Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 4/7

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Thiền › Thiền Bắc truyền

Chỉ Không Biết

Dịch giả
TK Giác Nguyên dịch
Thông tin
Nguồn: Pháp Thí Hội — ebook EPUB (Đợt 20, 14/10/2026)

05.TU CHÙA

THẾ NÀO LÀ MỘT TU SĨ ?

Kính bạch Đại Thiền sư,

Chào mừng Thầy về lại Hoa Kỳ! Con hy vọng Tăng thân Châu Âu ngày càng vững mạnh.

Con xin lỗi vì không gặp Thầy nhân Đại Lễ Phật Đản. Con ra thất sau đó một tuần, thì Thầy đã đi Châu Âu rồi. Con muốn cảm ơn vì Thầy đã đề nghị con lạy mỗi ngày một ngàn lạy. Đó là một sự luyện tập năng lực, Con dụng tâm theo cơ thể con mỗi ngày, mỗi thời khóa tu tập.

Cám ơn rất nhiều về lời chỉ giáo của Thầy. Con vừa chia tay với bạn gái con. Cô ấy đi về California và sẽ ở đó. Trong thiền thất, con thấy rằng tại sao con đã phải phấn đấu quá nhiều. Con muốn bạn con trở thành Thiền sinh như con, còn cô ấy thì muốn con sống ở California theo cách sống của cô ấy. Vì thế cả hai chúng con đều không bao giờ chấp nhận nhau vì những bất đồng. Bây giờ chuyện đó đã qua, và con thấy vui nhẹ hơn nhiều.

Công việc hiện tại của con sẽ kết thúc vào tháng Bảy này, con đã phí phạm rất nhiều thời giờ để suy nghĩ về việc sẽ làm gì kế tiếp. Để được thăng tiến, con phải bỏ ra nhiều thời gian và tiền bạc nâng cao trình độ học vấn. Nhưng con thật sự không muốn mất thêm thời giờ và năng lượng ra khỏi Trung Tâm Thiền.

Con có thể bắt đầu tính chuyện làm ăn riêng của con, nhưng việc này cũng tốn nhiều thời gian. Nhiều ý tưởng xuất hiện, ý tưởng nào cũng có vấn đề của nó. Con cũng đang tìm việc nào đơn giản, và giúp cho sự tu tập của con. Vào ngày thứ 66 của thiền thất, tất cả mọi chuyện trở nên rất sáng tỏ; con muốn trở thành Tăng sĩ, cống hiến đời mình phụng sự tha nhân.

Hai năm qua, con đã suy đi nghĩ lại về việc xuất gia. Thậm chí có lần con đã nói với bạn gái con, nhưng đó chỉ là ý tưởng. Lần này, khi nó xuất hiện, không suy nghĩ, đó là cách tốt nhất để ứng dụng cuộc sống cho mình. Con thấy thời gian trôi qua nhanh quá, quan trọng là làm sao cho cuộc sống của con trở nên có ý nghĩa.

Trước khi nói chuyện với ông chủ của con, con muốn thỉnh thị ý kiến của Thầy và xin Thầy một lời khuyên. Con biết hồi đó Thầy có nói với những người muốn làm Tu sĩ phải ở chùa một năm thử thách. Con sẽ trình bày thêm về việc này khi gặp thầy trong kỳ thiền thất tới. Cho con kính gởi lời vấn an sức khỏe đến tất cả mọi người ở Bờ Tây Hoa Kỳ .

Con,

Tom

Tom thân mến,

Cám ơn lá thư của con. Con khỏe không?

Con nói con đã ra thất và việc lạy một ngàn cái một ngày là một sự tập luyện năng lực. Thật tuyệt. Kế đó, con nói rằng con đã chia tay với bạn gái, bây giờ con vui vẻ hơn nhiều, và con đã lãng phí thời gian suy nghĩ mình sẽ làm gì kế tiếp. Con nói con không muốn mất thêm thời gian và năng lượng ra khỏi Trung tâm Thiền, cuối cùng con quyết định trở thành một Tăng sĩ, cống hiến đời mình, giúp đỡ người khác. Điều đó cũng quá tuyệt vời.

Ý định của con rất sáng suốt và mạnh mẽ, và có tâm cố gắng. Vì thế cuộc sống của con bây giờ đã rõ ràng: con muốn trở thành một Tăng sĩ. Đó là điều rất quý hiếm. Thỉnh thoảng có người cũng muốn trở thành Tu sĩ. Nhưng Tu sĩ là gì ? Là người dẹp bỏ mọi ích kỷ, ham muốn và chỉ phụng sự chúng sanh.

Để làm việc này, con phải có một định hướng rõ rệt và con phải hoàn toàn tin vào Chân tánh của mình. Đó là điểm rất quan trọng. Con mong muốn gì trong cuộc sống này? Nếu điều này rõ rệt, thì việc trở thành một Tu sĩ cũng rõ rệt. Nếu con nguyện cứu độ tất cả chúng sanh, thì việc trở thành một Tu sĩ là có thể thực hiện được.

Nếu đáp án cho câu hỏi này không rõ ràng thì việc thành tu sĩ sẽ không giúp con và sẽ không giúp được gì cho thế giới này. Có thể nói tôi muốn độ tất cả chúng sanh, nhưng tôi cũng còn nhiều ham muốn – Tôi muốn một công việc tốt, hoặc một vị trí tốt, kiếm tiền, có thể sẽ lập gia đình và sanh con cái. Thật sự như có những ý tưởng như vậy xẫy ra, thì con phải lập gia đình thôi. Thậm chí nếu con có một chút mong muốn cho riêng con, thì không làm tăng sĩ cũng được, trở thành một vị Pháp sư thì hay hơn. Con vẫn có thể cùng làm việc với bao người khác trong xã hội.

Trở thành Tăng sĩ chỉ khi nào con hoàn toàn không có ham muốn gì cho riêng mình, chỉ phụng sự cho tất cả chúng sanh mà thôi. Khi con đã trở thành Tăng sĩ, con không thể dâm dục, uống rượu, hoặc sống theo cách sống của con bấy lâu. Con phải thọ 10 giới tập sự, 250 giới Tỳ khưu và theo Tăng chúng. Đây là nội quy Đức Phật đã đề ra. Con phải tuân giữ những giới luật này. Con làm được không? Thậm chí nếu con có một chút suy nghĩ, “Có lẽ mình có người yêu hoặc lập gia đình cũng tốt”, như vậy là không ổn. Rốt cuộc suy nghĩ này sẽ trở thành chướng ngại lớn cho con trên bước đường xuất gia giải thoát.

Có lần, Thầy nói chuyện với một phụ nữ muốn xuất gia làm Ni cô, “Nếu cô muốn trở thành Ni cô 100%, thì cứ thành Ni cô. Nhưng nếu cô muốn trở thành Ni cô 99% - thì chỉ 1% không muốn đó là không tốt rồi. Vậy thì đừng làm Ni cô”. Thậm chí một số người nghĩ họ bắt đầu với 100% dự định trở thành Tăng hay Ni, một khi họ đổi ý thì tình huống cũng thay đổi. “Ồ! Cuộc đời tu sĩ chẳng thú vị gì. Tôi chẳng thích.” Vì vậy, nếu con bắt đầu chỉ với 99% chắc chắn, có thể con sẽ từ bỏ các giới luật ngay ngày hôm sau!

Chuyện này sẽ xãy ra, và con sẽ hối hận cả đời. Có thể tốt hơn là đừng làm tu sĩ từ lúc đầu. Nếu con chắc chắn 100% muốn làm Tăng thì cho Thầy biết, Thầy sẽ xuống tóc cho con.

Việc xuống tóc có ý nghĩa gì? Đức Phật dạy tóc là “cỏ vô minh”, vậy nên phủi sạch tóc là cần thiết. Nếu tóc con dài có thể sự vô minh của con nhiều. Khi con để tóc, con luôn bận tâm chăm sóc nó. Việc đầu tiên mỗi sáng sớm thức dậy, con nhìn vào gương – “Ồ, không ổn rồi ! Phải hớt tóc thôi !” Sau đó, con lại nhìn vào gương, “A. Tóc đẹp quá!’ Chúng ta bỏ ra quá nhiều thời gian quan hệ, và công sức để giữ mái tóc theo ý thích chúng ta. Vì vậy, mái tóc luôn luôn lôi kéo tâm chúng ta.

Làm Tăng hay Ni là cắt đứt mọi chướng ngại, trở thành một người hoàn toàn tự do tự tại. Dính mắc với mái tóc không giúp con làm việc này, vậy thì cạo bỏ nó đi. Một khi đã trở thành tu sĩ rồi thì cuộc đời con dành cho tất cả chúng sanh, tóc không cần thiết.

