Đại Tập 100 · Bộ Tỳ Đàm XII · Số 1559 (Quyển 13–22)

Luận A Tỳ Đạt Ma Câu Xá Bổn Tụng - Số 1560

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

TẬP 100

LUẬN A TỲ ĐẠT MA CÂU

XÁ BỔN TỤNG

SỐ 1560

HỘI VĂN HÓA GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN

Số 1560 - Luận A Tỳ Đạt Ma Câu Xá Bổn Tụng - Bản Tụng - Phẩm 1: Phân Biệt Giới (Gồm 44 Tụng)

SỐ 1560

LUẬN A TỲ ĐẠT MA CÂU XÁ

BỔN TỤNG

Tác giả: Tôn giả Thế Thân.

Hán dịch: Đời Đường, Tam Tạng Pháp sư Huyền Trang

BẢN TỤNG

Phẩm 1: PHÂN BIỆT GIỚI

(Gồm 44 Tụng)

Đấng đã dứt hết sự mê mờ

Cứu vớt chúng sinh thoát bùn nhơ

Nay con kính lễ bậc tôn quý (như lý)

Xin soạn Luận Đối Pháp Tạng này.

Trí tuệ cùng vật gọi đối pháp

Và hay chứng đắc tuệ luận này.

Thâu nhận nghĩa kia nương vào đó

Nên lập Đối pháp Câu xá này.

Nếu lìa trạch pháp, không pháp khác

Hay diệt các Hoặc tối phương tiện

Thế gian do Hoặc trôi biển “hữu”

Thừa sự chư Phật thuyết Đối pháp.

1.Pháp hữu lậu vô lậu

2.Hữu vi trừ đạo đế

3.Nương kia lậu tăng trưởng

4.Nên nói là hữu lậu.

5.Vô lậu là Đạo đế

6.Và ba loại vô vi

7.Hư không và hai diệt

8.Hư không vốn vô ngại

9.Trạch diệt không hệ thuộc

10.Tùy đấy trạch diệt khác

11.Ngăn rốt ráo sẽ sinh

12.Riêng được phi trạch diệt.

13.Lại các pháp hữu vi

14.Chính là năm uẩn sắc

15.Là ngôn ngữ thời gian

16.Có sự việc xa lìa.

17.Hữu lậu gọi thủ uẩn

18.Cũng nói là hữu tránh

19.Và khổ, tập thế gian

20.Kiến xứ và ba hữu v.v…

21.Sắc uẩn là năm căn

22.Năm cảnh và vô biểu.

23.Thức kia nương sắc tịnh

24.Gọi năm căn như nhãn v.v…

25.Sắc hai hoặc hai mươi

26.Thanh chỉ có tám loại

27.Vị có sáu, hương bốn

28.Xúc có mười một loại

29.Loạn tâm hay vô tâm v.v…

30.Tùy theo tịnh, bất tịnh

31.Do đại chủng tạo ra

32.Thế nên gọi vô biểu.

33.Đại chủng là bốn giới

34.Tức đất, nước, gió, lửa

35.Thường tạo và giữ nghiệp v.v

36.Cứng, ướt, ẩm, chuyển động.

37.Đất hiển sắc, hình sắc

38.Dựa vào tưởng lập tên

39.Nước lửa cũng như vậy

40.Giới gió lại cũng thế.

41.Trong đây căn và cảnh

42.Được thừa nhận xứ, giới.

43.Tùy theo xúc, thọ nhận

44.Tưởng giữ hình làm thể

45.Còn lại là hành uẩn

46.Ba uẩn thọ như vậy

47.Và vô biểu, vô vi

48.Gọi pháp xứ, pháp giới.

49.Thức là các liễu biệt

50.Đây gọi là ý xứ

51.Và bảy giới nên biết

52.Sáu thức chuyển thành ý.

53.Do có thân sáu thức

54.Vô gián diệt là ý.

55.Do chỗ dựa của ý

56.Nên biết mười tám giới.

57.Thâu giữ tất cả pháp

58.Do một uẩn, xứ, giới

59.Chỉ thâu giữ tự tánh

60.Vì xa lìa tánh khác.

61.Vì thức, cảnh giống nhau

62.Nên hai giới một thể.

63.Vì để cho đoan nghiêm

64.Nên mắt v.v sinh hai chỗ.

65.Tập hợp môn, chủng tộc

66.Là nghĩa uẩn, xứ, giới.

67.Ngu, căn, lạc ba thứ

68.Nên nói uẩn, xứ, giới.

69.Nhân sanh tử, tránh căn

70.Và nguyên nhân thứ tự

71.Nên nơi các tâm sở

72.Lập riêng Thọ, Tưởng uẩn.

73.Uẩn không gồm vô vi

74.Vì nghĩa không tương ứng.

75.Tùy thô, nhiễm chứa đựng v.v

76.Giới riêng, thứ tự lập.

77.Năm cảnh đầu hiện rõ

78.Chỉ bốn cảnh được tạo

79.Nương tác dụng, nhanh, gần

80.Hoặc tùy nơi thứ đệ.

81.Vì khác biệt, tối thắng

82.Nhiếp nhiều, pháp tăng thượng

83.Nên một xứ gọi sắc

84.Một xứ gọi pháp xứ.

85.Đức Phật thuyết pháp uẩn

86.Tám mươi ngàn loại pháp

87.Thể ấy danh hoặc ngữ

88.Đây sắc uẩn hoặc hành.

89.Có người cho pháp uẩn

90.Lượng như luận kia nói

91.Hoặc tùy giải thích uẩn v.v

92.Như thật hành đối trị.

93.Như vậy các uẩn khác

94.Tùy vào chúng tương ứng

95.Thâu giữ trong thuyết trước

96.Nên quán xét tự tướng.

97.Giới Không là lỗ hổng

98.Truyền thuyết sáng và tối

99.Giới Thức là hữu lậu

100.Nơi hữu tình nương tựa.

101.Sắc giới thuộc “hữu kiến”

102.Mười giới thuộc hữu đối

103.Đây trừ tám sắc, thanh v.v

104.Còn lại ba vô ký.

105.Mười tám thuộc Dục giới

106.Mười bốn thuộc Sắc giới

107.Trừ hương, vị hai thức

108.Ba thứ sau Vô sắc

109.Chung ý, pháp, ý thức

110.Giới khác thuộc hữu lậu.

111.Năm thức có tầm tứ

112.Ba sau ba khác không.

113.Năm thức không phân biệt

114.Do tính toán tùy niệm

115.Lấy ý địa tán tuệ

116.Các niệm ý làm thể.

117.Bảy tâm, phần pháp giới

118.Sở duyên, giới khác không

119.Tám giới, đầu và thanh

120.Không chấp, giới khác hai.

121.Xúc giới có hai loại

122.Chín giới khác tạo sắc

123.Một phần pháp cũng thế

124.Mười giới hay tích tập.

125.Chỉ bốn giới bên ngoài

126.Năng chặt và bị chặt

127.Bị đốt có thể đốt

128.Chưa rõ thiêu, bị thiêu.

129.Năm giới trong thục, trưởng

130.Thanh không dị thục sinh

131.Tám vô ngại (thuộc) đẳng lưu

132.Cũng tánh dị thục sinh

133.Pháp khác, chỉ pháp giới

134.Sát-na, ba giới cuối.

135.Giới nhãn và nhãn thức

136.Được một loại, hai loại.

137.Trong mười hai giới nhãn v.v

138.Ngoài là sáu giới sắc v.v.

139.Pháp đồng phần, hai khác

140.Tùy nghiệp tạo, không tạo.

141.Tu đoạn mười lăm giới

142.Ba giới cuối thông ba

143.Không nhiễm, chẳng ý sinh

144.Sắc không thuộc kiến đoạn.

145.Nhãn, một phần pháp giới

146.Gồm tám loại gọi “kiến”

147.Năm thức cùng sinh tuệ

148.Chẳng phải kiến quyết định

149.Nhãn thấy sắc đồng phần

150.Chẳng phải kia nương thức

151.Tương truyền không năng quán

152.Kia chướng ngại các sắc.

153.Hai mắt cùng một lúc

154.Thấy được sắc rõ hơn.

155.Mắt, tai, ý, căn, cảnh

156.Không đến ba tương vi.

157.Nên biết các căn tị v.v…

158.Chỉ nắm bắt hợp cảnh.

159.Thức sau nương quá khứ

160.Năm thức nương cùng thời.

161.Theo căn thức chuyển biến

162.Nên nhãn v.v gọi chỗ dựa.

163.Kia và có tánh riêng

164.Nên tùy căn nói thức.

165.Nhãn không ở dưới thân

166.Sắc, thức không trên nhãn

167.Với thức, sắc tương ứng

168.Sắc, thức, thân cũng vậy

169.Nhãn giới giống nhĩ giới

170.Ba giới có tự địa

171.Thân thức có hai địa

172.Ý thì không nhất định

173.Năm giới ngoài, thức thân.

174.Pháp vô vi là thường.

175.Một phần pháp là căn.

176.Mười hai giới cũng vậy.

———

Phẩm 2: PHÂN BIỆT CĂN

(Gồm 74 Tụng)

1.Năm căn có bốn sự

2.Bốn căn mỗi hai loại

3.Năm, tám căn nhiễm tịnh

4.Mỗi thứ có tăng thượng.

5.Liễu biệt cảnh tăng thượng

6.Tổng lập ở sáu căn

7.Từ thân lập hai căn

8.Tánh nam, nữ tăng thượng

9.Với đồng trụ tạp nhiễm

10.Pháp thanh tịnh tăng thượng

11.Nên biết mạng, năm thọ

12.Tín v.v… lập làm nên căn

13.Vị đương, dĩ tri căn

14.Cụ tri căn cũng vậy

15.Vì đắc đạo kế tiếp

16.Như Niết-bàn v.v… tăng thượng.

17.Chỗ nương tâm phân biệt

18.Trụ này tạp nhiễm này

19.Tư lương này tịnh này

20.Do vậy nên lập căn.

21.Hoặc chỗ dựa lưu chuyển,

22.Giúp sinh, trụ thọ dụng

23.Trước lập mười bốn căn

24.Hoàn diệt sau cũng vậy.

25.Thân không vui gọi “khổ”

26.Nếu vui thì gọi “lạc”

27.Ở ba tâm định vui

28.Xứ khác đây gọi “hỷ”

29.Tâm không vui gọi “ưu”

30.“Xả” trong không phân biệt

31.Đạo kiến, tu vô học

32.Nương chín lập ba căn.

33.Ba căn cuối vô lậu

34.Sắc, mạng, ưu, khổ căn

35.Nên biết là hữu lậu

36.Chín căn thông cả hai.

37.Mạng căn thuộc dị thục

38.Ưu, tám căn sau không

39.Sắc, ý căn, bốn thọ

40.Thông suốt cả hai loại.

41.Ưu căn thường dị thục

42.Tám trước, ba sau không

43.Ý và thọ tín căn v.v

44.Đều thông cả hai loại.

45.Tám căn sau thuộc thiện

46.Ưu căn thiện, bất thiện

47.Ý, thọ khác thuộc ba

48.Tám căn trước vô ký.

49.Cõi Dục, Sắc, Vô sắc

50.Trừ ra ba căn sau

51.Căn nữ, nam, ưu, khổ

52.Và trừ sắc hỷ lạc.

53.Ý ba thọ thông ba

54.Ưu thuộc Kiến, Tu đoạn

55.Chín căn chỉ Tu đoạn

56.Năm tu, phi, ba phi.

57.Thai, noãn, thấp Dục giới

58.Trước được hai dị thục

59.Hóa được sáu, bảy, tám

60.Sắc sáu, Vô sắc mạng.

61.Khi chết các căn diệt

62.Vô sắc ba, Sắc tám

63.Dục nhanh : mười, chín, tám

64.Chậm: bốn. Thiện tăng năm

65.Chín được hai quả bên

66.Bảy, tám, chín hai giữa

67.Mười một được La-hán

68.Nương chứng quả nói vậy.

69.Thành tựu mạng, ý, xả,

70.Nhất định thành tựu ba

71.Nếu thành tựu thân, lạc

72.Nhất định thành tựu bốn

73.Thành tựu nhãn v.v và hỷ

74.Nhất định thành năm căn

75.Nếu thành tựu khổ căn

76.Nhất định thành tựu bảy

77.Nếu nam, nữ, ưu thành

78.Tín v.v thành tám

79.Hai vô lậu, mười một

80.Vô lậu đầu, mười ba.

81.Bất thiện có tám căn

82.Năm thọ thân, mạng, ý

83.Người ngu ở Vô sắc

84.Được thiện mạng, ý, xả.

85.Được nhiều mười chín căn

86.Hai hình trừ ba tịnh

87.Bậc Thánh chưa lìa dục

88.Trừ hai tịnh, một hình.

89.Vi tụ dục không thanh

90.Không căn có tám sự

91.Với thân căn làm chín

92.Và căn khác mười sự.

93.Tâm, tâm sở cùng khởi

94.Các hành tướng hoặc “đắc”.

