nghĩ rằng:

“Ta đã có chỗ diệt”.

Ví như Đại Phạm vương

Phát Phạm âm thanh tịnh,

Tất cả chúng Phạm thiên

Không ai mà chẳng nghe.

Mỗi một âm thanh Phạm

Khiến chúng Phạm hoan hỷ

Đầy khắp chúng Phạm thiên

Âm thanh chẳng ra ngoài

Công đức Đại Phạm vương

Ngồi yên tòa Như Lai

Diễn xuất một diệu âm

Tràn đầy các pháp giới.

Tùy theo người được dạy

Tất cả đều được nghe,

Tiếng chẳng phát ngoài chúng

Vì người không lòng tin.

Ví như tánh của nước

Tất cả cùng một vị

Lìa vẩn đục, sạch trong

Đầy đủ tám công đức.

Tùy chỗ đất chẳng đồng

Đồ đựng đều khác biệt,

Tùy theo nhân duyên đó

Vị nước có sai biệt.

Này Phật tử nên biết,

Âm thanh Nhất thiết trí

Âm vi diệu Như Lai

Đều cùng vị giải thoát

Nghiệp chúng sinh đã tạo

Vô số sự sai biệt

Thiện Thệ tùy ứng hóa

Mỗi một nghe chẳng đồng.

Ví như A-nậu-đạt

Tự tại đại Long vương

Nổi mây che cõi thế

Mưa khắp đất thấm nhuần

Nuôi lớn các rừng rậm,

Các loài cây cỏ, lúa…

Chỗ tuôn nước mưa đó

Chẳng tuôn từ thân tâm.

Như Lai cũng như vậy

Trước nổi mây đại pháp

Che khắp các pháp giới

Mưa pháp Cam lồ lớn

Khiến chúng them căn lành

Trừ sạch các phiền não

Mà pháp Cam lồ ấy

Chẳng tuôn từ thân tâm.

Ví như vua rồng lớn

Tên là Ma-na-tư,

Bảy ngày khởi mây lớn

Ngưng tụ mưa chẳng tuôn,

Khiến khắp tất cả chúng

Làm hoàn tất các việc

Rồi mưa bay lất phất

Sau đó tuôn mưa xuống.

Thập Lực nổi mây pháp

Khắp trùm các pháp giới

Mưa pháp cam lồ lớn

Lợi ích các quần sinh.

Tùy người được giáo hóa

Vì họ nói pháp sâu

Người nghe chẳng lo sợ

Thành Bồ-đề rốt ráo.

Ví như vua rồng lớn

Tên là Ma-na-tư,

Bảy ngày khởi mây lớn

Ngưng tụ mưa chẳng tuôn,

Khiến khắp tất cả chúng

Làm các việc hoàn tất

Rồi mưa bay lất phất

Sau đó tuôn mưa xuống.

Thập Lực nổi mây pháp

Khắp trùm các thế giới

Mưa pháp cam lồ lớn

Lợi ích các quần sinh,

Tùy người được giáo hóa

Vì chúng nói pháp sâu

Người nghe chẳng lo sợ

Thành Bồ-đề rốt ráo.

Ví như vua rồng lớn

Tên là Đại Trang Nghiêm

Trước bày mây dày kín

Sau đó tuôn mưa lớn,

Mười, hai mươi ngày hơn

Cho đến trăm ngàn bữa,

Nước mưa cùng một vị

Do chúng sinh nên khác.

Rốt ráo đến Thế Tôn

Đấng Bỉ Ngạn đại biện

Hoặc nói mười pháp môn

Cho đến trăm ngàn pháp,

Hoặc tám muôn bốn ngàn

Cho đến vô lượng hạnh

Như Lai chẳng nghĩ rằng:

“Ta phân biệt pháp giới”.

Ví như Hải long vương

Tên gọi Ta-già-la

Trước kéo mây dày kín

Che trùm bốn thiên hạ,

Mưa khắp tất cả chỗ

Mỗi nơi mưa khác nhau,

Tâm Long vương bình đẳng

Cũng không có yêu ghét.

Tối Thắng cũng như vậy

Vua rồng Vô thượng pháp

Nổi lên mây đại Bi

Che khắp cho tất cả,

Vì đạo tràng Bồ-tát

Mưa đại pháp cam lồ

Tùy chỗ luôn ứng hóa

Tâm Như Lai bình đẳng.

Này Phật tử! Sao gọi là Đại Bồ-tát thấy biết tâm của Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác. Đại Bồ-tát này biết tâm ý thức chẳng phải là Như Lai, nhưng biết trí tuệ vô lượng Như Lai, tâm cũng vô lượng.

Này Phật tử! Ví như hư không đều là chỗ nương cho tất cả vạn vật mà hư không đó không chỗ nương tựa. Cũng như vậy trí tuệ Như Lai đều là trí tuệ của tất cả thế gian, lìa khỏi chỗ y cứ của trí thế gian mà trí Như Lai không chỗ y cứ.

Này Phật tử! Đó là thắng hạnh đầu tiên của Đại Bồ-tát thấy biết tâm của Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác.

Lại nữa, này Phật tử! ví như pháp giới thanh tịnh đều là chỗ y cứ của tất cả Thanh văn, Duyên giác, Bồ-tát giải thoát mà pháp giới thanh tịnh không tăng không giảm. Cũng như vậy trí tuệ Như Lai là chỗ y chỉ của trí tất cả thế gian, xuất thế gian và tất cả mọi trí toán số, nghề nghiệp thiện xảo… mà trí Như Lai không tăng không giảm.

Này Phật tử! Đó là thắng hạnh thứ hai của Đại Bồ-tát thấy biết tâm của Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như nước bốn biển lớn đều có thể thấm nhuần tám mươi ức đảo nhỏ của bốn thiên hạ. Nếu có chúng sinh ở những chỗ đó, phương tiện cầu nước, nơi nào cũng có được

nước mà biển lớn đó chẳng nghĩ rằng: “Ta có thể cung cấp nước cho các chúng sinh.”

Cũng như vậy biển lớn trí tuệ của Như Lai có thể thấm nhuần hết tâm của tất cả chúng sinh. Tất cả chúng sinh đó đều ở trong pháp môn, tu tập căn lành, đều được trí tuệ sáng suốt mà Như Lai chẳng nghĩ rằng: “Ta có thể cho hết chúng sinh trí tuệ.”

Này Phật tử! Đó là thắng hạnh thứ ba của Đại Bồ-tát thấy biết tâm của Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như biển lớn có bốn thứ châu báu, bốn thứ châu báu này đều sinh ra tất cả mọi báu trong biển. Nếu không có bốn báu này thì tất cả mọi báu trong biển đều diệt mất. Những gì là bốn?

1. Chủng bảo tích tụ.

2. Vô tận bảo tạng.

3. Viễn ly xí nhiên.

4. Nhất thiết trang nghiêm tụ.

Đó là bốn thứ báu.

Này Phật tử! Bốn thứ báu này, tất cả A-tu-la, Ca-lâu-la, các rồng thần… đều chẳng được thấy. Vì sao? Vì vua rồng Ta-già-la đã bí mật đặt sâu trong bảo tàng bốn thứ báu xinh đẹp vuông vức này.

Biển Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng có bốn thứ bảo châu đại Trí sinh ra trí của tất cả Thanh văn, Duyên giác, Hữu học, Vô học và đại bảo trí tuệ của các Bồ-tát. Những gì là bốn?

1. Trí báu Vô nhiễm phương tiện thanh tịnh thiện xảo.

2. Trí báu Phân biệt diễn thuyết hữu vi, vô vi thanh tịnh.

3. Trí báu Thanh tịnh phân biệt diễn nói tất cả các pháp mà chẳng hoại pháp giới.

4. Trí báu Thanh tịnh ứng hóa chúng sinh chưa từng gián đoạn.

Đó là bốn thứ trí báu thanh tịnh của biển lớn Như Lai.

Này Phật tử! Bốn trí báu thanh tịnh của Như Lai này tất cả chúng sinh không thể thấy được. Vì sao? Vì bốn thứ đại bảo trí tuệ này được đặt yên ở trong bảo tạng pháp vi mật của Như Lai. Ánh

sáng tuệ của Bồ-tát đoan nghiêm đặc thù.

Này Phật tử! Đó là thắng hạnh thứ tư của Đại Bồ-tát thấy biết tâm Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như biển lớn có bốn thứ quang minh đại bảo sáng rực. Bốn thứ báu này có thể làm khô kiệt hết nước của biển lớn vô cực. Những gì là bốn?

1. Nhật tạng quang minh đại bảo.

2. Ly nhuận quang minh đại bảo.

3. Hỏa châu quang minh đại bảo.

4. Cứu cánh vô dư quang minh đại bảo.

Nếu trong biển lớn không có bốn báu này thì từ Kim cang vi sơn cho đến trời Phi tưởng phi phi tưởng xứ trong bốn thiên hạ đều chìm ngập.

Này Phật tử! Nhật tạng quang minh đại bảo này có thể biến nước biển thành cao. Ly nhuận quang minh đại bảo có thể biến cao nước biển thành ra váng. Hỏa châu quang minh đại bảo có thể đốt cháy váng nước biển. Cứu cánh vô dư quang minh đại bảo đốt hết váng nước biển không còn. Biển Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng có bốn thứ đại bảo ma-ni sáng soi các Bồ-tát tu tập đầy đủ tất cả các hạnh… cho đến thành tựu trí tuệ Phật bình đẳng. Những gì là bốn?

1. Trí quang đại bảo dứt hẳn tất cả làn sóng bất thiện.

2. Trí quang đại bảo diệt tất cả pháp ái.

3. Trí quang đại bảo đại tuệ.

4. Trí quang đại bảo vô lượng bình đẳng với Như Lai.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát đó khi tu tập Bồ-đề, khởi lên vô lượng làn sóng sinh tử bất thiện mà tất cả những Trời, Rồng, A-tu-la… đều không thể dừng. Đức Như Lai dùng trí quang đại bảo dứt tất cả những làn song chẳng lành, soi sáng làn sóng chẳng lành của Bồ-tát, khiến cho nó dứt hẳn, kiên cố an trụ ở Tam-muội vô thượng. Như Lai dùng trí quang đại bảo diệt tất cả thuận pháp ái để diệt tất cả Tam-muội khó xa, bỏ chấp trước. Như Lai dùng trí quang đại bảo đại tuệ để diệt tất cả vô minh, thông đạt định tuệ. Như Lai

dùng trí quang đại bảo vô lượng bình đẳng với Như Lai, dùng chút ít phương tiện để sinh ra trí tuệ địa Như Lai.

Này Phật tử! Nếu không có bốn thứ trí quang đại bảo Như Lai thì thậm chí chỉ một vị Bồ-tát được một Như Lai địa thôi cũng không có điều đó.

Này Phật tử! Đó là thắng hạnh thứ năm của Đại Bồ-tát thấy biết tâm Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như tất cả tam thiên đại thiên thế giới từ thủy luân lên tới cõi trời Phi tưởng phi phi tưởng đều nương vào hư không mà trụ, nghĩa là chỗ của chúng sinh cõi Vô sắc, chỗ chúng sinh cõi Sắc, chỗ chúng sinh cõi Dục, chỗ của ba cõi này đều nương vào hư không mà hư không ấy không hề bị dồn ép. Trí tuệ Như Lai cũng như vậy, tất cả Thanh văn, Duyên giác, Bồ-tát biết được trí tuệ pháp hữu vi, trí tuệ pháp vô vi, tất cả trí tuệ như vậy… là đều nương vào trí tuệ Như Lai mà khởi lên, đều nương vào trí tuệ Như Lai mà trụ nhưng trí tuệ Như Lai không có dồn ép. Vì sao? Vì trí tuệ của Như Lai không đâu chẳng đến.

Này Phật tử! Đó là thắng hạnh thứ sáu của Đại Bồ-tát thấy biết Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như đỉnh núi Tuyết có cây vua thuốc tên là Phi tùng căn sinh phi bất tùng sinh. Cây thuốc đó từ thủy luân dưới nền đất kim cang mọc lên, xa đến sáu trăm tám mươi vạn do-tuần.

Này Phật tử! Cây vua thuốc này, nếu khi mọc rễ thì cây của cõi Diêm-phù-đề đều rễ mọc ra. Nếu khi nó mọc lên thân thì cây của cõi Diêm-phù-đề mọc thân. Nếu khi nó mọc nhánh, lá ra hoa, quả thì cây của cõi Diêm-phù-đề đều mọc cành, lá ra hoa quả. Rễ của cây vua thuốc này có thể sinh ra thân, thân có thể sinh ra rễ, nên nó được gọi là “Không từ rễ sinh cũng không phải không từ rễ”.

