Hành Hương Tứ Đại Danh Sơn Trung Quốc

XVII. Nam Kinh

Ngày 19, tức ngày 27/9/04/

Thăm Lăng Tôn Dật Tiên

Sáng nay, trời quang đãng, thời tiết rất tốt. Sau khi ăn điểm tâm, đoàn rời khỏi khách sạn vào lúc 8 giờ 20 để đi thăm lăng nhà cách mạng Tôn Trung Sơn hay Tôn Dật Tiên thuộc thành phố Nam Kinh, tỉnh Giang Tô. Trên đường đi, cô hướng dẫn có giới thiệu khái lược về thành phố nầy. Cô nói: Thành phố Nam Kinh là thủ phủ lâu đời của tỉnh Giang Tô. Tổng diện tích là 6.500 km2 và dân số có khoảng 680 vạn người. Để hiểu rõ thêm về thành phố nầy, theo Hứa Hoành tác giả quyển Di Tích Lịch Sử Văn Hóa Trung Hoa cho biết như sau: “Nam Kinh là Thủ đô phương nam, nằm phía hữu ngạn Trường Giang, là một trong những thành phố lâu đời nhất của Trung Quốc. Trước Tây lịch 600, Nam Kinh là một trung tâm đồ sắt và đồ đồng, là kinh đô của chúa Đông Ngô thời Tam Quốc, là Thủ đô nhà Nam Tống vào thế kỷ thứ 10, là trung tâm văn hóa Phật giáo sau Trường An.

Đầu thế kỷ 14, Nam Kinh là Yên Kinh, nơi Nguyễn Phi Khanh bị bắt giải về. Năm 1356, Chu Nguyên Chương chiếm Nam Kinh làm kinh đô cho nhà Minh, mãi đến năm 1400 mới dời về Bắc Kinh. Năm 1842 Hiệp Ước Nam Kinh được ký kết trên một chiến hạm đậu trước thành phố nầy, cắt 5 thành phố nhường cho Anh Quốc. Vào năm 1853 Hồng Tú Toàn nổi dậy chiếm 10 tỉnh Nam Hoa, chọn Nam Kinh làm thủ đô, đặt tên nước là Thái Bình Thiên Quốc, nhưng 11 năm sau bị nhà Thanh tiêu diệt. Khi cuộc cách mạng Tân Hợi thành công (1911), Tôn Dật Tiên được bầu làm Tổng Thống Lâm Thời, chọn Nam Kinh làm kinh đô, là nơi quân đội Nhật đã tàn sát hằng trăm nghìn lương dân già trẻ gái trai.

Thời nhà Đường thi hào Lý Bạch và Bạch Cư Dị đến cư ngụ tại Nam Kinh một thời gian. Mặc dầu thành lập rất lâu, Nam Kinh chỉ có hơn 5 triệu dân, chỉ còn những di tích lịch sử đổ nát, hầu như hoang phế, ngoài khu vực lăng tẩm của nhà Minh được giữ gìn, trong đó có lăng tẩm Đại Minh Hồng Võ, người sáng lập Minh triều và lăng Tôn Dật Tiên. Ngoài ra, di tích thời nhà Minh còn sót lại là một bức tường do Đại Minh Hồng Võ xây bằng gạch đất nung từ năm 1366 đến 1386 và phế tích cổ thành thời Đông Hán. Bức tường nầy bao bọc diện tích 41 km, là bức cổ tường thành lớn nhất thế giới, chỗ cao nhất 18m. Ở đây có lầu chuông xây dựng năm 1382, lầu trống xây dựng năm 1388.

Vào năm 1958 các nhà khảo cổ đã tìm ra ngôi cổ mộ của quốc vương xứ Bornero, Banajiana, đến triều cống vua nhà Minh năm 1408, mất tại đó năm 28 tuổi, yêu cầu chôn cất tại Trung Quốc. Nam Kinh còn có đài kỷ niệm thái Giám Trịnh Hòa, người Trung Hoa hải ngoại gọi là đền Ông Bổn (do tước hiệu Bổn Đầu Công) là người chỉ huy 62 chiến hạm, 27000 thủy thủ từ năm 1405 đến 1433 đến Mã Lai, Ấn Độ, Ba Tư, Á Rập, Đông Phi, Hồng Hải, tổng cộng 37 quốc gia, vào khoảng 100 năm trước khi nhà thám hiểm Bồ Đào Nha Vascode Gama đi vòng Hảo Vọng Giác và một thế kỷ trước khi Columus khám phá Mỹ Châu”.

Cô hướng dẫn còn cho biết thêm: Nhà cách mạng lão thành Tôn Trung Sơn, là người lãnh đạo Đảng Quốc Gia. Ông cũng là cha đẻ của Tân Hoa xã, trong thời đại Mãn Thanh. Ông là người chủ trương Tam Dân Chủ Nghĩa. Và ông ta đã thành công trong cuộc cách mạng năm 1911, tức năm Tân Hợi. Nhưng rất tiếc, ông cai trị không lâu, chỉ làm tổng thống được hơn 3 tháng. Kết thúc cuộc đời chánh trị của ông quá ngắn ngủi, nhưng ông là người có công trong việc lật đổ chế độ phong kiến nhà Thanh. Do đó, ông được mọi người dân Trung Quốc rất kính trọng.

Buổi sáng sớm hôm nay, khi đoàn đến đây, chúng tôi thấy đã có rất nhiều du khách vào ra tấp nập. Từ cửa cổng ngoài đi vào lăng của ông, kể ra cũng hơi xa và du khách phải bước lên từng bậc thang đá. Phong cảnh chung quanh rất nên thơ, có nhiều cây che mát và nhiều loại hoa tỏa hương khoe sắc. Lên đến lăng, tôi đi vào bên trong, nhìn thấy có hai bức tượng màu trắng ngà không rõ xây đắp bằng chất liệu gì, Vị thế của hai tượng, một ngồi và một nằm. Du khách đứng chung quanh lăng nhìn xem rất đông.

Nhân cảnh nầy, tôi có làm hai bài thơ lưu niệm:

Trung Sơn Lãm Mộ

Đường vào lăng mộ Tôn Trung Sơn

Du khách tới lui tấp nập nhơn

Cảnh trí núi đồi phong cảnh tuyệt

Đường lên dốc đá cấp cao hơn

Tòa nhà kiến trúc xây kiên cố

Vách núi dựa vào thế kỷ hơn

Tượng đá ngồi nằm oai cốt cách

Một nhà lãnh đạo chủ Tam Dân

Rợp bóng tùng che lối cửa vào

Dập dìu du khách nối theo nhau

Đá xây từng bậc lên cao thấp

Sừng sững dương cao cổng lớn chào

Phong cảnh núi đồi trang mỹ tuyệt

Hoa tươi khoe sắc đẹp làm sao

Cách mạng Tôn Tiên nêu vạn kỷ

Tri ân vì nước một tâm bào

XVIII. Vô Tích

Vài nét về thành phố Vô Tích.

Rời khỏi lăng Tôn Dật Tiên, đoàn đến nhà hàng Đảnh Sơn Mỹ Thuật Thành để dùng cơm trưa. Ăn xong, đoàn đi bộ ra xe để đi Vô Tích. Vô Tích, theo sử liệu ghi lại, thì tên gọi Vô Tích bắt đầu từ cuối thời Chiến Quốc, khi chiến tranh tàn khốc giữa 7 nước thất hùng tranh nhau đi vào giai đoạn kết. Ban đầu vùng nầy có tên là Tích Sơn. Năm 223 TCN, tướng nước Tần là Vương Tiễn đánh bại quân nước Sở, đi bình định đất đai nước Sở, xuống miền nam, đến núi Tích Sơn. Quân lính đào đất làm bếp, đặt nồi thổi cơm, tìm được cái bia đá, ở trong có khắc 12 chữ rằng:

“Hữu tích: bình, thiên hạ tranh; vô tích: ninh, thiên hạ thanh”.

Nghĩa là:

“Có thiếc thì đánh nhau, thiên hạ loạn; không có thiếc thì yên, thiên hạ thanh bình”.

Vương Tiễn cho đòi cổ nhân đến hỏi, thì biết từ khi vua Bình Vương nhà Chu dời sang đất Lạc (722 TCN), núi ấy sản sinh ra nhiều chì, thiếc nên gọi là Tích Sơn, đã 40 năm nay lấy dùng không hết nhưng gần đây thấy ít dần; tấm bia ấy cũng không biết người nào làm ra. Vương Tiễn than rằng:

Bia nầy lộ ra thiên hạ từ đây được yên ổn. Có lẽ người xưa đã thấy trước được điều nầy, nên chọn bia để báo cho người sau đó chăng! Từ nay nên đặt tên nơi này là Vô Tích ( không có thiếc).