95.Tâm sở có năm loại

96.Pháp đại địa v.v khác nhau.

97.Thọ, tưởng, tư, xúc, dục

98.Tuệ, niệm, và tác ý

99.Thắng giải, tam-ma-địa

100.Có ở tất cả tâm.

101.Tín và bất phóng dật

102.Khinh an, xả, hổ thẹn

103.Hai căn và bất hại

104.Cần chỉ ở tâm thiện.

105.Si, dật, đãi, bất tín

106.Hôn, trạo thuộc pháp nhiễm.

107.Luôn ở tâm bất thiện

108.Không hổ và không thẹn.

109.Phẫn, phú, não, tật, xan

110.Hại, hận, siểm, cuống, kiêu

111.Loại như vậy gọi là

112.Địa pháp tiểu phiền não.

113.Dục giới có tầm, tứ

114.Ở trong phẩm tâm thiện

115.Hai mươi hai tâm sở

116.Có khi tăng làm ác

117.Ở bất thiện, bất cộng

118.Kiến khởi chỉ hai mươi

119.Bốn phiền não và phẫn v.v…

120.Ác tác hai mươi mốt

121.Tâm hữu phú mười tám

122.Vô phú có mười hai

123.Thùy miên khắp, bất vi

124.Nếu có đều tăng một.

125.Sơ định trừ bất thiện

126.Và ác tác, thùy miên.

127.Trung gian định trừ tầm.

128.Ở định trên trừ tứ v.v…

129.Không hổ thẹn không trọng

130.Với tội không thấy sợ

131.Ái, kính là tín, hổ

132.Chỉ ở cõi Dục, Sắc.

133.Tầm, tứ tâm thô, tế

134.Mạn đối tâm khác khởi

135.Kiêu do tánh nhiễm mình

136.Cao ngạo không kiêng dè.

137.Tâm, ý, thức một thể

138.Tâm, tâm sở có nương

139.Có duyên, có hành tướng

140.Tương ưng có năm nghĩa.

141.Tâm không tương ưng hành

142.Đắc, phi đắc, đồng phần

143.Hai định: vô tưởng, mạng

144.Tướng danh thân các loại.

145.“Đắc” là đạt thành tựu

146.“Phi đắc” trái với “đắc”

147.“Đắc”, “phi đắc” chỉ ở

148.Thân tương tục hai diệt.

149.Pháp ba đời có ba

150.Thiện v.v... chỉ có thuộc thiện

151.Pháp thuộc đắc giới đó

152.Không hệ có bốn “đắc”

153.Phi, vô học ba “đắc”

154.Không chỗ đoạn hai loại.

155.Vô ký khởi cùng “đắc”

156.Trừ hai thông biến hóa

157.Sắc hữu phú cùng khởi

158.Sắc Dục không khởi trước.

159.Phi đắc thuộc vô ký

160.Quá, vị có ba loại

161.Ba cõi bất hệ ba

162.Nhận “phi đắc” Thánh đạo

163.Nói tên tánh dị sinh

164.Đắc pháp chuyển địa xả.

165.Đồng phần là hữu tình v.v…

166.Trong vô tưởng, vô tưởng

167.Tâm, tâm sở pháp diệt

168.Dị thục, trời Quảng Quả.

169.Như vậy định vô tưởng

170.Sau tĩnh lự cầu thoát

171.Thiện chỉ thuận sinh thọ

172.Chẳng Thánh được một thời.

173.Định diệt tận cũng thế

174.Hữu đảnh có tĩnh trụ

175.Thiện hai thọ, bất định

176.Thánh nhờ gia hạnh được

177.Thành Phật được, chẳng trước

178.Ba mươi bốn niệm vậy.

179.Hai định nương Dục, Sắc

180.Định diệt khởi trong đời.

181.Thể mạng căn là thọ

182.Thường giữ noãn và thức.

183.Tướng các pháp hữu vi

184.Tánh sinh trụ, dị, diệt.

185.Tướng này có sinh sinh v.v…

186.Tác động tám, một pháp.

187.Sinh sinh pháp sở sinh

188.Không rời nhân duyên hợp.

189.Chỗ gọi là danh thân

190.Hợp tưởng, chương và chữ.

191.Thuộc chúng sinh Dục, Sắc

192.Đẳng lưu, tánh vô ký.

193.Đồng phần cũng như vậy

194.Thêm Vô sắc, dị thục

195.Tướng “đắc” thông ba loại

196.Phi “đắc” định (thuộc) đẳng lưu.

197.Năng tác và câu hữu

198.Đồng loại với tương ưng

199.Biến hành cùng dị thục

200.Chỉ sáu loại có nhân.

201.Năng tác, trừ chính nó.

202.Câu hữu, quả cho nhau

203.Như đại tướng, sở tướng,

204.Tâm theo tâm tùy chuyển

205.Tâm sở hai luật nghi

206.Và các tướng của tâm

207.Là pháp theo tâm chuyển

208.Do thời, quả và thiện....

209.Đồng loại nhân tương tự

210.Cùng bộ, địa, tiền sinh

211.Đạo lần lượt chín địa

212.Quả bằng hoặc cao hơn

213.Gia hạnh sinh cũng vậy

214.Do văn, tư mà thành

215.Nhân tương ưng quyết định

216.Tâm, tâm sở cùng y

217.Biến hành : Biến hành trước

218.Làm nhân nhiễm cùng địa

219.Nhân dị thục : Bất thiện

220.Và chỉ hữu lậu thiện

221.Biến hành cùng đồng loại :

222.Hai đời. Ba đời ba

223.Quả hữu vi ; Ly hệ

224.Vô vi không nhân quả

225.Dị thục: Nhân sau cùng

226.Tăng thượng: nhân đầu tiên

227.Đẳng lưu: biến đồng loại

228.Sĩ dụng: câu, tương ưng

229.Dị thục: pháp vô ký

230.Hữu tình, hữu ký sinh

231.Đẳng lưu tựa như nhân

232.Ly hệ đều do tuệ

233.Nếu do sức kia sinh

234.Quả đó là sĩ dụng

235.Trừ các pháp ở trước

236.Hữu vi: quả tăng thượng

237.Năm lấy quả hiện tại

238.Hai cho quả cũng vậy

239.Quá, hiện cho hai nhân

240.Một chỉ cho quá khứ.

241.Nhiễm ô, dị thục sinh

242.Thánh pháp theo thứ tự

243.Trừ dị thục, biến hành.

244.Và đồng loại, khác sinh

245.Đây là tâm, tâm sở,

246.Ngoài ra, trừ tương ưng

247.Nói có bốn loại duyên:

248.Nhân duyên tính năm nhân,

249.Đẳng vô gián chẳng sau

250.Tâm, tâm sở đã sinh

251.Sở duyên tất cả pháp,

252.Tăng thượng tức năng tác.

253.Hai nhân trong khi diệt,

254.Ba nhân đúng lúc sinh,

255.Hai duyên khác ngược lại,

256.Mà sinh ra tác dụng.

257.Tâm tâm sở do bốn,

258.Hai định chỉ do ba,

259.Ngoài ra hai duyên sinh,

260.Chẳng do trời. Thứ tự.

261.Đại, hai nhân cho đại,

262.Năm nhân cho sở tạo.

263.Tạo: ba nhân cho tạo

264.Nhân duy nhất cho đại.

265.Dục giới có bốn tâm:

266.Thiện, ác, phú, vô phú.

267.Sắc, Vô sắc trừ ác

268.Vô lậu có hai tâm

269.Dục giới: thiện sinh chín

270.Đây từ tám sinh ra.

271.Nhiễm từ mười sinh bốn,

272.Còn từ năm sinh bảy.

273.Sắc: thiện sinh mười một

274.Đây từ chín sinh ra.

275.Hữu phú từ tám sinh

276.Đây lại sinh ra sáu.

277.Vô phú từ ba sinh

278.Lại có thể sinh sáu

279.Vô sắc: thiện sinh chín

280.Đây từ sáu sinh ra

281.Hữu phú sinh từ bảy

282.Vô phú giống Sắc giới

283.Học: từ bốn sinh năm

284.Còn từ năm sinh bốn.

285.Mười hai thành hai mươi

286.Là tâm thiện ba cõi

287.Chia gia hạnh sinh đắc

288.Dục: Vô phú chia bốn:

289.Dị thục, đường oai nghi

290.Công xảo xứ thông quả.

291.Sắc giới: trừ công xảo,

292.Còn lại: như trước nói

293.Nhiễm tâm thuộc ba cõi

294.Được sáu, sáu, hai tâm

295.Sắc: thiện ba, học bốn

296.Còn lại đều tự được.

———

Phẩm 3: PHÂN BIỆT THẾ GIỚI

(Gồm 99 Tụng)

1.Địa ngục, bàng sinh, quỉ,

2.Người và trời Lục dục;

3.Hai mươi xứ cõi Dục,

4.Do địa ngục, các châu

5.Trên đây người bảy xứ,

6.Trong đó là cõi Sắc

7.Ba tĩnh lự đều ba.

8.Tĩnh lự thứ tư: tám.

9.Vô sắc không có xứ

10.Do sinh có bốn loài

11.Nương đồng phần và mạng

12.Khiến tâm… được tương tục.

13.Trong đó có địa ngục…

14.Tên gọi là năm nẻo.

15.Chỉ vô phú vô ký.

16.Hữu tình. Không trung hữu.

17.Thân khác và tưởng khác,

18.Thân khác nhưng tưởng đồng.

19.Đổi lại thân, tưởng một

20.Và dưới Vô sắc ba

21.Nên thức trụ có bảy.

22.Ngoài ra không tổn hoại.

23.Nên biết cùng Hữu đảnh

24.Và hữu tình Vô tưởng

25.Là chín chỗ chúng sinh.

26.Ngoài ra không thích ở.

27.Nên biết bốn thức trụ:

28.Bốn uẩn thuộc tự địa

29.Chỉ thức là phi trụ

30.Hữu lậu đều có bốn.

31.Trong đó có bốn loài

32.Hữu tình như sinh trứng…

33.Người, bàng sinh: đủ bốn.

34.Địa ngục và chư thiên

35.Trung hữu chỉ hóa sinh.

36.Quỉ: thai, hóa, cả hai.

37.Giữa tử, sinh hai hữu,

38.Năm uẩn là trung hữu.

39.Chưa đến chỗ nên đến

40.Nên trung hữu phi sinh.

41.Như sự sống cây lúa,

42.Liên tục không gián đoạn.

43.Nó vô hình không thật

44.Không thể đem so sánh.

45.Một chỗ không hai vật

46.Chẳng tương tục nhị sinh

47.Kinh nói Kiện-đạt-phược

48.Có năm kinh bảy Kinh.

49.Vì do một nghiệp dẫn

50.Như hình trạng bản hữu.

51.Bản hữu ở trước tử

52.Và sau sát-na sinh

53.Thiên nhãn thấy thanh tịnh.

54.Nghiệp mau lẹ đủ căn

55.Vô đối, không thay đổi

56.Tham hương không trụ lâu,

57.Tâm điên đảo tìm đến

58.Thấp, hóa nhiễm hương xứ.

59.Trời: đầu trên. Ba ngang

60.Địa ngục: đầu xuống dưới.

61.Một nhập có chính tri

62.Hai, ba, gồm trụ xuất,

63.Bốn có tất cả vị,

64.Và noãn không chính tri.

65.Ba loại nhập thai đầu

66.Là Luân vương, hai Phật,

67.Vì nghiệp trí thù thắng.

68.Thứ tự. Bốn: còn lại.

69.Vô ngã, chỉ có uẩn.

70.Nghiệp phiền não tạo nên.

71.Do trung hữu tương tục,

72.Nhập thai như ngọn đèn.

73.Theo dẫn khởi tăng trưởng,

74.Tương tục do hoặc nghiệp.

75.Rồi đi đến các nẻo

76.Luân hồi không điểm đầu.

77.Chuổi nhân duyên sinh khởi:

78.Mười hai chi ba đoạn

79.Đầu, cuối đều hai chi,

80.Đoạn giữa tám là đủ.

81.Hoặc đời trước: Vô minh.

82.Nghiệp đời trước là Hành

83.Kết sinh uẩn là Thức.

84.Trước sáu xứ: Danh, Sắc.

85.Từ đó sinh Nhãn căn …

86.Ba hợp cùng sáu xứ

87.Khác nhân trong ba thụ

88.Chưa rõ ràng là xúc

89.Trước dâm, ái là Thụ.

90.Tham dâm tức là Ái.

91.Để được các cảnh giới

92.Khắp tìm cầu là Thủ.

93.Hữu chính là tạo tác

94.Dắt dẫn quả nghiệp Hữu

95.Vào vị lai là Sinh

96.Cho đến chịu Lão, Tử.

97.Truyền nói theo phần vị

98.Thù thắng được lập tên.

99.Trước, sau, giữa ba đoạn

100.Là để trừ ngu mê.

101.Ba: phiền não. Hai: nghiệp.

102.Bảy: sự, cũng là quả.