Này Phật tử! Cây vua thuốc này đều sinh trưởng được ở tất cả chỗ, chỉ trừ hai chỗ là hầm sâu địa ngục và trong thủy luân. Cũng vậy, cây vua thuốc lớn trí tuệ Như Lai. Nó từ trong chủng tánh của tất cả Như Lai sinh ra. Ở đời quá khứ, Như Lai tu tập vô lượng, vô biên công đức đại Từ bi…, kiên cố chính trụchẳng thể lay động, vô

lượng căn lành trí tuệ ba đời đều che khắp hết tất cả thế gian, diệt trừ mọi khổ nạn của tất cả đường ác. Thân là phương tiện xảo diệu, cành là tịnh pháp giới, lá là thiền Tam-muội giải thoát, hoa là bảy giác ý, quả là giải thoát vô thượng… Đà-la-ni trông coi từ đầu không tăng giảm.

Này Phật tử! Cây vua thuốc lớn trí tuệ Như Lai lại có tên khác là căn kiên cố bất hoại. Vì sao? Vì chẳng bỏ chẳng đoạn các hạnh Bồ-tát, cho nên rễ ấy tên là Bất hoại. Cây vua thuốc lớn trí tuệ Như Lai đó lúc mới mọc rễ thì tất cả Bồ-tát đều phát sinh rễ đại Từ bi, chưa từng lìa bỏ tất cả chúng sinh. Lúc cây mới sinh ra thân thì tất cả Bồ-tát đều sinh trưởng thân tâm chính trực kiên cố tinh tấn. Lúc mới sinh ra cành thì tất cả Bồ-tát sinh trưởng tất cả cành Ba-la-mật. Lúc mới sinh lá thì tất cả Bồ-tát sinh trưởng tất cả lá công đức Đầu-đà, oai nghi tịnh giới. Lúc mới sinh hoa thì tất cả Bồ-tát nở hoa căn lành tướng tốt trang nghiêm. Lúc mới sinh trái thì tất cả Bồ-tát được quả Vô sinh nhẫn được Phật thọ ký.

Này Phật tử! Cây vua thuốc lớn trí tuệ Như Lai chỉ trừ hai chỗ chẳng sinh trưởng được là Niết-bàn của Thanh văn, Duyên giác, hố sâu địa ngục và các phạm giới, tà kiến, tham trước, phi pháp khí… là cây Như Lai chẳng phải chẳng sinh trưởng được. Còn lại tất cả người được nhận sự giáo hóa thích ứng khác đều sinh trưởng hết mà cây vua thuốc lớn trí tuệ Như Lai chẳng tăng chẳng giảm.

Này Phật tử! Đó là thắng hạnh thứ bảy của Đại Bồ-tát thấy biết tâm Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác.

Lại nữa, này Phật tử! ví như khi hỏa kiếp khởi lên thì tất cả vạn hữu nơi đại địa, cỏ cây, núi Kim cang vi… trong tam thiên đại thiên thế giới đều bị thiêu rụi hết không còn. Giả sử có một người nếu lấy cỏ khô quấn vào thân rồi gieo mình vào trong lửa đó thì người ấy chẳng cháy được chăng?

Đáp rằng:

–Không vậy, không gì mà chẳng cháy hết!

Này Phật tử! Người đó gieo mình vào cỏ thì còn có thể chẳng cháy hết. Trí tuệ Như Lai đối với tất cả chúng sinh, tất cả cõi Phật, tất cả kiếp số, tất cả các pháp… không gì chẳng biết hết. Nếu có

điều gì chẳng biết là không thể có như vậy. Vì sao? Vì trí tuệ Như Lai chẳng thể phá hoại, sáng rõ hết tất cả.

Này Phật tử! Đó là thắng hạnh thứ tám của Đại Bồ-tát thấy biết tâm Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như khi phong tai hủy hoại thế giới có gió lớn khởi lên tên là Hoại tán, nó có thể phá hoại hết núi Kim cương vi… tất cả vạn vật của tam thiên đại thiên thế giới.

Lúc bấy giờ, bên ngoài tam thiên đại thiên thế giới lại có gió lớn tên là Chướng hoại tán phong tai, nó chẳng cho phong tai lan đến phương khác.

Này Phật tử! Nếu không có thứ gió chướng này thì mười phương vô lượng, vô biên a-tăng-kỳ thế giới không đâu chẳng bị tan diệt. Cũng vậy, Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác có gió đại Trí tên là Tán diệt nhất thiết phiền não. Gió ấy có thể diệt tận tất cả phiền não tập khí của Bồ-tát. Đức Như Lai lại có gió phương tiện trí thiện xảo, nó có thể hộ trì tất cả Bồ-tát khiến cho chẳng tận diệt rốt ráo, chẳng rơi vào Thanh văn, Bích-chi-phật địa. Đại Bồ-tát được sức gió trí phương tiện xảo diệu này nên có thể qua khỏi Thanh văn, Bích-chi-phật địa, rốt ráo Phật địa.

Này Phật tử! Đó là thắng hạnh thứ chín của Đại Bồ-tát thấy biết tâm Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác.

Lại nữa, này Phật tử! Trí tuệ Như Lai không đâu chẳng đến. Vì sao? Vì không có chúng sinh, không thân chúng sinh, trí tuệ Như Lai chẳng đầy đủ, chỉ chúng sinh điên đảo chẳng biết trí Như Lai, xa lìa điên đảo, khởi lên Nhất thiết trí, Vô sư trí, Vô ngại trí.

Này Phật tử! Ví như có một quyển kinh như một tam thiên đại thiên thế giới thì tất cả những gì của đại thiên thế giới không gì chẳng ghi chép. Kinh đó nếu bằng hai ngàn thế giới thì ghi hết việc trong hai ngàn thế giới, bằng tiểu thiên thế giới thì ghi hết việc trong tiểu thiên thế giới, bằng bốn thiên hạ thì ghi hết việc trong bốn thiên hạ, bằng núi Tu-di sơn vương thì ghi hết việc của núi Tu-di sơn vương, bằng cung điện Địa thiên thì ghi hết việc trong cung điện Địa thiên, bằng cung trời Dục thì ghi hết việc trong cung điện trời Dục, bằng cung trời Sắc giới thì ghi hết việc trong cung điện trời Sắc, nếu

kinh đó bằng cung trời Vô sắc thì ghi hết việc trong cung điện trời Vô sắc. Quyển kinh bằng tam thiên đại thiên thế giới kia ở bên trong một vi trần, tất cả vi trần cũng như vậy. Khi ấy có một người xuất hiện ở đời, trí tuệ thông đạt, thành tựu đầy đủ Thiên nhãn thanh tịnh, nhìn thấy quyển kinh này ở bên trong vi trần thì nghĩ như vầy: “Tại sao quyển kinh rộng lớn như thế này ở bên trong vi trần mà chẳng làm lợi ích cho chúng sinh như vậy? Ta phải siêng năng làm các phương tiện phá hủy vi trần đó đem quyển kinh này ra để làm nhiều lợi ích cho chúng sinh.”

Lúc bấy giờ, người đó liền làm các phương tiện phá hoại vi trần đem quyển kinh này ra làm lợi ích cho chúng sinh.

Này Phật tử! Trí tuệ Như Lai, trí tuệ vô tướng, trí tuệ vô ngại đầy đủ ở trong thân của chúng sinh, chỉ vì chúng ngu si, vọng tưởng điên đảo che lấp chẳng biết, chẳng thấy, chẳng sinh lòng tin.

Bấy giờ, Đức Như Lai dùng Thiên nhãn thanh tịnh không chướng ngại quán sát tất cả chúng sinh. Quan sát rồi nói rằng:

–Lạ thay, lạ thay! Tại sao đầy đủ trí tuệ Như Lai ở trong thân mà chúng sinh chẳng thấy biết! Ta sẽ dạy bảo chúng sinh đó giác ngộ đạo Thánh, khiến mãi lìa khỏi vọng tưởng điên đảo nhơ bẩn trói buộc, thấy đầy đủ trí tuệ Như Lai ở bên trong thân cùng với Phật không khác.

Đức Như Lai tức thời dạy bảo chúng sinh đó tu tám Chánh đạo, lìa bỏ hư vọng điên đảo. Lìa khỏi điên đảo rồi thấy Như Lai trí bình đẳng với Như Lai, đồng làm nhiều lợi ích cho chúng sinh.

Này Phật tử! Đó là thắng hạnh thứ mười của Đại Bồ-tát thấy biết tâm Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có vô lượng, vô số những hạnh thắng diệu thấy biết tâm Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác như vậy.

Bấy giờ, Bồ-tát Phổ Hiền muốn một lần nữa làm sáng tỏ ý nghĩa này, dùng kệ khen rằng:

Muốn biết tâm Như Lai

Phải thông trí Tối thắng

Trí Như Lai vô lượng

Tâm Tối thắng cũng vậy.

Các thế giới mười phương

Tất cả loại chúng sinh

Đều nương ở hư không

Hư không không chỗ nương.

Trong tất cả pháp giới

Chúng sinh đủ thứ vui

Trí thuật xảo phương tiện

Nương trí Phật khởi lên.

Tất cả những trí tuệ

Đều nương trí Thiện Thệ

Trí Như Lai Tối Thắng

Vắng lặng không chỗ nương.

Thừa Thanh văn, Duyên giác

Quả trí tuệ giải thoát

Đều từ pháp giới khởi

Pháp giới không giảm, tăng.

Trí Tối thắng như vậy

Nhất thiết trí khởi lên

Trí Hữu học, Vô học

Rõ biết trí hữu, vô.

Trí Vô thượng Thiện Thệ

Sinh ra Nhất thiết trí

Chẳng sinh, chẳng không sinh

Đều không tăng, không giảm.

Như nước trong biển cả

Thấm nhuần tất cả đất

Chúng sinh phương tiện khéo

Tìm nước đâu chẳng được.

Biển lớn không nghĩ rằng:

“Ta cho chúng sinh nước”

Biển lớn không giảm, tăng

Phương tiện tìm đều được.

Những thế giới mười phương

Tất cả loài quần sinh

Biển trí tuệ Thiện Thệ

Đều có thể thấm nhuần.

Mỗi một phương tiện siêng

Tu tập các pháp môn,

Tất cả người tu hành

Chóng được ánh trí tuệ.

Như Long vương Ta-già

Có bốn ngọc diệu bảo

Giấu kín trong kho báu

Chúng sinh không thể thấy,

Khối vuông rất xinh đẹp

Thường ở nơi biển lớn,

Nhờ bốn ma-ni này

Sinh ra tất cả báu.

Bốn trí của Tối Thắng

Vô lượng chẳng thể nói

Sinh ra tất cả chúng

Vô lượng các trí tuệ.

An trú tạng Đại thừa

Vô lượng đức trang nghiêm

Trừ Bồ-tát thọ ký

Tất cả không thể thấy.

Ví như trong biển lớn

Có bốn ma-ni bảo

Ánh sáng nóng phi thường

Làm tiêu nước biển lớn

Nếu không bốn báu này

Trời đất đều chìm đắm,

Biển lớn không giảm tăng

Bốn châu đều an trụ.

Bốn trí của Như Lai

Vô lượng chẳng thể nói

Ngăn chặn các Bồ-tát

Làn sóng bất thiện căn.

Tất cả ba thế gian

Dục, Sắc, Vô sắc giới

Lìa ngã và ngã sở

An trụ ở hư không.

Trí Thiện Thệ cũng vậy

Gốc rễ Nhất thiết trí,

Học, Vô học, Thanh văn,

Và những trí Duyên giác,

Bồ-tát lợi ích khắp

Trí thậm thâm vô lượng

Đều nương trí Như Lai

Trí Phật không chỗ nương.

Như đỉnh núi Tuyết đó

Có cây đại dược vương

Tên “Chẳng sinh từ rễ

Chẳng không từ rễ sinh”

Do cây vua thuốc ấy

Là nhân duyên sinh trưởng.

Nó sinh ra tất cả

Rừng cây Diêm-phù-đề

Khi cây đó sinh rễ

Thì rễ các cây sinh,

Thân, cành, lá, hoa, quả

Tất cả cũng như thế.

Trí thanh tịnh thậm thâm

Sinh trong Như Lai tánh

Nhờ nương trí Như Lai

Sinh ra trí tu hành

Tất cả hạnh Bồ-tát

Vô lượng các công đức.

Thọ vương trí Như Lai

Sinh đất tâm bình đẳng

Ví như khi kiếp tận

Đại hỏa tai bừng cháy

Có người ném cỏ khô

Còn chưa thể cháy hết.

Trí Thiện Thệ thanh tịnh

Không lường, không biên giới

Có thể phân biệt rõ

Chúng sinh khắp ba đời.

Lại biết tất cả kiếp

Tất cả các cõi Phật

Vô lượng pháp như vậy

Như Lai rõ biết hết.