Nhưng việc xuống tóc rất cần thiết cho hàng tu sĩ xuất gia, còn cư sĩ tại gia khỏi cần. Điều quan trọng là đừng dính mắc có tóc hay không có tóc, tăng hay tục, được chứ ? Chỉ đi thẳng, không biết. Đây là cách để con có thể phủi sạch hết tóc vô minh trong con từng giây phút, sau đó vị trí bên ngoài con sẽ rõ ràng. Vì vậy chỉ giữ tâm không biết mãnh liệt, rồi việc muốn thành Tu sĩ sẽ có thể đến với con.

Nhưng hãy cẩn thận! Đôi khi người ta muốn làm Tăng hay Ni vì lý do nào đó. Có thể vì họ thất tình, (vừa tan vỡ mối tình trai gái), hoặc họ bi quan về cuộc đời, bất mãn về xã hội, lười biếng… Đây là lý do xấu nhất để thành Tu sĩ! Nếu chỉ vì tình cảm mà muốn làm Tu sĩ, hoặc khi gặp chuyện xấu xảy ra, cảm giác và tình huống cuối cùng cũng sẽ thay đổi.

Cũng có những người họ mang một số lý tưởng về những gì cuộc sống Tu sĩ. Rồi bất kỳ lúc nào, những hạng người này họ không thích làm tu sĩ nữa, tức nhiên có vấn đề. (Hoặc hoàn tục, hoặc phá giới, phạm trai, hủy hoại Chánh pháp).

Vì thế, nếu con muốn làm Tu sĩ, tâm nguyện của con phải dũng mãnh. Con phải tin vào Chân tánh của con 100%. Kế đó, tâm trí của con phải sáng suốt và định hướng thành Tu sĩ của con cũng phải thật rõ ràng. Khi tâm nguyện của con, lý trí của con và tình cảm của con cân bằng, cảm giác không điều khiển con nữa, thì khi đó bất kỳ loại cảm giác nào đến hoặc đi cũng không lay động được tâm con. Cuộc sống con sẽ không còn vướng mắc và con có thể cứu độ tất cả chúng sanh thoát khổ.

Vậy, Thầy hỏi con, Con có bao nhiêu tâm Tu sĩ, bao nhiêu tâm tình cảm, bao nhiêu tâm mong muốn, bao nhiêu tâm tỉnh giác? Con hiểu rồi chứ? Nếu con tin Chân tánh 100%, thì không thành vấn đề. Con hãy làm đi ! Còn nếu con chỉ tin 99%, thì 1% này ngày nào đó sẽ giết con, và sẽ khiến con phạm trai phá giới. Vì vậy, nếu con chỉ chắc 99%, thì đừng cố làm thử, được chứ ?

Thầy hy vọng con chỉ đi thẳng, không biết, đến khi việc này trong sáng như hư không, không lâu sau đó, con sẽ sớm tìm ra Chánh đạo, Chân lý và Sự sống đích thực, tỏ ngộ, cứu độ tất cả chúng sanh thoát khỏi khổ đau.

Thầy, S.S.

MỖI TĂNG, MỖI HẠNH

Kính bạch Sư phụ,

Thưa Sư phụ có khỏe không ạ ? Con sẽ cùng hai Ni cô về lại Thủ đô Seoul (Hàn Quốc). Chúng con đang ở Honolulu và sẽ đi Tokyo vào ngày mai. Lãnh sự quán Nhật ở đây từ chối cấp Visa cho chúng con hai tháng vào Nhật, vì vậy chúng con chỉ sẽ ở đó 15 ngày rồi về Seoul. Nhân viên lãnh sự quán khá thờ ơ với chúng con, và dường như chẳng ai màng quan tâm. Sau mọi việc, chúng con chỉ cười.

Kính bạch sư phụ, đi với hai Ni cô này là một hình thức “khổ tu” đối với con. Ngay trước khi đi, Linc cho biết rằng thỉnh thoảng những Tăng ni xa lạ này mà con gặp bất chợt sẽ là những vị thầy tốt, và anh ấy đã nói đúng. Mối quan tâm duy nhất của con là dường như họ tỏ ra đau khổ nhiều hơn con tưởng. Ni cô nhỏ lúc nào cũng có vẻ buồn buồn. Cô lớn tuổi thì khó chịu nhăn nhó với tấm thân già bệnh của cô ấy.

Hơn nữa, kế hoạch đi du lịch ở nước ngoài này luôn luôn gặp vài rắc rối, và nhiều lần những động thái của họ trong những tình huống khác nhau tỏ ra không đúng với phong cách của một vị tu sĩ.

Theo quan điểm của con, không hiểu tại sao những người con Phật như thế, họ không thật sự làm “đúng” bổn phận của mẫu người chân tu.

Con thiết nghĩ đây là nghiệp chướng của họ, họ chỉ cố chấp làm theo những điều họ thích. Vì thế những nơi mà chúng con đi, những việc mà chúng con làm, con thấy khó lòng tin những cử chỉ cao đẹp đối với các tu sĩ như vậy.

Đồng thời con cũng cố gắng đối xử thật tế nhị, không dính mắc vào sự chú ý của họ và hầu hết con chỉ giữ tâm không biết, thế thôi. Nếu để nhiều suy tưởng và phê phán hiện ra, thì tâm không biết của con sẽ đào thải chúng. Vì vậy, cuộc du hành cùng với họ, đang minh chứng là một sự tu tập hạnh nhẫn nhục để tâm con không đầy ắp những vọng tưởng. Khi đi ngắm cảnh – chỉ ngắm cảnh. Hawaii thật đẹp!

Chùa tại Honolulu này rất nhỏ và chưa xây xong, nhưng có khoảng ba, bốn trăm tín đồ và có dự án mua thêm đất đai để xây một ngôi chùa theo kiểu Hàn Quốc. Có nhiều hợp lực, con chắc chắn họ sẽ thành công.

Con mạn phép phải đi đây. Xin thầy bảo trọng sức khỏe, cho con được kính gởi lời chào đến mọi người. Những mẩu chuyện của Thầy về không dính mắc (điều mà con lúc nào cũng phải chịu đựng) là một lời dạy tuyệt vời, con lấy làm biết ơn và xin đa tạ Thầy rất nhiều.

Pháp tử,

Tiểu ni Mu Ae

Ngày 1 tháng 7, năm 1976

Mu Ae thân mến,

Cám ơn lá thư của con. Con và hai bạn đồng hành khỏe không? Thầy nghĩ rằng con đang tu tập đúng hướng. Trước chuyến đi này, con tu tập theo lối dễ, nó chỉ là tu “ngồi”. Còn cách tu tập mới này không dễ, vì tu “đi”, cũng còn gọi Thiền hành.

Trong thư con nói Hawaii rất đẹp, và khi đi ngắm cảnh, con chỉ ngắm cảnh. Sáng nay, quý thầy có những cuộc thỉnh vấn ở Los Angeles, Thầy hỏi một thiền sinh, “Thiền là gì?” Đáp án đầu tiên của anh ta là một câu trả lời nguyên điểm – anh ta dậm xuống đất. Rồi anh ta cố gắng lập lại câu trả lời “Trời xanh dương, cây xanh lục”.

Với sự có mặt tất cả mọi người ở đó, Thầy nói, “Không”. Cuối cùng anh ta không thể trả lời, vì thế, Thầy bảo, “Hãy coi đây là một đứa bé”, rồi con và đứa bé này đứng gần nhau. Đứa bé bây giờ hỏi con “Anh đang làm gì vậy?” con đáp, “Anh đang ngồi ở đây”. Đứa bé hỏi, “Anh chỉ ngồi thôi hả?” Con trả lời, “Không, anh cũng nói chuyện nữa.” Đứa bé hỏi tiếp, “Anh nói chuyện gì?” Con nói rằng, “Đây là một buổi thỉnh vấn” .

Như vậy: Con đang ngồi trên bồ đoàn và đang có một buổi thỉnh vấn về công án với Thiền sư ”. Đây là câu trả lời chính xác, đáp án hoàn toàn. Đây là Thiền. Chỉ ngay lúc này là tâm thỉnh vấn. Khi con ăn, chỉ tâm ăn; khi lái xe, chỉ tâm lái xe; khi ngắm cảnh, chỉ tâm ngắm cảnh. Không biết là ngắm cảnh, và đích thực ngắm cảnh là không- biết. Vì thế, đừng tạo ra bất cứ điều gì: Chỉ đi thẳng.

Trong thư, con có nói về hai Ni cô Hàn quốc, và hành vi cư xử của họ tỏ ra không làm “đúng” bổn phận của mẫu người chân tu. Khởi đầu không có tốt hay xấu. Nhưng nếu con tạo tốt hay xấu trong tâm, thì con sẽ có tốt xấu. Cho nên, con phải thấy tốt xấu là những người thầy vĩ đại của con.

