Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 5/7

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Thiền › Thiền Bắc truyền

Chỉ Không Biết

Dịch giả
TK Giác Nguyên dịch
Thông tin
Nguồn: Pháp Thí Hội — ebook EPUB (Đợt 20, 14/10/2026)

06.NHỮNG CÁCH THỨC TU THIỀN

NĂNG LỰC NGỒI THIỀN LÀ GÌ ?

Toronto, Canada

Ngày 29 tháng 1 năm 1977

Kính bạch thiền sư,

Con nhớ thầy rất nhiều và ước mong con không sống quá cách xa thầy. Mỗi ngày con và Lawlor cùng nhau ngồi thiền và lạy Phật 108 lần. Nhưng thường khi con đang lạy hoặc ngồi, con suy nghĩ: Con muốn làm những gì cho bữa ăn tối ? Nên mặc những loại y phục gì khi làm việc? Con biết rằng suy nghĩ thì không tốt. Nhưng cứ nghĩ tưởng mọi thứ !

Thầy dạy:-" Buông tất cả xuống hết. Chỉ đi thẳng". Như vậy có phải là không có một sự cân bằng về sự tu tập hay sao? Theo con thì cần nên làm việc nhiều hơn ngồi Thiền. Thầy nói về năng lực của ngồi Thiền, tác dụng thế nào? Tôi là gì? Con tự hỏi những điều này thường xuyên trong mỗi lúc, nhưng lại có quá nhiều suy nghĩ hiện ra. Con hy vọng thầy khỏe, và xin kính gởi đến thầy tất cả lòng yêu thương của con.

Sherry

Ngày 22 tháng 02, 1977

Thân gởi Sherry,

Con có khỏe không? Cảm ơn con đã biên thư cho thầy. Con nói, con và Lawlor thực hành Thiền với nhau hàng ngày, thật là tuyệt !

Suy nghĩ nhiều, suy nghĩ ít hoặc không suy nghĩ, nó không thành vấn đề. Con nói, "Suy nghĩ là không tốt”. Đây là không tốt. Đây là con đang bị dính mắc với suy nghĩ của con. Chỉ có cố gắng, cố gắng, cố gắng, và suy nghĩ của con sẽ dứt bặt. Lúc lễ lạy cũng vậy, chỉ lễ lạy; lúc ngồi, chỉ ngồi; lúc tụng kinh, chỉ tụng. Điều này có thể làm. Nếu con tiếp tục tu tập, mọi việc sẽ diễn biến tốt đẹp.

Trong thư, con hỏi thầy về sự cân bằng trong tu tập và về năng lực ngồi thiền. Nếu con bị dính mắc vào một cái gì đó, tâm và thân của con sẽ bị mất cân đối. Còn như con không tạo tác bất cứ điều gì, tâm và thân của con trở thành một. Do đó chúng sẽ được hoàn toàn cân bằng, và mọi thứ sẽ được tròn đủ và trong sáng.

Ngồi vững chãi có nghĩa là không kiểm tra tâm con và những cảm giác. Vào lúc mọi người có nhiều suy nghĩ, và nhiều cảm giác trong khi tập trung ngồi thiền. Thật đúng như vậy. Đừng lo lắng. Nhưng nhiều người tự kiểm tra. "Tôi không tốt. người khác nghĩ gì về tôi? Tôi luôn luôn suy nghĩ. Làm thế nào tôi có thể cắt đứt tất cả mọi suy nghĩ ? Làm thế nào để bạn chỉ đi thẳng? Làm thế nào để bạn buông tất cả xuống" Đây là dính mắc với suy nghĩ. Suy nghĩ chính nó không phải là xấu hay tốt. Chỉ cần không được dính mắc với suy nghĩ. Đừng lo lắng về mọi thứ. Suy nghĩ thì suy nghĩ, cảm giác thì cảm giác. Không xúc tác. Chỉ đi thẳng- không biết. Đó là ngồi vững chãi.

Khi con ngồi vững chãi, tâm con sẽ được sáng suốt từng giây phút và như thế con giữ vị trí đúng. Khi con lái xe, chỉ lái xe. Khi đến đèn đỏ, thì dừng. Đèn xanh, thì chạy. Đó là tình huống chính xác, chỉ-nhưthế. (Just-like-this)

Thầy hiểu tâm con. Tâm con thường xuyên kiểm tra tâm con. Nhưng nếu con thực hành và cố gắng mỗi ngày, sự kiểm tra tâm con sẽ dừng nghỉ, và con có thể giữ tâm chỉ -như- thế. Sau đó, khi con nhìn lên bầu trời, chỉ màu xanh dương; khi con nhìn vào bụi cây, chỉ màu xanh lá. Tâm con vẫn hiện tiền, có thể giúp đỡ mọi người. Thầy hy vọng con chỉ đi thẳng- không biết, giữ tâm trong sáng như hư không, sớm được tỏ ngộ, và hóa độ tất cả chúng sinh khỏi đau khổ.

Thầy, S.S.

VÀO LÚC NGỒI, CHỈ NGỒI

Milwaukee, Wisconsin

Ngày 15 tháng 3 năm 1977

Kính bạch Thiền sư,

Con là một trong những môn sinh tham dự khóa tu thiền ở Chicago khoảng vài tháng trước. Một tuần sau đó, khi con trở về nhà duy trì sự tu tập trở nên khó khăn hơn. Con luôn luôn tự biết, ở trong chúng, con là loại Thiền sinh sơ đẳng, có nhu cầu cần được hỗ trợ, hoặc ít ra là cũng thường quan hệ với một vị Giáo thọ hướng dẫn để củng cố và trợ lực cho sự thực hành của con. Xin sư phụ có thể giải đáp một số thắc mắc nhằm giúp thêm phần tu tập cho con.

Trước tiên, con phải cho sư phụ biết con là một người mới bắt đầu tu Thiền. Sư phụ đã dạy con khi ngồi hít vào đếm ba "tâm sáng suốt"…, và thở ra đếm bảy "Không biết"...

Con có những câu hỏi: Con nên làm gì nếu con đang gặp phải khó khăn trong việc tập trung của con tại đơn điền, trung tâm năng lượng trong vùng bụng (hara)? Thay vì chỉ ngồi, con nghĩ,” Ta nên làm những gì?“ Và dĩ nhiên con không phải ngồi. Tại cuộc thỉnh vấn cuối cùng con đã tham dự trong khóa tu Dõng mãnh Tinh tấn tại Chicago.

Sư phụ đã cho con một Công án: "Trên Cây của Hương Nghiêm." Đáp án của con là "Hãy để anh ta xuống từ thân cây!" Khi con ngồi, con thở theo cách đếm ba và bảy, hay là con tập trung vào Công Án?

Thưa sư phụ, có điều gì đó liên quan đến con một cách sâu sắc. Con cảm thấy rất tự do, nhưng con sợ rằng cảm giác áp đảo của Tự do này trong một tình huống nào đó có thể hạn chế con. Con bị dính mắc được Tự do và con cũng nhận ra cảm giác tự do này rất triệt để, nó không thực sự là cơ bản cho bất kỳ loại hình phát triển tâm linh nào.

Có phải sự thật là không có hành vi "đúng" hoặc "sai" chăng? Nếu đây là phương cách để đạt đến không có vấn đề gì. Vậy khi con đi ra ngoài và mang tội giết người, hoặc trở thành một tên trộm. Nếu con tự do tự tại, con không dính mắc bất cứ điều gì, điều đó không quan trọng đến hành động con gây ra, tha hồ con muốn làm gì thì làm. Như vậy, con sợ rơi vào một số ảo tưởng hay bệnh Thiền. Thầy có thể chỉ thẳng cho con đích thực của sự Tự do tự tại không?

Con xin đưa ra thêm một thí dụ. Có một người đi ra ngoài gây tổn thương cho nhiều người, làm cách nào để ngăn chặn người này? Nếu tổn thương được tạo ra bởi tâm suy nghĩ, chứ không có bất kỳ tổn thương nào thực sự. Do vậy nó không quan trọng những gì người này gây ra cho người khác. Như thế thì nó thực sự cũng không quan trọng gì khi con được rèn luyện trong sự tu Thiền. Tình huống và sự rèn luyện đó có làm cho con dính mắc vào việc ngồi Thiền hay chăng?

Con hết sức biết ơn thầy về việc thầy ghé lại Chicago và ban bố Trí tuệ của thầy cho chúng con. Xin được cung đón thầy thêm lần nữa, để mong thầy tiếp tục khai thị.

Cảm ơn

Dusanka

Ngày 01 tháng 04, 1977

Thân gởi Dusanka,

Cảm ơn con về lá thư con đã gởi cho thầy.

Con có khỏe không? Con nói rất khó để tu tập chính mình. Ngoài ra, con nói con là một Thiền sinh cấp thấp. Thầy hỏi con, Con là gì? Con từ đâu đến? Tên con là gì? Con bao nhiêu tuổi? Con đã hiểu mười nghìn câu hỏi trở về một câu hỏi, "Ta là gì?" Không biết! Thế nào là không-biết? Hãy nói cho thầy nghe! Rất đơn giản.

Không tạo ra bất cứ điều gì. Chỉ đi thẳng-không biết. Được không?