Ví như khi kiếp tận

Phong tai tên Hoại tán

Có thể phá đại địa

Tu-di và Kim cang.

Ngoài cõi có gió nổi

Tên là Chướng Tán Hóa

Nếu không có gió đó

Mười phương bị hoại diệt

Đấng Thập Lực cũng vậy

Gió trí tuệ vô lượng

Có thể diệt tan hết

Các phiền não Bồ-tát.

Trí phương tiện Như Lai

Bảo hộ các Bồ-tát

Vượt Duyên giác, Thanh văn

An trụ Như Lai địa.

Ví như trong vi trần

Có một quyển kinh lớn

Bằng thế giới ba ngàn

Không lợi ích quần sinh.

Có một người lúc ấy

Xuất hiện ở thế gian

Phá bụi cho kinh hiện

Lợi ích cả thế gian.

Trí Như Lai cũng vậy

Chúng sinh đều có đủ

Vọng tưởng điên đảo che

Chúng sinh chẳng thấy biết.

Như Lai dạy chúng sinh

Tu tập tám Thánh đạo

Trừ diệt tất cả chướng

Rốt ráo thành Bồ-đề.

Này Phật tử! Sao gọi là Đại Bồ-tát thấy biết cảnh giới của Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác?

Đại Bồ-tát này thành tựu trí tuệ vô lượng, vô biên vô ngại, biết tất cả chúng sinh chính là cảnh giới Như Lai. Tất cả thế gian, tất cả cõi, tất cả pháp, tất cả hạnh chúng sinh, cảnh giới Như như chẳng hoại, cảnh giới pháp giới vô ngại, cảnh giới vô tế thật tế, cảnh giới hư không vô lượng, cảnh giới phi cảnh giới…. chính là cảnh giới Như Lai.

Này Phật tử! Vì tất cả chúng sinh vô lượng, cảnh giới Như Lai vô lượng, tất cả thế gian vô lượng nên cảnh giới Như Lai vô lượng cho đến vì cảnh giới phi cảnh giới vô lượng nên cảnh giới Như Lai vô lượng, phi cảnh giới đến tất cả chỗ mà không chỗ đến, cảnh giới Như Lai cũng lại như vậy.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát biết cảnh giới của tâm chính là cảnh giới Như Lai. Như cảnh giới của tâm vô lượng cảnh giới Như Lai vô lượng. Vì sao? Vì tùy tâm vô lượng nên sinh ra trí tuệ cũng như vậy.

Này Phật tử! Ví như rồng lớn tùy theo tâm mà tuôn mưa xuống, mưa chẳng từ trong cũng chẳng từ ngoài. Cảnh giới Như Lai cũng như vậy, tùy theo sở niệm của tâm mà ở trong từng niệm, từng niệm

sinh ra trí vô lượng, không thể nghĩ bàn, những trí tuệ đó đều không có chỗ đến.

Này Phật tử! Tất cả nước biển lớn đều từ tâm nguyện của Long vương khởi lên. Biển trí của Như Lai cũng như vậy đều khởi lên từ sức đại nguyện.

Này Phật tử! Biển trí của Như Lai vô lượng, vô biên, chẳng thể nói hết, chẳng thể nghĩ bàn. Ta nói ví dụ nhỏ, nay các ông hãy lắng nghe! Này Phật tử! Bên trong cõi Diêm-phù-đề này chảy ra hai ngàn năm trăm dòng sông, chúng đều chảy vào biển lớn; bên trong cõi Câu-gia-ni chảy ra năm ngàn dòng sông, chúng đều chảy vào biển lớn; bên trong cõi Phất-bà-đề chảy ra tám ngàn bốn trăm dòng sông, chúng đều chảy vào biển lớn; bên trong cõi Uất-đan-việt chảy ra một vạn dòng sông, chúng đều chảy vào biển lớn.

Này Phật tử! Bên trong bốn thiên hạ này, có hai vạn năm ngàn chin trăm dòng sông đều chảy vào biển lớn. Này Phật tử! Ý ông thế nào? Số nước này nhiều hay ít?

Phật tử đáp rằng:

–Rất nhiều!

Này Phật tử! Lại có mười vua rồng Quang Minh mưa xuống trong biển lớn nhiều hơn số nước những dòng song trước đó; có trăm vua rồng Quang Minh mưa xuống trong biển lớn lại hơn số nước mười rồng trước đó; có vua rồng Đại Trang Nghiêm mưa xuống trong biển lớn lại hơn số nước trước đó; có vua rồng Ma-na-tư mưa xuống trong biển lớn lại hơn số nước trước đó; có vua rồng Đại Lôi mưa xuống trong biển lớn lại hơn số nước trước đó; có vua rồng Nan-đà-bạt-nan-đà mưa xuống trong biển lớn lại hơn số nước trước đó; có vô lượng vua rồng Quang Minh mưa xuống trong biển lớn lại hơn số nước trước đó; có vua rồng Lưu Chú Bất Đoạn mưa xuống trong biển lớn lại hơn số nước trước đó; có vua rồng Đại Thắng mưa xuống trong biển lớn lại hơn số nước trước đó; có vua rồng Kim Cang Quang Minh mưa xuống trong biển lớn lại hơn số nước trước đó.

Này Phật tử! Tám mươi ức vua rồng như vậy đều mưa xuống trong biển lớn, tuần tự hơn số nước trước. Thái tử Long vương Ta-

già-la tên là Phật Sinh mưa xuống trong biển lớn lại hơn số nước trước.

Này Phật tử! Mười vua rồng Quang Minh kia trụ ở ao sâu tuôn nước vào biển lớn lại hơn số nước trước đó. Trăm vua rồng Quang Minh trụ ở ao sâu tuôn nước vào biển lớn lại hơn trước đó. Vua rồng Đại Trang Nghiêm trụ ở ao sâu tuôn nước vào biển lớn lại hơn trước đó. Vua rồng Ba-na-tư trụ ở ao sâu tuôn nước vào biển lớn lại hơn trước đó. Vua rồng Đại Lôi trụ ở ao sâu tuôn nước vào biển lớn lại hơn trước đó. Vua rồng Nan-đà-bạt-nan-đà trụ ở ao sâu tuôn nước vào biển lớn lại hơn trước đó. Vua rồng vô lượng Quang Minh trụ ở ao sâu tuôn nước vào biển lớn lại hơn trước đó. Vua rồng Lưu Chú Bất Đoạn trụ ở ao sâu tuôn nước vào biển lớn lại hơn trước đó. Vua rồng Đại Thắng trụ ở ao sâu tuôn nước vào biển lớn lại hơn trước đó. Vua rồng Kim cương Quang Minh trụ ở ao sâu tuôn nước vào biển lớn lại hơn trước đó. Nói rộng ra như vậy, cho đến thái tử của vua rồng Ta-già-la trụ ở ao sâu tuôn nước vào biển lớn lại hơn trước đó.

Này Phật tử! Như mười vua rồng đó và tám mươi ức vua rồng cho đến thái tử của vua rồng Ta-già-la mưa vào biển lớn, và cả những rồng ở ao sâu ấy đều chẳng bì kịp vua rồng Ta-già-la mưa xuống biển lớn. Vua rồng Ta-già-la trụ ở ao sâu tuôn nước vào biển lớn lại hơn gấp bội trước đó. Nước tuôn trào đó màu xanh lưu ly tràn đầy biển lớn. Sự tuôn trào đó đúng lúc nên nước biển lên xuống chẳng mất.

Này Phật tử! Nước biển lớn như vậy vô lượng, trân bảo vô lượng, chúng sinh vô lượng, đại địa vô lượng, này Phật tử! Ý ông thế nào? Nước biển lớn ấy là vô lượng chăng?

Phật tử đáp:

–Thật vậy, nước ấy sâu rộng chẳng thể lấy gì ví dụ được!

Này Phật tử! Nước biển sâu rộng vô lượng như vậy mà đối với biển trí vô lượng của Như Lai thì trăm phần chẳng bằng một, cho đến chẳng thể lấy gì làm ví dụ được, chỉ tùy theo sự ứng hóa mà lấy làm ví dụ thôi.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát thấy biết biển trí của Như Lai sâu rộng

vô lượng từ lúc mới phát tâm cho đến lúc chẳng đoạn vô lượng hạnh Bồ-tát; thấy biết đạo phẩm báu vô lượng chẳng đoạn tuyệt Tam bảo; nên thấy biết vô lượng chúng sinh vui mừng nuôi lớn tất cả Thanh văn, Học, Vô học và Duyên giác; thấy biết đại địa vô lượng, từ Hoan hỷ địa cho đến Cứu cánh vô ngại trí địa vậy.

Này Phật tử! Đó là Đại Bồ-tát thấy biết cảnh giới vô lượng của Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác, lợi ích tất cả chúng sinh, vô lượng trí tuệ như vậy.

Bấy giờ, Bồ-tát Phổ Hiền muốn một lần nữa làm sáng tỏ ý nghĩa này, dùng kệ khen rằng:

Cảnh giới sạch, lìa bẩn

Vô lượng chẳng thể nói

Do nguyện lực thù thắng

Tất cả không thể lường.

Ví như cảnh giới tâm

Vô lượng không biên giới

Tất cả Đấng Thập Lực

Cảnh giới cũng như vậy.

Ví như Đại Long vương

Chẳng lìa khỏi chỗ ở

Nhờ dùng tâm nguyện lực

Mưa ấy không thể lượng.

Mưa không từ đâu đến

Chỗ để đi cũng không

Do nguyện lực Long vương

Tùy tâm mưa vô lượng.

Tất cả cõi mười phương

Thập lực cũng như vậy

Vốn không từ đâu đến

Đi cũng không chỗ đến.

Các cảnh giới vô lượng

Đều từ tâm duyên khởi,

Tất cả các pháp giới

Đều vào một đường lông.

Ví như nước biển lớn

Vô lượng không biên giới

Chúng sinh và trân bảo,

Đại địa cũng vô lượng

Nước biển thường trong sáng

Đều cùng một vị đồng

Tùy chúng sinh thọ dụng

Vị ấy đều chẳng đồng.

Tối thắng cũng như vậy

Biển trí tuệ vô lượng.

Vì Tam bảo tối thắng

Cho nên báu vô lượng

Thanh văn, Học, Vô học

Bích-chi-phật vô lượng

Tu đủ đạo Vô thượng

Nên nói địa vô lượng.

Này Phật tử! Sao gọi là Đại Bồ-tát thấy biết hạnh của Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác?

Đại Bồ-tát này thấy biết hạnh vô ngại, hạnh Như như Như Lai chính là hạnh Như như Như Lai quá khứ chẳng diệt, vị lai chẳng sinh, hiện tại chẳng khởi. Hạnh Như Lai cũng như vậy, chẳng diệt, chẳng sinh, chẳng khởi.

Này Phật tử! Ví như pháp giới vô lượng, không ràng buộc. Vì sao? Vì pháp giới không thân, hạnh Như Lai cũng như vậy, vô lượng, không ràng buộc. Vì sao? Vì hạnh Như Lai không thân.

Này Phật tử! Ví như chim bay ở hư không trải qua trăm ngàn năm, chỗ đã đi qua chẳng thể đo lường. Vì sao? Vì hư không không biên giới. Hạnh của Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng như vậy. Giả sử có người, ở trong trăm ngàn ức na-do-tha kiếp, phân biệt giải nói hạnh của Như Lai thì điều đã giải nói không thể hạn lượng, điều chưa giải nói cũng chẳng thể đo lường. Vì sao? Vì hạnh Như Lai không giới hạn vậy.

Này Phật tử! Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác trụ ở chỗ Như Lai trụ, vì không chỗ trụ mà có thể khắp vì tất cả chúng sinh mà thị hiện hạnh Như Lai để mở lối dẫn đường. Chúng sinh thấy rồi thì có thể vượt qua tất cả những đạo chướng ngại.

Này Phật tử! Ví như vua chim Kim sí điểu bay trên hư không, an trụ ở hư không, dùng ánh mắt thanh tịnh quán sát cung điện vua rồng ở biển lớn. Bằng sức phấn chấn dũng mãnh vua chim dùng cánh phải cánh trái rẽ nước biển đều khiến cho tách làm hai, để biết rồng nam, rồng nữ mạng nào đã hết thì túm lấy chúng. Vua chim Kim sí điểu Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng như vậy, vua chim an trụ ở trong hư không, dùng mắt thanh tịnh quan sát tất cả chúng sinh trong các cung điện ở pháp giới. Nếu có người căn lành đã thành thục thì bằng mười Lực phấn chấn dũng mãnh dùng hai cánh Chỉ, Quán làm rẽ nước biển sinh tử khát ái, rồi tùy theo sở thích ứng của chúng mà đem ra khỏi biển sinh tử, diệt trừ tất cả vọng tưởng điên đảo, đặt yên ở hạnh vô ngại Như Lai.

