Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Hoa Nghiêm
Đại Tập 37 · Bộ Hoa Nghiêm II · Số 278 (tt) Quyển (28–60)
- Dịch giả
- Thích Tịnh Hạnh
- Thông tin
- Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000
Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm - Quyển 50 - Phẩm 34: Nhập Pháp Giới (Phần 7)
KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT
HOA NGHIÊM
QUYỂN 50
Phẩm 34: NHẬP PHÁP GIỚI (Phần 7)
Này thiện nam! Lại có hương thơm tên là Ngưu đầu chiên-đàn, sinh ra từ núi Ly cấu, nếu dùng hương này để xoa thân thì lửa không thể đốt cháy.
Lại có hương tên là Bất khả hoại, sinh ra từ biển cả, nếu dung hương này xoa thân thì phát ra các âm thanh vi diệu thu phục được oán thù.
Lại có hương thơm tên là Liên hoa hắc trầm thủy, sinh ra từ bốn bờ quanh hồ A-nậu-đạt, nếu đốt chỉ một viên cũng có thể xông thơm khắp cõi Diêm-phù-đề, chúng sinh nào nghe thấy mùi hương này liền được lìa bỏ tất cả các điều ác, đầy đủ giới thanh tịnh.
Lại có hương thơm tên là Minh tướng, sinh ra từ núi Tuyết, chúng sinh nào nghe thấy được mùi hương này liền được xa lìa các cấu nhiễm, tâm được thanh tịnh, nếu thuyết pháp cho người khác thì khiến cho tất cả đều đạt được Tam-muội Ly cấu viên mãn của Bồ-tát.
Lại có hương tên là Hải tạng, sinh ra từ nước La-sát, thích hợp với vua Chuyển luân, khi đốt lên một viên hương này, bốn bộ binh chúng đứng thẳng hàng trong hư không.
Lại có hương tên là Thanh tịnh trang nghiêm, sinh ra từ Thiện pháp đường, đốt lên một viên hương này có thể khiến cho tất cả chư Thiên đều đạt được Tam-muội niệm Phật.
Lại có hương tên là Tịnh tạng, sinh ra từ trời Dạ-ma, đốt lên một viên hương này, có thể khiến cho tất cả chư Thiên đều vân tập đến cõi trời Dạ-ma để nghe nhận chánh pháp.
Lại có hương tên là Tiên-đà-bà, sinh ra từ cõi trời Đâu-suất, luôn ở trước tòa ngồi của Bồ-tát Bổ xứ, đốt lên một viên hương này sẽ tỏa lên đám mây thơm ngát bao trùm tất cả thế giới khắp mười phương, rưới mưa vô lượng trang nghiêm để cúng dường tất cả chư Phật và quyến thuộc.
Lại có hương tên là Chuyển ý, sinh ra từ cõi trời Tha hóa tự tại, đốt lên một viên hương này thì ở cõi trời Tha hóa tự tại rưới mưa trang nghiêm trong bảy ngày bảy đêm.
Này thiện nam! Tôi chỉ biết các loại hương ấy, còn các Bồ-tát xa lìa tất cả các tập khí bất thiện, hoàn toàn xa lìa năm dục, diệt trừ phiền não, hàng phục các ma, đoạn trừ tất cả trói buộc, xa lìa ba cõi, dùng hương thơm vi diệu trí tuệ để tự trang nghiêm, không đắm nhiễm tất cả thế gian, thành tựu đầy đủ hương thơm giới vô ngại, trừ diệt các chướng ngại, cảnh giới trí tuệ thông suốt không ngưng trệ và tâm luôn bình đẳng. Tôi làm sao có thể biết và nói được hạnh nguyện công đức, giới hạnh thanh tịnh, nghiệp, thân, miệng, ý xa lìa tất cả các điều ác của chư vị.
Này thiện nam! Ở phương Nam có thành tên là Lâu các, ở đó có người rành đường biển tên là Tự Tại. Ông hãy đến đó để thưa hỏi: “Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu hành đạo Bồ-tát?”
Khi đó, Đồng tử Thiện Tài cúi đầu đảnh lễ dưới chân trưởng giả, đi nhiễu quanh vô số vòng rồi từ tạ đi về hướng Nam.
Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài hướng đến thành Lâu các, quán sát chánh đạo, chuyên cầu chánh đạo, quán sát con đường bằng phẳng hiểm trở, con đường dơ sạch, con đường an ổn nguy hiểm rồi lại suy nghĩ: “Nhờ Thiện tri thức mà đạt đạo Bồ-tát, đạo Ba-la-mật, giáo hóa chúng sinh, thể nhập pháp giới vô ngại, tùy thuận tất cả chúng sinh, diệt trừ hết thảy phiền não, đốt cháy tất cả tà kiến, nhổ bật tất cả gốc rễ bất thiện, vượt qua biển tất cả sinh tử và chắc chắn đến được thành trì Nhất thiết trí. Vì sao? Vì nhờ Thiện tri thức mà được tất cả các căn lành, nhờ Thiện tri thức mà đạt được Nhất thiết trí…”
Suy nghĩ xong, Thiện Tài dần dần đi đến thành Lâu các, tìm
kiếm phát nguyện vì rành đường đường biển tên là Tự Tại, thấy vị ấy ở trên bờ biển, gần chỗ thuyền buồm neo đậu, có mười vạn lái buôn và vô số người vây quanh để nghe pháp tinh tấn, thể nhập vào biển pháp lớn và pháp biển công đức Phật. Đến chỗ vị ấy, Thiện Tài cúi đầu đảnh lễ dưới chân, rồi đứng qua một bên và thưa:
–Thưa Đại thánh! Trước đây, tôi đã phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác nhưng chưa biết Bồ-tát phải làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu hành đạo Bồ-tát?
Vị rành đường biển đáp:
–Lành thay, lành thay! Thiện nam, ông đã có thể phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, thưa hỏi tôi về châu báu Đại thừa vi diệu để vượt qua biển sinh tử, đến được đảo Nhất thiết trí, đạt được pháp Đại thừa không thể hư hoại, xa lìa nạn Nhị thừa, an trụ trong niềm an lạc tịch diệt, nhanh chóng rời khỏi dòng chảy cuồn cuộn của sinh tử, đạt được đạo pháp Đà-la-ni mà các Bồ-tát đã đạt, đạo trang nghiêm của Bồ-tát và Nhất thiết chủng trí, thành tựu pháp môn rộng khắp, đối với tất cả các pháp không hề bị chướng ngại và vượt qua biển Nhất thiết trí…
Này thiện nam! Tôi đã thành tựu pháp môn Đại bi tràng tịnh hạnh, ở nơi bờ biển trong thành Lâu các này, vì những người nghèo khổ mà tu hành các khổ hạnh, làm vừa ý cho tất cả những mong cầu của chúng rồi thuyết pháp, khiến được hoan hỷ phát khởi căn lành, nuôi dưỡng kho tàng công đức trí tuệ, lợi căn Bồ-tát, phát tâm Bồ-đề, trực tâm thanh tịnh của Bồ-tát, tăng trưởng tâm sâu xa của Bồ-tát, làm phát sinh và tăng trưởng năng lực đại Bi, trừ khổ sinh tử, tự tại trong biển sinh tử không biết mệt mỏi, giáo hóa biển các chúng sinh khiến được ở trong biển công đức, được ánh sáng của biển Nhất thiết trí, thấy biển tất cả chư Phật và vượt qua biển Nhất thiết trí.
Này thiện nam! Tôi ở thành này, suy nghĩ như vậy, chánh niệm như vậy làm lợi ích cho chúng sinh.
Này thiện nam! Tôi biết được tất cả các đảo châu báu trong biển, tất cả các tướng châu báu, tất cả những châu báu đang sinh trưởng, tất cả những châu báu sạch và không sạch, biết giá trị của
tất cả châu báu, tất cả những đồ dùng quý báu, biết cách sử dụng thích hợp tất cả những châu báu, biết làm ra tất cả những châu báu, biết cảnh giới của tất cả những châu báu, biết ánh sáng của tất cả châu báu. Tôi còn biết tất cả các cung điện loài rồng, diệt trừ tất cả những tai nạn của loài rồng; biết tất cả các cung điện loài La-sát, diệt trừ tất cả những tai nạn của loài La-sát; biết tất cả các cung điện các chúng sinh có thân to lớn, diệt trừ tất cả những tai nạn của các chúng sinh có thân to lớn; biết lo sợ thủy triều lên xuống để tránh được sóng dữ, biết tướng của màu nước; biết mặt trời, mặt trăng và sao; biết tính toán, biết ngày, biết đêm, biết rõ các khoảng thời gian nhỏ như: sát-na, la-bà, ma-hầu, đố-lộ, biết pháp đi ở an nguy, biết phương pháp đi biển của các thuyền buồm chắc chắn, không chắc chắn; biết trước khí hậu có gió lớn để quay trở về và biết rõ nơi đến.
Này thiện nam! Tôi đã thành tựu trí tuệ như vậy để làm lợi ích chúng sinh, nhập vào biển cả nói pháp giúp cho tất cả chúng sinh đều được hoan hỷ, không còn niềm sợ hãi sinh tử, thể nhập vào biển Nhất thiết trí, làm khô cạn biển ái dục, đạt được biển trí tuệ soi sáng cả ba đời, vượt qua biển tất cả các khổ, làm thanh tịnh biển tâm của tất cả chúng sinh, làm trang nghiêm thanh tịnh biển tất cả các cõi Phật, đi đến biển tất cả các cõi ở khắp mười phương không bị chướng ngại, biết biển các căn và các nguyện của tất cả chúng sinh, tùy thuận biển các hạnh của tất cả chúng sinh, biết biển các sự thích ứng của tất cả chúng sinh.
Này thiện nam! Tôi thành tựu pháp môn Đại bi tràng tịnh hạnh này, cho nên người nào nghe được và nhớ nghĩ đến tôi, đều không uổng phí.
Này thiện nam! Tôi chỉ biết pháp này, còn các Đại Bồ-tát đi trong biển sinh tử phiền não mà tâm không hề bị đắm nhiễm, xa lìa biển các tà kiến, thể nhập vào biển chân thật, dùng phương tiện thiện xảo để giáo hóa chúng sinh, ở trong biển Nhất thiết trí, diệt trừ biển các sự buông lung của tất cả chúng sinh, khéo léo phân biệt biết rõ biển các sự đúng thời và phi thời, biết biển các phương tiện thiện xảo để giáo hóa chúng sinh luôn luôn đúng thời… tôi làm sao
có thể biết và nói được hạnh nguyện công đức của chư vị.
Này thiện nam! Ở phía Nam có thành tên là Khả lạc, ở đó có vị trưởng giả tên là Vô Thượng Thắng, ông hãy đến đó để thưa hỏi: “Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu hành đạo Bồ-tát?”
Khi đó Đồng tử Thiện Tài cúi đầu đảnh lễ, đi nhiễu quanh vị rành đường biển vô số vòng, nước mắt lưng tròng rồi từ tạ đi về phương Nam.
Đồng tử Thiện Tài thấm nhuần tăng trưởng lòng đại Từ, đại Bi,nuôi dưỡng Đồng cư trí tuệ trang nghiêm, xa lìa nhơ uế phiền não, thể nhập pháp bình đẳng, tâm không buông lung, nhổ sạch gốc rễ bất thiện, diệt trừ tất cả những chướng ngại, tinh tấn kiên cố tu tập Tam-muội không thể nghĩ bàn của Bồ-tát, ánh sáng trí tuệ chiếu soi khắp nơi, được an vui tịch tĩnh, trong ao công đức hoa giải thích nở, viên mãn đại nguyện đầy khắp pháp giới không hề chướng ngại, đạt đến Nhất thiết trí, dốc lòng chuyên cầu đạo chân chánh của Bồ-tát…
Rồi Thiện Tài dần dần đến thành Khả lạc, tìm kiếm trưởng giả Vô Thượng Thắng khắp nơi. Phía Đông thành ấy có khu rừng tên là Ly ưu não diệu trang nghiêm tràng, trưởng giả đó đang ở trong rừng ấy, vô số trưởng giả vây quanh, bàn luận việc nước. Nhân đó vì họ thuyết pháp khiến xa lìa ngã, ngã sở và tất cả các cõi, từ bỏ ganh ghét, làm thanh tịnh biển tâm, an trí tâm thanh tịnh, thường gặp được tất cả chư Phật, được năng lực niềm tin thanh tịnh, thọ trì pháp của chư Phật, phát khởi năng lực Bồ-tát, hành hạnh Bồ-tát, phát sinh ra các năng lực Tam-muội của Bồ-tát, hiển hiện các năng lực trí tuệ của Bồ-tát, diễn nói năng lực chánh niệm của Bồ-tát và ưa thích phát tâm Bồ-đề Vô thượng.
Khi ấy, đến chỗ của trưởng giả, Thiện Tài vì cung kính pháp, đảnh lễ trưởng giả năm vóc sát đất, hồi lâu mới đứng dậy, thưa:
–Thưa Thánh giả! Tôi là Thiện Tài, tôi là Thiện Tài, trước đây, tôi đã phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác nhưng chưa biết Bồ-tát phải làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu hành đạo Bồ-tát để giáo hóa chúng sinh, luôn gặp chư Phật, thưa hỏi chánh pháp, có thể thọ trì mây tất cả các pháp của tất cả chư Phật, chuyên tâm
hướng đến tất cả các môn phương tiện, hành hạnh Bồ-tát ở tất cả các thế giới trong tất cả các kiếp, biết được thần lực tự tại của tất cả chư Phật, thọ trì được tất cả những pháp mà chư Phật đã thọ trì và đạt được thần lực của Phật.
Trưởng giả đáp:
–Lành thay, lành thay! Thiện nam! Ông đã có thể phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.
