Hành Hương Tứ Đại Danh Sơn Trung Quốc

IV. Thái Nguyên

Vài nét về thành phố Thái Nguyên

Đoàn đến Thái Nguyên vào lúc 6 giờ chiều. Thái Nguyên là một thủ phủ của tỉnh Sơn Tây. Theo lịch sử ghi lại, Thái Nguyên là một cố đô do Triệu Giản Tử xây dựng vào khoảng năm 500 trước Công Nguyên, tên là Tấn Dương. Đến thời nhà Tần đổi danh xưng là Thái Nguyên. Thành phố nầy còn gọi là thành phố “Long Thành”, vì có nhiều vua chúa đến đây tham quan. Thành phố nầy đã có nhiều sự thay đổi qua mỗi thời đại. Thái Nguyên là một thành phố đã từng chịu nhiều thiên tai ách nạn, nhứt là những trận lũ lụt vào những năm 453 TCN, 969, và bị chiến tranh tàn phá vào năm 1125.

Năm 1516, vào thời đại nhà Minh tường thành Thái Nguyên đã được xây dựng lại. Thành phố Thái Nguyên có một diện tích rất rộng. Tổng số diện tích có hơn 6 ngàn cây số vuông. Dân số có khoảng 2,93 triệu người. Thái Nguyên có những thắng tích hấp dẫn lôi cuốn khách du lịch gồm có những nơi: Thánh Mẫu điện, Tấn Từ, chùa Song Tháp, chùa Sùng Thiên, núi Thiên Long, núi Quật Vi và viện bảo tàng Sơn Tây.

Chùa Song Tháp

Đoàn vào tham quan chùa Song Tháp hay còn gọi là Vĩnh Tắc. Chùa nầy kiến tạo vào năm 1.559, thời nhà Minh năm thứ 27 đời vua Vạn Lịch, do hai học sĩ Xương văn Phong và Hưng Văn Vận được triều đình bổ nhiệm tới đây để khai hóa. Từ đó, nơi đây mới có sự phát triển và ngôi chùa nầy cũng từ đó mà được xây dựng. Đoàn tới nơi đây là vào lúc 6 giờ10 phút. Hôm nay, sau khi dùng cơm chiều, đoàn phải rời nhanh để đi Thành Đô. Do đó, mà đoàn vào tham quan rồi trở ra rất nhanh. Trước khi đến Thành Đô, đoàn ăn cơm ở nhà hàng Tân Kỷ Nguyên, tại trung tâm thành phố Thái Nguyên. Nhà hàng nầy có món ăn đặc biệt, đó là giấm chua. Ăn xong vào lúc 7 giờ 40, đoàn ra phi trường để đi Thành Đô.

V. Thành Đô

Đoàn tới phi trường vào lúc 8 giờ 30 tối. Đúng 9 giờ 30 máy bay cất cánh. Đến nơi, vào lúc 11 giờ đêm, đã có 2 chiếc xe buýt chờ sẵn để đón phái đoàn về Thành Đô. Đêm nay đoàn sẽ ngủ tại khách sạn Tân Lương ở Thành Đô. Trên đường từ phi trường đến khách sạn Tân Lương, hướng dẫn viên tên là Vương Vũ (ở chiếc xe số 2 là chiếc xe mà chúng tôi đi, gồm có tất cả là 32 người). Anh giới thiệu đại khái về diện tích và dân số ở Thành Đô. Anh nói tiếng Hoa và anh Tiêu cũng là một hướng dẫn viên, anh nầy nói tiếng Việt và tiếng Hoa, như chúng tôi đã có giới thiệu qua.

Theo anh Vũ cho biết, Thành Đô là một thành phố khá rộng của tỉnh Tứ Xuyên, (Đặng Tiểu Bình sanh trưởng nơi đây) tổng diện tích là 2.300 cây số vuông và dân số khoảng 11 triệu người. Theo tài liệu: Du Lịch Trung Hoa của Hứa Hoành, ông có nêu ra như sau: “Tứ Xuyên trước kia là đất Ba Thục, đất khởi nghiệp của Lưu Bang. Tứ Xuyên có nghĩa là 4 con sông, đó là sông Minh Dân, Gia Giang, Vũ Giang và Cẩm Giang, đều là phụ lưu của Trường Giang hay Dương Tử Giang. Tứ Xuyên là vùng rừng núi, cây cỏ xanh tốt quanh năm, nhiều tài nguyên, dược thảo. Khí hậu Tứ Xuyên ấm hơn Ninh Hạ, Cam Túc. Tứ Xuyên là một tỉnh rộng lớn ở phía tây Trung Hoa, thủ phủ là Thành Đô, cách Trùng Khánh 170 dặm. Thành Đô cũng là một thương cảng lớn nằm trên một phụ lưu sông Dương Tử, là một thành phố có lịch sử lâu dài, từ năm 400 trước kỷ nguyên.

Thời Đông Hán (25 - 250) Thành Đô nổi tiếng về gấm lụa nên được gọi là thủ đô gấm lụa. Thời Tam Quốc (220 - 265) Thành Đô là nơi bắt đầu con đường thương mãi đi Tây Tạng, Miến Điện, Vân Nam. Thời Ngũ Đại (Tống, Tề, Lương, Trần, Tùy) Thành Đô được chọn làm Kinh Đô của Trung Quốc, là quê hương của Dương Quý Phi, Võ Tắc Thiên, Đỗ Phủ, Tư Mã Tương Như. Ở Lạc Sơn phía dưới Thành Đô có một tượng Phật tạc sâu vào núi, nằm bên bờ sông Minh Dân, khởi công từ năm 713 và hoàn tất năm 803, cao 71m”.

Được hỏi về số chùa ở nơi đây có tất cả là bao nhiêu, thì anh ta cho biết, có khoảng 20 ngôi chùa lớn nhỏ. Trong số các ngôi chùa đó, thì Bảo Quang tự là ngôi chùa nổi tiếng nhứt trong toàn tỉnh. Vì trong chùa có thờ hai bảo vật quan trọng vô giá, đó là Xá Lợi và tóc của Phật. Đoàn về tới khách sạn Tân Lương khoảng 1giờ 30 khuya, sau khi làm thủ tục nhận phòng và thu xếp hành lý phải mất hơn một tiếng đồng hồ. Đến khoảng gần 3 giờ, mọi người mới được chợp mắt để lấy sức đặng ngày mai lên đường đi tham quan tiếp.

Ngày 8, tức ngày 16/9/04

Hôm nay, ngày 16/9/04/ buổi sáng, khí trời rất tốt, nắng ấm, bầu trời quang đãng, nhiệt độ cao nhứt là 26 độ. Phải nói, thời tiết hôm nay rất là lý tưởng cho việc đi tham quan chiêm bái một vài nơi thắng tích.

VI. Lạc Sơn

01. Đại Phật

Rời khách sạn Tân Lương vào lúc 9 giờ 25, đoàn ngồi xe buýt đi Lạc Sơn để chiêm bái Đại Phật. Lạc Sơn là một thành phố có hơn 10 ngàn cây số vuông, và dân số có trên 6 triệu người. Nơi đây, có rất nhiều đồi núi chập chùng. Đặc sản ở nơi đây là chuyên sản xuất: tơ lụa, nến trắng, và gỗ v.v... Chủ yếu đời sống của người dân ở đây là nhờ vào du lịch, công nghiệp và đường sông vận tải, nhứt là đối với du lịch, nhờ có nhiều đoàn du lịch tới đây, dân chúng mở rộng thêm ngành thương mãi, nên cũng dễ kiếm sống. Đồng thời, họ hợp doanh công tư với nước ngoài. Người hướng dẫn địa phương còn cho chúng tôi biết thêm, nơi đây còn là quê hương của nhà Đại Thi Hào thiên tài tuyệt tác Tô Đông Pha và Thiền Sư Phật Ấn.

Tô Đông Pha tên thật là Tô Thức (1037 - 1101). Cha ông là Tô Tuân. Ông thành công trên sự nghiệp văn chương, đã để lại cho đời khoảng 4 ngàn bài thơ và nhiều tác phẩm khác, nhưng ông lại lận đận trên con đường chánh trị. Ông là người có thật tài, nên thường bị kẻ tiểu nhơn đồng nghiệp hãm hại. Khi nghe hướng dẫn viên nhắc đến tên hai ông, tôi nhớ đến một câu chuyện ly kỳ giữa hai nhà đại kiệt tác gia nầy. Do tài cao học rộng, Tô Đông Pha thường tỏ ra ngạo mạn, khinh người dưới mắt. Ông thường tự xưng là Phật tử. Ông với Thiền Sư Phật Ấn là đôi bạn chí thân. Nhà của ông và chùa của Thiền sư Phật Ấn, chỉ cách nhau một con sông Dương Tử.

Một hôm, nhà Đại Thi Hào họ Tô, đi thuyền sang thăm nhà sư Phật Ấn, nhưng khi đến nơi, thì không gặp bạn, nên ông viết vài chữ để lại có tánh cách trêu chọc bông đùa: “Tô Đông Pha là một Phật tử vĩ đại mà dù có 8 ngọn gió (lợi, xuy, hủy, dự, xưng, cơ, khổ, lạc) thổi cũng chẳng động được”.

Phật Ấn về thấy thế, ngài mỉm cười và rồi viết một câu trên miếng giấy đó: “Nhảm nhí! Những gì mà ông vừa viết chẳng hơn một phát rắm” ( hạ phong).

Xong rồi, Thiền sư sai đệ tử đem qua trả lại cho Tô Đông Pha. Sau khi xem qua, Đông Pha liền nổi trận lôi đình, không dằn được cơn nóng giận, ông bèn sang chùa gặp Phật Ấn, ông la lên: “Ông có quyền gì mà dám thóa mạ tôi bằng những lời lẽ vô lễ như vậy? Ông quen biết giao du với tôi lâu ngày mà ông không hiểu tánh tình của tôi, chả lẽ ông lại mù quáng đến thế sao? »

Thiền sư Phật Ấn im lặng nhìn thẳng vào mặt họ Tô rồi mỉm cười ôn tồn nói: “Tô Đông Pha một Phật tử vĩ đại bát phong thổi không lay động, không ngờ chỉ có một phát rắm cũng đủ thổi ông bay đến đây và với một thái độ giận dữ như vậy. Thật là đáng tiếc!’’ Họ Tô nghe thế, giật mình tỉnh ngộ, biết là Phật Ấn thức tỉnh tánh tự cao tự đại của mình. Nhờ sự thức tỉnh đó mà về sau ông trở thành một người Phật tử chơn chánh hiền hòa hộ đạo.

Qua câu chuyện trên, tuy là một giai thoại ngắn gọn, nhưng nó chứa đựng một triết lý sống rất thâm trầm. Có đôi khi mình tự hào tài cao hiểu rộng, thông minh duệ trí, tu hành cao thâm, bình thường thì thấy như thế, nhưng khi đụng việc chỉ cần một ngọn gió Lợi hay Suy, hoặc Khen hay Chê, cũng đủ thổi mình trốc gốc rồi, hay bay xa không biết tới đâu mà nói. Càng nghĩ thế, tôi lại càng thấy sự tu hành của mình, đối với sự giải thoát qua lời Phật dạy, thật chưa thắm vào đâu. Càng nghĩ, càng cảm thấy hổ thẹn vô cùng! Cho nên, ở đời mình không nên ngã mạn tự cao khinh thường kẻ khác.