Kế đến, lúc ngồi thiền, chỉ ngồi. Không tạo tâm con, không tạo năng lượng, không tạo công-án, không tạo tác bất cứ thứ gì. Hít vào đếm ba, "Tâm trong sáng, tâm trong sáng, tâm trong sáng". Sau đó thở ra đếm bảy "không-biết, không biết, "…

Trong đáp án của con “Trên Cây của Hương Nghiêm”, nếu con mở miệng, tan thây mất mạng rồi. Không nên giữ công án trong đầu của con. Con chỉ đi thẳng, không biết. Điều này rất quan trọng. Nó giống như khi một bà mẹ gởi con trai của mình lên đường ra mặt trận. Mặc dù bà ta vẫn làm việc, ăn uống, nói chuyện cùng bạn bè, và xem Ti-vi. Bà ta luôn giữ trong tâm câu hỏi "Khi nào con tôi sẽ trở về nhà ?" Giữ tâm không-biết cũng giống như vậy. Vì vậy, con chỉ đi thẳng-không biết trong cuộc sống hằng ngày của con, chứ không phải chỉ khi con đang ngồi thiền. Cho đến khi vào thời điểm chín muồi để trả lời Công án, một đáp án đúng sẽ xuất hiện.

Con viết về Tự do. Con quá nhầm lẫn về Tự do. Đây chỉ là suy nghĩ Tự do. Con phải đạt được Tự do tự tại. Ý nghĩ của con về tự do không có phương hướng. Tại sao con muốn tự do? Mục đích của tự do là gì? Hãy để tâm con đi bất kỳ nơi nào mà không cảm thấy chướng ngại cho con và mọi người, tức thì con sẽ hiểu đúng tự do tự tại. Nếu con hoàn toàn đạt đến tự do tự tại, không sanh, không tử. Tức là tâm trong sáng như hư không.

Như vậy, làm thế nào để con đạt được điều này? Và làm thế nào để con sử dụng Tự do? Con nói về một người nào đó phạm tội giết người, hoặc gây tổn thương người khác chỉ vì tâm suy nghĩ chứ không phải thực sự. Thầy bảo con, không nên tạo ra Cái Tôi- của Tôi- thuộc về Tôi. Mục đích cuộc sống của con là gì? Con nói "Tôi", "Tôi", "Tôi" "Tôi”, "Tôi”. Những loại Tôi này là gì ? Con phải chặt đứt cái Tôi này đi. Quét sạch mọi vọng tưởng, hý luận, tức thì sẽ không có Tôi. Khi không có Tôi, tâm con được trong sáng như hư không. Và như thế con được Tự do tự tại ! Nếu con thực sự được tự do tự tại, con sẽ nhận ra tất cả mọi thứ. Giữ tâm trong sáng như hư không từng giây phút, có nghĩa là tâm con giống như một tấm gương trong suốt. Khi đỏ đến, hiện đỏ; Trắng đến, hiện trắng.

Thế thì làm cách nào để con sử dụng Tự do từ cuộc sanh tử trong đời sống hằng ngày của con? Tâm trong sáng như hư không là tâm Bồ Tát. Nếu ai đó buồn, con làm cho họ bớt buồn, nếu ai đó hạnh phúc, con hạnh phúc. Tức thì không có bên trong, không có bên ngoài; Trong ngoài trở thành Một. Sau đó, tốt và xấu tự chúng biến mất, và con phải sử dụng mọi khả năng phương tiện để giúp đỡ người khác. Đây là Đại Từ bi, Đại Bồ tát đạo.

Thầy hy vọng con luôn luôn giữ Không-biết, tỏ ngộ, và thực sự tự do tự tại, cứu độ tất cả chúng sanh đau khổ.

Thầy, S.S.

THẤT TÂM, NHẤT TÂM, MINH TÂM

Forest Knolls, California

Ngày 28 tháng 7 năm 1977

Đại Thiền sư kính mến,

Con xin chào, Ngài khỏe không? Con có đến dự buổi giảng thuyết về Phật pháp, mà Ngài đã ban cho tại Trung tâm Thiền Không Môn Berkeley, trong chuyến thăm vừa qua của Ngài. Con nghĩ rằng lúc đó con sẽ tọa thiền ba ngày trong khóa tu Dõng Mãnh Tinh Tấn trước khi Ngài đến miền Tây trong thời gian tới. Nhưng con bận công việc phải làm vào cuối tuần đó, vì vậy con quyết định cố gắng chỉ dự những khóa lễ tụng kinh thay vì ngồi thiền.

Con hiểu rằng con ngồi và giữ tâm Không-biết con có thể trải nghiệm một cái nhìn thực tại thật rõ ràng về các pháp. Nhưng con không thấy điều đó xẫy ra khi tụng kinh trong thời gian lâu dài. Con cho đó là điểm thiếu sót, vì vậy con mong Ngài có thể nói sơ qua việc trì niệm khi tụng kinh để con biết nên cố gắng cách nào.

Xin cám ơn Ngài dành cho con thời gian. Con mong được gặp Ngài vào tháng Chín.

Thương kính Bonnie

Ngày 10 Tháng Tám 1977

Bonnie thân mến,

Cảm ơn lá thư con đã gởi. Con khỏe không?

Con đã đến Trung tâm Thiền Không Môn và con quyết định cố gắng tham dự khóa tu Kido vào tháng tới. Thật tuyệt, tụng kinh là cách thực hành rất tốt. Trong khóa lễ chúng ta sẽ niệm" Quán Thế Âm Bồ Tát, Quán Thế Âm Bồ Tát", mười giờ một ngày, trong ba ngày như vậy. Lần đầu tiên con thử tụng kinh, con sẽ không hiểu làm thế nào sử dụng việc tụng kinh để giữ tâm sáng suốt. Một cái gì đó miệng của con là Quán Thế Âm Bồ Tát, nhưng tâm con thì ở nhà, ở San Francisco, hoặc ở New York. Nhưng sau đó, con suy nghĩ: "Không tốt, hãy trở lại" và con quay về “Tâm thực tại” chỉ tụng kinh.

Trong môn học Duy Thức của Phật giáo có dạy về tám thức (cái biết). Sáu thức đầu tiên có liên quan đến giác quan của con là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân,và ý. Tụng vang những lời Quán Thế Âm Bồ Tát là hành động của thức thứ sáu (Ý thức). Tâm con tưởng đến San Francisco hay New York hoặc vào tuần trước con đã làm gì là hành động của thức thứ tám (A lại da thức). “Hãy quay về !” Sự nhắc nhở quay về thực tại tức là hành động của thức thứ bảy (Mạt na thức).

Thức thứ sáu là cái biết của Ý điều khiển thân con. Thức thứ bảy là cái biết phân biệt đối xử của con: "Tôi như thế này, tôi không thích như vậy". Hoặc, "Hãy làm điều này, đừng làm điều đó". Còn Thức thứ tám là cái biết ghi lại cất giữ, là bộ nhớ của con, cũng gọi là Thức kho tàng. Nếu ý thức của con muốn giữ Nhất tâm, thì thức thứ bảy nói với thức thứ tám: "Hãy quay về!" tức là giữ Tâm Hiện Tiền. Nhưng nếu ba thức này hành động độc lập riêng lẻ thì việc con tụng kinh, ngồi thiền, lạy Phật… đều không chính xác, đây là mất tâm cũng gọi là -Thất Tâm.

Khi con tiếp tục thực hành với việc tụng kinh, tức là con trải nghiệm chuyên tụng kinh (Nhất tâm).

Con không nghe âm thanh bên ngoài, con chỉ đi vào âm thanh trong con – Con và âm thanh trở thành Một.

Chỉ có "Quán Thế Âm Bồ Tát! Quán Thế Âm Bồ Tát! Quán Thế Âm Bồ Tát!". Đây là Chánh định Quán Thế Âm Bồ Tát -Nhất Tâm.

Tâm Kinh nói, " Bồ tát Quán Tự Tại nhận thức rằng tất cả năm uẩn (skandhas) đều Không".

Điều này có nghĩa là năm hợp thể: Sắc (hình thể), Thụ (cảm giác), Tưởng (tri giác), Hành (động lực), Thức (nhận thức) tất cả đều không có tự tánh. Khi sự nhận thức tất cả của con rỗng không, thì Ý thức, Mạt na thức, và Hàm tàng thức hoàn toàn rỗng không. Nếu con giữ được tâm này, tức thì mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý của con đều rỗng không. Tâm Kinh Bát Nhã nói:

"Không có mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý. Không có lĩnh vực nhận thức của mắt, và …... cho đến không có đối tượng nhận thức của ý".

Do vậy, tâm con là “tâm không”. Không tức là không dính mắc bất cứ thứ gì, không có cảm giác, không có Phật, không có Chúa, không có gì cả.

Vì vậy, tâm con trong sáng như hư không, con có thể nghe tiếng nói của con, nghe mọi âm thanh rất rõ ràng. Con cảm nhận được tất cả âm thanh như chúng hiện hữu. Đây là tâm sáng suốt – Minh Tâm.

Nhất tâm là Tâm bất động, rỗng không; Minh Tâm là Tâm đang sử dụng tỉ mỉ từng niệm niệm. Nhất tâm như nhấn nút "rõ ràng" trên máy tính để trở về zero; Tâm rõ ràng như sử dụng máy tính: 1 +2 = 3.

Quán Thế Âm Bồ Tát rất quan trọng. Quán có nghĩa là nhận thức, quán sát; Thế là cõi đời, thế giới, vũ trụ; Âm là âm thanh; Bồ Tát có nghĩa là Giác hữu tình (tỉnh thức chúng sanh). Con phải cảm nhận được âm thanh giữa cõi đời, âm thanh của vũ trụ, phải cảm nhận được âm thanh từ tiếng nói tận đáy lòng qua nếp nhìn, nếp nghĩ của con. Đây là tâm sáng suốt - Minh tâm.