Xuyên suốt châu Á, có nhiều hệ phái Phật giáo, nhiều hạng Tăng ni. Đây cũng là sự thật đặc biệt ở Hàn Quốc, nơi có truyền thống Phật giáo Canh tân và Phật giáo Cổ điển. Hầu như Tăng ni nào cũng cho rằng đường lối của họ đúng, và họ bị dính mắc vào đường lối của họ.

Thỉnh thoảng có nhiều nữ tu ở trong chùa từ nhỏ, đôi khi sự suy nghĩ của họ rất hạn hẹp. Một số dính mắc với danh nghĩa là tu sĩ, một số dính mắc về quan điểm của mình, một số dính mắc là một tu sĩ thâm niên. Một số đi tu sớm, một số đi tu muộn. Thường những vị tu sớm này hãnh diện hơn và thế là dính mắc với việc tu lâu lên lão làng.

Phật giáo có nhiều pháp môn tu tập, trong đó có Thiền, con phải hiểu điều này. Có kinh Phật, tụng kinh Phật, nghi lễ Phật, nhiều loại. Tất cả những nhà sư đều có các loại hình thức tu tập khác nhau. Mặc dù công việc bên trong của họ là hết thảy cùng một hạnh nguyện cứu giúp chúng sinh thoát khổ. Nhưng công việc bên ngoài của họ khác nhau trong sinh hoạt Tăng đoàn, Tu viện.

Một công việc khác nhau là hình thức và chức năng khác nhau. Do đó, một số các thầy tu hành theo phong cách “Giáo thọ”. Trong khi những tu sĩ khác làm dịch vụ văn phòng, chấp tác sinh hoạt thiền môn, lao động, kinh doanh, hoặc làm nghệ sĩ, mỹ thuật Phật giáo, hoặc làm bác sĩ, y tá và nhiều việc khác nữa.

Một khi họ cắt tóc xuất gia, họ cảm thấy họ đã trãi nghiệm làm việc chăm chỉ của một tu sĩ để cứu giúp tất cả chúng sinh. Do đó, họ chỉ làm công việc của họ: các nhà sư văn phòng chỉ làm văn phòng, các nhà sư Giáo thọ chỉ làm Giáo thọ, các nhà sư tụng kinh chỉ tụng kinh, các nhà sư Thiền chỉ Thiền. Nó đầy đủ như vậy.

Thầy có người bạn, là một Đại Thiền sư tại Hàn Quốc tên là Boed Cho Sunim, chỉ làm những bậc thang đá lên núi dẫn tới vị trí chùa của ông. Công việc đó rất khó khăn và nặng nhọc, Mỗi ngày ông làm việc từ sáng đến tối chỉ một mình. Sau nhiều năm lao động vất vả, bây giờ nhiều người có thể đến và đi lên chùa trên những bậc thang rất dễ dàng và an toàn. Nhiều năm trước, nó đã là những bước đi khó vững chãi và đôi khi nguy hiểm.

Vì vậy, trong khi hoạt dụng bên ngoài của vị Thiền sư ấy có vẻ khác biệt với các nhà sư tụng kinh trong Chùa hay một Ni cô ngồi Thiền, nhưng công việc bên trong của ngài thì như nhau. Chỉ phụng sự Tam bảo và giúp đỡ mọi người. Đó là hành động của một vị Bồ tát. Ngoài ra các nhà sư quản lý hành chánh, chỉ làm hành chánh; các nhà sư nghệ thuật, chỉ hành động nghệ thuật; nhà sư chuyên sổ sách kế toán, chỉ hành động kế toán v.v...

Khi bắt đầu làm một nhà sư, con phải luôn luôn cùng nhau tu tập ở một ngôi Chùa, ít nhất là trong năm năm đầu tiên. Con phải hoàn toàn buông xuống ý tường cá nhân của con cùng tình huống và chỉ sinh hoạt chung với những người khác. Đây là truyền thống mãnh liệt trong việc đào tạo các nhà sư của chúng tôi. Nhưng khi con lớn tuổi hơn, loại hình công việc và sự tu tập khác nhau được phân bố.

Vì vậy, khi làm một cái gì không đến nổi quá nhiều thì vẫn cùng nhau chia sẻ. Phong cách khác nhau xuất hiện; đôi khi họ cũng có sự khác biệt về quan điểm hoặc thậm chí tranh luận, đôi khi chúng được gắn liền với công việc của họ. Tất cả mọi sinh hoạt này được gọi là tổ chức Phật giáo Hàn Quốc. Nó cũng giống như nhiều nước Phật giáo châu Á khác.

Khi con đi đến Hàn Quốc, con sẽ hiểu thêm về việc này. "Đây có phải là một nhà sư nhân viên văn phòng? Ông không lạy Phật 108 lần vào mỗi buổi sáng. Ông chỉ làm việc văn phòng của chùa ".

Nếu con chỉ hiểu Phật giáo Thiền và thực hành Thiền, thì nó có thể khó khăn cho con để hiểu được những phong cách khác. Tuy nhiên, họ nghĩ rằng họ đích thực là một Tu sĩ và họ đang làm việc một cách chính xác.

Trong Phật giáo có 84.000 pháp môn, bởi vì nhiều người có những nghiệp vụ khác nhau và những phong cách khác nhau. Nếu con thực sự hiểu bất kỳ một điều nào thì con sẽ hiểu tất cả.

Đây là một ví dụ: Có nhiều cách để vào nhà giảng. Con có thể vào cửa chính phía trước, hoặc cửa nhà bếp phía sau, hoặc các cửa bên hông, hoặc thậm chí qua cửa sổ. Nhiều người sử dụng nhiều cửa ra vào khác nhau. Tất cả cùng điểm giống nhau, cùng mục đích giống nhau là đi vào nhà giảng để nghe Giáo pháp của Phật. Đi qua cửa sổ có vẻ như một chút xa lạ đối với một số người, nhưng nó cũng là cách thuận tiện không cần phải đi trong tất cả cửa khác. Vì vậy, các cửa ra vào chính chúng không tốt và không xấu, nếu con sử dụng chúng một cách chính xác.

Đích thực của đạo Giác Ngộ là gì? Làm thế nào để con giữ Tâm hiện tại? Nhà sư văn phòng, nhà sư giáo sư, nhà sư nghi lễ, nhà sư tu Thiền, tất cả đều như nhau. Mỗi một người có cánh cửa của họ. Nhưng một trong các cửa ra vào là nhanh nhất và trực tiếp nhất. Đức Phật nói: Nếu con chỉ giữ tâm bồ đề, con sẽ nhận được hạnh phúc ở khắp mọi nơi.

Vì vậy, không kiểm tra bất cứ điều gì. Quan trọng nhất, không tạo ra một bức tường chắn giữa chính con và các nữ tu. Hành động của họ, cho dù tâm con nghĩ rằng họ "tốt" hay "xấu" đã được hiển thị cho con một cách thực tế. Nếu con chỉ cố gắng làm những việc của mình, con sẽ luôn luôn có vấn đề. Hãy nhớ rằng: con là một nữ tu trẻ, chỉ là một cô bé. Vì vậy, sự xây dựng của con có nghĩa là chỉ khi nào quan điểm của con, vị trí của con, và tình huống của con hoàn toàn biến mất. Sau đó, con có thể giáo hóa họ và giúp đỡ tất cả chúng sinh.

Thầy hy vọng con không tạo ra hành động "tốt", và cũng không tạo ra hành động "xấu". Không tạo ra tu hành mãnh liệt, không tạo ra "Chánh đạo", không tạo bất cứ điều gì. Chỉ đi thẳng, giữ tâm sáng suốt như hư không. Sau đó, con sẽ được tỏ ngộ, sớm làm xong việc lớn sanh tử, và hóa độ chúng sinh thoát khỏi khổ đau.

Thầy S.S.

SỐNG ĐƠN GIẢN, TRÁCH NHIỆM LỚN

Sư phụ kính mến,

Tên con là Marek, 23 tuổi. Con có ghi một lá thư trước đây để kính dâng cho Sư phụ. Nhưng lá thư đó đầy những điều ngốc nghếch, nó đã bị thất lạc đâu rồi, nhưng không sao. Lá thư này rất quan trọng đối với con vì con đã quyết định xuất gia trở thành tu sĩ trong truyền thống của Sư phụ.

Con muốn thưa trực tiếp với Sư phụ về điều này, nhưng Sư phụ không thể đi đến trung tâm Thiền của chúng con. Do đó, con có hỏi thầy Mu Bul về chuyện xuất gia của con, và thầy ấy khuyên con viết thư trình cho Sư phụ.

Con không thể giải thích tại sao con lại quyết định đi tu. Con nghĩ về chuyện này từ lâu lắm, nhưng đối với con nó chỉ là một ước mơ thôi. Bây giờ nó là một quyết định. Con muốn sống một cuộc sống đơn giản, và được làm tu sĩ, có nghĩa là đơn giản hóa mọi thứ. Sự lựa chọn này rất quan trọng đối với con. Con mong có được lời khuyên bảo từ Sư phụ.