Này Phật tử! Ví như mặt trời, mặt trăng đi giáp hư không mà chẳng nghĩ rằng: “Ta đi trên hư không, từ đâu ta đến ta đi đến đâu.”

Đức Như Lai cũng như vậy, Như Lai đi khắp giáp hư không giải thoát không ngại, phân biệt tất cả pháp giới, lợi ích tất cả chúng sinh, rộng làm Phật sự mà Như Lai chẳng nghĩ rằng: “Ta có đi có lại”.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát dùng vô lượng, vô biên thắng hạnh như vậy để thấy biết hạnh Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác.

Bấy giờ, Bồ-tát Phổ Hiền muốn một lần nữa làm sáng tỏ ý nghĩa này, nói kệ rằng:

Ví như như vô tận

Không diệt cũng không sinh,

Cũng không có nơi chốn

Tìm cũng chẳng thể thấy.

Như Lai cũng như vậy

Cảnh giới chẳng thể lường,

Xa lìa cả ba đời

Tánh ấy là Như như.

Ví như các pháp giới

Phi giới, phi phi giới

Chẳng có cũng chẳng không

Chẳng lường, chẳng vô lượng.

Trì công đức như vậy

Sở hạnh chẳng thể lường,

Chẳng có cũng chẳng không

Thân ấy vốn không có.

Như chim bay hư không

Trải qua trăm ngàn năm

Chỗ đến, chỗ chưa đến

Hết thảy chẳng thể lường.

Nếu người trăm ngàn kiếp

Tuyên dương hạnh Như Lai

Điều nói, điều chưa nói

Hết thảy chẳng thể lường.

Ví như Kim sí điểu

An trụ ở hư không

Quán sát cung Long vương

Túm lấy nam nữ ấy.

Đấng Thập Lực cũng vậy

An trú hạnh Như Lai

Giúp kẻ căn thuần thục

Ra khỏi biển phiền não.

Ví như tịnh nhật nguyệt

Đi giáp cõi hư không,

An vui tất cả chúng

Chẳng nghĩ: “Ta làm vậy”.

Như Lai cũng như thế

Du hành các pháp giới

Độ thoát tất cả chúng

Chẳng nghĩ: “Ta độ sinh”.

Này Phật tử! Sao gọi là Đại Bồ-tát thấy biết Bồ-đề Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác?

Đại Bồ-tát thấy biết Bồ-đề thì hiểu rõ tất cả nghĩa, diệt trừ nghi hoặc, giác ngộ chẳng hai, không tưởng, không hạnh, không thoái, vô lượng, không biên, không trói, không mở, xa lìa hai biên, biết xứ chẳng phải xứ, biết tất cả chữ, tất cả pháp ngữ ngôn, biết sự biến hoạt tâm và tâm sở tất cả chúng sinh, biết tập tánh phiền não của tất cả căn. Ở trong một niệm, Bồ-tát này biết hết tất cả các pháp ba đời.

Này Phật tử! Ví như biển lớn là ấn của sắc tượng tất cả chúng sinh, cho nên biển lớn có tên gọi là ấn. Bồ-đề của Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng như vậy. Tâm niệm, các căn của tất cả chúng sinh hiện ở trong Bồ-đề mà không có chỗ hiện nên nói Như Lai là Nhất Thiết Giác.

Này Phật tử! Bồ-đề tất cả chư Phật, tất cả văn tự đã chẳng thể ghi nhớ, tất cả ngôn ngữ đã chẳng thể nói, không gì có thể lấy làm ví dụ, chỉ tùy theo căn cơ đối tượng mà Như Lai phân biệt diễn nói cho họ.

Này Phật tử! Khi Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác thành Bồ-đề trụ ở phương tiện của Phật thì được các thân tất cả chúng sinh, được thân bằng tất cả pháp, được thân bằng tất cả cõi, được thân bằng tất cả ba đời, được thân bằng tất cả Như Lai, được thân bằng tất cả chư Phật, được thân bằng tất cả ngữ ngôn, được thân bằng tất cả pháp giới, được thân bằng hư không giới, được thân bằng pháp giới vô ngại, được sinh ra thân vô lượng giới, được thân tất cả hành giới, được thân Tịch diệt Niết-bàn giới.

Này Phật tử! Tùy theo sự được thân của Như Lai mà sẽ biết âm thanh và tâm không ngại cũng lại như vậy. Như Lai đầy đủ ba thứ thanh tịnh vô lượng như vậy.

Này Phật tử! Trong thân Như Lai thấy hết tất cả chúng sinh phát tâm Bồ-đề, tu Bồ-tát hạnh, thành Đẳng chánh giác cho đến thấy tất cả chúng sinh tịch diệt Niết-bàn cũng như vậy, đều là một tánh vì vô tánh; không tướng, không tận và không sinh, không diệt, vì ngã chẳng phải tánh ngã, chúng sinh chẳng phải tánh chúng sinh,

giác không chỗ giác, pháp giới không tự tánh, bình đẳng giác tất cả vô tánh, vô tận trí, tự nhiên trí như vậy. Tất cả Như Lai Từ bi vô cùng độ thoát chúng sinh.

Này Phật tử! Ví như hư không, thế giới hoặc thành hoặc bại, thường không thêm bớt. Vì sao? Vì hư không không sinh không diệt. Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác, Bồ-đề hoặc thành hoặc chưa thành, thường không thêm không bớt, một tánh không tánh lìa bỏ mọi tánh.

Này Phật tử! Giả sử có người xuất hiện ở đời, họ có thể hóa ra tâm nhiều như cát sông Hằng. Mỗi một tâm của người ấy đều có thể hóa ra hằng sa Như Lai không sắc không hình. Cứ như vậy trong hằng sa kiếp, thường hóa chẳng dứt. Ý ông thế nào? Người đó hóa ra Như Lai có nhiều lắm không?

Đáp rằng:

–Tôi biết ý Ngài! Hóa hoặc chẳng hóa như nhau không có khác!

Hay thay, hay thay! Giả sử tất cả chúng sinh ở trong một niệm, đều thành Chánh giác, thành hoặc chưa thành đều bình dẳng. Vì sao? Vì Bồ-đề không tánh, không tăng, không giảm. Bồ-đề Như Lai đều là một tánh, đó là vô tánh.

Này Phật tử! Đó là Đại Bồ-tát thấy biết Bồ-đề Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác.

Này Phật tử! Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác thành Chánh giác rồi thì có Chánh thọ Tam-muội tên là Thiện giác. Được Chánh thọ Tam-muội rồi thì được số thân Bồ-đề ngang bằng với thân tất cả chúng sinh. Một Tam-muội như thế thì tất cả Tam-muội, tất cả pháp môn cũng như vậy.

Này Phật tử! Đó là Đại Bồ-tát thấy biết thân Bồ-đề Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác.

Lại nữa, này Phật tử! Đại Bồ-tát ở trong một sợi lông, biết hết thân Như Lai ngang bằng tất cả chúng sinh. Một sợi lông như thế thì tất cả sợi lông, tất cả xứ pháp giới cũng như vậy. Vì sao? Vì thân Bồ-đề Như Lai không đâu chẳng đến, không đâu chẳng có vậy. Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác khi xưa cầu Bồ-đề, cần

tu tinh tấn, đến dưới gốc cây Bồ-đề đạo tràng, ngồi tòa Sư tử, thành Tối chánh giác, rốt ráo Bồ-đề.

Lại nữa, này Phật tử! Đại Bồ-tát này tự biết trong thân đều có tất cả chư Phật Bồ-đề. Vì sao? Vì lòng Bồ-tát đó chẳng xa lìa khỏi Bồ-đề của tất cả Như Lai. Tự tâm Bồ-tát như thế thì trong lòng tất cả chúng sinh cũng như vậy, chúng vô lượng, vô biên, vô xứ không đâu chẳng có, chẳng thể phá hoại, chẳng thể nghĩ bàn.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát dùng pháp môn phương tiện vô lượng, vô biên, vô số chẳng thể nghĩ bàn để thấy biết Bồ-đề Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác như vậy.

Bấy giờ, ngài Bồ-tát Phổ Hiền muốn một lần nữa làm sáng tỏ ý nghĩa này, dùng kệ khen rằng:

Bồ-đề chẳng hai pháp

Xa lìa cả hai bên

Trừ diệt tất cả ác

Bình đẳng giác các pháp.

Rõ thấu tất cả pháp

Hết thảy như hư không

Phi ngã, phi vô ngã

Đẳng Giác tất cả pháp.

Ví như những biển lớn

Tất cả loài chúng sinh

Sắc tượng đều hiển hiện

Nên nói tất cả ấn.

Trong mười phương thế giới

Tất cả loài chúng sinh

Biển Bồ-đề Vô thượng

Không pháp nào chẳng hiện.

Ví như tánh hư không

Khi thế giới thành hoại,

Đã thành hoặc chưa thành

Hư không không giảm, tăng.

Đấng Tối Thắng cũng vậy,

Đạo Bồ-đề Vô thượng

Hoặc giác hoặc chưa giác

Một tánh cũng vô tánh.

Ví như vô lượng kiếp

Niệm niệm hóa chư Phật,

Hoặc hóa hoặc chẳng hóa

Đều bình đẳng không khác.

Giả sử mọi chúng sinh

Một lúc thành Chánh giác

Thành hay chưa thành tựu

Bồ-đề không giảm, tăng.

Tối thắng có Tam-muội

Tên gọi là Thiện giác,

Đạo tràng thành Bồ-đề

Chứng được Tam-muội này.

Phóng khắp vô lượng quang

Khiến tất cả sinh chúng

Trừ diệt mọi tối tăm

Khai ngộ các quần sinh

Tất cả kiếp ba đời

Cõi Phật và các pháp

Tâm, tâm pháp, các căn

Tất cả pháp hư vọng.

Ở trong một Phật thân

Pháp này đều hiện hết,

Cho nên nói Bồ-đề

Vô lượng không bờ cõi.

Này Phật tử! Sao gọi là Đại Bồ-tát thấy biết Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác chuyển bánh xe pháp?

Đại Bồ-tát thấy biết tất cả nguyện của Như Lai, tất cả các pháp chuyển không chỗ chuyển, vốn không chỗ khởi, ba chuyển tròn đầy đều là thanh tịnh, có thể xa lìa hết tất cả tà kiến, xa lìa dục tế phi tế, tất cả các pháp như hư không tế, chẳng thể nói, vì tánh của các pháp

tịch diệt Niết-bàn. Đại Bồ-tát thấy biết tất cả văn tự, tất cả pháp ngữ ngôn đều chuyển pháp luân. Âm thanh Như Lai không đâu chẳng đến. Bồ-tát thấy biết pháp luân như tiếng vang, vì pháp tánh chân thật. Bồ-tát thấy biết tất cả âm thanh đều là một thanh, Như Lai dùng âm thanh này mà chuyển bánh xe pháp. Phật chuyển pháp luân không có chủ thể. Bồ-tát thấy biết chuyển pháp luân vô lậu vô tận, trong ngoài không sở hữu vậy.

Này Phật tử! Ví như văn tự ở vô lượng, vô số kiếp, nói chẳng thể cùng tận. Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác chuyển bánh xe pháp chánh pháp cũng lại như vậy, tất cả văn tự, tất cả ngữ ngôn nói chẳng thể hết. Pháp luân Như Lai vào hết tất cả ngữ ngôn, văn tự mà không chỗ trụ.

Này Phật tử! Ví như văn tự đi vào hết tất cả chữ số, tất cả số sự việc, tất cả số ngữ ngôn, tất cả toán số, tất cả thế gian, xuất thế gian mà không chỗ trụ. Âm thanh Như Lai cũng như vậy, ở tất cả chỗ không đâu chẳng vào, nơi tất cả chúng sinh, tất cả pháp, tất cả nghiệp, tất cả báo, tất cả tâm cũng không chỗ trụ. Các pháp ngữ ngôn của tất cả chúng sinh đều là thuộc về âm thanh của pháp luân. Vì sao? Vì tất cả âm thanh chẳng lìa khỏi âm thanh của pháp luân vậy.

Lại nữa, này Phật tử! Đại Bồ-tát này thấy biết Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác sinh ra pháp môn Chuyển pháp luân. Những gì là Như Lai sinh ra pháp môn Chuyển pháp luân?

Đức Như Lai dùng âm thanh hiện hành của niệm niệm, tâm tâm tất cả chúng sinh vì tất cả chúng sinh mà chuyển pháp luân. Vì sao? Này Phật tử! Vì Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác có Tam-muội tên là cứu cánh vô ngại úy. Như Lai dùng Chánh thọ Tam-muội này mà chuyển pháp luân. Như Lai vào Tam-muội này rồi thì sinh ra những âm thanh của tất cả chúng sinh. Ở trong mỗi một âm thanh lại sinh ra những âm thanh của tất cả chúng sinh mà Chuyển pháp luân, khiến cho chúng sinh đều rất vui mừng.