Chỉ hai năm sau, các chư hầu hoàn toàn bị tiêu diệt dưới tay nước Tần. Nhà Tần thành lập, từ đó thiên hạ thống nhất, chấm dứt chiến tranh chia cắt Xuân Thu - Chiến Quốc kéo dài 550 năm trong lịch sử Trung Quốc.

Thành phố Vô Tích tổng diện tích là 4.787,61 km2. Nếu chỉ tính nội thành thì gồm có: 1.659 km2. Về dân số có khoảng 4.471.900 ngàn người và dân số trong nội thành là 2.235.700 ngàn người (2004) Dân tộc chính là người Hán. (Theo tài liệu của Sở Du Lịch đăng trên trang Website)

01. Huệ Sơn Tự

Điểm đầu tiên mà đoàn đến tham quan là Cổ Hoa Sơn Môn, tức Huệ Sơn Tự. “Chùa nầy vốn là “Linh Sơn Thảo Đường”, một biệt thự của quan Tư Đồ Trường Sử Trạm Mậu đời Tống. Năm 423, trở thành tinh xá Hoa Sơn. Khoảng năm 535 - 545 TL đổi thành Thiền Viện Pháp Vân, về sau trải qua nhiều lần hưng phế, đến đời Thanh lại được trùng tu và đổi tên là Huệ Sơn Tự.

Trong chùa có dòng suối trong vắt tên là Lục Tuyền, trên vách đá gần đó đến nay vẫn còn 5 chữ “Thiên hạ đệ nhị tuyền”, do ông Triệu Mạnh Phủ đời Nguyên khắc. Phía Bắc của chùa có trụ đá khắc Kinh đà la ni do ông Lý Đoan Phù xây dựng vào năm 876, phía Nam là trụ khắc thần chú Đại Bạch Tán Cái, hình thức và kích cỡ của 2 trụ nầy rất giống nhau, đều cao 5m 33, chia làm 3 phần: Đảnh, thân và tòa; phần đảnh thì phía trên có khắc hình hồ lô, mái cong, tòa Phật, hoa sen nở v.v…; phần thân có văn kinh và bài tựa; phần tòa có khắc hoa sen nở, Phật ngồi, áng mây, nhà v.v…Hình thức của tháp được tạo dựng bằng phương pháp nhiều lớp chồng lên nhau, với thủ pháp điêu khắc tinh xảo, tạo nên hình dáng rất đẹp đẻ”. Đây gọi là Giang Nam đệ nhứt sơn.

02. Ký Xướng Viên

Vô tích là thị trấn của tỉnh Giang Tô. Đoàn vào thăm Ký Xướng Viên, còn gọi là Phụng Viên.

Ký Xướng Viên

Vô Tích ngàn xưa Ký Xướng Viên

Cây nhiều đá quý cảnh thiên nhiên

Tạo hình đẹp mắt trông kỳ thú

Cảnh trí thâm u tựu cảnh thiền

Suối nước đường vào tuôn róc rách

Ao hồ sơn thủy dọi nghiêng nghiêng

Nhạc hòa lộng cảnh vang âm hưởng

Du khách vào đây lạc cảnh Tiên.

Sau đó, Hòa Thượng và mọi người vào chùa Huệ Sơn đảnh lễ Tam Bảo. Lễ xong, đoàn rời khỏi nơi đây đi đến nhà hàng Trung Cử để dùng cơm chiều vào lúc 5 giờ 30. Rời nhà hàng về khách sạn vào lúc 6 giờ 30.

Buổi tối hôm nay, có một buổi họp chúng đúc kết qua 20 ngày hành hương. Khách sạn cho đoàn mượn phòng họp khá rộng rãi. Buổi họp nầy, do Hòa Thượng triệu tập để Hòa Thượng nói chuyện trước khi đoàn trở về Úc. Buổi họp đã diễn ra vào lúc 8 giờ tối. Sau khi niệm Phật, Hòa Thượng thông báo về việc di chuyển thi thể của cô Diệu Ngọc. Hòa Thượng cho biết, thi thể của cô Diệu Ngọc sẽ được chuyển về Hàng Châu. Rất khó khăn trong vấn đề xin xác chở về Úc. Từ ngày hôm nay cho đến thứ năm, mọi thủ tục phải hoàn tất. Nếu không, thì qua ngày thứ năm sẽ có nhiều rắc rối khó khăn hơn, vì ở đây sắp đến ngày lễ Lao Động của họ. Nếu trễ qua ngày thứ sáu, thì ít nhất phải chờ đến 15 ngày sau họ mới giải quyết cho mình. Việc nầy, mình có nhờ đến Tổng Lãnh Sự Úc ở đây giúp đỡ và họ đã nhiệt tình giúp đỡ cho mình. Thầy Phước Tấn nhờ Hòa Thượng chuyển lời, thầy xin chào mọi người và chúc mọi người vui vẻ, thầy sẽ về sau một ngày. Tưởng cũng nên nói thêm, kể từ khi cô Diệu Ngọc vãng sanh theo Phật, Thầy Phước Tấn phải tức tốc trở lại Thiên Thai để lo mọi vấn đề thủ tục giấy tờ chuyển thi thể của cô Diệu Ngọc về Úc. Do đó, nên thầy không có đi Cửu Hoa Sơn cũng như cho đến khi đoàn trở về Úc.

Với tư cách là Trưởng Phái Đoàn của chuyến hành hương chiêm bái Tứ Đại Danh Sơn lần nầy, trước hết, Hòa Thượng ca ngợi tán thán tinh thần chịu khó, chịu cực trong những ngày qua của tất cả mọi người, dù một số người bị bệnh, nhưng cũng cương quyết đi chiêm bái những nơi Thánh tích, không chùn bước nản chí, đó là điều thật đáng tán dương. Hòa Thượng cũng xin lỗi mọi người, hãy bỏ qua những gì mà Ban Tổ Chức lo không chu đáo. Vì hạnh nguyện Bồ Tát, nên xả chớ không nên chấp nhứt. Nhứt là Hòa Thượng xin lỗi về việc xảy ra khi ở Kê Túc Sơn. Hòa Thượng trình bày nói rất rõ về việc nầy, để mọi người nghe qua mà thông cảm.

Tóm lại, Hòa Thượng đã tổng kết mọi việc, từ việc ăn, ở cho đến việc đi đứng v.v…cái gì cũng có cái hay và cái dở của nó. Vì chúng ta còn sống trong vòng tương đối là phải như thế. Ngày xưa, những vị hóa thân Bồ Tát khi đến ẩn tu nơi Tứ Đại Danh Sơn, các Ngài cũng chịu không biết bao nhiêu gian lao cực khổ. Chớ không phải sung sướng như mình bây giờ. Bây giờ, mình đi thì bằng máy bay, xe hơi, tàu, cáp treo, lội bộ cũng ít thôi, có người còn ngồi trên kiệu cho người ta khiêng nữa. Xét lại, thật mình sướng quá chừng. Các Ngài thành công trong khó khăn, ngược lại mình bây giờ sướng quá rồi sanh tệ. Nghĩ thế mà hổ thẹn. Hòa Thượng nhắc lại, theo chương trình mình có đi thăm Hồ Tây, nhưng vì sự việc xảy ra bất ngờ, nên mình không đi. Công Ty nói, họ sẽ hoàn lại một số ít tiền cho việc nầy, nghĩa là họ sẽ trả lại cho mỗi người là 3 Úc kim. Và số tiền nầy, sau khi mình về Úc, họ sẽ đưa lại cho mình.

Hòa Thượng có đề nghị, số tiền nầy sẽ hiến tặng cho anh Sam, là người thay mặt cho công ty hướng dẫn đoàn đi từ Úc, tất cả đều đồng ý. Đồng thời, sau khi tổng kết số tiền, những người đi trong đoàn cúng dường cho các chùa, hiện số tiền còn lại tính theo tiền tệ Trung Quốc là hai ngàn đồng. Số tiền nầy, sẽ hiến tặng cho hai hướng dẫn viên đi theo đoàn suốt lộ trình, mỗi người là một ngàn đồng, đó là anh Tiêu và anh Backer.

Hòa Thượng thay mặt cho đoàn cám ơn hai anh và tận tay Hòa Thượng đưa hai bao thư tiền cho hai anh, hai anh rất vui mừng và xin cám ơn Hòa Thượng và toàn thể phái đoàn. Hai anh rất mong có ngày gặp lại và được phục vụ cho đoàn, nhứt là anh Tô Định Tiêu, anh đã được mọi người trong đoàn tỏ ra rất có cảm tình thương mến.

