Hành Hương Tứ Đại Danh Sơn Trung Quốc

XIV. Ninh Ba

Ngày 16, tức ngày 24/9/04

01. A Dục Vương Tự

Thời tiết sáng hôm nay rất đẹp. Khí trời tươi mát ánh nắng dịu hiền, rất thích hợp cho một ngày đi du ngoạn. Theo chương trình đã quy định, hôm nay, trước tiên, đoàn sẽ đi viếng thăm chùa A Dục nằm trong địa hạt Ninh Ba. Đoàn khởi hành vào lúc 7g45 sáng. Chùa tọa lạc trên núi A Dục Vương phía Đông huyện Ngân, thuộc tỉnh Chiết Giang.

Theo Pháp uyển Châu Lâm 38 ghi lại rằng: “Chùa nầy được xây dựng vào thời đại Tây Tấn, đời vua Vũ Đế năm 281 (có thuyết nói 282, hoặc năm 265) có người xứ Ly Thạch Tinh Châu tên là Lưu Tát Ha, trong lúc hôn mê, mộng thấy một vị Tăng người Ấn Độ nói tội của mình sẽ đọa vào địa ngục, phải đến Cối Kê đảnh lễ tháp A Dục Vương để sám hối các tội.

Sau khi tỉnh lại ông liền xuất gia, đổi tên là Huệ Đạt, đến huyện Mậu, xứ Cối Kê tìm tháp, nhưng tìm khắp nơi mà không gặp nên rất âu sầu buồn bã. Đêm ấy bỗng nghe dưới lòng đất có tiếng chuông vọng lên. Trải qua ba ngày, có tháp báu và xá lợi từ dưới đất vọt lên. Tháp nầy không phải vàng, ngọc, đồng, sắt, cũng không phải đất đá; hiện màu đen tím, chạm trổ khác hơn bình thường, bốn mặt đều có khắc 4 loại biến tướng: Biến tướng vương tử tát đỏa, biến tướng xả bỏ đôi mắt, biến tướng xuất não, biến tướng cứu chim bồ câu. Trên tháp không có lộ bàn (vật hình tròn giống như cái mâm đặt trên đỉnh tháp), chính giữa có chuông treo. Huệ Đạt liền xây tinh xá ở đây để cúng dường tháp nầy và hết lòng lễ bái sám hối. Đây là nguyên do của Điện Xá Lợi ở núi A Dục Vương.

Đời Đông Tấn 405 vua An Đế sắc chỉ xây tháp, đình, thiền thất, và thỉnh chúng tăng trụ trì giữ gìn.

Thời Lưu Tống 425, Đạo Hựu Phụng sắc sửa sang chùa nầy và xây tháp 3 tầng.

Năm 522 vua Lương Võ Đế xuống chiếu xây điện đường, phòng xá, hành lang và ban biển ngạch A Dục Vương Tự. Về sau, chùa nầy đều được sự kính ngưỡng của các vua: Giản Văn Đế, Trần Tuyên Đế, Đường Trung Tông, Đường tuyên Tông, Đường Ý Tông, và vua Thế Tông đời Hậu Chu v.v…

Chùa nầy vốn là Viện Luật Tông. Thời vua Tống Chân Tông ban biển ngạch Quảng Lợi Thiền Tự, từ đó trở thành thiền viện của 10 phương. Thời vua Anh Tông, Đại Giác Hoài Liễn trụ ở chùa nầy mở rộng tông phong. Về sau, được sự truyền giáo của các thiền sư như: Tông Cảo, Giới Thầm, Đức Quang, Sư Phạm v.v… nên đạo tràng Tông Lâm Tế hưng thịnh một thời.

Đời Minh năm 1382 chùa nầy được trùng tu và đổi tên là Dục Vương Thiền Tự, là sơn môn thứ 5 trong 5 sơn môn của Thiền Tông Trung Quốc. Hiện nay, còn Điện Xá Lợi, Điện Thiên Vương và Bảo Điện Đại Hùng. Trên bức tường chắn trước Điện Xá Lợi, có khảm bia gác Thần Khuê, bài minh suối Diệu Hỷ, bia ruộng thường trụ chùa A Dục Vương đời Đường v.v…”

Phía sau Đại Hùng Bảo Điện có thờ tôn tượng đức Quán Thế Âm đứng trên con cá cao khoảng 6 mét. Toàn thân Bồ tát có choàng bạch y trên có thêu hình hoa sen rất đẹp. Chung quanh đều có chạm đúc các hình tượng chư thiên, thần hộ pháp đứng xiêng người biểu lộ sự cung kính đối với Bồ tát.

Phía sau là phương trượng. Hòa Thượng và mọi người vào trong phương trượng và được thầy trụ trì hướng dẫn đi xem xá lợi Phật. Được biết, điện tôn thờ xá lợi Phật, giữ gìn rất nghiêm mật. Nếu không phải thầy trụ trì, thì không ai được phép mở cửa. Thật là một duyên phúc lớn cho đoàn, hôm nay, có thầy trụ trì hướng dẫn. Tới cửa, thầy trụ trì lên tiếng kêu gọi đôi ba lần, một hồi lâu mới có một vị thầy đến mở cửa. Như thế, mới thấy được sự bảo trọng nơi đây rất là cẩn mật. Khi vào, mọi người lần lượt quỳ xuống để chiêm bái xá lợi. Đầu tiên, là Hòa Thượng bái xem, kế đến quý thầy, quý sư cô và sau cùng quý Phật tử. Viên Xá Lợi rất nhỏ phải quỳ xuống nhìn kỹ mới thấy. Nơi bàn thờ xá lợi Phật, có tượng Phật Thích Ca và phía trên có tấm bảng với hàng chữ: “Tâm Pháp Nhãn Tạng”. Đứng từ cửa sổ ở Điện thờ Xá Lợi Phật nhìn ra ngoài, chúng tôi thấy cảnh trí chùa quá rộng lớn và có rất nhiều gian. Phía sau chùa có một bức tường rất cao, kiên cố. Sau bức tường là một đồi cao có cả một rừng tre cao suôn đuột trông rất ngay hàng thẳng lối. Nhờ thế, tạo cho cảnh chùa thêm nét đẹp thâm huyền tĩnh mịch, phải thế cảnh Đại Già Lam trang nhã.

A Dục Vương một vì vua chánh pháp

Đã hết lòng ủng hộ Phật pháp rất vẻ vang

Đất Ninh Ba một Phật Tự khá khang trang

Tên A Dục đã trải qua hơn ngàn năm lịch sử

Thời Tây Tấn chùa dựng xây càng phấn chấn

Trong điện thờ Xá Lợi đấng Trung Tôn

Cảnh tịch liêu trong vùng núi hương thôn

Đầy tình tự bảo tồn lưu Tạng pháp.

Xá Lợi Phật an toàn trong điện tháp

Người giữ gìn chu đáo thật nghiêm trang

Duyên phúc xưa mới được chiêm bái tham quan

Nếu không có thì ôi thôi! muôn ngàn xa cách…

Sau khi chiêm bái Xá Lợi Phật xong, đoàn trở ra xe để chuẩn bị đi ThiênThai.

Khi trở ra ngoài cổng chùa, tôi nhìn thấy một vài người đang xúm xít bu xung quanh một người ngồi trên một ghế đá. Tôi vội bước nhanh tới, thì ra đó là cô Diệu Ngọc. Cô đang bị bịnh và những người khác kẻ đánh gió, người thì đấm bóp. Mọi người, Ai nấy đều tỏ ra rất là lo lắng. Có người còn nói lớn tiếng là cô Diệu Ngọc bị cảm gió nặng. Tôi nhìn thấy cô Diệu Ngọc ngồi với dáng vẻ mệt mỏi, mặc cho mọi người cạo gió, đấm bóp. Qua giây lâu, cô từ từ khỏe lại. Sau đó, mọi người mới lên xe. Đạo hữu Minh Hiền, (tức ông xã của cô Diệu Ngọc) dìu cô Diệu Ngọc lên xe. Cô Diệu Ngọc và đạo hữu Minh Hiền đi bên chiếc xe của chúng tôi.

Đoàn rời chùa A Dục vào lúc 10 giờ sáng. Trên đường đến núi Thiên Thai, tài xế chạy lạc đường mất gần cả tiếng đồng hồ. Trên xe, mọi người lúc đó ai cũng lo lắng bịnh tình của cô Diệu Ngọc. Bịnh trạng của cô càng lúc càng thêm nặng, thấy thế, mọi người kẻ thì bảo chú Tiêu phải mau liên lạc để tìm bác sĩ chở cô Diệu Ngọc đi khám bác sĩ. Còn người thì lo tiếp tục cạo gió đấm bóp cho cô. Khổ nỗi, xe đang chạy giữa đường mà lại ở vùng quê, hai bên toàn là rừng núi, không biết nơi đâu có bác sĩ. Mọi người đều quýnh quáng lên, ai cũng nóng lòng nên cứ hối thúc chú Tiêu liên lạc nhanh lên! Tôi và thầy Phước Tấn rất lo lắng. Nhưng biết làm sao hơn khi xe đang chạy. Hơn nữa, nơi xứ lạ quê người, mình có biết gì đâu, chỉ còn có cách là hối thúc người hướng dẫn và la ó chú tài xế. Cũng tội nghiệp cho chú Tiêu, cứ điện thoại với anh hướng dẫn viên địa phương hoài để tìm bác sĩ.