103.Lược quả và lược nhân

104.Đoạn giữa so với hai.

105.Từ hoặc sinh hoặc nghiệp.

106.Từ nghiệp sinh ra sự.

107.Từ sự sinh hoặc sự

108.Lý sinh khởi, hiện hữu.

109.Ở đây chính muốn nói

110.Nhân khởi, quả đã sinh.

111.Minh đối trị vô minh

112.Như không thân, không thật.

113.Nói nó tức là kết

114.Không tuệ ác, không kiến

115.Vì cùng Kiến tương ưng

116.Nên nói làm nhiễm tuệ.

117.Danh : bốn uẩn vô sắc

118.Xúc : Sáu. Ba hợp sinh

119.Năm loại thuộc hữu đối

120.Thứ sáu là tăng ngữ.

121.Minh, vô minh : Không hai

122.Thuộc vô lậu, nhiễm ô...

123.Tương ưng với ái, nhuế.

124.Thuận với lạc v.v... ba thọ.

125.Từ đây sinh sáu thọ

126.Năm thuộc thân, một : tâm.

127.Đây lại thành mười tám

128.Do ý cận hành khác

129.Dục duyên Dục: mười tám.

130.Sắc: mười hai. trên: ba

131.Hai duyên Dục; Mười hai.

132.Tám: Tự. Hai: Vô sắc.

133.Hai sau duyên Dục: sáu.

134.Bốn: tự. Một: duyên trên.

135.Sơ Vô sắc cận phần.

136.Bốn: duyên Sắc. Một: tự.

137.Bốn: căn bản, ba: biên

138.Chỉ một: duyên tự cảnh

139.Mười tám chỉ hữu lậu

140.Còn đã nói, sẽ nói:

141.Trong đây nói phiền não

142.Như hạt giống, như rồng

143.Như rễ cỏ cành cây

144.Như gạo trong vỏ trấu

145.Nghiệp như gạo còn trấu

146.Như thảo dược như hoa

147.Là quả dị thục, sự

148.Giống như thức ăn uống.

149.Ở trong bốn loại hữu

150.Sinh hữu là nhiễm ô.

151.Do phiền não tự địa

152.Còn ba. Vô sắc: ba.

153.Hữu tình nhờ ăn sống

154.Dục đoạn thực: ba xứ.

155.Sắc xứ thì không thế

156.Vì tự căn giải thoát.

157.Xúc, tư, thức ba thực

158.Hữu lậu thông ba cõi

159.Ý thành và cầu sinh

160.Thực hương, Trung hữu, khởi.

161.Hai trước tăng đời này

162.Sở y và năng y

163.Hai loại sau thứ tự

164.Dẫn khởi đời vị lai.

165.Đoạn và tục thiện căn

166.Lìa nhiễm thoái tử sinh

167.Đều ở tại ý thức.

168.Tử sinh chỉ xả thọ

169.Không định, không vô tưởng.

170.Hai vô ký, Niết bàn

171.Chết chậm: chân, rốn, tim.

172.Sau cùng ý thức diệt

173.Dưới, người, trời, bất sinh,

174.Đoạn mạt-na là thủy…

175.Chính tà, bất định tụ,

176.Thánh, chúng sinh, vô gián …

177.Lập thành khí thế gian

178.Phong luân ở dưới cùng.

179.Lượng ấy rộng vô số

180.Dày mười sáu lạc-xoa.

181.Bên trên là thủy luân,

182.Mười một ức hai vạn

183.Dưới nước tám lạc-xoa

184.Còn lại kết thành kim

185.Thủy luân và Kim luân

186.Rộng mười hai lạc-xoa

187.Ba ngàn bốn trăm rưỡi,

188.Chu vi gấp ba lần.

189.Tô-mê-lô ở giữa

190.Tiếp Du-kiện-đạt-la,

191.Núi Y-sa-đà-la,

192.Núi Kiện-địa-lạc-ca,

193.Tô-đạt-lị-xá-na,

194.Ách-thấp-phược-yết-nỗ,

195.Núi Tì-na-đát-ca,

196.Núi Ni-dân-đạt-la.

197.Bên ngoài các đại châu

198.Có núi Thiết luân vi

199.Bảy núi trước : Kim loại.

200.Tô-mê-lô : tứ bảo.

201.Dưới nước đều tám vạn

202.Diệu cao cũng như thế.

203.Tám núi khác thấp dần

204.Cao rộng đều bằng nhau.

205.Trong núi có tám biển

206.Bảy trước gọi là trong

207.Đầu tiên rộng tám vạn

208.Bốn bên đều gấp ba.

209.Còn sáu cứ hẹp dần.

210.Biển thứ tám là ngoài

211.Ba lạc-xoa hai vạn

212.Hai ngàn du-thiện-na.

213.Trong có các đại châu.

214.Nam Thiệm-bộ như xe,

215.Ba mặt rộng hai ngàn,

216.Mặt Nam : ba ngàn rưỡi

217.Đông là Tì-đề-ha,

218.Hình dáng như bán nguyệt

219.Ba mặt như Thiệm-bộ

220.Mặt Đông : ba trăm rưỡi.

221.Tây là Cù-đà-ni

222.Hình dáng tròn vành vạnh.

223.Đường kính hai ngàn rưỡi

224.Chu vi gấp ba lần.

225.Bắc Câu-lô hình vuông

226.Mỗi mặt đều hai ngàn.

227.Giữa lại có tám châu,

228.Mỗi đại châu có hai.

229.Phía Bắc chín Hắc sơn

230.Trong núi Tuyết Hương Túy

231.Có hồ Vô Nhiệt rộng

232.Năm mươi du-thiện-na.

233.Dưới đây quá hai vạn

234.Vô gián rộng bằng sâu

235.Trên bảy nại-lạc-ca.

236.Tám đều thêm mười sáu.

237.Là tro nóng phân bùn

238.Thêm dao nhọn sông sôi

239.Đều ở cả bốn mặt.

240.Còn tám địa ngục lạnh.

241.Nhật nguyệt nửa Mê-lô

242.Năm mươi mốt năm mươi

243.Nửa đêm mặt trời lặn.

244.Mọc thì giống bốn châu.

245.Tháng thứ hai mùa mưa.

246.Đêm thứ chín tăng dần.

247.Lạnh tháng tư cũng vậy.

248.Đêm ngắn đổi lại ngày

249.Ngày đêm một lạp-phược.

250.Khi di chuyển Bắc Nam

251.Gần mặt trời che bóng

252.Thì thấy mặt trăng khuyết.

253.Diệu Cao có bốn tầng

254.Cách nhau mỗi mười ngàn.

255.Nhô ra mười sáu ngàn

256.Hoặc tám, bốn, hai ngàn.

257.Trời Kiến Thủ, Trì Mạn,

258.Hằng Kiêu cùng Đại vương...

259.Lần lược ở bốn cấp

260.Và ở bảy núi kia.

261.Ngọn Diệu cao tám vạn

262.Trời ba-mươi-ba ở

263.Bốn góc bốn chóp núi

264.Nơi Kim cang thủ ở.

265.Giữa là cung Thiện Kiến

266.Rộng vạn du-thiện-na 267.Cao một nửa Kim 267.thành

268.Đất mềm trang sức đẹp.

269.Giữa có điện thù thắng.

270.Rộng ngàn du-thiện-na

271.Ngoài có bốn khu vườn:

272.Chúng xa, Thô, Tạp, Hỷ

273.Bốn phía có bốn ao

274.Đều cách nhau hai mươi,

275.Đông Bắc; cây Viên sinh

276.Tây-nam: Thiện Pháp Đường

277.Trên có trời Hữu sắc

278.Cung điện ở trên không

279.Ôm nhau thụ dục lạc

280.Nắm tay, cười nhìn dâm.

281.Sơ sinh năm, mười tuổi

282.Đầy đủ cả áo xống.

283.Dục sinh: ba. Người , trời

284.Lạc sinh: ba chín chỗ

285.Xuống cõi dưới bao xa,

286.Lên cõi trên cũng thế.

287.Không thần thông trợ giúp,

288.Có dưới không thấy trên.

289.Nhật nguyệt bốn đại châu,

290.Tô-mê-lô, Dục thiên,

291.Phạm thế đều một ngàn,

292.Làm tiểu thiên thế giới.

293.Một ngàn tiểu thiên này

294.Làm trung thiên thế giới.

295.Ngàn trung thiên: Đại thiên.

296.Thành hoại đều như nhau.

297.Người ở Châu Thiệm-bộ

298.Ba rưỡi bốn khuỷu tay,

299.Người Châu Đông, Tây, Bắc,

300.Cứ dần tăng gấp đôi.

301.Trời cõi Dục thì tăng

302.Phần tư Câu-lô-xá

303.Bốn cõi Sắc đầu tiên

304.Tăng nửa du-thiện-na

305.Sau đó tăng gấp đôi.

306.Trời Vô vân giảm ba.

307.Châu Bắc một ngàn tuổi

308.Tây- Đông- Nam nửa nửa

309.Tuổi thọ không nhất định

310.Cuối mười đầu khó biết

311.Cõi người năm mươi năm,

312.Trời dưới một ngày đêm.

313.Cõi này thọ năm trăm.

314.Năm cõi trên gấp đôi

315.Cõi Sắc không ngày đêm.

316.Kiếp số bằng thân lượng.

317.Vô sắc đầu hai vạn,

318.Sau tăng hai, tăng hai.

319.Trên, dưới trời Thiểu Quang

320.Một kiếp: nửa đại kiếp

321.Sáu Đẳng Hoạt ở trên

322.Lấy tuổi thọ Dục thiên

323.Làm một ngày một đêm

324.Thọ lượng cũng như vậy

325.Cực Nhiệt nửa trung kiếp

326.Vô gián một trung kiếp

327.Bàng sinh một trung kiếp

328.Quỷ ngày tháng năm trăm.

329.Thọ lượng Ách-bộ-đà

330.Bằng một bà-ha-ma.

331 Cứ trăm năm đến hết.

332.Sau gấp hai mươi lần.

333.Các xứ có trung yểu

334.Trừ Châu Bắc Câu-lô.

335.Cực vi, chữ, Sát-na

336.Sắc, danh, thời cực tiểu

337.Cực vi như Kim, thủy

338.Thố, dương, ngưu, Khích trần

339.Rận, chấy, lúa, đốt tay

340.Dần dần tăng gấp bảy

341.Hai mươi bốn : Một khuỷu.

342.Bốn khuỷu là một cung

343.Năm trăm Câu-lô-xá

344.Tám : Một du-thiện-na.

345.Trăm hai mươi sát-na

346.Là một đát-sát-na

347.Sáu mươi bằng lạp-phược

348.Ba mươi bằng tu du

349.Ba mươi bằng ngày đêm

350.Ba mươi bằng một tháng

351.Mười hai tháng : một năm

352.Trong năm giảm một nửa.

353.Nên biết có bốn kiếp

354.Là hoại, thành, trung, đại

355.Hoại từ địa ngục dứt

356.Đến khi thế gian hết

357.Kiếp thành khi gió khởi

358.Đến khi địa ngục sinh

359.Trung kiếp từ vô lượng

360.Sau giảm còn mười năm

361.Mười tám lần tăng giảm

362.Rồi tăng đến tám vạn

363.Sự thành trụ như vậy

364.Là hai mươi trung kiếp

365.Thành, hoại, hoại rồi không

366.Thời gian bằng trụ kiếp

367.Tám mươi trung : đại kiếp

368.Đại kiếp ba vô số.

369.Giảm tám vạn đến trăm

370.Chư Phật hiện thế gian

371.Độc giác lúc tăng giảm

372.Lân giác dụ trăm kiếp

373.Luân vương trên tám vạn

374.Kim ngân, đồng, thiết luân

375.Một, hai, ba, bốn châu

376.Nghịch thứ riêng như Phật.

377.Qua lại nghênh đón nhau

378.Tranh trận thắng không bại

379.Tướng mạo không đầy đủ

380.Cho nên không bằng Phật.

381.Ban đầu như cõi Sắc

382.Sau dần tham mùi vị

383.Tích trữ giặc cướp sinh

384.Nên sắm người giữ mộng

385.Nghiệp tăng thì thọ giảm

386.Binh đạo, bệnh tật, đói

388.Bảy ngày, tháng, năm dứt

389.Tam tai: Lửa, nước, gió

390.Trên ba thiền là tột

391.Tai họa theo thứ tự

392.Bốn thiền bất động: Không

393.Nhưng không phải thường hằng

394.Với chúng sinh cùng diệt

395.Sau bảy hỏa, thủy tai

396.Bảy thủy hỏa: phong tai.

———

Phẩm 4: PHÂN BIỆT NGHIỆP

(Gồm 131 Tụng)

1.Thế gian do nghiệp khác :

2.Tư và tư sở tác

3.Tư tức là ý nghiệp.

4.Sở tác là thân, ngữ

5.Hai nghiệp thân, ngữ này

6.Đều có biểu, vô biểu.