Này thiện nam! Tôi đã thành tựu pháp môn Tịnh hạnh trang nghiêm đến tất cả các cõi của Bồ-tát, năng lực thần thong không nương tựa, không tạo tác.
Này thiện nam! Pháp môn Tịnh hạnh trang nghiêm đến tất cả các cõi của Bồ-tát là gì?
Này thiện nam! Trong tam thiên đại thiên thế giới này, tất cả cõi của A-tu-la, tất cả Ca-lâu-la, địa ngục, ngạ quỷ, Dạ-ma, La-sát, Cưu-bàn-trà, Càn-thát-bà, thế gian của Nhân phi nhân… trong thế gian, trời Tam thập tam, trời Tu-dạ-ma, trời San-đâu-suất cho đến thế gian của Ma thiên, chỗ cư trú của tất cả các loài ở cõi Dục, tất cả Thiên cung, tất cả Long cung, tất cả các cung điện của loài Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già và các cõi nước, thành ấp, xóm làng của cõi người, tôi đều ở trong đó thuyết pháp, diệt trừ tranh cãi, các tâm giận dữ làm hại người, giải thoát tất cả những trói buộc, được ra khỏi các tù ngục, lìa bỏ sợ hãi, diệt trừ các nghiệp bất thiện như giết hại chúng sinh cho đến tà kiến, không làm việc vua việc nước, xa lìa pháp bất thiện, khiến cho tất cả chúng sinh đều diệt trừ các điều ác, dạy cho họ những nghề nghiệp khéo léo và các phương pháp biện luận, làm lợi ích khiến cho tất cả đều được hoan hỷ, tùy thuận tất cả các chúng ngoại đạo, hiện bày trí tuệ thù thắng vi diệu, xa lìa tà kiến, ưa thích Phật pháp, thuyết pháp khắp cho đến cõi Phạm thiên. Ở trong tam thiên đại thiên thế giới này, cho đến ở trong khắp các thế giới nhiều như số bụi trần trong vô số vô số ức ức cõi Phật tôi luôn giảng nói chánh pháp: Phật pháp, pháp của Bồ-tát, pháp của chúng sinh, pháp của Thanh văn, pháp của Duyên giác, nói về các địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, cõi Diêm-la, hiện bày những điều khổ sở ở các đường ác; nói về các cõi trời, hiện
bày những niềm vui ở cõi trời, nói về pháp thế gian, pháp xuất, thế gian, hiện bày đạo Bồ-tát, từ bỏ những điều xấu ác trong sinh tử; nói về những công đức vi diệu của Nhất thiết trí, diệt trừ khổ ngu si và những điều chướng ngại, muốn khiến cho tất cả chúng sinh xa lìa những niềm vui thế tục, lìa bỏ những điều hư dối, hiểu rõ pháp chân thật, xa lìa nghiệp ác, diệt trừ các phiền não mà vận chuyển bánh xe Chánh pháp thanh tịnh.
Này thiện nam! Tôi chỉ biết pháp môn Tịnh hạnh trang nghiêm đến được tất cả các cõi của Bồ-tát, có năng lực thần thông không nương tựa, không tạo tác, còn các Đại Bồ-tát thành tựu đầy đủ các thần thông, biết rõ các thân trong các cõi Phật, đạt được mắt nhìn thấy khắp nơi, biết các phương pháp ngôn ngữ, năng lực thần thông tự tại, đầy đủ trí tuệ, xa lìa tranh cãi, được tướng lưỡi rộng dài của bậc Đại nhân, phát ra âm thanh vi diệu không thể hư hoại, biết rõ tất cả chư Phật trong ba đời mà không hề có ý tưởng phân biệt, trí tuệ thanh tịnh sáng suốt chiếu soi các pháp cả ba đời và cảnh giới thanh tịnh vô cùng giống như hư không… thì làm sao có thể biết và nói được hạnh nguyện công đức của chư vị.
Này thiện nam! Ở phương Nam có một nước tên là Nan nhẫn, có thành tên là Ca-lăng-già-bà-đề, ở đó có vị Tỳ-kheo tên là Sư Tử Phấn Tấn, ông hãy đến đó hỏi: “Bồ-tát phải làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu hành đạo Bồ-tát?”
Khi ấy, Đồng tử Thiện Tài cúi đầu cung kính đảnh lễ dưới chân trưởng giả, đi nhiễu quanh vô số vòng, chiêm ngưỡng kính mến rồi từ tạ đi về phương Nam. Đi dần về phía Nam, đến thành thuộc nước ấy, Đồng tử Thiện Tài tìm kiếm Tỳ-kheo-ni ấy khắp nơi. Lúc ấy có đại chúng vô số nam nữ nói với Thiện Tài.
Vị Tỳ-kheo-ni này hiện đang ở trong rừng Vương viên nhật quang, dung Chánh pháp làm lợi ích cho tất cả chúng sinh.
Thiện Tài liền đến khu rừng ấy, nhìn khắp nơi thấy một cây lớn tên là Mãn nguyệt phóng ra ánh sáng chiếu soi hàng trăm do-tuần; lại thấy một cây lớn tên là Phổ phú có hình dáng như một chiếc dù lớn, phóng ra ánh sáng màu xanh; lại thấy một cây có hoa tên là Hoa tạng cao như núi Tuyết, rưới xuống những đám mây hoa; lại thấy
một cây lớn tên là Nhu nhuyến có ánh sáng chiếu tỏa khắp nơi và luôn luôn có quả quý báu; lại thấy có một cây lớn tên là Minh tịnh, đẹp đẽ như ngọc ma-ni, không thể nào ví dụ được, sinh ra nhiều châu báu thanh tịnh đẹp đẽ; lại thấy một cây tên là Y, sinh ra kho tàng vô số y phục quý giá, đẹp đẽ; lại thấy cây Hoan hỷ, tự nhiên phát ra những âm thanh vi diệu; lại thấy cây Phổ trang nghiêm hương huân, tỏa ra tất cả các mùi hương thơm, xông khắp mười phương không hề trở ngại; lại thấy trong khu rừng ấy có suối chảy, ao nước, có hàng cây Chiên-đàn xung quanh, trang trí lan can bằng bảy báu, bùn đáy ao toàn bằng Chiên-đàn đen, cát bằng vàng ròng, nước tám công đức tràn đầy, mặt nước phủ đầy hoa Ưu-bát-la, hoa Bát-đàm-ma, hoa Câu-mâu-đà, hoa Phân-đà-lợi… Đua nở tốt tươi có nhiều cây báu xung quanh đẹp đẽ kỳ lạ, dưới mỗi cây có vô số tòa Sư tử, trải bằng vải vóc quý báu, xông nhiều loại hương thơm, giăng nhiều màn báu và phủ trên bằng lưới châu báu màu trắng thanh tịnh, trong lưới linh báu màu vàng, phát ra âm thanh vi diệu, có nơi dưới gốc cây trải tòa Sư tử hoa sen, có nơi trải tòa thơm ngát hoặc tòa đẹp đẽ của cung rồng, tòa Sư tử bằng châu báu, hoặc tòa chiếu ánh sáng thanh tịnh khắp nơi hoặc tòa Sư tử an lạc; mỗi tòa đều có mười vạn tòa Sư tử nhỏ xung quanh, vô cùng đẹp đẽ được rải đầy châu báu như đảo châu báu phía trong; tòa được trải vải vóc mềm mại, tốt đẹp quý giá, cứ dẫm chân xuống thì mất, nhấc chân bước lên thì hiện trở lại, nhiều loài chim lạ cất tiếng hót líu lo, hơn hẳn chim ở vườn Hoan hỷ cõi trời Đế Thích.
Các loại cây trổ hoa thường mưa xuống những đám mây hoa tỏa hương thơm xông khắp nơi, lại phát ra nhiều âm thanh vi diệu hơn cả cây nhạc, cây báu ở giảng đường Thiện pháp nơi cung trời Đế Thích và hay hơn cả tiếng hát của Thiên nữ; vô số trăm ngàn lâu đài nguy nga tráng lệ, ngắm nhìn không chán, hơn hẳn đại thành Thiện hiện ở cõi trời Đế Thích… tất cả những sự vật đẹp đẽ trong khu rừng này, đều như ở cung Phạm thiên, chúng sinh rất thích ngắm nhìn.
Bấy giờ, Thiện Tài thấy khu vườn rừng do hạnh nghiệp của Bồ-tát mà thành, do các căn lành xuất thế gian mà phát khởi, nhờ
cúng dường chư Phật nhiều không thể nghĩ bàn mà có được nên không thể nào bị hủy hoại. Đây là do căn lành thông đạt pháp Như huyễn, nuôi lớn các kho tàng công đức của Tỳ-kheo-ni Sư Tử Phấn Tấn mà thành tựu. Tám bộ trời, rồng và vô số chúng sinh trong tam thiên đại thiên thế giới đều vào trong khu rừng này mà cũng không bị chật hẹp. Vì sao? Vì năng lực oai thần của Tỳ-kheo-ni này là không thể nghĩ bàn.
Khi ấy, Thiện Tài thấy vị Tỳ-kheo-ni ngồi trên khắp tất cả các tòa báu Sư tử, oai nghi đĩnh đạc, đoan nghiêm đẹp đẽ, tâm ý tịch tĩnh, các căn điều phục, như bậc Long tượng, như mặt nước lắng yên, như ngọc như ý, năm dục không nhiễm giống như hoa sen, tâm không sợ hãi như Sư tử chúa, an trú trong giới thanh tịnh như núi Tu-di không thể nào nghiêng đổ; diệt trừ những nóng bức phiền não của chúng sinh như nước hương thơm mát lành bậc nhất, diệt trừ các bệnh như thuốc thang cực hay, được gặp thì không uổng phí như trời Bà-lâu-na, tăng trưởng các căn lành giống như đám ruộng tốt…
Thiện Tài lại thấy vị Tỳ-kheo-ni ấy ngồi nơi một tòa, có nhiều chúng sinh cõi trời Tịnh cư vây quanh, vị ấy vì họ giảng nói pháp môn Bất tận.
Lại thấy vị ấy ngồi nơi một tòa, giảng nói pháp môn Phổ diệu âm thanh cho các chúng sinh cõi Duyệt lạc Phạm thiên đang vây quanh.
Lại thấy vị ấy ngồi nơi một tòa giảng nói pháp môn Thanh tịnh tự tại của Bồ-tát cho vô số các vua trời Tha hóa tự tại, các Thiên tử, Thiên nữ và chư Thiên quyến thuộc đang vây quanh.
Lại thấy vị ấy ngồi nơi một tòa, giảng nói pháp môn Thanh tịnh nhất thiết trang nghiêm cho các vua trời Hóa tự tại các Thiên tử, Thiên nữ và chư Thiên quyến thuộc vây quanh.
Lại thấy vị ấy ngồi nơi một tòa, giảng nói pháp môn Tâm tạng toàn phục cho các vị vua trời Đâu-suất, các Thiên tử, Thiên nữ và chư Thiên quyến thuộc đang vây quanh.
Lại thấy vị ấy ngồi nơi một tòa, giảng nói pháp môn Vô lượng trang nghiêm cho các vua trời Dạ-ma, các Thiên tử, Thiên nữ và
chư Thiên quyến thuộc đang vây quanh.
Lại thấy vị ấy ngồi nơi một tòa, giảng nói pháp môn Yểm ly cho các vua trời Đế Thích, các Thiên tử, Thiên nữ và chư Thiên quyến thuộc đang vây quanh.
Lại thấy vị ấy ngồi nơi một tòa, giảng nói pháp môn Thiện phương tiện, cứu hộ chúng sinh cho Long vương Bà-già-la, Long vương Thập Quang Minh, Long vương Nan-đà Bạt-nan-đà, Long vương Ma-na-tư, Long vương Y-na-bàn-na, Long vương A-nậu-đạt, các Long tử, Long nữ và các quyến thuộc loài rồng vây quanh.
Lại thấy vị ấy ngồi nơi một tòa, giảng nói pháp môn Vô tận cho Thiên vương Đề-đầu-lại-tra, các Càn-thát-bà nam nữ và các quyến thuộc đang vây quanh.
Lại thấy vị ấy ngồi nơi một tòa, giảng nói pháp môn Pháp giới phương tiện trí trang nghiêm cho các chúa Ma-hầu-la-già, A-tu-la và các quyến thuộc đang vây quanh.
Lại thấy vị ấy ngồi nơi một tòa, giảng nói pháp môn không sợ hãi nơi biển cho các vua Ca-lâu-la có thế lực lớn và các quyến thuộc đang vây quanh.
Lại thấy vị ấy ngồi nơi một tòa, giảng nói pháp môn Phật hạnh quang minh cho các vua Khẩn-na-la và các quyến thuộc đang vây quanh.
Lại thấy vị ấy ngồi nơi một tòa, giảng nói pháp môn Phật hỷ cho các vua Ma-hầu-la-già ở núi mây và các quyến thuộc đang vây quanh.
Lại thấy vị ấy ngồi nơi một tòa, giảng nói pháp môn Thắng thú cho vô số nam nữ, đồng nam, đồng nữ, và các quyến thuộc đang vây quanh.
Lại thấy vị ấy ngồi nơi một tòa, giảng nói pháp môn Khởi đại Từ bi cho vua loài La-sát thường cướp đi mạng sống của chúng sinh, và các quyến thuộc đang vây quanh.
Lại thấy vị ấy ngồi nơi một tòa, giảng nói pháp môn Thắng trí quang minh cho những người ưa thích quả vị Thanh văn và các quyến thuộc đang vây quanh.
Lại thấy vị ấy ngồi nơi một tòa, giảng nói pháp môn Minh tịnh Như Lai công đức quang minh cho những người ưa thích quả vị Duyên giác và các quyến thuộc đang vây quanh.