Sau khi liên lạc, chú Tiêu cho biết, nơi đây không có bác sĩ, phải về tới khách sạn mới biết được. Thế là, đành phải chịu. Xe vừa về tới khách sạn, thì kêu một chiếc tax xi ngay và chở cô Diệu Ngọc vào bệnh viện cấp tốc. Sau khi đưa cô Diệu Ngọc vào bệnh viện rồi, lúc đó là 2 giờ chiều, đoàn vào khách sạn Thiên Đài dùng cơm. Ăn cơm xong, không có nghỉ trưa (làm gì có thời giờ nghỉ trưa) mọi người liền đi viếng thăm chùa Quốc Thanh.

Để diễn tả lại cảnh nầy, tôi có làm 2 bài thơ lưu niệm:

Lạc Đường

Đường đi xe chạy núi Thiên Thai

Tài xế lạc đường cũng chẳng hay

Đồi núi hai bên im cảnh vắng

Tin vào hướng dẫn thẳng đường ngay

Khi mà biết lạc mươi cây số

Trở lại tìm đường tới núi Thai

Cảnh lạ xứ người nào biết được

Trên xe Diệu Ngọc mệt than dài

Bịnh

Trên đường xe chạy tới Thiên Thai

Một việc xảy ra thật chẳng may

Diệu Ngọc mệt nhoài ngồi khó thở

Nghĩ rằng gió nhập nhức đau hoài

Nào ngờ tim mạch đau cơn thắt

Mệt lỏa nằm ngồi khó chịu thay!

Bệnh viện đưa vào toan cấp cứu

Vô thường bệnh hoạn mấy ai hay?!

02. Quốc Thanh Tự

Chùa Quốc Thanh nằm ở chân núi phía nam ngọn Phật lũng, thuộc núi Thiên Thai, miền Bắc huyện Thiên Thai, tỉnh Chiết Giang. Đây là nơi phát tích Tông Thiên Thai.

“Năm 596, Tùy Dạng Đế đã xây cất chùa nầy cho Đại Sư Trí Khải. Lúc đầu, Thiền sư Định Quang ở ngọn núi nầy, đã có lần nói với hàng đệ tử rằng: “Chẳng bao lâu sẽ có bậc đại thiện tri thức thống lãnh đồ chúng đến ở núi nầy”. Sau đó, quả nhiên, có ngài Trí Khải đến đây hoằng truyền giáo pháp, Tổ muốn xây chùa ở phía nam ngọn Phật lũng, ý định chưa thực hiện thì Tổ thị tịch. Tấn Vương Dương Quảng vô cùng thương tiếc, nên mới vì Tổ mà thiết đại lễ cúng dường một ngàn vị tăng và xây cất thêm nhiều điện đường.

Sư Định Quang từng tiên liệu 3 nước “Bắc Chu, Bắc Tề, Trần” hợp lại làm một, người nhiều thế lực có thể xây dựng chùa nầy, nếu chùa được xây cất xong thì trong nước được thanh bình, nên đặt tên chùa là Quốc Thanh. Năm 605 đời Tùy, vua ban cho chùa tấm biển Quốc Thanh Tự.

Chẳng bao lâu có ngài Quán Đảnh đến ở chùa nầy. Về sau, chùa trở thành đạo tràng chính của Tông Thiên Thai.

Từ năm 785 về sau, các tăng sinh Nhật Bản du học đến chùa nầy rất nhiều, như các vị Tối Trừng, Nghĩa Chân, Viên Tái, Viên Trân, Thành Tâm, Tuấn Nhưng, Trọng Nguyên, Vinh Tây… các vị nầy đều đến đảnh lễ tháp thờ Tổ Trí Khải, hoặc có vị làm Phật sự, hoặc có vị đem Kinh Luận và tượng Phật về nước, nhờ đó mà Tông Thiên Thai của Phật giáo Nhật Bản được mở mang.

Theo Viên Nhân Nhập Đường cầu pháp Tuần Lễ Hành ký 1, chùa nầy thường có 150 vị tăng thường trụ, mùa an cư có đến trên 300 vị, do đó chúng ta có thể thấy được sự hưng thịnh của Phật giáo thời bấy giờ.

Khoảng năm 841- 846 đời Đường Vũ Tông, chùa bị binh lửa làm hư hoại. Năm 851, chùa được trùng tu. Năm 1005, đời Tống, chùa được đổi tên là Cảnh Đức Quốc Thanh Tự. Về sau lại gặp binh lửa, sách của các vua 3 triều, mấy trăm quyển mất hết, chỉ còn Liên Kinh của Tổ Trí Khải và Tây Vực Bối Diệp Kinh 1 quyển, tượng Phật bằng gỗ chiên đàn đời Tùy và Răng Phật.

Năm 1128 đời Nam Tống, vua ban sắc lệnh trùng tu, chùa được sửa lại đẹp gấp bội phần so với ngày xưa. Năm 1130, vua hạ chiếu đổi Giáo thành Thiền, từ đó về sau, chùa Quốc Thanh trở thành Thiền Tự.

Sau nầy trải qua nhiều lần xây cất thêm, chùa được xem là một trong tứ tuyệt của thiên hạ từ xưa đến nay, 2 bên chùa có 5 ngọn núi (Bát Trụ, Linh Cầm, Tường Vân, Linh Chi và Ánh Hà) Bao vòng xung quanh chùa, phía trước có 2 dòng suối chảy vòng hợp lại, chùa có cây cầu tên Phong can, tương truyền vào đời Đường đây là nơi mà Thiền sư Phong Can dạo chơi với các ngài Hàn san, Thập Đắc. Lại do nhân duyên của Thiền sư Phong can với chùa nầy mà có thể biết rằng tuy sau đời Tống chùa mới đổi thành Thiền Tự, nhưng chùa đã sớm được Thiền hóa từ đầu đời Đường.

Ngày nay các Tăng đường hoàn bị, trước chùa có ngôi tháp gạch 9 tầng, tương truyền, tháp nầy do vua Tùy Dạng Đế sai Tư Mã Vương Hoằng kiến tạo để thờ ngài Trí Khải, tháp cao khoảng 7 mét, mặt phẳng 6 góc, quy mô rộng lớn, đường nét tháp hiện còn, như được xây cất lại từ đời Tống. Bảo vật được cất giữ trong chùa có tháp Xá Lợi bằng đồng do Ngô Việt Vương Tiền Hoàng Thục tạo, đó là một trong 8 vạn 4 ngàn tháp, là vật đã đào được trong khu vực chùa nầy, cao 19cm, dưới phần cuối tháp bên trong có khắc chữ.

Cảnh chùa có 2 nơi di tích của ngài Nhất Hạnh (673 - 727) Ngài Nhất Hạnh là vị cao Tăng đời Đường, là nhà thiên văn học nổi tiếng từng hiệu đính Đại Diễn Lịch.

Người đời sau lập mộ xây bia sau tháp Thất Phật ở trước chùa, trên bia đề tháp của Thiền sư Nhất Hạnh đời Đường.

Lại truyền rằng khi ngài Nhất Hạnh đến đây, núi Bắc mưa lớn, giòng suối chảy mạnh ở núi Đông trước chùa, rót vào khe núi phía Tây. Nay, bên cầu Phong Can có 1 bia đá vuông, trên đó ghi 7 chữ Nhất Hạnh Đáo Thử Thủy Tây lưu”. ¹⁷

Khi Hòa Thượng và mọi người vào trong Chánh Điện, tôi nhìn đồng hồ tay lúc đó đúng 3 giờ chiều. Sau khi đảnh lễ Tam Bảo, Hòa Thượng hỏi một thầy về chỗ thờ của Tổ trí Khải. Vị thầy đó hướng dẫn đi đến nơi điện thờ. Vào điện thờ, nhìn lên bàn thờ, chúng tôi nhìn thấy chính giữa điện là thờ pháp tướng của Tổ Trí Khải. Trên bàn thờ Tổ, còn có nhiều vị đệ tử đắc pháp cũng được thờ chung những long vị trên đó. Sau khi đảnh lễ Tổ, Hòa Thượng nói sơ lược về nguyên ủy và sự truyền thừa của Tông Thiên Thai.