Vậy thầy hỏi con: Âm thanh cõi đời, âm thanh vũ trụ và âm thanh của con giống nhau hay khác nhau? Ngay lúc đó, âm thanh tức không âm thanh: Sắc tức không. Không tức sắc.

Nhưng khi không có âm thanh, không có Tôi, không có Phật, không có Chúa, như vậy không có sắc, không có không, không có gì tất cả. Nếu không có gì tất cả, tức thì tâm của con rõ ràng. Chân tánh của con luôn luôn sáng suốt. Giống như tấm gương trong sạch không vết bụi nhơ.

Sau đó, Sắc tức Sắc, Không tức Không. Vì vậy, sắc là sắc, thanh là thanh. Khi con nhìn lên bầu trời, chỉ màu xanh dương; khi con nhìn cây cỏ, chỉ có màu xanh cây cỏ; khi con hành lễ, con lóng nghe, chỉ có tiếng mõ, tiếng chuông, tiếng trống, tiếng tụng kinh…

Vì vậy, trong mỗi thời khóa tụng niệm, Thầy hy vọng con chỉ đi thẳng- Quán Thế Âm Bồ Tát. Nhận ra âm thanh cõi đời, âm thanh vũ trụ, âm thanh tự đáy lòng mình. Đây là Chân tánh của con. Cố gắng, cố gắng, cố gắng cho mười ngàn năm không nghỉ. Sau đó, con có thể nghe mọi thứ rõ ràng, cảm nhận mọi thứ rõ ràng, và sử dụng tâm Quan Thế Âm Bồ Tát này để trở thành một Đại Bồ Tát đi hóa độ tất cả chúng sinh khỏi khổ đau.

Thầy, S.S.

THỰC HÀNH CĂN BẢN

Allston, Massachusetts

Ngày 14 tháng chín 1977

Kính bạch Thiền sư,

Thầy có khỏe không? Con hy vọng mọi sự tốt đẹp đến với thầy, ngay cả khi thầy đang làm việc vất vả. Tất cả mọi người ở Trung tâm Thiền Cambridge thành kính gởi lời chào thầy và toàn thể Tăng thân bên bờ biển phía Tây (Hoa Kỳ) của chúng ta.

Con xin thưa vài điều. Mùa hè năm nay, con đã kính tin Tam bảo và quy y trở thành Phật tử một trăm phần trăm, vì vậy con rất hạnh phúc. Trước đây, đã có rất nhiều cuộc xung đột trong tâm con về việc liệu có nên hoặc không nên thực hiện điều này. Nhưng mùa hè này, rất nhiều nghiệp xấu biến mất. Đây là cuộc chiến đấu chấm dứt, do đó, việc tu tập có thể hanh thông. Ngoài ra, con đã bỏ hút thuốc lá, một điều mà con nghĩ rằng sẽ không bao giờ có thể thực hiện được trong một triệu năm. Vậy mà bây giờ cái gì đã làm cho con thay đổi như vậy?

Thầy có nhớ hai năm trước, khi vọng tâm con dấy khởi, nhiều nghiệp xấu xuất hiện, buộc con phải rời khỏi Trung tâm Thiền và chấm dứt sự tu tập không? Sau đó, Thầy đã cho con câu thần chú:

Gate, gate. Paragate. Parasamgate, Bodhi, svaha! (Yết đế, yết đế. Ba la yết đế. Ba la tăng yết đế, Bồ đề, tát bà ha.)

Sau đó ba tháng, con đã quay trở lại Trung tâm Thiền tiếp tục tu tập. Thầy nói: "Tốt lắm! Tâm của con đã chuyển hóa và mạnh mẽ hơn rồi, vậy bây giờ con phải thở vào, 'Tâm sáng suốt', và thở ra, 'Không biết'. Con đã thực hành một thời gian, nhưng con cảm thấy không lấy gì thích thú. Thế rồi, vào đầu mùa hè, nghiệp xấu cũ của con lại tái diễn, "Ta ghét Thiền, ta không muốn tu tập". Vì vậy, con lại bắt đầu trì tụng thần chú. Và một lần nữa, nghiệp xấu này biến mất.

Bây giờ, thực sự con không hiểu về những câu thần chú. Nhưng hầu hết con cảm nhận được nhiều năng lượng từ khi con bắt đầu đóng chặt vọng tưởng của con. Câu thần chú này được tập trung lần nữa. Vậy nó có được hành trì trong mọi lúc, ngay cả khi tâm con mạnh mẽ chứ ? Một số người nói rằng cách sử dụng thần chú là lối tu hạ cấp.

Điều này có đúng không? Xin thầy vui lòng cho con biết về cách sử dụng một câu thần chú. Cảm ơn thầy đã chỉ dạy cho con về Chân lý của đạo Phật.

Thương kính

Dyan

Ngày 21 tháng 9, 1977

Thân gởi Dyan,

Cảm ơn con đã biên thư cho thầy. Dạo này con khỏe không?

Tăng thân bên Bờ Tây (Hoa Kỳ) cũng xin gởi lời chào tất cả Tăng thân tại Trung tâm Thiền Cambridge. Con nói rằng con đã kính tin Tam bảo và quy y trở thành Phật tử một trăm phần trăm. Thầy hoan hỷ với lòng nhiệt thành đó! Và chúc mừng sự tu tập của con trở nên vững chãi. Con cũng nói con bỏ hút thuốc lá, thật tuyệt vời ! Trong thư, con đã đề cập về Thần chú (Mantra) và Tâm Không -Biết (Don’t- Know Mind). Một số người cho rằng cách sử dụng Thần chú là lối tu hạ cấp. Như vậy là sai. Đó mới là cách suy nghĩ hạ cấp của họ.

Trong cuốn Thiền Tông Chỉ Nam (Compass of Zen), Thầy có nói, "Nếu không suy tưởng, tụng đọc Kinh điển, gia trì Thần chú, niệm danh hiệu Phật, và thực hành Thiền đều giống nhau. Trái lại, nếu bị dính mắc suy tưởng, dính mắc ngôn từ, tất cả mọi sự tu tập sẽ khác nhau ".

Khi chúng ta ăn, một số người sử dụng đũa, một số dùng nĩa, một số dùng muỗng, một số dùng tay bốc…Tất cả những cách sử dụng này đều không quan trọng, miễn sao họ nhận được một bụng no đầy.

Cũng thế, cho dù con sử dụng một câu Thần chú hay Công án Thiền đều không quan trọng. Điều quan trọng là cách con giữ Tâm hiện tại (Just-nowmind) trong từng giây phút. Nếu con hiểu điều này, Con luôn luôn giữ được Tâm đầy đủ (enough-mind).

Đó là Đại nguyện, không chỉ trong đời này, mà còn vô số cho kiếp về sau để cứu độ cho bao người khác.

Con đã có câu thần chú: Gate, Gate, Paragate ! Parasamgate! Bodhi Svaha! (Vượt qua, Vượt qua, Cố gắng vượt qua! Hãy vượt qua bờ bên kia! Tỉnh thức, an vui!) Như vậy con có nhiều Thiện nghiệp với Thần chú này, hãy sử dụng thiện nghiệp này cho tất cả chúng sinh. Không kiểm tra tâm con; không kiểm tra cảm giác của con; không kiểm tra tâm của người khác. Chỉ đi thẳng-không biết cùng với câu Thần chú của con. Nó không sao cả.

Nhiều người muốn leo đến đỉnh núi. Một người bắt đầu leo lên cao từ phía Nam của núi, một người khác bắt đầu từ phía Bắc, một người khác từ phía Tây, và một từ phía Đông. Họ chỉ đi thẳng và đến đỉnh núi, nhưng người ở phía Nam cho là theo hướng đi của người phía Bắc là sai. Như vậy, mỗi cách suy nghĩ về người khác là sai. Điều này không tốt. Không nên kiểm tra phương hướng của người khác. Tất cả đều đến ở điểm cứu cánh là Đỉnh núi, đó mới là quan trọng nhất.

Có một điểm thiết yếu về thực hành thần chú mà con cần phải thấu hiểu. Với thần chú, đạt được nhất tâm và chánh định (Samadhi) rất dễ dàng. Nhưng nếu con dính mắc vào câu Thần chú, con không thể tìm thấy Chánh Đạo của con, Thần chú tự thân không có định hướng.

Tuy nhiên, con luôn luôn tự hỏi, "Ai đang thực hành thần chú?" Nghĩa là đang có một định hướng. Có một định hướng nghĩa là khởi Nghi tình (câu hỏi) và để cho nhận thức của con trở nên quán triệt, sáng suốt, rõ ràng. Sau đó, con có thể cảm nhận được tình huống chính xác của con.

Vì vậy, chỉ có Thần chú là Nhất tâm, nhưng nếu con giữ Đại nghi và Thần chú, đó là Minh tâm. Tâm Chỉ Đi Thẳng - Không Biết rõ suốt như hư không. Không có chủ thể, không có đối tượng, không bên trong, không bên ngoài. Khi con đang làm gì, con hãy chú tâm làm điều đó. Nếu con không khởi tưởng, mới đích thực là Thần chú và đích thực Tâm Không Biết. Khi đó, con mèo nói gì? Con chó nói gì? Con đều hiểu được.