Kính thư,

Marek

Ngày18 tháng 12 năm 1980

Chào Marek.

Cảm ơn con đã gởi thư cho thầy. Con có khỏe không? Thầy chưa biết bao giờ có dịp đến thăm xứ sở của con và gặp gỡ Tăng thân nơi đất nước ấy. Cho Thầy xin lỗi. Trong tình huống xấu lại là tốt, và trong tình huống tốt lại là xấu. Thầy đã nhận được lá thư của con, Thầy rất hoan hỷ. Con muốn trở thành tu sĩ, nhưng con đường của người xuất gia đi thật vô cùng khó khăn, vô cùng gian khổ.

Tuy nhiên, trên phương diện khác, nó cũng có thể áp dụng cuộc sống đơn giãn và dễ dàng, Điều quan trọng nhất là con cần phải tìm hiểu được lý do tại sao con muốn trở thành tu sĩ? Nếu giải đáp "Tại sao" này được rõ ràng, thì cuộc sống của con, phương hướng của con, và việc làm của con đều rõ ràng.

Trái lại câu trả lời “Tại sao” này không hoàn toàn rõ ràng, thì tuy con có thể trở thành một tu sĩ, nhưng không thể là tu sĩ vững chãi được. Một ngày nào đó, con sẽ thoái chuyển không còn là thầy tu nữa, và con sẽ trở về nếp sống thế tục.

Con nói, con không thể cắt nghĩa lý do tại sao con muốn trở thành tu sĩ, và vì con muốn sống một cuộc sống đơn giãn. Nếu như, con chỉ muốn có cuộc sống đơn giãn, vậy thì con có thể thực hiện điều này mà không cần làm tu sĩ. Nhưng khi con đã là một tu sĩ, con phải chịu trách nhiệm của đời sống xuất gia rất nặng nề, khó khổ, và không dễ dàng. Con không được làm theo ý con. Khi con muốn làm gì, con cần phải tuân theo những luật lệ của Tăng đoàn, và luôn luôn lắng nghe, tôn trọng những lời chỉ giáo của các bậc trưởng thượng.

Thức ăn không ngon, y phục không đẹp, sống trong khuôn khổ, điều kiện không được tự do thoải mái, và con cũng không có tiền. Đồng thời có rất nhiều công việc phải làm ở trong Chùa, như thức khuya dậy sớm, chấp lao phục dịch mọi thứ. Thế thì, con nghĩ đó là điều vô cùng giản dị, nhưng theo Thầy thì nó rất phức tạp, không đơn giản chút nào.

Sau đây, Thầy có vài điều muốn nói cùng con. Nó được gọi là “Tâm Ban Đầu” hoặc “Sơ Tâm”. Chủ đề này được viết thành sách bởi vị Đại Tổ sư nổi tiếng là Cảnh Hư (Won Hyo) trong Triều đại Tân-la thuở trước. Ngài là một trong những vị Thiền sư lỗi lạc nhất của Phật giáo Hàn quốc. Khi Thầy còn đi học để chuẩn bị xuất gia, Thầy đã đọc mỗi ngày duy nhất cuốn sách này và ngay cả lúc Thầy đã trở thành tu sĩ cũng vậy, Thầy vẫn luôn luôn đọc nó. Đây là điều rất quan trọng áp dụng cho việc giáo huấn. Sự giãng dạy này đã giúp ích rất nhiều người, nhiều tín hữu Phật tử. Nó có thể giúp ích cho con.

Tất cả chư Phật đều ngự tại Bảo cung Tịch diệt (cõi Niết-bàn), vì các Ngài đã đoạn lìa tham dục, và trãi qua nhiều kiếp tu hành khổ nhọc. Vô số chúng sinh trong ba cõi là đối tượng lưu chuyển theo vòng sanh tử luân hồi trong "ngôi nhà đang cháy", bởi vì chúng không đoạn lìa được tham ái.

Vì một khi có ba độc nhiễm hại là tham, sân, si, như là sợi dây chuyền liên kết chặt chẽ. Chỉ có vài người trong số đó tu đến được cõi trời phi tưởng (the unguarded heaven), không còn khởi tưởng, nhưng cũng có nhiều người sa ngã thất bại do chính họ trong những lối tu lầm lạc này, bởi vì họ đánh giá bốn hợp thể (tứ đại): đất, nước, gió, lửa, và năm sự ham muốn (ngũ dục): tiền tài, sắc đẹp, danh lợi, ăn uống, và ngủ nghỉ là kho tàng hưởng thụ bởi tâm si mê của họ.

Với bản năng nhân loại chúng sanh cứ mãi lao vào những thú vui nhục dục và ham muốn, không ai thích sống ẩn dật trong núi rừng và thực hành theo

Chánh đạo.Thế nên, có bao nhiêu người đã làm được điều đó để thành tựu Đạo quả?

Cho dù con không thể nào vào núi rừng để thực tập tâm con, thì đừng có bỏ sót với những hành động tốt phù hợp với khả năng của con. Nếu con vứt bỏ được những đam mê thích thú, thì con sẽ được tin cậy và được kính trọng như một bậc Thánh thiện. Khi con có thể thực hiện những hành động vô vàn khổ nhọc, thì con sẽ được tôn kính như đức Phật.

Với lòng tham ái, đam mê mọi thứ, con sẽ là một thành viên của ma quỷ, hãy chia sẻ lòng Từ bi, sự biết ơn, thì con sẽ là con của đấng Pháp vương.

Những nơi thâm sơn cùng cốc, đó là chỗ cư ngụ của các bậc hiền triết. Những ngàn thông xanh và những thung lũng sâu đều là những cảnh khá tốt cho những ai thực hành Phật pháp quán chiếu nội tâm. Khi đói, con ăn những trái rừng để cho qua cơn đói; Khi khát, con hãy uống nước suối chảy để làm dịu cơn khát. Cho dù có nuôi dưỡng thân con với những món ngon vật lạ, thì nó cũng sẽ bị vô thường hoại diệt. Hoặc con có bảo vệ nó với y phục đẹp đẽ, cuộc sống của con cũng phải đến hồi kết thúc tiêu vong.

Hãy niệm danh hiệu Phật vang vọng khắp nơi trong núi rừng, thạch động. Hãy làm những cánh vạc bay trong đêm trường đau khổ, thức tỉnh lòng người dù lạ hay quen. Chân con có tê, gối con có mỏi, khi quỳ lạy trong giá lạnh, con cũng đừng nghĩ về lửa sưởi ấm. Ngay cả khi bụng con cồn cào đói khát, con đừng bận lòng tìm kiếm thức ăn.

Một trăm năm sẽ trôi qua nhanh lắm, làm sao con có thể để lãng phí thời gian mà không lo tu tập? Con nghĩ đời sống này dài được bao lâu, khi con cứ mãi khơi bày làm chuyện ma sự mà con cho đó là Phật sự, sống trong nhàn rỗi biếng nhác mà không chịu tinh tấn tu hành?

Để cắt đứt sợi dây luyến ái ràng buộc, phải là một bậc thầy Tuệ giác. Vân du hóa độ với bát cơm xin ngàn nhà, không trụ chấp, không vướng bận, không còn sự ham muốn của thế gian khi đã xuất gia thoát tục, xả phú cầu bần, xả thân cầu đạo.

Nếu một người nào đó tu hành mà còn mặc những bộ y phục đẹp láng, thì cũng giống như những con chó khoác cho mình bộ da của con voi. Với môn sinh nào còn muốn yêu đương thì cũng như con nhím bò vào hang chuột, chui vào thì dễ, nhưng quay ra rất khó, tuy nó đã cố gắng tốn hao rất nhiều sức lực.

Mặc dù con có tài năng và kiến thức, nếu con dụng tâm sống trong cảnh phồn hoa đô hội, thì tất cả chư Phật đều cảm thấy tiếc rẻ cho con. Nhưng nếu con ở một ngôi Chùa trên núi cao, ngay cả con chưa tỏ ngộ được gì, thì tất cả Thiên Thần cũng đều vui mừng mến phục.

Mặc dù con là một danh Tăng, nếu con không giữ gìn Giới luật, thì cũng giống như con chỉ nhìn thấy kho báu nhưng không thể đến gần. Nếu con siêng năng tu tập mà không phát sinh Tuệ giác thì cũng giống như người đi phía Đông mà trông ngóng về hướng Tây. Hành động của người trí sáng cũng giống như khi vo gạo nấu cơm đã được chắt lọc những cát bụi ra ngoài. Trái lại, hành động của những kẻ ngu khờ thì khi nấu cơm trộn lẫn cát bụi vào nhau.

Tất cả mọi người đều biết cách làm thỏa mãn cơn đói khát của họ với thực phẩm no say bổ dưỡng, nhưng chỉ có một số ít sử dụng món ăn vừa biết đủ để tu học Phật pháp, như là món thuốc chữa trị bệnh vô minh của họ.