Tôi lại nhớ thêm một câu chuyện khác cũng giữa hai nhà đại kiệt tác nầy. Tô Đông Pha lúc được triều đình đắc sủng, trọng dụng ông được thăng chức rất cao. Ông có bảy bà vợ. Ông muốn thử và trêu chọc Thiền Sư Phật Ấn, nên ông nói với Thiền Sư rằng, tôi có nhiều vợ, nếu ông cần bà nào, tôi sẵn sàng cho ông mượn bà đó. Thiền Sư Phật Ấn cũng không phải tay vừa, liền đáp ngay: “Ông cứ cho tôi mượn bất cứ bà nào cũng được. Tôi chỉ cần mượn qua đêm là tôi sẽ hoàn trả lại cho ông”. Tô Đông Pha bằng lòng, liền cho một bà đẹp nhứt trong số bảy bà vợ của ông sang chùa Phật Ấn. Tối lại, Thiền Sư Phật Ấn bảo bà ta vào phòng nằm trên giường của ông. Ông không nói năng gì cả. Ông lui cui đích thân đốt bảy cái lò lửa, cái nào cái nấy lửa cháy ngùn ngụt, rồi ông bước qua, bước lại bảy cái lò lửa đó từ đầu hôm cho tới sáng.

Bà ta nhìn thấy cảnh tượng đó thật vô cùng kinh ngạc, không hiểu duyên cớ gì. Bà ta cũng thức nhìn ông cho tới sáng. Sáng lại, ông bảo bà ta về. Khi về nhà, Tô Đông Pha hỏi cớ sự đêm hôm qua Phật Ấn có làm gì không? Bà hãy thuật lại sự tình cho tôi nghe. Bà ta kể lại chuyện Phật Ấn đã làm như thế, mà chính bà suy nghĩ mãi cũng không biết lý do. Tô Đông Pha nghe qua, ông giật mình thức tỉnh ngay. Ông biết Phật Ấn đã dùng hành động đó để thức tỉnh ông. Hiện ông đang ở trên bảy cái lò lửa. Bảy cái lò lửa (ngầm ám chỉ bảy bà vợ của ông) nầy ngày đêm đốt cháy ông mà ông chẳng hề hay biết gì cả. Từ đó, ông cho các bà hầu thiếp trở về quê quán hết…

Người xưa, họ xử sự trong tình bạn với nhau sao mà hay đẹp quá thế! Họ có đủ trí huệ sáng suốt và nghị lực để giải quyết vấn đề một cách rất tốt đẹp. Họ khéo dung hợp giữa lý và tình. Nhưng lúc nào họ cũng đặt lý trí lên trên. Nhờ thế mà họ mau dứt khổ. Ngược lại, ta xử sự quá nặng tình cảm, theo hướng lèo lái của con tim thì thử hỏi làm sao không chuốc nhiều khổ lụy cho được? Một tình bạn, tình người và tình đạo giữa hai ông, thật là khó kiếm giữa một xã hội nhiễu nhương đầy hận thù, biến loạn như hiện nay. Nghĩ đến đây, bỗng tôi nghe người hướng dẫn nói lớn tiếng: đây là con sông Mãnh Giang. Muốn đến tượng Đại Phật, phải đi ngang qua cái cầu của con sông nầy.

Bấy giờ, tôi nhìn đồng hồ tay là đúng 11 giờ 35 phút. Qua khỏi cầu, xe chạy một đổi là đến bến tàu. Xe ngừng lại, mọi người xuống xe đi theo người hướng dẫn tiến đến chỗ mua vé. sau khi mua vé (toàn bộ mua vé thăm viếng các nơi đều do hướng dẫn viên mua lấy, vì đoàn đã bao hết toàn bộ rồi), tất cả đều xuống tàu. Chiếc tàu cũng không lớn lắm, có hai tầng, chở khoảng bảy chục người. Ở tầng dưới có vài cái ghế ngồi. Hòa Thượng và mọi người trong đoàn đều lên tầng trên đứng để ngắm cảnh. Hòa Thượng ngồi ghế, còn tất cả chúng tôi đều đứng. Bây giờ, tôi xin kể sơ lược về tượng Phật vĩ đại nầy.

Sở dĩ gọi là Đại Phật, vì tượng Phật rất to lớn được tạc vào vách núi, vào khoảng thế kỷ thứ 8, ngó xuống chỗ hợp lưu của ba con sông. Đại tượng Phật nầy cao tới 71 thước và là một tượng Phật cao nhứt nhì thế giới. Về nguyên do có ra tượng Phật khổng lồ nầy, theo truyền thuyết, xưa kia, nơi đây, là chỗ hợp lưu của ba con sông, người dân chuyên sống về nghề chài lưới đánh cá hay chết đuối nơi đây, vì nước xoáy mạnh ghe thuyền hay chìm đắm. Bởi do thảm cảnh tử vong đó, động lòng từ bi trắc ẩn của nhà tu hành, nên Hòa Thượng Hải Thông, mới đến đây và ngài phát đại nguyện tạo tạc tượng Phật để cầu nguyện cho dân chúng khỏi bị chết đuối. Nhưng khi ngài phát nguyện định khởi công làm, thì bị một chướng duyên thử thách khá nặng nề.

Số là, các quan địa phương họ tìm cách làm khó dễ không cho ngài thực hiện ý định. Chỉ với một lý do đơn giản là họ muốn ngài phải đúc lót tiền bạc cho họ. Ngài bảo cho họ biết, tiền bạc thì ngài không có, ngài chỉ có cặp mắt nầy, nếu như các ông cần đến, thì tôi sẵn sàng hiến tặng cho. Nói xong, ngài móc đôi mắt đưa cho các ông quan đó. Những vị nầy thấy thế đều kinh hồn khiếp đảm, họ không còn dám đòi hỏi gì nữa. Họ để yên cho ngài thực hiện. Thật quả là một nghĩa cử hy sinh vị tha phi thường. Từ đó, ngài sống trong cảnh mù lòa. Ngài quyết định thực hiện cho kỳ được công trình tạc tượng Phật. Hành động nghĩa cử phi thường nầy, nếu không phải là Bồ Tát thứ thiệt, thì không một ai có thể làm được.

Qua câu chuyện nầy, tôi thiết nghĩ chung quanh cuộc sống của chúng ta có biết bao Bồ Tát hiện thân dưới mọi hình thức để làm lợi ích chúng sanh. Như vậy, chúng ta cũng không đến nổi phải bi quan lạc lõng. Bên cạnh chúng ta còn có một bậc Thầy dù tuổi đời đã vượt quá bát tuần, mà vẫn bất chấp gian lao, hướng dẫn đoàn người đi trong nắng nóng gió mưa, chỉ mong sao đem lại nguồn an vui thanh thoát cho mọi người. Đừng tìm Bồ Tát ở đâu xa, mà hãy tìm ngay trong cuộc sống hiện tại. Cũng không có hạnh Bồ Tát nào xa ngoài chúng ta. Đoàn người đi hôm nay đã học được một bài học hy sinh qua hạnh nguyện vị tha vô bờ của một người xả thân vì đạo quá cao cả tuyệt vời. Được biết, thời gian từ khi khởi công tạo tượng Phật cho đến khi hoàn tất, phải trải qua 90 năm. Nhờ thế, mà từ đó cảnh chết đuối không còn xảy ra, cho nên người dân ở đây rất tin tưởng vào sự mầu nhiệm của Phật Pháp.

Khi đoàn đến chiêm bái, chỉ đứng dưới tàu nhìn lên đảnh lễ tượng Phật, chớ không có lên đến tận nơi, vì thời gian quá trưa, còn phải đi ăn trưa và chiều lại đi Nga Mi Sơn. Nơi đây, mọi người chụp rất nhiều bôi hình để kỷ niệm. Nhìn thấy tượng Phật và nhứt là quang cảnh chiêm bái nơi đây, cũng như qua truyền thuyết mà chúng tôi mới được nghe người địa phương kể lại, bất giác lòng chúng tôi dâng lên bao nỗi niềm chua xót xúc động. Do sự cảm xúc mãnh liệt đó, chúng tôi có làm hai bài thơ để kỷ niệm, và cũng để bày tỏ hết nỗi lòng xúc cảm sâu xa đối với tượng Phật cũng như biểu lộ chút lòng thành đối với những người bất hạnh bị chết đuối ở nơi đây. Bài thơ với danh đề là Đại Phật Cảm Tác như sau:

Đại Phật

Lững lờ tàu chạy giữa con sông

Gió mát trời quang ngắm Phật hồng ¹⁰

Đại Phật ngự cao trên vách núi

Dưới tàu ngước mắt ngưỡng vọng trông

Nhiều người chết đuối nơi sông vắng

Quyết chí vì dân tạo Phật hồng

Thử hỏi ai người nêu chí ấy?

Thưa rằng: Tăng sĩ Pháp Hải Thông.

Phật nhìn ngó xuống ngã ba sông

Cứu thoát người dân chết giữa dòng

Nổi khổ Ta bà sao nói hết

Động lòng bi nguyện tạo Phật hồng

Duyên xưa đưa đến cùng chiêm ngưỡng

Đại Phật vách cao nguyện hết lòng

Nhớ đến người xưa công tạo dựng

Chí thành bái phục Pháp Hải Thông.

Sau khi chiêm bái tượng Phật, đoàn đến nhà hàng Sơn Vịnh để dùng cơm trưa.

Nói đến nhà hàng ở đây, không có món nào là không có dầu. Không phải họ làm dầu ít mà là rất nhiều, nhiều đến nổi nhìn thấy món ăn nào cũng mướt rượt. Dĩ nhiên cả đoàn đều ăn chay. Thức ăn ở đây phần nhiều không mấy hạp khẩu vị. Nhứt là Hòa Thượng, trong mấy ngày qua bị cảm bịnh lại gặp thức ăn dầu quá nhiều thêm cay nữa, hầu như mười món là đã có hết bảy món họ hay để gia vị cay vào, như sả tế chẳng hạn... Do đó, Hòa Thượng không ăn được, vì ngài không chịu nổi mùi cay. (Dầu và cay, gần như đây là tập quán của người Hoa, thiếu hai chất nầy họ không thể ăn ngon miệng.) Hòa Thượng thường ăn muối tiêu và nước tương cũng như một vài món ăn lặt vặt khác mà không có dầu, do quý Phật tử trong đoàn đem theo. Những ngày qua, Hòa Thượng đã bị bịnh cảm. Tuy rằng, bị cảm cúm cũng khá nặng, nhưng xuyên qua chương trình hành hương chiêm bái các nơi, Hòa Thượng cũng quyết không bỏ một nơi nào.

Nhân đây, chúng tôi cũng xin nói thêm về sức khỏe trong đoàn. Trong đoàn, có một, hai người trước khi đi đã vướng phải bịnh cảm cúm, trị chưa hết hẳn, nên khi qua đây vài ngày sau, nhứt là ngày ở Ngũ Đài Sơn, gặp cơn mưa dầm suốt ngày, hôm ấy cả đoàn tuy có mặc áo mưa, nhưng vì đi chiêm bái nhiều nơi, nên có người chưa thật hết gốc cảm, do đó, bị bịnh trở lại, như trường hợp Sư Cô Phước Nghiêm chẳng hạn.

Từ đó, bịnh bắt đầu lây lan hết người nầy đến người khác, gần như gần phân nửa đoàn. Thuốc trụ sinh mang theo có hạn, mà số người bị bịnh khá nhiều. Do đó, thuốc cạn, nên phải đi khám bịnh bác sĩ ở đây để xin toa mua thêm thuốc trụ sinh. Nhưng có điều lạ là ở đây mua thuốc trụ sinh không cần có toa bác sĩ. Nhờ vậy, mà đoàn mua được nhiều thuốc trụ sinh. Có lẽ, nhờ Phật lực gia hộ, nên hôm nay, mọi người đã vượt qua không còn bị lây nhiễm nữa. Tất cả đều mạnh khỏe trở lại bình thường. Có điều, tôi cũng xin thưa rõ bằng một sự thật. Tuy số người bị bịnh cảm sốt hoành hành đau nhức khá cao, nhưng không vì thế mà họ bỏ không đi chiêm bái các ngôi Đại Già Lam hay Thánh Tích, như trường hợp sư cô Phước Hỷ chẳng hạn. Tuy sư cô bị cơn sốt khá nặng, nhưng với một tinh thần quyết chí cao độ, quyết không bỏ lỡ cơ hội một ngày nào, dù nhiều người đã khuyên sư cô nên ở lại khách sạn để tịnh dưỡng, sư cô vẫn không chịu ở lại, quyết đi theo đoàn bất cứ nơi đâu.