Lại thấy vị ấy ngồi nơi một tòa, giảng nói pháp môn Phổ môn Tam-muội trí tuệ quang minh cho những người ưa thích pháp Đại thừa, và những người quyến thuộc đang vây quanh.
Lại thấy vị ấy ngồi nơi một tòa, giảng nói pháp môn Nhất thiết Phật đại nguyện cho những Bồ-tát mới phát tâm và các quyến thuộc đang vây quanh.
Lại thấy vị ấy ngồi nơi một tòa, giảng nói pháp môn Tam-muội ly cấu cho những Bồ-tát ở Địa thứ hai và các quyến thuộc đang vây quanh.
Lại thấy vị ấy ngồi nơi một tòa, giảng nói pháp môn Tịch tĩnh trang nghiêm cho những Bồ-tát Địa thứ ba và các quyến thuộc đang vây quanh.
Lại thấy vị ấy ngồi nơi một tòa, giảng nói pháp môn Nhất thiết trí thế lực cảnh giới cho những Bồ-tát Địa thứ tư và các quyến thuộc đang vây quanh.
Lại thấy vị ấy ngồi nơi một tòa, giảng nói pháp môn Tịnh tâm hoa tạng cho những Bồ-tát Địa thứ năm và các quyến thuộc đang vây quanh.
Lại thấy vị ấy ngồi nơi một tòa, giảng nói pháp môn Minh tịnh tạng cho những Bồ-tát Địa thứ sáu và các quyến thuộc đang vây quanh.
Lại thấy vị ấy ngồi nơi một tòa, giảng nói pháp môn Phổ địa tạng cho những Bồ-tát Địa thứ bảy và các quyến thuộc đang vây quanh.
Lại thấy vị ấy ngồi nơi một tòa, giảng nói pháp môn Pháp giới pháp thân cảnh giới cho những Bồ-tát Địa thứ tám và các quyến thuộc đang vây quanh.
Lại thấy vị ấy ngồi nơi một tòa, giảng nói pháp môn Vô hữu vô trước trang nghiêm cho các Bồ-tát Địa thứ chín và các quyến thuộc đang vây quanh.
Lại thấy vị ấy ngồi nơi một tòa, giảng nói pháp môn Vô ngại Tam-muội cho các Bồ-tát Địa thứ mười và các quyến thuộc đang vây quanh.
Lại thấy vị ấy ngồi nơi một tòa, giảng nói pháp môn Trí tuệ kim cương cho các lực sĩ kim cương và các quyến thuộc đang vây quanh…
Thiện Tài thấy vị Tỳ-kheo-ni ấy ngồi trên tất cả các tòa như vậy, có tất cả các loài, tất cả chúng sinh và các quyến thuộc vây quanh, giảng nói về căn lành cho những người đang gieo trồng căn lành, giảng nói pháp làm tăng trưởng tất cả các căn lành cho những người đang tăng trưởng căn lành, tùy theo sự thích ứng của họ mà thuyết pháp, làm cho họ đạt đến quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác không hề thoái chuyển. Vì sao? Vì vị Tỳ-kheo-ni này đã thành tựu trăm vạn vô số môn Bát-nhã ba-la-mật như: môn Bát-nhã ba-la-mật có mắt nhìn thấy khắp nơi, môn Bát-nhã ba-la-mật giảng nói tất cả các Phật pháp, môn Bát-nhã ba-la-mật phân biệt pháp giới, môn Bát-nhã ba-la-mật phá tan tất cả những chướng ngại, môn Bát-nhã ba-la-mật làm phát sinh và tăng trưởng tất cả các pháp lành của chúng sinh, môn Bát-nhã ba-la-mật trang nghiêm thù thắng, môn Bát-nhã ba-la-mật về kho tàng vô ngại, môn Bát-nhã ba-la-mật pháp giới viên mãn, môn Bát-nhã ba-la-mật kho tàng tâm thanh tịnh, môn Bát-nhã ba-la-mật kho tàng an lạc của tất cả chúng sinh, đạt được trăm vạn vô số môn Bát-nhã ba-la-mật như vậy. Tỳ-kheo-ni ở trong khu rừng này giáo hóa chúng sinh nào thì họ cũng đều được không thoái chuyển nơi đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.
Khi ấy, Thiện Tài thấy những điều kỳ diệu, Đại Bồ-tát của Tỳ-kheo-ni Sư Tử Phấn Tấn như: những đồ dùng sinh hoạt trong khu rừng, kinh hành oai nghi, tòa báu sư tử, đại chúng quyến thuộc, các công đức kỳ diệu, thần lực tự tại, âm thanh vi diệu… Thấy những điều kỳ đặc ấy xong lại nghe những âm thanh vi diệu khen ngợi pháp không thể nghĩ bàn, Thiện Tài được vô lượng mây pháp thấm nhuần, thân tâm thư thái, năm vóc sát đất cung kính đảnh lễ. Vừa muốn quay lại đi nhiễu, Thiện Tài thấy vị Tỳ-kheo-ni ngồi
trên tất cả các tòa, rồi thấy thân của mình và vô số cây cối trong khu rừng đều quay về bên phải, đi nhiễu quanh vô số vòng. Thấy như thế xong, Thiện Tài chắp tay cung kính, đứng qua một bên thưa:
–Thưa Đại thánh! Trước đây, tôi đã phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác nhưng chưa biết Bồ-tát phải làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu hành đạo Bồ-tát? Kính xin Đại thánh giảng nói cho tôi.
–Này thiện nam! Tôi đã thành tựu pháp môn Nhất thiết trí để của Bồ-tát
–Thưa Đại thánh! Thế tánh của pháp môn ấy như thế nào?
–Này thiện nam! Pháp môn này là ánh sáng trí tuệ trang nghiêm, ở trong một niệm chiếu soi cả ba đời.
–Thưa Đại thánh! Cảnh giới của pháp môn ánh sáng trí tuệ trang nghiêm như thế nào?
–Này thiện nam! Khi tôi nhập vào pháp môn này, lúc Tam-muội Chánh thọ Nhất thiết pháp đang hiện tiền thì ở mỗi chỗ chư Phật trong tất cả thế giới khắp mười phương khi còn là Bồ-tát ở cung trời Đâu-suất, từ nơi thân của tôi phát ra các ý sinh thân, nhiều như bụi trần trong vô số cõi Phật, để đển cung kính lễ bái.
Lại đem các loại hoa thơm, chuỗi ngọc, các loại tua báu đẹp, hương bột, hương xoa, y phục, dù lòng, cờ phướn, các loài hoa quý cho đến tất cả những dụng cụ đẹp đẽ như mây, lưới báu, màn báu, tòa báu… để cúng dường Đức Như Lai. Như sự cúng dường ở trời Đâu-suất, lúc giáng thần vào thai mẹ, sinh ra ở hoàng cung, xuất gia học đạo, đến gốc Bồ-đề, thành bậc Tối Chánh Giác, vận chuyển bánh xe chánh pháp trong cõi trời, cõi người và phi nhân cho đến lúc nhập Niết-bàn thì sự cúng dường cũng như vậy.
Chúng sinh nào biết được sự cúng dường của tôi đều được không thoái chuyển nơi quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, chúng sinh nào đến chỗ tôi, tôi đều giảng nói môn Bát-nhã ba-la-mật cho họ. Tôi không khởi tưởng phân biệt chúng sinh, không chấp tướng chúng sinh, biết tất cả các pháp ngôn ngữ nhưng không hề lệ thuộc ngôn ngữ, thấy được tất cả chư Phật nhưng không hề chấp
tướng chư Phật, vì đã hiểu sâu xa về Pháp thân, thọ trì tất cả các chánh pháp Phật mà không hề chấp tướng chánh pháp vì hiểu rõ các tướng chân thật của chư Phật. Trong mỗi niệm tôi đều ở khắp pháp giới nhưng cũng không chấp thủ tướng pháp giới vì hiểu rõ tất cả các pháp đều như huyễn.
Này thiện nam! Tôi chỉ biết pháp môn Nhất thiết trí để của Bồ-tát, còn các Đại Bồ-tát thấu đạt tất cả các pháp giới không chỉ nương trú, chỉ một thân ngồi kiết già mà cũng đầy cả pháp giới, bên trong thân có thể hiện tất cả các cõi Phật, trong một niệm có thể đến được chỗ tất cả chư Phật, bên trong thân có thể hiển hiện thần lực của tất cả chư Phật, có thể dùng chỉ một sợi lông mà nhấc vô số các thế giới Phật; trong một sợi lông có thể thể hiện được sự thành hoại của vô số các thế giới; trong một niệm, giáo hóa được vô số vô số chúng sinh; trong một niệm bao gồm được vô số vô số kiếp… thì làm sao tôi có thể biết và nói hạnh nguyện công đức của chư vị.
Này thiện nam! Ở phương Nam, có một nước tên là Hiểm nạn, có thành tên Bảo trang nghiêm, ở đó có một cô gái tên là Bà-tu-mật-đa, ông hãy đến đó để hỏi: “Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu hành đạo Bồ-tát?”
Khi ấy, Đồng tử Thiện Tài cúi đầu đảnh lễ dưới chân vị Tỳ-kheo-ni, đi nhiễu quanh vô số vòng, chiêm ngưỡng kính lễ rồi từ tạ đi về hướng Nam.
Thiện Tài soi sang tâm mình bằng ánh sáng trí tuệ lớn, thọ trì đầy đủ Nhất thiết chủng trí, chánh niệm tư duy về thật tướng các pháp, kiến lập kho tàng các Đà-la-ni tất cả ngôn ngữ, tu hành thọ trì kho tàng các Đà-la-ni về tất cả bánh xe chánh pháp, làm nơi nương tựa cho chúng sinh, tăng trưởng năng lực đại Từ bi, phương tiện quán sát Nhất thiết chủng trí, viên mãn thệ nguyện lớn thanh tịnh ngang bằng pháp giới, ánh sáng trí tuệ thanh tịnh chiếu đến các chúng sinh khắp mười phương, năng lực ánh sáng của tất cả các thần thông trang nghiêm tràn ngập tất cả các thế giới khắp mười phương, thành tựu hoàn toàn các hạnh nghiệp của Bồ-tát… Rồi Thiện Tài dần dần đi đến thành Bảo trang nghiêm ở nước Hiểm nạn tìm hỏi Bà-tu-mật-đa hiện đang ở đâu?
Lúc ấy, có người vì không biết cô gái ấy là người có trí tuệ sâu xa nên suy nghĩ: “Vị Đồng tử này oai nghi, đĩnh đạc, tâm ý tịch tĩnh, các căn thuần thục, xa lìa buông lung, điên đảo, loạn động, niệm và tuệ luôn hiện rõ ràng trước mặt, lời nói dịu dàng, không chấp hình sắc, chánh niệm tư duy về pháp tướng sâu xa, không còn biếng trễ, tâm như biển cả, vị này không phải là người điên đảo, đắm nhiễm ái dục, không hề có tưởng về tình dục, không đắm chìm trong bùn dục, không lệ thuộc các căn, ra khỏi cảnh giới của ma, không phục tùng theo năm dục, không bị sự trói buộc của tất cả các ma việc không nên làm thì chẳng làm… thì có ý gì mà lại tìm cô gái ấy!” Trong đó, cũng có một người, vì trước đó đã biết cô gái ấy là người có trí tuệ nên nói:
–Lành thay, Đồng tử! Ông được căn lành lớn mới có thể tìm cầu cô gái có trí tuệ sâu xa này.
Này Đồng tử! Cô gái ấy chuyên tâm cầu quả vị Phật, muốn giáo hóa tất cả chúng sinh, nhổ sạch gai ái dục, phá tan các tưởng.
Này thiện nam! Hiện nay cô ấy đang ở trong thâm cung tại thành này. Nghe những lời ấy xong, Thiện Tài vô cùng hoan hỷ, đi đến cổng thành, nhìn thấy cung điện to lớn, trang trí đẹp đẽ, mười lớp tường báu xây xung quanh, có mười hàng cây Đa-la quý báu, mười lớp hào sâu chứa đầy nước đủ tám công đức, đáy hào rải cát bằng vàng, mặt nước phủ đầy các loại hoa sen báu đẹp đẽ: hoa Ưu-bát-la, hoa Bát-đàm-ma, hoa Câu-ma-đà, hoa Phân-đà-lợi chen nhau đua nở, tỏa hương thơm ngát, có thể chuyển hóa tâm người, không sinh cấu nhiễm, các cung điện nhà cửa, lâu đài trang trí bằng vô số vật báu, đất bằng lưu ly xanh được rưới nước thơm, xông ướp trầm hương và xoa hương Chiên-đàn, lưới báu bao phủ, lại treo nhiều linh vàng Diêm-phù-đàn, phát ra âm thanh êm tai rưới xuống các loại hoa quý nhiều như mây, những sự đẹp đẽ trang nghiêm nhiều không thể tả xiết, kho báu kim cương, ma-ni, trân châu luôn đầy nhà cửa, mười loại vườn rừng vô cùng đẹp đẽ.
Khi ấy, Thiện Tài thấy cô gái đang ngồi trên tòa báu sư tử, tướng mạo đoan nghiêm, hình dáng xinh đẹp, thân hình như vàng ròng, mắt và tóc xanh biếc, không cao không thấp, không trắng
không đen, thân thể hoàn hảo, tất cả cõi Dục không ai sánh bằng, huống là đẹp hơn, đời không ai sánh kịp cô ta biết hoàn hảo về pháp văn tự, các nghề nghiệp khéo léo và các biện luận, thành tựu được trí huyễn và phương tiện của Bồ-tát, dùng vô số châu báu trang sức nơi thân, có lưới báu che phủ, đầu đội mão cõi trời, tất cả các đại chúng vây quanh đều tu hành điều thiện, có cùng hạnh nguyện thành tựu căn lành không hề trở ngại, đầy đủ kho báu công đức vô tận, thân tỏa ánh sáng chiếu khắp tất cả, ai gặp được ánh sáng này cũng đều hoan hỷ an vui, thân tâm thư thái và không còn nóng bức phiền não.