7.Thân biểu chỉ là hình

8.Phi hành động là thể

9.Vì các pháp hữu vi

10.Đều mỗi sát-na-diệt.

11.Không pháp nào không nhân.

12.Sinh nhân cũng diệt nhân.

13.Hình cũng không thực hữu

14.Vì có hai căn giữ

15.Không riêng có cực vi

16.Ngữ biểu là ngôn thanh.

17.Nói ba sắc vô lậu

18.Vì tăng, không tạo tác

19.Đại chủng năng tạo này

20.Khác sở y của biểu

21.Dục hậu niệm vô biểu

22.Do đại chủng quá khứ.

23.Hữu lậu do tự địa

24.Vô lậu tùy xứ sinh.

25.Vô biểu không chấp thụ,

26.Đẳng lưu thuộc hữu tình

27.Khi tán do đẳng lưu

28.Có thụ có khác biệt.

29.Định sinh do trưởng dưỡng

30.Không thụ không khác biệt.

31.Biểu chỉ có đẳng lưu

32.Thuộc thân có chấp thụ.

33.Vô biểu : ký : Còn : ba

34.Bất thiện chỉ ở Dục.

35.Vô biểu : khắp Dục, Sắc

36.Biểu : hai địa. Có bốn.

37.Dục : không biểu hữu phú

38.Vì không có đẳng khởi.

39.Thắng nghĩa thiện : giải thoát

40.Tự tính : tàm, quý, căn.

41.Tương ưng kia tương ưng

42.Do đẳng khởi sắc nghiệp

43.Ngược lại là bất thiện

44.Thắng, vô ký, hai thường.

45.Đẳng khởi có hai loại

46.Là nhân và sát-na

47.Nên biết theo thứ tự

48.Là chuyển và tùy chuyển

49.Thức kiến đoạn là chuyển

50.Năm thức là tùy chuyển

51.Ý, tu đoạn thông hai

52.Phi vô lậu, dị thục

53.Chuyển thì thuộc tính thiện

54.Tùy chuyển thuộc cả ba

55.Mâu-ni đều thuộc thiện

56.Vô ký tùy chuyển : thiện.

57.Vô biểu ba luật nghi :

58.Bất luật nghi, hai phi.

59.Luật nghi biệt giải thoát

60.Tĩnh lự và đạo sinh.

61.Luật nghi đầu tám loại

62.Thực thể chỉ có bốn

63.Hình đổi nên khác tên.

64.Khác nhưng không trái nhau

65.Thọ bỏ năm, tám, mười

66.Tất cả đều phải bỏ.

67.Thành cận sự, cận trú

68.Cần sách và Bí-sô.

69.Đều được gọi Thi-la

70.Hạnh diệu, nghiệp, luật nghi.

71.Đầu chỉ biểu, vô biểu

72.Là biệt giải nghiệp đạo.

73.Tám thành biệt giải thoát.

74.Được tĩnh lự, Thánh giả

75.Thành tĩnh lự đạo sinh.

76.Hai sau tùy tâm chuyển.

77.Vị chí chín vô gián

78.Câu sinh hai tên đoạn

79.Chính tri cùng chính niệm

80.Là ý, căn luật nghi.

81.Trụ, biệt giải vô biểu

82.Chưa xả thì thường hiện

83.Sát-na thành quá khứ.

84.Bất luật nghi cũng vậy.

85.Được tĩnh lự luật nghi,

86.Thành quá khứ, vị lai.

87.Thánh sơ trừ quá khứ

88.Trụ định đạo thành trung.

89.Trụ trung có vô biểu

90.Đầu thành trung, sau hai

91.Trụ luật, bất luật nghi

92.Khởi nhiễm tịnh vô biểu.

93.Đầu thành trung, sau hai

94.Đến sạch hết nhiễm, tịnh.

95.Tạo hiểu nghiệp thành trung,

96.Sau thành quá, phi vị

97.Hữu phú và vô phú

98.Chỉ thành tựu hiện tại.

99.Hạnh ác, giới, ác nghiệp.

100.Nghiệp đạo, bất luật nghi.

101.Thành biểu, không vô biểu.

102.Trong đó tứ, tác, yếu.

103.Thánh : xã hoặc chưa sinh

104.Thành vô biểu, không biểu.

105.Định sinh vì định địa

106.Thánh giả được đạo sinh.

107.Biệt giải thoát luật nghi

108.Được là do người khác.

109.Luật nghi biệt giải thoát

110.Suốt đời hoặc ngày đêm.

111.Giới ác không ngày đêm,

112.Không phải như thiện thọ.

113.Cận trú vào sáng sớm

114.Dưới tòa theo thầy thụ

115.Nghe dạy đủ các chi

116.Ngày đêm không trang sức.

117.Giới, bất dật, cấm chi

118.Thứ tự: bốn, một ba

119.Để phòng các tính tội,

120.Thất niệm và Kiêu, dật

121.Cận trú ngoài cũng có.

122.Không thụ tam quy : Không

123.Xưng cận sự phát giới

124.Giảng giải như Bí-sô.

125.Nếu đầy đủ luật nghi

126.Sao bảo là một phần ?

127.Đó là nói năng trì.

128.Dưới, giữa, trên tùy tâm

129.Qui y thành Phật Tăng,

130.Vô học hai loại pháp,

131.Và Niết-bàn trạch diệt

132.Là nói đủ Tam qui.

133.Hạnh tà đáng trách nhất

134.Dễ lìa, được bất tác

135.Phát nguyện được luật nghi

136.Không phải như tất cả,

137.Nếu mở lời nói dối

138.Sẽ vượt các học xứ.

139.Già tội chỉ bỏ rượu,

140.Để giữ các luật nghi

141.Từ tất cả, hai, hiện

142.Được luật nghi Dục giới.

143.Từ căn bản, ba thời

144.Được tĩnh lự, vô lậu.

145.Luật tùy các hữu tình

146.Chi nhân không nhất định.

147.Bất luật từ tất cả

148.Hữu tình, chi, không nhân.

149.Đạt được bất luật nghi

150.Do tác và thệ thọ

151.Do tác và thệ thọ

152.Được các vô biểu khác

153.Do điền thọ, trọng hành.

154.Xả biệt giải, điều phục

155.Do cố xả, mạng chung,

156.Và hai hình câu sinh,

157.Do đoạn thiện, hết đêm

158.Có thuyết bảo phạm trọng.

159.Thuyết khác nói pháp diệt.

160.Thuyết Ca-thấp-di-la

161.Phạm hai, giàu mắc nợ.

162.Xả định sinh pháp thiện

163.Do đổi địa, thoái đọa

164.Xả Thánh do đắc quả

165.Luyện căn và thoái thất.

166.Xả giới ác do chết

167.Đắc giới, hai hình sinh

168.Xả trung do thọ, thế

169.Tác, sự, thọ, căn đoạn.

170.Xả dục phi sắc thiện

171.Do căn đoạn thượng sinh

172.Do đối trị đạo sinh

173.Xả các nhiễm phi sắc.

174.Giới ác: người trừ Bắc

175.Hoàng môn và nhị hình

176.Luật nghi có cả trời

177.Chỉ người: đủ ba loại.

178.Sinh cõi Dục cõi Sắc

179.Có luật nghi tĩnh lự

180.Vô lậu tịnh, Vô sắc

181.An, bất an, phi nghiệp

182.Là thiện, ác, vô ký.

183.Phước, phi phước bất động.

184.Thiện cõi Dục là phước

185.Bất thiện là phi phước

186.Thượng giới thiện: bất động

187.Vì nghiệp quả không động

188.Ở xứ sở tự địa.

189.Thuận lạc khổ không hai

190.Thiện đến ba: thuận lạc.

191.Các bất thiện: thuận khổ.

192.Thượng giới không thuận hai

193.Thuyết khác dưới cũng có,

194.Trung gian chiêu dị thục

195.Lại nữa ba nghiệp này

196.Chẳng phải tiền, hậu thục

197.Thuận thụ có năm loại

198.Là tự tính tương ưng

199.Và sở duyên, dị thục

200.Hiện tiền sai biệt nhau.

201.Đây có định, bất định

202.Định ba. Thuận hiện thụ

203.Có thuyết nói có năm

204.Sư khác nói bốn câu.

205.Bốn thiện đều tạo tác.

206.Dẫn đồng phần: chỉ ba.

207.Các xứ tạo bốn loại.

208.Địa ngục thiện trừ hiện

209.Kiên định lìa địa nhiễm

210.Dị sinh không tạo sinh

211.Thánh không tạo sinh hậu

212.Thánh, Dục, Hữu đỉnh, thoái.

213.Dục trung hữu tạo được

214.Hai mươi hai loại nghiệp.

215.Đều thuộc thuận hiện thụ

216.Chỉ có một: đồng phần.

217.Do hoặc nặng, tịnh tâm

218.Và do thường tạo tác

219.Khởi ruộng phúa công đức

220.Hại cha mẹ nghiệp định.

221.Công đức ý thù thắng

222.Và định chiêu dị thục

223.Được hằng lìa địa nghiệp

224.Chiêu cảm quả hiện pháp

225.Với Phật, thượng thủ tăng

226.Và định, diệt, vô tránh

227.Từ, Kiến, tu đạo xuất

228.Tổn ích đều có quả.

229.Các nghiệp thiện không tầm

230.Chỉ có tâm cảm thọ

231.Ác chỉ có thân thọ

232.Đó là chỗ khác nhau.

233.Tâm cuồng duy ý thức

234.Do nghiệp dị thục sinh

235.Và sợ hại, nghịch, sầu

236.Ở Dục trừ Bắc châu.

237.Nói nghiệp: Khúc, uế, trược

238.Do siểm, sân, tham sinh.

239.Dựa đen, đen khác nhau

240.Để nói bốn loại nghiệp

241.Ác Sắc, Dục giới thiện,

242.Vô lậu trừ được hết

243.Cứ theo thứ tự nói

244.Đen, trắng, không đen trắng.

245.Bốn pháp nhẫn lìa dục

246.Tám trước đều vô gián.

247.Mười hai vô lậu tư

248.Chỉ tận trừ nghiệp đen

249.Lìa dục bốn tĩnh lự

250.Thứ chín vô gián tư.

251.Một: hết nghiệp trắng đen

252.Bốn khiến hết nghiệp trắng.

253.Nghiệp thọ ở địa ngục.

254.Còn Dục giới xen lộn

255.Nghiệp Dục thuộc Kiến đoạn

256.Nghiệp Dục khác gồm đủ.

257.Vô học thân ngữ nghiệp

258.Ý là ba mâu-ni.

259.Nên biết ba thanh tịnh.

260.Chính là ba diệu hạnh.

261.Nghiệp ác thân, ngữ ý

262.Gọi là ba hạnh ác,

263.Và tham, sân, tà kiến

264.Ngược lại ba hạnh diệu.

265.Nói về mười nghiệp đạo

266.Gồm cả ác, diệu hạnh.

267.Thô là tính của nó

268.Nên mới thành thiện ác

269.Sáu nghiệp ác vô biểu

270.Tự tác, dâm, cả hai.

271.Thiện bảy thụ sinh hai

272.Định sinh chỉ vô biểu.

273.Gia hạnh là hữu biểu

274.Vô biểu có hoại không

275.Đã khởi rời thì khác

276.Ba căn khởi gia hạnh

277.Sinh khởi không gián đoạn

278.Tham v.v… cũng ba căn sinh.

279.Thiện ở trong ba vị

280.Do ba thiện căn khởi.

281.Sát, thô ngữ, sân nhuế

282.Cứu cánh đều do sân.

283.Trộm, tà hạnh và tham

284.Cứu cánh đều do tham

285.Tà kiến, si, cứu cánh

286.Do cả ba bảy ra.

287.Hữu tình cụ, danh sắc

288.Danh thân v.v… các xứ khởi

289.Cùng chết và chết trước

290.Không vì căn y khác

291.Quân và các đồng sự

292.Đều như người đã làm.

293.Sát sinh do cố ý

294.Nghĩ khác không giết lầm.

295.Vật chẳng cho mà lấy

296.Cưỡng trộm làm của mình

297.Dục tà hạnh bốn thứ

298.Làm điều không nên làm.

299.Phát ngôn nhiễm dị tưởng

300.Lời giải nghĩa hư dối.

301.Do nhãn, nhĩ, ý thức

302.Và ba cái sở chứng.

303.Như thứ tự tên gọi

304.Là kiến, văn, giác tri.

305.Nhiễm tâm nói hại người

306.Là lời nói ly gián

307.Lời thô ác, chẳng yêu

308.Các lời nhiễm tạp uế.

309.Còn nữa, khác ba nhiễm

310.Như nịnh, ca, tà luận …

311.Ác dục tham của người

312.Sân giận ghét người khác

313.Sinh kiến chấp thiện ác…

314.Là nghiệp đạo tà kiến.

315.Trong đây ba là đạo

316.Bảy nghiệp cũng là đạo.

317.Tà kiến đoạn thiện căn

318.Đoạn Dục giới sinh đắc.