Thầy hy vọng con chỉ Đi thẳng- Không biết với câu Thần chú của con, sớm thành một vị Bồ Tát vĩ đại, hoàn tất việc lớn Sanh Tử, đạt được tỏ ngộ, và cứu độ tất cả chúng sinh khỏi khổ đau.

Thầy,

S.S.

QUAN HỆ THƯ TÍN VỚI DIANA

Berkeley, California

Ngày 29 tháng 7 năm 1976

Kính bạch Đại Thiền sư,

Con cố gắng hết sức khó khăn để giữ Quan Thế Âm Bồ Tát trong tâm trí của con, vì hơn bao giờ hết, con muốn tìm mọi cách thực hành hạnh Bồ tát.

Con đã khởi sự viết nhiều lá thư cho thầy trong tuần qua, nhưng con đã vứt bỏ chúng trong sọt rác. Những chữ nghĩa rác rưởi này chủ yếu là bày tỏ quan điểm và những trở ngại của con trong sự tu tập.

Tuy nhiên, kể từ khi những quan điểm và những trở ngại tiếp tục chuyển biến thay đổi, phải thừa nhận là có một phần quan trọng trong quá trình tu tập này. Nó đã làm cho con đối mặt với chán nản, bồn chồn, giận dữ, cả những sự phê phán của con, mà con không còn gắn bó với chúng nữa.

Con chắc rằng thầy đã thấu rõ được những người trãi nghiệm như vậy khi họ ngồi Thiền, hoặc niệm Quan Thế Âm Bồ Tát, hoặc bất cứ điều gì !

Con tìm được cuốn sách Rơi Tro Trên Thân Phật của thầy trong một cửa hàng hôm qua, và từ những chiếc lá rơi nhanh xuyên qua con trong thời điểm đó, nó trông thật tuyệt vời !

Con xin đặt một câu hỏi: Con đọc một chương về tiểu truyện của thầy, tại sao thầy lại phải cần thiết ép xác, tu khổ hạnh đối với cơ thể chúng ta để trở nên Giác ngộ? Con có thể chấp nhận sự đau khổ của chính mình trong cuộc sống, nhưng tại sao nó gây ra cho chúng ta?

Nam mô Quan Thế Âm Bồ Tát, và kính dâng thầy tình thương thật nhiều.

Diana

Ngày 10 tháng Tám, năm 1976

Diana thân mến,

Con khỏe không? Cảm ơn con đã gởi thư cho thầy. Con nói đang cố gắng để giữ Quan Thế Âm Bồ Tát trong tâm con mỗi ngày là điều rất khó.

Nếu con tụng chậm rãi, suy tưởng sẽ xuất hiện, còn như con tụng một cách nhanh chóng, suy tưởng sẽ không dấy khởi. Bằng cách này con có thể tạo ra thiện nghiệp mới. Sau đó, cho dù con đang ngồi thiền, nói chuyện, xem Ti vi, hoặc chơi đánh gôn, trong tâm con chỉ có Quan Thế Âm Bồ Tát, Quan Thế Âm Bồ Tát, Quan Thế Âm Bồ Tát.

Khi con thực hành theo cách Quan Thế Âm Bồ Tát đang ngồi này, hoặc đang nói chuyện, hoặc đang xem Ti-vi, hoặc đang chơi gôn. Chỉ không biết. Đây là thực hành chính xác.

Con nói rằng con đã phải đối mặt với chán nản, bồn chồn, giận dữ và phán xét của con. Điều này đã thay đổi cuộc sống của con. Con không còn gắn bó với chúng. Cuối cùng con nhận ra cuộc sống này chỉ là một giấc mơ. Vậy cuộc sống thật là gì ? Cuộc sống thật là vượt thời gian và không gian. Sau đó, không có sanh, không có tử. Con sẽ tỏ ngộ từ sanh tử và hoàn toàn tự do tự tại.

Con hỏi thầy tại sao phải tu khổ hạnh, chịu đau khổ. Vì khi thầy đi nhập thất trên núi, thầy còn rất trẻ và khỏe mạnh, tất nhiên thầy có nhiều ham muốn. Thỉnh thoảng thầy nỗi cơn tức giận, rất tức giận với người khác và toàn thế giới. Ngoài ra, đôi khi vô minh xuất hiện.

Thầy nhận ra ba nghiệp: Tham, sân, si dấy khởi, rồi hỏi chúng từ đâu đến? Chúng đến từ khí cụ căn thân của chúng ta. Nếu con hoàn toàn kiểm soát được thân con, thì sau đó con hoàn toàn có thể kiểm soát được tham, sân, si của con.

Tất cả chư Phật cũng đã cố gắng tu hành hết sức khổ nhọc khó khăn. Khi ba nghiệp: Tham, sân, si xuất hiện, tâm trí chúng ta trở thành u tối. Nếu chịu khó tu hành tinh tấn thì ba nghiệp này sẽ biến mất.

Sau kỳ nhập thất một trăm ngày trên núi Viên Giác, tâm thầy được sáng tỏ như hư không. Con phải cố gắng nhập thất một vài lần, sau đó con sẽ hiểu tại sao tu khổ hạnh là điều quan trọng, tùy bệnh mà dùng thuốc. Đây là một Công Án mới cho con:

THỤY NHAM GỌI ÔNG CHỦ

Thiền sư Thụy Nham Ngạn (Soeng Am Eon) mỗi ngày có thói quen tự gọi :

- Ông chủ ! Rồi tự đáp : “Dạ !” - Tỉnh táo nhé!

- Dạ!

- Đừng bao giờ để bị lường gạt nhé !

- Dạ, dạ!

Thụy Nham Ngạn sử dụng tiếng gọi để gọi Ông Chủ chính mình và tự trả lời, như vậy có hai tâm, hai ông chủ. Vậy cái nào là Ông Chủ đích thực?

Thầy hy vọng con luôn luôn đi thẳng, Không biết. Sớm tìm ra đáp án tốt nhất để ứng dụng bài tập ở nhà của con, được tỏ ngộ, và cứu tất cả chúng sanh thoát khỏi đau khổ.

Thầy, S.S.

Tái bút: Thầy gửi cho con một số hình ảnh và một băng từ Kido này.

Ngày18 tháng 8 năm 1976

Kính gởi Đại thiền sư,

Con trở về cuối thứ sáu, trải qua mười hai ngày

"ngồi tu khổ hạnh" tại một khóa tu thiền Minh Sát Tuệ (Vipassana) do Jack Korn hướng dẫn, và những người mà thầy quen biết.

Con nhận được bức thư của thầy và băng kinh tụng cùng những hình ảnh để chào đón con về nhà! Cảm ơn thầy rất nhiều.

Mặc dù con làm tất cả những gì để ngồi tu cho "tốt". Món quà thầy biếu để nghe thầy tụng kinh, cũng như tiếng chuông của thầy, con đã bỏ lỡ các thời khóa lễ lạy và tụng niệm.

Khóa tu này là lần đầu tiên trong những năm tháng mà con rời xa gia đình và cuộc sống thường nhật của mình. Rất lạ, chúng con sống thật đơn giản, tại một nơi hẻo lánh ở tận miền quê, không có điện. Tất cả mọi thứ như bị lùi chậm lại, không nói chuyện ồn, chỉ có một con gà mẹ và bầy gà con 11 đứa.

Mặt trăng tròn sáng, giòng suối khoáng nước nóng rất tốt cho việc chữa trị đau cơ khớp của chúng con, và sự giảng dạy tận tâm của Jack. Tuy nhiên, có một điều khó khăn nhất mà con đã từng đối mặt với nhiều vướng mắc.

Trong khi đó, con cố gắng để tìm ra câu trả lời cho nghi vấn mà con đã hỏi thầy: Lý do tại sao phải tu khổ hạnh là điều cần thiết để làm cho cơ thể chúng ta chịu nhiều đau khổ? Nó chỉ là một phần trong tất cả, như cái trục xe, các bánh xe, cần gì phải phá vỡ cho tâm trí được tồn tại?

Con cảm thấy nản lòng về việc này, không biết bao giờ xảy ra với con, nhưng con nghĩ con sợ hãi bản thân mình, khi con nhìn vào ngọn núi khổng lồ của bản ngã, thói quen của con, và làm sao cho cái "Tôi" của con nhỏ bớt. Con đang cố gắng từng giây phút như một cơ hội để đi tới cái “Tôi” rộng lớn ( Đại ngã). Lạy vẫn là cách dễ nhất cho con làm điều đó. Nó dễ hơn so với niệm Quan Thế Âm Bồ Tát .

Con bây giờ có thể lạy hằng ngàn lạy trong ba mươi đến bốn mươi phút, nhanh chóng như thầy nói, nhưng chung cuộc con ở trong trạng thái bị nhức đầu! Chỉ mỗi riêng mình!

Khi con chạy bộ tập thể dục vào buổi sáng, con thích theo nhịp niệm Quan Thế Âm Bồ Tát – điều đó giữ tâm con ở đây và bây giờ, suy nghĩ, không suy nghĩ. Ngoài ra, khi con đang lóng nghe khách hàng của con (con có thành lập một cơ sở tư nhân nhỏ để

chữa bệnh tâm lý), Quan Thế Âm Bồ Tát thường hiện trong tâm con và giúp con phải quan tâm đến mọi người và không chỉ bằng lời nói đối với họ.