Hòa Thượng nói: Tông Thiên Thai là một Tông phái lớn của Phật giáo Trung Quốc, do Tổ Trí Khải khai sáng. Quốc Thanh là trụ sở chính hay Tổ đình của Tông phái nầy. Ngài Trí Khải vốn thờ Ngài Nam Nhạc Huệ Tư làm thầy, tu tập pháp Tam chủng chỉ quán, ngài Huệ Tư từng thọ học yếu chỉ “Nhất tâm tam trí” với ngài Huệ Văn đời Bắc Tề. Còn về sự truyền thừa của Tông phái nầy đại khái như sau: Học trò của Tổ Trí Khải rất đông, đệ tử đắc pháp có 32 vị. Trong đó, ngài Quán Đảnh là người rất có khả năng vượt trội hơn hết và được kế vị làm Tổ thứ 2. Từ ngài Quán Đảnh truyền xuống ngài Trí Uy là Tổ thứ 3, thứ 4 là ngài Huệ Uy, thứ 5 là ngài Huyền Lãng, thứ 6 là ngài Trạm Nhiên. Đến ngài Trạm Nhiên thì Tông Thiên Thai càng được mở rộng thêm và những vị đệ tử xuất sắc của sư gồm có các vị: Đạo Thúy, Hành Mãn, Nguyên Hạo, Đạo Xiêm, Minh Khoáng... Mãi về sau cứ tiếp nối truyền thừa cho đến ngài Đế Nhàn. Ngài Đế Nhàn truyền xuống mang chữ Hiển, sau chữ Hiển truyền xuống chữ Liễu, sau chữ Liễu truyền xuống chữ Đạt và sau Đạt truyền xuống chữ Tắc…

Song song với bàn thờ Tổ có thờ hai pháp tướng của hai vị đệ tử của Tổ, một vị húy danh là Chương An và một vị là Hành Mãn. Đặc biệt trên trán của ngài Chương An có hình hoa sen nổi lên.

Chiêm bái xong nơi đây, đoàn đi bộ trở lại khách sạn để theo dõi tin tức cô Diệu Ngọc. Theo chương trình, thì buổi chiều nay, đoàn sẽ tới Hàng Châu để đi xem Hồ Tây. Nhưng vì cô Diệu Ngọc lâm trọng bệnh, đang điều trị tại bệnh viện, nên Hòa Thượng hủy bỏ không đi tham quan Hồ Tây. Tất cả đều ở lại nơi đây. Không nói ra, hẳn ai cũng có thể đoán biết, nỗi lòng của mọi người và khung cảnh nơi đây như thế nào rồi. Khách sạn vẫn sinh hoạt bình thường. Nhưng tất cả mọi người trong đoàn, mỗi người ngồi một nơi trong thầm lặng, hoặc có khi vài ba người ngồi gần bên nhau, khác hơn mọi khi, không ai nói năng đùa giỡn gì nhau cả. Một sự im lặng trong nỗi niềm ưu tư lo lắng cho một người bạn đồng hành của mình. Trong không khí trầm lặng đó, tôi nhìn qua những khuôn mặt, mới hồi sáng nầy mọi người vẫn còn vui đùa chuyện trò bên nhau thật là vui vẻ, nhưng bây giờ, thì cũng những gương mặt đó mà nhìn thấy đã đổi khác quá nhiều. Ai nấy đều lộ vẻ đăm chiêu, nhìn về hướng bệnh viện như đang sốt ruột nóng lòng trông đợi từng giây phút về tin của cô Diệu Ngọc.

Dù ai cũng biết đời là vô thường, không một ai có thể biết trước được những gì sẽ xảy ra cho chính mình. Biết thế, nhưng trong tình cảnh nầy, không một ai mà không đau lòng. Người xưa nói: “Một con ngựa đau, cả tàu không ăn cỏ”. Loài thú vật còn biết chia sẻ niềm đau với nhau như thế, hà tất gì là loài người, nhứt lại là người con Phật đang đi chung một tuyến đường, một hành trình hướng về cõi Phật. Họ muốn có những phút giây lặng lẽ âm thầm để cầu nguyện, để chia sẻ phần nào với bạn mình. Đoán biết được phần nào tâm trạng của họ, nên khi đi ngang qua mỗi người, tôi cũng vẫn lặng lẽ âm thầm không nói với ai một lời. Thật là chưa có một buổi chiều nào buồn bã ảm đạm thê lương như buổi chiều hôm nay. Và suốt trong những ngày qua, tôi cũng chưa từng thấy trên gương mặt của ai mà lộ vẻ buồn rầu như bây giờ.

Có chứng kiến cảnh nầy, tôi mới nhận ra được thế nào là tình bạn khi cùng chung cảnh ngộ. Trong khi đó, Hòa Thượng cùng quý thầy trong Ban Tổ Chức họp nhau bên trong khách sạn. Mục đích là để tìm cách giúp phần nào về vấn đề tài chánh cho cô Diệu Ngọc trị bệnh. Thật là một thâm tình không phải có tiền bạc nhiều mà mua được. Khi ghi lại những dòng chữ nầy, tôi thật vô cùng khâm phục những người bạn thân thương quý kính của chuyến hành hương nầy.

XV. Hàng Châu

Đoàn dừng lại nơi đây chờ tin tức cô Diệu Ngọc cũng khá lâu, đến gần 6 giờ chiều, Hòa Thượng cho biết chuẩn bị đi Hàng Châu. Được tin đó, mọi người đều lên 2 chiếc xe buýt lớn, và trước khi đi Hàng Châu, xe chạy ngang bệnh viện của cô Diệu Ngọc đang nằm điều trị, xe ngừng lại, Hòa Thượng và quý thầy trong Ban Tổ Chức vào bệnh viện thăm cô Diệu Ngọc và đưa một số tiền cho đạo hữu Minh Hiền tạm mượn khi cần đến. (Khi chúng tôi đọc và coi lại bài viết nầy, thì Hòa Thượng có cho tôi biết là số tiền mà Ban Tổ Chức cho đạo hữu Minh Hiền tạm mượn, sau khi về Úc, đạo hữu đã hoàn lại rồi).

Đoàn dừng lại nơi đây chờ đợi cũng khoảng hơn nửa giờ. Sau đó, đạo hữu Minh Hiền có ra xe lấy ít đồ hành lý cần thiết và cám ơn mọi người về sự quan tâm hết lòng lo lắng giúp đỡ cho cô Diệu Ngọc. Nhân đó, mọi người có hỏi thăm về tình trạng sức khỏe của cô Diệu Ngọc thế nào. Minh Hiền cho biết, hiện giờ cô đã có phần nào tỉnh lại và tình trạng cũng chưa được khả quan lắm. Sau khi từ giả cám ơn mọi người xong, Minh hiền trở vào bệnh viện và khi ấy Hòa Thượng cùng quý thầy cũng đang trở ra xe. Thế là, xe bắt đầu lăn bánh đến Hàng Châu.

Hàng Châu xưa kia, trước Tây Lịch có tên là Tiền Đường, là tên của một con sông chảy qua Hàng Châu. Vào thời nhà Tùy, khoảng 589, thành phố nầy mới có tên là Hàng Châu. Được biết, thành phố nầy là nơi phồn vinh nhứt trải qua nhiều triều đại, nhứt là thời nhà Tống. Thành phố nầy cũng có nhiều thắng cảnh thơ mộng, như Hồ Tây với ngọn Cô Sơn, rộng gần 6 cây số vuông. Rất tiếc, nơi nầy, đoàn không có đến tham quan, như đã nói rõ lý do ở trên. Hơn nữa, vì thời gian thăm viếng nơi nầy quá ngắn, chỉ có một buổi tối thôi, thì thử hỏi làm sao biết được những gì ở nơi đây. Dù nghe nói thành phố nầy có nhiều cảnh đẹp, nhưng đoàn đã thiếu duyên. Xin hẹn lại một dịp khác, đủ duyên sẽ trở lại viếng thăm thành phố có nhiều cảnh đẹp thơ mộng nầy. Thôi! Xin Tạm biệt giả từ nàng công chúa Hàng Châu!

XVI. Cửu Hoa Sơn

Ngày 17, tức ngày 25/9/04

Hôm nay, chuẩn bị đi Cửu Hoa Sơn, nên đoàn phải thức sớm vào lúc 6 giờ sáng. Như thường lệ, sau khi thức giấc, mọi người thu xếp hành lý để chuẩn bị lên đường. Thu xếp hành lý xong, tôi vừa kéo ra khỏi cửa phòng, thầy Phước Tấn ở bên phòng đối diện, thấy tôi, thầy liền kêu tôi vào phòng. Tôi vừa bước vào, thầy nói nhỏ vừa đủ tôi nghe: “Cô Diệu Ngọc đã mất rồi”. Ngay giây phút đầu, tôi cũng rất sửng sốt bàng hoàng, nghĩ đến vô thường thật nhanh chóng. Sau giây phút đó, tôi hỏi thầy ai cho thầy biết tin? Và có xác thật hay không? Thầy nói đã chắc chắn lắm rồi. Chính anh Backer gọi điện thoại báo tin cho tôi. Backer còn nói rõ là bác sĩ đã xác quyết, cô Diệu Ngọc đã hoàn toàn tắt thở vào lúc 11 giờ 30 tối. Thầy còn dặn dò tôi vài điều, tiếp tục phụ lực cùng Hòa Thượng hướng dẫn đoàn. Phần thầy, thầy phải trở lại Thiên Thai để lo mọi thủ tục giấy tờ chuyển thi thể cô Diệu Ngọc trở về Úc. Tôi nói, thầy cứ yên tâm lo công việc của thầy. Sau đó, tôi lặng lẽ đi xuống phòng ăn để ăn điểm tâm. Đến nơi, tôi tới gần bên Hòa Thượng, nói nhỏ cho Hòa Thượng biết tin đó. Tôi cứ ngỡ là Hòa Thượng đã biết rồi. Nhưng khi tôi nói, trông thấy Hòa Thượng rất đổi ngạc nhiên chưng hửng. Sở dĩ nói nhỏ, là vì, tôi không muốn cho mọi người biết mà ồn lên. Nhưng khi hỏi ra, thì có một số người còn biết sớm hơn tôi nữa.