Có lẽ, nhờ vào tinh thần dũng cảm cương quyết đó, mà sư cô đã khắc phục vượt qua cơn bịnh một cách dễ dàng. Điều đó, đủ nói lên tinh thần của đoàn hành hương chiêm bái Tứ Đại Danh Sơn kỳ đầu tiên cũng là lần cuối của đoàn (không phải cá nhân). Phải thành thật công nhận, mọi người đều nêu cao một ý chí, với một quyết tâm vững chắc và với một tinh thần đồng đội, tương trợ giúp đỡ lẫn nhau, nhờ đó mà đoàn đã khắc phục vượt qua mọi thử thách khó khăn, bịnh hoạn đau yếu v.v… Thật là đáng kính phục. Có nhiều vị trọng tuổi bị bịnh, mà vẫn cương quyết không hề chùn bước, như trường hợp cụ Đức Ngọc chẳng hạn. Nêu ra một vài vị điển hình như thế, để quý vị biết qua cái tinh thần dũng cảm quyết tâm chiêm bái của các vị đó đối với các vị Đại Bồ Tát như các Ngài:Văn Thù, Phổ Hiền, Quán Âm và Địa Tạng như thế nào.

VII. Nga Mi Sơn

01. Báo Quốc Tự

Ăn xong, đoàn tiếp tục lên đường tham quan chiêm bái Nga Mi Sơn. Trên đường đi, đoàn ghé viếng thăm ngôi chùa Báo Quốc. Chùa ở chân núi Nga Mi thuộc tỉnh Tứ Xuyên. Nơi đây là cánh cửa của núi Nga Mi. Chùa được xây dựng vào đời Minh Thần Tông, khoảng năm 1573 - 1619 thuộc tự viện Thiền Tông. Chùa trước kia có tên là Hội Tông Đường, hay còn gọi là Hội Tông Phường. Đời Thanh khoảng năm 1662 - 1722 chùa được trùng tu và được đổi tên lại là Báo Quốc. Chùa có biển đề Báo Ân Tự do vua Khang Hy viết. Đoàn vào đến chùa là 2 giờ 20 chiều.

Chùa nằm trên đồi cao, trước khi vào trong chùa, ở ngoài cổng có tảng đá to, trên có khắc ba chữ màu vàng: “Nga Mi Sơn”. Đối diện có hàng chữ :" Văn Hóa Di Sản Thế Giới Tự Nhiên". Như đa số các chùa khác, khi lên đến chùa, du khách phải đi lên nhiều bậc thang, thường là 108 bậc. Chùa gồm có các bảo điện như sau: Di Lặc Điện, Đại Hùng Bảo Điện, Thất Phật Điện và Tạng Kinh Lâu. Chùa kiến trúc thật to lớn trông rất hùng vĩ. Tháp Phật đúc bằng đồng trước Điện Thất Phật cao bảy mét, nguyên là tháp Phật của chùa Thánh Tích là ngôi chùa đã hư vào đời Minh, trên tháp khắc hơn 4.700 tượng Phật và văn kinh toàn bộ Kinh Hoa Nghiêm, là một kiệt tác tinh xảo về nghề đúc tượng. Rất tiếc, khi đoàn đến, thì chư tăng và Phật tử chuẩn bị tụng kinh, nên đoàn chỉ đảnh lễ Tam Bảo ba lạy thôi.

Chùa có một cảnh trí trang nghiêm hùng vĩ, có nhiều cây cổ thụ cành lá sum xuê mát mẻ, thật đúng tầm cỡ của một ngôi đại già lam. Từ xa nhìn vào, phía sau có dãy núi ba từng chạy dài như biểu hiện ba viên ngọc quý : Phật, Pháp và Tăng.

Báo Quốc cảm tác

Cảnh chùa Báo Quốc quá thâm nghiêm

Sương phủ núi bao hiện ẩn chìm

Rợp bóng cây che nhiều cổ thụ

Phật tòa đa điện chốn linh thiêng

Hồng trần lữ khách mau dừng bước

Bể tục sâu chìm lắm đảo điên

Cảnh vật ngàn vui tâm lắng động

Khách về bến giác hết nơi tìm.

02. Phục Hổ Tự

Rời chùa Báo Quốc, có một số người đi bộ qua chùa Phục Hổ, mất khoảng 20 phút. Hòa Thượng và một số quý thầy, quý sư cô đi xe. Tôi là một trong số những người đi bộ. Hai bên đường có vách núi và những tàn cây che mát xanh um. Chúng tôi đi bộ rất thích thú. Đến chùa, nhìn đồng hồ tay, còn thiếu mười phút nữa là đúng 5 giờ chiều. Đường vào chùa Phục Hổ đồi núi cây cối rất âm u. Từ lộ ngoài đi vào chùa, du khách phải bước lên rất nhiều bậc thang đá khá dài. Tuy không cao dốc như 108 bậc của một vài ngôi chùa khác, nhưng khi lên hết các bậc thang nầy, ai nấy cũng cảm thấy mệt mỏi. Đoàn đi đến nơi không đồng nhứt, có kẻ đến trước, người đến sau. “Chùa nầy do ngài Tâm An, vị tăng hành cước sáng lập vào đời Tống khoảng 1131 - 1162 TL.

Ban đầu chùa có tên là Thần Long Đường, sau nhân dùng phụ cận thường bị nạn cọp dữ phá hại chư tăng trong chùa bèn dựng cây phướn Tôn Thắng để trấn áp, nên đổi tên là chùa Phục Hổ. Có thuyết nói, ngọn núi sau chùa như hình con cọp ngồi nên có tên ấy. Cuối đời Minh chùa bị hủy diệt vì nạn binh lửa. Đời Thanh năm 1651, kiến thiết tinh xá Hổ Khê hơn 10 năm mới xong. Toàn chùa tổng cộng có 13 dãy điện đường, đây là ngôi đại tùng lâm thứ nhì trong núi. Bên cạnh chùa có 4 chữ “Hổ Khê Thiền Lâm” do ông Trương Tam Phong viết. Trong chùa có tập thơ , tạng kinh của vua Khang Hy ban”. ¹¹

Chùa nầy cũng có nhiều điện, chủ yếu là hai điện chánh, đó là điện thờ đức Phật Thích Ca và Bồ tát Phổ Hiền. Hai bên điện thờ Thập Bát La Hán. La Hán tiếng Phạn gọi là Arahat. A La hán là quả vị tột cùng của ba quả vị: Tu đà hoàn, Tư đà hàm và A na hàm trong hàng Thanh Văn. Vị nầy đã dứt sạch kiến tư hoặc phiền não và không còn sanh tử nữa. Nên các Ngài còn gọi là Vô Sanh. Chữ A la hán gồm có ba nghĩa: sát tặc, vô sanh và ứng cúng. Sát tặc nghĩa là các Ngài đã diệt trừ hết “Kiến Tư” hoặc phiền não. Vô sanh như đã nói ở trên. Còn ứng cúng, những vị nầy đáng thọ lãnh thức ăn do trời người cúng dường. Ai là người họa ra các tượng nầy đầu tiên? Trong kinh có nói về Thập lục la hán, chứ không có thuyết Thập bát la hán. Người đầu tiên vẽ tượng Thập bát la hán là Ngài Trương Huyền và Quán Hưu sống ở vào thế kỷ thứ 10.

Về sau, Sa Môn Giác Phạm và Đại văn hào Tô Đông Pha đều có làm kệ tán dương Thập bát la hán. Ngoài Thập lục la hán, thì Khánh Hữu Tôn Giả là vị La hán thứ 17, Tân Đầu Lô Tôn Giả là vị La hán thứ 18. Trong thực tế, Khánh Hữu chính là Nan Đề Mật Đa La, người soạn Pháp Trụ Ký. Tân Đầu Lô chính là Tân Đầu Lô Phả La Đọa, vị đầu tiên trong 16 vị La hán, vì không hiểu kinh điển và không thông tiếng Phạn mà lập thêm như thế. Nhưng từ đó mà Thập lục la hán dần dần phát triển thành Thập bát la hán.

Từ đời Nguyên về sau, trong đại điện của đa số tự viện đều có thờ Thập bát la hán, việc hội họa điêu khắc tượng La hán thông thường cũng lấy Thập bát la hán làm chính. Ngoài ra, còn có trường hợp thêm Ca Diếp Tôn Giả, Quân Đồ Bát Thán Tôn Giả thành 18 vị. Các vùng ở Tây Tạng có nơi thêm Ngài Đạt ma Đa la, Bố Đại Hòa Thượng hoặc thêm hai Tôn Giả Hàng Long và Phục Hổ hoặc thêm hai vị Ma Gia Phu Nhân và Di Lặc. (Tự Điển Phật Học Huệ Quang)

Chùa nầy hiện giờ là chùa Ni.

Hòa Thượng hướng dẫn đoàn vào điện chánh lễ Phật. Xong rồi, đoàn rời khỏi nơi đây, đi nhà hàng dùng cơm và sau đó đến khách sạn nhận phòng ngủ.

03. Nga Mi Sơn

Ngày 9, tức ngày 17/9/04

Rời khỏi khách sạn lúc 8 giờ sáng để đi Nga Mi Sơn.

Sử liệu ghi lại: “Núi, cách phía Tây Nam huyện Nga Mi, tỉnh Tứ Xuyên, khoảng 7 cây số, là đạo tràng thuyết pháp của Bồ Tát Phổ Hiền. Phật giáo gọi là núi Quang Minh, Đạo giáo gọi là Hư Linh Động Thiên.

Mạch núi xuất phát từ Mân Sơn, chập chùng uốn lượn, như chiếc cầu vồng, dài hơn 180 cây số, chu vi từ 5 đến 6 cây số.

Hình thể núi ở xa nhìn hai dãy núi đối nhau như mày ngài, nên dân gian đặt tên núi là Nga Mi”.Từ thế kỷ thứ nhứt, đời Đông Hán, ở Nga Mi Sơn đã có chùa chiền. Thuở khai sinh, Nga Mi Sơn là vùng của Đạo Giáo. Về sau Phật giáo phát triển ở Trung Quốc, nên cả Phật giáo và Đạo giáo đều song song tồn tại ở Nga Mi. Đến đời Đường - Tống, Đạo giáo suy dần, Phật giáo chiếm địa vị độc tôn. Đến đời Tùy - Đường, Nga Mi Sơn trở thành nơi tu luyện của Bồ Tát Phổ Hiền.

Nga Mi Sơn, nổi tiếng là nơi sản sinh môn phái võ thuật trứ danh, gọi là Nga Mi phái. Nga Mi phái là sự kết hợp nhuần nhuyển giữa Phật giáo và Đạo giáo. Nghĩa là kết hợp phương pháp “Động cộng” của võ thuật Đạo giáo với tinh túy của phép tu thiền của Phật giáo. Nga Mi võ thuật đã sáng tạo ra phương pháp luyện công vừa động vừa tĩnh. Đến nay người ta còn giữ được nhiều tài liệu quý của đời Minh, luận về võ thuật phái Nga Mi”.¹²

Như mọi người đều biết, núi Nga Mi là trú xứ của Bồ Tát Phổ Hiền. Ngài đã hiện thân nơi đây một thời gian để giáo hóa chúng sanh. Thiết nghĩ, chúng ta cũng nên tìm hiểu sơ qua về hạnh nguyện của vị Bồ Tát nầy. Trong các Kinh điển đại thừa, rải rác đều có nói đến Bồ Tát Phổ Hiền, nhứt là Kinh Hoa Nghiêm, có một phẩm nói riêng hạnh nguyện của Ngài. Trong quyển Thâm ý qua các hình tượng Phật và Bồ Tát, Hòa Thượng Thích Thanh Từ có viết: “Bồ Tát Phổ Hiền, tiếng Phạn gọi là Bodhisattva Visvabhadhra hoặc Samantabhadra. Phổ Hiền có nghĩa là vị hiền rất gần bậc thánh hay giáo hóa khắp tất cả chỗ; khéo hay điều phục thuận thảo gọi là Phổ Hiền. Điều thiện vi diệu khắp tất cả chỗ gọi là Phổ Hiền.