Sự tu học và thực hành giống như hai bánh xe trong một chiếc xe đẩy, lợi ích cho người, đồng thời cũng là lợi ích cho mình, giống như đôi cánh của một con chim vậy.

Khi con có được những phẩm vật hằng ngày, tức là nhận lãnh của cúng dường từ người tín chủ hiến dâng. Con cần phải xét nét phẩm hạnh của mình thọ thí đáng không? Phải chú tâm cầu nguyện và trì niệm danh hiệu đức Phật, hồi hướng cho người dâng cúng.

Con có cảm thấy hổ thẹn hay không, nếu như con thụ hưởng mà không thực hành lời cầu nguyện và quán niệm công ơn của bao người vì con mà lao khổ nhọc nhằn? Bởi vậy, khi nhận được thực phẩm dâng cúng, làm thế nào con không xấu hổ trước đấng Tuệ giác Thánh thiện, nếu con không hiểu được tầm quan trọng của việc quán niệm, nguyện cầu?

Giống như nhiều người ghê sợ trước những con bọ trùng, chúng không phân biệt được giữa sạch và dơ. Cũng vậy, sự thông tuệ và thánh thiện không có ở những người mới xuất gia tu học, vì họ đã không phân biệt được giữa sự thanh tịnh và nhiễm ô. Giới luật là những bậc thang cho phép con tiến bước lên cao, bỏ lại sau lưng sự ồn náo của trần gian nhiều đau thương khổ lụy, đi thẳng về phương trời cao rộng, hạnh phúc, an bình.

Với phong cách trở thành tu sĩ chứng minh cho tín chủ, trong khi con không thanh tịnh, thì cũng giống như con chim đã gãy cánh mà cố gắng bay, chở thêm một con rùa trên lưng của nó. Nếu con không ăn năn sám hối từ những tội lỗi của mình, thì con không thể nào cầu nguyện, cứu chuộc những lỗi lầm cho người khác được. Không giữ giới luật, thì làm sao con có thể nhận được sự hiến cúng từ những tín chủ đàn na?

Thật là tội lỗi để hỗ trợ cho một xác thân rỗng tuếch, chẳng thật sự tu hành. Cuộc sống này vô thường, tạm bợ, dù cho con có thương yêu mến tiếc thân này thế nào đi nữa, cũng không thể duy trì mãi mãi bền lâu.

Con muốn có được đức hạnh tuyệt vời, con cần phải có khả năng chịu đựng trước những thị phi thử thách, những nỗi đau khổ to lớn nhất. Nếu con mong ước được ngồi trên lưng sư tử, rống lên tiếng Chánh pháp, con phải vĩnh viễn buông bỏ lòng ham muốn và những thú vui vật dục. Khi tâm của một người tu hành thanh tịnh, thì tất cả trời thần đều khen ngợi. Nhưng một khi tâm đã ô nhiễm, thì tất cả thần thánh đều xa lánh bỏ rơi.

Tứ đại sẽ phải phân tán, chúng không thể bền vững mãi được. Như buổi tối gần kề, con cảm thấy hối tiếc vì đã không tu tập vào buổi sáng hôm nay. Những mầm của thú vui trần tục mà hiện tại bây giờ con gieo tạo để hưởng thụ, sẽ trở thành hoa trái của niềm đau nỗi khổ trong tương lai. Thế thì tại sao con phải dính mắc ôm giữ những vui thú này? Sự quán chiếu và kiên trì nhẫn nhục trong một khoảnh khắc vượt qua, trở thành niềm an vui vĩnh cữu, tại sao con không nỗ lực tinh tấn tu hành?

Nếu một người lãnh đạo, có cuộc sống tràn đầy dục vọng, thật là hổ thẹn cho những ai chạy theo người ấy. Một người đã xuất gia mà còn mong cầu lợi dưỡng hư danh, sống hưởng thụ xa hoa phù phiếm, thì người trí hiểu biết sẽ chê cười khinh bỉ lánh xa.

Giáo pháp mênh mông, giáo huấn vô tận, nhưng vẫn không dập tắt hết mọi tham ái. Bởi cứ mãi “hẹn lần hẹn lữa”, bám chặt theo sự biếng lười, thật khó cắt đứt. Biết bao chuyện làm rộn lòng chúng ta ôm giữ, tại sao không đơn giản hóa và ném bỏ đi tất cả những mộng tưởng điên đảo trên thế gian này?

Những mưu sâu kế hiểm cũng ngút ngàn vô tận, nhưng tại sao không tháo gở trong đầu để làm việc cho chính xác anh minh?

Hôm nay không bao giờ ngừng đến, nhưng trong mỗi "hôm nay" tạo thêm nhiều nghiệp chướng oan khiên. Ngày mai cũng sẽ đến mà chưa biết thế nào! Bởi vì ít có “ngày mai" được tạo nên những thiện duyên tốt đẹp. Năm nay chưa từng không đến, nhưng phiền não thì vô tận. Năm tới cũng sẽ đến luôn luôn, mà con vẫn chưa tìm thấy được Bồ đề !

Niệm niệm tương tục, thời gian trôi qua như tên bắn. Năm tháng xoay vần tiếp nối mãi không ngừng. Thật nhanh chóng! Thật lẹ làng! Rồi một ngày, con sẽ nhận diện được chính con ở trước cửa tử. Một chiếc xe bị hỏng không thể chạy, và một người già rồi thì không còn năng lực tu tập được gì !

Nằm xuống thân con nhàn rỗi; ngồi dậy tâm con xáo trộn, bất an. Có bao nhiêu lần trong đời con đã vấp ngã thất bại chua cay? Trong khi con cứ giải đải buông trôi và lãng phí thời gian vô ích? Con đã dành cuộc đời con cho sự lười biếng không nỗ lực tu hành. Nhưng con có nghĩ rằng cái thân rỗng tuếch này con có giữ lại mãi cuộc sống không? Xác thân giả hợp, không thể nào tránh được sự hoại diệt. Rồi sau đó mang thân kế tiếp sẽ là gì? Có phải đây là vấn đề khẩn cấp? Là sự trọng đại nhất trong tâm con không?

Thế thì đừng tạo ra “đơn giãn” được chứ? Nếu con thật sự muốn trở thành tu sĩ một trăm phần trăm, thì hãy gởi cho Thầy một lá thư khác thật rõ ràng rốt ráo!

Trước khi con quyết chọn cho mình có nên trở thành tu sĩ hay không, việc đầu tiên là sự tu tập của con phải mãnh liệt. Vậy Thầy hỏi con; Con là gì? Mười ngàn Pháp môn đều trở về Một, Vậy Một đó trở về đâu? Hãy nói Thầy nghe, nói Thầy nghe! Nếu con không hiểu, chỉ đi thẳng- không biết- Như con hiểu rồi, hãy gởi Thầy câu trả lời hay nhất.

Thầy hy vọng, con chỉ đi thẳng - không biết, giữ tâm trong sáng như hư không, sớm tỏ ngộ, và hóa độ chúng sanh thoát khỏi khổ đau.

Thầy, S.S.

Ngày 09 Tháng 02 năm 1981

Kính bạch sư phụ,

Con nhận được lá thư của sư phụ và con rất hạnh phúc. Con hy vọng sư phụ cũng được như vậy. Sư phụ nói rằng làm một tu sĩ rất khó khăn, và từ mặt khác nó cũng có một cuộc sống rất đơn giản, dễ dàng.

Con hiểu điều đó. Con đã quyết định xuất gia một trăm phần trăm. Con sẽ cố gắng chỉ không biết; Sư phụ có gởi cho con Công- án, "Vạn pháp trở về Một, Một về chỗ nào?" Câu trả lời của con là "Katz ! Xuân đến, hoa nở ".

Trong cuộc thỉnh vấn với thầy Mu Bul con nhận được Công–án về một người đàn ông khảy tro trên thân tượng Phật. Câu trả lời của con là: “Không biết”.

Tình yêu bao la của Sư phụ hiển hiện trong chúng con, mặc dù sư phụ không có ở đây. Chúng con đều hy vọng mong gặp ngài sớm hơn.

Thương kính

Marek

Ngày 11 tháng 3 năm 1981

Thân gởi Marek,

Cảm ơn con đã gởi thư, Con có khỏe không? Con muốn xuất gia làm tu sĩ một trăm phần trăm. Thật tuyệt vời. Mặc dù lúc ban đầu con có thể muốn nó một trăm phần trăm, nhưng thầy nghĩ rằng nếu con muốn trở

thành tu sĩ này sẽ giảm một trăm phần trăm. Rồi hãy nhớ, muốn để tóc, lập gia đình, và sanh con đẻ cái sẽ xuất hiện. Sau đó, là gì? Tạo Nghiệp! Ngoài ra, cách nào con có thể chứng minh rằng con muốn trở thành tu sĩ một trăm phần trăm? Kiểm tra tâm con một lần nữa là cần thiết.