Lời nói là một cách tồi tệ của sự giao tiếp, nhưng làm thế nào để mọi người có thể hiểu nhau mà không cần lời nói? Có phải đặc biệt là tại một khoảng cách?

Cả hai chúng con đều rất háo hức mong được một phần của những gì thầy đang làm, "để cứu tất cả chúng sinh khỏi đau khổ". Còn điều gì quan trọng khác nữa chăng thưa thầy?

Thương kính,

Diana

Ngày 25 tháng 8 năm 1976

Diana thân mến,

Cảm ơn con rất nhiều về lá thư con gởi cho thầy, Con khỏe không? Con nói con đã ngồi trong 12 ngày tu khổ hạnh. Thật tuyệt vời. Tu khổ hạnh cũng như làm khô sạch cái tâm. Người ta vận dụng tâm tưởng của họ mỗi ngày, nhưng họ không làm sạch được tâm của họ, do đó, tâm họ bị nhơ nhiễm. Tiếp theo nghiệp xấu xuất hiện và thậm chí còn khó khăn hơn để trở nên sáng suốt. Vì vậy, tu khổ hạnh rất quan trọng.

Con nói con đang thực hành với Jact. Jact là một vị Giáo thọ hướng dẫn rất tốt. Và con hiểu về việc tạo ra đau khổ cho cơ thể chúng ta:"Nó chỉ là…" Thật tuyệt !

Trực giác này xuất phát từ Minh tâm. Trực giác có nghĩa là không có chủ thể, không có đối tượng, trong và ngoài trở thành Một. Nếu con luôn luôn gìn giữ tâm này trong từng giây phút, con có thể hiểu ý tưởng đúng, quan hệ đúng và vị trí đúng của con.

Hầu hết mọi người đều có ý tưởng riêng, quan hệ riêng, và vị trí riêng của họ, nhưng nếu con giữ tâm trong sáng, ý tưởng của con, vị trí của con và quan hệ của con trở thành một hành động, con không thể tách rời chúng.

Khi con đang làm việc: chỉ làm việc, khi con trở về nhà: chỉ giữ tâm của một bà mẹ, khi nói chuyện với chồng: chỉ giữ tâm của người vợ, khi lái xe: chỉ lái, khi đi bộ: chỉ đi bộ, khi ăn: chỉ ăn. Hành động chính xác từng thời điểm là ý tưởng của con đúng, vị trí đúng, và quan hệ đúng. Không kiểm tra bất cứ điều gì. Chỉ đi thẳng- Quan Thế Âm Bồ Tát. Sau đó, con sẽ nhận được tất cả mọi thứ.

Con muốn cái Tôi nhỏ (Tiểu Ngã) biến mất để trở thành cái Tôi lớn (Đại Ngã). Đây chỉ là suy nghĩ của con: Buông nó xuống ! Ngoài ra khi con đang ngồi niệm Quan Thế Âm Bồ Tát, con bị vướng mắc vào Quan Thế Âm Bồ Tát, do đó, con bị nhức đầu. Khi con ra ngoài, chạy bộ xung quanh, và con cố gắng niệm Quan Thế Âm Bồ Tát, con không có nhức đầu. Không được dính chặt Quan Thế Âm Bồ Tát. Chỉ cố gắng. Sau đó, chẳng bao lâu con có thể sử dụng Quan Thế Âm Bồ Tát để giữ tâm sáng suốt.

Con cho rằng lời nói chữ nghĩa là một cách tồi tệ của sự giao tiếp. Nhưng chữ nghĩa lời nói rất quan trọng. Nếu con dính mắc vào chữ nghĩa lời nói, thì chúng sẽ kiểm soát lại tâm con. Vì vậy, con phải kiểm soát lời nói của con.

Điều này có nghĩa là chữ nghĩa và lời nói của con không cản trở Tự tánh của con. Nếu con đang suy nghĩ, con bị hạn chế bởi những lời nói của con. Đó là lý do tại sao thực hành Thiền. Nếu con không suy nghĩ, con có quyền tự do từ các lời nói của con và như vậy không có vấn đề gì cả.

Bài tập ở nhà của con như thế nào rồi? Con phải sớm tìm ra Ông Chủ và hãy nói cho thầy biết!

Thầy hy vọng con chỉ đi thẳng, không biết, tìm ra Ông Chủ thực sự của con, tỏ ngộ, và hóa độ tất cả chúng sinh khỏi đau khổ.

Thầy, S.S.

BIẾT BỆNH, CHO THUỐC

Vancouver, Canada

Ngày 08 tháng 08 năm 1977

Kính bạch Thiền sư,

Con cảm ơn thầy rất nhiều về việc Đại lễ Truyền Giới đặc biệt trong thời gian sắp tới. Cách đây một vài ngày, con đã được ăn trưa với một người bạn của con, người ấy hỏi con về thực hành Thiền, và con đã cố gắng diễn đạt một cách khó khăn để cho cô ấy nhìn thấy được đôi nét về Thiền.

Có lần con đã có sử dụng thuốc Ketamine trong nỗ lực một vài bước trải nghiệm Tâm linh, Điều này được tuôn chảy thành một luồng sáng của màu sắc dịu mát. Con đã hiểu những câu hỏi và đáp án, con đã nhận ra được Chân lý. Đó là nghịch lý kỳ lạ của dòng chảy mà con cố gắng giải thích và để tương ứng với Thiền. Vì những từ ngữ không trọn vẹn để giải thích mà không cần trải nghiệm.

Thầy đã bảo rằng đôi khi trong quá trình nhập thất có thể "nhìn thấu nghiệp của thầy". Khi thầy đã thấy rõ điều này, thầy có chận đứng dòng chảy của nghiệp, hoặc đơn giản giữ "tâm không biết" chứ ? Giống như hơi thở và tư duy trong thiền định, chúng ta quan sát sự suy nghĩ của chúng ta mà không sao chận đứng được chúng. Nó có giống với "sự nhìn thấy nghiệp” của thầy hay không?

Thầy nói trong Thiền định, "Chỉ đi thẳng, tâm sáng suốt, không biết", Rồi thầy nói: "Con phải cố gắng, cố gắng, cố gắng". Như vậy, có khác nào một số người cho rằng: "Bạn phải đầu hàng", và rồi hãy "cố gắng", cũng như người Bắc Mỹ và chủ nghĩa cá nhân, như giòng suối đang chảy ngược?

Xin cảm ơn thầy ban cho “tâm sáng suốt- không biết” của thầy tuyệt vời.

Matthew

Ngày 16 tháng 8, 1977

Matthew thân mến,

Cảm ơn con đã biên thư cho thầy, Con khỏe không? Con thích được tham dự buổi lễ truyền giới. Tốt lắm. Trong một đời trước, con đã từng gieo trồng thiện nghiệp, do đó, con đang nhận được kết quả trong đời này. Thầy nghĩ rằng con ít có nghiệp chướng. Con chỉ có nghiệp duyên Phật tử. Nghiệp này đặc biệt xoay chuyển từ nguyên nhân chính, các duyên phụ thuộc, hình thành kết quả, làm cho Tình yêu rộng lớn, lòng Từ bao la, và hành động của một vị Đại Bồ Tát. Thật là tuyệt!

Con nói rằng con đã có sử dụng thuốc Ketamine và nhận ra được Chân lý. Chỉ cần bây giờ, Con đang làm gì ? Nếu con đạt được Chân lý, từng giây phút con có thể thấy, con có thể nghe, tất cả các pháp là Như thật. Nếu con không thể đạt được Như thật, vậy thì những gì con nói sự thật không phải là sự thật. Đó là suy nghĩ của con thôi. Suy nghĩ của con chỉ là “sự thật-ảo ảnh”. Vì vậy, mỗi mỗi con phải cẩn thận!

Tâm Ketamine và tâm Thiền khác nhau. Tâm Ketamine là mất tâm; Tâm Thiền là tâm sáng suốt.

Mất tâm có nghĩa là đánh mất Tự tánh của con. Con không thể tìm thấy Chân tánh của con, nếu con nghĩ rằng, "màu sắc là sự thật". Suy tưởng của con làm cho "màu sắc là sự thật". Màu sắc đến từ đâu? Màu sắc không tồn tại. Trong sinh tử luân hồi của danh và sắc, một cái gì đó thay đổi và trở thành màu sắc. Màu sắc vốn rỗng không. Vì vậy, sự thật của con rỗng không. Nếu con bị dính mắc với màu sắc, tức thì con đánh mất Chân tánh của mình. Thầy gọi đó là: "Con chó đuổi theo cục xương"

Tâm trong sáng nghĩa là khi sắc đến là màu, sau đó sắc đi thì màu đi. Tâm sáng suốt nghĩa là thấu rõ Chân tánh của con. Nếu con không dính mắc sắc màu, sau đó con sẽ nhận ra Chân tánh của con. Dược chất Ma túy và ảo giác thôi miên chỉ giúp một số người có bệnh. Một số người dính mắc với danh và sắc, do đó, những loại thuốc đặc biệt này cho một kinh nghiệm của Không, và sau đó cắt đứt những dính mắc rất dễ dàng. Nhưng con không thể đạt được Như thật theo cách này. Để đạt được Như thật, con phải thực hành một cách đúng đắn. Nhiều người bị dính mắc với những cảm xúc mạnh để họ dùng thuốc nhiều hơn và trở nên nghiện. Điều này rất nguy hiểm.