Ăn điểm tâm xong, theo thường lệ, tôi thâu tất cả chìa khóa phòng để trả lại cho khách sạn. Xong rồi, tôi và mọi người lên xe. Đoàn rời khỏi khách sạn Ngũ Dương vào lúc 8 giờ sáng. Trên đường đến Cửu Hoa Sơn, lần nầy, khác hơn thường lệ, mọi người không cười nói vui đùa với nhau như trước mà tất cả đều im lặng . Một sự im lặng mà tôi đoán biết, là mọi người đang nghĩ đến cái chết của cô Diệu Ngọc, nên tất cả đều giữ yên lặng để thầm cầu nguyện. Trong không khí trầm lắng đó, tôi rất cảm xúc nên viết bài thơ để tưởng niệm cô Diệu Ngọc.

Tưởng Niệm Diệu Ngọc

Được tin Diệu Ngọc đã quy Tây

Ngấn lệ buồn thương nhạn lạc bầy

Trải những ngày qua cùng bạn đạo

Mấy nơi thắng cảnh sát bên Thầy

Hương sầu xứ lạ người an phận

Nghiệp mãn dương trần gởi xác đây

Nguyện ước Thiên Thai vui tịch diệt

Não phiền rủ sạch nợ trần ai

Làm xong, tôi đọc cho mọi người trên xe nghe để cùng nhau thương tiếc tưởng niệm người bạn hiền đã ra đi. Sau những giây phút trầm lặng, xe chạy một đổi, có lẽ mọi người vì mấy ngày qua quá mệt mỏi, nên tôi ngó ngoái lại sau, nhìn thấy mọi người đang thả hồn vào trong giấc mộng. Làm sao mà không ngủ được? vì chương trình quá nhặt, ngày đi, đêm đi, đoàn quân cứ di chuyển liên miên, còn hơn đi hành quân nữa. Như thế, thì thử hỏi làm sao mà không mệt mỏi cho được? Quân lính người ta thì toàn trẻ, mạnh khỏe, ở lứa tuổi căn tràn đầy nhựa sống, còn nhìn lại đoàn quân nầy thấy mà phát rầu, tôi hay gọi đùa là đoàn quân hổn hợp. Nghĩa là hai phần ba là lính già. Chẳng những già thôi mà còn quá hạn tuổi nữa. Có người trên 80, vậy mà vẫn anh dũng hiên ngang quyết chiến đấu với mọi người không bao giờ chịu lùi bước. Trường hợp như người “lính già Diệu Quý” chẳng hạn, tuy tuổi già lại thêm chân yếu, luôn luôn chống gậy bên mình, tức là phải đi 3 chân. Thế mà, ai tới đâu, thì cô quyết tâm theo tới đó, chưa hề than van một tiếng. Lúc nào cũng vui cười hỷ hạ với mọi người. Dĩ nhiên, là phải nhờ Diệu Thanh, con gái của cô luôn theo bên cạnh để hộ tống.

Thật là một tinh thần đồng đội cao độ. Tuy mọi người có mệt mỏi vất vả thật, ngay cả như chúng tôi tuổi đời mới bước vào cái tuổi lục tuần, mà còn cảm thấy uể oải đuối sức, hà tất gì đối với các cụ trọng tuổi. Như trường hợp Hòa Thượng, năm nay ngài 84 tuổi, thế nhưng, ai tới đâu Hòa Thượng và các cụ vẫn tới đó. Chẳng những tới thôi, mà lúc nào Hòa Thượng cũng săn sái đi trước mọi người, ngài tỏ ra chưa bao giờ biết mệt mỏi. Nhờ thế, mà mọi người dù có mệt, cũng noi theo cái gương của Hòa Thượng mà cố gắng tiến lên, quyết đi cho hết chương trình, không bao giờ bỏ sót. Chỉ trừ một vài vị, vì bị bịnh cảm nặng hoành hành làm hao mòn sức khỏe khá nhiều, nên đành phải bỏ cuộc một hai lần đi lên đỉnh núi cao mà thôi. Như trường hợp Sư cô Phước Hồng chẳng hạn. Dù vậy, nói chung, cho đến giờ phút nầy, cũng chưa có ai hoàn toàn bị bại trận. Nhờ mỗi lần lên xe đi xa, đấy là cơ hội tốt để mọi người ngủ lấy sức. Dù ai có khó ngủ cỡ nào, hay có thói quen phải cần đến nệm ấm chăn êm, đối với hiện tại, thì những việc đó thảy đều vô nghĩa lý. Chẳng những thế, mà còn trái ngược lại, xe càng dằn ngủ càng ngon. Vì đi mấy ngày qua đã quen rồi.

Riêng tôi, có thể nói là ít ngủ hơn. Bởi vì, tôi phải có trách nhiệm theo dõi những diễn tiến của đoàn để ghi lại cuộc hành trình, hầu tường thuật cho mọi người theo dõi biết tin. Do đó, mà đầu óc mãi lên dây cân não, nên cũng hơi khó ngủ. Tuy nhiên, đôi lúc quá thấm mệt, thì cũng quên đi trách nhiệm đang làm mà hòa nhịp vào cùng với mọi người để tiếp tay phụ họa trong công việc thổi kèn tây với nhau cho vui. Có thế, mới tạo thành một đại nhạc hội hòa tấu thật nghe êm tai.

Thỉnh thoảng giật mình mở mắt ra nhìn cảnh vật chung quanh, tôi thấy hai bên đường phần nhiều là đất hoang bỏ trống, ít có nhà cửa. Sâu vào trong một chút toàn là đồi núi chập chùng. Xa xa mới có chen lẫn với nhau một vài căn nhà dân chúng ở. Rồi cũng có những nơi dân cư đông đúc san sát với nhau. Càng đi sâu vào miền quê, thì sự sinh sống của dân chúng cũng lam lũ cực khổ lắm. Điều nầy, hẳn ở đâu cũng vậy và nước nào cũng có. Có một điều, tôi hơi lấy làm lạ, là lối kiến trúc nhà cửa ở đây, hầu như là rập khuôn với nhau, chỉ có một kiểu. Nhà họ xây không lớn lắm, không có chiều ngang mà đa số đều có chiều cao. Chắc có thể là 2 tầng. Nhà nào cũng có rất nhiều cửa sổ nhỏ. Có thể nói, từ xa nhìn vào, thấy cửa sổ nhiều giống như là cái rổ sảo. Nghĩa là không nhìn thấy vách tường nhiều, mà toàn thấy cửa sổ. Điều nầy, tôi cũng chưa rõ lý do tại sao mà họ chừa quá nhiều cửa sổ như thế. Nhà cửa ở thôn quê, tôi nhìn thấy ở hai bên đường, thú thật, không có căn nhà nào mà gây cho tôi có một sự chú ý thích thú cả. Nhà thì cao mà túm rụm, giống như mấy cái tha la ông Tà ở xứ mình.

Đoàn đã tới Cửu Hoa Sơn vào lúc 4giờ30 chiều. Nói về tiểu sử của núi nầy, chúng tôi thấy trong tập sách có nhan đề: “Nga Mi Sơn Và Đại Phật Sơn” có nêu ra vài nét về núi nầy như sau: “Theo các nhà địa chất, thì cách đây 200 triệu năm, Cửu Hoa sơn là vùng biển cả. Cách đây 140 triệu năm, quả đất sau một trận biến đổi, một số vùng biển cả biến thành lục địa.