Tiếp theo là đáp án của con về Công án "Vạn pháp trở về Một, Một về chỗ nào?" rất tuyệt vời ! Nhưng khi có một người cũng hỏi Thiền sư Triệu Châu cùng một câu hỏi như vậy, ngài Triệu Châu trả lời: "Khi ở Thanh Châu, ta may một cái áo choàng nặng bảy cân”. Vì vậy, thầy hỏi con, câu trả lời của con và ngài Triệu Châu ai đúng?

Sau hết, là câu con trả lời: "Không biết". Không biết cũng tuyệt vời. Vì vậy, chỉ đi thẳng. Sau đó, không biết sẽ cung cấp cho con một câu trả lời chính xác. Thầy hy vọng con chỉ đi thẳng, không biết, sáng suốt như hư không, sớm hoàn thành đáp án, được tỏ ngộ, và cứu độ tất cả chúng sanh khỏi khổ đau.

Thầy, S.S .

Ngày 07 tháng 4, 1981

Kính bạch Sư phụ,

Con xin cảm ơn Sư phụ đã hồi âm cho con. Nó làm cho con rất hạnh phúc. Sư phụ đã viết và yêu cầu con phải kiểm tra tâm con một lần nữa nếu con muốn trở thành tu sĩ một trăm phần trăm. Và làm thế nào con có thể chứng minh điều đó. Con thực sự đã sẵn sàng để trở thành tu sĩ. Nhiều hơn những gì con có thể thêm. Đó là tất cả. Kế đến "Vạn pháp trở về Một; Một về chỗ nào?" Sư phụ bảo con câu trả lời nào là chính xác, giữa đáp án của con: “Kazt” và của ngài Triệu Châu: "Khi ở Thanh Châu ta may một cái áo choàng nặng bảy cân "Con xin trả lời: "Xuân về hoa đua nở”.

Pháp tử, Marek (Lá thư này viết ra, Marek chẳng bao giờ trở thành tu sĩ)

TRUYỀN THỐNG NGUYÊN THỦY

Ngày 01 tháng 10 năm 1987

Kính lạy Tam Bảo!

Kính bạch Thiền Sư Sùng Sơn,

Tôi vừa mới có một cuộc viếng thăm và dạy học tại đây, đặc biệt rất quan tâm đọc lại cuốn Rơi Tro Trên Thân Phật của Thầy. Đây là cuốn sách đương đại hay nhất và dễ hiểu cho việc thực hành Thiền, mà tôi gặp được hơn 25 năm qua, trong sự nghiệp giáo dục về bộ môn này. Sau một vài bài đọc, tôi thấy thật bất ngờ và thú vị, rồi tự nguyện đọc hết đến bảy hoặc tám lần, như tôi đã từng xem qua vài lượt trong những năm về trước.

Tôi giới thiệu quyển sách này không chỉ cho những sinh viên có mặt ở lớp của tôi tại Đại học phương Bắc, (nó được yêu cầu thuyết trình trong cuộc hội thảo mùa Thu được phổ biến trên chương trình Huyền học và Thiền học) mà còn đối với các bạn đồng nghiệp cũng như bạn bè. Họ thường hỏi tôi về "Ba bản văn hàng đầu" của tôi về Thiền được trình bày ở miền Tây (trước nhất là sự giới thiệu về Phật Giáo Thiền Tông của Suzuki, và Thiền với Các Loài Chim Khao Khát của Thomas Merton).

Tôi đã có mặt tại buổi Pháp đàm của Thầy tại Seattle khoảng vài năm trở lại. Phải thừa nhận rằng, tôi đã khám phá ra từng mảng trong mỗi câu chuyện có sức hấp dẫn - và càng hấp dẫn nhiều hơn nữa, như lời giãng dạy của Thầy trong sách này.

Tôi suy nghĩ trong những năm gần đây, chúng tôi đã cảm thấy thật sự may mắn. Nếu có vị Thiền sư nào có nhiều phẩm chất như Thầy sống giữa chúng tôi, ngay tại đây, trong những cảnh biến động, xáo trộn, bất an, đỗ vỡ của xã hội đương thời, đã và đang diễn ra trong cuộc sống hằng ngày ở phương Tây.

Do không còn gì nghi ngờ đến năng lực sáng suốt phi thường với những điều Thầy chỉ giáo đã được thể hiện rõ nét. Tôi phải mất vài năm cân nhắc mà ghi đến Thầy vài câu hỏi của riêng tôi.

Những câu hỏi này dường như đã diễn ra trong những khóa tu học của tôi, và cá nhân tôi phải vật lộn với những tình huống khó xử, bởi ấn tượng tuyệt vời qua cái nhìn rõ nét về Thiền của Thầy trình bày. Tôi biết Thầy không có phác thảo kế hoạch gì, nhưng Thầy diễn đạt quả thật có sức thu hút hiện nay, và đơn thuần chỉ là học tập chuyên môn về những chuyện con người trần tục, cũng như chính tôi run sợ trước khả năng tham gia một cái Tâm như Thầy. Vì vậy, nó đã chiếm lấy khoảng thời gian im lặng thật lâu, hôm nay tôi mới có đủ cam đảm viết cho Thầy. Thầy sẽ nói “Nhiều lời quá !". Để tránh cái thiền trượng nặng trĩu của Thầy, tôi xin được bắt đầu:

1- Có phải Thầy là người đầu tiên dạy "Tâm không biết" như là một điều dạy thích hợp và thực tế ? Có phải Thầy đã làm ra cái "Tâm không biết" đó, hay đó là điều mà Sư phụ của Thầy (vị Thiền tổ đời thứ

77) đã khai thị, và Thầy kế thừa như một người nối Pháp của vị ấy?

2- Một số người nói với tôi rằng dường như luật “tự hấp thu” mà chúng ta chứng kiến trong vật lý, tác dụng lên cơ thể của sự Thiền định, chứng tỏ rằng, bất cứ điều gì tuyên bố của nó đều bị đảo ngược lại. Thiền định (meditation) hay Thiền (Zen) cuối cùng là một hành động tu tập đã được thực hiện chủ yếu cho chính mình.

3-Thầy là một Thiền sư rất là tiêu dao tự tại, vân du khắp nơi trên thế giới để dạy Thiền. Có phải đó là điều mâu thuẫn với ý nghĩa trong Thiền, tại sao lại phải di chuyển lòng vòng, trong khi chủ yếu của Thiền là đạt tới mục đích của trạng thái im lặng và bất động ở trong thế giới đầy biến động của chúng ta?

4-Tôi hiểu Thầy xuất thân từ một tu sĩ đã tuân theo giới luật truyền thống phải sống độc thân. Thế thì cái gì khác nhau giữa các Thầy tu truyền thống và Tân Tăng Nhật Bản, đặc biệt liên quan về những giới luật?

5-Thầy dạy "Hoàn toàn tự do" và "Trở thành độc lập" từ Thiền. Thế thì tại sao Thầy phải chế ra những Nội quy, Luật lệ trong Chùa. Điều mà dường như (ít ra là bề ngoài) nhằm để giới hạn và trói buộc vào một tổ chức?

Tôi thật sự biết ơn cuộc trao đổi với Thầy về những vấn đề này, từ đó chúng chỉ ra cho tôi thấy để đi đến trung tâm của những truyền thống mới đang được hình thành ở phương Tây. Tất cả những điều Thầy nói hay không nói đều là sự cảm kích với lòng tri ân tột bậc của tôi.

Thầy có thể gởi thư hồi âm đến văn phòng Phân khoa Triết học và Tôn giáo của tôi, theo địa chỉ trên phần đầu lá thư mà tôi đã gởi cho Thầy, rồi họ sẽ chuyển tiếp đến tôi.

Nhân cơ hội này, tôi xin cảm ơn Thầy đã cố gắng quay chuyển Bánh xe Pháp nơi đây, giữa những người trần tục như chúng tôi. Thành kính khiêm hạ cảm ơn Thầy về những nỗ lực suốt đời Thầy phụng sự hiến dâng. Tôi xin ngừng nơi đây.

Stephen P. Winthrop

Ngày 16 tháng 01,1988

Chào Giáo sư Stephen.

Cám ơn về lá thư của Giáo sư. Ông khỏe không? Chúng tôi đã trở về từ Hàn Quốc, sau một chuyến đi giáo hóa dài và xa. Lá thư của ông đã tới Los Angeles trước khi tới chúng tôi. Đó là lý do hồi âm trễ, cho tôi xin lỗi.