Về tiền thân của Ngài, như trong Kinh Bi Hoa có nói: Thuở xưa, Ngài là con thứ tư của vua Vô Tránh Niệm tên là Năng Độ. Do cúng dường đức Phật Bảo Tạng và phát nguyện độ sanh, nên Ngài được Phật thọ ký sau nầy tu hạnh Bồ Tát sẽ được tên là Kim Cương Trí Huệ Quang Minh Công Đức và sẽ thành Phật ở thế giới Bất Huyền Phương Đông hiệu là Phổ Hiền Như Lai.

Về hạnh nguyện của Ngài, Kinh Hoa Nghiêm có nêu rõ mười hạnh nguyện lớn của Ngài. Mười hạnh nguyện nầy, chúng ta hay tụng đọc trong hai thời khóa tụng tối và khuya. Mười hạnh nguyện, từ hạnh nguyện thứ nhứt là: Lễ kỉnh chư Phật cho đến hạnh nguyện thứ mười là Hồi hướng khắp hết.

Lại như trong Hội Lăng Nghiêm, Phật hỏi về căn viên thông, Ngài thuật: ‘Con đã từng làm con các vị Pháp Vương nhiều như số cát sông Hằng, chư Phật mười phương dạy đệ tử có căn Bồ tát đều tu hạnh Phổ Hiền, là do con mà đặt tên. Bạch Thế Tôn! Con dùng tâm nghe và phân biệt những hiểu biết của chúng sanh, nếu ở phương khác ngoài số thế giới như cát sông Hằng, có một chúng sanh trong tâm phát minh hạnh Phổ Hiền, khi ấy con cỡi voi trắng 6 ngà phân thân trăm ngàn đến khắp các chỗ kia. Dù người kia bị nghiệp chướng sâu nặng chưa thấy được con, con ở trong tối xoa đầu, an ủi ủng hộ, khiến người kia được thành tựu…’

Về biểu tướng của Ngài, ta thấy ở tượng thờ Thích Ca Tam Tôn, thì Ngài hầu bên tả đức Phật Thích Ca, Bồ Tát Văn Thù hầu bên hữu. Nếu như thờ riêng mình Ngài, thì ta thường thấy tượng Ngài với hình thức người cư sĩ, cỡi voi trắng sáu ngà, hai tay chấp lại.

Về thâm ý, thì Ngài tượng trưng cho chơn lý, Văn Thù tượng trưng chơn trí, lý trí dung thông. Hoặc Ngài tượng trưng cho Tam muội, Văn Thù tượng trưng cho Bát nhã. Hoặc Ngài tượng trưng cho hạnh, Văn Thù tượng trưng cho giải, hạnh giải viên dung. Hoặc Ngài tượng trưng cho từ bi, Văn Thù tượng trưng cho trí tuệ. Đức Phật dùng chơn trí thâm đạt chơn lý, vì thế biểu thị hai vị Bồ tát phụ tá hai bên. Đức Phật Bi Trí viên mãn, nên hai Ngài thường có mặt bên trái, bên phải đức Phật.

Riêng tượng Bồ tát Phổ Hiền ngồi trên voi trắng sáu ngà để biểu thị hạnh nguyện rộng lớn. Trong các loài thú, về sức mạnh chuyên chở, con voi là mạnh hơn cả. Nó hay chuyên chở người và vật từ chỗ nầy đến chỗ khác. Bồ tát Phổ Hiền cũng thế, dùng đại hạnh hóa độ chúng sanh, đưa họ từ bờ mê đến bến giác. Lại, con voi ấy trắng có 6 ngà, biểu thị Bồ tát tuy còn lăn lộn trong trần để hóa độ chúng sanh, mà nghiệp chướng đã trong sạch. Sáu ngà là tượng trưng cho Lục độ”¹³

Tóm lại, chúng ta mỗi khi đảnh lễ Ngài phải luôn tâm niệm về hạnh nguyện độ sanh rộng lớn của Ngài, mà chúng ta cố gắng tập tành làm theo công hạnh đó. Có thế, thì ta mới thực sự kính lễ Ngài. Bây giờ, chúng ta có thể thong thả bước lên núi để chiêm bái hình tượng của Ngài.

Trước khi lên đỉnh Nga Mi, đoàn phải dừng lại dưới chân đỉnh để mua vé. Đến chỗ mua vé là 9 giờ 15 phút. Theo anh Tiêu cho biết, Giá vé cho mỗi người là 120 đồng (tiền Trung Quốc) Mua vé xong, đoàn tiến hành lên đỉnh. Đường đi từ Lạc Sơn đến Nga Mi thật khó đi, đường thì nhỏ hẹp, lại thêm ngoằn ngoèo quanh co, nên xe buýt lớn đi không được. Hôm đó, đoàn đi bằng ba chiếc xe nhỏ: 2 chiếc có 26 chỗ ngồi, còn một chiếc có 17 chỗ ngồi. Xe chạy thật chậm và vì quanh co, nên mọi người ngồi bị lắc qua nghiêng lại, có nhiều người không quen cảm thấy rất khó chịu, đôi khi còn bị nôn ói.

Đến nơi, xe đậu ở dưới chân núi, còn mọi người thì đứng sắp hàng để chuẩn bị đi cáp treo. Đoàn đứng chờ đợi cả hơn tiếng đồng hồ, vì có nhiều đoàn du lịch khác cũng đến nơi đây. Trong khi chờ đợi, mọi người tha hồ nói chuyện. Họ nói huyên thuyên, không câu chuyện nào đâu vào đâu cả. Tiếng người cười nói quá nhiều, tạo thành giống như cảnh chợ búa, rất là ồn náo.

Thật là:

Nga Mi Cảnh Sắc.

Nga Mi đỉnh núi mịt mù sương

Nhìn ngắm lên trên chẳng tỏ tường

Tiếng nói, tiếng cười nghe ỏm tỏi

Đoàn người lần đến cáp treo nương

Từ lâu mơ ước nay tròn nguyện

Nguyện đáo Nga Mi vạn lý hương

Nặng bước đường đời muôn khổ lụy

Sao bằng niệm Phật đáo Tây Phương.

Trên đỉnh Nga Mi dập dìu du khách từ khắp nơi đến chiêm bái. Mùi khói hương bay nghi ngút lan tỏa khắp cả bầu trời. Ở các nơi có điện Phật, trước cửa đi vào đều có để một cái lò hương thật lớn để khách thập phương tha hồ đốt. Tôi chịu không nổi cái mùi hương nầy. Dù chịu không nổi cũng phải ráng chịu, chớ biết chạy trốn nơi đâu, vì nơi đâu, cũng có mùi nhang đốt.

Điều rất tiếc cho đoàn hôm nay, là không được vào điện chánh nơi thờ đức Phổ Hiền Bồ tát, vì người ta đang trùng tu. Do đó, mà có bài thơ tả cảnh nầy:

Hỏng Rồi

Viếng cảnh Nga Mi đã hỏng rồi

Đoàn người không được tiến vào ngôi

Điện thờ Đại Phổ đang tu sửa

Đành phải trở ra kiếm chỗ ngồi

Bụng đói tay run mờ sương khói

Nhà hàng tiến thẳng để vào xơi

Ăn rồi trở xuống ngồi chờ cáp

Bước tới nhào vô để xuống đồi.

Cáp treo ở đây lớn lắm, có sức dung chứa khoảng 70 người, vì vậy, khi xe cáp ngừng lại mọi người đứng chờ sẵn liền chạy nhào vô cho nhanh để đi. Vào đứng bên trong khác nào như đứng trong toa xe lửa, đầy chật nức cả người muốn ngộp thở. Nhờ thời gian xe cáp chạy không lâu lắm, nếu lâu, thì chắc chết vì thiếu không khí để thở. Riêng Hòa Thượng, mặc dù hôm nay, ngài không được khỏe lắm, bởi do trong mấy ngày qua cơn bịnh cảm cúm hoành hành, nhưng ngài vẫn bất chấp, vẫn không chùn bước trước sự tấn công của con bịnh. Dù tuổi đã già, thêm bịnh hoạn, nhưng ngài không ngại đi đường xa, nhứt là xe lên đèo xuống dốc nghiêng lắc rất khó chịu, ngài vẫn vượt qua tất cả, vẫn vui cười, không hề than van một tiếng. Tuy thế, mọi người trong đoàn, từ già đến trẻ, không ai lại không quan tâm lo lắng đến sức khỏe của ngài.

Khi lên đến chỗ cáp ngừng xuống rồi, còn phải leo lên từng bậc thang đá dốc đứng để lên trên đỉnh, do đó, Hòa Thượng vì mấy ngày qua, ăn không được, hôm nay, phần thì quá buổi, phần thì lên cao qua từng nấc thang đá, nên ngài cảm thấy hơi mệt.

04. Vạn Niên Tự

Sau khi ăn trưa tại nhà hàng trên núi Nga Mi, đoàn rời nơi đây để viếng thăm chùa Vạn Niên. Chùa Vạn Niên nằm trên một khu đồi cao, thuộc huyện Nga Mi. Du khách muốn viếng chùa, phải đi bộ và đi cáp treo một đổi. Đoàn đến nơi đây vào lúc 3giờ 30 chiều. Đi bộ lên khoảng mười phút rồi vào ngồi trong cáp treo. Cáp treo ở đây theo dạng chuyên chở nhỏ, chỉ đủ sức dung chứa khoảng sáu người một cáp.

Phong cảnh ở đây cũng rất hữu tình ngoạn mục, phải thế một ngôi đại già lam. Chung quanh chùa có rất nhiều cây thông và cây tùng bách. Thật là âm u tĩnh mịch. Chùa cũng khá khang trang rộng lớn. Phần nhiều lối kiến trúc của các ngôi chùa ở đây trong thời đại Minh, Thanh, tất cả đều rập khuôn giống nhau. Chùa nào cũng có nhiều ngôi điện thờ, có chùa, tính từ điện thờ đầu tiên rồi đi sâu vào có cả năm điện. Mỗi điện thờ Phật hay các vị Bồ Tát khác nhau.

Chùa Vạn Niên còn gọi là Bạch Thủy Thu Phong hay Thánh Thọ Vạn Niên. Chùa được tạo dựng vào thời đại Đông Tấn. Đến đời vua Vạn Lịch nhà Minh, chùa lại được trùng tu. Từ ngoài vào, có nhiều điện thờ. Điện thứ nhứt thờ tượng Bồ Tát Di Lặc với hình thể bụng phệ miệng cười toe toét đầy hoan hỷ. Điện kế tiếp là Thánh Thọ Vạn Niên. Điện nầy chỉ thờ duy nhứt tượng Bồ Tát Phổ Hiền, tượng tướng hảo rất tuyệt mỹ. Đây là bức tượng nổi tiếng từ thời Bắc Tống. Tượng cao 7m35, đúc bằng đồng, nặng 62 tấn. Ngài cỡi trên lưng con voi trắng, hình con voi đứng rất to lớn. Dưới 4 chân của con voi có bốn hoa sen lớn đỡ chân. Tính từ chân con voi và luôn pho tượng, chiều cao là 7m8. Tòa điện nầy, kiến trúc theo lối hình bầu dục, giống lối kiến trúc Thái Lan. Chung quanh tường hình tròn có rất nhiều tượng Phật nhỏ, gồm có tất cả 1500 vị. Tính từ dưới lên trên, có tất cả là 6 tầng thờ các tượng Phật nhỏ nầy.