Từ xa xưa Cửu Hoa sơn có tên Lãng Dương Sơn gồm 9 ngọn núi xinh đẹp, xa trông như chín anh em đứng kề vai sát cánh bên nhau, nên dân địa phương quen gọi Cửu Tử Sơn. Nhưng từ khi nhà thơ Lý Bạch (701 - 762) đã ba lần đến vãn cảnh Cửu Tử Sơn và đề thơ ngợi ca cảnh trí thiên nhiên ở đây:

Tích tại Cửu Giang Sơn

Dao vọng Cửu Hoa Sơn

Thiên hà quái lục thượng

Tú xuất cửu phù dung

Từ đó Cửu Tử Sơn được đổi thành Cửu Hoa Sơn. Vào cuối đời Đông Hán, người ta bắt đầu xây dựng ở Cửu Hoa Sơn nhiều chùa chiền. Vào năm Vinh Huy thứ 4, năm 653, một vương tộc Triều Tiên, tên là Kim Kiều Giác, vượt biển đến đây tu hành suốt 75 năm, vị cao Tăng nầy viên tịch vào đời Đường, năm Khai Nguyên thứ 16, tức năm 726. Điều kỳ lạ là khi qua đời thân hình Kim Kiều Giác vẫn tươi tỉnh, hồng hào như khi còn sống. Chỗ mai táng ông đêm đêm phát sáng. Chúng tăng cho rằng, ông là hiện thân của Địa Tạng Vương Bồ Tát, bèn chuyển vào nhục thân điện, nơi có phòng trưng bày văn vật Phật giáo với nhiều di vật quý giá như chiếu dụ viết tay của vua Khang Hy, Càn Long v.v…

Ở Cửu Hoa Sơn có 79 ngôi chùa, trải dài trên 7,5 km với con đường dốc gồm 200 ngàn bậc đá. Trong đó nổi tiếng nhất là chùa Cam Lộ, Kỳ Viên, Cung Bách Tuế, chùa Thiên Thai, Thượng Thiền đường”…

Để tìm hiểu rõ thêm về núi Hoa Sơn lịch sử nầy, sau đây chúng tôi xin được nêu ra thêm một tài liệu nữa: “Núi nầy nằm về phía Tây nam cách huyện Thanh Dương, tỉnh An Huy 20 km. Diện tích khoảng 50 km2.

Núi Cửu Hoa có 99 ngọn, trong đó có 9 ngọn được coi là hùng vĩ nhất: Thiên đà, Liên hoa, Thiên trụ, Thập vương…

Thái Bình Hoàn Vũ Ký cho tên cũ núi nầy là Cửu Tử. Do vì đỉnh núi nầy có 9 ngọn nhỏ, hình dạng như những đứa bé ngồi xoay tròn xúm xít cùng nhau nô đùa.

Nhà thơ Lý Bạch đời Đường đến vùng nầy, thấy 9 ngọn núi hùng vĩ cao vút, giống như hoa sen, nên đặt tên núi là Cửu Hoa. Ông có làm bài thơ như sau:

Tích tại Cửu Giang thượng

Diêu quán Cửu Hoa phong

Thiên hà quải lục thủy

Tú xuất cửu phù dung.

Từ đó Cửu Tử Sơn dần dần được gọi là Cửu Hoa Sơn, trong núi có nhiều khe nước, suối, thác, quái thạch, cổ động, thương tòng, trúc xanh, cái đẹp đẽ của núi và màu sắc của nước chan hòa chen chúc nhau những danh lam thắng cảnh rất đẹp, nên khen là “Đông nam đệ nhất sơn”. Núi nầy cũng được xem là nơi hóa thân của Bồ Tát Địa Tạng hóa độ chúng sanh và là trung tâm tín ngưỡng Địa Tạng. Vì thế nơi đây có rất nhiều ngôi chùa nổi tiếng như: Chùa Hóa Thành, chùa Cửu Tử, chùa Vô Tướng”…¹⁸

Nói đến Bồ Tát Địa Tạng, đại đa số Phật tử đều có nghe qua vị Bồ Tát nầy. Bồ Tát Địa Tạng tiếng Phạn là Bodhisattva Kstigarbha. Chữ Địa Tạng có nghĩa là an nhẫn, bất động như đại địa; tư duy sâu xa kín đáo như kho tàng bí mật. Bồ Tát Địa Tạng có một hạnh nguyện cũng rất sâu rộng. Câu nguyện mà chúng ta thường nghe: “Bao giờ địa ngục trống không, chúng sanh độ hết, tôi mới thành Phật”. (Địa ngục vị không, thệ bất thành Phật, chúng sanh độ tận, phương chứng Bồ đề).

Về hình tượng của Ngài, đa số các chùa thuộc Phật giáo Bắc Tông đều có tôn thờ, qua biểu tướng hình thức xuất gia. Nghĩa là thân hình đầu tròn áo vuông mặc áo ca sa, đặc biệt tay mặt của Ngài cầm cây tích trượng có 12 khoen, tay trái nắm hạt minh châu. Thâm ý của biểu tướng nầy, nói lên một ý nghĩa rất sâu xa. Có lẽ mọi người thắc mắc: tại sao các hình tượng của những vị Bồ Tát khác, đều hiện thân qua hình thức cư sĩ ? Riêng Ngài Địa Tạng lại hiện tướng người xuất gia, đắp y Tỳ kheo? Xin thưa, bởi vì bản nguyện của Ngài rất đặc biệt là độ chúng sanh thoát khỏi cảnh địa ngục. Muốn tương hợp với bản nguyện đó, phải là hình ảnh người xuất gia, bản thân mình có giải thoát mới nói đến sự giải thoát cho người.

Chúng sanh nhìn thấy hình ảnh giải thoát đó, mới phát tâm hâm mộ cầu mong Ngài độ thoát. Tuy nhiên, muốn độ thoát chúng sanh, cần phải có phương tiện. Phương tiện đó là trong tay sẵn có tích trượng và minh châu. Tích trượng là một cây gậy, có tác dụng đuổi các loài độc vật, gây nhiễu hại cho mình, khi đi đường rừng vắng. Trên đầu cây tích trượng có 12 khoen là tượng trưng cho 12 nhân duyên. Muốn giác ngộ cần phải phá vỡ 12 cái mắc xích nầy. Mà muốn phá tan chúng, người tu cần phải có trí huệ chiếu soi. Do đó, bên tay trái của Ngài cầm hạt minh châu để tiêu biểu cho ánh sáng trí huệ. Ánh sáng trí huệ chiêu soi đến đâu, thì bóng tối vô minh tan biến đến đó. Khi vô minh không còn, thì sẽ được tự do tự tại. Đó là ý nghĩa qua hình tượng tiêu biểu của Ngài. Vì vậy, mỗi khi lễ bái Ngài, ta phải luôn nhớ đến cái ý nghĩa nầy. Từ đó, ta cố gắng ứng dụng trí huệ chiếu soi qua mọi lãnh vực trong đời sống của chúng ta. Có thế, thì sự lễ bái Ngài mới có lợi ích thiết thực vậy.

Trên đây, chúng tôi nêu ra hai tài liệu nói về núi nầy cũng như nói qua vài nét về ý nghĩa tiêu biểu của Bồ Tát Địa Tạng, giờ đây, chúng tôi xin được kể tiếp những diễn tiến của đoàn khi đặt chân lên đây.

01. Hóa Thành Tự

Đầu tiên, đoàn đến tham quan ngôi Tam Bảo Hóa Thành Tự. Hòa Thượng và mọi người đều đi thẳng vào ngôi điện chánh. Sở dĩ hôm nay khác hơn thường lệ, là vì Hòa Thượng muốn cần phải tranh thủ thời gian để tụng một thời kinh ngắn cầu siêu cho cô Diệu Ngọc. Nên sau khi đến nơi, Hòa Thượng đi thẳng một mạch vào ngôi Bảo Điện. Ngôi điện chánh nầy thờ Tam Tôn Phật: Thích Ca, Di Đà Và Dược Sư.

Sau khi cúng dường Tam Bảo và xin phép thầy trụ trì cho đoàn tụng thời kinh, thầy trụ trì đồng ý. Hòa Thượng liền bảo chúng tôi nói vài lời về lý do của buổi lễ nầy. Tôi chỉ vắn tắt vài lời, cho mọi người biết, đây là tôn ý của Hòa Thượng, chúng ta nên hết lòng cùng với Hòa Thượng và chư tôn đức Tăng Ni, để tụng kinh cầu siêu cho cô Diệu Ngọc. Sau đó, Hòa Thượng và mọi người đều quỳ xuống niệm hương cầu nguyện. Thời kinh tuy ngắn gọn, nhưng hết sức thành kính trang nghiêm. Vì mọi người đem hết tâm tư lắng lòng nhiếp tâm cầu nguyện. Thật là trang trọng!

Sau khóa lễ cầu siêu, mọi người đi chung quanh chùa để tham quan. Được biết, nơi đây, xưa kia có một vị Hàn Quốc (Triều Tiên) tên là Kiều Giác (tiền thân của Bồ Tát Địa Tạng) như đã nói ở trên, đến đây tu hành và Ngài còn lưu lại ba bảo vật: Đôi giày, đôi dép, và cái mão, cả ba thứ đều to lớn. Theo người hướng dẫn cho biết, thì thân hình của ngài rất to lớn, cao 2 mét. Phía sau Bảo điện là Tạng Kinh lầu, nơi để Tạng Kinh từ thời nhà Minh. Cách thờ phượng thiết trí nơi đây, hình thức giống như một số chùa ở Việt Nam. Nghĩa là hai bên: một bên thì thờ Đức Bồ Tát Quán Âm và bên kia là Đức Địa Tạng. Phía bên phải là tượng Bồ tát Văn Thù cỡi con sư tử bằng gỗ rất xinh đẹp, và phía bên trái là Bồ tát Phổ Hiền cởi con voi trắng cao lớn.