Này Phật tử! Nếu người nào biết rõ pháp luân như vậy thì phải biết người đó thuận theo tất cả nhà của Phật, người chẳng biết như vậy thì chẳng thuận theo nhà của chư Như Lai.

Này Phật tử! Đó là Đại Bồ-tát thấy biết Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác chuyển bánh xe pháp.

Bấy giờ, Bồ-tát Phổ Hiền muốn một lần nữa làm sáng tỏ ý nghĩa này, nói kệ khen rằng:

Như Lai chuyển pháp luân

Đến khắp cả ba đời

Chỗ chuyển không chỗ chuyển

Tìm cầu chẳng thể được.

Ví như các văn tự

Nói chẳng thể cùng tận

Thập Lực cũng như vậy

Chuyển pháp luân vô tận.

Ví như các văn tự

Đi vào tất cả số

Vào mà không chỗ vào

Pháp luân cũng như vậy.

Vào tất cả âm thanh

Vào mà không chỗ vào

Tự tánh đó cũng không

Khiến tất cả hoan hỷ

Vượt qua tất cả số

Rốt ráo thành Bồ-đề

Muốn nói nghĩa thật chân

Cho nên vào Tam-muội.

Dùng sức Tam-muội đó

Sinh âm thanh vi diệu

Ngang bằng với chúng sinh

Mà chuyển chánh pháp luân.

Lại nữa đều ở đó

Mỗi một các âm thanh

Sinh ra vô lượng tiếng

Pháp ngôn ngữ chúng sinh.

Đấng Tự Tại không nghĩ:

“Ta phát ra âm thanh”

Tùy theo người được dạy

Mọi người đều nghe rõ.

Ví như các văn tự

Chẳng ngoài cũng chẳng trong

Vô lậu, chẳng thể tận

Cũng lại không tích tụ.

Đấng Thập Lực cũng vậy

Chuyển pháp luân thanh tịnh

Vô lậu, chẳng thể tận

Đại thần lực chư Phật.

❧

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm - Quyển 36 - Phẩm 32: Bảo Vương Như Lai Tánh Khởi (Phần 4)

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 36

Phẩm 32: BẢO VƯƠNG NHƯ LAI TÁNH KHỞI (Phần 4)

Này Phật tử! Sao gọi là Đại Bồ-tát thấy biết Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác Đại Bát-niết-bàn?

Đại Bồ-tát này muốn biết Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác Đại Bát-niết-bàn thì phải biết Bát-niết-bàn Như như như vậy. Như Lai Đại Bát-niết-bàn cũng như vậy, như thật tế, như pháp giới, như hư không giới, như thật tánh, như ly dục tế, như vô tướng tế, như ngã tánh tế, như nhất thiết pháp tánh tế, như chân thật tế Bát-niết-bàn. Như Lai Đại Bát-niết-bàn cũng như vậy. Vì sao? Vì Niết-bàn chẳng phải pháp sinh diệt. Nếu là pháp chẳng sinh thì phải biết là chẳng diệt, đi không chỗ đến.

Này Phật tử! Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác chẳng vì Bồ-tát mà diễn nói, hiển hiện rốt ráo Niết-bàn Như Lai. Vì sao? Vì Như Lai muốn khiến cho các Bồ-tát ở trong một niệm, thấy khắp tất cả chư Phật ba đời đều hiện ở trước mặt, sinh ra tất cả diệu sắc Như Lai, cũng chẳng khởi hai, không hai tưởng. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát xa lìa các tưởng, không nhiễm trước.

Này Phật tử! Như Lai chỉ vì muốn cho chúng sinh hoan hỷ nên xuất hiện ở đời. Như Lai muốn cho chúng sinh ưu buồn, cảm mộ nên thị hiện Niết-bàn, kỳ thật Như Lai không có ra đời cũng không Niết-bàn. Vì sao? Vì Như Lai thường trụ khắp pháp giới nhưng vì hóa độ chúng sinh nên thị hiện Niết-bàn.

Này Phật tử! Giả sử có mặt trời mọc chiếu sáng thế gian, tròn đầy trong sáng ngang bằng cả pháp giới thì ở trong đồ chứa nước sạch của tất cả thế giới, không đâu chẳng hiện bóng. Mặt trời không

nghĩ rằng: “Ta có thể hiện khắp ở tất cả nước sạch.”

Này Phật tử! Lúc đó, hoặc có một đồ chứa nước bị vỡ thì bong mặt trời chẳng hiện, ý ông thế nào? Bóng kia chẳng hiện, có phải lỗi của mặt trời không?

Đáp rằng:

–Chẳng phải vậy, vì đồ chứa nước vỡ nên bóng mặt trời chẳng hiện!

Này Phật tử! Mặt trời trí tuệ thanh tịnh viên mãn của Như Lai ở trong một niệm xuất hiện có thể chiếu sáng hết tất cả thế giới, tất cả pháp giới, tất cả chúng sinh, diệt trừ cấu bẩn. Đồ chứa nước tịnh tâm, không đâu chẳng hiển hiện bóng mặt trời Như Lai. Bóng ấy thường hiện tại tiền, chỉ trừ tâm đổ vỡ, vẩn đục thì chúng sinh chẳng thấy được ảnh tượng Pháp thân của Như Lai. Kẻ muốn thấy Niết-bàn để được độ, nên Như Lai thị hiện Niết-bàn, kỳ thật Như Lai chẳng sinh chẳng diệt, mãi không diệt độ.

Này Phật tử! Ví như lửa lớn, ở tất cả thế giới có thể bị lửa đốt cháy cỏ cây, không gì chẳng cháy. Có một lúc nào đó lửa kia đến thành ấp, tụ lạc không còn cây cỏ thì tự nhiên diệt, ý ông thế nào? Lửa ở tất cả thế gian diệt hết chăng?

Đáp rằng:

–Chẳng phải vậy!

Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng như vậy. Như Lai ở tất cả thế giới, làm việc Phật sự, hoặc ở một cõi Phật đã độ chu tất mà thị hiện Niết-bàn, ý ông thế nào? Ở tất cả thế giới, Như Lai diệt hết ư?

Đáp rằng:

–Chẳng phải vậy!

Này Phật tử! Đó là Đại Bồ-tát thấy biết Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác Đại Bát-niết-bàn.

Lại nữa, này Phật tử! Ví như nhà đại huyễn sư, giỏi biết huyễn thuật, an trụ ở huyễn thuật. Ở tất cả thành ấp, tụ lạc của kinh đô nhà vua trong tam thiên đại thiên thế giới, huyễn sư thị hiện thân huyễn khắp nơi, trụ trì thân huyễn, thọ mạng vô tận. Huyễn sư này lúc ở

thành ấp, tụ lạc của kinh đô nhà vua đó, tùy theo chỗ, việc xong, thì liền xả thân huyễn, ý ông thế nào? Vậy là thân huyễn trong tam thiên đại thiên thế giới đều diệt bỏ hết chăng?

Đáp rằng:

–Chẳng phải vậy, Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng như vậy, Như Lai giỏi biết huyễn thuật đại tuệ, sinh ra đầy đủ phương tiện tuệ thiện xảo. Ở tất cả pháp giới, Như Lai có thể thị hiện thân huyễn Như Lai khắp nơi, thường trụ như pháp giới, rốt ráo như hư không. Tùy cõi chư Phật, nơi nào giáo hóa độ thoát xong thì Như Lai thị hiện Niết-bàn. Các ông phải biết rằng, chẳng vì ở một cõi Phật thị hiện Niết-bàn mà Như Lai vĩnh viễn diệt độ rốt ráo.

Này Phật tử! Đó là Đại Bồ-tát thấy biết Như Lai Đại Bát-niết-bàn.

Lại nữa, này Phật tử! Như Lai khi thị hiện Niết-bàn thì trước tiên vào Tam-muội Bất động. Vào Tam-muội rồi, thì ở mỗi một thân đều phóng ra vô lượng ức ngàn na-do-tha ánh sáng lớn. Mỗi ánh sáng đều phát ra vô lượng a-tăng-kỳ hoa sen diệu bảo. Mỗi một hoa sen đều có vòng hoa diệu bảo chẳng thể nói, chẳng thể nói. Mỗi một tua hoa đều có tòa ngồi Sư tử báu. Trên mỗi một tòa ngồi đều có Đức Như Lai ngồi kiết già. Sự hiện những thân Như Lai lúc đó ngang bằng số lượng tất cả chúng sinh. Các Đức Như Lai đó, công đức đầy đủ, tướng tốt trang nghiêm, bản nguyện rốt ráo. Khi chúng sinh nào căn lành thuần thục nhìn thấy thân Như Lai thì lòng đều điều phục, nhận lấy lời dạy. Thân Đức Như Lai đó rốt ráo an trụ đến tận vị lai, tùy theo sự nhận giáo hóa của tất cả chúng sinh mà chưa từng bỏ lỡ thời cơ. Thân Như Lai đó không có xứ sở, chẳng phải thật, chẳng phải hư, nhưng chỉ muốn rốt ráo các nguyện lớn đời quá khứ, muốn khiến cho chúng sinh nuôi lớn các căn lành nên ứng hiện thân ấy thường trụ chẳng diệt.

Này Phật tử! Đó là Đại Bồ-tát thấy biết Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác Đại Bát-niết-bàn.

Lại nữa, này Phật tử! Đại Bồ-tát này thấy biết Niết-bàn của Như Lai vô lượng, vô biên, rốt ráo pháp giới, không gì chướng ngại,

chẳng sinh chẳng diệt, sạch như hư không, an trụ thật tế. Tùy theo sự thích ứng của những chúng sinh ấy mà thị hiện thân đó, nắm giữ bản nguyện, chẳng bỏ tất cả chúng sinh, tất cả cõi Phật, tất cả các pháp.

Bấy giờ, Bồ-tát Phổ Hiền muốn một lần nữa làm rõ ý nghĩa này, nói kệ khen rằng:

Như mặt trời tròn đầy

Khắp tất cả pháp giới

Bóng hiện chỗ có nước

Trừ đồ chứa bị vỡ.

Tối thắng cũng vậy

Hiện khắp các thế gian

Chúng sinh không tín tâm

Cho là Phật Niết-bàn.

Ví như lửa hừng hực

Mọi vật thiêu đốt tan

Tụ lạc không cỏ cây

Thì lửa tự nhiên diệt.

Đấng Tối Thắng cũng vậy

Nơi pháp giới tràn đầy,

Rốt ráo các Phật sự

Thị hiện vào Niết-bàn.

Ví như nhà huyễn thuật

Thị hiện vô lượng thân,

Như Lai cũng như vậy

Thị hiện tất cả thân,

Rốt ráo các Phật sự

Thị hiện vào Niết-bàn.

Tùy người nhận giáo hóa

Vì họ mà thị hiện.

Tối Thắng có Tam-muội

Tên là Bất khả động,

Đã rốt ráo Phật sự

Sau đó vào định này.

Niệm hiện vô số Phật

Lại phóng vô số quang

Quang có vô lượng hoa,

Hoa có vô lượng Phật

Tối thắng vô lượng thân

Đầy khắp các pháp giới

Tích tập công đức lành

Tất cả đều được thấy.

Thiện Thệ tịnh pháp giới

Vô lượng các pháp giới,

Thọ mạng, tịnh trang nghiêm

Tất cả đều tròn đủ.

Giống như tánh vô sinh

Như Lai sinh cũng vậy,

Giống như tánh vô diệt

Niết-bàn cũng như vậy.

Nó lìa đường ngữ ngôn

Chẳng thể tìm ví dụ

Thiên Trung Thiên khó hơn

Đầy đủ tất cả đức.

Này Phật tử! Sao gọi là Đại Bồ-tát thấy biết chỗ thấy nghe Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cung kính cúng dường, gieo trồng căn lành?

Đại Bồ-tát này thấy biết chỗ thấy nghe cung kính cúng dường, gieo trồng căn lành của Như Lai đều chẳng hư, công đức vô tận, lìa tất cả ái, rốt ráo giải thoát, quả báo chẳng hư đầy đủ các nguyện. Ở trong tất cả pháp hữu vi, chẳng thể cùng tận mà có thể thuận theo trí tuệ vô vi khởi lên trí chư Phật, rốt ráo vị lai, đầy đủ tất cả các địa của Như Lai.