Buổi họp kết thúc vào lúc 10 giờ tối. Mọi người rất vui vẻ và trở về phòng nghỉ ngơi để ngày mai đi viếng thăm một vài nơi khác, trước khi trở về Úc.

Ngày 20, tức ngày 28/9/04

03. Đại Phật Linh Sơn

Hôm nay là ngày cuối cùng, đoàn đi tham quan một vài nơi trước khi trở về Úc. Đoàn rời khách sạn Hiệp Hòa Quảng Trường Đại Tửu Điếm vào lúc 8 giờ sáng, để đi tham quan Đại Phật ở Linh Sơn. Trên đường đi, xe chạy ngang qua Tân Thành Lễ Hồ. Hồ nầy rộng lớn và cảnh trí chung quanh rất đẹp. Vì thời gian không cho phép, nên đoàn chỉ ở trên xe nhìn ngắm sơ qua thôi. Xe chạy một đổi nữa, ngang qua cảnh Thái Hồ. Được biết, hồ nầy có một diện tích khá rộng lớn khoảng 4000km2. Ngồi trên xe nhìn xuống, chúng tôi thấy xa xa có một vài chiếc ghe đang chạy qua lại hình như họ đang đánh cá là phải. Chung quanh hồ, cảnh trí cũng khá thơ mộng. Rất tiếc, không có đủ thời gian để đoàn xuống đi dạo ngắm cảnh.

Đoàn đến nơi Đại Phật vào lúc 9 giờ. Xe đậu lại, mọi người xuống xe và đi bộ đến cổng ngoài chờ đợi mua vé. Được biết, vé bán ở đây cũng khá đắt. Mỗi vé là 70 đồng tiền Trung Quốc. Quy ra tiền Úc khoảng 12 đồng. Trên cổng tam quan lớn có những chữ: Bố Thí, Trì Giới và Nhẫn Nhục. Nhìn thấy những chữ nầy, tôi nói đùa là ở đây người ta chỉ cho có ba nhóm vào cổng thôi, còn ba nhóm Tinh Tấn, Thiền Định và Trí Huệ thì không được vào. Mọi người đều cười xòa. Nhưng ở mặt trong đi ra lại có những chữ của ba nhóm sau: Tinh Tấn, Thiền Định Và Trí Huệ. Từ ngoài cổng đi vào tới chỗ thờ tượng Đại Phật, độ cũng vài trăm thước. Tuy nhiên, mặt đường tương đối bằng phẳng, chớ không có nhiều bậc đá cao như ở một vài nơi khác. Tượng Đại Phật cao khoảng 88 thước. Trung Quốc có 5 tượng Phật cao lớn ở những nơi như sau: Hồng Kông, Sơn Tây, Thạch Động ở Long Môn, Lạc Sơn ở Tứ Xuyên Và Linh Sơn ở Vô Tích.

Hòa Thượng và một vài người khi vào gần đến tượng Phật lớn, có người nói ở phía ngoài sắp đến giờ họ cho Phật hiện ra trên một cái đài sen đúc bằng đồng cao và ở phía dưới là một cái hồ tròn rộng lớn chứa đầy nước. Chung quanh có 9 con rồng cũng được đúc bằng đồng, trong tư thế sẵn sàng phun nước lên trên cao, tới đảnh của tượng Phật sơ sanh đứng trên tòa sen.

Theo lịch trình là một ngày họ cho hiện ba lần : Sáng, trưa, chiều. Buổi sáng hôm nay bắt đầu vào lúc 10 giờ. Tôi đang đứng ghi chép, thì Hòa Thượng kêu tôi ra ngoài để xem cảnh tượng nầy. Khi mọi người trở ra đến nơi, bấy giờ bên tai nghe tiếng nhạc trổi inh ỏi và xen lẫn giọng nói của một người đàn ông, mà tôi đoán chắc là họ đang giới thiệu về cảnh nầy. Tiếng nhạc trổi khi nhặt, khi khoan, lúc lớn, lúc nhỏ, lúc trầm, lúc bổng, tạo cho người nghe phải luôn luôn để tâm chú ý theo dõi.

Đúng 10 giờ, nghe điệu nhạc trổi lên thật lớn, tôi nhìn chung quanh thấy người ta đứng nhìn như một rừng người. Tôi đưa mắt nhìn lên trên, thấy bông sen bằng đồng đang búp bỗng nở xòe ra từ từ theo điệu nhạc, rồi trong hoa sen có hình tuợng Phật Thích Ca sơ sanh tay chỉ trời tay chỉ đất đang từ từ hiện đứng lên, trông rất đẹp mắt. Khi ấy, có nhiều vòi nước phun lên, nhưng đẹp nhứt là 9 con rồng như hả miệng to ra rồi phun nước lên thật cao phủ đầu tượng Phật, cảnh tượng nầy nhìn giống như đang tắm Phật. Chín con rồng cứ tiếp tục phun nước từng chập. Sau khi tượng Phật đứng thẳng lên rồi, thì họ điều khiển cho hình tượng Ngài xoay qua một vòng, tất cả mọi động tác đều làm theo điệu nhạc.

Chính vì thế, tạo cho người xem, trải qua những giây phút thật là hồi hộp. Chừng khoảng 10 phút, tượng Phật sơ sanh từ từ thụt xuống và những cánh sen từ từ khép kín lại. Khép lại cho đến khi nào không còn thấy tượng Phật nữa là chấm dứt. Qua cảnh tượng nầy, tôi thấy mọi người dõi mắt nhìn theo, một sự chú ý gần như muốn ngừng thở. Thật là hồi hộp, nếu họ làm không, thì không mấy gì hồi hộp, nhưng, họ rất khéo léo ở chỗ là họ cho những động tác theo từng điệu nhạc thật lớn và trầm hùng. Chính vì vậy, mà làm cho người xem mải mê theo dõi hồi hộp từng giây phút. Thật là một nghệ thuật gây sự chú ý thu hút người ta chẳng khác nào như thôi miên. Quả thật một nghệ thuật vừa tinh xảo trên mặt kỹ thuật mà cũng vừa tinh xảo trên bình diện thâu tiền. Nhìn cảnh tượng nầy, cảm hứng, tôi có sáng tác một vài bài thơ như sau:

Hoa Khai Kiến Phật.

Sen đồng quang đại giữa đài cao

Phật ngự giữa tòa sen phủ bao

Sen nở tươi xoè chơn Phật hiện

Chín rồng phun nước trắng lên cao

Nhạc trời vang trổi ngàn cây động

Mắt dõi rừng người bất động dao

Phật huệ nhãn từ luôn cứu khổ

Hoa khai kiến Phật hết sầu đau

Hoa khai kiến Phật hết sầu đau

Ai nấy trong tâm cánh sen bao

Phật ngự lâu rồi sao chẳng biết

Hồi tâm trực nhận Phật tìm đâu

Quên mình theo cảnh thương khôn xiết

Trục vật phan duyên khổ lụy sầu

Phật tướng hiện ngoài ta thấy đó

Qua rồi thì mất khó bền lâu

Giả từ Phật ngự ở trên cao

Tự xét lòng mình mãi động dao

Bao phủ mây tan in bóng nguyệt

Vô minh vọng động sóng ba đào

Bóng mờ sương khói nào chơn thật

Nhận lại Phật mình hết khổ đau

Kiến sắc minh tâm lời Phật dạy

Tìm ngoài Phật tượng chỉ nhọc lao!

Xem xong cảnh nầy, tôi nghe mọi người đều trầm trồ khen ngợi. Hòa Thượng và một vài người trở vào chiêm bái Đại Tượng Phật. Tôi vừa đi vừa ghi, nên sơ ý bước xuống bậc thang đá bị trợt té hơi đau, nên tôi đến bực thềm đá ngồi nghỉ chân với một vài người. Theo thông báo của hướng dẫn viên, thì mọi người vào tham quan nơi đây, không quá 11 giờ. Nghĩa là đúng 11 giờ phải có mặt ở xe. Nói thì nói thế, nhưng có bao giờ mọi người giữ đúng giờ giấc như đã ấn định đâu. Đó là giờ dây thun của đa số người Việt mình mà! Khi xem xong, mọi người có mặt đầy đủ trên 2 chiếc xe, lúc đó, tôi nhìn đồng hồ tay là đúng 11 giờ 30.