Khi ấy, Thiện Tài cúi đầu đảnh lễ dưới chân cô gái, đi nhiễu quanh vô số vòng, cung kính chắp tay đứng qua một bên, thưa:
–Thưa Đại thánh! Trước đây, tôi đã phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác nhưng chưa biết Bồ-tát phải làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu hành đạo Bồ-tát.
Cô gái đáp:
–Này thiện nam! Tôi đã thành tựu pháp môn Ly dục thật tế thanh tịnh. Nếu chư Thiên nhìn thấy tôi thì tôi là Thiên nữ, nếu người nhìn thấy tôi thì tôi là người nữ, cho đến nếu phi nhân nhìn thấy tôi là phi nhân nữ, thân hình đẹp đẽ, ánh sáng thân thể thù thắng không ai sánh bằng. Chúng sinh nào bị dục trói buộc dắt dẫn mà tìm đến chỗ tôi, tôi giảng nói pháp giúp họ được hoàn toàn lìa dục, đạt được Tam-muội không lệ thuộc cảnh giới. Chúng sinh nào thấy tôi, sẽ đạt được Tam-muội hoan hỷ, chúng sinh nào nói chuyện với tôi sẽ đạt được Tam-muội diệu âm vô ngại, chúng sinh nào nắm tay tôi, sẽ được Tam-muội đến tất cả các cõi Phật, chúng sinh nào ngủ chung với tôi sẽ đạt được Tam-muội ánh sáng giải thoát, chúng sinh nào trông thấy tôi sẽ đạt được Tam-muội các hạnh tịch tĩnh, chúng sinh nào thấy tôi lớn tiếng sẽ đạt được Tam-muội phá tan các ngoại đạo, chúng sinh nào ngắm nhìn tôi sẽ đạt được Tam-muội ánh sang của tất cả cảnh giới chư Phật, chúng sinh nào gần tôi sẽ đạt được Tam-muội giáo hóa tất cả chúng sinh, chúng sinh nào tiếp xúc tôi sẽ đạt được Tam-muội kho tàng bí mật của công đức. Tất cả các loại chúng sinh như vậy, nếu tìm đến tôi
đều đạt được pháp môn Ly dục thật tế.
Thiện Tài thưa:
–Thưa Đại thánh! Thuở xưa Đại thánh gieo trồng các căn lành ở nơi nào và tu những hạnh nghiệp đề đạt được pháp môn này?
Này thiện nam! Thuở quá khứ có Phật hiệu là Thường Trụ Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác xuất hiện ở đời. Đức Phật ấy vì lòng thương tưởng, làm lợi ích cho chúng sinh mà vào thành An lạc. Phật vừa đặt chân lên cổng thành ngoài, lập tức Đại địa liền chấn động sáu cách, thành ấy tự nhiên rộng lớn kỳ diệu, được trang trí bằng nhiều vật báu, rải nhiều loại hoa, tự nhiên phát ra âm thanh vui vẻ, phóng ra ánh sáng lớn, tất cả các vị trời đứng đầy khắp hư không, hiện ra những điều kỳ đặc như trong kinh Phật Nhập Đại Thành đã nói.
Này thiện nam! Lúc ấy, tôi là vợ của một vị trưởng giả, tôi tên là Thiện Nữ, thấy những điều kỳ đặc như thế, liền cùng với chồng đi ra đường, cúng dường Đức Như Lai ấy chiếc mão cõi trời quý báu đẹp đẽ. Khi ấy Văn-thù-sư-lợi là thị giả của Phật, giảng nói pháp cho tôi, khiến tôi phát tâm vô thượng.
Này thiện nam! Tôi chỉ biết được pháp môn Ly dục thật tế này, còn các Đại Bồ-tát thành tựu kho tàng vô số trí tuệ phương tiện và trí tuệ rộng lớn, cảnh giới trí tuệ không ai phá hoại được… thì làm sao tôi có thể biết và nói được hạnh nguyện công đức của chư vị.
Này thiện nam! Về phương Nam có thành tên là Thủ-bà-ba-la, ở đó có trưởng giả tên là An Trụ. Vị ấy thường cúng dường tháp Phật Chiên-đàn. Ông hãy đến đó để thưa hỏi: “Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu hành đạo Bồ-tát?”
Khi ấy, Đồng tử Thiện Tài cúi đầu cung kính đảnh lễ dưới chân cô gái ấy rồi đi về phía Nam.
Đi dần về thành ấy, Thiện Tài đến chỗ của trưởng giả thưa:
–Thưa Đại thánh! Trước đây, tôi đã phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác nhưng chưa biết Bồ-tát phải làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu hành đạo Bồ-tát?
Trưởng giả đáp:
–Này thiện nam! Tôi đã thành tựu pháp môn Bất diệt độ tế của Bồ-tát. Trụ trong pháp môn này, nhìn thấy được tất cả các thế giới khắp mười phương. Chư Phật quá khứ, hiện tại, vị lai đều không hề nhập Niết-bàn, trừ khi phương tiện giáo hóa chúng sinh mới vào diệt độ.
Này thiện nam! Khi mở cửa tháp Phật Chiên-đàn, từng niệm từng niệm, tôi đều chánh niệm tư duy về Tam-muội Vô tận Phật tánh. Trong mỗi niệm, tôi đạt được vô thượng vô biên các pháp vi diệu thù thắng.
–Thưa Đại thánh! Cảnh giới của Tam-muội ấy như thế nào?
–Này thiện nam! Khi nhập vào Tam-muội này, tôi thấy Đức Phật Ca-diếp, Đức Phật Câu-na-hàm Mâu-ni, Đức Phật Thi-khí, Đức Phật Tỳ-bà-thi, Đức Phật Đề-xá, Đức Phật Phất Diệu, Đức Phật Vô Thượng Thắng, Đức Phật Vô Thượng Liên Hoa… Ở thế giới này, thấy chư Phật nhiều vô số vô số như vậy, nhiều bằng số bụi trần trong Diêm-phù-đề, cho đến nhiều bằng số bụi trần trong vô số vô số cõi Phật.
Thấy các Đức Phật ấy từ khi mới phát tâm, thần lực tự tại, tất cả các đại hạnh nguyện các pháp Ba-la-mật thanh tịnh vi diệu, lần lượt thành tựu các địa của Bồ-tát, đạt được pháp nhẫn sâu xa, thu phục các ma, tăng trưởng và thành tựu đạo quả Bồ-đề tự tại, làm thanh tịnh các cõi Phật. Ở giữa vô số đại chúng giáo hóa chúng sinh phóng ánh sáng lớn, vận chuyển bánh xe pháp thanh tịnh, thần lực biến hóa… tất cả tôi đều chánh niệm tư duy và dùng trí tuệ phân biệt được các Phật pháp ấy để hiện bày cho chúng sinh. Tôi lại thấy được Đức Phật Di-lặc và tất cả chư Phật đời vị lai, Đức Phật Lô-xá-na và tất cả chư Phật đời hiện tại cũng vậy.
Cũng như ở thế giới này, thấy biết được tất cả chư Phật, các Thanh văn, Duyên giác và Bồ-tát ở ba đời trong khắp mười phương cũng vậy.
Này thiện nam! Tôi chỉ biết được pháp môn Bất diệt độ tế này của Bồ-tát, còn các Đại Bồ-tát trong một niệm, biết rõ tất cả các pháp trong ba đời, quán niệm về biên giới của chúng luôn luôn bình đẳng, không phân biệt, ở chỗ Đức Phật ở, ở trong tất cả các kiếp mà
không hề có tưởng về kiếp, tùy thuận theo chánh pháp bình đẳng của tất cả chư Phật; Như Lai và ngã của tất cả chúng sinh đều như nhau không khác, trí tuệ thanh tịnh trang nghiêm chiếu sáng cả ba cõi, thành tựu oai nghi không thay đổi của chư Phật và phân biệt được cảnh giới của tất cả pháp giới… thì làm sao có thể biết và nói được hạnh nguyện công đức của chư vị.
Này thiện nam! Về phương Nam có núi tên là Quang minh, ở đó có Bồ-tát tên là Quán Thế Âm, ông hãy đến đó thưa hỏi: “Bồ-tát phải làm thế nên để học hạnh Bồ-tát và tu hành đạo Bồ-tát?”
Khi ấy, Đồng tử Thiện Tài cúi đầu cung kính đảnh lễ dưới chân Trưởng giả An Trụ, đi nhiễu quanh vô số vòng, chime ngưỡng kính lễ, rồi từ tại đi về phương Nam.
Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm - Quyển 51 - Phẩm 34: Nhập Pháp Giới (Phần 8)
KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT
HOA NGHIÊM
QUYỂN 51
Phẩm 34: NHẬP PHÁP GIỚI (Phần 8)
Bấy giờ, chánh niệm tư duy về lời dạy của Trưởng giả ấy, Đồng tử Thiện Tài tùy thuận theo tạng pháp giải thoát của Bồ-tát, chánh niệm về những ức niệm của Bồ-tát, lần lượt phân biệt về tất cả chư Phật và pháp chư Phật, nhất tâm chánh niệm dòng pháp chư Phật, nhớ nghĩ thọ trì pháp chư Phật ấy và các pháp trang nghiêm làm tăng trưởng Bồ-đề, chánh niệm tư duy về những hạnh nghiệp không thể nghĩ bàn của tất cả chư Phật… rồi dần dần Thiện Tài đi đến núi Quang minh.
Lên núi ấy và tìm kiếm khắp nơi, Thiện Tài nhìn thấy ở trên sườn núi phía Tây, đâu đâu cũng có suối chảy, ao tắm, cây rừng tốt tươi, đất đỏ mềm mại, Bồ-tát Quán Thế Âm đang ngồi kiết già trên bảo tòa bằng kim cương, vô số Bồ-tát cung kính vây quanh, Bồ-tát đang giảng nói kinh Đại Từ Bi cho họ. Nhìn bao quát mọi điều ấy xong, Thiện Tài vô cùng hoan hỷ chắp tay, chăm chú nhìn không chớp mắt rồi suy nghĩ: “Thiện tri thức tức là Như Lai, Thiện tri thức tức là mây tất cả các pháp, Thiện tri thức là kho tàng các công đức, Thiện tri thức tức châu báu khắp mười phương, Thiện tri thức rất khó thấy, khó gặp, Thiện tri thức là kho tàng trí tuệ vô tận, Thiện tri thức là núi chúa công đức, Thiện tri thức là người khai mở, dẫn dắt về pháp môn Nhất thiết trí, có thể khiến cho tất cả đều được thể nhập biển Nhất thiết chủng trí và đạt đạo quả Vô thượng Bồ-đề hoàn toàn thanh tịnh.”
Khi ấy, từ xa nhìn thấy Thiện Tài Bồ-tát Quán Thế Âm nói:
–Lành thay, hãy đến đây Đồng tử! Ông chuyên cầu Đại thừa
để giáo hóa chúng sinh, tâm ngay thẳng, tâm soi xét, ưa thích cầu Phật pháp, nuôi lớn lòng đại Bi để cứu giúp tất cả, hướng đến hạnh Phổ Hiền, thành tựu tất cả các đại nguyện thanh tịnh viên mãn, mong muốn được nghe và thọ trì tất cả mây pháp của hết thảy chư Phật, nuôi lớn căn lành không biết nhàm chán, thuận theo không trái với lời dạy của Thiện tri thức, được sinh khởi từ biển lớn công đức trí tuệ của Văn-thù-sư-lợi, thành tựu căn lành, được Tam-muội ánh sáng tự tại của Phật, không còn tâm biếng trễ chuyên tâm cầu chánh pháp, thường gặp chư Phật, từ bỏ các điều ác, tu tập các hạnh lành và trí tuệ thành tựu viên mãn thanh tịnh như hư không.
Khi ấy, Thiện Tài đến chỗ Quán Thế Âm, cúi đầu đảnh lễ, nhiễu quanh vô số vòng, cung kính chắp tay đứng qua một bên và thưa:
–Thưa Đại thánh! Trước đây, tôi đã phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác nhưng chưa biết Bồ-tát phải làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu hành đạo Bồ-tát?
Bồ-tát Quán Thế Âm đáp:
–Lành thay, lành thay, này thiện nam! Ông mới có thể phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.
Này thiện nam! Tôi đã thành tựu hạnh ánh sáng của pháp môn đại Bi, giáo hóa thành tựu tất cả chúng sinh, luôn ở chỗ của tất cả chư Phật, ứng thân hóa độ ở đâu tùy theo chỗ thích ứng của mỗi một chúng sinh mà tôi đều thị hiện ở trước mặt; hoặc dung pháp Bố thí để giáo hóa chúng sinh, cho đến dùng pháp Đồng sự để giáo hóa chúng sinh, hiển hiện thân sắc đẹp đẽ không thể nghĩ bàn để giáo hóa chúng sinh, phóng ra lưới ánh sáng lớn, diệt trừ nóng bức phiền não của các chúng sinh, phát ra âm thanh vi diệu để hóa độ họ, oai nghi thuyết pháp, thần lực tự tại, phương tiện giác ngộ, hiện ra thân biến hóa, hiện ra thân cùng loài, cho đến ở chung để giáo hóa chúng sinh.