Này Phật tử! Ví như có người đàn ông ăn một ít kim cương cuối cùng vẫn chẳng tiêu mà cần phải cho ra khỏi thân, đến tận kim cương luân, thì kim cương ấy mới trụ lại. Vì sao? Vì kim cương đó chẳng thể tiêu. Như vậy, này Phật tử! Ở chỗ Đức Như Lai gieo trồng

chút ít căn lành thì có thể hoại tất cả phiền não hữu vi cho đến rốt ráo trí tuệ Niết-bàn Như Lai, sau đó mới trú. Vì sao? Vì ở chỗ Như Lai gieo trồng các căn lành chẳng thể mất.

Này Phật tử! Ví như cỏ khô gom lại lớn hơn núi Tu-di rồi có người đem đến tí lửa như hạt cải thì có thể thiêu rụi hết. Vì sao? Vì tánh lửa có thể thiêu đốt hết.

Này Phật tử! Ở chỗ Đức Như Lai gieo trồng chút ít căn lành cũng như vậy, chúng có thể đốt diệt hết tất cả phiền não không có còn sót, rốt ráo Niết-bàn. Vì sao? Vì ở chỗ Như Lai gieo trồng các căn lành là tánh rốt ráo.

Này Phật tử! Ví như núi Tuyết có vua thuốc lớn tên là Thiện hiện. Nếu có người nhìn thấy thì mắt được sạch trong. Nếu có người nghe được thì tai được sạch trong. Nếu có người ngửi được mùi thơm đó thì mũi được sạch trong. Nếu có người thưởng thức được vị của nó thì lưỡi được sạch trong. Nếu có người chạm được nó thì than được sạch trong. Nếu lấy được đất ở chỗ đó thì có thể trừ diệt hết mọi thứ bệnh, yên ổn, vui sướng. Vua thuốc vô thượng Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng như vậy. Như Lai thường dung tất cả những hạnh phương tiện làm lợi ích nhiều cho chúng sinh. Như có người được nghe danh hiệu Như Lai thì tai được thanh tịnh. Như có người ngửi được giới hương Như Lai thì mũi được thanh tịnh. Như có người được nếm pháp vị Như Lai thì lưỡi được thanh tịnh, được căn lành kim cương dài rộng thanh tịnh, có thể diễn nói được hết tất cả ngôn ngữ âm thanh. Như có người chạm được ánh sáng Như Lai thì người đó liền được sắc thân thanh tịnh, rốt ráo chứng được pháp thân Vô thượng. Như có người được nghĩ đến Như Lai thì được niệm Phật Tam-muội, chánh niệm chẳng loạn. Như có người được đất chỗ Như Lai kinh hành, tháp miễu lễ bái cúng dường của Như Lai thì những chúng sinh đầy đủ căn lành, diệt được phiền não, được niềm tin Thánh hiền.

Này Phật tử! Cho đến những chúng sinh bất tín, tà kiến mà thấy nghe được Phật thì những chúng sinh đó, ở trong sự nghe thấy đã gieo trồng căn lành mà quả báo chẳng mất, cho đến rốt ráo Niết-bàn, đoạn trừ tất cả ác, các căn chẳng lành, đầy đủ căn lành.

Này Phật tử! Ở chỗ Đức Như Lai thấy nghe, cung kính cúng dường, gieo trồng căn lành chẳng thể nói hết, chẳng thể lấy gì làm ví dụ. Vì sao? Vì Như Lai chẳng thể nghĩ bàn, và vượt ngoài sự nghĩ bàn. Chỉ tùy theo chỗ thích ứng mà Phật lấy làm ví dụ.

Này Phật tử! Đó là Đại Bồ-tát thấy biết chỗ thấy nghe cung kính cúng dường, gieo trồng căn lành của Như Lai.

Bấy giờ, các Đại Bồ-tát bạch Bồ-tát Phổ Hiền rằng:

–Thưa Phật tử! Kinh này tên là gì? Phụng trì như thế nào?

–Kinh này tên là Nhất Thiết Chư Phật Vi Mật Pháp Tạng, Nhất Thiết Thế Gian Bất Năng Tư Nghị, Như Lai Sở Ấn Đại Trí Quang Minh, Khai Phát Thị Hiện Như Lai Chủng Tánh, Trưởng Dưỡng Nhất Thiết Bồ-Tát Công Đức, Nhất Thiết Thế Gian Vô Năng Phá Hoại, Tùy Thuận Nhất Thiết Như Lai Cảnh Giới, Linh Nhất Thiết Chúng Sinh Giai Tất Thanh Tịnh, Phân Biệt Diễn Thuyết Phật Cứu Cánh Pháp.

Này Phật tử! Kinh điển như vậy chỉ vì thừa Bất khả tư nghì thừa, Đại Bồ-tát một hướng chuyên tâm cầu Bồ-đề mà phân biệt giải nói chẳng vì người khác. Vì sao vậy? Kinh này chẳng vào tay tất cả chúng sinh chỉ trừ Bồ-tát.

Này Phật tử! Ví như bảy báu của Chuyển luân thánh vương, nhờ những báu này nên thi hành Chuyển luân vương pháp. Bảy báu của Thánh vương không ai đủ sức nắm giữ chỉ trừ thái tử, con của đệ nhất phu nhân sinh ra, người thành tựu đầy đủ tướng Thánh vương.

Này Phật tử! Nếu vua Chuyển luân không có vị thái tử đầy đủ các đức này thì sau khi nhà vua qua đời những thứ báu này tự nhiên tiêu diệt.

Này Phật tử! Kinh này như vậy chẳng vào tay của tất cả chúng sinh, chỉ trừ người con chân chánh của Như Lai Pháp vương, sinh ra từ những gia đình chủng tánh Như Lai, gieo trồng các căn lành của Như Lai tướng. Nếu không có những con chân chánh của Phật này thì Kinh ấy diệt mất. Vì sao? Vì tất cả Thanh văn, Duyên giác chẳng nghe được kinh này huống gì là thọ trì, sao chép, giải nói là không thể có được. Chỉ trừ Đại Bồ-tát thì có thể tự đọc tụng, thọ trì, sao chép kinh này.

Này Phật tử! Cho nên Bồ-tát nghe kinh này thì vui mừng cung kính đội lên đầu, thọ trì. Vì sao? Vì Đại Bồ-tát tin ưa kinh này để làm chút ít phương tiện thì nhất định được Bồ-đề vô thượng.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát tuy ở vô lượng ức na-do-tha kiếp hành sáu pháp Ba-la-mật, tu tập căn lành đạo phẩm mà chưa nghe kinh này, hay tuy nghe nhưng chẳng tin thọ trì, thuận theo. Những người đó giống như là Bồ-tát giả danh, chẳng sinh ra từ nhà chủng tánh Như Lai.

Này Phật tử! Nếu Đại Bồ-tát được nghe kinh này, nghe rồi tin theo thọ trì, tùy thuận thì các ông phải biết, những người này là Phật tử chân chánh, từ nhà Phật sinh ra, thuận theo cảnh giới của tất cả Như Lai, đầy đủ chánh pháp của tất cả Bồ-tát, an trụ cảnh giới Nhất thiết chủng trí, xa lìa các pháp của tất cả thế gian, sinh ra sở hạnh trưởng dưỡng Như Lai, đến được bờ kia các pháp của tất cả Bồ-tát. Ở trong chánh pháp Như Lai tự tại, lòng không nghi hoặc, an trụ rốt ráo Vô sư địa thâm nhập cảnh giới của tất cả Như Lai.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát nghe kinh này rồi cần phải phát tâm bình đẳng, hành vô lượng tâm, xa lìa tất cả tưởng hư vọng, trực tâm rốt ráo, chánh niệm trước mặt; tất cả Như Lai tu tập bình đẳng thanh tịnh giống như hư không, phân biệt quán sát Thích-ca hạnh nghiệp Bồ-tát bình đẳng pháp giới, thành tựu đầy đủ Nhất thiết chủng trí, xa lìa tất cả cấu bẩn thế gian, phát tâm thanh tịnh đầy khắp tất cả mười phương pháp giới, thâm nhập tất cả pháp môn Bồ-tát, bình đẳng quán sát chư Phật ba đời, đầy đủ trí tuệ công đức căn lành. Thâm nhập tất cả các pháp bình đẳng này mà không chỗ nhập, không niệm một pháp, không niệm hai pháp, bình đẳng quán các pháp vô lượng.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát thành tựu những công đức như vậy thi hành chút ít phương tiện, được trí vô sư.

Bấy giờ, Bồ-tát Phổ Hiền muốn một lần nữa làm sáng tỏ nghĩa này, nói kệ khen rằng:

Nếu thấy nghe Như Lai

Cung kính và cúng dường

Gieo trồng các căn lành

Vô lượng chẳng thể kể.

Trong tất cả hữu vi

Chẳng thể được cùng tận

Tịch diệt các phiền não

Lìa khổ được Niết-bàn.

Ví như có người nọ

Nuốt chút ít kim cương

Không thể nào tiêu được

Cho đến kim cương tế.

Chỗ Thập Lực như vậy

Phước thấy nghe, cúng dường

Đầy đủ trí kim cương

Diệt phiền não không còn.

Ví như chứa cỏ khô

Bằng cả Tu-di sơn

Ném lửa như hạt cải

Đốt hết cỏ không còn.

Chỗ Thiện Thệ như vậy

Nếu trồng ít công đức

Thiêu đốt các phiền não

Đường chính đến Niết-bàn.

Ví như trong núi Tuyết

Có cây Đại dược vương

Thấy, nghe, ngửi, nếm, chạm

Tất cả bệnh diệt trừ.

Đấng Thập Lực cũng vậy

Nếu có người thấy nghe

Tu tập thắng công đức

Thành Bồ-đề rốt ráo.

Bấy giờ, thế giới nhiều bằng số vi trần của trăm ngàn ức na-do-tha cõi Phật mười phương chẳng thể nêu bày hết đều chấn động sáu cách, bên Đông trồi lên Tây chìm xuống, bên Tây trồi lên bên Đông chìm xuống, bên Nam trồi lên bên Bắc chìm xuống, bên Bắc

trồi lên bên Nam chìm xuống, ở ngoài trồi lên ở trong chìm xuống, ở trong trồi lên ở ngoài chìm xuống và tướng tám tướng động. Đó là: Động, động khắp, động đều khắp; khởi, khởi khắp, khởi đều khắp; rung, rung khắp, rung đều khắp; chấn, chấn khắp, chấn đều khắp; rống, rống khắp, rống đều khắp; trồi, trồi khắp, trồi đều khắp.

Bấy giờ, nhờ thần lực Phật, nhờ pháp như vậy nên mưa xuống các thứ mây hoa hơn cả chư Thiên. Mưa xuống mây áo báu, mây lọng báu, mây tràng phan, mây phướn, mây hương, mây bột hương, mây vòng hoa, mây trang nghiêm, mây các thứ báu, mây tán thán Bồ-tát, mây Bồ-tát thân, mây Tam-muội Bồ-đề khiến cho khắp thế giới chẳng thể nghĩ bàn đều thanh tịnh. Mưa xuống mây diệu âm thanh Như Lai, đầy khắp vô lượng, vô biên pháp giới. Nhờ thần lực Phật ở bốn thiên hạ này khiến cho các Bồ-tát đều rất vui mừng như thế thì ở tất cả mười phương cũng lại như vậy.

Lúc bấy giờ, ở mười phương, mỗi phương có số thế giới nhiều hơn số vi trần của tám mươi bất khả thuyết trăm ngàn ức na-do-tha cõi Phật, mỗi một thế giới đều có số Như Lai nhiều bằng số vi trần của tám mươi bất khả thuyết trăm ngàn ức na-do-tha cõi Phật đều hiện thân ấy gần như đối diện. Các Ngài đồng hiệu là Phổ Hiền, hiện rồi đều nói lên lời này:

–Hay thay, hay thay! Này Phật tử! Ông mới có thể nương thần lực Phật, thuận theo pháp sâu xa nói rõ chánh pháp Như Lai Tánh khởi chẳng thể nghĩ bàn.

Này Phật tử! Chư Phật chúng ta cũng nói pháp này, mười phương tất cả chư Phật và các Bồ-tát cũng như vậy. Khi nói kinh này thì số Bồ-tát nhiều bằng số vi trần của trăm ngàn cõi Phật được tất cả Minh của Bồ-tát, được tất cả Tam-muội, được thọ ký một đời sẽ thành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Chúng sinh nhiều bằng số vi trần của một cõi Phật phát tâm Bồ-đề, chúng ta đều cùng thọ ký cho họ vào đời tương lai sẽ thành Phật đạo đều đồng một hiệu là Phật Thắng Cảnh Giới. Vậy nên, chúng ta vì những Bồ-tát vị lai nên hộ trì kinh này khiến cho trụ thế lâu dài. Chúng sinh đã được độ của bốn thiên hạ này như thế thì chúng sinh

được độ của tất cả thế giới trong mười phương nhiều bằng vô lượng a-tăng-kỳ chẳng thể nghĩ bàn, chẳng thể kể, chẳng thể lường, chẳng thể nói hết pháp giới, hư không giới cũng lại như vậy. Nhờ sức bản nguyện của Lô-xá-na Phật, nhờ pháp như vậy, sức căn lành, trí Như Lai vô tận, Như Lai chẳng mất thời, tùy theo sự ứng hóa mà hành Bồ-tát hạnh, hành rộng rãi hạnh Bồ-tát Phổ Hiền, thị hiện Nhất thiết chủng trí.