04. Shop Bán Hạt Trai

Trên đường đi đến nhà hàng ăn cơm trưa, đoàn có ghé thăm một nơi chuyên bán hạt trai. Khi vào, họ đã bày sẵn trà nước và ghế ngồi. Ông giám đốc của shop bán hạt trai nầy, còn trẻ tuổi, dáng người trông có vẻ khôi ngô tuấn tú, phải thế một ông giám đốc shop hạt trai, bởi vì hạt trai cũng trắng trẻo trông rất xinh đẹp dễ thương. Sau khi giới thiệu, tên họ và nghề nghiệp của ông, ông liền quảng cáo tràng giang đại hải về những hạt trai. Ông nói cách nuôi con trai như thế nào để lấy được hạt của nó nhiều và ông cho biết khách hàng dễ bị lường gạt giữa những hạt trai giả và thật. Muốn biết giả hay thật, thì trước khi mua, khách hàng nên cầm từng hạt trai rồi mài vào trong cái gương, nếu nó có bột thì đó là hạt trai thật, còn như mài vào mà mặt gương bị trầy, thì biết đó là hạt trai giả. Ông ta vừa nói vừa làm cho mọi người xem. Đó là cách thức phân biệt dễ biết nhất.

Phải thành thật mà nói, khi vào đây, đối với mấy ông, trông có vẻ chán lắm, còn đối với quý cô, quý bà thì khỏi phải nói, khác nào như lạc vào mê hồn trận. Cứ hết săm soi hết hạt nầy rồi đến hạt kia, bốc lên để xuống trầm trồ khen đẹp mãi. Nhưng rất tiếc, thời gian tham quan ở đây không lâu, chỉ giới hạn có nửa giờ thôi. Do đó, mà quý cô chân bước ra xe mà lòng vẫn còn nuối tiếc. Có người còn nói tiếc quá xem chưa đã mắt!

05. Phi Trường Thượng Hải

Sau đó, đoàn đến nhà hàng dùng cơm. Dùng cơm xong, đoàn lên đường thẳng đến Phi trường Thượng Hải để trở về Úc. Đến phi trường chưa đến giờ cân hành lý, nên mọi người vào đứng xếp hàng chờ đợi cả tiếng đồng hồ. Khi mọi thủ tục làm xong, nhìn đồng hồ tay, hơn 8 giờ tối. Mọi người vào bên trong chờ đợi lên máy bay. Chuyến bay khởi hành vào lúc 10 giờ 30.

Buổi chiều hôm nay, chương trình không có bữa ăn chiều, mọi người phải tự túc lấy. Nghe bao tử cồn cào khó chịu, tôi bèn rảo bước qua một vòng, xem họ có bán thức ăn gì không. Thời may, khi đến một cái quán bán cà phê, tôi nhìn thấy có Sư cô Phước Liễu đang ngồi ăn tô mì bốc hơi lên nóng hổi, tôi liền đến bên hỏi cô một tô mì ở đây là bao nhiêu? Không cần suy nghĩ, cô trả lời ngay: Dạ thưa 38 đồng tiền Trung Quốc. Khi ấy, trong túi tôi còn 40 đồng, thì thật là vừa đủ tô mì. Thế là, bụng đang đói gặp tô mì nóng hổi nầy, cho vào bao tử thì quá tuyệt rồi. Tuy nhiên, có điều chờ họ làm hơi lâu , ít nhất cũng khoảng 20 phút.

Sau khi vô được vài đủa, nhìn lại phía sau, tôi thấy Hòa Thượng cũng vừa mới vào ngồi. Sở dĩ Hòa Thượng biết ở đây có bán mì, là do Sư Cô Phước Trưởng đi mời. Vì Sư Cô Phước Trưởng đã biết qua cùng với Sư cô Phước Liễu. Thế là, kêu cho Hòa Thượng một tô. Thật ra, mì ở đây họ nấu chay không có gì đặc biệt cả. Họ chỉ luộc mì xong, rồi họ nấu chút nước súp với vài miếng cải bắp trắng, thêm vài miếng củ cải đỏ và bỏ vào ít tai nấm, thế là xong. Vậy mà ăn cảm thấy rất ngon lành. Thế mới biết, hễ đói bụng thì cho thứ gì vô bụng cũng cảm thấy ngon lành cả. Ăn xong, trở lại chỗ ngồi chờ. Mãi đến 10 giờ mới vào máy bay. Đúng 10 giờ 30 máy bay cất cánh.

06. Trên Máy Bay

Ngồi trên máy bay, có thể mỗi người có mỗi nếp suy tư khác nhau. Cũng có người, vì quá mệt mỏi, hôm nay như đã trút đi một gánh nặng, không cần phải suy nghĩ gì thêm cho mệt, cứ nhắm nghiền đôi mắt lại rồi từ từ thả hồn phiêu lưu theo mây gió, cho nó sướng cuộc đời, để bù lại những ngày dài thắm mệt. Rồi đến khi mở đôi mắt ra, thấy mình đang ở Úc. Mọi người thân đang chờ đợi tiếp đón mình, tay bắt mặt chào niềm nở tươi cười vui vẻ, bao nhiêu ngày trông đợi nay gặp mặt nhau thì còn gì vui sướng bằng.

Càng nghĩ đến cảnh tượng đó, tôi lại càng cảm thấy thương buồn cho gia đình cô Diệu Ngọc hơn. Rồi ngày mai đây, gia đình của cô cũng ra phi trường Sydney đón cô, nhưng họ chỉ đón cái xác không hồn của cô. Nhớ lại, ngày cô ra đi, những người thân vui vẻ chúc mừng cô và đạo hữu Minh Hiền thượng lộ bình an, trải qua nhiều cảnh đẹp, rồi sau đó, mang về cho những người thân, những bạn bè một vài món quà lưu niệm, ở nơi Tứ Đại Danh Sơn của những vùng sơn cước ấm áp tận phương trời xa xôi Trung Quốc. Ngày trông, đêm đợi, bây giờ, cũng trông đợi mà trông đợi một cách bi thương não nề, đau buốt tâm can ngước mặt thở than trong bầu trời trống vắng ảm đạm.

Càng nghĩ đến tình cảnh đó, tôi không thể an tâm yên ngủ. Vẫn biết rằng, luật vô thường, mình không thể trốn chạy được. Nhưng rồi, sau đó, tôi lại nghĩ, biết đâu mình còn nặng nghiệp hơn cô. Cô đã tròn nguyện ước, đã bỏ thân tứ đại huyễn hóa, mà tâm thức của cô đã về với Phật Tổ, và với nguyện lực đó, cô lại tiếp tục chuyển thân làm lợi ích cho chúng sanh. Trong khi đó, thì mình vẫn còn mang cái hình hài nặng ký lô thịt nầy, để tiếp tục trả cho hết nghiệp.

Nghĩ vậy, bỗng tôi lại mừng cho cô mà tự cảm thương cho mình. Tại sao mình cứ nhìn trên cái xác thân hư giả nầy mà đánh giá cho sự sống chết? Hễ mất cái thân giả tạm nầy, mình cho là chết. Đó là một ý nghĩ thật quá đơn giản thường tình. Chứng tỏ mình chưa hiểu được lý lẽ của sự sống chết. Theo Phật giáo, chết chỉ là sự hoại diệt của một hiện tượng. Vì đã có sanh tất nhiên là phải có diệt. Sanh diệt chỉ là trò ảo thuật huyễn hóa, không thật. Hiện tượng thì có sanh diệt, nhưng bản thể thì không. Lâu nay, vì dính mắc chấp chặt trên hình tướng nên chúng ta rất đau khổ, vì không thấy được cái Vô Tướng của sự vật. Hiểu và chứng nghiệm được lý sanh diệt rồi, tất nhiên, chúng ta sẽ không còn lo âu sợ hãi nữa.

Ngày nào mà ta chưa hiểu thấu được cái “Vô Tướng” của vạn hữu, thì chắc chắn ngày đó ta còn phải chịu khổ đau dài dài. Nhìn thấu được cái lý Vô Tướng là ta đã nhận ra được cái lý duyên sinh vô ngã. Nhìn theo lý duyên sinh, thì không có một vật gì thường còn tồn tại. Khi đủ duyên, thì tạm gọi là còn sống. Khi nhân duyên tan rả, thì tạm gọi là chết. Sống chết chỉ là hiện tượng hoa đốm giữa hư không. Nói rõ hơn, sáng và tối chỉ là hiện tượng sanh diệt đối đãi trong hư không. Hư không thì không có sanh diệt. Nhưng hoa đốm thì có sanh có diệt. Bản chất của hoa đốm thì không, nhưng vì mắt bị bệnh nhặm mà thấy có. Khi mắt hết bệnh, thì hoa đốm kia cũng không còn. Khi giác ngộ được chân lý rồi, thì mọi hiện tượng chỉ là trò đùa mà thôi. Chúng nào có thật đâu mà mình phải đau khổ?