Toàn cảnh chùa nơi đây không mấy gì rộng rãi, vì chu vi đất hẹp, vả lại chung quanh có những ngôi nhà của dân chúng ở san sát nối liền nhau, trông rất là chật chội. Do đó, nên cảnh chùa không mấy gì thoáng khí và dĩ nhiên cảnh trí không được đẹp, nhìn cảnh chùa đượm chất thành thị hơn là ở trên núi.

Rời khỏi chùa Hóa Thành, mọi người đến khách sạn để nhận phòng. Nhận phòng xong, đúng 7 giờ tối và sau đó, mọi người dùng cơm cũng ở trong khách sạn nầy.

Dùng cơm xong, số người nào mệt, thì ở khách sạn nghỉ ngơi, còn người nào cảm thấy khỏe khoắn và muốn mua sắm chút đỉnh đồ để làm quà tặng, thì đi bái shop. Nói bái shop, hẳn mọi người nghe hơi lạ tai. Sở dĩ có danh từ nầy, là do chúng tôi đặt ra. Bởi lẽ, trên đường đi, có một số quý vị hay ghé lại hai bên dãy shop ở hai bên đường vào chùa, làm cho chú hướng dẫn phải kêu gọi nhắc nhở hoài. Chú kêu gọi: yêu cầu mọi người phải đi theo cho kịp đoàn. Nhân đó, chúng tôi có làm một bài thơ với tựa đề là: “Bái chùa hay bái shop”, để tặng cho quý vị nào hay thích ghé vào shop để mua sắm và hay gây ra sự trễ nải cho đoàn.

Bái Chùa Hay Bái Shop

Bái chùa bái shop bái nào hay?

Khỏi nghĩ chi lâu xin đáp ngay

Bái shop bao giờ cho biết chán

Bái chùa phước báo hưởng lâu dài

Khuyên ai khôn kiếm vào chùa bái

Chớ bái shop hoài sẽ hết tài (tiền)

Thăm thẳm đường dài khuyên phải nhớ

Đồ nhiều xách nặng khổ mang thay!

Từ đó về sau, danh từ bái shop được mọi người nhắc đến luôn. Hòa Thượng và quý thầy cũng hay nhắc đến. Cứ mỗi lần đi vào chùa lễ bái, thì thường là hai bên đường vào chùa họ bày biện bán những món hàng mà khách du lịch thường hay ghé mua để làm quà kỷ niệm. Vì vậy cho nên trên đường đi, ít ai không ghé lại ngắm nghía nhìn tới nhìn lui, rồi cò kè trả giá bớt một thêm hai. Do đó, mà thường gây ra sự trở ngại cho đoàn rất nhiều. Nói gì thì nói, đó là cái nghiệp của quý cô, quý bà. Người hướng dẫn có hối thúc cỡ nào, thì quý cô cũng không thể nào bỏ qua cho được. Chân bước đi mà đôi mắt đã gởi trọn vào hai bên shop mất rồi. Thật là những món đồ, nó có một sức hút mãnh liệt còn hơn là nam châm hút sắt nữa. Nghĩa là quý cô đã bị hoa mắt, mỗi khi đi ngang qua chỗ bán hàng. Nói như thế không có nghĩa là Ban tổ chức quá khắc khe trong việc mua sắm. Mà Ban Tổ Chức chỉ lo sợ, thứ nhứt là mất thời giờ rất nhiều trong việc đi tham quan chiêm bái. Vì thời gian đi thì ngắn, mà chỗ chiêm bái thì nhiều. Cho nên Ban Tổ Chức cần phải tranh thủ thời gian để đi cho đúng theo chương trình đã quy định. Thứ hai, vì sợ cho quý vị phải nhọc nhằn trên đường di chuyển khó khăn, cũng như khi trở về vì quá nặng tải, rất là phiền phức. Ban Tổ Chức chỉ lo ngại có hai điều đó thôi.

Nhân đây, chúng tôi cũng xin mở ngoặc nói thêm: trong khoảng thời gian mấy ngày đầu, nhứt là ngày viếng thăm Thạch Động Vân Cương ở Đại Đồng, mặc dù lúc đó có đi ngang qua dãy shop bán cũng khá nhiều đồ, nhưng mọi người còn tuân hành kỷ luật một cách rất nghiêm chỉnh, không một ai ghé lại mua bất cứ thứ gì, chỉ đến khi ra xe, thì mấy người bán họ mang tới, bấy giờ trên xe cũng có một vài người xuống mua. Nhưng càng về sau, thì máu mua sắm càng nổi lên, nên không ai có thể dừng lại được. Tuy rằng, Hòa Thượng cũng muốn cho đoàn đi có trật tự, nhưng ngài cũng rất thông cảm cho quý bà, quý cô trong việc mua sắm nầy. Lý do là vì khi đi xa về, ít ra ai cũng có một vài món quà nào đó để tặng cho những người thân hay bạn bè của mình. Điều đó, không thể nào không có. Tuy nhiên vì đi trong tập thể, cần phải có sự nhắc nhở, và cần phải tôn trong kỷ luật chung. Vì không phải ai cũng đi mua sắm hết. Muốn tránh cho những người không thích mua sắm, họ khỏi sanh lòng phiền. Đó là trách nhiệm của Ban tổ chức phải làm như thế thôi. Nếu không có sự nhắc chừng, thì chắc chắn rất phiền phức xảy ra trên đường di chuyển thường xuyên và như thế, thì cũng rất trở ngại cho chương trình thăm viếng, như đã nói rõ ở trên.

Mong quý vị cũng thông cảm cho việc làm của Ban tổ chức. Nhưng phải công tâm thừa nhận, chuyến đi nầy, mọi người đều có một ý thức và tinh thần chung cao độ. Nghĩa là rất tôn trọng việc thức nhắc của Hòa Thượng cũng như những điều luật của đoàn. Nhờ thế, mà kết quả rất tốt đẹp. Hòa Thượng và Ban tổ chức, xin chân thành gởi lời cám ơn toàn thể quý vị trong chuyến đi lịch sử nầy. Bây giờ, chúng tôi xin được trở lại vấn đề trên.

Đặc biệt hôm nay, sau khi ăn cơm rồi có chút thời giờ rảnh rỗi, hơn nữa, gần khách sạn có nhiều cửa hàng bày bán nhiều vật phẩm rất hấp dẫn, làm sao mà không đi dạo cho được. Thế là, có một số quý cô và quý thầy, quý chú, trong số đó có tôi. Hôm nay, nhân rảnh rỗi, tôi cũng muốn đi dạo qua một vòng cho biết sự tình ở nơi đây, xem họ chuyên bán những thứ gì. Đã đi, thì ít nhiều gì cũng phải vướng vào mua sắm. Ở đây, họ nói thách giá rất cao. Khách hàng dù trả giá cỡ nào, trước sau gì cũng bị dính chấu. Họ có một cái thuật dương bẫy rất hay, phải nói rất là cao tay ấn trong nghề nghiệp của họ.

Thí dụ họ muốn bán một món hàng là 25 đồng (tiền địa phương) thì họ phải nói giá là 120 đồng chẳng hạn. Thế là người mua không trả quá thấp, sợ coi không được. Họ gày cho mình trả giá nào cũng bị sa lưới của họ. Cho nên có rất nhiều cô chưa biết rõ cái mánh khóe của họ, đa số đều bị vướng bẫy. Khi biết được, bắt đầu có kinh nghiệm, bấy giờ nhìn lại túi tiền, thì chao ôi! Nó đã cao bay xa chạy hết rồi! Thật là khổ khổ!.

Tuy nhiên, cũng có nhiều người già dặn kinh nghiệm hơn, nên không vội mua liền. Họ phải dọ giá rà soát thật cẩn thận. Tương đối, những người nầy, phải nói họ ít bị sập bẫy. Như hôm nay, tôi đi chung với một vài cô: Diệu Huyền, Nguyên Định, Diệu Hương1, Tâm Hoa, Hạnh Thắng v.v.. Bên cạnh đó còn có quý Thầy quý chú như: Thầy Phước Trí, Phước Lạc. Chú Phước Từ, Huệ Chiếu. Nói về quý thầy quý chú, khỏi phải nói, nghĩa là bị mắc bẫy dài dài. Thí dụ, một món đồ, họ bán 5 đồng, thì họ bán cho quý thầy khoảng 40 đồng. Bởi vì họ biết, quý thầy ít có trả giá cò kè bớt một thêm hai. Do đó, mà họ chém thật ngọt sớt! Như trường hợp Thầy Phước Lạc bị họ chém rất ngon lành.

Đi dạo một lát, mọi người đều trở về khách sạn để nghỉ ngơi. Mọi người an giấc để lấy sức ngày mai tiếp tục cuộc hành trình.