Bấy giờ, ở mười phương mà mỗi phương có số thế giới nhiều hơn số vi trần của mười bất khả thuyết trăm ngàn ức na-do-tha cõi Phật mỗi thế giới đều có số Bồ-tát nhiều bằng số vi trần của mười bất khả thuyết trăm ngàn ức na-do-tha cõi Phật, đi đến cõi này, đầy khắp tất cả pháp giới. Những vị Bồ-tát ấy thị hiện Bồ-tát trang nghiêm vi diệu, phóng ra lưới ánh sáng lớn, chấn động tất cả thế giới, phá tan tất cả các cung điện của ma, trừ diệt các nạn của tất cả đường ác, soi sáng công đức của tất cả Như Lai, khen ngợi chánh pháp của tất cả Như Lai, mưa xuống khắp vô lượng, vô biên mây mưa cúng dường, thị hiện vô lượng chủng loại thân khác nhau. Các ngài thị hiện thân mình chính là pháp khí của vô lượng pháp môn chư Phật. Khi ấy các vị Bồ-tát nhờ vào thần lực Phật đều nói lên lời này:

–Hay thay, hay thay, thưa Phật tử! Các vị mới có thể nói được pháp chẳng thể hoại Như Lai ấy. Thưa Phật tử! Tất cả chúng tôi đều tên là Phổ Hiền ở chỗ Đức Như Lai Phổ Thắng trong thế giới Phổ quang minh, đã tịnh tu phạm hạnh. Ở chỗ chư Phật đó cũng đang nói kinh này, đúng từng câu, đúng từng vị, đúng từng hạnh, tướng mạo y như vậy.

Thưa Phật tử! Chúng tôi nương thần lực Phật, pháp như vậy, từ thế giới đó đi đến cõi này, làm chứng cho ông. Ở tất cả thế giới trong tất cả mười phương đến tận pháp giới, hư không giới cũng như vậy.

Bấy giờ, Bồ-tát Phổ Hiền nương thần lực của Phật, quán sát tất cả chúng Bồ-tát, muốn một lần nữa làm sáng tỏ chánh pháp Như Lai Tánh khởi, muốn nói công đức vô lượng của Như Lai, muốn làm sáng tỏ chánh pháp chẳng thể hư hoại của Như Lai, muốn phát sinh

pháp minh trí tuệ vô lượng của tất cả Bồ-tát, muốn nói tất cả Phật pháp tròn đầy, muốn quán sát tâm của tất cả chúng sinh, muốn tùy theo sự ứng hóa chẳng bỏ mất thời cơ, muốn phân biệt tất cả chánh pháp vô lượng, vô biên của Bồ-tát, muốn hiển hiện tất cả sự biến hóa tự tại trang nghiêm của Như Lai, muốn làm sáng tỏ tất cả Như Lai là một thân không khác, muốn sinh ra vô lượng bản hạnh của tất cả Bồ-tát, nói kệ khen rằng:

Tất cả các Như Lai

Đã thành tựu uy nghi

Cả thế gian xưng tán

Không thể nào ví dụ.

Vì lợi ích chúng sinh

Khiến họ đều khai giải

Dùng phi dụ làm dụ

Hiển hiện nghĩa chân thật.

Pháp vi diệu như vậy

Vô lượng kiếp khó nghe

Người trí tuệ tinh tấn

Mới nghe tạng Như Lai.

Nếu có nghe kinh ấy

Mà cung kính vui mừng

Người này đời trước đã

Cúng dường vô lượng Phật.

Phải biết người như thế

Chư Thiên thường ngợi khen

Tất cả các Thiện Thệ

Luôn luôn bảo hộ cho.

Tất cả các Thiện Thệ

Vượt thế xuất thế gian

Chúng vui mừng tối thắng

Kinh này là nội tạng.

Hay sinh ra vô lượng

Tất cả đạo bạch tịnh,

Cho nên lìa buông lung

Một lòng thường phụng trì.

❧

Phẩm 33: XA LÌA THẾ GIAN (Phần 1)

Bấy giờ, Đức Thế Tôn ngồi trên tòa Sư tử báu Liên hoa tạng ở pháp đường Phổ quang trong đạo tràng Tịch diệt tại nước Ma-kiệt-đề, thành Đẳng chánh giác, niệm bất nhị niệm, niệm vô tướng niệm, trụ chỗ Phật trụ, bình đẳng với tất cả Phật, đến chỗ vô ngại, được pháp không thoái, cảnh giới vô ngại, trụ nơi chẳng nghĩ bàn, xa lìa ba đời. Ở tất cả thế giới, Thế Tôn hiện thân khắp nơi, biết tất cả pháp, thành tựu đầy đủ tất cả diệu hạnh, diệt hết nghi hoặc, lìa thân hư vọng, có thể ngang bằng vô lượng trí tuệ của tất cả Bồ-tát, trụ ở pháp Phật vô nhị, đến bờ kia rốt ráo, đầy đủ pháp môn “Như Lai bất khả hư hoại trí tuệ”, rốt ráo các địa Như Lai nhiều bằng vô lượng, vô biên hư không pháp giới. Đức Thế Tôn cùng với số Đại Bồ-tát nhiều bằng số vi trần của trăm ngàn ức na-do-tha chẳng thể nói tất cả cõi Phật đều là một đời sẽ thành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, đều từ mười phương thế giới đến tập hợp.

Các vị Bồ-tát này thành tựu đầy đủ tất cả trí tuệ phương tiện Bồ-tát, phương tiện khéo léo điều phục chúng sinh khiến cho đều an trụ chánh pháp Bồ-tát, phân biệt rõ biết tất cả thế giới, quán sát thấu rõ cảnh giới giải thoát, đã trừ diệt hết tất cả hư vọng, thành tựu đầy đủ tất cả diệu hạnh, khéo bảo hộ chúng sinh, thâm nhập vô lượng pháp phương tiện xảo diệu, khéo biết quả báo của tất cả chúng sinh, giỏi biết kết sử của tâm, các căn, cảnh giới phương tiện của tất cả chúng sinh, từng câu, vị và nghĩa của tất cả chư Phật ba đời đã nói thì luôn khéo nghe, thọ trì đầy đủ vì người giảng nói, khéo nhập vào vô lượng, vô biên pháp thế gian, pháp ly thế gian, có thể hiểu rõ các pháp hữu vi đều không hai, được tất cả Phật trí ở trong một niệm, có thể thị hiện thành Đẳng chánh giác ở trong từng niệm, khiến cho tất cả chúng sinh phát tâm Bồ-đề thành Đẳng

chánh giác. Các vị vào cảnh giới một chúng sinh biết rõ cảnh giới của tâm tất cả chúng sinh, chẳng xả bỏ Như Lai địa, hiện thân Bồ-tát, được Nhất thiết trí địa Bất thoái chuyển, chẳng xả bỏ hạnh Bồ-tát, vào sâu trí vô hành vì tất cả chúng sinh ở nơi vô lượng, vô số kiếp tu hạnh Bồ-tát, ở nơi vô lượng, vô số kiếp khó được gặp báu Bồ-tát, chuyển bánh xe chánh pháp, điều phục chúng sinh đều khiến cho họ chứng được mắt pháp minh tịnh, thành tựu hạnh nguyện tịnh trú của tất cả chư Phật ba đời. Các vị Bồ-tát đó đầy đủ vô lượng, vô biên công đức như vậy mà tất cả chư Phật đến tận vị lai kiếp nói chẳng thể cùng tận.

Các vị Bồ-tát ấy tên là: Bồ-tát Phổ Hiền, Bồ-tát Phổ Chánh pháp, Bồ-tát Phổ Hóa, Bồ-tát Phổ Tuệ, Bồ-tát Phổ Nhẫn, Bồ-tát Phổ Quang, Bồ-tát Phổ Quan Sát, Bồ-tát Phổ Chiếu, Bồ-tát Phổ Tràng, Bồ-tát Phổ Giác… Số Đại Bồ-tát nhiều bằng số vi trần của trăm vạn ức na-do-tha chẳng thể nói cõi Phật như vậy đều đầy đủ hành nguyện Phổ Hiền. Tùy theo các thế giới mà có Phật ra đời, các vị Bồ-tát ấy đều có thể đi đến thỉnh chuyển pháp luân, đều có thể thọ trì chánh pháp của chư Phật, khiến cho chủng tánh của chư Phật chẳng đoạn dứt, đều có thể liễu đạt sự thọ ký theo thứ lớp của tất cả chư Phật, tùy theo các thế giới mà thành Đẳng chánh giác, Chuyển pháp luân thanh tịnh. Ở thế giới không có Phật, các Bồ-tát ấy thị hiện thân làm Phật xuất hiện ở đời, khiến cho người bị nhiễm ô được thanh tịnh, trừ diệt tất cả nghiệp chướng của Bồ-tát, vào pháp giới vô ngại.

Bấy giờ, Bồ-tát Phổ Hiền vào Chánh thọ Tam-muội, Tam-muội ấy tên là Phật Hoa nghiêm. Khi Bồ-tát vào Tam-muội rồi thì sáu cách, mười tám tướng của tất cả thế giới chấn động, phát ra âm thanh vi diệu mà tất cả thế giới mười phương không đâu chẳng nghe. Sau đó, ngài từ Tam-muội thư thái xuất ra.

Bấy giờ, Bồ-tát Phổ Tuệ biết các đại chúng Bồ-tát đã vân tập, liền hỏi Bồ-tát Phổ Hiền rằng:

–Thưa Phật tử! Những gì là các Đại Bồ-tát nương theo quả? Những gì là tưởng kỳ đặc? Những gì là hành? Những gì là Thiện tri thức? Những gì là siêng tu tinh tấn? Những gì là hy vọng chân

chánh? Những gì là thành tựu chúng sinh? Những gì là giới? Những gì là tự biết pháp thọ ký? Những gì là nhập? Những gì là nhập Như Lai? Những gì là nhập vào tâm hành của chúng sinh? Những gì là vào thế giới? Những gì là vào kiếp? Những gì là nói ba đời? Những gì là vào ba thế gian? Những gì là lìa tâm ưu không nhàm chán? Những gì là trí không hoại? Những gì là Đà-la-ni? Những gì là trí phân biệt Phật thuyết? Những gì là phát tâm Phổ Hiền? Những gì là pháp Phổ Hiền hạnh nguyện? Những gì là đại Bi? Những gì là nhân duyên phát tâm Bồ-đề? Những gì là đối với Thiện tri thức khởi lòng cung kính? Những gì là thanh tịnh? Những gì là Ba-la-mật? Những gì là biết tùy thuận giác tri? Những gì là trí quyết định? Những gì là lực? Những gì là bình đẳng? Những gì là pháp cú Phật? Những gì là thuyết pháp? Những gì là thọ trì? Những gì là xong việc? Những gì là thắng pháp? Những gì là vô trước? Những gì là tâm bình đẳng? Những gì là sinh ra trí tuệ? Những gì là biến hóa? Những gì là trì? Những gì là hy vọng chân chánh lớn? Những gì là vào sâu Phật pháp? Những gì là y chỉ? Những gì là phát tâm vô úy? Những gì là trừ diệt tất cả nghi hoặc, phát lòng vô ngại? Những gì là chẳng nghĩ bàn? Những gì là lời nói phương tiện vi mật, thiện xảo? Những gì là trí phân biệt phương tiện thiện xảo? Những gì là Chánh thọ Tam-muội? Những gì là nhất thiết xứ? Những gì là pháp môn? Những gì là thông? Những gì là minh? Những gì là giải thoát? Những gì là vườn rừng? Những gì là cung điện? Những gì là vui? Những gì là trang nghiêm? Những gì là phát tâm bất động? Những gì là chẳng xả thâm tâm? Những gì là trí quán sát? Những gì là pháp phân biệt? Những gì là vô cấu? Những gì là trí ấn? Những gì là ánh sáng trí tuệ? Những gì là an trụ chẳng thể xưng lường? Những gì là tâm không biếng nhác? Những gì là tâm chánh trực Tu-di sơn vương? Những gì là vào sâu biển lớn trí tuệ, thành Bồ-đề vô thượng? Những gì là an trụ quý báu? Những gì là phát tâm kim cang trang nghiêm Đại thừa? Những gì là phát đại sự? Những gì là cứu cánh đại sự? Những gì là niềm tin chẳng hoại? Những gì là thọ ký? Những gì là hồi hướng căn lành? Những gì là được trí tuệ? Những gì là phát tâm rộng vô lượng, vô biên? Những