Này thiện nam! Khi hành hạnh Ánh sáng về pháp môn đại Bi, tôi phát thệ nguyện rộng lớn tên là “Giáo hóa tất cả chúng sinh” vì muốn khiến cho tất cả đều được xa lìa sợ hãi trong các đường ác, những sợ hãi về khổ sở, sợ hãi về ngu si, sợ hãi về trói buộc, sợ hãi
bị giết hại, sợ hãi về nghèo khổ, sợ hãi về không sống nỗi, sợ hãi về tranh cãi, sợ hãi về đám đông, sợ hãi về sự chết, sợ hãi các đường ác, sợ hãi về các cõi, sợ hãi sự không đồng ý, sợ hãi về sự thương và không thương, sợ hãi về tất cả các điều ác, sợ hãi những sự bức bách của thân và tâm, sợ hãi buồn rầu…
Này thiện nam! Tôi làm phát sinh ra pháp môn chánh niệm về hiện tại gọi là pháp môn Tự luân, xuất hiện các thân của tất cả chúng sinh, dùng nhiều phương tiện, tùy theo sự thích ứng của chúng sinh mà diệt trừ những sự sợ hãi rồi thuyết pháp cho họ, khiến cho họ phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác không lúc nào thoái chuyển và luôn luôn đúng thời.
Này thiện nam! Tôi chỉ biết hạnh ánh sáng của pháp môn đại Bi này của Bồ-tát, còn các Đại Bồ-tát thành tựu tất cả những nguyyện lớn của Phổ Hiền, thành tựu hoàn toàn các hạnh Phổ Hiền, không gián đoạn dòng chảy tất cả căn lành, không gián đoạn dòng chảy Tam-muội của tất cả Bồ-tát, dòng chảy tất cả các kiếp, tu hành hạnh Bồ-tát chưa từng đoạn dứt dòng chảy ba đời, biết rõ hoàn toàn sự thành hoại của dòng chảy tất cả các thế giới, chấm dứt dòng chảy các căn bất thiện của tất cả chúng sinh, làm phát sinh dòng chảy các căn lành của tất cả chúng sinh, diệt trừ dòng chảy của tất cả các sinh tử… thì làm sao tôi có thể biết và nói được hạnh nguyện công đức của chư vị.
Khi ấy, ở phương Đông, có vị Bồ-tát tên là Chánh Thú đi đến chỗ đó, đứng trên đỉnh núi Kim cương. Khi vị ấy đến núi này, thế giới Ta-bà chấn động sáu cách, có nhiều châu báu đẹp đẽ, phóng ra ánh sáng lớn che lấp cả ánh sáng của mặt trời, mặt trăng, trời Đế Thích, Phạm thiên và ánh sáng của tám bộ trời, rồng…, làm cho tất cả các ánh sáng ấy đều như tối đen. Ánh sáng này chiếu đến khắp các địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh và chỗ của vua Diêm-la, diệt trừ hết các khổ, đoạn trừ những phiền não và các bệnh khổ, rưới xuống mưa châu báu tràn đầy cõi Phật cho đến mưa xuống những đám mưa mây đẹp đẽ để cúng dường Như Lai và tùy theo đối tượng thị hiện thân hình, sau đó mới đi đến chỗ của Bồ-tát Quán Thế Âm.
Lúc đó, Quán Thế Âm hỏi Thiện Tài:
–Này thiện nam! Ông có thấy Bồ-tát Chánh Thú trong chúng hội này không?
Thiện Tài đáp:
–Thưa vâng, tôi đã thấy.
Này thiện nam! Ông hãy đến vị ấy để thưa hỏi: “Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu hành đạo Bồ-tát?”
Thiện Tài liền cúi đầu cung kính đảnh lễ dưới chân Bồ-tát Quán Thế Âm, nhiễu quanh vô số vòng, ngắm nhìn không rời mắt, chánh niệm về lời dạy của bậc Thánh để thâm nhập biển trí rồi từ tạ. Đến chỗ Bồ-tát Chánh Thú, cúi đầu đảnh lễ dưới chân, nhiễu quanh bên phải xong, cung kính chắp tay đứng qua một bên, thưa:
–Thưa Đại thánh! Trước đây tôi đã phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác nhưng chưa biết Bồ-tát phải làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu hành đạo Bồ-tát?
–Này thiện nam! Tôi đã thành tựu pháp môn Bước đi nhanh chóng rộng khắp.
–Thưa Đại thánh! Đại thánh đã thành tựu pháp môn này ở chỗ Đức Phật nào, cõi đó cách đây bao xa và từ khi thành tựu đến nay đã được bao lâu?
Này thiện nam! Điều này rất khó biết, tất cả trời, người và phi nhân đều không thể biết, chỉ có bậc tinh tấn không thoái lui, gần gũi Thiện tri thức, Đức Phật hộ niệm, đầy đủ căn lành, tâm ngay thẳng và thanh tịnh, đạt được các căn như Bồ-tát, khai mở mắt trí tuệ, học rộng hiểu nhiều và cảnh giới của Bồ-tát mới có thể biết được.
Kính xin Đại thánh giảng nói cho tôi, tôi sẽ nương theo thần lực Phật và năng lực Thiện tri thức để được tin hiểu.
Bồ-tát Chánh Thú đáp:
–Này thiện nam! Tôi đã đạt được pháp môn này từ chỗ Đức Phật Diệu Đức, ở cõi Diệu tạng. Từ đó đến nay đã trải qua các kiếp nhiều như số bụi trần trong vô số cõi Phật. Trong mỗi niệm, tôi đi được số bước bằng số bụi trần trong vô số cõi Phật, mỗi bước đi qua được các thế giới nhiều bằng số bụi trần trong vô số cõi
Phật, các nước tôi đi qua đều có Đức Phật ở đó. Tôi dùng tất cả những phẩm vật cúng dường của Bồ-tát để cúng dường chư Phật. Biển các chúng sinh trong tất cả các nước ấy tôi đều biết rõ, phân biệt các căn, tùy theo sự thích ứng mà giảng nói pháp, phát ra lưới ánh sáng lớn chiếu khắp mười phương, diễn nói chánh pháp bằng âm thanh vi diệu, làm lợi ích và độ thoát các chúng sinh ấy, cho đến mười phương cũng như vậy.
Này thiện nam! Tôi chỉ biết pháp môn bước đi nhanh chóng rộng khắp này của Bồ-tát, còn các Đại Bồ-tát đối với khắp tất cả mười phương, không nơi nào mà không đến, vô số cảnh giới không thể hủy hoại, pháp thân thanh tịnh tràn đầy Phật giáo, phân biệt biết rõ các đường chúng sinh, làm viên mãn tất cả các cõi, thuận theo tất cả các pháp, quán sát bình đẳng về ba đời, nói pháp bình đẳng, tùy thuận theo thế gian không chấp thủ vào đạo và đến khắp các cõi không vướng không ngại… thì làm sao tôi có thể biết và nói được hạnh nguyện công đức của chư vị.
Này thiện nam! Về phương Nam có thành tên là Ba-la-ba-đề, ở đó có vị trời tên là Đại Thiên, ông hãy đến đó để hỏi “Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu hành đạo Bồ-tát?”
Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài cúi đầu cung kính đảnh lễ Bồ-tát Chánh Thú, nhiễu quanh vô số vòng, chiêm ngưỡng kính mến rồi tạ từ đi về phương Nam.
Khi ấy Đồng tử Thiện Tài chánh niệm tư duy về hạnh không chướng ngại của Bồ-tát, dốc lòng chuyên cầu cảnh giới trí tuệ của Bồ-tát Chánh Thú, phát sinh sự thong suốt về tất cả công đức của các cảnh giới, tinh tấn kiên cố, vô cùng hoan hỷ, đạt được thần thông tự tại không thể nghĩ bàn, hiểu biết chắc chắn về lónh vực của mây các công đức các Tam-muội, các Đà-la-ni, các thệ nguyện lớn các tài biện luận và đầy đủ các lực. Thiện Tài dần dần đi đến thành ấy và tìm hỏi thăm trời Đại Thiên đang ở chỗ nào, lúc ấy có người nói:
–Này thiện nam! Vị trời đó đang biến hóa hiện ra thân hình để giảng nói pháp cho các đại chúng vây quanh nơi Đại pháp đường ở trong thành này. Thiện Tài liền đến chỗ của vị trời, cúi đầu cung
kính đảnh lễ dưới chân vị trời, nhiễu quanh vô số vòng rồi cung kính chắp tay đứng qua một bên thưa:
–Thưa Đại thánh! Trước đây tôi đã phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác nhưng chưa biết Bồ-tát phải làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu hành đạo Bồ-tát?
Bấy giờ, Đại Thiên vươn ra bốn cánh tay dài lấy nước trong bốn biển để rửa mặt. Rửa xong lấy nhiều hoa bằng vàng để rải trên Thiện Tài, Đại Thiên nói:
–Này thiện nam! Bồ-tát rất khó được nghe, khó gặp, là pháp kỳ diệu đặc biệt của thế gian, là cánh hoa Phân-đà-lợi của các bậc trượng phu, là nơi quay về nương tựa của các chúng sinh, giáo hóa làm lợi ích, nuôi dưỡng che chở cho chúng sinh, chiếu khắp tất cả, hiện bày đạo chân chánh, không còn ngu si, làm thầy chúng sinh, ủng hộ chánh pháp, cứu giúp cho chúng sinh được an ổn, khiến cho tất cả họ đều được đến thành trì Nhất thiết trí, thành tựu đầy đủ các nghiệp thân, khẩu thanh tịnh, lìa hẳn các điều ác, đối với chúng sinh thường dùng pháp ái ngữ, tùy theo sự thích ứng của họ mà hiện ở trước mặt luôn luôn đúng thời… Này thiện nam! Tôi đã thành tựu pháp môn Lưới mây của Bồ-tát:
–Thưa Đại thánh! Cảnh giới của pháp môn này như thế nào?
Khi ấy, ở trước Thiện Tài, Đại Thiên dồn vàng bạc cõi trời thành một đống lớn, như núi chúa, bạc, lưu ly, pha lê, xa cừ, mã não, châu Dạ quang ly cấu, châu Minh tịnh, ngọc ma-ni chư phương tiện môn, ngọc Châu-la, ngọc An lạc, ngọc Kiết du, ngọc Trang nghiêm phát, ngọc Trang nghiêm đồng tử, ngọc Nhĩ -a-la trang nghiêm, ngọc Nhĩ-câu-la, ngọc Trân châu đỏ, ngọc Trang nghiêm nhất thiết chư chi tiết, ngọc châu Như ý… đều chất thành đống như núi chúa; tất cả các loại hoa, hương, hương xoa, hương bột, vòng hoa, y phục, dù lọng, cờ phướn và tất cả những đồ vật để hưởng vui trong cảnh giới năm dục như vậy, đều chất thành đống như núi chúa. Lại hiển hiện nhiều vô số đồng nữ rồi bảo Thiện Tài:
–Này thiện nam! Ông hãy lấy những phẩm vật này để cúng dường Đức Như Lai, để bố thí và giáo hóa cho tất cả chúng sinh, khiến cho tất cả chúng sinh đều tu hành pháp Bố thí ba-la-mật, học
pháp Bố thí ba-la-mật để từ bỏ tất cả.
Này thiện nam! Tôi đem những vật này dạy ông bố thí và dạy tất cả chúng sinh cũng vậy là để khiến cho chúng sinh được xông ướp thân tâm bằng căn lành không tham, gần gũi Thiện tri thức, cung kính cúng dường chư Phật, Bồ-tát, làm phát sinh và nuôi lớn tất cả các căn lành và phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.
Lại nữa, này thiện nam! Chúng sinh nào tham đắm năm dục, tôi vì họ hiển hiện cảnh giới bất tịnh; chúng sinh nào giận dữ buông lung, kiêu mạn tranh cãi như quỷ La-sát uống máu ăn thịt, tôi đều dạy cho họ tập lòng đại Từ bi, khiến cho tất cả từ bỏ hẳn giận dữ, buông lung… Chúng sinh nào biếng nhác, tôi vì họ thị hiện các nạn về nước, lửa, trộm cướp, vua ác và những kẻ thù địch…
Này thiện nam! Đối với các loại chúng sinh ác xấu như vậy tôi đều dùng các loại phương tiện để diệt trừ các căn bất thiện và tăng trưởng căn lành cho họ, trừ diệt tất cả oái thù làm chướng ngại các pháp Ba-la-mật vượt thoát các chướng ngại, đạt được pháp vô ngại.
Này thiện nam! Tôi chỉ biết pháp môn Lưới mây này của Bồ-tát, còn các Đại Bồ-tát như Thiên vương, Đế Thích diệt trừ các nạn A-tu-la phiền não; nước của các Bồ-tát dập tắt lửa phiền não, lửa của các Bồ-tát thiêu rụi tham ái của tất cả chúng sinh, gió của Bồ-tát có thể thổi tan tất cả những tâm ô nhiễm, kim cương của Bồ-tát bẻ gãy hết tất cả các tưởng về ngã và ngã sở… thì làm sao tôi có thể biết và nói được hạnh nguyện công đức của chư vị.
Này thiện nam! Trong Diêm-phù-đề này có một nước tên là Ma-kiệt-đề, có vị Địa thần ủng hộ đạo tràng tên là An Trụ, ông hãy đến đó để thưa hỏi: “Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu hành đạo Bồ-tát?”
Khi ấy, Đồng tử Thiện Tài cúi đầu cung kính đảnh lễ dưới chân vị trời Đại Thiên rồi từ tạ ra đi, đến nước Ma-kiệt-đề và tới chỗ của Địa thần An Trụ.