Trong thư ông nói: Ông đã đọc cuốn Rơi Tro Trên Thân Phật, được bảy, tám lần, và rất thích. Đó là một trong những quyển sách Thiền hay nhất ở phương Tây. Thật tuyệt vời ! Nhưng có lẽ đây là quyển sách tệ hại nhất- Hãy liệng nó vào thùng rác ! Nếu đọc nhiều quá, và suy nghĩ nhiều quá, thì cuốn sách này sẽ giết ông, Kinh Thánh sẽ tiêu diệt ông, và bất cứ loại sách nào cũng sẽ hủy hoại ông.

Tại sao ông không đọc những quyển sách khác bảy, tám lần như vậy? Ngay cả ông thích nó vô cùng!

Thật ra không cần thiết. Cho tôi xin lỗi, có lẽ quyển sách của chúng tôi đã đem đến cho ông nhiều vấn đề, ông chỉ đọc một lần thôi, rồi đi thẳng- không biết. Điều này thì tốt hơn đọc nhiều lần bất cứ thứ gì.

Sau đây là hồi đáp những câu hỏi của ông:

1-Tôi đánh ông một thiền trượng! Chúng tôi không tạo ra không biết . Sư phụ của chúng tôi cũng đã không tạo ra không biết. Ngay cả đức Phật cũng không tạo ra cái tâm không biết. Chính bây giờ ông đang tạo ra cái tâm không biết đó. Điều này không thể giúp ông được. Không biết không có nghĩa là không biết, phải không? Đừng hiểu cái tâm không biết này. Đừng tạo ra cái "Không biết". Đừng gợi nghĩ gì cả. Thì ông sẽ có tất cả.

2-Ông cho là Thiền thực hành cho chính mình. Đúng vậy. Tự tánh của ông là tất cả, tất cả đều là Tự tánh của ông. Cái gì không phải là Tự tánh của ông? Nếu ông tìm ra Tự tánh, thì ông sẽ tìm thấy Đạo lớn.

Đạo lớn là Tình yêu lớn. Tình yêu Bồ Tát ban cho tất cả chúng sanh. Tình yêu lớn có nghĩa là tình yêu không phân biệt, không biên giới, không đối tượng, không chủ thể. Mọi người như một, tất cả chúng sanh đều trở thành một, đó là tình yêu thương vĩ đại, đó mới là Chân Thiền, là Chân tánh của ông và Tình yêu chân chính.

3-Ông nói chúng tôi thường đi giãng dạy lòng vòng. Thực ra những môn sinh của chúng tôi luôn luôn mời chúng tôi đến địa điểm của họ. Có thỉnh thì đến, không thỉnh thì đến làm gì ? Đó là cách dùng tùy duyên hóa độ. Thông thường, một Thiền sư đi lòng vòng như thế cũng không phải là điều tốt. Nếu ông là một Thiền sư nổi tiếng, thì ông ở tại một nơi và tất cả mọi người đều đến đó gặp ông mới đúng. Như vậy chúng tôi thuộc loại Thiền sư sơ cấp.

Từ xưa nay, tất cả những Thiền sinh tài giỏi chỉ đến tham kiến vị Thiền sư lỗi lạc một lần, sau đó họ trở về chỗ ở dụng công tu tập. Có một số thực hành trong sáu năm, một số trong tám năm, số khác thì mười năm, việc làm duy nhất chỉ là đi thẳng. Khi họ đã tỏ ngộ, họ đi đến thăm một vị Thiền sư để nhờ khảo nghiệm, có thể được truyền thừa ấn chứng, và trở thành Thiền sư.

Nhưng ngày nay những người muốn gặp Thiền sư thì rất nhiều, muốn nghe được Pháp ngữ, và có nhiều cuộc thỉnh vấn. Nếu ông có lòng tin mãnh liệt, lòng can đảm mãnh liệt, khởi nghi tình mãnh liệt, và câu tham thoại thú vị và mạnh dạn, thì chỉ một lần là đủ. Điều này nghĩa là nếu tâm không biết của ông mạnh mẽ, nó còn hay hơn những Thiền sư, hay hơn cả Phật và Chúa.

Chúng tôi nghĩ chúng ta đã gặp nhau một lần rồi. Thế là đủ. Nếu ông muốn nữa thì đây chỉ là hạng sơ cấp. Chịu không? Và nếu ông đọc, đọc, đọc sách của chúng tôi, thì lại càng thấp hơn sơ cấp nữa, chỉ luôn luôn không biết bất cứ chỗ nào, bất cứ lúc nào.

4-Chúng tôi là Tu sĩ nước Hàn, xuất thân từ truyền thống Tăng già lâu đời của Phật giáo Hàn Quốc. Chùa chúng tôi theo cách sống của một Tỳkhưu độc thân và nghiêm giữ giới luật truyền thống nguyên thủy của Phật đà. Đức Phật đã thành lập Tăng đoàn, và ngài huấn thị các đệ tử xuất gia phải tuân theo giới luật của Ngài ngăn cấm. Vì vậy Tu sĩ chúng tôi phải giữ 250 giới không được có vợ hoặc thành lập gia đình.

Hầu như các tu sĩ ở Nhật đều không phải là Tỳ- khưu, họ không phải là những Tu sĩ truyền thống. Họ không giữ giới của một Tỳ-khưu mà đức Phật đã chế ra, đó là môn phái Tân tăng của Nhật Bản. Nó đã làm xáo trộn sự quan hệ đến những Tông phái Tu sĩ Phật giáo khác. Họ không phải Tỳ khưu chính thống trong lý tưởng Xuất gia của đất nước họ. Hàn Quốc hầu như sau này có một thời cũng trở thành như vậy.

Từ khoảng tám năm trở về trước, trước khi người Nhật cai trị nước Hàn, đó là thời điểm dâng cao của Phật giáo Hàn Quốc đã được hoàn chỉnh. Tất cả Tăng Ni đều giữ giới luật rất nghiêm minh, chặt chẽ, không được lập gia đình. Rồi nước Nhật xâm lăng, đã làm xáo trộn Phật giáo tại đây. Chính quyền thuộc địa không thể phân biệt được những Tu sĩ nào độc thân, và những Tu sĩ nào đã có gia đình, giống như những Tân tăng Nhật Bản đã làm. Đồng thời ông không thể làm trú trì một ngôi chùa và nhận bất cứ món tiền cúng dường nào cho trường Thiền được.

Thời gian lúc đó vô cùng khó khăn. Thế là những Tu sĩ Hàn Quốc bị ép buộc lập gia đình. Chuyện Tu sĩ có vợ, có chồng, ăn thịt, uống rượu, tất cả đều được hết. Cuối cùng có rất nhiều thầy đã có vợ con, tạo dựng sản nghiệp, đem bà con thân quyến vào chùa ở. Chùa đã biến thành nơi du lịch, những nhà hàng, quán nhậu mở ra ngổn ngang, bởi vì các người ấy đều cần tiền để giúp đỡ cho gia đình họ. Thế là có nhiều nơi ca vũ, hát xướng, uống rượu và ăn thịt.

Những ngôi Chùa có được địa điểm tốt đẹp, tọa lạc trên những ngọn núi cao, cũng không còn là chốn thâm nghiêm u nhã. Vì vậy có rất nhiều, rất nhiều khách du ngoạn, vãng lai.

Các tân Tăng có vợ đã xây những căn nhà của họ gần cạnh Chùa, hoặc là ở trong những ngôi chùa biệt thự (the Temple–buildings) của họ. Họ tu tập vào sáng sớm trong những căn nhà này và đi đến Chùanhà-hàng (the Temple–restaurant) trong suốt thời gian ban ngày. Thực ra họ cũng chẳng có tu hành gì cả, vì họ rất bận rộn với gia đình và mãi lo kiếm tiền.

Sau Thế chiến thứ II, tất cả người Nhật đều rút lui về bản xứ của họ, cuộc Cách mạng mở ra, thay đổi nền Phật giáo Hàn Quốc là cần thiết và cấp bách. Những tu sĩ độc thân đã đấu tranh quyết liệt với những tu sĩ có gia đình. Họ nói với nhau rằng: Các ông là những Tân tăng theo Nhật Bản, các ông không giữ đúng giới luật Phật chế! Không phải chơn tu ! Các ông cần phải đi chỗ khác!

Lúc đó có bảy ngàn Tân tăng lập gia đình và chỉ có bốn trăm Tu sĩ độc thân, như vậy, những Tu sĩ độc thân thật sự không có thế lực, quyền hạn gì cả. Nhưng hầu hết các thầy độc thân đã đồng thuận, kết giao với một ngôi Chùa cổ có uy tín ở gần Thủ đô Hàn Quốc. Đó là ngôi Tổ đình Tu Đức luôn luôn gìn giữ truyền thống Thiền tông mẫu mực, chống lại những tu sĩ Hàn theo phái Tân tăng Nhật có vợ.

Ngôi Tổ đình này chúng tôi đã từng tu học trong thời gian mới xuất gia, và cũng là nơi Sư phụ của chúng tôi là Thiền sư Cổ Phong đã kế thừa sự nghiệp tông phong, trên nữa là Sư ông Mãn Không, và trên nữa là Sư tổ Cảnh Hư, cũng đã được nối Pháp tu hành ở đây.