319.Bác bỏ mọi nhân quả

320.Dần dứt bỏ cả hai

321.Người ba châu nam, nữ

322.Kiến hành đoạn phi đắc

323.Tiếp thiện nghi, hữu kiến

324.Nam hiện, trừ tội nghịch

325.Nghiệp đạo, tư cùng chuyển

326.Bất thiện : một đến tám

327.Tổng các thiện có mười.

328.Riêng già : một, tám, năm.

329.Trong địa ngục : bất thiện.

330.Thô tạp, sân, cả hai.

331.Tạo thành tham, tà kiến.

332.Bắc thành tham, tà kiến.

333.Bắc châu tạo bá sau

334.Tạp ngữ thông hiện, thành

335.Các Dục mười thông hai

336.Thiện trong tất cả xứ

337.Ba sau thông hiện, thành

338.Trời, Vô Sắc, vô tưởng

339.Chỉ thành tựu bảy trước

340.Các xứ thông thành hiện

341.Trừ địa ngục, Bắc châu.

342.Đều cảm quả dị thục,

343.Đẳng lưu và tăng thượng

344.Khiến người khác chịu khổ

345.Vì đoạn mạng, hại uy.

346.Tham sinh, thân ngữ nghiệp

347.Thành tà mạng khó trừ

348.Chấp mạng do tham sinh

349.Phi lý, trái với Kinh.

350.Đoạn đạo: nghiệp hữu lậu

351.Đầy đủ có năm quả

352.Nghiệp vô lậu có bốn,

353.Là chỉ trừ dị thục

354.Các hữu lậu thiện ác

355.Cũng bốn, trừ ly hệ

356.Các vô lậu vô ký

357.Ba trừ trước đã trừ.

358.Thiện, bất thệin vô ký

359.Đầu có bốn, hại, ba

360.Giữa có hai, ba, bốn.

361.Sau: hai, ba, ba quả.

362.Quá trong ba đều bốn.

363.Hiện trong vị cũng vậy

364.Hiện trong hiện: hai quả

365.Vị trong vị: ba quả.

366.Đồng địa có bốn quả

367.Khác địa hai hoặc ba

368.Học, trong ba đều ba

369.Vô học một, ba hai.

370.Phi học, phi Vô học

371.Hữu: hai,hai năm quả.

372.Các nghiệp thuộc Kiến đoạn

373.Mỗi mỗi đều có ba.

374.Đầu có ba, bốn, một.

375.Giữa hai, bốn, ba quả

376.Cuối có một hai bốn

377.Theo thứ tự nên biết.

378.Nghiệp nhiễm không nên làm.

379.Là nghiệp phá qui tắc

380.Nghiệp nên làm thì khác

381.Trái với loại thứ ba

382.Một nghiệp dẫn một sinh

383.Nhiều nghiệp thành đầy đủ.

384.Hai vô tâm định đắc

385.Đều không thể dẫn khởi.

386.Hai vô tâm định đắc

387.Đều không thể dẫn khởi.

388.Ba châu có vô gián

389.Chẳng phải nơi nào khác

390.Ít hơn, ít hổ thẹn

391.Chướng khác đủ năm cõi.

392.Trong năm vô gián này

393.Bốn nghiệp thân, một miệng

394.Ba sát, một nói dối

395.Một gia hạnh sát sinh.

396.Làm Tăng không hòa hợp

397.Tâm bất tương ưng hành

398.Tánh vô phú vô ký

399.Thành tựu sự phá Tăng.

400.Người năng phá chỉ thành

401.Tội hay nói dối này

402.Một kiếp quả vô gián

403.Tùy tội tăng khổ tăng.

404.Tỳ-kheo thấy tịnh hạnh

405.Người ngu phá chỗ khác

406.Khi nhận đạo sư khác

407.Gọi phá không qua đêm.

408.Thiệm bộ châu, chín người v.v…

409.Mới phá pháp luân Tăng

410.Còn phá Yết-ma Tăng

411.Thông ba châu, tám người v.v…

412.Đầu, sau, trước chia rẽ

413.Phật diệt, chưa kết giới

414.Với sáu vị như vậy

415.Không phá “pháp luân Tăng”.

416.Hủy hoại ruộng ân đức

417.Chuyển hình cũng thành nghịch

418.Mẹ là nhân huyết kia

419.Ngộ nhận v.v… không hoặc có

420.Cố làm Phật chảy máu

421.Sau hại Vô học không.

422.Tạo hành động nghịch tội

423.Không lìa nhiễm đắc quả.

424.Việc nói dối phá Tăng

425.Là phạm tội nặng nhất

426.Cảm tư “đệ nhất hữu”

427.Quả thiện lớn trong đời.

428.Làm việc nhiễm ô mẹ

429.Ni và bậc Vô học

430.Giết Bồ-tát trụ định

431.Và bậc Thánh Hữu học

432.Phá duyên hòa hợp Tăng

433.Phá hoại Tốt đỗ ba

434.Là đồng loại vô gián.

435.Làm cho nhẫn Bất hoàn

436.Nghiệp Vô học chướng ngại.

437.Do tu nghiệp “diệu tướng”

438.Gọi Bồ-tát được định

439.Sinh nhà giàu, cõi thiện

440.Tướng nam, niệm kiên cố.

441.Nam Thiệm bộ trước Phật

442.Phật nghĩ, nghĩ chỗ thành

443.Trăm kiếp khác mới tu

444.Có trăm phước trang nghiêm.

445.Trong ba vô số kiếp

446.Mỗi kiếp cúng bảy vạn

447.Lại thứ tự cúng dường

448.Năm, sáu, bảy ngàn Phật.

449.Đủ ba vô số kiếp

450.Nghịch thứ gặp Thắng Quán

451.Nhiên Đăng và Bảo Kế

452.Sơ Thích-ca Mâu-ni.

453.Do bi bố thí khắp

454.Bị hủy thân không giận

455.Tán thán Phật Để Sa

456.Đến vô thượng Bồ-đề.

457.Sáu pháp Ba-la-mật

458.Với bốn vị như vậy

459.Một, hai lại một, hai,

460.Thứ tự tu viên mãn.

461.Ba loại: Thí, giới, tu

462.Mỗi loại tùy cảm ứng

463.Được gọi tên phước nghiệp

464.Sai biệt như nghiệp đạo.

465.Do xả này, gọi thí

466.Cúng dường làm lợi ích

467.Thân ngữ và phát tâm

468.Nhận lấy quả phước lớn.

469.Vì lợi mình lợi người

470.Không vì hai mà thí.

471.Do ruộng tài chủ khác

472.Nên quả thí sai biệt.

473.Chủ khác do tin tưởng v.v…

474.Kính trọng hành bố thí v.v…

475.Được tôn kính yêu mến

476.Đúng thời khó mất quả.

477.Tài khác do có sắc v.v…

478.Được sắc đẹp tên tốt

479.Chúng yêu, thân mềm mại

480.Có tùy thời xúc, lạc.

481.Khác ruộng do cõi khổ

482.Ân đức có sai biệt.

483.Thí Bồ-tát giải thoát

484.Thứ tám là tối thắng.

485.Cha mẹ bệnh, pháp sư

486.Thân sau cùng Bồ-tát

487.Chẳng phải chứng bậc Thánh

488.Quả thí cũng vô lượng.

489.Khởi sau, ruộng, căn bản

490.Tư, gia hạnh, ý vui

491.Do đó có dưới trên

492.Nghiệp phẩm cũng dưới trên.

493.Do thẩm, tư tròn đầy

494.Không đối trị làm ác

495.Có bạn dị thục khác

496.Nghiệp này gọi tăng trưởng.

497.Xả nhiều thì được phước

498.Như từ v.v… và không thọ.

499.Ruộng xấu có quả tốt

500.Giao quả không trái ngược.

501.Lìa phạm giới và ngăn

502.Gọi giới có hai thứ

503.Chẳng loại nhân phạm giới

504.Nương thanh tịnh trị, diệt.

505.Đẳng dẫn thiện gọi tu

506.Huân tập tâm mạnh nhất.

507.Giới, tu rất thù thắng

508.Quả sinh thiên, giải thoát.

509.Cảm một kiếp sinh thiên v.v…

510.Được một lượng phước tịnh.

511.Pháp thí là như thật

512.Biện giải kinh không nhiễm.

513.Thuận phước, thuận giải thoát

514.Thuận quyết trạch là ba

515.Được quả tốt Niết-bàn

516.Thứ tự Thánh đạo thiện.

517.Chúng khởi theo như lý

518.Ba nghiệp và năng phát

519.Thứ tự làm tự thể

520.Thư ấn toán, văn, số.

521.Vô lậu thiện là tốt

522.Nhiễm có tội là xấy

523.Thiện hữu vi nên tập

524.Giải thoát là trên hết.

———

Phẩm 5: PHÂN BIỆT TÙY MIÊN

(Gồm 69 Tụng)

1.Tùy miên gốc các hữu

2.Có sáu loại sai biệt

3.Là tham, sân và mạn

4.Vô minh, kiến và nghi.

5.Sáu thành bảy do tham

6.Hai giới trên tham hữu

7.Vì chuyển đổi bên trong

8.Nên chướng ngại giải thoát.

9.Sáu thành mười do kiến

10.Hữu thân kiến khác nhau

11.Riêng chấp kiến, tà kiến

12.Kiến thủ, giới cấm thủ.

13.Sáu hành bộ, giới khác

14.Lập thành chín tám loại

15.Cõi Dục kiến khổ đoạn

16.Mười bảy, bảy, tám, bốn

17.Theo thứ tự loại trừ

18.Tam nhị kiến kiến nghi

19.Sắc, Vô sắc, trừ sân

20.Ngoài ra như cõi Dục..

21.Nhẫn làm hại tùy miên

22.Hữu đảnh chỉ kiến đoạn

23.Chỗ khác kiến, tu đoạn

24.Trí làm hại do tu.

25.Ngã, ngã sở, đoạn, thường

26.Bác không, thấp làm cao

27.Phi nhân đạo, Thánh đạo

28.Tự thể năm loại kiến.

29.Đối với Đại Tự tại v.v…

30.Phi nhân vọng chấp nhân

31.Theo thường, ngã, đảo sinh

32.Nên chỉ kiến khổ đoạn.

33.Tự thể bốn điên đảo

34.Có từ ba loại kiến

35.Duy đảo suy tăng cố

36.Tưởng tâm tùy kiến lực.

37.Bảy, chín mạn từ ba

38.Đều do kiến, tu đoạn

39.Bậc Thánh như sát triền

40.Tu đoạn không hiện hành.

41.Loại mạn v.v và ngã mạn

42.Ác tác trong bất thiện

43.Bậc Thánh giả không khởi

44.Tăng trưởng do kiến nghi.

45.Do kiến khổ, tập đoạn

46.Các kiến, nghi tương ưng

47.Và vô minh bất cộng

48.Biến hành nơi tự giới

49.Trong ấy trừ hai kiến

50.Chín thứ khác duyên trên

51.Trừ đắc, duyên địa trên

52.Đều thuộc biến hành này

53.Thuộc kiến, diệt, đạo đoạn

54.Tà kiến, nghi tương ưng

55.Và vô minh bất cộng

56.Sáu hay duyên vô lậu

57.Trong ấy duyên diệt pháp

58.Tức diệt của tự địa

59.Duyên đạo địa sáu, chín

60.Do biệt trị tương nhân

61.Tham, sân, mạn hai thủ

62.Duyên tịnh, phi vô lậu

63.Nên lìa cảnh chẳng oán

64.Tánh tịnh tĩnh tối thắng

65.Chưa đoạn biến, tùy duyên

66.Tất cả trong địa mình

67.Phi biến ở bộ mình

68.Nhờ duyên nên tùy tăng

69.Chẳng phải duyên vô lậu

70.Không nhiếp pháp hữu vi

71.Tùy nơi pháp tương ưng

72.Tương ưng nên tùy tăng.

73.Tùy miên hai cõi trên

74.Và thân, biên Cõi dục

75.Kia thuộc si, vô ký

76.Ngoài ra đều bất thiện.

77.Căn bất thiện cõi Dục

78.Tham, sân, si bất thiện.

79.Căn vô ký có ba

80.Ái, si, tuệ vô ký

81.Chẳng phải hai cử khác

82.Sư khác lập bốn loại

83.Tức ái, kiến, mạn, si

84.Ba định đều do si.

85.Đáp bằng cách phân biệt

86.Hỏi lại và từ chối

87.Hỏi tử sinh thù thắng

88.Ngã, uẩn một hay khác v.v…

89.Bị trói ở sự vật

90.Chưa đoạn tham, sân, mạn

91.Quá, hiện hoặc đã khởi

92.Ý biến hành vị lai

93.Tự thế năm thức sinh

94.Không sinh cũng biến hành

95.Quá, vị, biến hành khác

96.Hiện tại duyên năng hiện.

97.Ba đời do Phật thuyết

98.Quả, cảnh hai điều kiện

99.Nói ở trong ba đời

100.Nên nói nhất thiết hữu.