Bấy giờ, một vạn Địa thần đều nói:
–Vị Đồng tử này có thể ôm lấy chúng sinh thành kho tàng Phật, phá tan được màn phủ vô minh của tất cả chúng sinh, sinh
vào nhà của Đấng Pháp Vương, lìa bỏ nhơ uế vô ngại, đầu đội mão thêu nhiều châu báu và có kho trí tuệ báu bẻ gãy các ngoại đạo. Địa thần An Trụ cùng với với một vạn Địa thần rưới nhiều nước thơm trên mặt đất, rưới xong, cho gió thổi hương thơm để trang nghiêm, phóng ánh sáng lớn chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới, nhiều châu báu đẹp đẽ, tất cả các loài hoa chen nhau nở, tất cả nước ở mọi loại cây đều đơm tróu quả, tiếng chảy của nước ở các sông suối, ao hồ tạo thành nhiều âm thanh vui vẻ, các lầu gác được trang trí bằng các loại châu báu cõi trời, nhiều loại chim khác nhau đều hót lên nhiếu tiếng líu lo, vui vẻ, tự nhiên vọt lên nhiều kho châu báu…
Khi ấy, Địa thần An Trụ hỏi Thiện Tài:
–Lành thay, ông đã đến đây! Này thiện nam! Ông muốn nhìn thấy phước báo của các căn lành mà ông đã vun trồng ở nơi đây không?
Thiện Tài cúi đầu cung kính đảnh lễ dưới chân Địa thần, cung kính chắp tay đứng bên một bên thưa:
–Thưa Đại thánh, tôi rất muốn thấy!
Ngay lập tức, Địa thần dùng ngón chân ấn xuống đất thì vô lượng, vô số ức kho báu được xuất hiện. Địa thần nói:
–Này thiện nam! Phước báo của các căn lành mà ông đã vun trồng từ xưa là đạt được kho báu này, ông hãy tùy nghi sử dụng.
Này thiện nam! Tôi đã thành tựu pháp môn Kho tàng không thể hủy hoại của các Bồ-tát. Từ đời Đức Phật Nhiên Đăng đến nay, tôi luôn ủng hộ để Bồ-tát tu tập hạnh Bồ-tát, thể nhập soi xét vào tận nguồn gốc của cảnh giới trí tuệ, thành tựu viên mãn thệ nguyện rộng lớn, làm thanh tịnh các hạnh của Bồ-tát, phát sinh sự hiểu biết thấu suốt của Bồ-tát, đầy đủ năng lực các công đức của Bồ-tát, thành tựu pháp không thể hủy hoại của Bồ-tát, đi đến các cõi Phật, nghe pháp, được tất cả các chư Phật thọ ký, vận chuyển bánh xe tất cả chánh pháp và tất cả mây pháp, kinh điển; giáo hóa chúng sinh bằng ánh sáng pháp lớn và thọ trì thần lực tự tại của chư Phật.
Này thiện nam! Về thuở xa xưa, cách đây các kiếp nhiều như số bụi trần của núi Tu-di, có kiếp tên là Trang nghiêm, thế giới tên
là Nguyệt tràng, Phật hiệu Thiện Nhãn. Tôi ở chỗ Đức Phật ấy đạt pháp môn này, rồi tu tập tăng trưởng và làm thanh tịnh pháp môn. Trong thời gian ấy, tôi luôn gặp được chư Phật nhiều như số bụi trần trong vô số cõi Phật. Các Đức Phật ấy cho đến đạt thần lực tự tại… tôi đều được thấy tất cả và tôi ở chỗ Đức Phật ấy tu tập căn lành.
Này thiện nam! Tôi chỉ biết pháp môn này, còn các Đại Bồ-tát luôn có thể hầu hạ chư Phật, được nghe và thọ trì tất cả các pháp của chư Phật ấy, thể nhập sâu xa giáo pháp bí mật của tất cả chư Phật, trong từng niệm đều sinh Pháp thân thanh tịnh như tất cả chư Phật, kho tàng hình ảnh của chư Phật phát sinh ra tất cả Phật pháp và sở hành tự tại… thì làm sao tôi có thể biết và nói được hạnh nguyện công đức của chư vị.
Này thiện nam! Ở Diêm-phù-đề này có thành tên là Ca-tỳ-la-bà, ở trong đó vị Dạ thần (thần bóng đêm) tên là Bà-sa-bà-đà, ông hãy đến đó để hỏi “Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu hành đạo Bồ-tát?”
Khi ấy, Đồng tử Thiện Tài cúi đầu cung kính đảnh lễ Địa thần An Trụ, đi nhiễu quanh vô số vòng rồi từ tạ để đi đến thành kia.
Bấy giờ, chánh niệm tư duy về pháp môn Kho tàng không thể hư hoại của Bồ-tát từ Địa thần An Trụ, Đồng tử Thiện Tài tu tập các Tam-muội, hiểu rõ các Tam-muội, quán sát các pháp luật nghi của Bồ-tát, quán sát các pháp luật nghi của Bồ-tát, thần thông tự tại của Bồ-tát, quán sát tất cả các pháp thanh tịnh của Bồ-tát, thâm nhập vào trí tuệ sâu xa của Bồ-tát, đạt trọn vẹn pháp môn không thể hủy hoại của Bồ-tát và tùy thuận theo pháp môn ấy, thể nhập soi xét vào biển các pháp môn của Bồ-tát… rồi dần dần đi đến thành ấy. Từ cửa Đông Thiện Tài đi vào giữa thành và đứng ở đó. Không bao lâu sau, khi mặt trời lặn, nghe theo lời dạy của tất cả các Bồ-tát, Thiện Tài một lòng mong muốn được gặp Dạ thần Bà-sa-bà-đà, đối với Thiện tri thức cung kính xem như Phật, mắt nhìn được khắp các cảnh giới, hiển hiện khắp mọi nơi, trí tuệ đạt đến tất cả các cảnh giới, mắt pháp thanh tịnh thấy được biển tất cả các pháp giới, mắt đại trí tuệ nhìn thấu mười phương và thấy vị Dạ thần ấy đang ở trên hư không
của thành đó, ngồi nơi tòa sen ngát thơm trong tòa lầu quý báu, thân như vàng ròng, mắt và tóc màu xanh biếc, trang nghiêm đẹp đẽ Đại Bồ-tát nhìn không biết chán, mặc y phục bằng các châu báu đẹp đẽ màu đỏ, trên đỉnh đầu có búi tóc giống như Pháp vương. Trên thân của Dạ thần hiện ra tất cả các tinh tú tỏa ra ánh sáng, hóa độ chúng sinh trong vô số thế giới được xa lìa các đường ác. Trong mỗi lỗ chân lông đều thấy có các chúng sinh đã được hóa độ, hoặc được sinh lên cõi trời, hoặc đạt quả vị Thanh văn, Duyên giác; các pháp ngôn ngữ diễn nói lời dạy chân chánh để giáo hóa chúng sinh, khiến cho tất cả họ đều tu tập hạnh Bồ-tát, dũng mãnh tinh tấn tu hành các pháp môn thần lực của các Tam-muội, cảnh giới thần lực tự tại của Bồ-tát, ở chỗ ở của Bồ-tát, ánh sáng của Bồ-tát, sự nỗ lực của Bồ-tát và pháp môn của Bồ-tát để giáo hóa chúng sinh… trong mỗi lỗ chân lông đều nhìn thấy rõ.
Khi ấy, thấy nghe như vậy rồi, Thiện Tài vô cùng hoan hỷ, cúi đầu cung kính đảnh lễ dưới chân Dạ thần, đi nhiễu quanh vô số vòng rồi cung kính chắp tay đứng qua một bên, và thưa:
–Thưa Thiên thần! Trước đây tôi đã phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, đã tin chắc rằng nhờ Thiện tri thức để đạt được Phật pháp. Kính xin Thiên thần chỉ bày, hiển hiện đạo Nhất thiết trí, Bồ-tát nào hướng đến đạo này sẽ đạt được cảnh giới mười Lực.
Dạ thần nói với Thiện Tài:
–Lành thay, lành thay! Này thiện nam! Hãy cung kính và thuận theo lời dạy của Thiện tri thức, Bồ-tát nào nghe theo lời dạy của Thiện tri thức sẽ nhanh chóng đạt đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.
Này thiện nam! Tôi đã thành tựu các pháp chiếu sáng khắp nơi của Bồ-tát, pháp môn Phá tan mọi ngu tối cho chúng sinh.
Này thiện nam! Đối với chúng sinh ác, tôi phát lòng đại Từ, đối với chúng sinh tạo nghiệp bất thiện, tôi phát long đại Bi, đối với chúng sinh tu hành điều thiện, tôi vô cùng hoan hỷ, đối với chúng sinh thiện, ác, tôi phát tâm như nhau, đối với chúng sinh nhiễm ô, tôi phát tâm thanh tịnh, đối với chúng sinh tà đạo, tôi phát tâm chánh
đạo, đối với chúng sinh ưa thích bất tịnh, tôi phát tâm ưa thích sự thanh tịnh, đối với chúng sinh ưa thích sinh tử, tôi phát tâm tùy thuận chánh pháp, đối với chúng sinh ưa thích đạo quả Thanh văn, Duyên giác, tôi phát tâm đứng vững trong đạo Nhất thiết trí…
Này thiện nam! Tôi thường tư duy để giáo hóa chúng sinh như vậy. Khi quỷ thần, trộm cướp lui tới những chỗ đêm tối vắng người, khi Tỳ-kheo không giữ oai nghi, khi lớp mây khói bụi mờ che lấp ánh sáng mặt trời, mặt trăng khiến không thấy được các sắc, chúng sinh nào ở nơi thành ấp xóm làng, núi cao, đồng trống, tám phương biển cả, cho đến tất cả chúng sinh ở dưới nước, trên đất liền, đối với các chúng sinh ấy, tôi luôn dùng các phương tiện diệt trừ những sự sợ hãi cho họ, hoặc gặp các tai nạn ở biển, tai nạn về mây, tai nạn ở núi, gió bão nổi lên, sóng lớn cuồn cuộn, bị mất phương hướng, không thấy bến bờ… Gặp những tai nạn ở biển như vậy, lúc ấy, tôi đều hiện làm thuyền bè, hoặc làm voi chúa, ngựa chúa, chó chúa hoặc chúa A-tu-la, chúa thần biển… tôi hiện làm các thân hình như vậy để phương tiện cứu độ tai nạn về biển cho chúng sinh. Vì các chúng sinh ở đất liền, tôi hiện làm mặt trăng sáng và các vì tinh tú, ánh sáng đuốc, lửa, ánh chớp và các ánh sáng của vật báu, ánh sáng của thân chư Thiên, ánh sang của Bồ-tát… tôi dùng vô số phương tiện như vậy để cứu giúp chúng sinh, rồi phát tâm: “Tôi xin làm nơi quay về nương tựa cho tất cả chúng sinh, diệt trừ phiền não, giúp cho người sợ chết không còn sợ hãi, khiến người nghèo khổ được giàu vui, vì các chúng sinh ở núi hoặc làm cây trái, hoặc làm suối chảy, những con chim Ca-lăng-tần-già hót lên những âm thanh vi diệu, hoặc làm thần núi hoặc làm mặt đất bằng phẳng… dùng vô số phương tiện như thế để độ thoát chúng sinh”. Tôi phát tâm như vầy để làm cho các chúng sinh được thoát khỏi các tai nạn ở núi, lại khiến cho tất cả được vượt qua núi sinh tử, vì các chúng sinh ở nơi đồng trống, tôi dùng nhiều phương tiện làm cho họ được an vui, đi vào con đường chánh kiến, trừ diệt đói khát… trong vô số các tai nạn như thế, cứu giúp các chúng sinh rồi, tôi lại nguyện cho tất cả chúng sinh đều được nhanh chóng diệt hết các khổ, đạt trọn vẹn con đường tất cả trí tuệ an ổn. Thấy các chúng sinh ưa chấp thủ
vào cõi nước, chịu nhiều khổ não, tôi dùng các phương tiện để diệt trừ sự chấp thủ của họ, rồi phát nguyện khiến cho chúng sinh từ bỏ chấp thủ về năm ấm, trụ trong cảnh giới Nhất thiết chủng trí của tất cả chư Phật, thấy các chúng sinh vì bị lệ thuộc vào làng xóm mà phải chịu nhiều khổ sở, tôi dùng nhiều phương tiện để thuyết pháp cho họ, giúp cho họ nhanh chóng xa lìa rồi hành theo chánh pháp. Tôi lại nghĩ cách làm cho tất cả chúng sinh được xa lìa làng xóm sáu Nhập rỗng không, thoát khỏi sinh tử, thể nhập trọn vẹn vào thành trì Nhất thiết trí.
Lại nữa, này thiện nam! Chúng sinh nào bị nhầm lẫn đối với mười phương, Đông mà tưởng là Tây, Tây mà tưởng là Đông, cho đến trên tưởng dưới và ngược lại… thì vì các chúng sinh ấy, tôi dùng vô số phương tiện để chấm dứt nhầm lẫn. Vì người muốn đi ra, tôi chỉ bày cửa ngõ, vì người bị lạc đường, tôi chỉ con đường đúng đắn, vì người muốn vượt, tôi chỉ cho bến bờ, người không có thuyền bè, tôi đều cấp cho, người không biết phương hướng cõi nước, tôi chỉ cho họ cõi nước an vui… Bằng vô số phương tiện như vậy, tôi mở bày dẫn dắt để độ thoát cho tất cả rồi suy nghĩ: “Tôi đã chiếu sáng diệt trừ bóng tối đêm dài, mọi việc ở thế gian, tôi đều đã chỉ dạy, lại làm cho tất cả chúng sinh được dứt hẳn tối tăm, đạt được mắt thanh tịnh, xa lìa các tướng, các tà kiến của chúng sinh về Thường, Lạc, Ngã, Tịnh, sự chấp thủ của chúng sinh, phàm phu, các ấm, giới và nhập. Đối với các chúng sinh không hiểu rõ nhân quả, làm điều bất thiện, giết hại chúng sinh, cho đến tà kiến, biết hiếu cha mẹ, không cúng dường Sa-môn, Bà-la-môn, lìa bỏ chánh đạo, tạo nghiệp bất thiện, chê bai chánh pháp, muốn phá hoại pháp luân, chế giễu các Bồ-tát, oán ghét Đại thừa, không tán thán Bồ-đề, chê bai Hiền thánh, làm theo pháp của kẻ ác, tạo năm tội đại nghịch… Đối với các loại chúng sinh xấu ác như vậy, tôi đều dùng ánh sáng trí tuệ thanh tịnh sáng suốt để trừ bỏ ngu si tối tăm cho họ, khiến cho họ được phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, thấu đạt trọn vẹn hạnh nguyện của Bồ-tát Phổ Hiền, mở đạo mười Lực, lìa xa sinh tử, hiện bày thành trì Nhất thiết trí, cảnh giới và thần thông của chư Phật, đầy đủ các lực, hiện pháp Tổng trì,
đứng vững trong chánh pháp bình đẳng của chư Phật, hiện ra tất cả chư Phật đều cùng một thân.”