Ngày 18, tức ngày 26/9/04

Thông thường, trưóc khi lấy chìa khóa nhận phòng ngủ, hướng dẫn viên sẽ thông báo cho mọi người biết qua về chương trình hành hương của ngày kế tiếp. Hôm nay cũng thế. Sáng nay, mọi người thức dậy sớm vào lúc 6 giờ. Đúng 6giờ 30, tất cả hành lý đều mang xuống để ở phòng lê tân. Xong rồi, ăn điểm tâm. Đúng 7 giờ, mọi người ra xe để tiếp tục đi chiêm bái một vài nơi khác.

02. Bái Kinh Đài

Điểm đầu tiên hôm nay mà đoàn đến là Bái Kinh Đài. Vì chùa ở trên đỉnh núi cao, nên tất cả đều phải sắp hàng theo thứ tự để đi cáp treo. Chờ cáp treo ở đây cũng khá lâu. Ngồi trong cáp treo nhìn ra ngoài trông cảnh núi đồi chập chùng san sát nối liền nhau, thật là đẹp mắt. Càng lên cao chừng nào, nhìn chung quanh và rồi nhìn xuống, mới thấy được cảnh trí thiên nhiên do tạo hóa tạo nên, phong cảnh thật là tuyệt đẹp, thơ mộng, giống như một bức tranh thủy mạc. Mỗi một cáp treo vừa chỗ cho 6 người ngồi. Và mỗi lần lên xuống là 3 cáp treo. Cho nên số người đi phải chờ đợi lên từng đợt một. Trong cáp treo có tiếng đờn nhạc trổi mà không có lời ca. Thật là:

Ngồi cáp, nhạc reo nhìn ngắm cảnh

Gộp đá cheo leo vạn tượng hình

Núi xanh sương phủ ngàn mây trắng

In bóng nhàn du cảnh lịch thanh.

Mọi người đến Bái Kinh Đài vào lúc 9giờ. Bái Kinh Đài được xây dựng vào cuối đời nhà Minh, tức đầu nhà Thanh. Vị trụ trì hiện nay là Thượng Tọa Thích Thánh Minh. Ngài nầy có nhiều chức vụ, hiện là Bí Thư của Cửu Hoa Sơn. Vì đi từng đợt, nên số người đi lên trước, họ đi thẳng vào trong chùa. Hòa Thượng và một số người khác đi lên sau. Tôi đi chung với số người lên trước. Khi chúng tôi đến đây, dù mới 9 giờ sáng, mà đã có rất đông du khách có mặt nơi đây rồi. Chúng tôi thấy, nơi đây, có hai dấu chân in dưới đá thật lớn, đó là hai dấu chân của hóa thân Địa tạng Vương Bồ Tát. Tức là Ngài Kiều Giác người Triều Tiên như đã nói ở trên. Hai dấu chân ở phía trước bàn Phật trong chánh điện. Mọi người chen chúc nhau để đứng vào vị trí của đôi chân nầy để lạy Phật. Họ cho như vậy là được phước rất lớn. Chánh điện không được rộng lớn lắm mà số người quá đông, họ chen lấn nhau gần như muốn nghẹt thở. Tôi không chịu nổi cảnh nầy, đành phải bước ra ngoài.

Khi bước ra ngoài, đến bên thành đá tường ở phía trước chùa nhìn xuống núi, chao ôi! sao mà nó sâu thăm thẳm. Khi ấy, tôi có một ý nghĩ, đường lên núi cao vút, chập chùng quanh co, nếu như đi bộ không mang gì hết, e rằng không dễ gì đi được. Thế mà không biết sao, người ta tạo được cảnh Già lam khang trang nguy nga tráng lệ như thế nầy? Không phải chỉ có nơi đây thôi, mà hầu hết những ngôi chùa ở trên đỉnh núi cao đều như thế cả. Thế mới biết, công trình của người xưa làm, thật là một kỳ công tuyệt hảo. Không phải có phương tiện kỹ thuật máy móc như bây giờ mà không hiểu sao người ta có thể di chuyển những vật liệu lên đây để xây cất cho được? Đâu phải chỉ xây cất đơn giản dã chiến sơ sài. Mà là một công trình rất quy mô vĩ đại. Công trình nầy, nếu như xây cất ở dưới mặt đất bằng phẳng, thì cũng là một việc rất khó khăn chớ không phải dễ dàng. Nói chi là ở trên cao tận cùng của đỉnh núi.

Ngắm nhìn ngôi chùa nơi đây, cũng như những nơi khác ở trên đỉnh cao như thế nầy, tâm trí tôi cứ nghĩ mãi và cứ tự hỏi mà không tìm ra câu giải đáp thỏa đáng. Nếu chỉ làm bằng sức người, khuân từng cục gạch lên đây hay vác từng cây cột, nói chung là mọi vật liệu nặng nhẹ đều có đủ, thì thử hỏi làm cách nào mà họ mang lên trên nầy cho được. Như bây giờ có cáp treo, người ta còn có thể di chuyển được. Ngày xưa làm gì có cáp treo? Do nghĩ như thế, tôi vô cùng bái phục người xưa. Khối óc và tay chân của họ, thật không phải vừa. Quả đúng với câu: “Dùng sức người sỏi đá cũng phải thành cơm”.

Mãi suy nghĩ vẫn vơ, mọi người đã lễ xong. Sau đó, Hòa Thượng và một số người đã lên tới. Hôm nay, thầy trụ trì đi vắng, nên có một thầy thay mặt tiếp đón Hòa Thượng và phái đoàn. Thầy nầy mời Hòa Thượng và mọi người vào phòng khách uống trà giải khát. Được biết, hiện nay thầy trụ trì đang dự định kiến tạo ngôi Vạn Phúc điện. Sau đó, Hòa Thượng và mọi người qua chánh điện để hành lễ. Hành lễ xong, đoàn đi tham quan một vài nơi như: Vạn Phật Ngọc Điện và Pháp Hoa Điện… Xong rồi, Hòa Thượng và một số người ngồi kiệu đi lên Thiên Thai Đài.

Bái Kinh Đài đã là cao quá rồi, bây giờ còn phải lên Thiên Thai Đài nữa. Quý vị cứ thử tưởng tượng nó cao cỡ nào. Đứng từ Bái Kinh Đài nhìn lên Thiên Thai Đài, phải ngước mắt cao lên mới thấy rõ. Tôi và một số người trong đoàn quyết chí đi bộ. Những người đi bộ lên xuống dập dìu như trẩy hội, thật là vui nhộn. Kẻ khiêng kiệu, người đi bộ, cứ đi từng chập rồi ngồi nghỉ mệt. Ở Bái Thiên Đài, tính từ mặt biển trở lên chiều cao là 1.300m. Từ chỗ trạm cáp treo lên Bái Kinh Đài, gồm có 1.196 nấc thang đá leo lên. Chính nơi nầy là chỗ ẩn thân của hóa thân Địa Tạng ẩn tu trên 70 năm và Ngài có lưu lại dấu chân in vào đá như đã nói ở trên. Nhân cảnh nầy tôi có làm bài thơ như sau:

Bái Đài Cảm Tác

Hoa Sơn in bóng một Hàn nhơn

Tầm đạo khổ tu dạ chẳng sờn

Hơn bảy mươi năm trên đảnh núi

Trần đời bất nhiễm chí keo sơn

Hóa thân Bồ tát tên Địa Tạng

Lưu dấu đôi chân cứu độ nhơn

Du khách Bái Đài đông hội chợ

Quyết lòng Lễ bái đấng chơn nhơn.

03. Thiên Thai Đài

Lên đến Thiên Thai Đài, nhìn đồng hồ tay, bấy giờ là đúng 11 giờ trưa. Bước vào Đại Hùng Bảo Điện, người hướng dẫn cho biết, Điện Phật nầy đã xây từ đời Tống cách đây khoảng một ngàn năm. Điện Phật rất khang trang rộng lớn. Điện thờ Tam Thế Phật. Đây là nơi cao nhứt ở Cửu Hoa Sơn. Khi tôi đang ngồi ghi những dòng chữ nầy, thì Hòa Thượng đến bên tôi và nói: “Thật đây là một kỳ công không thể nào tưởng tượng nổi. Họ làm bằng cách nào có thể chuyển những vật liệu lên đây để tạo dựng nên một ngôi chùa to lớn như thế nầy”. Không ngờ sự thắc mắc của tôi cũng trùng hợp với sự thắc mắc của Hòa Thượng. Hòa Thượng trầm trồ khen ngợi công trình xây cất vĩ đại nầy hết lời.