Căn cứ trên lý duyên sinh như huyễn giả hợp nầy, thì rõ ràng khác nào như bọt tan về biển. Đã thế, mất bọt chớ nào mất biển. Biển nước bao la sao ta không chịu nhận mà chỉ nhận một cái bọt nhỏ xíu trôi nổi trên đại dương. Ta nên nhớ rằng, khi đủ duyên thì chúng hội tụ lại thành bọt, đã là bọt làm sao khỏi tan? Duyên hợp, duyên tan đó là chuyện của bọt nước. Nhưng thể của nước biển bao la kia nào có tan có hoại đi đâu? Cũng thế, cái xác thân tứ đại nầy, có khác nào như bọt nước nổi trên đại dương bao la kia. Ngay khi bọt nổi, đã có mang chất nước trong đó. Nên khi bọt biển tan ra, thì hòa tan về biển nước. Như vậy, tuy có mất bọt, nhưng thể nước kia vẫn còn.

Thế nhưng, thông thường, người ta chỉ nhìn trên bọt nổi phập phều, mà quên mất đi cái biển cả bao la của đại dương. Cái mê lầm của chúng ta là ở chỗ đó. Rồi tôi lại nghĩ thêm, xác thân của chúng ta khác nào như chiếc xe. Xe chạy lâu năm, thì phải hư hoại. Mỗi lần hư, thì mỗi lần đem sửa, khi sửa hết được, thì phải quăng. Thân nầy cũng thế. Đã xài lâu rồi, thì nó phải hư hoại. Muốn nó còn hoài sao được? Tuy nhiên, xe tuy hư hoại, tan biến đi, nhưng anh tài xế làm gì có mất. Tại sao dại dột, cứ một bề nghĩ thương tiếc chiếc xe hư mục, mà không nghĩ gì đến anh tài xế? Đã lâu rồi, mình quá nặng chấp thân, sâu hơn nữa, là cho những thứ vọng tưởng suy nghĩ vẫn vơ là thật mình, trong khi đó, mình lại quên mất đi cái bản tâm sáng suốt chơn thật thường hằng. Cũng như nhận chút xíu bọt nổi trên biển cả, mà quên đi mặt biển đại dương bao la. Nhận chiếc xe, mà quên mất đi anh tài xế. Thật là đáng thương xót và tôi nghiệp cho mình quá! Chính vì vậy, mà trong Kinh Phật thường quở chúng sanh ngu si là như thế!

Nghĩ nhớ đến những lời Phật Tổ dạy trong kinh điển như vậy, tôi tự cười thầm, và rồi tự nhủ thầm chính mình rằng, trong chuyến đi nầy, quả cô Diệu Ngọc đã vượt xa hơn mình rồi. Cô ta đã có chiếc xe mới hơn nhiều chiếc xe mình và cô ta đang nhìn lại mình mà thương xót cho bọn mình. Tôi nhìn thấy cô thật có một tấm lòng quảng đại hơn, và có một tình thương rộng lớn hơn, nên cô đã tâm nguyện quyết xả bỏ thân trược uế, nhận thân khác tinh anh hơn! thù thắng hơn! để có đủ phương tiện trong công việc tiếp sanh độ chúng. Có thể giờ nầy, linh hồn cô đang an lạc phơi phới nhẹ bỏng thanh thoát như chiếc máy bay đang bay trong bầu trời cao rộng giữa mây trắng bạt ngàn, không một chút vướng bận vào đâu. Cầu nguyện linh hồn cô được tiêu diêu tự tại nơi miền lạc cảnh. Nguyện xong, tôi nhắm nghiền đôi mắt lại để dưỡng thần, và rồi niệm Phật, mệt quá ngủ thiếp đi khi nào không hay biết, đến khi giật mình mở mắt ra thì trời đà gần sáng…

C. Phi trường Sydney

Ngày 21, tức ngày 29/9/04

Đến phi trường Sydney, lòng mọi người thật phơi phới vui mừng. Xuống máy bay mọi người đi thẳng đến quầy nhận hành lý. Nhận xong, mọi người lần lượt đẫy xe vào chỗ hải quan kiểm soát. Vì mọi người đều có khai rõ, hơn nữa cũng không có ai mua sắm những loại hàng quốc cấm, nên việc kiểm soát cũng rất nhanh, không có ai bị trở ngại. Thế là, mọi người sau đó, kẻ về Melbourne người về Phước Huệ, chia tay nhau trong nỗi nghẹn ngào lưu luyến.

Chia tay

Thôi! Giả từ nhau biết nói gì

Mỗi người lặng lẽ bước chân đi

Kẻ về Phước Huệ người nơi khác

Kỷ niệm ngày qua khó quên mì

Dẫn dắt ơn Thầy con nhớ mãi

Bạn bè nghĩa nặng khắc tâm ghi

Sự đời tan hợp là như thế

Bịn rịn làm chi cũng chia ly

D. Nhìn lại

Người xưa nói: “Đi một ngày đàng, học một sàng khôn”. Đó là kinh nghiệm thực tiễn của người xưa. Nếu thế, thì nhìn lại trong 20 ngày qua, chúng tôi có được 20 cái sàng khôn. Ngẫm kỹ, cái túi khôn của người đời chuyên đựng những kinh nghiệm già dặn trong cuộc sống, với mục đích là để xử thế, mưu cầu danh lợi. Đó chỉ là cái khôn trong sự bon chen, giành giựt, hơn thua, tạo nghiệp bất thiện để đi mãi trong vòng sanh tử khổ đau. Ngược lại, cái khôn mà mọi người học được hôm nay, là cái khôn tìm về nguồn sống của đạo lý giải thoát. Cái khôn không sử dụng theo thế trí thường tình: tính toán, mưu mô, lừa bịp, khuynh loát, gian xảo, thủ đoạn… để chơi khâm triệt hạ tàn hại lẫn nhau.

Cái khôn ở đây là học hỏi những hạnh nguyện qua ánh sáng trí huệ cao siêu mà chư Đại Bồ tát, các bậc Tổ sư đã thể hiện soi sáng cứu khổ độ đời. Cái khôn đó mới thật là cái khôn miên viễn vượt ngoài sự sống chết khổ đau. Cũng chính vì muốn học những cái khôn đó, mà mọi người đã phải chịu nhiều gian khổ trong suốt cuộc hành trình. Sự gian khổ của chúng tôi ngày nay, nếu so với những người xưa hành cưóc tìm đến những nơi nầy để chiêm bái học đạo, thì thật chẳng có là bao. Ngày nay, chúng tôi di chuyển từ nơi nầy đến nơi khác, đều đi bằng những phương tiện: máy bay, tàu cáp, xe hơi v.v… Những thứ nầy thử hỏi ngày xưa làm gì có? Thế mà các ngài vẫn lặng lội đến những nơi nầy để chiêm bái tu học. Thế mới biết cái ý chí kiên nhẫn chịu đựng can trường của người xưa thật sắt đá đến mức độ nào.

Trên đường đi, chúng tôi luôn được hun đúc tăng thêm ý chí nghị lực qua những lời khuyên bảo chí tình chí thiết của Hòa Thượng trưởng phái đoàn. Nhờ đó, mà chúng tôi vượt qua mọi khó khăn trở ngại. Từ xưa tới nay, không có một cuộc hành trình nào mà không đổi lấy những kinh nghiệm khó khăn gian khổ. Có khó khăn, con người mới có rèn luyện thêm ý chí nhẫn nại. Và nguồn sống hướng thượng cũng bắt nguồn từ đó mới có thêm những năng lực dồi dào.

Nhìn lại 20 ngày qua, đoàn quân của chúng tôi tuy binh lính hổn hợp, già nhiều hơn trẻ, nhưng với tinh thần tương trợ đồng đội, tìm hiểu học hỏi và chiêm bái đối với các vị Đại Bồ tát, nên mọi người bất chấp trở ngại, vượt thắng kiên cường, quyết tiến không lùi, dù phải tán thân mất mạng. Đó là một tinh thần phấn đấu thật cao, nếu không có được sự rèn luyện hun đúc của một bậc Thầy lãnh đạo hướng dẫn chỉ giáo, thì thử hỏi làm sao mọi người có thể chiến thắng một cách anh dũng vẻ vang được. Đó là điều mà những vị nầy đã được Hòa Thượng tán thán ca ngợi hết lời trong một buổi họp chúng trước khi về Úc.