101.Trong đây có bốn thứ

102.Loại, tướng, vị, đãi khác

103.Thứ ba nương tác dụng

104.Lập thời là tốt nhất.

105.Điều gì ngăn tác dụng

106.Không khác không lập đời?

107.Thật hữu gì sinh, diệt

108.Tánh pháp ấy sâu xa.

109.Nương kiến khổ đã đoạn

110.Còn biến hành tùy miên

111.Và phẩm trước đã đoạn

112.Vẫn còn phiền não khác.

113.Kiến khổ, tập, tu đoạn

114.Nếu hệ thuộc Dục giới

115.Ba tự giới, một sắc

116.Chỗ hành thức vô lậu.

117.Sắc, dưới, tự có ba

118.Ở trên cảnh thức tịnh

119.Vô sắc thông ba cõi

120.Ba duyên thanh tịnh thức.

121.Chỗ kiến diệt, đạo đoạn

122.Đều tăng thức tự loại

123.Vô lậu trong ba cõi

124.Sau ba cảnh, tịnh thức.

125.Tâm tùy miên hai loại

126.Là nhiễm và vô nhiễm

127.Tâm nhiễm thông hai thứ

128.Vô nhiễm chỉ tùy tăng.

129.Vô minh, nghi, tà, thân,

130.Biên kiến, giới kiến thủ

131.Tham, mạn, sân thứ lớp

132.Do trước dẫn sau sinh.

133.Do tùy miên chưa đoạn

134.Và cảnh tùy xuất hiện

135.Tác ý phi lý khởi

136.Nói hoặc đủ nhân duyên.

137.Phiền não, triền Dục giới

138.Trừ si gọi dục lậu

139.Hữu lậu hai giớitrên

140.Chỉ phiền não trừ si

141.Đồng cửa trong, vô ký

142.Định địa nên hợp nhất

143.Vô minh gốc các hữu

144.Lập riêng thành một lậu

145.Bộc lưu, ách cũng vậy

146.Biệt lập kiến vì nhạy

147.Kiến thường không thuận trụ

148.Nên không lập thành lậu

149.Dục, hữu và với si

150.Kiến phân hai gọi thủ

151.Vô minh không biệt lập

152.Vì không phải năng thủ.

153.Hai cách vi tế tăng

154.Tùy trục và tùy phược

155.Trụ, chảy trôi đeo bám

156.Là nghĩa của tùy miên.

157.Do sai biệt của kết v.v…

158.Nên nói có năm loại.

159.Chín kết có vật, thủ v.v…

160.Lập nên kiến, thủ kết

161.Hai loại này bất thiện

162.Và tự tại khởi lên

163.Trong triền có tật, xan

164.Thiết lập thành hai kết

165.Hoặc hai loại số hành

166.Làm nhân sự nghèo hèn

167.Biến hiện tùy phiền não

168.Gây não loạn hai bộ.

169.Năm kết thuộc hạ phần

170.Do hai không thoát Dục

171.Do ba hoàn Dục giới

172.Thâu môn, căn nên ba

173.Hoặc do không muốn đến

174.Mê mờ và nghi ngờ

175.Hay chướng ngại giải thoát

176.Nên chỉ nói đoạn ba.

177.Năm kết thuận thượng phần

178.Hai tham Sắc, Vô sắc

179.Trạo cử, mạn, vô minh

180.Khiến không vượt thượng giới.

181.Ba phược do ba thọ.

182.Tùy miên trước đã nói.

183.Ngoài ra tùy phiền não

184.Tâm nhiễm sở, hành uẩn.

185.Tám triền không hổ, thẹn

186.Tật, xan và hối miên

187.Và trạo cử, hôn trầm

188.Thêm phẫn, phú là mười

189.Không hổ, xan, trạo cử

190.Đều theo tham mà sinh

191.Không thẹn, miên, hôn trầm

192.Theo vô minh sinh khởi

193.Tật, phẫn nương sân khởi

194.Hối theo nghi, phú, tránh.

195.Sáu phiền não là não,

196.Hại, hận, siểm, cuống, kiêu

197.Cuống, kiêu theo tham sinh.

198.Hại, hận theo sân khởi.

199.Não theo kiến thủ khởi.

200.Siểm theo các kiến sinh.

201.Triền vô tàm, quý, miên

202.Hôn, trạo kiến tu đoạn

203.Triền khác và phiền não

204.Tự tại nên tu đoạn

205.Ba Dục hai ác khác

206.Cõi trên đầu vô ký.

207.Siểm, cuống : Dục, sơ định.

208.Ba cõi ba, Dục khác.

209.Kiến đoạn trừ mạn, miên

210.Tùy phiền não tự tại

211.Đều ở địa ý khởi

212.Số khác nương sáu thức.

213.Các phiền não Dục giới

214.Tham, hỷ tương ưng hỷ lạc

215.Sân ưu, khổ. Si khắp

216.Tà kiến, ưu và hỷ

217.Nghi ưu năm với hỷ

218.Tất cả tương ưng xả

219.Địa trên đều tùy ưng

220.Khắp các thọ tự thức.

221.Trong các tùy phiền não

222.Tật, hối, não và phẫn

223.Hại, hận, ưu đều khởi

224.Xan, hỷ, thọ tương ưng

225.Siểm, cuống và miên phú

226.Cùng ưu, hỷ đều khởi

227.Kiêu, hỷ lạc đều xả

228.Bốn thứ tương ưng thọ.

229.Năm “cái” ở cõi Dục

230.Thực, trị dụng giống nhau

231.Tuy hai lập một “cái”

232.Chướng uẩn thành năm “cái”.

233.Do biến tri sở duyên

234.Đoạn trừ năng duyên kia

235.Đoạn trừ sở duyên kia

236.Đối trị khởi nên đoạn.

237.Đối, trị có bốn loại

238.Là đoạn, trì,viễn, yếm.

239.Nên biết từ sở duyên

240.Nên các hoặc được đoạn.

241.Tánh viễn có bốn loại

242.Là tướng, trị, xứ, thời

243.Như đại chủng, thi-la

244.Phương khác, thế giới khác.

245.Các hoặc không lại đoạn

246.Lìa buộc được nhiều lần

247.Gọi trị sinh, đắc quả

248.Luyện căn trong sáu thời.

249.Có chín đoạn biến tri

250.Dục sơ, nhị đoạn một

251.Hai một hợp thành ba

252.Ba cõi trên cũng vậy

253.Năm khác thuận phần dưới

254.Sắc giới đoạn cả ba.

255.Trong ấy sáu quả nhẫn

256.Ba quả khác, trí quả

257.Tất cả vị chí quả

258.Năm hoặc tám căn bản

259.Vô sắc có một quả

260.Ba căn bản cũng vậy

261.Hai thế tục, chín Thánh

262.Pháp trí ba loại hai

263.Phẩm pháp trí sáu quả

264.Phẩm loại trí năm quả.

265.Được vô lậu đoạn đắc

266.Và khiếm khuyết Hữu Đảnh

267.Diệt hai nhân, vượt giới

268.Nên lập chín biến tri.

269.Kiến đế chưa thành tựu

270.Hoặc thành một đến năm

271.Tu thành sáu, một, hai

272.Vô học chỉ thành một.

273.Siêu vượt cõi được quả

274.Hai xứ tập, biến tri.

275.Xả một, hai, năm, sáu

276.Trừ năm đắc cũng vậy.

———

Phẩm 6: PHÂN BIỆT HIỀN THÁNH

(Gồm 83 Tụng)

1.Đã nói đoạn phiền não

2.Do kiến đế tu đạo

3.Kiến đạo chỉ vô lậu

4.Tu đạo thông hai loại.

5.Bốn đế trước đã nói

6.Là khổ, tập, diệt, đạo

7.Tự thể chúng cũng vậy

8.Thứ tự tùy hiện quán.

9.Khổ do ba khổ hợp

10.Tất cả tùy tương ưng

11.Khả ý, không khả ý

12.Pháp hành hữu lậu khác.

13.Bị phá không giác biết

14.Tuệ, điều khác cũng vậy

15.Như bình nước thế tục

16.Khác đây gọi thắng nghĩa.

17.Khi hướng đến kiến đế

18.Nên trụ giới, chuyên tu

19.Văn, tư, tu thành tựu

20.Có danh lẫn nghĩa cảnh.

21.Thân tâm đều xa lìa

22.Không bất túc, tham dục quá lớn

23.Gọi đã đắc, chưa đắc

24.Cầu nhiễu danh vốn không

25.Pháp tương vi ba cõi

26.Tánh vô tham, vô lậu

27.Bốn Thánh chủng cũng vậy

28.Ba trước chỉ hỷ, túc

29.Hậu nghiệp ba sinh cụ

30.Đối trị bốn ái khởi

31.Tham muốn ngã, ngã sở

32.Vĩnh viễn, tạm thời dứt.

33.Tu cần có hai cửa

34.Quán bất tịnh, sổ tức

35.Người tham, tầm tăng thượng

36.Tu theo thứ tự này.

37.Đối trị cả bốn tham

38.Quán sát các đốt xương

39.Rộng đến biên sau lược

40.Gọi là mới tập tu

41.Trừ chân, đến nửa đầu

42.Gọi đã tu thuần thục

43.Chú tâm giữa lông mày

44.Gọi thành tựu tác ý.

45.Mười địa tánh vô tham

46.Duyên sắc Dục nên khởi

47.Duyên bất tịnh cùng thời

48.Hữu lậu đắc hai loại.

49.Tức niệm tuệ năm địa

50.Duyên gió, nương thân Dục

51.Hai đắc, ngoại đạo không

52.Có sáu là đếm thở v.v…

53.Thở ra, vào nương thân

54.Theo hai hướng sai biệt

55.Hữu tình không chấp thọ

56.Đẳng lưu không duyên dưới.

57.Nương vào “chỉ” đã tu

58.Quán bằng cách trụ niệm

59.Dùng tự tướng, cộng tướng

60.Quán thân, thọ, tâm, pháp

61.Trụ tự tánh, văn tuệ v.v…

62.Trụ sở duyên, tương tạp

63.Nói thứ tự sinh khởi

64.Trị điên đảo, có bốn.

65.Người trụ pháp niệm trụ

66.Quán chung bốn sở duyên

67.Tu vô thường và khổ

68.Không và tướng vô ngã.

69.Từ đây sinh pháp Noãn

70.Quán đủ bốn Thánh đế

71.Tu mười sáu hành tướng

72.Và Đảnh khởi cũng thế

73.Hai thiện căn trên đây

74.Trước nương pháp trước, sau bốn

75.Nhẫn chỉ nương pháp niệm

76.Phẩm trung, hạ giống Đảnh.

77.Phẩm thượng, quán dục khổ

78.Một hành, một sát-na

79.Thế đệ nhất cũng vậy

80.Năm uẩn, tuệ trừ “đắc”.

81.Thuận phần quyết trạch này

82.Bốn thứ nhờ tu thành

83.Sáu địa, hai hoặc bảy

84.Nương thân Dục giới chín

85.Ba loại được nư, nam

86.Thứ tư nữ cũng vậy

87.Bậc Thánh xả mất địa

88.Dị sinh do mạng chung

89.Sơ, nhị cũng thoái xả

90.Nương gốc định kiến đế

91.Xả không được địa trước

92.Tánh hai xả chẳng đắc.

93.Noãn ắt đến Niết-bàn

94.Đảnh không đoạn thiện căn

95.Nhẫn không đọa cõi ác

96.Đệ nhất vào “ly sinh”.

97.Chủng tánh Thanh văn chuyển

98.Hai ba thiện thành Phật

99.Độc giác, Phật không chuyển

100.Một lần ngồi đã giác.

101.Thuận phần giải thoát trước

102.Ba đời mới giải thoát

103.Nghiệp Văn tư tạo thành

104.Sinh ở người ba châu.

105.Trực tiếp pháp đệ nhất

106.Tức duyên khổ Dục giới

107.Khởi pháp nhẫn vô lậu

108.Nhẫn lại sinh pháp trí

109.Kế duyên khổ cõi khác

110.Khởi loại nhẫn, loại trí

111.Duyên tập, diệt, đạo đế

112.Mỗi đế sinh bốn pháp

113.Mười sáu tâm như thế

114.Gọi hiên quán Thánh đế

115.Hiện quán có ba loại

116.Là kiến, duyên và sự.

117.Cùng “Thế đệ nhất pháp”

118.Đồng nương vào một địa.

119.Nhẫn, trí theo thứ tự

120.Là vô gián, giải thoát.

121.Mười lăm tâm, kiến đạo

122.Thấy điều chưa từng thấy.

123.Gọi tùy tín, pháp hành

124.Do căn chậm, nhanh khác

125.Đều tu hoặc đoạn một

126.Đến “năm” hướng sơ quả

127.Đoạn ba hướng nhị quả

128.Lìa tám địa hướng ba.

129.Đến tâm thứ mười sáu

130.Tùy ba hướng trụ quả

131.Gọi tín giải, kiến chí

132.Do nhanh, chậm sai biệt.