Tham quan xong nơi đây. Hòa Thượng và những người đi bằng kiệu khiêng trở xuống chỗ kiệu khiêng để đi xuống trạm cáp treo. Tôi và một số người đi bộ cũng theo họ trở xuống. Đến trạm cáp treo mọi người đứng sắp hàng chờ đợi cũng khá lâu. Tôi có làm bài thơ diễn tả cảnh nầy như sau:

Chờ Cáp treo

Đoàn người bước xuống đợi lên treo

Kẻ bước, người đi nối gót theo

Kẻ nói người cười như chợ nhóm

Thật là vui nhộn cảnh thang leo

Núi cao người bước lòng không nản

Đến tận Thiên Đài chí sắt keo

Thắng cảnh Hoa Sơn ngàn đậm dấu

An hòa đất Thánh cảnh non đèo

04. Kim Thánh Điện

Sau đó, đoàn đi thăm nhục thân của ngài Từ Minh vào lúc 12giờ 55. Đoàn đi thẳng vào trong Kim thánh điện. Trong điện, chính giữa là tượng Bồ Tát Địa Tạng, cao 7 mét 7 và hai bên, bên trái thờ ngài Mẫn Công, bên phải thờ ngài Đạo Minh. Ngoài ra, trong Điện nầy còn có hai bảo tháp, một lớn, một nhỏ. Cái tháp nhỏ, thờ nhục thân của ngài Từ Minh. Một cái tháp lớn có 7 tầng, thờ hóa thân của Bồ tát Địa Tạng. Được biết, hóa thân của Bồ tát Địa Tạng 99 tuổi, do đó, để tưởng niệm Ngài, người ta làm 99 nấc thang đi lên điện.

Khi vào điện tháp, Hòa Thượng hướng dẫn mọi người đi kinh hành chung quanh bảo tháp niệm danh hiệu Địa Tạng 3 vòng. Được biết, Ngài Từ Minh tịch năm 1991, trụ thế 88 tuổi.Vấn đề lưu nhục thân, hay lưu xá lợi, không phải người xuất gia tu hành nào cũng lưu lại như thế. Đây là tùy theo cái bản nguyện của các Ngài. Có nhiều vị khi tu hành đạt đạo rồi, các Ngài muốn lưu lại một phần hay toàn phần xá lợi để làm niềm tin cho mọi người. Mục đích là để cho họ phát tín tâm quy hướng về Tam Bảo tu tạo phước đức. Đó cũng là bản nguyện của Bồ Tát.

Nhân chiêm bái cảnh nầy, chúng tôi nhớ lại một câu chuyện cũng tương tợ như đây. Câu chuyện nầy, do một thầy dạy chúng tôi học kể lại. Chuyện rằng, vào đời nhà Thanh, có một vị Hòa Thượng, tu hành đức độ khá cao, dân trong làng ai cũng kính mộ đức độ của Ngài. Họ thường kéo nhau đến chùa của Ngài tu học khá đông. Ngài thọ hơn 90 tuổi. Nhờ vào đức độ hoằng hóa của Ngài, nên người ta xuất gia cũng như quy y với Ngài khá đông. Một hôm, trước khi sắp tịch, Ngài biết trước, nên cho gọi các đệ tử đến để Ngài di chúc: Ngài bảo: “sau khi Thầy theo Phật, các con đừng hỏa táng thầy, hãy để thầy ngồi trong một cái bồn rồi đem chôn. Sau 3 năm, mở nắp bồn ra, nếu thấy thi thể của thầy bị hư rả thì thôi, còn nếu như nó còn nguyên vẹn như lúc sống, thì các con nên thỉnh ta ra nạm vàng tạc tượng, đặt thờ ở cửa động, để mọi người đến lễ bái cúng dường. Các đệ tử làm đúng theo lời căn dặn của vị Hòa Thượng đó dạy, quả thật, sau 3 năm đào lên mở nắp bồn ra, thi thể của Ngài vẫn còn nguyên vẹn y như lúc còn sống. Nhìn thấy như Ngài đang nằm ngủ. Các đệ tử làm đúng theo lời di chúc của Ngài, họ đem thi thể của Ngài nạm vàng thành tượng. Đến nay (1978) trải qua mấy trăm năm rồi mà bức tượng của Ngài vẫn còn nguyên vẹn. Nghĩa là bức tượng đó trong xương ngoài da, ngồi với tư thế kiết già trên một tòa sen, cao hơn một thước. Do đó, người ta đặt tên là Cổ Phật Động.

(Động nầy ở núi Phổ Đà Sơn. Khi đến Phổ Đà Sơn tôi cũng có ý muốn đến đây để tham quan cho biết, nhưng rất tiếc là không có thời giờ, vì trong chương trình không có đi đây. Thế là đành chịu!)

Trước khi rời khỏi nơi đây, Hòa Thượng và mọi người đảnh lễ Tam Bảo.

Từ Minh Cảm Tác

Từ Minh điện báu đến tham quan

Lễ bái người người nguyện kiết an

Chuông sớm khách trần mau thức tỉnh

Mõ chiều réo gọi nhớ Tây Phang

Chí cao gương sáng Từ Minh phổ

Thánh Điện nêu cao hạnh khắc vàng

Thọ thế tuổi đời hai tám tám

Nhục thân lưu lại cõi trần gian.

Sau khi tham quan chiêm bái xong, đoàn đến nhà hàng Trung Lữ Tửu Điếm gần bên chùa để dùng cơm trưa. Nhà hàng nầy rất nhỏ, có 4 bàn ở tầng trệt và 3 bàn ở trên lầu. Chỉ có 7 bàn vừa đủ cho đoàn ngồi. Khi đoàn vào dùng cơm, lúc đó là 1giờ 50 chiều.

05. Bá Tuế Cung

Dùng cơm xong, một số người trở lại khách sạn Tụ Long Đại Tửu Điếm để nghỉ, một số khác còn khỏe, thì đi bộ đến cáp treo để đi tham quan Bá Tuế Cung. Khi đến nơi, tôi nhìn đồng hồ tay, lúc đó đúng 2giờ30.

Bá Tuế Tự hay Cung Bách Tuế được xây cất để tưởng niệm Thiền sư Vô hà đời Minh. Thiền Sư Vô Hà sanh năm 1497, quê ở Bắc Kinh. Năm 24 tuổi, Ngài đến Ngũ Đài Sơn xuất gia, có pháp danh là Hải Ngọc. Đến năm 26 tuổi, Ngài rời Ngũ Đài Sơn đi đến Cửu Hoa Sơn. Suốt thời gian ở đây, Ngài là người trường kỳ tu khổ hạnh, trăm tuổi qua đời, người đời gọi”Bách tuế công”. Ngài qua đời 3 năm mà thân không hư thối, vua Sùng Chinh nhà Minh cho rằng ông là Bồ Tát Địa Tạng chuyển thế, nên phong là ứng thân Bồ Tát. Trong điện đường có cúng phụng chơn thân của Thiền Sư Vô Hà đến nay vẫn tồn giữ, bộ phận đầu thì còn nguyên vẹn không kém người bình thường, tuy nhiên, thân thể xương cốt thì co rút lại như một đứa bé nhỏ.

06. Đông Nhai Tự

Tham quan chiêm bái Bá Tuế Cung xong, đoàn đến tham quan Đông Nhai Tự. Chùa nầy cách mặt biển 871 mét. Đời Đường khai nguyên 741, Tân La Quốc Cao Tăng Kim Địa Tạng, ban đầu đến Cửu Hoa Sơn, ngài an tọa ở đây. Chúng tôi nhìn thấy có một tảng đá thật lớn, tương truyền, chính nơi nầy là chỗ ngồi của Kim Địa Tạng. Vương Thủ Nhơn, đời Minh du lãm nơi đây có ghi câu thơ : « Tân nhật nham đầu tọa lạc hoa ». Phía Đông là động Địa Tạng trú ngụ của Kim Địa Tạng. Trước thời kỳ kháng chiến chống Nhật, chùa Đông Nhai là ngôi tòng lâm lớn nhất ở Cửu Hoa Sơn nầy.

07. Kỳ Viên Tự

Sau đó, đoàn đến thăm Kỳ Viên Tự. Ngôi chùa nầy nằm phía trước mặt tiền của khách sạn Tụ Long Đại Tửu Điếm. Chùa nầy cũng như các ngôi chùa vừa thăm qua, tất cả đều thuộc về huyện Thanh Dương, tỉnh An Huy. Chùa nầy được xây dựng vào đời Minh khoảng năm 1522 - 1566, với tên là Kỳ Thọ Am. Kỳ Viên, vào đời Thanh, trải qua mấy lần trùng tu và xây dựng thêm, nên chùa có quy mô rất lớn, đứng đầu toàn núi Cửu Hoa. Khoảng năm 1796 - 1820, ngài Long Sơn khai đàn truyền giới tại đây, môn phong ngày càng thịnh, trở thành tùng lâm của thập phương.

Sau khi viếng thăm chùa nầy, đoàn trở lại khách sạn để chuẩn bị đi Nam Kinh. Đoàn rời khỏi nơi đây vào lúc 5 giờ chiều. Trên đường đi có ghé lại khách sạn Tân Nam Cảng Đại, nơi đây cũng là nhà hàng để dùng cơm. Ăn xong, đoàn tiếp tục lên đường, lúc đó, là 7giờ 20 tối.

Đến khách sạn Tân Thế Kỷ Đại Tửu Điếm vào lúc 10 giờ tối. Sau khi thu xếp hành lý, mọi người nhận phòng và rồi ngủ nghỉ.