Nhân chuyến đi nầy, ngoài việc di chuyển, ăn ở ngủ nghỉ ra, chúng tôi còn học được nhiều điều thú vị mới lạ. Trước hết, chúng tôi mỗi người học qua từng kinh nghiệm sống lẫn nhau, dĩ nhiên, học cả tánh tốt lẫn tánh xấu của mỗi người. Thứ đến, chúng tôi học được những đức độ kiên nhẫn, hiền hậu, điềm đạm, vui vẻ… từ trên quý thầy, quý sư cô dưới đến đại chúng, trong lúc gặp những khó khăn trở ngại. Mỗi người thể hiện mỗi nét trong thái độ, lời nói và cử chỉ. Ngoài ra, nhìn xa hơn, chúng tôi còn học được rất nhiều về những di tích lịch sử lâu đời mà do bao công trình gian khổ của người xưa đã để lại. Nhứt là qua các lãnh vực: mỹ thuật, hội họa, điêu khắc, chạm trổ v.v… tất cả là những kỳ công vô cùng tinh xảo tuyệt vời. Chúng tôi còn học qua những hình thái tổ chức, cách đối xử tiếp xúc qua những người có trách vụ trong các ngôi Già lam hay những cơ sở thế tục mà chúng tôi đến.

Nói chung, chuyến đi nầy, nếu nói theo cách sống kinh tế lời lỗ của thế nhân, thì thú thật, chúng tôi có lời và lời rất nhiều chớ không có lỗ. Điều mà chúng tôi rất đau lòng tiếc nuối cho những thời vàng son của Phật giáo ở nơi đây. Nhưng sau một vài phút giây trầm tư nuối tiếc đó, chúng tôi bỗng trực nhớ đến bài kệ của Thiền Sư Vạn Hạnh đời Lý:

Thân như điện ảnh hữu hoàn vô

Vạn mộc xuân vinh thu hựu khô

Nhậm vận thạnh suy vô bố úy

Thạnh suy như lộ thảo đầu phô.

Dịch:

Thân như bóng chớp chiều tà

Xuân qua tươi tốt, thu qua rụng rời

Sá chi suy thạnh việc đời

Thạnh suy như hạt sương rơi đầu cành.

(Bản dịch của Ngô Tất Tố)

Sự thạnh suy là một định luật tất yếu của các pháp hữu vi, là quy trình sinh diệt tự nhiên của vũ trụ vạn hữu, Phật giáo, ít ra trên bề mặt hình thái tổ chức như một tôn giáo, cũng đều chịu chung một quy luật đó.

Từ xưa tới nay, luật tắc đó cứ đắp đổi thay nhau, hết suy đến thạnh, hết thạnh đến suy. Trải qua các ngôi đại Già lam ở Tứ Đại Danh Sơn cũng như một vài nơi khác, chúng tôi nhận thấy nhà nước đang tập trung xây dựng, phát triển những cơ sở nầy để đáp ứng cho nhu cầu tín ngưỡng của quần chúng trong nước. Trên bề mặt, thấy Phật giáo như là khởi sắc, nhưng nhìn vào kích thước chiều sâu, thì than ôi! đã không còn nữa! Thời của các bậc cao Tăng đức độ cao tột, như các ngài: Huyền Trang, Ấn Quang, Hư Vân, Thái Hư v.v… đã qua rồi.

Ngày nay, thắp đuốc đi tìm, dù cho có mỏi gối chồn chân cũng không bao giờ có. Chỉ có các sư tăng làm việc cho nhà nước, trong nhiệm vụ quản trị ngôi chùa, nói rõ hơn nhà nước đặt định người trông nom ngôi chùa đừng cho ai trộm chuông mõ hay rinh Phật, thế thôi! Hoặc hơn chút nữa, là để mọi người nhìn vào còn thấy có hình bóng của một người đầu tròn áo vuông, khác hơn người đời một tí, để nhà nước tiện bề thâu ngoại tệ. Đó là một sự thật mà chúng tôi học hỏi được rất nhiều ngôi chùa mà chúng tôi đến thăm viếng. Nói thế, chúng tôi không dám có ý là quơ đủa cả nắm, tuy cũng có một vài vị còn giữ được chút phong thái đạo hạnh của người xuất gia, như trường hợp Hòa Thượng Quảng Tế trụ trì chùa Kim Các chẳng hạn. Ngoài ra, chúng tôi chưa thấy có vị nào như thế. Thấy người mà ngẫm đến ta! Ngẫm đến ta, thì chắc cũng có những nỗi xót xa đau lòng! Nói theo cụ Tiên Điền Nguyễn Du rằng: “Những điều trông thấy mà đau đớn lòng!” Mong sao Phật giáo Việt Nam đừng đi vào quỹ đạo nầy.

Tóm lại, chuyến đi nầy, dù chương trình và thời gian không mấy cân xứng, nên việc di chuyển có phần gấp rút và mệt mỏi. Từ đó, đưa đến việc tham quan chiêm bái ở mỗi nơi không được thoải mái như ý. Có người nói: “đoàn mình đi giống như cỡi ngựa xem hoa”. Rồi cũng có người nói: “tuy có mệt mỏi thật, nhưng nhờ vậy, mà mình biết được nhiều nơi khỏi phải uổng tốn kém lệ phí, như vậy có phải lợi ích hơn không?. Tứ Đại Danh Sơn mình đều đi hết và còn đi tham quan chiêm bái những nơi khác nữa. Một lần đi phải đi cho xứng đáng. Đâu phải chúng ta có đủ duyên được quý thầy tổ chức như thế nầy, rồi cũng đâu phải có dư giả tiền bạc mà đi hoài được”. Qua hai ý kiến nêu ra, chúng tôi thấy ý kiến nào cũng có lý cả. Dù sao chúng ta cũng vẫn được toại nguyện.

Như trong phần đầu của tập sách Kỷ yếu nầy, chúng tôi có nói: việc tổ chức chuyến đi hành hương nầy, là do tâm nguyện tha thiết của Hòa Thượng đối với đức Bồ Tát Quán Thế Âm. Vì vậy, nên Hòa Thượng tổ chức chuyến đi nầy, coi như cả một tâm huyết của ngài. Do đó, nên Hòa Thượng chỉ ưu tiên dành riêng cho chư Tăng Ni và Phật tử ở ba chùa: Phước Huệ, Quang Minh và Hoa Nghiêm thôi. Bởi thế, nên mọi người đi trong niềm hoài vọng thiết tha hướng về chư Đại Bồ Tát, nhứt là đối với Bồ Tát Quán Thế Âm. Nhờ vào tâm nguyện lớn lao đó, mà Hòa Thượng đã dẫn dắt mọi người vượt qua mọi chướng ngại khó khăn. Dù có lúc, Hòa Thượng gần như kiệt sức, thậm chí mọi người còn khuyên Hòa Thượng nên trở về Đại Lý để dưỡng sức, lúc Hòa Thượng lên Kê Túc Sơn. Nhưng mọi người đã bị thất vọng, vì Hòa Thượng đã quyết tâm ở lại với đoàn. Hòa Thượng không bao giờ muốn rời xa mọi người. Vì thâm ý của Hòa Thượng là không muốn cho bất cứ ai phải vì mình mà thối chí nản lòng. Thế là, mọi người đành phải im lặng. Và cũng chính vì thế, mà cả đoàn càng tăng thêm sức phấn đấu, bất chấp mọi khó khăn khổ cực, hăng say quyết tâm mạnh mẽ hơn để hoàn thành tâm nguyện.

Trong suốt cuộc hành trình, phải thành thật mà nói, có đôi lúc, Hòa Thượng cũng đã quá mệt mỏi, dù ngài cố tỏ ra cho mọi người nhìn thấy để được yên tâm, nhưng ngài cũng không thể che giấu được những cặp mắt quan tâm của mọi người. Chính nhờ tình thương luôn gần gũi bên cạnh mọi người để an ủi xoa dịu của ngài, mỗi khi mọi người gặp khó khăn hay chán nản. Nhờ vậy, mà mỗi người trong đoàn đều vượt qua tất cả. Đó là một thâm ân mà mọi người luôn khắc sâu ghi đậm trong lòng.

Đoàn hành hương hôm nay quyết tâm theo gót chân Thầy để hoàn thành tâm nguyện. Một tâm nguyện sáng ngời trong tinh thần cầu tiến học hỏi của người con Phật. Và hình bóng của một bậc Thầy đã trải dài trong những ngày hành trình qua bao nhiêu gian khổ vẫn mãi mãi khắc đậm trong tâm thức của mỗi người. Chúng con không biết nói sao cho hết được cái ân đức mà Hòa Thượng đã ưu ái xót thương dành cho chúng con.

Một lần nữa, trước khi ngừng bút ghi lại tập sách kỷ niệm nầy, thay mặt cho đoàn, chúng con xin thành tâm cầu Phật lực gia hộ cho Hòa Thượng luôn được khỏe mạnh, để tiếp tục dìu dắt chúng con trên bước đường tu học. Và chúng tôi cũng xin kính chúc các đoàn viên luôn được an khang hạnh phúc, phước huệ song toàn, luôn tắm mình trong ánh hào quang của chư Phật.