gì là tạng? Những gì là điều thuận? Những gì là tự tại? Những gì là chúng sinh tự tại? Những gì là cõi tự tại? Những gì là pháp tự tại? Những gì là thân tự tại? Những gì là nguyện tự tại? Những gì là cảnh giới tự tại? Những gì là trí tự tại? Những gì là thông tự tại? Những gì là thần lực tự tại? Những gì là lực tự tại? Những gì là du hý thần thông? Những gì là thắng hạnh? Những gì là lực? Những gì là vô úy? Những gì là pháp bất cộng? Những gì là nghiệp? Những gì là thân? Những gì là thân nghiệp? Những gì là tịnh thân nghiệp? Những gì là khẩu? Những gì là khẩu nghiệp? Những gì là tịnh khẩu nghiệp được các sự thủ hộ? Những gì là khẩu nghiệp thành tựu đại sự? Những gì là tâm? Những gì là phát tâm? Những gì là tâm tròn đầy? Những gì là căn? Những gì là trực tâm? Những gì là thâm tâm? Những gì là phương tiện? Những gì là thích tu tập? Những gì là vào sâu thế giới giải thoát? Những gì là vào tánh chúng sinh? Những gì là tập khí? Những gì là phiền não thiêu đốt? Những gì là hướng thú? Những gì là pháp tròn đủ? Những gì là thoái thất Phật pháp? Những gì là xa lìa sự sinh? Những gì là pháp quyết định? Những gì là sinh ra pháp Phật đạo? Những gì là được danh hiệu thiện nam tử? Những gì là đạo? Những gì là vô lượng đạo? Những gì là đạo tròn đủ? Những gì là tu đạo? Những gì là đạo trang nghiêm? Những gì là chân? Những gì là tay? Những gì là bụng? Những gì là tạng? Những gì là tâm? Những gì là trang nghiêm? Những gì là khí trượng? Những gì là đầu? Những gì là mắt? Những gì là tai? Những gì là mũi? Những gì là lưỡi? Những gì là thân? Những gì là ý? Những gì là đi? Những gì là đứng? Những gì là ngồi? Những gì là nằm? Những gì là dừng lại? Những gì là hoạt động? Những gì là quan sát? Những gì là quan sát khắp cùng? Những gì là phấn tấn? Những gì là sư tử hống? Những gì là tịnh Thí? Những gì là tịnh Giới? Những gì là tịnh Nhẫn? Những gì là tịnh Tinh tấn? Những gì là tịnh Thiền? Những gì là tịnh Tuệ? Những gì là tịnh Từ? Những gì là tịnh Bi? Những gì là Tịnh Hỷ? Những gì là Xả? Những gì là nghĩa? Những gì là pháp? Những gì là công đức tròn đầy? Những gì là trí tròn đầy? Những gì là minh túc? Những gì là cầu pháp? Những gì là sang tỏ pháp? Những gì là hồi hướng pháp?

Những gì là ma? Những gì là ma nghiệp? Những gì là lìa bỏ ma nghiệp? Những gì là thấy Phật? Những gì là việc Phật? Những gì là mạn nghiệp? Những gì là trí nghiệp? Những gì là ma thu nhiếp? Những gì là Phật thu nhiếp? Những gì là pháp thu nhiếp? Những gì là sở hành sự nghiệp trụ ở cõi trời Đâu-suất? Những gì là thị hiện qua đời ở cõi trời Đâu-suất? Những gì là việc thị hiện giáng thần vào thai mẹ? Những gì là thị hiện cảnh giới vi tế? Những gì là sinh? Những gì là đại trang nghiêm? Những gì là đi bảy bước? Những gì là thị hiện đồng tử? Những gì là thị hiện thể nữ, quyến thuộc? Những gì là thị hiện bỏ nhà xuất gia? Những gì là thị hiện khổ hạnh? Những gì là đi đến đạo tràng? Những gì là ngồi đạo tràng? Những gì là hiển hiện tướng kỳ đặc khi ngồi đạo tràng? Những gì là thị hiện hành phục ma quân? Những gì là thành Đẳng chánh giác? Những gì là Chuyển pháp luân? Những gì là nhờ Chuyển pháp luân được được pháp Bạch tịnh?

Này Phật tử! Những gì là Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác thị hiện Đại Bát-niết-bàn?

Lành thay, thưa Phật tử! Đúng như lời tôi vừa hỏi, xin Nhân sư nói đầy đủ!

Bấy giờ, Phổ Hiền bảo Phổ Tuệ và các vị Bồ-tát rằng:

–Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ nương nơi quả. Những gì là mười?

1. Tâm Bồ-đề nương quả, rốt ráo chẳng quên mất.

2. Thiện tri thức nương quả, tùy thuận hòa hợp.

3. Căn lành nương quả, nuôi lớn các căn lành.

4. Các Ba-la-mật nương quả, tu hành rốt ráo.

5. Tất cả pháp nương quả, vĩnh viễn ra khỏi sinh tử.

6. Các nguyện nương quả, nuôi lớn Bồ-đề.

7. Các hành nương quả tu tập rộng rãi.

8. Bồ-tát nương quả, Nhất sinh bổ xứ.

9. Cúng dường Phật nương quả, lòng tin chẳng hư hoại.

10. Tất cả Như Lai nương quả, chánh giáo lìa điên đảo.

Này Phật tử! Đó là mười thứ nương quả của Đại Bồ-tát. Nếu

Đại Bồ-tát trụ ở những quả này thì được “Như Lai Vô thượng trí nương quả”.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười tư tưởng kỳ đặc. Những gì là mười?

1. Đối với tất cả căn lành sinh tưởng căn lành của mình.

2. Đối với tất cả căn lành sinh tưởng chủng tử Bồ-đề.

3. Đối với tất cả chúng sinh sinh tưởng Bồ-đề khí.

4. Đối với tất cả nguyện sinh tưởng tự nguyện.

5. Đối với tất cả pháp sinh ra tưởng xuất ly sinh tử.

6. Đối với tất cả hành sinh tưởng tự hành.

7. Đối với tất cả pháp sinh tưởng Phật pháp.

8. Đối với tất cả ngôn ngữ sinh tưởng ngữ ngôn đạo.

9. Đối với tất cả Phật sinh tưởng Từ phụ.

10. Đối với tất cả Như Lai sinh tưởng vô nhị.

Này Phật tử! Đó là mười loại tưởng kỳ đặc của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trú tưởng này thì được phương tiện thiện xảo Vô thượng chuyển tất cả tưởng.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ hạnh. Những gì là mười?

1. Hạnh khiến cho tất cả chúng sinh chuyên cầu hành chánh pháp.

2. Hạnh căn lành thuần thục.

3. Hạnh khéo học tất cả giới.

4. Hạnh nuôi lớn tất cả căn lành.

5. Hạnh một lòng tu Tam-muội chẳng loạn.

6. Hạnh phân biệt tất cả trí tuệ.

7. Hạnh tu tập tất cả những điều phải tu.

8. Hạnh trang nghiêm tất cả thế giới.

9. Hạnh cung kính cúng dường Thiện tri thức.

10. Hạnh cung kính cúng dường các Đức Như Lai.

Này Phật tử! Đó là mười thứ hạnh của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở những hạnh này thì được hạnh đại trí Vô thượng Như Lai.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ Thiện tri thức. Những gì là mười?

1. Thiện tri thức có thể khiến an trụ tâm Bồ-đề.

2. Thiện tri thức có thể khiến tu tập căn lành.

3. Thiện tri thức có thể khiến rốt ráo các Ba-la-mật.

4. Thiện tri thức có thể làm cho phân biệt, nói rõ tất cả pháp.

5. Thiện tri thức có thể khiến an trụ thành thục tất cả chúng sinh.

6. Thiện tri thức có thể khiến đầy đủ biện tài, tùy theo chỗ hỏi mà có thể trả lời.

7. Thiện tri thức có thể khiến chẳng nhiễm trước tất cả sinh tử.

8. Thiện tri thức có thể khiến ở tất cả kiếp hành hạnh Bồ-tát, lòng không chán mệt.

9. Thiện tri thức có thể khiến an trụ hạnh Phổ Hiền.

10. Thiện tri thức có thể khiến thâm nhập vào tất cả Phật trí.

Này Phật tử! Đó là mười thứ Thiện tri thức của Đại Bồ-tát.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ cần tu tinh tấn. Những gì là mười?

1. Giáo hóa tất cả chúng sinh siêng tu tinh tấn.

2. Vào tất cả pháp siêng tu tinh tấn.

3. Khiến cho tất cả thế giới thanh tịnh siêng tu tinh tấn.

4. Rốt ráo sở học của tất cả Bồ-tát siêng tu tinh tấn.

5. Khiến cho tất cả chúng sinh diệt tất cả ác siêng tu tinh tấn.

6. Trừ diệt tất cả khổ của địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, vua Diêm-la mà siêng tu tinh tấn.

7. Hàng phục tất cả ma mà siêng tu tinh tấn.

8. Vì tất cả chúng sinh mà có mắt thanh tịnh nên siêng tu tinh tấn.

9. Cung kính cúng dường tất cả chư Phật mà siêng tu tinh tấn.

10. Khiến cho tất cả Như Lai đều vui mừng mà siêng tu tinh tấn.

Này Phật tử! Đó là mười thứ siêng tu tinh tấn của Đại Bồ-tát.

Nếu Đại Bồ-tát trụ ở tinh tấn này thì đầy đủ Tinh tấn ba-la-mật vô thượng của Như Lai.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ hy vọng chân chánh. Những gì là mười?

1. Hy vọng chân chánh tự trụ tâm Bồ-đề cũng khiến cho chúng sinh trụ tâm Bồ-đề.

2. Hy vọng chân chánh tự lìa khỏi thù hận tranh cãi cũng khiến cho tất cả chúng sinh lìa khỏi thù hận, tranh cãi.

3. Hy vọng chân chánh tự lìa khỏi ngu si an trụ Phật pháp cũng khiến cho chúng sinh lìa bỏ ngu si an trụ Phật pháp.

4. Hy vọng chân chánh tự tu căn lành chuyên cầu chánh pháp cũng khiến cho chúng sinh tu tập căn lành chuyên cầu chánh pháp.

5. Hy vọng chân chánh tự rốt ráo các Ba-la-mật được đến bờ kia cũng khiến cho chúng sinh rốt ráo các Ba-la-mật được đến bờ kia.

6. Hy vọng chân chánh tự sinh trong nhà dòng họ Như Lai cũng khiến cho chúng sinh sinh ra ở nhà dòng họ Như Lai.

7. Hy vọng chân chánh quán sâu vào tánh vô tận của tất cả pháp cũng khiến cho chúng sinh quán sâu vào tánh vô tận của tất cả pháp.

8. Hy vọng chân chánh chẳng tự bài báng tất cả Phật pháp cũng khiến cho tất cả chúng sinh chẳng bài báng tất cả Phật pháp.

9. Hy vọng chân chánh tự thỏa nguyện Nhất thiết trí cũng khiến cho tất cả chúng sinh thỏa nguyện Nhất thiết trí.

10. Hy vọng chân chánh tự vào sâu vô tận trí tạng của tất cả Như Lai cũng khiến cho chúng sinh vào sâu vô tận trí tạng của tất cả Như Lai.

Này Phật tử! Đó là mười thứ hy vọng chân chánh của tất cả Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở pháp này thì được hy vọng chân chánh đại trí bình đẳng vô thượng Như Lai.

Này Phật tử! Đại Bồ-tát có mười thứ pháp thành tựu chúng sinh. Những gì là mười?

1. Bố thí thành tựu chúng sinh.

2. Sắc thân đoan nghiêm thành tựu chúng sinh.

3. Nói pháp thành tựu chúng sinh.

4. Đồng ý thành tựu chúng sinh.

5. Không nhiễm trước thành tựu chúng sinh.

6. Khen hạnh Bồ-tát thành tựu chúng sinh.

7. Thị hiện thiêu đốt tất cả thế giới thành tựu chúng sinh.

8. Khen công đức Như Lai thành tựu chúng sinh.

9. Thị hiện thần lực tự tại thành tựu chúng sinh.

10. Đủ chủng loại phương tiện khéo léo, vi mật, tùy thuận hạnh thế gian thành tựu chúng sinh.

Này Phật tử! Đó là mười thứ thành tựu chúng sinh của Đại Bồ-tát. Nếu Đại Bồ-tát an trụ ở những pháp này thì có thể thành tựu tất cả chúng sinh.