Mặc dù Phật giáo Hàn Quốc lúc bấy giờ đã bị biến thái, lai căn, mất gốc. Rất nhiều tu sĩ có gia đình, và họ đã nắm giữ tất cả Chùa viện cũng như tiền bạc. Nhưng quần chúng nhân dân và Phật tử Hàn Quốc đều thấu hiểu Phật giáo truyền thống nguyên thủy của họ. Họ rất quý kính và ủng hộ những bậc chơn tu.

Những Tu sĩ độc thân đấu tranh với Tu sĩ có gia đình trong suốt mười lăm năm. Đó là một cuộc Cách mạng lớn, một sự thay đổi chấn chỉnh lớn.

Cuối cùng, các thầy có gia đình, có vợ con đều phải rời bỏ các Tổ đình thuộc Dòng Thiền Hoa Khê (Chogye Order) để thành lập một trường phái riêng.

Hiện nay, Dòng Thiền Hoa Khê (Suối Hoa) đã phát triển mạnh và có đến hơn mười lăm ngàn Tăng, Ni độc thân, và hành trì giới luật nghiêm minh. Điều này rất quan trọng. Đây cũng là trường Dòng (từ Lục tổ ở Tào Khê truyền xuống) lớn nhất ở Hàn Quốc.

Có rất nhiều bạn trẻ trong nước cũng như ngoài nước, muốn trở thành Tăng Ni, nhưng nếu họ có sự quan hệ trai gái hay lập gia đình, thì họ không thể nào trở thành Tu sĩ trong truyền thống Hoa Khê của chúng tôi được. Đó là Trường Thiền Quan Âm nằm về phía Tây Hàn Quốc. Vì đây là truyền thống Giới luật Cụ túc Tỳ Khưu chân chính. Đối với cư sĩ họ có thể giữ năm giới và sau đó trở thành Pháp sư. Hiện tại có rất nhiều người trở thành Giáo thọ sư. Thật là tuyệt vời ! Những Thiền sinh của các Thiền giả Nhật Bản ở Mỹ có thể có bạn gái hoặc bạn trai hay lập gia đình, họ coi như không có vấn đề gì. Đó là hệ phái Tân Tăng của họ.

Phật giáo Nguyên thủy, (vào thời Phật, Tăng đoàn mới thành lập) những giới luật cho tu sĩ và những cư sĩ không có gì đặc biệt, và không cần thiết lắm. Nhưng bây giờ nếu ông khởi tâm suy nghĩ, những giới luật rất quan trọng cho cuộc sống của ông. Nếu ông không giữ bất cứ suy nghĩ nào, và chỉ có một hướng đi là hóa độ tất cả chúng sanh, thì giới luật là điều không cần thiết lắm. Phật cũng không cần thiết, không có gì là cần thiết cả.

5- Ông hỏi về những quy luật trong Chùa, ông cho là chúng tôi chế ra nó, mà lại nói về chuyện được “Hoàn toàn tự do", Tôi đánh ông 30 hèo ! Chúng tôi không có chế ra điều gì cả. Ông là người để ý tạo ra nó! Nhưng ông không hiểu đâu, chúng tôi trình bày cho ông hiểu: Bản thân chúng ta có quá nhiều ham muốn, luôn luôn có sáu tên giặc, muốn cướp đi Con Người Thật, hoặc gọi là Chân tánh của mình. Chúng tôi gọi đó là sáu căn: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và ý.

Sáu tên giặc cướp này không bao giờ cảm thấy thỏa mãn. Nếu ông có tình huống tốt, được đánh bóng, tôn sùng thần tượng, thì chúng muốn tình huống đó được thụ hưởng vui sướng hơn, nhưng nếu ông có tình huống xấu, thì chúng lại chán nản, xúi giục ông làm bậy. Những tên giặc cướp này sẽ nói với ông: -"Chúng tôi không thích xấu! Chúng tôi không muốn gắng công cực khổ." Khi tâm của ông không vững chãi, thì ông bị sáu tên giặc cướp này lôi cuốn tạo nghiệp.

Vậy thì bất cứ lúc nào, nếu ông không có đủ lý trí và đôi lúc cảm thấy rối loạn, thì ông đã thật sự đánh mất Chân tánh của ông. Nếu tâm ý của ông chủ đạo cứng rắn, không lay chuyển thì sáu tên giặc cướp này dù cho có nhiều tham, sân, si thì cuộc sống hàng ngày của ông sẽ sáng tỏ và đúng hướng. Thế thì mọi vấn đề không còn gì đáng quan ngại nữa.

Ông nói với chúng tôi làm ra quy luật trong Chùa, nhưng chúng tôi đã không tạo ra bất cứ thứ gì. Chúng tôi không có điều gì đặc biệt để dạy cả. Tiếng chó sủa, cơn gió thoảng, và tàng cây xanh đều là những giáo thọ sư hoàn hảo hơn chúng tôi, hoàn hảo hơn Phật, hoàn hảo hơn tất cả mọi thứ.

Thiên nhiên thật sự đã có quy luật riêng của nó, không một ai tạo dựng nên. Trong thiên nhiên, tất cả mọi thứ đều có trật tự, tự nhiên và hài hòa với nhau. Nhưng nhân loại chúng sinh thì không phải vậy. Vào bất cứ lúc nào, mọi người cũng hoàn toàn mê vọng, bởi vì họ không tuân theo công thức nguyên thủy của vũ trụ đất trời. Họ không thật sự hài hòa, chỉ làm đau khổ cho chính họ và cho bao người khác.

Con người đã không nhận ra rằng bầu trời thì xanh dương, và những cây lá thì xanh lục. Họ chỉ chạy theo sự ham muốn, giận dữ, và ngu muội. Lấy những điều suy nghĩ trong tâm ý của họ cho đó là kho báu, là Chân lý. Họ đã không nhận ra rằng thế giới này- vốn đã như vậy- luôn luôn dạy cho chúng ta những điều rất chính xác.

Mỗi người trong chúng ta, có quá nhiều quan điểm cứng rắn, có quá nhiều hiểu biết bảo thủ, và thử nghiệm quá nhiều cảm giác. Mọi người đều thích bị lấy đi Chân tánh từ sáu tên giặc cướp này. Đó là lý do tại sao có những Nội quy và Giới luật xuất hiện. Nếu từng lúc, từng lúc, ông giữ đúng tình huống, thì Giáo lý của Phật, và Quy luật trong Chùa là điều không cần thiết.

Do vậy, có nhiều giới luật, điều lệ, và hình thức của sự tu tập dành cho ông. Có thể sáu tên giặc của ông không thích điều này, nhưng Con người thật của ông rất thích. Vì những giới luật, nội quy trong Chùa và hình thức tu tập sẽ chuyển hóa sáu tên giặc cướp kia trở thành sáu người bạn tốt trong ông. Thế thì ông thích cái nào?

Trong thư, ông nói dạy môn Triết học, vậy chúng tôi hỏi ông, trong cuộc sống này điều gì quan trọng: Tiền bạc? Danh lợi? Thực phẩm? Gia đình? Tất cả đều quan trọng, nhưng điều nào là quan trọng hơn cả? Nếu ông chết vào ngày mai, ông sẽ làm gì? Vậy thì tiền bạc có cần thiết không? Danh vọng cần thiết không? Thực phẩm cần thiết không? Đó là những câu hỏi chúng tôi dành cho ông.

Descartes nói: "Tôi suy tư, vì thế Tôi hiện hữu”. Theo thứ tự từng chữ “Tôi”-suy-tư-vì-thế-“Tôi”-hiện- hữu. Nếu tôi không suy tư, là gì? Cái gì là Tôi? Hãy nói nghe thử! Hãy nói nghe thử! Nếu ông đã thông hiểu, ông là một chúng sinh rất cao cấp. Nhưng nếu ông không hiểu, thì ông hãy học hỏi những loài động vật như con chó, con mèo. Vì chó và mèo cả hai đều hiểu được việc làm của chúng, từng mỗi lúc, mỗi lúc chúng cứ như vậy mà thực hiện bản năng của mình.

Nhân loại chúng sinh thì có quá nhiều hiểu biết và nhiều ham muốn, họ tạo ra đủ thứ và họ vẫn không hài lòng. Họ không hiểu họ là gì! Nếu ông tìm được câu trả lời, thì hãy gởi đến cho chúng tôi.

Chúng tôi hy vọng ông chỉ đi thẳng- không biết, sáng suốt như hư không, hoàn toàn vứt bỏ cái “Tôi” giả dối, đạt đến cái “Tôi” chân thật, sớm tỏ ngộ, và hóa độ chúng sanh thoát khỏi khổ đau.

Trân trọng chào Giáo sư, Thiền tăng S.S.

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.