Một vị Tổ sư nổi tiếng nói: "Người mắc bệnh ảo, sử dụng thiền ảo. Khi bệnh qua rồi, hãy ném đi thiền ảo. Sau đó, bạn sẽ trở lại với con người nguyên thủy (bản lai diện mục).” Nhiều người dính mắc đến danh và sắc. Đó là ảo-bệnh. Thuốc ảo là thôi miên, là Ketamine hoặc ma túy, hoặc cần sa. Nhưng nếu bệnh ảo của con qua khỏi, con phải vứt bỏ những loại thuốc này. Điều này rất cần thiết. Nếu con không vứt bỏ chúng, con sẽ nhận lấy thuốc chữa bệnh ảo, rất nguy hiểm. Nếu con bị dính mắc những loại thuốc này, con sẽ đánh mất Chân tánh của con.

Con hỏi về nghiệp lực con xuất hiện trong khóa tu thiền thất. Nghiệp lực con xuất hiện không chỉ trong thiền thất; nó cũng xuất hiện khi con dùng thuốc đặc biệt. Ngoài ra nếu con chịu khó tu tập, thì bất cứ lúc nào, bất cứ nơi nào, nghiệp lực của con cũng xuất hiện, nhưng đừng lo lắng về chúng. Chỉ đi thẳng, không liên lạc nghiệp lực của con. Vì vậy, thầy nói với con, sự hiểu biết về nghiệp lực của con có nghĩa là sự hiểu biết chỉ: không liên lạc.

Trên bước đường tu con phải nhận thức nghiệp lực của con. Khi con thực hành mạnh mẽ hơn, con sẽ cảm nhận rằng nghiệp của con được thực hiện bởi tư duy của con. Khi con cắt đứt tất cả mọi tư duy, con có thể thấy nghiệp ban đầu của con vốn không. Thầy gọi đạt đến chỗ này là Nguyên điểm. Sự Thấy này, có thể được phát triển cái tâm không dính mắc với bất cứ thứ gì. Có nghĩa là con không còn dính mắc với nghiệp của con, nghiệp của con không kiểm soát con. Do đó, con có thể nhìn thấy, con có thể nghe thấy: chỉ-như-vậy là sự thật.

Hơn nữa, con có thể sử dụng nghiệp lực của con rõ ràng và chính xác để cứu độ tất cả mọi người vơi bớt đau khổ. Vì vậy, nghiệp lực đến và đi, màu sắc đến và đi, không quan trọng. Chỉ đi thẳng, không tạo tác. Sau đó, nghiệp lực của con trở nên sáng tỏ, không ngăn ngại, và con có thể sử dụng nghiệp của mình để giúp đỡ mọi người.

Con nói cố gắng và đầu hàng. Nếu con dính mắc ngôn từ thì con không hiểu ý nghĩa của "cố gắng" và "đầu hàng". Một lần nữa thầy nói: chỉ đi thẳng, không biết. Đôi khi "cố gắng, cố gắng, cố gắng", đôi khi "không tạo tác", đôi khi “buông hết xuống", đôi khi “tin vào” chính mình. Đây là những lời giáo hóa. Những lời giáo hóa chỉ hiển thị phương cách, chúng vô nghĩa. Nhiều người mắc tật ngữ, do đó, những lời này là Y ngữ. Nếu con bị dính mắc bởi lời nói, con đã phạm sai lầm. Nếu con không dính mắc lời nói, sau đó cố gắng, thử thách, đầu hàng, đều buông xuống tất cả. Chỉ đi thẳng, giữ tâm sáng suốt thì tất cả như nhau. Nhưng nếu con nói giống nhau, thầy đánh con. Hoặc nói khác nhau, thầy cũng sẽ đánh con. Con có thể làm gì? Con hiểu rồi. Vậy thầy nói với con, chỉ đi thẳng, không biết. Cố gắng, cố gắng, cố gắng!

Con phải hoàn thành Công án. Đôi khi, con phải ăn tâm con, nghĩa là thành tựu đáp án mà thầy ban cho. Có Mười Cổng để thực hành Công án cơ bản. Nếu con vượt qua tất cả Mười Cổng, con có thể làm bất cứ điều gì không hề trở ngại. Nhưng nếu con chưa vượt qua được chúng, con phải luôn luôn dùng thuốc KHÔNG BIẾT. Thuốc này có thể tiêu hóa tất cả các nghiệp chướng, những bệnh chướng phức tạp và ngay cả triệu chứng nhức đầu của con. Sau đó, mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và ý của con sẽ trở nên sáng suốt như Phật. Như vậy con là Phật! Còn gì hơn nữa?

Thầy hy vọng con chỉ đi thẳng, không biết, sau đó vứt ngay Không-biết, sớm trở thành Tình yêu rộng lớn Không- biết, lòng Từ bi bao la Không-biết, và Đại Bồ tát Không- biết để cứu độ tất cả chúng sanh khỏi đau khổ.

Thầy, S.S.

07.TU TẬP CÔNG-ÁN

TIẾNG NỔ “BÙM !”

Đại Thiền sư kính mến,

Bạch Ngài khỏe không? Đối với bài tập ở nhà của con gần đây như sau: Một vị Tăng đã từng thưa với Thiền sư Triệu Châu: "Thưa thầy, con đã vào tu viện lâu rồi, xin thầy chỉ dạy Pháp yếu cho con". Triệu Châu hỏi:-"Ngươi đã ăn sáng chưa?"

Tăng đáp :-"Vâng, Con đã dùng rồi".

Triệu Châu bảo: -"Vậy thì rửa bát đi!" Nghe điều này, Tăng liền tỏ ngộ.

Thưa Ngài, vị Tăng đạt được điều gì ? Đây là đáp án của con: Bát của vị Tăng đó vẫn còn quá dơ, nếu vị ấy làm sạch nó rồi nên đi xin một bát cơm. Một vị Tăng không có bát chỉ ăn với đôi bàn tay của mình. Nếu vị Tăng không có tay thì làm sao?

Vì vậy, từ Providence xuống đây, con mong Ngài khảo nghiệm cho con bằng Thiền trượng lớn của Ngài. Xin cảm ơn về những lá thư của Ngài gởi tới.

Hãy thưởng thức một mùa Xuân tươi đẹp!

Thương kính,

Dale

Ngày 12 tháng 5 năm 1977 Thân gởi Dale,

Cảm ơn con đã biên thư cho thầy, Con và Linda khỏe không? Câu trả lời của con chỉ là chín mươi phần trăm, cũng tạm được. Nhưng con phải cho thầy một đáp án chính xác một trăm phần trăm. Nếu con có một quả pháo đại, và đường dây ngòi nổ đốt cháy chỉ chín mươi phần trăm, nó sẽ dừng lại và xì hơi nhanh chóng, quả pháo không thể nổ. Trái lại, dây ngòi nổ đốt cháy một trăm phần trăm, sau đó tiếng nổ BÙM !

Công án cũng như thế. Nếu con hoàn toàn nhận thức được với bất kỳ Công án nào một trăm phần trăm, tức thì tâm con sẽ bùng vỡ. Khi tâm con bùng vỡ tức không tâm, nó trong suốt như hư không. Mọi thứ đều rõ ràng như gương sáng: khi đỏ đến, hiện đỏ; trắng đến, hiện trắng. Vì vậy, khi đói chỉ ăn; khi mệt chỉ ngủ. Cứ Như Vậy. Nó rất đơn giản, không phức tạp. Đáp án của con rất phức tạp, vì vậy thầy đánh con ba mươi hèo. Thầy hỏi lại, "Vị Tăng đã đạt được điều gì?” Không cần thiết nhiều lời, để thấu được điều này, có một điểm, “Chính-như-vậy” (Just-like-this).

Thầy hy vọng một lần nữa, con chỉ Đi thẳng- Không biết, không tạo tác, không kiểm tra, hãy để tâm con bùng vỡ như tiếng pháo nổ: BÙM ! Sớm được tỏ ngộ và cứu độ chúng sanh khỏi khổ đau.

Thầy, S.S.

CHÓ SỦA WOW, WOW, TỐT HƠN THIỀN SƯ TRIỆU CHÂU

Los Angeles, California

Ngày 28 tháng 10 năm 1976

Kính gởi Đại Thiền sư,

Tôi muốn cảm ơn thầy đã đến Bờ Tây, Hoa Kỳ. Và những lời giáo hóa của thầy luôn luôn có giá trị thật nhiều. Khi thầy đến, tôi thường xuyên ôn lại những lời dạy cơ bản: buông xuống, tiến thẳng về phía trước, và chỉ-như-thế đó. Khi kết thúc hai tháng, tôi quay lại một lần nữa theo quan điểm này.

Lúc thầy ra đi, tôi trở về nơi Hòa thượng Kozan và ghé thăm các Giáo thọ khác và bỏ hẵn việc đọc sách, kể từ khi tham vấn mỗi người khác nhau làm nỗi bật sự hiểu biết đầy đủ với tất cả các Công án Thiền và Kinh điển. Có lúc sự nhầm lẫn phát sinh làm mất đi quan điểm cơ bản.

Nhưng ngay cả trước khi thầy trở lại từ Bờ Đông, sự nhầm lẫn bắt đầu lui dần, rồi khi thầy đến, nó càng biến mất nhiều hơn. Mỗi lần xảy ra như vậy, tôi có một cách giảng dạy mới mẻ đã được đả thông và buông bỏ. Sự đả thông và buông bỏ này cho phép tôi trở thành một giáo sư tốt hơn, để giảng dạy cho những mẫu người đến lớp của tôi tại Đại học UCLA, vì những sinh viên này thuộc các dạng nghiên cứu, tìm hiểu và bị thu hút vào những tìm hiểu "muốn biết" đó.