133.Trong các đoạn đắc quả

134.Chưa được quả cao hơn

135.Nên chưa khởi đạo diệu

136.Gọi trụ quả không hướng.

137.Mỗi địa, chín đức, tội

138.Thượng, trung, hạ ba thứ.

139.Chưa đoạn do tu đoạn

140.Thì tái sinh bảy lần.

141.Đoạn, dục ba bốn phẩm

142.Ba, hai đời, Già gia

143.Đoạn đến năm, nhị hướng

144.Đoạn sáu được Nhất lai.

145.Đoạn bảy hoặc tám phẩm

146.Một lần sinh, Nhất gián

147.Đây tức đệ tam hướng

148.Đoạn chín, quả Bất hoàn.

149.Trung, sinh, hữu hành này

150.Vô hành nhập Niết-bàn

151.Thượng lưu nếu tu tập

152.Sinh trời Sắc cứu cánh

153.Siêu Bán, siêu Biến một

154.Điều khác sinh Hữu Đảnh

155.Hành Vô sắc có bốn

156.Trụ đây, nhập Niết-bàn.

157.Hành Sắc giới có chín

158.Mỗi trường hợp có ba

159.Nghiệp “hoặc”, căn khác nhau

160.Nên lập thành chín loại.

161.Lập bảy Thiện sỹ thú

162.Do Thượng lưu không khác

163.Hành thiện không làm ác

164.Đi lên không trở lại.

165.Sinh cõi Dục đắc Thánh

166.Không sinh ở cõi khác

167.Thánh giả sinh cõi trên

168.Không luyện căn thoái thất.

169.Thứ tư tu tĩnh lự

170.Thành do một niệm trụ

171.Vì thọ sinh, hiên lạc

172.Và phiền não thoái thất.

173.Tạp tu có năm phẩm

174.Sinh vào trời Tịnh cư.

175.Bất hoàn được diệt định

176.Chuyển tên gọi Thân chứng.

177.Tu “hoặc” thuộc thượng giới

178.Đoạn một phẩm sơ định

179.Đến tám phẩm Hữu Đảnh

180.Đều hướng A-la-hán

181.Đạo vô gián thứ chín

182.Gọi định Kim-cang-dụ

183.Tận đắc, Tận trí sinh

184.Thành tựu quả Vô học.

185.Hữu Đảnh do vô lậu

186.Địa khác do lìa nhiễm.

187.Thánh tu hai, lìa tám

188.Đắc hai loại “lìa buộc”.

189.Vô lậu địa vị chí

190.Hay lìa tất cả địa

191.Tám khác lìa tự, thượng (địa)

192.Hữu lậu lìa địa dưới.

193.Phần gần lìa nhiễm dưới

194.Đầu ba, sau giải thoát

195.Căn bản hoặc Cận phần

196.Địa trên chỉ căn bản.

197.Đời vô gián giải thoát

198.Theo duyên trên và dưới

199.Tạo hành tướng thô, khổ

200.Cùng tĩnh diệu và ly.

201.Bất động hậu Tận trí

202.Liền khởi Vô sinh trí

203.Tận khác hoặc chánh kiến

204.A-la-hán đều có.

205.Tịnh đạo tánh Sa-môn

206.Quả hữu vi, vô vi

207.Có tám, mươi chín loại

208.Đạo giải thoát và diệt.

209.Năm nhân lập bốn quả

210.Xả từng được thắng đạo

211.Đoạn Tập được tám trí

212.Tu đốn mười sáu hành.

213.Thế tục chỗ được đoạn

214.Là do được Thánh đạo

215.Còn giữ được Vô lậu

216.Gọi là quả Sa-môn.

217.Nói đến tánh Sa-môn

218.Cũng gọi Bà-la-môn

219.Hay gọi là pháp luân

220.Do chỗ chuyển Chân Phạm

221.Trong đây chỉ kiến đạo

222.Nên gọi là Phạm luân

223.Vì nhanh giống bánh xe

224.Hoặc đầy đủ tăm xe.

225.Ba nương dục sau ba

226.Do trên không kiến đạo

227.Không nghe không duyên dưới

228.Không chán ghét, sợ hãi.

229.Sáu hạng A-la-hán

230.Thoái pháp đến Bất động

231.Năm đầu tín giải sinh

232.Đều gọi Thời giải thoát

233.Hạng sau Bất thời giải (thoát)

234.Sinh từ kiến chí trước.

235.Được từ chủng tánh trước

236.Được lúc sau luyện căn.

237.Bốn loại đọa chủng tánh

238.Năm theo quả, không trước.

239.Học, phàm phu sáu loại

240.Luyện căn không kiến đạo.

241.Thoái đọa có ba loại

242.Đắc, chưa đắc, thọ dụng

243.Phật chỉ có loại cuối

244.Lợi giữa, cuối, độn ba.

245.Nếu khi đang thoái quả

246.Thì không thể mạng chung

247.Chỗ không làm trụ quả

248.Tàm tăng nên không làm.

249.Vị luyện căn, Vô học

250.Chín vô gián, giải thoát

251.Do nghiệp nên học một

252.Vô lậu nương ba cõi

253.Vô học nương chín địa

254.Hữu học nương sáu địa

255.Quả xả và quả thắng

256.Chỉ đạt được quả đạo.

257.Bảy Thanh văn, hai Phật

258.Sai biệt do chín căn.

259.Gia hạnh căn diệt định

260.Giải thoát thành bảy loại

261.Về sự chỉ có sáu

262.Ba đường mỗi hai loại.

263. “Câu” vì được diệt định

264.Khác gọi Tuệ giải thoát.

265.Hữu học gọi toàn mãn

266.Do căn, quả và định

267.Vô học được toàn mãn

268.Chỉ do căn và định.

269.Nên biết tất cả đạo

270.Lược nói chỉ có bốn

271.Là gia hạnh vô gián

272.Giải thoát và thắng tiến.

273.Lộ trình có bốn loại:

274.Lạc nương căn bản tịnh

275.Khổ nương ở địa khác

276.Nhanh, chậm độn, lợi căn.

277.Giác phần ba mươi bảy

278.Gọi là bốn niệm trụ

279.Giác trí tận Vô sinh trí

280.Thuận đây nên gọi phần.

281.Giác thực sự có mười

282.Là tuệ, cần, định, tín

283.Niệm, hỷ, xả, khinh an

284.Và giới, tầm làm thể.

285.Bốn niệm trụ chánh đoạn

286.Thần túc nương tăng thượng

287.Nói là tuệ, cần, định

288.Thực các thiện gia hạnh.

289.Sơ nghiệp, thuận quyết trạch

290.Tu đạo và kiến đạo

291.Làm bảy phẩm niệm, trụ v.v...

292.Nên biết thứ tự tăng.

293.Bảy giác và tám đạo

294.Đều nhất hướng về vô lậu

295.Ba, bốn, năm căn lực

296.Đều thông cả hai loại.

297.Sơ tĩnh có tất cả

298.Vị chí trừ căn hỷ

299.Nhị tĩnh lự trừ tầm

300.Tam, tứ trung trừ hai

301.Ba địa ở Vô sắc

302.Trừ giới hai loại trước

303.Ở cõi Dục, Hữu Đảnh

304.Trừ giác chi, đạo chi.

305.Chủng tịnh có bốn loại

306.Là Phật, Pháp, Tăng, giới

307.Kiến đế được pháp giới

308.Kiến đạo gồm Phật, Tăng

309.Pháp: toàn bộ ba đế

310.Đạo Bồ-tát, Độc-giác

311.Tín và giới làm thể

312.Bốn loại đều vô lậu.

313.Hữu học có trói buộc

314.Không chánh trí giải thoát

315.Giải thoát hữu vô vi

316.Gọi thắng giải, trạch diệt

317.Hữu vi, Vô học chi

318.Tức hai giải thoát uẩn

319.Chánh trí như nói giác

320.Tận và Vô sinh trí.

321.Tâm Vô học khi sinh

322.Chính giải thoát chướng ngại.

323.Đạo lúc ở tán diệt

324.Mới đoạn chướng ngại này.

325.Ba cõi thoát vô vi

326.Lìa giới chỉ lìa tham

327.Đoạn giới diệt kết khác

328.Diệt giới đoạn sự kia.

329.Xa tuệ duyên khổ tập

330.Lìa duyên đế đoạn phiền

331.Tương đối có khác nhau.

332.Nên lập thành “tứ cú”.

Phẩm 7: PHÂN BIỆT TRÍ

(Gồm 61 Tụng)

1.Nhẫn tuệ không phải trí

2.Tận, vô không phải kiến

3.Tuệ vô lậu cả hai

4.Đều trí, tuệ, kiến, tánh.

5.Mười trí gồm hai loại

6.Hữu vô lậu khác biệt

7.Thế tục thuộc hữu lậu

8.Pháp, loại gọi vô lậu

9.Thế tục biến khắp cảnh

10.Pháp trí và loại trí

11.Duyên cõi Dục, cõi trên

12.Lấy khổ đế v.v… làm cảnh.

13.Pháp loại do cảnh khác

14.Nên lập bốn tên: Khổ v.v...

15.Gồm Tận, Vô sinh trí

16.Trước chỉ có khổ, tập.

17.Pháp, loại, đạo, thế trí

18.Tạo nên tha tâm trí

19.Căn, địa, vị, thù thắng

20.Đời sau sẽ không biết

21.Pháp, loại không biết nhau.

22.Thanh văn, Bích chi, Phật

23.Thứ tự biết kiến đạo

24.Hai, ba tất cả niệm.

25.Đối với bốn Thánh đế

26.Biết rằng mình đã biết v.v...

27.Không còn cần phải biết v.v...

28.Thứ tự Tận, Vô sinh.

29.Do tự tánh đối trị

30.Hành tướng, cảnh hành tướng

31.Gia hạnh, đầy đủ nhân

32.Nên lập thành mười trí.

33.Pháp trí duyên diệt, đạo

34.Ở giai đoạn tu đạo

35.Kiêm tu đoạn cõi trên

36.Loại không trị Dục giới.

37.Pháp trí và loại trí

38.Có mười sáu hành tướng

39.Đời có đây và khác

40.Bốn đế có bốn thứ

41.Tha tâm trí vô lậu

42.Chỉ bốn thứ duyên đạo

43.Hữu lậu duyên tự tướng

44.Hai thứ duyên một sự

45.Tận, vô có mười bốn

46.Không lìa “Không”, vô ngã.

47.Tịnh không vượt mười sáu

48.Dựa luận này nên nói.

49.Hành tướng mười sáu pháp

50.Thể này chỉ là tuệ

51.Năng hành có sở duyên

52.Sở hành các pháp hữu.

53.Tục trí ba, chín thiện

54.Nương tất cả các địa

55.Tha tâm trí nương bốn

56.Pháp sáu, bảy khác, chín

57.Hiện khởi lên ở thân

58.Tha tâm nương Dục, Sắc

59.Pháp trí nương cõi Dục

60.Tám trí thông ba cõi.

61.Các trí thuộc niệm trụ

62.Diệt trí chỉ niệm cuối

63.Tha tâm ba niệm sau

64.Tám trí thông bốn niệm

65.Các trí duyên lẫn nhau

66.Pháp, loại, đạo có chín

67.Khổ, tập trí có hai

68.Bốn có mười, diệt không.

69.Sở duyên gồm mười pháp

70.Ba cõi và vô lậu

71.Vô vi có hai loại

72.Tục duyên mười pháp năm.

73.Loại bảy, khổ, tập sáu

74.Diệt duyên một, đạo hai

75.Tha tâm trí duyên ba

76.Mỗi tận, vô sinh chín.

77.Tục trí trừ phẩm tự

78.Duyên tất cả các pháp

79.Với hành tướng phi ngã

80.Do văn, tư thành tựu.

81.Phàm phu và bậc Thánh

82.Niệm đầu thành một trí

83.Niệm hai thành ba trí

84.Bốn niệm sau tăng một

85.Tu đạo được bảy trí

86.Lìa dục thêm tha tâm

87.Vô học độn, lợi căn

88.Thành tựu chín mười trí.

89.Kiến đạo nhẫn trí khởi

90.Cùng loại tu vị lai

91.Ba loại trí kiêm tu

92.Hiện quán biên tục trí

93.Không thuộc địa tự, hạ

94.Bốn khổ tập, sau diệt

95.Cảnh hành tướng tự đế

96.Chỉ được do gia hạnh.

97.Sát-na đầu tu đạo

98.Tu tu sáu hoặc bảy trí

99.Đoạn tám địa, vô gián

100.Các đạo “hữu dục”, khác

101.Tám giải thoát Hữu Đảnh

102.Mỗi cõi tu bảy trí

103.Vô gián trên, cõi khác

104.Thứ tự tu sáu, tám.

105.Sát na đầu Vô học

106.Tu chín hoặc tu mười.

107.Vì lợi độn khác nhau.

108.Đạo thắng tiến cũng vậy.

109.Luyện căn đạo vô gián

110.Học sáu. Vô học bảy

111.Các học sáu, bảy, tám

112.Tu tám, chín, tất cả.