Kế tiếp là Nguy Nga Bảo Điện. Điện nầy thờ Tam Thế Phật. Sau khi tham quan lễ bái qua các điện, thầy trụ trì Thích Truyền Pháp hướng dẫn Hòa Thượng và phái đoàn sang qua tòa nhà kế bên, tức Pháp Đường để chiêm bái răng và Xá Lợi Phật. Ngoài Xá Lợi Phật, còn có hai bảo vật quý giá nữa đó là Bối Diệp Kinh và Ngự Ấn của vua Vạn Lịch đời Minh tặng. Sau đó, Thầy trụ trì mời phái đoàn vào phòng khách uống trà giải khát và đàm đạo. Về khí hậu, ở đây trải qua bốn mùa đều thích hợp với mọi người, không mùa nào người ta cảm thấy khó chịu. Đặc biệt là vào mùa thu, khí hậu rất mát mẻ và cảnh trí rất nên thơ, gây bao cảm hứng cho các văn nhân thi sĩ phun châu nhả ngọc.

Nhìn chung, toàn diện ngôi chùa có lối kiến trúc rất độc đáo. Nó không giống lối kiến trúc của chùa chiền Phật giáo, lại cũng không giống chùa Phật Lạt Ma. Có thể nói, chùa Vạn Niên mang kiểu thức kiến trúc của Đạo giáo nhiều hơn. Đỉnh hình tròn, phần dưới hình vuông, tượng trưng cho nguyên lý: “Trời tròn, đất vuông”. Có người còn cho rằng, nếu quan sát kỹ lưỡng hơn, thì nó giống hao hao lăng mộ Thành Cát Tư Hãn.

Nhân du lãm qua toàn cảnh của ngôi chùa nầy, chúng tôi có nhã hứng sáng tác một bài thơ để kỷ niệm. Bài thơ có tựa đề là:

Vạn Niên Cảm Tác

Vạn Niên Bạch Tự đến viếng thăm

Đi cáp treo lên dễ kiếm tầm

Đông Tấn Long An xây tạo dựng

Huệ Trì chủ xướng vận kiên tâm

Phong quang cảnh trí lâm huy nguyệt

Vạn đại truyền phong đạt lý thâm

Nga Mi lưu tích thiên niên kỷ

In bóng tùng phong vượt tháng năm.

Đoàn rời khỏi nơi đây vào lúc 5giờ 30 chiều và lúc 6 giờ ghé khách sạn Nga Mi lấy tất cả hành lý rồi lên xe buýt lớn trở về Thành Đô. Thành Đô là thủ phủ của tỉnh Tứ Xuyên.

VIII. Đại Lý

Ngày 10, tức ngày 18/9/04

Đoàn rời khách sạn Kim Long để đi Đại Lý và Kê Túc Sơn. Đoàn khởi hành vào lúc 9 giờ sáng. Hôm nay, có một số người cần đi khám bịnh, do đó, những người nầy ở lại có xe nhỏ chở đi sau. Sau khi khám bịnh xong, hẹn gặp nhau tại nhà hàng ăn cơm trưa vào lúc 12giờ 30.

Theo sách sử ghi lại: “Đại Lý là vương quốc của người Bạch đã từng tồn tại từ năm 937 cho đến năm 1253, nằm trong khu vực của tỉnh Vân Nam, Quý Châu và tây nam tỉnh Tứ Xuyên của Cộng Hòa Nhân dân Trung Hoa ngày nay. Được sáng lập bởi Đoàn Tư Bình năm 937, vương quốc nầy đã được cai trị kế tiếp nhau bởi 22 vị vua cho đến năm 1253, khi quốc gia nầy bị tiêu diệt bởi cuộc xâm lược của chế đế Mông Cổ dưới thời Mông Kha. Thủ đô của vương quốc nầy là thành Đại Lý. Đại Lý là một quốc gia theo Phật giáo Mật tông ( Acarya) từ vua tới dân đều sùng đạo, vua thường tại vị một thời gian rồi đi xuất gia. Trong 22 đời vua, có 10 ông vua bỏ ngôi đi tu chẳng hạn như các ông: Bảo Định Đế Đoàn Chính Minh, Trung Tông Đoàn Chính Thuần, Cảnh Tông Đoàn Chính Hưng v.v…

Đại Lý có một diện tích khá rộng lớn gồm có: 24.450 cây số vuông và dân số có khoảng 335 vạn người.

Đại Lý có nhiều dân tộc thiểu số, phần lớn là dân tộc Bạch. Về Tôn giáo, đa số là Phật giáo”.

Viên Thông Tự

Điểm đầu tiên mà đoàn đến tham quan chiêm bái là Viên Thông Tự. Chùa đã có 1300 năm lịch sử. Lúc đầu, chùa có tên là Phổ Đà Loa Tự. Đến đời Thanh chùa được đổi tên là Viên Thông. Đây là một ngôi chùa lịch sử dài lâu quan trọng nhứt trong tỉnh, do đó, mà chùa được sự bảo hộ của nhà nước rất là cẩn trọng chu đáo, kể từ đời nhà Thanh cho đến nay. Chùa là trung tâm của toàn tỉnh.Vị trụ trì của chùa hiện nay là Thượng Tọa Thuần Pháp Phương Trượng, thuộc hệ phái tông môn của Hòa Thượng Hư Vân, vào thế hệ thứ 3.

Hôm nay, thầy trụ trì đi vắng, nên có một vị tăng tiếp chúng tôi. Trong khi Hòa Thượng và phái đoàn trò chuyện cùng vị tăng, tôi liếc mắt sang hai cây cột hai bên thấy có đôi liễn rất hay. Hai câu liễn như thế nầy :

" Khách chí mạc khiêm trà vị đạm.

Tăng gia bất tỷ thế tình nồng".

Đại ý nói, khách đến thăm viếng chớ nên khiêm nhượng mà hãy uống thưởng thức chút hương vị trà. Uống trà trong tinh thần cảm thông tăng thêm thâm tình đạo vị, thì thật không gì có thể so sánh bằng. Sau vài phút đàm đạo, vị thầy hướng dẫn Hòa Thượng và phái đoàn lên chánh điện. Trên đường tới chánh điện, hai bên có hai cái hồ đối diện rất lớn, gọi là phóng sanh trì. Vào trong chánh điện Hòa Thượng và mọi người lễ Phật. Chùa Viên Thông cũng có nhiều Điện thờ chư Phật và Bồ Tát. Ngôi Điện đầu tiên thờ đức Di Lặc Bồ tát. Điện kế thờ đức Quán Thế Âm.

Đoàn vào trong Điện đảnh lễ, trước khi đảnh lễ Hòa Thượng giải thích sơ qua về ý nghĩa của Thánh tượng Quán Thế Âm. Hòa Thượng nói: “Ngài vốn là người nam, nhưng vì bản nguyện, nên Ngài hiện ra nhiều ứng thân và nhiều tai mắt để độ sanh. Ngài không có nơi chốn nhất định cho nên tướng trạng cũng rất sai khác. Những biến tướng mà người ta tạc tượng tôn thờ có nhiều hình thức không giống nhau, nhưng, lấy Quán Âm có hai tay làm hình tượng căn bản. Từ đó, người ta căn cứ vào những sự thị hiện lực dụng thần biến của Ngài mà tạo ra nhiều loại hình tượng, như: 1 đầu, 3 đầu, 5 đầu, cho đến ngàn đầu, 10 ngàn đầu, 84 ngàn đầu thước ca ra; về tay cũng vậy, có 2 tay, 4 tay, cho đến 10 ngàn tay, 84 ngàn tay mẫu đà la; về mắt cũng thế, có loại 2 mắt, 3 mắt cho đến 84 ngàn mắt báu thanh tịnh. Sự biến hiện nầy, cũng giống như người mẹ hiền thương con, ở đâu con kêu khóc đòi mẹ, thì mẹ đến vỗ về an ủi cho con. Đặc biệt Tôn tượng nầy có 24 tay, gọi là nhị thập tứ tý. Đây là tôn tượng rất đặc biệt đã được tôn thờ tại chùa Viên Thông".

Sau đó, Hòa Thượng và mọi người đảnh lễ, và đồng thời tụng bài kinh ngắn. Ở phía sau, cũng thờ tượng Quán Âm, ở thế Ngài ngồi, một trong 32 thế. Điện kế tiếp là Đại Hùng Bảo Điện. Chính giữa Điện, tôn thờ đức Phật Thích Ca, hai bên có hai Tôn giả A Nan và Ca Diếp đứng hầu. Chung quanh Điện ở trên trần có chạm khắc hình tượng Thiên long bát bộ hộ pháp thần vương. Điện kế tiếp là Đồng Phật Điện, tôn thờ tượng Phật Thích Ca bằng đồng, theo kiểu Thái Lan do Thái Lan hiến cúng. Tượng Phật có chiều cao là 3 mét 13 và trọng lượng là 4 tấn 7. Trước Tôn Tượng có một tấm hoành treo phủ dài xuống, trên có 4 chữ: “Trạm Tịch Viên Dung" và hai bên tấm hoành có thêu hai con rồng song song nhau với tư thế há miệng tranh một trái châu, gọi là Lưỡng Long Tranh Châu. Hai bên có đôi liễn :

“Cần lễ thập phương chư Phật.

Quảng tu tam đức tịnh nghiệp".

Toàn bộ mô hình kiến trúc của Điện rập theo kiểu kiến trúc Thái Lan. Nơi Điện nầy, có một bà Phật tử hằng ngày lo sửa sang quét dọn, bà có nói qua một vài điều về điện nầy. Sau đó, Hòa Thượng lì xì cho bà một bao thư tịnh tài, lúc đó thì bà nhận và lạy Hòa Thượng ba lạy. Tuy nhiên, sau khi Hòa Thượng và phái đoàn sang phòng khách hầu chuyện với một vị tăng trong chùa, lúc bước ra ngoài, thì bà hoàn bao thư tịnh tài đó lại. Vì sợ tội, nên bà không dám nhận. Pháp danh của bà Phật tử người Hoa nầy là Chơn Tịnh.

Rời khỏi chùa Viên Thông vào lúc 11giờ 15, xe buýt chạy thẳng đến nhà hàng Sơn Trân Dưỡng Sanh Đường để dùng cơm trưa.

Ăn xong, mọi người vội vả lên đường ra phi trường để đi Đại Lý. Đoàn đến phi trường lúc 1giờ 40 chiều. Sau khi làm thủ tục xong, đoàn mới biết một việc xảy ra thật bất ngờ. Có lẽ vì số hành khách đi Đại Lý ít, nên hảng hàng không đổi chiếc máy bay lớn thành chiếc máy bay nhỏ. Do đó, thiếu khoảng tám ghế, họ sẽ bao một chiếc xe nhỏ cho tám người đi, trong số tám người nầy có thầy Phước Tấn là Phó Đoàn và hai hướng dẫn viên, tính theo cái vé đã mua, tức tám vị nầy bị lọt sổ, không có số ghế. Đó là theo sự quyết định của hảng hàng không.

Từ đó, giữa công ty bán vé và hảng hàng không có sự tranh chấp cãi cọ với nhau. Lúc đầu, họ cũng muốn thương thảo tìm một giải pháp để giải quyết vấn đề một cách ôn hòa, nhưng không được. Vả lại, sau khi biết được, họ xé lẻ đoàn ra như vậy, cả đoàn phản đối quyết liệt, không ai chịu đi cả. Từ chỗ đó chuyện bé xé thành to. Việc nầy, đến tai tòa Đại Sứ Úc, báo chí, đài tuyền hình và đại lý sở tại địa phương, tất cả đều có mặt tại đây. Phủ bênh phủ, huyện bênh huyện, không ai chịu lép vế. Thay vì, hảng hàng không điều động một chiếc máy bay khác lớn hơn để có đủ chỗ ngồi, họ nhứt quyết cho tám người nầy phải đi bằng xe hơi. Nên biết từ Côn Minh đến Đại Lý, đi bằng xe như thế, phải mất thời gian ít nhất là 5, 6 tiếng đồng hồ, đó là chưa nói đến, không biết có chuyện gì sẽ xảy ra trên đường đi, vì xe chạy phải lên đèo xuống dốc, đường đi rất khó khăn, chớ không phải là xa lộ cao tốc.