Tuy nhiên, tôi chỉ dạy về không biết, và sử dụng sự hiểu biết để kết thúc cái biết.

Khi thầy đến, nó giống như một bàn tay mở, thư giãn. Khi thầy đi, trở lại truyền thống tu Thiền giống như một bàn tay nắm chặt. Cái đóng này rồi mở ra, căng thẳng và thư giãn đều tốt cả.

Tôi hy vọng tất cả các trung tâm Thiền đều phát triển tốt đẹp. Nó rất quan trọng vì sự thông tuệ của thầy được lan truyền đến càng nhiều người càng tốt. Xin cảm ơn thầy.

Trân trọng,

Ed

Giáo sư Ed thân mến,

Bạn khỏe không? Cảm ơn bạn đã gởi thư cho tôi. Nội dung lá thư không tốt, không xấu, nhưng bạn không chịu lắng nghe tôi.

Tôi thường nói, "Đừng tạo tác bất cứ điều gì, sau đó bạn sẽ nhận được tất cả mọi thứ". Nhưng lúc nào bạn cũng tạo ra mọi thứ. Tại sao tạo cho tôi? Tại sao tạo cho Hòa thượng Kozan? Tại sao tạo cho những Giáo thọ khác? Tại sao tạo đọc sách? Nếu bạn không thực hiện bất cứ điều gì, sau đó bạn sẽ không bị cản trở bởi tôi, bởi Hòa thượng Kozan, bởi các Giáo thọ khác, hoặc bởi sách vỡ. Ngoài ra, bạn sẽ không bị mất những điểm cơ bản.

Tôi luôn luôn lo lắng về bạn. Bạn quá thông minh, bạn làm theo sự thông minh suy nghĩ của bạn. Bạn nói, "Tuy nhiên, tôi chỉ dạy về không biết, và sử dụng hiểu biết để kết thúc cái biết “. Ý nghĩa này là gì? Tôi đánh bạn ba mươi thiền trượng!

Không nên sử dụng ngôn ngữ chết. Bạn là một Thiền sinh! Bạn phải sử dụng ngôn ngữ sống. Ngôn ngữ chết luôn luôn đối lập với ngôn ngữ sống. Ngôn ngữ sống là ngôn ngữ Chính-Thật-Như-Vậy, ngôn ngữ Chính-Thật -Như-Vậy không chủ thể, không đối tượng, bên trong và bên ngoài trở thành Một.

Đây là lý do tại sao chúng tôi sử dụng đường lối thực hành Công án. Công án giống như lưỡi móc câu cá. Nếu tâm bạn không sáng suốt, các lưỡi câu có mồi sẽ thả vào trong hồ tâm của bạn, tất cả mọi suy nghĩ của bạn sẽ xuất hiện, bạn sẽ nuốt lưỡi câu này và bị dính mắc bởi suy nghĩ của bạn. Nếu bạn cắt đứt tất cả mọi suy nghĩ và chỉ đi thẳng-không biết, dù cho lưỡi câu có thả vào tâm sáng suốt, nó cũng ra khỏi tâm sáng suốt. Bạn sẽ nhận được tình huống chính xác trong Công án và không bị dính mắc vào lưỡi câu.

Một nhà sư có lần hỏi Thiền Sư Triệu Châu, "Con chó có Phật-tánh không?" Triệu Châu trả lời, "VÔ". Đây là câu nói quá dở ! Tại sao? Ý nghĩa của "VÔ” này là gì ? Nếu ý nghĩa VÔ là không có, thì chưa phải ? Điều này tạo ra sự đối lập; đối lập chỉ là tư duy. Nếu không có đối lập, tức nhiên không có ý nghĩa, cho nên nó không thật.

Thiền sư Triệu Châu sử dụng lời nói quá dở này để cung cấp cho môn sinh của mình một Câu hỏi lớn, một Nghi tình lớn. Đây là công việc của một Thiền sư. Triệu Châu là một Thiền sư vĩ đại, và lời nói quá dở của Ngài là một trong những Công án quan trọng để thực hành Thiền. Vì vậy, bạn chớ nên nuốt lưỡi câu của ngài Triệu Châu: Con chó có Phật-tánh không?

Bạn phải cắt đứt tất cả mọi suy nghĩ đối lập - Phật-tánh, không Phật-tánh, cái đánh, tiếng hét, tất cả trở thành Một. Vị trí chính xác của một con chó là gì? Nếu bạn vẫn không hiểu, bạn phải hỏi một con chó, được không? Con chó nói gì?

Tôi có đưa cho bạn một “Bữa ăn Tâm ”(Mind Meal) để bạn thực hành bài tập ở nhà. Công án “VÔ” của Thiền sư Triệu Châu là cánh cổng đầu tiên trong Mười Cổng. Bữa Ăn Tâm này nhằm thử nghiệm tâm của bạn: Bạn có bị mắc mồi không? Nếu bạn xét nghiệm Mười cổng, Mười Công án này, Tâm đói khát, Tâm tham muốn, Tâm không-đầy-đủ có xuất hiện không? Nếu có, bạn phải dùng Món ăn Tâm của bạn. Bạn hoàn toàn phải tiêu hóa sự hiểu biết của bạn. Sau đó có thể kết thúc Bữa ănTâm.

Như vậy, bạn có Tâm-đầy-đủ, không có Tâmtrở-ngại, tâm dính mắc, không có Tâm tôi- Của tôi – Cái thuộc tôi. Tâm-đầy-đủ không bị vướng mồi. Do đó, mọi thứ đều rõ ràng và bạn có thể cảm nhận bất kỳ tình huống nào trong cuộc sống. Và Công án sáng tỏ, để cứu độ tất cả chúng sanh.

Cho nên “VÔ !” của Thiền Sư Triệu Châu là đáp án cứu độ tất cả chúng sanh. Thiền sư Po De nói: "Nếu sáng đến, đập nát sáng. Tối đến, đập vỡ tối. Nếu Phật đến, đập chết Phật." Do đó, bạn phải đập nát tâm kiểm tra của bạn, đập vỡ ngôn ngữ chết của bạn. Sau đó, bạn có thể sử dụng ngôn ngữ sống và dùng xong Bữa Ăn Tâm của bạn.

Tôi hy vọng bạn chỉ đi-thẳng, không- biết, kết thúc Bữa Ăn Tâm của bạn, sớm tỏ ngộ, và cứu độ tất cả chúng sinh khỏi khổ đau.

Thiền Tăng, S.S.

Ối CHAO !

Thiền sư kính mến,

Tất cả các tượng Phật có đầy đủ đá. Tất cả các Tổ sư Thiền có đầy đủ gậy,

Thầy có thứ gì?

Ngây ngô.

Mu Jin

Ngày 25 tháng 01, năm 1979

Mu Jin thân mến,

Thầy cắt đứt lưỡi của con. Con có thể làm gì ?

Thầy, S.S .

Ý NGHĨA THỰC HÀNH CÔNG ÁN

London, Anh Quốc

Ngày 09 tháng 01 năm 1978

Kính gởi Đại thiền sư,

Chồng con Richard, và con rất mong được gặp thầy khi thầy đến đây vào mùa Xuân. Đó là thời điểm tốt đẹp đến với nước Anh. Bây giờ con đang cố gắng sắp xếp những cuộc họp mặt tốt cho thầy ở Oxford và Cambridge cũng như ở Thủ đô Luân đôn.

Trước khi thầy đến, con rất mong muốn khởi sự giao tiếp với thầy, để chúng ta không phải là người xa lạ và có thể làm sao quan hệ thật phải cách. Một trong những môn sinh của thầy là Giáo sư Stephen đã gợi ý rằng để khởi đầu, con nên làm một bài tham luận trình đến thầy, dựa trên Công-án do vị Sư phụ của thầy là Thiền tổ Cổ Phong đã cho: "Chuột ăn thức ăn mèo, nhưng cái bát mèo bị vỡ"3.

Phần đầu của đáp án mà thầy đưa ra cho Thiền tổ Cổ Phong, "trời xanh dương, cỏ xanh lục", có vẻ như để chỉ trạng thái của một người khi đã giải quyết một trong những thành tựu về “Tự tánh bất động” (Immovable True-Self) .

Điều này thực sự một khi con ở đâu thì toàn thể thế giới bên ngoài xuất hiện và không còn tạo thành các thực thể riêng biệt mạnh mẽ. Chúng ta nghĩ, chúng ta thấy, trong khi chính chúng ta không có thật.

Không có những rào cản ngăn chặn, cho dù tình huống nào, người ta có thể thích ứng với nó một cách tự do. Trong trạng thái này ai cũng nhìn nhận sự thật như là những lời tuyên bố, "Không có kiến thức tâm linh mà tôi phải tìm kiếm”, với những gì thuộc tâm thức có thể khám phá sự tồn tại, cũng giống như nó hiện hữu, đó là Niết Bàn, hoặc Sắc tức Không và Không tức Sắc?

Trạng thái này không có gì để hình thành kiến thức hiểu biết, bởi vì nó chỉ là trạng thái sống động tương thích. Trong khi thế giới hoàn toàn tịch diệt, vắng lặng trước đó, vì nó chỉ hiện hữu cho chính con sử dụng mà tự chính nó không có ý nghĩa gì cả. Bây giờ nó có ý nghĩa hoàn toàn, và tất cả các pháp cũng không kém phần quan trọng.