113.Tạp tu gồm vô gián

114.Hữu học: bảy tám, chín.

115.Các đạo học: tu tám,

116.Tu chín, hoặc tất cả.

117.Thánh khởi các công đức

118.Và dị sinh các bậc

119.Chỗ tu trí nhiều ít

120.Nên tư duy đúng lý.

121.Các đạo nương đây được

122.Tu hữu lậu địa này

123.Vì lìa, được khởi đây

124.Tu vô lậu đây, dưới.

125.Sơ tận tu tất cả

126.Đức hữu lậu chín địa

127.Khởi trên không tu dưới.

128.Từng được pháp không tu.

129.Lập được tu, tập tu

130.Nương pháp thiện hữu vi

131.Nương các pháp hữu lậu

132.Lập tu trị, tu khiển.

133.Mười tám pháp bất cộng

134.Là mười lực v.v... của Phật.

135.Xứ phi xứ mười trí

136.Nghiệp tám trừ diệt, đạo

137.Định, căn, giải, giới chín

138.Biến thú chín hoặc mười

139.Túc, sinh tử thuộc tục

140.Tận sáu hoặc mười trí

141.Trí túc trụ trí sinh tử

142.Nương tĩnh lự thông khác

143.Thân Phật ở Thiệm bộ

144.Không ngại đối với cảnh.

145.Lực thân Na-la-diên

146.Hoặc chi tiết cũng vậy

147.Tăng bằng mười, bảy voi

148.Có xúc này làm tánh.

149.Thứ tự bốn vô úy

150.Lực đầu, mười, hai, bảy.

151.Ba niệm ở niệm tuệ

152.Duyên cảnh nghịch, cảnh thuận.

153.Đại bi chỉ tục trí

154.Do cảnh, hành, tư lương

155.Bình đẳng và phẩm thượng

156.Khác bi do tám nhân.

157.Về tư lương pháp thân

158.Lợi tha Phật như nhau

159.Thọ lượng và chủng tánh v.v...

160.Chư Phật có khác nhau.

161.Pháp khác của Đức Phật

162.Chung bậc Thánh, phàm phu

163.Là vô tránh, Nguyện trí

164.Và đức vô ngại giải v.v...

165.Vô tránh thuộc thế tục

166.Sau tĩnh lự, bất động

167.Duyên ba châu chưa sinh

168.Cõi Dục “hoặc” “hữu sự”.

169.Nguyện trí duyên tất cả

170.Điều khác như Vô tránh.

171.Vô ngại giải có bốn.

172.Là Pháp, Nghĩa, Từ, Biện

173.Duyên, danh, nghĩa, ngôn, đạo

174.Vô thoái trí làm tánh

175.Pháp từ chỉ tục trí

176.Nương tựa năm, hai địa

177.Nghĩa mười, sáu, biện chín

178.Đều nương tất cả địa

179.Nếu đắc tức bốn loài

180.Pháp khác như Vô tránh v.v...

181.Sáu đức nương biên tế v.v...

182.Sáu định biên tế sau

183.Tùy thuận đến cứu cánh

184.Ngoài Phật, gia hạnh được.

185.Sáu thông gọi thần cảnh

186.Thiên nhãn, nhĩ, tha tâm

187.Túc trụ và lậu tận

188.Thuộc giải thoát và tuệ

189.Bốn trí tha tâm năm

190.Lậu tận thông như lực

191.Năm nương bốn tĩnh lự

192.Địa tự, hạ làm cảnh

193.Thanh văn Bích chi Phật

194.Hai ba ngàn thế giới v.v...

195.Chưa từng do gia hạnh

196.Từng tu do lìa nhiễm.

197.Ba đầu thân, niệm trụ

198.Tha tâm ba, khác bốn

199.Thiên nhãn, nhĩ vô ký

200.Bốn thông khác chỉ thiện.

201.Ba minh, năm, hai sáu

202.Diệt si thuộc ba đời

203.Sau thực, hai loại giả

204.Hữu học ám, vô minh.

205.Một, bốn, sáu: thị đạo

206.Giáo giới là cao nhất.

207.Quyết do thông lập thành

208.Dẫn đến quả lợi ích.

209.Thể của “Thần” là định

210.Hai cảnh là hành, hóa

211.Ba hành: Ý thế Phật

212.Thông vận thân, thắng giải

213.Hóa có hai: Dục, Sắc

214.Tánh là bốn, hai xứ

215.Mỗi xứ có hai loại

216.Như tự, hóa thân Phật.

217.Tâm biến có mười bốn

218.Quả định hai đến năm

219.Như được định, chỗ dựa

220.Từ tịnh tự sinh hai

221.Sự hóa do tự địa

222.Ngữ cho địa tự, hạ

223.Hóa thân và hóa chủ

224.Ngữ đều không như Phật

225.Trước lập nguyện giữ thân

226.Sau khởi tâm phát ngữ

227.Khi chết lưu xan thể

228.Có người nói không lưu

229.Lúc đầu cần hóa tâm

230.Thành thục rồi thì khác

231.Tu đắc thuộc vô ký

232.Ngoài ra thông ba tánh.

233.Thiên nhĩ, nhãn là căn

234.Tịnh sắc thuộc tịnh địa

235.Luôn đồng phần không khuyết

236.Năm chướng, vi tế xa v.v...

237.Thần cảnh năm: tu, sinh

238.Chú, nghiệp, dược thành tựu

239.Tha tâm: Tu, sinh, chú

240.Cộng thêm chiêm tướng thành

241.Tu, sinh và nghiệp thành

242.Trừ tu, đều ba tánh

243.Cõi người không sinh đắc

244.Địa ngục mới hay biết.

———

Phẩm 8: PHÂN BIỆT ĐỊNH

(Gồm 39 Tụng)

1.Mỗi định có hai loại

2.Đối với Sinh đã nói

3.Định là chuyên một cảnh

4.Cũng với tánh năm uẩn

5.Trước đủ tứ, hỷ, lạc

6.Sau dần lìa chi trước.

7.Vô sắc cũng như vậy

8.Bốn uẩn lìa địa dưới

9.Cùng ba “cận phần” trên

10.Gọi chung “trừ tưởng sắc”

11.Vô sắc là không sắc

12.Sau sắc khởi theo tâm.

13.Ba loại “không vô biên” v.v...

14.Gọi tên theo gia hạnh

15.Phi tưởng, phi phi tưởng

16.Mê muội nên lập tên.

17.Tám “Đẳng chí” căn bản

18.Bảy trước mỗi có ba

19.Vị, tịnh và vô lậu

20.Sau hai loại vị, tịnh

21.Vị tương ưng với ái

22.Tịnh là thiện thế gian

23.Đây tức chấp trước vị

24.Vô lậu là xuất thế.

25.Tĩnh trước có năm chi

26.Tầm, tứ, hỷ, lạc, định

27.Đệ nhị có bốn chi

28.Nội tịnh, hỷ, lạc, định

29.Đệ tam đủ năm chi

30.Xả, niệm, tuệ, lạc, định

31.Đệ tứ có bốn chi

32.Xả, niệm, thọ và định.

33.Có mười một thật pháp

34.Trước hai, lạc: Khinh an

35.Nội tịnh là tín căn

36.Hỷ chính là hỷ thọ.

37.Nhiễm là từ ban đầu

38.Không hỉ lạc nội tịnh

39.Chính niệm tuệ, xả, niệm

40.Thuyết khác không an, xả.

41.Đệ tứ gọi “bất động”

42.Xa lìa tám tai họa

43.Tám tai là tầm, tứ

44.Bốn thọ, thở ra, vào.

45.Sinh tĩnh lự theo trước

46.Có hỷ, lạc, xả, thọ

47.Và hỷ xả, lạc xả

48.Thứ tự chỉ xả thọ.

49.Sinh ba “tĩnh lự” trên

50.Khởi ba thức, biểu nghiệp

51.Đều thuộc về sơ định

52.Chỉ vô phú vô ký.

53.Không thành tựu mà được

54.Tịnh do lìa nhiễm sinh

55.Vô lậu nhờ lìa nhiễm

56.Nhiễm do sinh và thoái.

57.Vô lậu lại sinh thiện

58.Thượng, hạ đến đệ tam

59.Tịnh sinh Khởi cũng vậy

60.Với sinh nhiễm tự địa

61.Nhiễm sinh nhiễm tự tịnh

62.Và tịnh định địa dưới

63.Chết sinh tất cả nhiễm

64.Nhiễm sinh nhiễm tự, hạ.

65.Tịnh định có bốn loại

66.Tức là thuận phần thoái

67.Thuận trụ, thuận thắng phần

68.Nhiếp thuận phần quyết trạch

69.Tuần tự thuận phiền não.

70.Vô lậu, địa tự, thượng

71.Thứ tự hổ tương nhau

72.Sinh hai, ba, ba, một.

73.Hai loại định thuận, nghịch

74.Cùng, khác, gần, vượt qua

75.Đến khác loại viên mãn

76.Ba châu, lợi, Vô học.

77.Định nương địa tự, hạ

78.Không trên vì vô dụng

79.Sinh Hữu Đảnh khởi, Thánh

80.Địa hạ diệt hoặc khác.

81.Vị định duyên tự địa

82.Vô lậu duyên tất cả

83.Thiện căn bản Vô sắc

84.Không duyên hữu lậu dưới.

85.Vô lậu hay đoạn “hoặc”

86.Và các “tịnh cận phần”.

87.Tám cận phần: tịnh, xả v.v...

88.Đầu cũng Thánh hoặc ba.

89.Định trung gian không ‘tầm’

90.Ba loại chỉ xả thọ.

91.Sơ, hạ có tầm, tứ

92.Giữa có tứ, trên không.

93.Không là “Không”, vô ngã

94.Vô tướng: tướng diệt đế

95.Vô nguyện: mười thứ khác

96.Đều hợp hành tướng đế

97.Đây gồm tịnh, vô lậu

98.Vô lậu: ba giải thoát.

99.Hai thứ duyên Vô học

100.Giữ tướng “Không”, vô thường

101.Sau duyên định vô tướng

102.Phi trạch diệt là tĩnh

103.Hữu hậu, người, bất thời

104.Lìa bảy “cận phần” trên.

105.Để được hiện pháp lạc

106.Tu các tĩnh lự thiện

107.Để chứng “thắng tri kiến”

108.Tu tịnh thiên nhãn thông

109.Để được tuệ phân biệt

110.Tu các thiện gia hạnh

111.Để được các lậu tận

112.Phải tu định Kim cang.

113.Có bốn loại vô lượng

114.Vì để đối trị sân v.v...

115.Tánh Từ, Bi không sân

116.Hỷ hỷ, Xả không tham.

117.Thứ tự hành tướng này

118.Cho vui và trừ khổ

119.Khiến chúng sinh an vui

120.Duyên hữu tình Dục giới

121.Hỷ ở hai tĩnh lự

122.Khác sáu, năm, mười địa

123.Không thể đoạn các “hoặc”

124.Người khởi định thành ba.

125.Có tám loại giải thoát

126.Ba loại trước vô tham

127.Hai giải nương hai định

128.Bốn định Vô sắc: thiện

129.Diệt thọ tưởng giải thoát

130.Tâm “vi vi” sinh khởi

131.Do tâm tịnh tự địa

132.Và hạ vô lậu xuất

133.Ba cảnh Dục dễ thấy

134.Bốn cảnh thuộc phẩm đạo

135.Khổ, Tập, Diệt tự, thượng

136.Hư không phi trạch diệt.

137.Có tám loại thắng xứ

138.Hai như sơ giải thoát

139.Hai thứ như Đệ nhị

140.Bốn sau như Đệ tam.

141.Có mười loại biến xứ

142.Tám như tịnh giải thoát

143.Hai như tịnh Vô sắc

144.Duyên bốn uẩn tự địa.

145.Định diệt như trước nói

146.Loại khác đắc, hai cách

147.Vô sắc nương ba cõi

148.Còn lại khởi cõi người.

149.Hai giới nhờ nghiệp nhân

150.Nên khởi định Vô sắc

151.Sắc giới khởi tĩnh lự

152.Cũng do lực pháp tánh.

153.Chánh pháp Phật có hai

154.Là giáo, chứng làm thể

155.Nếu có người hành trì

156.Còn trụ ở thế gian.

Ca-thấp-di-la bàn diệu lý

Con dựa nhiều giải thích

Đối pháp Nếu có sai sót là lỗi mình

Xét phán chánh lý ở Mâu-ni.

Mắt pháp Đại sư khép đã lâu

Gắng vì người chứng nhiều tán diệt

Không thấy chân lý, không người tạo

Do tìm xét kém, loạn Thánh giáo.

Tự giác đã quy tĩnh lặng thắng

Người giữ giáo kia, đều diệt theo

Đời không nương cậy, mất mọi đức

Không kềm chế “hoặc”, tùy ý chuyển.

Đã biết chánh pháp Như Lai thọ

Lần lượt chìm mất, đến nghẹn ngào

Là khi sức các phiền não tăng

Nên cầu giải thoát, chớ phóng dật.

———