Bằng vào sự đoàn kết và cương quyết của đoàn, nếu đi thì đi hết, nếu ở lại thì ở lại hết, quyết định không cho một người nào xé lẻ đi riêng. Nhờ vào sự quyết tâm đó, mà cuối cùng hảng hàng không phải nhượng bộ, bằng cách họ điều động một chiếc máy bay khác nhưng không đúng giờ bay như đã ấn định. Theo giờ bay, là đúng 3giờ 45 phút chiều. Sự việc cứ dằn co kéo dài như thế, đến khi có quyết định và đoàn rời khỏi nơi đây để lên máy bay, cũng đã có hơn 7 giờ và đoàn đến phi trường Đại Lý là 8 giờ tối. Từ phi trường xe buýt chở đoàn đến nhà hàng ăn cơm tối và sau đó đoàn sẽ lên đường đi Kê Túc Sơn. Đoàn đi hai chiếc xe buýt lớn. Một chiếc đi ba nhóm. Đến mỗi địa phương, đều có những hướng dẫn viên mới.

Như đã nói ở trước, tôi và thầy Phước Tấn đi trong ba nhóm: Tinh Tấn, Thiền Định và Trí Huệ. Ba nhóm nầy, mỗi khi đến nơi nào đổi xe buýt thì đều đi chiếc xe có số nhỏ, vì như thế để cho mọi người dễ nhớ. Ngược lại, ba nhóm kia: Bố Thí, Trì Giới và Nhẫn Nhục thì đi chiếc xe mang số lớn. Hòa Thượng, Thầy Phước Đạt và Thầy Phước Độ (ở Mỹ) cùng đi chiếc xe nầy. Mỗi chiếc đều có hai hướng dẫn viên. Một hướng dẫn viên đi suốt cuộc hành trình và một hướng dẫn viên địa phương. Chiếc xe chúng tôi đi, ngoài anh Tiêu, người hướng dẫn mà chúng tôi đã nói trước đây, hôm nay, còn có cô hướng dẫn địa phương là cô Tiểu Định Vương.

IX. Kê Túc Sơn

Đường đi đến núi Kê Túc phải nói rất là khó khăn vất vả, nhiều đoạn đường quanh co khúc khuỷu, uốn khúc như con rắn bò, cứ mãi lên đèo xuống dốc, cho nên xe buýt lớn chạy cũng rất là khó khăn. Khi gần đến khách sạn, bấy giờ là vào khoảng 12 giờ rưởi khuya. Vì đường nhỏ hẹp, nên khi chú tài xế quẹo qua cua quá gắt, nên chiếc xe bị kẹt, cứ de tới de lui, mà qua không được. Vì xe trước đi không được, thì bắt buộc xe sau cũng không thể nào đi được. Cuối cùng, cả hai xe đều phải xuống đi bộ. Trời tối đen như mực. Đoàn hơn sáu chục người mà trong tay chỉ có ba cây đèn bin nhỏ, ánh sáng nhá nhem lập loè không đủ để mọi người thấy rõ đường đi. Có người quờ quạng, mò mẫm lần dò mà đi, rồi bị trơn trợt nên phải té quỵ, như cô Tâm Trúc chẳng hạn. Lúc bấy giờ, tôi có cảm tưởng đoàn người như là đang di tản tránh nạn chạy giặc không khác. Cảnh nầy, đa số những người lớn tuổi từ 60 trở lên đều có nếm mùi tản cư vất vả nầy.

Nhìn lại đoàn người đi trong đêm tối mờ mịt ấy, tôi bỗng cảm thấy thương Hòa Thượng quá chừng. Tuy già nua trọng tuổi, và suốt trong mấy ngày qua, Hòa Thượng đã ngã bịnh, bị cảm sốt nặng, nay chưa thiệt hết, nhưng ngài vẫn cố gắng hướng dẫn đoàn. Phần vì bịnh hoạn, phần vì đi đường xá xa xôi, lên đèo xuống dốc, lại thêm đi bộ trong đêm tối mờ mịt như thế nầy, nên Hòa Thượng rất là mệt nhọc. Dù rất mệt nhọc, nhưng ngài không bao giờ lộ vẻ mệt mỏi hay than van với ai một tiếng, vì ngài không muốn cho đoàn phải thối chí nản lòng.

Khi đoàn vào đến khách sạn, lúc đó là đúng 1giờ 30 khuya. Vì đêm quá khuya, mọi người đi cả ngày trời quá mệt mỏi, ai nấy đều bơ phờ, bải hoải muốn đi ngủ sớm, để sáng mai tiếp tục hành trình. Do sự mệt mỏi muốn đi ngủ sớm đó, mà xảy ra việc chia phòng nơi đây không mấy gì tốt đẹp. Việc sắp xếp danh sách chung phòng, cứ hai người một phòng từ đầu tới cuối là như thế, điều nầy không có gì trở ngại. Tuy nhiên, có điều ai cũng muốn mình ở dưới thấp, vì khách sạn không có thang máy, do đó, kẻ xin tới người xin lui, nên Thầy Phước Tấn giao cho tôi hoàn toàn xử lý.

Tôi cũng quá thắm mệt, nên giao lại cho thầy Phước Lạc giải quyết. Cuối cùng, đoàn viên cũng thông cảm, mọi việc đều được êm xuôi. Mọi người ngủ nghỉ chắc không mấy gì ngon giấc, vì đã quá giờ giấc ngủ thường lệ. Đến đây, tưởng chúng ta cũng nên biết sơ qua về ngọn núi Kê Túc lịch sử nầy.

“Núi Kê Túc nằm về hướng Tây bắc huyện Tân Xuyên, tỉnh Vân Nam. Từ Đại Lý đến đây lái xe mất khoảng từ 3 đến 4 tiếng đồng hồ. Tra cứu trong quyển Du Ký của ông Lý Nguyên Dương có ghi như sau: Phía Đông sông Diệp Du, đi bộ 80 dặm có một dãy núi cao chót vót, hướng Nam của đỉnh núi nầy bằng phẳng, còn 3 hướng kia có thêm 3 ngọn nhỏ, tạo thành thể chân vạc trên một đỉnh núi, nên gọi là Kê Túc Sơn (núi chân vạc)

Trên đỉnh núi nầy có một động đá, tương truyền, đây là nơi Ngài Ma Ha Ca Diếp nhập định, đợi Ngài Di Lặc xuất thế để trao lại y của Phật Thích Ca, cho nên núi nầy cũng được xem là đạo tràng của Ngài Ma Ha Ca Diếp và là trung tâm của Phật giáo Vân Nam, chúng tăng trụ ở đây rất đông, thời Tam Quốc chỉ có một cái am nhỏ, đến đời Đường xây rộng thêm, thời hưng thịnh có hơn 100 tự viện lớn nhỏ, trong đó có 5 ngôi lớn nhất là chùa Thạch Tông, chùa Tất Đàm, chùa Đại Giác, chùa Hoa Nghiêm và chùa Truyền Y”.(13)

Phải nói nơi đây là Thánh Địa của Phật giáo, rất nổi tiếng ở Trung Quốc. Đây cũng còn là nơi hội tụ của Phật giáo Hán truyền và Phật giáo Tạng truyền và cũng là nơi khởi nguyên của Phật giáo Thiền tông.

Ngày 11, tức ngày 19/9/04

Buổi sáng hôm nay, mọi người thức dậy hơi trễ, vì đêm hôm quá mệt, nên Ban Tổ Chức cho mọi người ngủ trễ hơn mọi khi. Sau khi dùng điểm tâm sơ sài, đúng 9 giờ 30, mọi người tập họp lại ở ngã ba đường dưới tàn cây rậm mát, để phân nhóm ai đi lên núi và ai ở lại. Sau khi chia nhóm, tổng số người đi lên đỉnh núi Kê Túc là 30 người, số người ở lại hơn phân nửa. Trong số những người ở lại, có Hòa Thượng vì Hòa Thượng bị bịnh. Theo hướng dẫn viên địa phương cho biết, thì tính từ chân núi lên đến đỉnh núi có khoảng mười cây số lên xuống. Đường lên dốc có chỗ lài, có chỗ hơi thẳng đứng, nên có hai phần ba số người lên kiệu khiêng, còn lại đều đi bộ. Vì số người đi bộ chậm, lẹ không đồng nhứt, nên khi đến trạm cáp treo, cũng có kẻ tới trước, người tới sau không đồng đều. Tôi là một trong số năm người đi bộ sau cùng. Ngoài tôi ra, còn có các cô: Nguyên Định, Diệu Huyền, Diệu Hương1. Những người đi bộ lên trước tôi, tôi không biết rõ lắm. Đại khái tôi chỉ biết là Sư Cô Phước Hỷ, Tuệ Giác, Diệu Hương 2, Diệu Như, Tâm Hoa v.v… Những người đi bộ nầy, thật xứng đáng khen ngợi tặng cho họ một mỹ từ là những anh hùng đi bộ. Đây là lời thán phục của một trong số những người đi kiệu khiêng. Số người đi bộ nầy, dù có mệt mỏi thật, nhưng họ vẫn cương quyết kiên nhẫn khắc phục vượt qua, chẳng những thế, mà vừa đi họ còn vừa sáng tác những câu thơ dí dỏm cho vui .

Chẳng hạn như trong nhóm của tôi đi, có một hai vị khi nghĩ ra câu thơ nào hay, liền đọc lên cho những người khác nghe. Xong rồi, họ lấy giấy bút ra ghi lại. Như trường hợp hai cô: Diệu Hạnh và Nguyên Định.

Cô Diệu Hạnh có làm bài Kê Sơn Cảm Tác như sau. (khi cô còn đi bộ chưa lên kiệu).

Kê Sơn Cảm Tác

Sáng sớm mưa bay lạnh buốt người

Đạo tràng Phước Huệ vượt ngàn mây

Đến đây chiêm bái non Kê Túc

Ca Diếp Tổ Ngài đặt đến đây

Nhập Định kiên tu chờ Long Hội

Di Lặc giáng trần cứu khổ đời

Đồi chân dốc núi vươn hun hút

Trút gánh ưu tư tâm cảnh như

Tranh mây ta bước lung linh cảnh

Vẹt gió không gian khấp khởi vào

Bồng lai tiên cảnh nào đâu khác

Thoát tục về nguồn vui lắm thay!

Cô Nguyên Định cũng chẳng chịu thua vừa đi vừa nhả ngọc liền hạ bút ghi lại mấy dòng thơ như sau:

Trong đời mấy thuở duyên lành tới

Nắm lấy trong tay kẻo uổng đời.

Đường lên Kê Túc thật không xa

Bậc đá gập ghềnh cố bước qua

Sương mù bao phủ như mây khói

Đồi núi chập chùng gió mát qua

Thầy trò cố gắng thở vô ra

Khổ cực gian lao chẳng nệ hà

Quyết chí cho tròn tâm nguyện ước

Cho dầu mệt mỏi chẳng kêu ca

Cáp treo lên núi cao thăm thẳm

Đường núi bao quanh những lối mòn

Đến đỉnh non rồi tâm phơi phới

Từng bước nhẹ nhàng rất thảnh thơi

Sừng sững giữa trời ngọn tháp cao

Thầy trò đều cảm thấy nao nao

Mười ba tầng tháp cao vun vút

Lúc hiện lúc không bởi sương mù

Đê đầu đảnh lễ Phật Thích Ca

A Nan Ca Diếp ngự trên tòa

Cầu xin Bồ Tát từ bi độ

Hòa Thượng chúng con nạn tai qua.