Lại nữa, này thiện nam! Thấy các chúng sinh nghèo khổ già bệnh, tôi dùng nhiều phương tiện để cứu giúp họ rồi suy nghĩ: “Mình phải dùng pháp vô thượng để giáo hóa các chúng sinh này, diệt trừ các phiền não, khiến họ được giải thoát, được xa lìa sinh, già, bệnh, chết và các nạn trong các đường ác, gần gũi Thiện tri thức, thể nhập sâu xa vào pháp giới, lìa bỏ các nghiệp ác, được Pháp thân thanh tịnh của Phật, đạt đến chỗ không còn già, bệnh, chết thường trụ trong pháp giới.
Lại nữa, này thiện nam! Thấy các chúng sinh xa lìa chánh đạo, hướng đến nẻo tà, lệ thuộc vào các kiến chấp điên đảo, bị hư dối mê hoặc, tạo đủ các nghiệp bất thiện về thân, miệng, ý, buông lung vô độ, nương tựa pháp ác, không phải Chánh giác cho là Chánh giác, đối các Bậc Chánh giác lại cho là chẳng phải Chánh Giác, gần gũi bạn ác, chịu nhiểu khổ não…, thấy như vậy rồi, tôi dùng vô số phương tiện đề trừ diệt tà kiến và giúp họ đứng vững trong chánh kiến, trở thành người thù thắng bậc nhất trong cõi trời, người, rồi suy nghĩ: “Tôi phải làm cho các chúng sinh được đạo Chân chánh vô thượng xuất thế gian không bao giờ thoái chuyển, đối với Nhất thiết trí, được viên mãn Đại nguyện của Bồ-tát Phổ Hiền và đạt được Nhất thiết trí nhưng cũng không bỏ các địa của Bồ-tát và không hoại mất tánh chúng sinh.”
Bấy giờ, để nói rõ lại ý nghĩa pháp môn này. Dạ thần nương thần lực Phật, nhìn khắp mười phương rồi vì Thiện Tài, nói kệ:
Tôi thành tựu Diệu pháp
Biết thời gian, nơi chốn
Chiếu trừ tối si mê
Quán khắp tất cả pháp.
Vô lượng, vô số kiếp
Tôi luôn tu đại Từ
Che chở khắp quần sinh
Thiện Tài nên nhanh chóng.
Thành tựu biển đại Bi
Sinh chư Phật ba đời
Diệt trừ hết các khổ,
Thiện Tài mau rốt ráo.
Tâm hoan hỷ Phật tử
Bỏ điều ác thế gian
Thoát khỏi khổ ba cõi
Được niềm vui Thánh Hiền.
Lìa các ác hữu vi
Trí giải thoát Thanh văn
Đầy đủ lực Như Lai
Phật tử nên rốt ráo.
Tôi dùng Thiên nhãn tịnh
Nhìn khắp cõi mười phương
Trong các thế giới kia
Thấy Phật ở đạo tràng.
Thân tướng hảo trang nghiêm
Vô số chúng vây quanh
Phóng biển ánh sáng lớn
Chiếu khắp độ chúng sinh
Thấy các loài chúng sinh
Chết đây rồi sinh kia
Luân hồi trong năm cõi
Luôn chịu vô lượng khổ.
Dùng biển Thiên nhĩ tịnh
Nghe âm thanh mười phương
Biển tất cả ngôn ngữ
Đều thọ trì hết thảy.
Vô số tiếng vi diệu
Của tất cả Như Lai
Vận chuyển pháp thanh tịnh
Đều nghe, thọ trì được.
Tôi dùng mũi thanh tịnh
Trong biển pháp vô ngại
Thể nhập các pháp môn
Thiện Tài mau rốt ráo
Tôi thành tướng Đại nhân
Lưỡi rộng dài thanh tịnh
Tùy cơ nói diệu pháp
Phật tử nên rốt ráo
Pháp thân thanh tịnh mầu
Ba đời đều như như
Tùy cơ mà giáo hóa
Không đâu chẳng hiện khắp.
Tâm tôi không cấu nhiễm
Thanh tịnh như hư không
Gồm thân tất cả Phật
Mà không hề dính mắc.
Biết rõ vô số cõi
Biển các tâm chúng sinh
Phân biệt các căn cơ
Xa lìa mọi hư dối.
Tôi dùng sức thần thông
Đi đến vô số cõi
Che chở khắp tất cả
Điều phục các chúng sinh.
Trí tuệ như hư không
Vô tận không gì sánh,
Cúng dường chư Như Lai
Làm lợi ích tất cả.
Trí tuệ rộng, thanh tịnh
Phân biệt biển các pháp
Trừ phiền não chúng sinh
Phật tử nên rốt ráo
Thông đạt pháp ba đời
Thâm nhập biển chư Phật
Hiểu rõ tất cả pháp
Không ai suy lường được.
Trong mỗi hạt bụi trần
Thấy hết biển cõi Phật
Lại thấy chư Như Lai
Nhờ năng lực nhìn khắp.
Thấy Phật Lô-xá-na
Đạo tràng thành Chánh giác
Bụi trần mười phương cõi
Đều vận chuyển chánh pháp.
Đồng tử Thiện Tài thưa:
–Thưa Thiên thần! Thiên thần đã phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác từ khi nào và đạt được pháp môn này được bao lâu rồi mới có thể làm lợi ích cho chúng sinh được như vậy?
Dạ thần đáp:
–Này Phật tử! Vào đời xa xưa, cách đây các kiếp như số bụi trần của núi Tu-di, có thế giới tên là Bảo đức, có kiếp tên là Tịch tĩnh, có năm trăm ức Đức Phật xuất hiện ở đời. Khi ấy có một thành lớn tên là Liên hoa quang, có vị Chuyển luân thánh vương, tên là Thiện Pháp Độ thành tựu bảy báu giống như pháp các Thánh vương. Phía Đông của thành ấy có khu rừng tên là Diệu đức, trong rừng ấy có cây Bồ-đề tên là Nhất thiết Phật tự tại quang minh. Khi đó, Đức Phật Nhất Thiết Pháp Lôi Vương ngồi nơi gốc cây ấy thành Đẳng chánh giác, phóng ra ánh sáng lớn chiếu khắp thế giới. Ngọc nữ báu của Thánh vương tên là Pháp Tuệ Nguyệt Liên Hoa Quang. Trong thành ấy có vị Dạ thần tên Tịnh Nguyệt, vào nửa đêm, phát ra tiếng vi diệu bảo Ngọc nữ ấy rằng: “Ngọc nữ nên biết, Đức Phật Nhất Thiết Pháp Lôi Vương đã xuất hiện ở đời, hãy xưng tán, ngợi khen công đức thiết thực của Đức Phật ấy, hiển hiện thần lực tự tại của Như Lai, phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác và khen ngợi tất cả các hạnh nguyện của Bồ-tát Phổ Hiền.”
Khi đó, Ngọc nữ liền cúng dường Đức Phật ấy và cả đại chúng Bồ-tát cùng các Thanh văn.
Này thiện nam! Ngọc nữ Pháp Tuệ Nguyệt Liên Hoa Quang
thuở ấy đâu phải ai khác, chính là thân tôi.
Này thiện nam! Ở chỗ Đức Phật ấy, tôi đã gieo trồng năng lực căn lành; trong các kiếp nhiều như số bụi trần của núi Tu-di, tôi đều không bị đọa địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh và cõi Diêm-la, cũng không sinh vào nhà thấp hèn, các căn đầy đủ, diệt trừ các khổ, luôn luôn là bậc tôn quý trong cõi trời người, không xa rời các Thiện tri thức, chư Phật và Bồ-tát, không sinh trong đời năm uế trược, ở chỗ chư Phật. Bồ-tát ấy, được tăng trưởng các căn lành, ở trong các kiếp nhiều như số bụi trần trong tám mươi núi Tu-di đều luôn luôn an ổn vui vẻ, nhưng cũng chưa đầy đủ trọn vẹn các căn lành của Bồ-tát.
Lại nữa, này thiện nam! Trải qua các kiếp nhiều như số bụi trần của núi Tu-di này rồi, lại cách đây một vạn kiếp nữa, có kiếp tên là Ly ưu, có thế giới tên là Ly cấu thắng, có năm trăm Đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác đồng một danh hiệu là Tu-di Tịch tĩnh Nhãn xuất hiện ở đời. Cõi nước của chư Phật ấy có khi thanh tịnh có khi nhơ uế. Trong thế giới đó có một Tứ thiên hạ tên là Ly cấu, có thành tên Trang nghiêm.
Khi đó, tôi là con gái của trưởng giả Minh Thắng tên là Thắng Tuệ Quang xinh đẹp đoan trang. Vị trời Tịnh Nguyệt do năng lực bản nguyện nên sinh vào trong thành này, làm vị Dạ thần tên là Thanh Tịnh Nhãn. Thuở đó, cũng vào nửa đêm, vị Dạ thần ấy lại đến nhà tôi, hiển hiện sắc thân đẹp để tán thán Như Lai, lại khuyến khích tôi đến chỗ Như Lai, phóng ánh sáng lớn đi trước dẫn đường.
Khi ấy, tôi cùng với cha mẹ quyến thuộc cùng đi đến chỗ của Đức Như Lai Tu-di Tịch tĩnh Nhãn để cung kính cúng dường, nghe Phật thuyết pháp và đạt được Tam-muội của Bồ-tát tên là “Thấy ánh sáng trí tuệ thanh tịnh giáo hóa chúng sinh của chư Phật chiếu khắp ba đời”. Đạt Tam-muội này rồi, nhớ được tất cả chư Phật đã được gặp trong các kiếp quá khứ nhiều như số bụi trần trong núi Tu-di, lại nghe Đức Phật ấy giảng nói kinh pháp, đạt được pháp môn “Các pháp ánh sáng chiếu soi phá tan si ám của chúng sinh” phóng ra ánh sáng lớn chiếu đến các thế giới nhiều như số bụi trần trong mười cõi Phật. Thấy được tất cả các Đức Như Lai trong các cõi ấy và đến nơi
biết được các pháp ngôn ngữ, các căn cơ và tánh dục của chúng sinh rồi vì chúng làm Thiện tri thức, theo sự thích ứng mà hiện ra thân hình, làm tăng trưởng pháp môn này trong từng niệm; một thân tràn đầy các thế giới nhiều như số bụi trần trong thế giới cho đến tràn đầy khắp biển các thế giới nhiều như số bụi trần trong biển các thế giới, thấy tất cả chư Như Lai trong biển các thế giới nhiều như số bụi trần trong biển các thế giới ấy, cũng đến chỗ nghe và thọ trì tất cả pháp của chư Phật giảng nói, phân biệt biết rõ biển sự tích bản nguyện của chư Như Lai ấy, tùy theo sự thích ứng của chúng sinh mà thị hiện thân hình để hóa độ, trong từng niệm đều nuôi dưỡng pháp môn này ngang bằng pháp giới.
Này thiện nam! Tôi chỉ biết pháp môn “các pháp ánh sáng chiếu soi phá tan si ám của chúng sinh”, còn các Đại Bồ-tát đạt trọn vẹn vô lượng, vô biên hạnh nguyện Phổ Hiền, thể nhập sâu xa vào biển pháp giới, dựng cờ trí tuệ, đạt các Tam-muội, thần thông tự tại, thành tựu viên mãn thệ nguyện rộng lớn, giữ gìn thọ trì tất cả các pháp của chư Phật khắp mười phương, trong mỗi niệm đều làm trang nghiêm thanh tịnh tất cả các cõi Phật, biển công đức tràn đầy, trong từng niệm đều giáo hóa biển tất cả chúng sinh, mặt trời trí tuệ thanh tịnh chiếu soi tất cả các thế giới trong ba đời, giáo hóa tất cả chúng sinh; như mặt trăng thanh tịnh lìa cầu trừ diệt tối tăm phiền não nghi ngờ của tất cả chúng sinh; ở trong biển tất cả các cõi, tâm không hề lệ thuộc, phóng ra âm thanh vi diệu thanh tịnh viên mãn, lan đầy khắp tất cả các pháp giới khắp mười phương; trong mỗi hạt bụi trần, hiện bày thần lực tự tại và ánh sáng trí tuệ thanh tịnh chiếu khắp ba đời… thì làm sao tôi có thể biết và nói được hạnh nguyện công đức của chư vị.
Này thiện nam! Ở nước Ma-kiệt-đề trong Diêm-phù-đề này có vị Dạ thần tên là Thậm Thâm Diệu Đức Ly Cấu Quang Minh, ông hãy đến đó để thưa hỏi: “Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu hành đạo Bồ-tát?”