Lời sau cùng, nếu có điều gì lầm lẫn sai sót trong khi ghi chép, kính mong quý độc giả, nhất là quý đoàn viên hãy niệm tình thứ lỗi bỏ qua cho. Chân thành cám ơn tất cả quý vị.

Viết xong ngày 20 tháng 10 năm 2004

Kính ghi

Tỳ Kheo Thích Phước Thái

Phần Phụ Lục

Cẩm Nang Hành Hương

DANH XƯNG VÀ PHÂN NHIỆM CÁC NHÓM

HÀNH HƯƠNG TRUNG QUỐC

Vài Nét Về Ý Nghĩa Hành Hương

Hành hương là một cơ hội rất tốt để chúng ta có dịp mở rộng tầm mắt học hỏi và thưởng ngoạn những gì tai nghe mà mắt chưa thấy. Người ta thường nói, tai nghe không bằng mắt thấy. Những danh lam thắng tích như Tứ Đại Danh Sơn và các ngôi Đại Già Lam Phật giáo Trung Quốc trải qua hằng ngàn năm có một giá trị lịch sử về mọi mặt, nhứt là về mặt văn hóa. Có những ước vọng mà cả đời người từ khi sanh ra cho đến khi nhắm mắt chưa bao giờ được toại nguyện. Dù sự ước vọng đó rất là đơn giản. Hôm nay, hội đủ duyên lành rất lớn, nên chúng ta mới có dịp đi chiêm bái qua một vài thắng tích Phật giáo nổi tiếng ở Trung Quốc. Điều diễm phúc hơn nữa là chúng ta đi trong một phái đoàn mà do một bậc Thầy có đầy đủ đức độ và có nhiều kinh nghiệm trong việc hành hương hướng dẫn. Việc hành hương, ngoài ý nghĩa bổ ích phần ngoại diện cho việc thu thập kiến thức, thưởng ngoạn, nó còn mang một ý nghĩa thâm sâu về mặt hướng dẫn tâm linh, thể hiện làm tăng trưởng Bồ Tát hạnh; vì Bồ Tát đa hạnh và đa dạng dưới nhiều hình thức làm lợi ích cho chúng sanh. Nói cách khác cụ thể hơn, trong khi đi, chúng ta cũng mang sứ mạng của một người thật hành công hạnh của Bồ Tát, mang nguồn vui chánh pháp gieo rắc đến cho mọi người, để cho họ hiểu và thấm nhuần pháp lạc.

Để cho việc hành hương của chúng ta có nhiều ý nghĩa trong ý nghĩ, lời nói, việc làm, đạt được nhiều kết quả tốt đẹp hơn, theo tôn ý của Hòa Thượng Trưởng Phái đoàn thì, tất cả người đi được chia thành 6 nhóm. Mỗi nhóm là 10 người. Trong 10 người nầy, có một người làm trưởng nhóm. Danh xưng của mỗi nhóm, lấy Lục Độ, tức 6 pháp Ba La Mật mà đặt tên. Từ Độ thứ nhứt là Bố Thí v.v… cho đến Độ cuối là Trí Huệ. Ở đây, thiết nghĩ, chúng ta cũng cần nên biện biệt rõ về ý nghĩa của bố thí và cúng dường. Nếu không, thì dễ gây ra sự hiểu lầm. Hai từ ngữ nầy, xét kỹ nó khác nhau. Khác nhau trong cung cách, thái độ và ý nghĩa.

Ai cũng biết, động lực thúc đẩy bố thí là từ bi. Vì thương người, thương vật mới bố thí. Thâm nghĩa của nó là buông xả, không dính mắc chấp trước vào hành động và sự vật. Theo nghĩa thường, thì nó mang tính xã hội phổ cập đại chúng có tánh cách từ thiện tu phước nhiều hơn. Ngược lại, cúng dường, xét từ căn nguyên của nó, thì nó có nghĩa là nuôi lớn. Vì cúng dường là đọc trại âm của chữ Hán là cung dưỡng. Cung là cung cấp; dưỡng là nuôi nấng hay phụng dưỡng. Phụng dưỡng ở đây, ngoài ý nghĩa thông thường, như con có hiếu phụng dưỡng vật chất, chăm sóc cho cha mẹ ra, nó còn mang một ý nghĩa rất thâm sâu về nội tâm. Trong Kinh thường nói : “trưởng dưỡng Pháp thân huệ mạng, hay nuôi lớn căn lành”. Xét bề ngoài, nó còn biểu hiện cung cách, thái độ rất kính trọng đối tượng, phát xuất từ thâm tâm của người cúng dường. Thí dụ : người ta nói, bố thí chén cơm manh áo cho những kẻ tàn tật cơ hàn, chớ không ai nói là cúng dường cho những kẻ đó. Vì vậy, đối tượng của sự cúng dường phải là đối tượng được kính trọng. Nói thế, không có nghĩa là đối tượng của sự bố thí không được kính trọng, có thái độ xem thường khinh rẽ họ. Nhưng sự kính trọng xuất phát từ thâm tâm của hai việc làm mang hai ý nghĩa khác nhau. Như một người mang phẩm vật tới chùa dâng lên cho Tam Bảo hay chư Tăng, Ni , thì họ không thể nói là bố thí cho Tam Bảo hay cho chư Tăng Ni, mà phải nói một cách rất cung kính thành tâm là cúng dường Tam Bảo và cúng dường chúng Tăng.

Như vậy, sự khác biệt giữa hai từ ngữ nầy, ta cần hiểu rõ và ứng dụng cho đúng nơi, đúng chỗ, tùy thời, tùy lúc và đúng với việc làm của chúng ta. Còn một điều nữa , chúng ta cũng cần phải phân biệt rõ ràng về phẩm vật cúng dường hay bố thí là tịnh tài và bất tịnh tài. Nếu không, thì cũng dễ gây ra sự ngộ nhận. Phàm nói tịnh tài, tức là tiền bạc hay của cải chính do ta tạo ra bằng công lao mồ hôi nước mắt của ta. Không phải món vật mà mình tạo ra bằng cách phi nghĩa. Như lường gạt hay trộm cướp v.v…của người ta rồi mình đem bố thí hay cúng dường. Như thế, thì những vật nầy được gọi là Tịnh tài. Ngược lại, là vật Bất tịnh tài.

Để mọi người hiểu rõ hơn về nhiệm vụ và sự sinh hoạt của từng nhóm, sau đây, chúng tôi xin tạm nêu ra một vài yếu kiện thực hiện qua hai phần lý thuyết và thực hành như sau:

Nhóm 1 : Bố Thí Độ

I / Lý Thuyết

1/ Khái Quát về Ý Nghĩa Bố thí.

Bố thí là một nghĩa cử cao đẹp của một người tập tu Bồ Tát Hạnh. Bố là cùng khắp; thí là cho, là trao tặng. Bố thí là cho cùng khắp, cho tất cả mọi người, mọi vật, mọi nơi. Người Bố thí Ba La Mật là người không dính mắc vào việc làm của mình. Bố thí gồm có 3 thứ : Tài Thí, Pháp Thí và Vô Úy Thí.

a/ Tài Thí : Tài thí tức là đem tiền bạc, của cải , vật thực của mình ra cho. Tài thí có hai loại : Nội tài và ngoại tài. Nội tài là hiến tặng những vật quý giá của tự thân. Thí dụ như máu, thận v.v… Ngoại tài là hiến tặng những vật dụng, tiền bạc, của cải, tài sản v.v….

b/ Pháp Thí : Dùng tất cả những lời lẽ phù hợp với chân lý mà khuyên giải mọi người để họ giác ngộ tu hành thoát khổ.

c/ Vô Úy Thí : Đem cái không sợ cho người. Như người sợ chết, ta giải thích cho họ biết, chết không phải là hết…. Tóm lại, ta đem những điều gì phù hợp với chân lý để trấn an lòng sợ hãi của mọi người, đó là bố thí vô úy.

Trên đây, là nêu ra một cách khái quát về những loại bố thí, để chúng ta có khái niệm biết sơ qua mà hành trì. Điều quan trọng trong cách bố thí, phù hợp với chân lý, là khi bố thí ta không nên để tâm dính mắc vào việc làm của ta. Như thế, thì việc Bố thí của ta mới thật sự có lợi lạc.

II / Thật hành

2 / Nhiệm Vụ của Trưởng Nhóm và các đoàn viên trong nhóm.

Khi đến mỗi Danh Lam Thắng Tích, vị trưởng nhóm và các đoàn viên của nhóm Bố thí nầy, có những nhiệm vụ thiết yếu cần phải thực hiện sau đây:

Kêu gọi sự phát tâm đóng góp cúng dường Tam Bảo v..v..trong nhóm mình.