Con cũng nguyện cầu Đức Quán Âm

Cả Thầy trò con được bình tâm

Bồ đề tăng trưởng tâm kiên cố

Vượt thắng muôn ngàn bệnh nạn xâm

Nhân cảnh nầy, tôi cũng có ghi lại mấy dòng thơ diễn tả cảnh lên núi và phong cảnh nơi đây.

Núi Kê Túc điều chi ghi nhớ

Bước chân đi mệt thở hển hào

Đường lên dốc đá núi cao

Người thì đi trước kẻ sau nối liền

Được một đổi kiệu khiêng dừng lại

Bước chân lên chẳng ngại trả tiền

Hai người sau trước kiệu khiêng

Cáp treo nơi đến móc tiền trả cho

Còn người khác không lo phải trả

Dù bước đi vất vả lên cao

Một lòng cương quyết chẳng nao

Đường đi không khó chỉ nao ngại lòng

Đường rợp bóng cây tòng rêu phủ

Giữa núi rừng chim thú hoang vu

Sương giăng như khói mịt mù

Đỉnh Kim lên tới thiên thu mát lòng

Tháp cao vút nhìn trông khó thấy

Núi mờ sương một dãy hiện ra

Đứng trên chót đỉnh nhìn xa

Bồng lai Tiên cảnh khó mà tỏ phân

Niềm an lạc lâng lâng rảo bước

Điện Phật cao ngước mắt lên nhìn

Nhìn đâu cũng thấy đẹp xinh

Tâm bình cảnh lạc hữu tình nên thơ

Rồi xuống núi người chờ kẻ đợi

Tấm tắt khen ca ngợi cảnh nầy

Niềm vui lên đến tầng mây

Ngàn xưa đẹp cảnh tràn đầy ngát hương…

Nhân lúc cảm hứng đó, tôi lại làm tiếp một bài thơ nữa để diễn tả cảnh nầy. Bài thơ với tựa đề là Chân Gà.

Chân Gà

Chân gà Kê Túc núi lên cao

Dốc đá đường lên mệt hển hào

Thối bộ đoàn người hơn nửa số

Số còn Phân nửa quyết đi mau

Đường xa nào ngại lòng cương quyết

Một mặt tiến hành chẳng quản lao

Ngã ngựa giữa đường lên kiệu quách

Chân gà cho đỡ khỏi than đau.

Phải chăng, nhờ thế mà họ đỡ cảm thấy mệt mỏi. Thật là một kỳ thú, một tinh thần đáng khen ngợi.

Điều đáng ghi nhận, sau khi mọi người đi bằng kiệu hay đi bộ đến nơi chỗ cáp treo rồi, trong khi chờ đợi hướng dẫn viên mua vé đi cáp treo, chúng tôi kiểm điểm lại số người đi lên một lần nữa. Bên chư Tăng gồm có bốn vị: Thầy Phước Thái, Thầy Phước Đạt, Thầy Phước Trí và chú Phước Từ. Riêng chú Phước Từ, trong mấy ngày qua, chú bị cảm sốt cũng khá nặng, hôm nay chú cũng chưa thật khỏe hẳn, nhưng với tâm nguyện khát vọng chiêm bái, nên chú cũng cố gắng đi chung với đoàn. Bên chư Ni gồm có các vị: Sư Cô Phước Chiếu, Sư Cô Phước Định, Sư Cô Phước Liễu, Sư Cô Phước Chơn, Sư Cô Phước Chí. Nam cư sĩ gồm có: Minh Hiền, Tuệ giác, Thiện Đức, Tuệ Phúc. Nữ cư sĩ gồm có quý cô: Diệu Hương 2, Diệu Ngọc, Diệu Như, Tâm Quang, Từ Nhàn, Lê thị An, Diệu Huyền, Tâm Lạc, Hạnh Thắng, Tâm Hoa, Diệu Khiết, Diệu Hạnh, Tâm Trúc, Diệu Hương 1, Nguyên Định. Tất cả 28 vị. Kiểm danh xong, mọi người lần lượt lên cáp treo để lên Kim Đỉnh. Ai nấy đều lộ vẻ rất vui mừng khi bước chân lên cáp treo. Ngồi cáp treo mất khoảng 20 phút mới tới trạm. Sau khi xuống ở trạm cáp treo, mọi người còn phải leo lên dốc đá ít nhất cũng phải mất khoảng 20 phút nữa mới tới Kim Đỉnh.

01. Kim Đỉnh Tự

Đến Kim Đỉnh, trước Tam Quan Điện, có một sân tráng xi măng cũng khá rộng. Mọi người lên đến đây ai cũng reo lên ôi! sao đẹp quá! khỏe quá! như đang ở trên cảnh Tiên. Vì chung quanh toàn mây là mây, tất cả đều mây trắng bao phủ, đứng xa nhìn nhau không thấy. Khi ẩn, khi hiện, thật là một phong cảnh nên thơ tuyệt mỹ. Mọi người thi nhau nhiếp ảnh lưu niệm. Không ai còn nghĩ đến mệt mỏi nữa. Điện đầu tiên đoàn bước vào là Tam Quan Điện. Trong Điện thờ ba vị: Địa Quan, Thiên Quan và Thủy Quan. Điện thứ hai là Kim Đỉnh Tự. Vẫn theo thường lệ như Hòa Thượng thường làm, cứ đến mỗi nơi già lam Phật Điện, Hòa Thượng đều có hướng dẫn đoàn tụng một thời kinh ngắn. Hôm nay, tuy không có Hòa Thượng, quý thầy xin phép thầy trụ trì ở đây để tụng thời kinh ngắn. Trước khi tụng, tôi đại diện đoàn cúng dường tịnh tài cho thầy trụ trì. Tụng kinh xong, đoàn đi dạo xung quanh, nhìn phía sau điện là một bảo tháp cao. Bảo tháp như đang ẩn mình trong làn sương mù dầy đặc bao phủ.

Tham quan chiêm bái xong, đoàn người trở xuống chỗ cáp treo để đi xuống núi. Cáp treo chỉ đưa mọi người xuống một phần ba đường mà thôi, còn lại hai phần là phải đi bộ. Như đã nói ở trên, một số người lên xuống núi bằng kiệu khiêng, tức là mướn hai chuyến.

Nhân đây, chúng tôi cũng xin nói sơ qua về việc khiêng kiệu nầy. Kiệu ở đây, nếu so với kiệu ở Ngũ Đài Sơn, thì họ làm đơn giản hơn nhiều. Họ không có trang trí vải sồ màu mè rườm rà gì cả, chỉ một cái ghế vừa đủ một người ngồi ngã lưng. Có hai cây dài ra, rồi họ cột cây ngang 2 đầu. Một người trước một người sau để khiêng. Tôi thấy số người khiêng kiệu như là một nghề nghiệp của họ. Tức là họ chuyên sống về nghề nầy. Người ngồi trên kiệu, nếu là nhỏ con trọng lượng ít ký lô, thì người khiêng thấy đỡ khổ hơn một chút. Ngược lại, nếu là người to béo mập phì, nặng khoảng trên 80 kí lô, thì chao ôi! người khiêng rất mệt nhọc, ì ạch, trông thấy rất là tội nghiệp!

Vẫn biết rằng, đây là nghề nghiệp sinh sống của họ, nhưng trông thấy họ khiêng leo lên từng bước dốc đá, rất là mệt nhọc cực khổ. Thỉnh thoảng, họ phải dừng chân nghỉ mệt để thở. Xong rồi, đi tiếp, cứ từng chập như thế. Như tôi đi bộ, không mang gì theo trong mình, mà còn cảm thấy vô cùng mệt mỏi. Có thể họ đã quen rồi. Tuy nhiên, dù sao họ cũng vẫn là con người, mà sức người thì đương nhiên có hạn. Dù không hỏi kỹ về việc làm của họ, nhưng tôi đoán định là họ làm như một hợp tác xã. Nghĩa là mọi người cùng khiêng, rồi chia tiền đều ra. Cho nên họ đổi ca nhau mà khiêng.

Có người nói, nếu mình không đi, thì họ không có tiền. Như thế, mình đi cũng là cách giúp họ. Lý luận nầy, không có gì sai trái, hợp lý một trăm phần trăm. Nhưng, với cái nhìn của riêng tôi, thì tôi không nỡ ngồi trên đó để cho họ khiêng mình. Tôi nghĩ, nếu không may, tôi là họ, thì chắc tôi cũng đau khổ lắm! Dù biết rằng, đây là cách kiếm sống. Kiếm sống bằng cách khiêng người nầy, theo tôi, là do nghiệp dĩ đời trước vụng tu, nói rõ hơn, là những người đời trước do tu hành lôi thôi, cứ mãi lo hưởng thụ những tài vật do đàn na tín thí dâng cúng mà không lo tu hành, nên nay phải vương nợ nần đành phải làm cái nghề khiêng kiệu nầy để đền trả nợ trước.

Càng nghĩ đến thương họ chừng nào, thì tôi lại càng lo sợ thương mình nhiều hơn. Dù biết rằng, mình bỏ tiền ra mướn họ. Nhưng nếu chiếu theo luật nhân quả mà nói, thì hôm nay, họ nghèo đói, vì kiếm tiền độ nhựt qua ngày, nên họ phải khiêng mình, rồi biết đâu mai kia mốt nọ, mình hết phước trở lại nghèo đói như họ, họ biết lo tu hành làm phước giàu có hơn mình, bấy giờ mình lại phải khiêng họ lại.

Khi ấy, tôi trực nhớ đến câu chuyện trong Kinh Vị Tằng Hữu diễn tả về việc năm thầy Tỳ kheo khiêng kiệu cho bà hoàng hậu Đề Vi, mà càng phát ớn lạnh ghê sợ hơn nữa. Câu chuyện kể lại: Xưa kia có năm vị Tỳ kheo không thật tu hành, chỉ phô trương khoe khoang giả trá bề ngoài, để mọi người lầm tưởng các vị đó tu hành chơn chánh đua nhau cúng dường. Trong số những vị tín chủ đó, có một người phát tâm cung kính ngày đêm hầu hạ dâng lên những món ngon vật lạ cúng dường. Kết quả, năm vị Tỳ kheo kia, do không thật tu hành, mà thọ dụng của cúng dường nhiều quá, mắc phải cái tội lường gạt của người, nên trải qua nhiều đời thọ khổ, hết khổ địa ngục, rồi đến ngạ quỉ, súc sanh v.v... Cho đến kiếp sau cùng được làm người, nhưng phải chịu cảnh nghèo khổ và phải làm kẻ tôi đòi khiêng kiệu cho bà hoàng hậu. Ngược laị, còn bà Đề Vi hôm nay được làm hoàng hậu, là do cái phước báu xưa kia bà đã hết lòng cung phụng cúng dường những phẩm vật cho các vị đó thọ dụng, nên nay bà mới được như thế. Câu chuyện Phật kể lại dài dòng, nhưng chúng tôi nhớ lại đại khái như thế. Đây là một bài học thật đáng sợ, một tấm gương đáng ghi nhớ để lòng mà gắng công lo tu niệm.

02. Ca Diếp Điện

Trên đường trở xuống núi, lúc đó tôi nhìn đồng hồ tay, cũng khoảng ba giờ chiều. Mọi người ai nấy đều lộ vẻ mệt mỏi, vì đi từ sáng sớm cho tới giờ không có ăn gì cả, nên đa số vừa đói bụng lại vừa mệt, nhứt là leo dốc đá núi mau đói bụng lắm. Vì thế, đa số đều muốn xuống núi cho mau để còn kịp giờ trở về Đại Lý nữa. Tuy nhiên, dù đang mệt đói như thế, nhưng đoàn người vẫn không bỏ qua tham quan điện Ca Diếp. Vì nơi đây, theo truyền thuyết, là xưa kia Tổ Ca Diếp có đến đây và Ngài ngồi thiền trên một tảng đá to. Do đó, mọi người muốn đến trông coi cái tảng đá mà Tổ đã ngồi.