Trạng thái này xảy ra với con lần đầu tiên cách đây vài năm. Nó xuất hiện màu xanh dương, khi con chưa biết gì về Phật giáo, và nó kéo dài khoảng ba ngày rưỡi. Mặc dù nó sẽ kéo dài lâu hơn và con đã cảm thấy cô đơn khi nó đã mất đi. Đó là những gì đặt ra cho con phải tìm hiểu.

Mãi đến khi con tìm thấy nơi Phật giáo, và đặc biệt là Thiền, từ đó, nó thường trở lại một thời gian ngắn, nhưng hiện thời con ít lưu ý tới nó nữa. Hai hoặc ba năm sau, khi mà lần đầu tiên con được giới thiệu với ngài Yasutani Roshi, người đã đến thăm Luân Đôn, và con đã trình bày với vị ấy về tình huống của con như vậy. Sau đó con được cho biết rằng vị ấy đã cấp giấy chứng nhận “Ngộ” cho tên con ở Kyoto, nhưng con đã không giữ liên lạc. Khi nói cỏ màu xanh lục và bầu trời xanh dương, tất cả các pháp đúng như vậy, và không có gì để chứng đắc, để đạt được.

Thiền tổ Cổ Phong nói với Sư phụ: “Ông có thể cho một đáp án khác hơn”. Riêng con cho rằng, khi thầy suy nghĩ về nó, tức là thầy đã không vứt bỏ ngôn ngữ trong câu trả lời của thầy. Nói cỏ màu xanh lục, hiện còn có một cái gì đó, và con nghĩ rằng sự đặt tên như vậy cũng bị lầm lỗi.

Theo con, nó không quan trọng, khi con sống từ thế giới ảo của nhãn hiệu mà con đã xây dựng trong tâm con. Trên thực tế, con phải làm như vậy bởi vì con là một con người, một chúng sinh. Nhưng điều mà con phải nhận ra thế giới của con chỉ là tên gọi, tên thế giới mà về cơ bản là một bí ẩn hoàn toàn. Con không thể nhầm lẫn giữa nhãn hiệu với thực tế, bởi có bao giờ nghĩ câu nói "bầu trời màu xanh dương" là nắm bắt toàn bộ sự vật. Trời xanh là đủ.

Nhưng để nói trời xanh và nghĩ rằng đây là một câu trả lời gần như tóm gọn, nhưng không tóm gọn. Đối với con, trong khoảnh khắc trước đó trời màu xanh lam. Bây giờ nó chỉ là. Vì vậy, khi thầy trả lời: "Chính như thế đó", tức là thầy giải thích tất cả. Cuối cùng là sự hiểu biết của con như đi xa. Kính chúc thầy mọi sự an lành tốt đẹp nhất.

Trân trọng,

Anne

Ngày 20 tháng một năm 1978

Thân gởi Anne,

Cảm ơn con đã biên thư cho thầy, Con và Richard khỏe không?

Stephen đã tin cho thầy biết về con, thầy nghĩ rằng con là một thiền sinh tuyệt vời. Con nói về Công Án. Công án không có gì đặc biệt. Nếu con tạo ra điều gì đặc biệt, thì con có cái gì đặc biệt. Nhưng điều "đặc biệt" này không thể giúp con. Nếu con giữ tình huống chính xác của con trong từng giây phút, Công án Chuột và tất cả một ngàn bảy trăm Công án khác không thành vấn đề.

Con nói nhiều lần rằng, trời xanh dương, cỏ xanh lục. Đó là sự hiểu biết của con trước khi hoàn thành Công án Con Chuột. Như vậy không tốt, cũng không xấu.

Chúng tôi cho rằng Chỉ-như-vậy (only like-this), không phải Chính-như-vậy (Just-like-this). Chính-nhưvậy có nghĩa giữ vị trí đúng trong từng giây phút. Khi con đang đói, làm gì? Nếu đáp án của con nói rằng, "trời xanh dương; cỏ xanh lục", như vậy chưa đủ. Con phải ăn. Đó là tình huống chính xác khi con đang đói.

Con nói, "Chính nó như vậy” (just as it is) là Niết bàn (Nirvana)- rằng Sắc tức Không, Không tức Sắc. Trạng thái này không có gì để hình thành kiến thức hiểu biết, bởi vì nó chỉ là trạng thái sống động tương thích. Thầy đánh con ba mươi hèo! Nếu con mở miệng một lần nữa, con bị mất lưỡi !

Con giải thích "Chỉ như nó là". Đây được gọi là sự hiểu biết. Sự hiểu biết không thể giúp con. Con phải đạt được "Chỉ như nó là". Con nói, "Khi cỏ là màu xanh lục, hiện còn có một cái gì đó". Điều này có nghĩa là con bị dính mắc một cái gì đó. Bị dính mắc vào ngôn ngữ và sử dụng ngôn ngữ là hai cái khác nhau. Bị dính mắc với ngôn ngữ tức là con có một trở ngại. Sử dụng ngôn ngữ cho người khác, là phương tiện dẫn đến cứu cánh, với tình Yêu thương bao la và lòng Từ rộng lớn. Đó là con đường Đại Bồ tát.

Đây là một ví dụ: Hãy cho biết, chúng tôi có một cái chuông. Câu hỏi là, "Đây có phải là cái chuông hay không?" Nếu con nói đó là cái chuông, con sẽ bị dính mắc với tên gọi và hình thức. Nếu con nói nó không phải là cái chuông, con sẽ bị dính mắc vào Không. Con có thể làm gì?

Nếu con trả lời bằng sự im lặng. Đây là một trăm tám mươi độ trên vòng tròn Thiền. Điều này giống như một người câm đã có một giấc mơ.

Kế tiếp, có thể con trả lời bằng cách giậm xuống sàn hoặc la hét, "Katz" Đây là chứng minh một trăm tám mươi độ trên vòng tròn thiền, nhưng con đã không trả lời câu hỏi. Con chỉ hiểu một, mà không hiểu hai.

Sau đó, con nói, "Trời xanh dương, cỏ xanh lục", hay "Bức tường màu trắng", hay "Quả chuông này là màu vàng". Không tốt, không xấu. Tất cả những điều này là đúng sự thật, vì vậy chúng tôi gọi đây là một loại phản ứng đáp án "Như thị". Nhưng liệu có phải đáp án của câu hỏi không? Nó cũng giống như con gãi chân phải trong khi chân trái của con bị ngứa.

Đây có phải là một cái chuông hay không? Mối quan hệ của con với cái chuông là gì? Chỉ cầm chuông lên và rung lắc. Ngôn ngữ không cần thiết. Điều này ”Chính-là-như-vậy”. Không có chủ thể, không có đối tượng, bên trong và bên ngoài trở thành Một. Con nhận thấy tình huống chính xác của con và hành động phù hợp. Con đã gặp Yasutani Roshi, và ông đã cấp giấy chứng nhận về Ngộ cho con để tại Kyoto. Thật là tuyệt! Thầy cho con một công án: “Đức Sơn ôm bát”

Một ngày nọ, Lão sư Đức Sơn ôm bát xuống trai đường, Tuyết Phong thấy vậy hỏi: “Ông già, chuông chưa gõ, trống chưa đánh, ôm bát đến chỗ nào?” Đức Sơn bèn trở về phương trượng.

Tuyết Phong kể cho Hòa thượng Nghiêm Đầu nghe, Nghiêm Đầu nói: Lão Đức Sơn chưa hiểu lời cuối. Đức Sơn nghe vậy liền cho gọi Nghiêm Đầu đến hỏi: “Ông không chấp nhận lão Tăng sao?” Nghiêm Đầu thì thầm điều gì bên tai của lão sư. Đức Sơn nhẹ bảo: thôi được, đi đi.

Sáng hôm sau, Đức Sơn vừa thăng tòa, với động thái thực sự khác hơn xưa. Nghiêm Đầu đến trước pháp đường, vỗ tay cười lớn nói: “Thật thú vị, ta đã hiểu câu cuối của lão sư Đức Sơn rồi. Về sau người trong thiên hạ không cần tra hỏi ông nữa."

Nếu con hiểu Công-án này, con phải đưa ra cho thầy biết đáp án, tức thì con hiểu Chính-như-vậy và Công-án Chuột. Nếu con không hiểu Công-án này, thì con không hiểu “Chính-như-vậy” và Công án Chuột. Chỉ đi thẳng–không biết. Đừng kiểm tra sự hiểu biết của con, đừng kiểm tra bất cứ điều gì. Một câu trả lời hay, một câu trả lời dở, hoặc không có câu trả lời nào, tất cả không thành vấn đề.

Thực sự, con tin vào Tự tánh bao nhiêu? Đó mới là quan trọng. Nếu con tin vào Tự tánh một trăm phần trăm, thì tất cả những gì con thấy, nghe, ngửi, nếm và xúc chạm đều là Chân lý chính nó như vậy. Đó là sinh hoạt thường ngày, đó là sự thật Công án. Vì vậy, thầy hy vọng con chỉ đi thẳng, không biết, tin vào Tự tánh một trăm phần trăm, trở thành một Bồ Tát vĩ đại, và cứu độ tất cả chúng sinh khỏi khổ đau. Thầy, S.S.

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.