Kêu gọi mọi người trong các nhóm khác đóng góp tịnh tài để cúng dường.

Thay mặt mọi người dâng tịnh tài cúng dường Tam Bảo, các chùa.

Cần ghi rõ số tịnh tài đóng góp.

Sinh hoạt trong nhóm và giải thích cho những nhóm khác biết qua về việc làm của nhóm mình.

Yêu cầu mọi người cần phải chấp hành nghiêm chỉnh theo sự hướng dẫn trong phạm vi hoạt động của nhóm.

Mọi người trong các nhóm khác không được tự động cúng dường hay bố thí, làm mất trật tự cho đoàn có khi còn gây sự nguy hại.

Giải thích và hướng dẫn qua phương pháp bố thí, cúng dường, theo tinh thần Bồ tát hạnh.

Khuyến khích mọi người bố thí trao tặng vật phẩm cho những người nghèo khổ, tàn tật, bệnh hoạn …

Dùng lời chánh pháp an ủi khuyên giải những người hoạn nạn, tàn tật cơ hàn …

Tóm lại, thực hiện việc lợi mình lợi người đó là công hạnh của Bồ tát. Ngoài việc biểu dương tinh thần Lục hòa của từng nhóm nói riêng, của đoàn nói chung, nó còn biểu dương tinh thần từ bi vị tha hỷ xả của một người Phật tử chân chánh là tri hành hợp nhất. Mong sao trưởng nhóm và các đoàn viên của nhóm bố thí nầy thật hành đúng theo hạnh nguyện bố thí của Bồ tát. Bố thí là hạnh tu đứng đầu trong lục độ. Đây là công hạnh lợi tha rất thực tế vậy.

Nhóm 2 : Trì Giới Độ

I / Lý Thuyết

1 / Khái quát về các loại giới luật.

Giới luật là căn bản của đạo giác ngộ giải thoát. Trong Tam Vô Lậu Học giới học đứng đầu. Người tu hành muốn tiến đến Phật quả, dù tại gia hay xuất gia cũng đều phải lấy giới luật làm đầu. Có nghiêm trì tịnh luật, thì Định Huệ mới phát sanh. Do đó, trong Giới Kinh nói :” Giới luật là mạng mạch của đạo pháp, giới luật còn, đạo pháp còn.”

Người tại gia và xuất gia. Người tại gia, Phật chế 5 giới và 8 giới. Người xuất gia, thì gồm có: Tỳ Kheo Tăng : 250 giới. Tỳ Kheo Ni : 348 giới. Sa Di và Sa Di Ni : 10 giới. Thức Xoa ma na ni ngoài việc giữ 10 giới còn phải giữ thêm 6 điều giới và tập 296 hạnh giới. Đây là các loại giới luật thuộc của hàng Thanh Văn, nói rõ hơn là giới Tiểu thừa. Còn giới Đại Thừa Bồ tát thì có khác.

Giới Bồ tát thì Phật chế bao gồm cho Phật tử tại gia và xuất gia. Thuật ngữ chuyên môn của Phật giáo gọi là : “ Giới đạo tục thông hành “. Trong phạm vi của độ thứ hai nầy, chỉ nói về sự Trì giới Ba la mật của Bồ tát mà thôi. Nói chung giới Bồ tát gồm có 3 thứ : 1/ Nhiếp luật nghi giới. Nghĩa là giữ đúng 10 giới trọng và 48 giới khinh. 2/ Nhiếp thiện pháp giới. Nghĩa là sau khi lãnh thọ giới pháp rồi, nên cố gắng làm tất cả những điều lành, dù việc lành đó rất nhỏ nhặt. 3/ Nhiêu ích hữu tình giới. Nghĩa là Bồ tát làm lợi ích cho tất cả chúng sanh, không có tâm phân biệt, trong khi thật hành.

Bồ tát trì giới có hai cách : Trì giới sai chánh pháp và trì giới đúng chánh pháp, nói cách khác là trì giới chấp tướng và trì giới không chấp tướng. Thế nào là trì giới chấp tướng? Người trì giới chỉ có hình thức bên ngoài, chứ bên trong thì rất nhiễm ô. Như háo thắng để được tiếng khen, hay tự cao tự đại cho mình giữ giới hơn người, tỏ thái độ hách dịch khinh người phạm giới v.v… Trì giới như thế không đúng hạnh trì giới Ba la mật của Bồ tát. Thế nào là trì giới không chấp tướng ? Dù giữ đúng giới luật đã thọ, nhưng người trì giới không khởi tâm chấp trước bất cứ điều gì chứng tỏ mình giữ giới hơn người.

Tóm lại, người giữ giới đúng đắn, không những lợi ích cho bản thân mình mà còn đem lại sự lợi lạc cho những người chung quanh. Nhứt là trong một đoàn thể, nếu như mỗi cá nhân biết tôn trọng và giữ gìn giới cấm đúng theo lời Phật dạy, thì sẽ góp phần đem lại sự tốt đẹp chung cho đoàn thể. Nhứt là đoàn thể hành hương của chúng ta mỗi người đã được thấm nhuần đạo pháp, thì chúng ta càng nên cẩn thận gìn giữ giới cấm nghiêm mật, để mọi người được tiếng thơm và lợi ích chung.

II / Thật Hành

2/ Nhiệm vụ của Trưởng Nhóm và các đoàn viên trong nhóm.

Để giữ cho đoàn được trật tự và mọi người được an ổn lợi lạc trên đường hành hương cũng như đến những danh lam thắng tích, nhiệm vụ của Trưởng nhóm và các đoàn viên trong nhóm Trì Giới Độ nầy, cần thực hiện và công bố cho mọi người của các nhóm khác cùng giữ gìn một số quy luật căn bản sau đây :

Tất cả đều phải nghiêm chỉnh tuân theo sự chỉ thị của vị Trưởng Đoàn.

Những đoàn viên trong các nhóm khác phải nghe và tuân hành theo những gì mà vị Trưởng nhóm nêu ra và yêu cầu.

Hành lý và giấy tờ, nhứt là giấy thông hành cá nhân của mỗi người mang theo cần phải giữ gìn cẩn thận.(Vị Trưởng đoàn và Ban Tổ chức không chịu trách nhiệm sự mất mát hay lạc quên)

Tất cả hành lý đều có cùng chung một dấu hiệu. (như buộc vải vàng vào mỗi hành lý chẳng hạn)

Khi lên xuống xe đò, hay xe treo hoặc máy bay, tàu thủy, tất cả cần phải hết sức cẩn trọng, nhứt là đối với các vị trọng tuổi.

Khi đến mỗi trạm trình giấy thông hành làm thủ tục giấy tờ, mọi người phải sắp hàng trật tự và cẩn thận giữ gìn giấy tờ.

Khi đến cũng như khi rời khỏi mỗi khách sạn, mỗi người cần phải tuân theo sự sắp xếp phòng ngủ của mỗi vị trưởng nhóm và đồng thời phải kiểm soát thật kỹ đồ đạc.

Khi dùng thực phẩm ăn uống phải hết sức thận trọng, nhứt là đối với thời tiết khác lạ.

Khi đến các chùa, các nơi thờ cúng, mọi lễ nghi cần phải giữ gìn thận trọng, tất cả đều phải nghe theo sự hướng dẫn của vị Trưởng nhóm.

10. Khi rời khỏi mỗi nơi đi nơi khác, vị Trưởng nhóm nên kiểm soát thật kỹ những đoàn viên trong nhóm của mình cũng như thức nhắc những vị Trưởng nhóm khác.

11. Mọi giờ giấc tới lui những nơi chiêm bái, yêu cầu mọi người cần phải giữ cho thật đúng.

12 . Tránh sự kêu réo, la lối, chạy tới chạy lui làm

mất trật tự và làm phiền mọi người.

13 . Để bảo vệ giữ gìn sức khỏe cho mọi người suốt

trong thời gian hành hương, yêu cầu tất cả mọi

người phải tôn trọng giờ giấc ngủ nghỉ của

người khác, nhứt là ban đêm.

14. Khi cần đi shopping, mọi người nên cho mỗi vị trưởng nhóm của mình biết và không nên tự động đi riêng rẽ, cần phải đi theo trong đoàn.

Những điều luật nêu trên, yêu cầu các vị trưởng nhóm của mỗi nhóm cũng như tất cả đoàn viên nên nghiêm chỉnh chấp hành tuân theo. Mỗi người có tôn trọng luật lệ như thế, thì cuộc hành hương của chúng ta mới có ý nghĩa và mới đem lại sự lợi lạc chung cho đoàn.