Khi ấy, Thiện Tài dùng kệ khen ngợi Dạ thần:
Tôi thấy thân thanh tịnh
Tướng tốt tự trang nghiêm
Như Văn-thù-sư-lợi
Lại như núi báu chúa.
Đủ Pháp thân thanh tịnh
Bình đẳng cả ba đời
Giáo hóa các chúng sinh
Tâm không hề lệ thuộc.
Phóng ánh sáng thanh tịnh
Chiếu khắp cả các cõi
Trong mỗi lỗ chân lông
Thấy tất cả tinh tú.
Tâm thanh tịnh không nhơ
Như hư không mười phương
Bao gồm các Pháp vương
Trí soi xét thanh tịnh.
Từ mỗi lỗ chân lông
Phóng vô số ánh sáng
Chữ chư Phật mười phương
Rưới mưa mây công đức.
Từ mỗi lỗ chân lông
Hiện các thân biến hóa
Đầy các cõi mười phương
Phương tiện độ chúng sinh.
Khi còn là Bồ-tát
Thanh tịnh vô số cõi
Từ mỗi lỗ chân lông
Đều hiển hiện thấy rõ.
Có người nào thấy nghe
Đều đạt lợi công đức
Chuyên cầu đạo Bồ-tát
Thành tựu Phật Bồ-đề.
Có người nào thấy nghe
Đều phát tâm hoan hỷ
Lìa các nạn đường ác
Trừ diệt các phiền não.
Kiếp như bụi ngàn cõi
Khen ngợi công đức Ngài
Các kiếp có thể hết
Công đức không cùng tận.
Bấy giờ, Đồng tử Thiện Tài cúi đầu cung kính đảnh lễ dưới chân vị Dạ thần, đi nhiễu quanh vô số vòng, chiêm ngưỡng kính mến không nhàm chán rồi từ tạ đi về nước Ma-kiệt-đề. Đồng tử Thiện Tài nhất tâm tư duy về sự phát khởi tâm đạo viên mãn thanh tịnh của Dạ thần ấy, tư duy như thế xong liền được thể nhập sâu xa vào kho tàng của các Bồ-tát, phát sinh biển các đại nguyện của Bồ-tát, làm thanh tịnh đạo Ba-la-mật của các Bồ-tát, nhanh chóng đạt đến các địa viên mãn của Bồ-tát, đứng vững trong hạnh nghiệp viên mãn của các Bồ-tát, thấu đạt cùng tận biển đạo Thập trụ của Bồ-tát, thể nhập trọn vẹn vào biển Nhất thiết trí, cứu giúp cho tất cả chúng sinh, nuôi dưỡng mây Từ bi càng rộng lớn, phát khởi các đại hạnh nguyện Phổ Hiền trong tất cả các cõi…
Rồi Thiện Tài dần dần đến chỗ của Dạ thần Thậm Thâm Diệu Đức Ly Cấu Quang Minh, cúi đầu đảnh lễ dưới chân, đi nhiễu quanh vô số vòng rồi cung kính chắp tay đứng ba một bên thưa:
–Thưa Thiên thần! Trước đây, tôi đã phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác nhưng chưa biết “Bồ-tát phải làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu hành đạo Bồ-tát?”
Vị Dạ thần đáp:
–Lành thay, lành thay, Đồng tử! Ông đã có thể phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, thưa hỏi về hạnh Bồ-tát và đầy đủ các địa.
Này thiện nam! Bồ-tát thành tựu được mười pháp thì có thể đầy đủ các hạnh Bồ-tát.
Mười pháp ấy là gì?
1. Đạt Tam-muội hiện tiền thấy tất cả chư Phật.
2. Được mắt thanh tịnh thấy thân tướng hảo trang nghiêm của tất cả chư Phật.
3. Phân biệt biết rõ biển lớn vô lượng, vô biên các công đức của tất cả các chư Phật.
4. Thấy được biển vô lượng, vô biên ánh sáng của chư Phật có thể chiếu soi đến khắp tất cả pháp giới.
5. Từ mỗi lỗ chân lông phóng ra biển các ánh sáng lớn nhiều bằng số tất cả chúng sinh, tùy theo căn cơ để độ thoát chúng sinh.
6. Trong mỗi lỗ chân lông đều nhìn thấy biển ánh sáng của tất cả châu báu.
7. Trong từng niệm đều phát ra biển lớn các biến hóa của tất cả chư Phật đầy khắp pháp giới, hiểu trọn vẹn các cảnh giới của tất cả chư Phật, giáo hóa chúng sinh không bị chướng ngại.
8. Phát ra biển các âm thanh vi diệu của tất cả chư Phật để vận chuyển bánh xe chánh pháp thanh tịnh của chư Phật trong ba đời.
9. Diễn nói như mây tất cả các kinh, đạt âm thanh hoàn hảo của Phật, thể nhập soi xét vào biển tất cả chư Như Lai.
10. Thị hiện thần lực tự tại không thể nghĩ bàn của tất cả chư Phật để giáo hóa chúng sinh.
Này thiện nam! Nếu Bồ-tát đầy đủ mười pháp này mới có thể viên mãn tất cả các hạnh của Bồ-tát.
Này thiện nam! Tôi đã thành tựu pháp môn Tịch diệt định nhạo tinh tấn của Bồ-tát, thấy được tất cả các cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh trong ba đời, tất cả chư Phật và biển các quyến thuộc, biển vô lượng, vô biên thần lực của Phật, phân biệt biết rõ biển các danh hiệu chư Phật, biển vận chuyển bánh xe chánh pháp, biết tuổi thọ, vô lượng âm thanh vi diệu và Pháp thân thanh tịnh đầy khắp pháp giới của chư Phật mà không hề lệ thuộc vào tất cả các tướng của chư Như Lai. Vì sao? Vì Như Lai chẳng phải quá khứ nên diệt trừ mọi chấp thủ của thế gian; Như Lai chẳng phải vị lai nên không có sự sinh khởi; Như Lai chẳng phải hiện tại nên không có thân sinh tử; Như Lai chẳng hoại diệt nên không có tướng ngôn ngữ; Như Lai chẳng phải chân thật nên hiện bày pháp huyễn; Như Lai chẳng phải hư dối nên xuất hiện ở đời để làm lợi ích chúng sinh; Như Lai chẳng phải đi nên không có chỗ đến; không còn chết ở chỗ này sinh ở chỗ kia; Như Lai là không thể hoại diệt nên pháp tánh không hư hoại;
Như Lai là nhất tánh nên lìa tướng nhãn giới; Như Lai là không tánh nên pháp tánh rốt ráo.
Này thiện nam! Tôi biết rõ về tất cả Như Lai như vậy, khai mở và làm tăng trưởng pháp môn Tịch diệt định nhạo tinh tấn của Bồ-tát, chiếu ánh sáng trang nghiêm, thể nhập soi xét vào cảnh giới tùy thuận bình đẳng kiên cố phân biệt rõ, xa lìa hư dối, phát khởi lòng đại Bi giáo hóa chúng sinh, chưa bao giờ rời bỏ sự nhất tâm định tĩnh, nhập vào Sơ thiền, diệt trừ ý nghiệp, được năng lực trí tuệ tịch tĩnh giáo hóa chúng sinh an lạc hoan hỷ; nhập vào Nhị thiền, lìa bỏ sinh tử, được Niết-bàn tịch diệt, quán sát tánh chúng sinh; tu tập Tam thiền, diệt trừ tất cả các khổ phiền não của các chúng sinh; tu tập Tứ thiền, tăng trưởng thệ nguyện về tâm Bồ-đề và Nhất thiết trí, phát sinh biển tất cả các Tam-muội của Bồ-tát, phương tiện thiện xảo, đạt trọn vẹn biển tất cả các pháp môn của Bồ-tát, thành tựu được thần thông tự tại của Bồ-tát, sinh ra sự hành dụng tự tại của Bồ-tát và trí tuệ thanh tịnh sáng suốt thể nhập sâu xa vào pháp giới Phổ môn.
Này thiện nam! Tôi tu tập pháp môn Tịch diệt định nhạo tinh tấn của Bồ-tát như vậy, dùng nhiều phương tiện để độ thoát chúng sinh. Đối với các chúng sinh tại gia buông lung tham dục thì khiến cho họ tu quán tưởng bất tịnh, quán tưởng không có gì vui, quán tưởng về buồn khổ, quán tưởng về sự bức bách, quán tưởng về sự trói buộc, quán tưởng về quỷ La-sát, quán tưởng về vô thường, khổ, không, vô ngã, quán tưởng về sự không tự tại và quán tưởng về già, chết, lại khiến cho các chúng sinh ấy xa lìa năm dục thường ưa thích chánh pháp, tin hiểu rằng nhà là chẳng phải nhà để xuất gia học đạo, thiền tọa tư duy; tôi lại làm các âm thanh ngăn được tán loạn để trừ diệt sự sợ hãi về quỷ thần; vì người muốn ra ngoài ban đêm, tôi khai mở cửa ngõ, làm ánh sáng chiếu soi đường đi, diệt trừ bóng tối; lại khen ngợi Phật, Pháp, Tăng và các Thiện tri thức, lại khuyên gần gũi các Thiện tri thức khiến cho chúng sinh chưa sinh pháp ác thì phương tiện ngăn không cho sinh, pháp ác đã sinh, phương tiện làm cho trừ diệt, pháp thiện chưa sinh, phương tiện làm cho phát sinh, pháp thiện đã sinh, phương tiện làm cho tăng trưởng; hành hạnh Bồ-
tát, tu pháp Ba-la-mật, viên mãn đại nguyện, phát sinh Nhất thiết trí, tu tập lòng đại Từ bi, vì muốn khiến cho chúng sinh đạt được niềm an vui cõi trời người mà trừ diệt các vọng tưởng, tăng trưởng các pháp lành thuận theo Nhất thiết chủng trí.
Này thiện nam! Tôi chỉ biết pháp môn Tịch diệt định nhạo tinh tấn này của Bồ-tát, còn các Đại Bồ-tát: Viên mãn hạnh nguyện Phổ Hiền, đầy đủ sự hành dụng của Bồ-tát Phổ Hiền, được hoàn toàn xa lìa pháp giới si ám, đầy đủ các căn lành, thành tựu ánh sang năng lực trí tuệ của Như Lai, ở cảnh giới Phật không hề bị chướng ngại, ở trong sinh tử mà tâm vẫn không lệ thuộc, thệ nguyện về Nhất thiết chủng trí được thành tựu viên mãn, thể nhập sâu xa vào biển tất cả các cõi Phật, gồm thâu được biển lớn tất cả chư Phật, thọ trì biển mây diệu pháp của tất cả chư Phật, diệt trừ biển sinh tử tối tăm của tất cả chúng sinh, ánh sáng Nhất thiết chủng trí chiếu soi đêm dài sinh tử… thì làm sao tôi có thể biết và nói được hạnh nguyện công đức của chư vị.
Này thiện nam! Cách đây không xa, có một vị Dạ thần hộ vệ bên phải Đức Như Lai tên là Hỷ Mục Quán Sát Chúng Sinh. Ông hãy đến đó để hỏi: “Bồ-tát làm thế nào để học hạnh Bồ-tát và tu hành đạo Bồ-tát?”
Khi ấy, muốn nói rõ lại ý nghĩa của pháp môn này, Dạ thần Thậm Thâm Diệu Đức Ly Cấu Quang Minh nói kệ rằng:
Nhập vào định hiện tại
Thấy chư Phật ba đời
Mắt thanh tịnh lìa nhơ
Phân biệt biển các Phật.
Nhìn thấy thân chư Phật
Tướng tốt tự trang nghiêm
Một niệm vô số lực
Tự tại khắp pháp giới.
Như Lai Lô-xá-na
Đạo tràng thành Chánh giác
Trong tất cả Phật giáo
Vận chuyển pháp thanh tịnh.
Biết rõ tướng các pháp
Tịch tĩnh không có hai
Sắc tướng đẹp, trang nghiêm
Hiển bày tất cả chúng.
Thân Phật khó nghĩ bàn
Viên mãn cả pháp giới
Ở các cõi mười phương
Tùy nghi đều thị hiện.
Một niệm phóng ánh sáng
Nhiều như bụi các cõi
Vô số sắc vi diệu
Chiếu khắp các pháp giới.
Từ mỗi chân lông Phật
Phóng vô số ánh sáng
Chiếu khắp các chúng sinh
Trư diệt mọi phiền não.
Mỗi lỗ chân lông Phật
Hiện hiển các hóa thân
Tràn đầy cả pháp giới
Hiện các loài chúng sinh.
Mỗi âm thanh của Phật
Vang đầy khắp pháp giới
Rưới mưa pháp cam lồ
Khiến phát tâm Bồ-đề.
Vô lượng kiếp tu hành
Giáo hóa các chúng sinh
Thấy khắp các cõi Phật
Đều nhanh như ánh chớp.
Như Lai hiện ở đời
Thấy khắp các chúng sinh
Cảnh giới tánh chúng sinh
Đều phân biệt biết rõ.
Tất cả các Bồ-tát
Trụ trong các pháp môn
Trong mỗi chân long Phật
Đều phân biệt biết rõ.
Gần đây có Dạ thần
Tên Hỷ Mục Quán Sát
Ông hãy đến đó hỏi
Cách tu hạnh Bồ-tát.
Khi ấy, Đồng tử Thiện Tài cúi đầu cung kính đảnh lễ dưới chân Dạ thần đi nhiễu quanh vô số vòng, chiêm ngưỡng kính mến rồi từ tạ ra đi và hướng đến chỗ Dạ thần Hỷ Mục Quán Sát Chúng Sinh.
Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