Khi vào chùa, có một vị sư hướng dẫn mọi người đi vòng quanh ra phía sau chùa, đến nơi, chúng tôi nhìn thấy một tảng đá thật to khoảng chừng ba mét vuông, vì tảng đá ở ngoài trời nằm dưới tàn cây không có gì che phủ, nên rêu phong đóng dầy, trông rất là xưa. Sau khi xem xong, đoàn người trở ra phía trước sân chùa, chúng tôi thấy có một vài người trong đoàn ở đó. Tôi nghe cô Tâm Quang, một người trong Ban Tổ Chức, đang tức giận nói hơi lớn tiếng với anh hướng dẫn đại diện cho công ty ở Úc. Anh nầy tên là Sam. Anh theo suốt chương trình hành hương của chúng tôi. Hỏi ra mới biết, là cô Tâm Quang muốn đi tham quan chiêm bái hang động của Tổ Ca Diếp.

Theo truyền thuyết cho rằng, Tổ Ca Diếp nhập định ẩn thân nơi đây chờ Ngài Di Lặc hạ sanh truyền trao lại y bát. Do đó, mà cô Tâm Quang muốn đến nơi đây. Cô đã đến đây một hai lần, nhưng chưa lần nào cô đến nơi hang động đó để chiêm bái. Vì thế, nên hôm nay cô quyết tâm đi cho kỳ được, không thể bỏ lỡ cơ hội. Nhưng anh hướng dẫn nầy nói, từ đây đi đến đó phải mất khoảng một tiếng đồng hồ đi bộ. Nghe nói thế, đa số người không ai muốn đi, vì họ quá thắm mệt. Vả lại, ai cũng đói bụng quá rồi. Hơn nữa, những người nầy sợ rằng, Hòa Thượng ở dưới núi chờ đợi lâu, nên họ quyết định trở lại cáp treo để đi xuống núi.

Trong khi đó, thì cô Tâm Quang, Thầy Phước Đạt và Thầy Phước Trí, còn ở trước sân chùa đang bàn thảo với anh hướng dẫn. Cuối cùng, thầy Phước Đạt có điện thoại cho Hòa Thượng biết sự tình như thế. Bấy giờ, Hòa Thượng ra lệnh cho phép đoàn người cứ việc đi tham quan cho thỏa mãn. Hòa Thượng và những người ở lại sẵn sàng chờ đợi. Được lệnh của Hòa Thượng, Thầy Phước Trí xuống nơi trạm cáp treo lặp lại lời Hòa Thượng nói như thế, nhưng mọi người đều nhứt quyết đi xuống núi không ai đi cả. Chỉ có cô Tâm Quang, anh hướng dẫn viên và hai thầy Phước Đạt, Phước Trí đi thôi. Việc đó, làm mất vui giữa cô Tâm Quang và anh hướng dẫn cũng như đoàn người không đi. Tuy nhiên, việc nầy, trước khi về Úc, trong một buổi họp chúng, Hòa Thượng Trưởng Phái Đoàn có nêu ra và Hòa Thượng cũng xin lỗi về việc không vui đã xảy ra.

Chuyến đi nào cũng vậy, người đông, con nhiều cha, mỗi người một ý khác nhau, thì làm sao tránh khỏi những khúc mắc buồn vui trong đó. Dù vậy, phải công tâm mà nói chuyến đi nầy, nhờ đức độ của Hòa Thượng nên mọi việc không có gì khó khăn mà không giải quyết được cả.

Sau khi xuống núi, lúc đó là vào khoảng 4 giờ chiều. Số người ở lại không đi, thì đã ăn cơm trưa rồi, còn số người trở xuống núi ăn trưa mà coi như ăn chiều. Thật tình mà nói, từ ngày đầu bước chân đến xứ Trung Hoa cho đến hôm nay và còn mãi cho đến ngày đoàn trở về Úc, không nói ra, chắc hẳn ai cũng biết thức ăn của Trung Quốc món nào món nấy đều rất đậm nồng tình “Dầu” ăn. Như có lần chúng tôi đã có nói qua. Tất cả đều mướt rượt, không một món nào mà không nhìn thấy dầu, chỉ trừ cơm và cháo.

Thú thật, cứ mỗi lần nghĩ đến nhà hàng ở đây, thì tôi phát run sợ, dù rằng các món ăn họ làm rất trịnh trọng nhiều món. Song có điều, ở cái xứ Cộng Sản nầy, việc ăn chay đối với họ là một điều rất xa lạ. Nên tất cả nhà hàng từ những nhà hàng sang trọng có tầm cỡ, cho đến những nhà hàng kém sang trọng hơn, những món ăn mà họ dọn ra cũng chỉ có một thứ một kiểu giống nhau. Đến đổi mà Thầy Phước Độ hay nói đùa cho vui là “Đảng” đã chỉ thị xuống nhứt trí là như vậy đó. Thường thì khi bước vào bàn, trông thấy phải nói là sang trọng lắm. Đầu tiên, họ để sẵn trên đó gồm có 4 món ăn chơi. Ăn chơi thôi mà còn ăn không vô, thì nói chi đến ăn thiệt. Ăn chơi mà món nào cũng dầu láng mướt cả. Dù rằng, Ban Tổ Chức đã có yêu cầu họ nấu bớt dầu và bớt bột ngọt, nhưng vẫn còn mướt rượt như thế. Như bữa ăn hôm nay ở đây, món nào món nấy không ai muốn gắp cả. Nhứt là Hòa Thượng, dù rất đói, mà không có món ăn nào ngài cảm thấy ăn được. Họ nấu ăn theo kiểu địa phương, nào là rễ cây loại gì đó, tôi không rõ, họ xắt thái mỏng đem xào. Có thể đối với họ là món ăn sang quý, nhưng đối với mình thì thật là khó nuốt. Tất cả cũng chỉ do tập quán mà thôi.

Có lần tôi hỏi anh Tiêu, (người hướng dẫn viên bên xe tôi) có phải người Hoa khi họ biết ăn là họ đã ăn những món ăn có dầu mướt rượt rồi phải không? Anh ta cười khà và nói: Đúng vậy. Anh còn nói thêm, người Hoa mà thiếu dầu, không thể nào chịu nổi. Thà thiếu vợ hơn là thiếu dầu ăn. Vì dầu là một loại nhu yếu tối cần thiết cho người đầu bếp nấu ăn. Gần như không có dầu là người ta không thể nào nấu ăn được. Đó là nói dầu ăn, còn nước tương thì sao? Nước tương của họ cũng khác hơn nước tương của mình. Nó đen kẹo như dầu hắc và lạt, mùi vị khó ăn. Còn đậu hủ thì đượm mùi hôi khói. Không biết họ bỏ chất gì mà gắp lên miếng nào cũng có mùi hôi khói cả. Thật là khó nuốt. Cũng may, nhờ có những chay xì dầu nhỏ và muối tiêu, do một vài Phật tử mang theo, họ đem đến cúng dường cho Hòa Thượng và quý thầy. Nhờ vậy, nên có nước tương chấm và xịt vào cơm ăn cũng tạm được. Điều đáng khen ngợi là cả đoàn đều ăn chay. Dù thức ăn không mấy hạp khẩu vị, nhưng tất cả đều quyết chí ăn chay không một ai ngã mặn.

Tóm lại, bữa cơm hôm nay ở đây, vì đói bụng mà phải cố nuốt cho qua bữa, chớ thật ra không món nào cảm thấy ăn được cả. Nói thế, là để chúng ta có thêm kinh nghiệm trong vấn đề ăn chay ở xứ nầy.

Còn một việc nữa cũng không kém phần khôi hài buồn cười. Khi đoàn đến Hàng Châu, không biết giữa công ty và nhà hàng họ bàn thảo với nhau sao đó không biết, nhưng khi đoàn đến nơi thì trời đã tối lúc đó khoảng 8 giờ, vào nhà hàng trông thấy rất sang trọng. Trên mỗi bàn, họ đã dọn sẵn một vài món ăn chơi trông thấy cũng khá hấp dẫn. Lúc nầy, bụng vừa đói lại thấy đồ ăn tuy nó có mướt rượt thật, nhưng vì quá đói nên không ai để ý đến việc láng mướt đó nữa. Nhưng than ôi! mọi người mới vô được vài đủa, thì bỗng có người phát hiện la lên: “đồ mặn! đồ mặn!” Thế là, mọi người đành phải ngưng đủa lại. Có người còn nghi ngờ, đang ngon miệng, tại sao lại là đồ mặn, thật hay giả đây? Cứ hỏi người đầu bếp thì biết ngay. Hỏi ra họ cho biết quả thật đó là đồ mặn. Bấy giờ, có người liền ứng khẩu ngâm hai câu thơ trêu đùa cho vui:

“Thôi rồi một kiếp đời hoa

Lỡ ăn một miếng ngon đà có sao!”

Thế là, sau đó, họ bưng ra toàn là đồ chay dã chiến, không món nào ăn được cả. Bởi vì họ chuẩn bị là chuẩn bị đồ mặn, bây giờ vỡ lẽ ra là cả đoàn ăn chay, thì thử hỏi họ chạy đâu cho ra mà có đồ ăn chay liền ngay được. Thế là họ quơ trong tủ lạnh có món gì không phải đồ mặn thì họ mang ra. Ăn cái kiểu nầy, thà nhịn đói còn tốt hơn. Cuối cùng, có người bảo họ, thôi cho mỗi người một gói mì cũng được. Mì gói họ cũng đâu có sẵn. Họ phải chạy đi tiệm kiếm mua. Trong khi đó, một số người vừa mệt lại vừa đói phải ra xe ngồi đợi. Còn lại những người khác, sau khi nhà hàng dọn dẹp hết đồ mặn rồi, thì mọi người chỉ biết nhìn nhau ngó cười cho đỡ đói. Nhìn thấy cảnh nầy, tôi có làm bài thơ kỷ niệm.

Mì Gói

Mỗi người phân phát một bao mì

Chờ mãi trên xe chẳng chịu đi

Chẳng hiểu đồ chay sao chẳng book

Book toàn đồ mặn biết ăn chi!

Ngồi nhìn cảnh ấy ôi! nghe đói

Uể oải nhìn nhau hưởng được gì?

Vẫn biết trên đời ai chẳng lỗi

Mong rằng khi book nhớ tư duy

Trở lại vấn đề ở Kê Túc Sơn, sau khi dùng cơm xong, những người nầy lần lượt ra xe. Khi ra đến xe, tôi thấy đã có một số người ngồi sẵn trên xe. Lúc đó, là đúng sáu giờ chiều. Không bao lâu, mọi người đều có mặt và lên xe đầy đủ. Nhưng khổ nổi là hai chú tài xế không có mặt. Thế là mọi người phải ngồi chờ. Mãi cho đến 6giờ 30, hai chú tài xế mới đến và rồi chú tài xế bên chiếc xe chúng tôi, đề máy xe rồi chạy đến chỗ bôm bánh xe để bôm. Cứ cà rịch cà tang, cho đến khi xe bắt đầu thực thụ lăn bánh để trở lại Đại Lý, lúc đó là đúng 7giờ tối.

Trước khi đến khách sạn Phượng Hoàng Ôn Tuyền ở Đại Lý, đoàn ghé lại nhà hàng ăn cơm tối. Đến nơi, mọi người để hành lý lớn ở trên xe buýt, chỉ xách những hành lý xách tay mà thôi. Sau khi nhận chìa khóa, mới biết là xe nhỏ chỡ mọi người đến những tòa nhà khác để ngủ. Chắc chắn đêm nay mọi người sẽ ngủ ngon giấc, vì suốt cả ngày đi quá mệt mỏi.