Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Trí Quảng
Khai Thị Pháp Ngữ
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
Gia Trì Lực Của Bồ Tát Quan Âm
Trong kinh Phổ môn, Đức Phật nói về công hạnh của Quan Âm, hay lực gia trì của Ngài đối với chúng ta. Trước nhất, Phật nói Quan Âm có công hạnh đặc biệt là Ngài đã thành Phật từ lâu xa, nhưng Ngài không trụ ở ngôi vị Vô thượng Đẳng giác, mà Ngài nhập thế, chỗ nào có nhân duyên, có nhu cầu, Ngài hiện thân nơi đó.
Quan Âm có thể thị hiện trong tất cả các loại hình, tiêu biểu là 32 hiện thân như hiện thân Tỳ kheo, Tỳ kheo ni, cư sĩ, đế vương, đồng nam, đồng nữ, thậm chí hiện thân làm Thiên long Bát bộ, tức thành phần nào, Ngài cũng hiện thân được nhằm mục tiêu cứu độ người có nhân duyên với Ngài. Vì vậy, có người cầu Quan Âm được, có người cầu nguyện không được, vì lực gia trì của Ngài không tới.
Lực gia trì ví như làn sóng điện, nhưng điện chỉ truyền qua kim loại, không truyền được qua gỗ. Lực gia trì của Quan Âm không tới được, vì nghiệp lực, hay ma lực là hai thế lực ngăn cách ta và Phật, ngăn cách ta và Bồ tát. Khi phá được sự ngăn cách này, ta và Phật, ta và Bồ tát thông nhau.
Ta bị ngăn cách lớn là ngũ uẩn: sắc, thọ, tưởng, hành, thức ngăn che. Phần nhiều chúng ta sống trong vòng luẩn quẩn này. Chúng ta mang thân ngũ uẩn thì bị cả năm thứ này tác hại, nhưng khi chết, ta chỉ mất sắc uẩn, vẫn còn bốn thứ là thọ, tưởng, hành, thức ngăn che.
Khi chết, thân xác hay sắc uẩn tan rã, nhưng người không biết, nói rằng thân này chết là hết. Phật nói chết là chấm dứt sắc uẩn, nhưng còn vi tế sắc, không phải mất hết. Nghiệp thuộc vi tế, không thấy, nhưng nhờ hiện ra thân, nên chúng ta biết được nghiệp. Phật nói do nghiệp, hay do thọ, tưởng, hành, thức tạo nên sắc thân bên ngoài khác nhau.
Bồ tát Quan Âm thương chúng sanh, nhưng đối với người đáng độ, Ngài mới xuất hiện để độ. Vì vậy, lực Quan Âm gia trì người đáng độ là người tha thiết với đạo, tâm luôn nghĩ về Quan Âm. Khi gặp nguy hiểm, tâm họ hướng đến Quan Âm quá mạnh đến mức độ phá bứt được năm tầng ngũ uẩn, Quan Âm mới đến với họ, khiến ác ma thấy phải sợ.
Kinh Phổ môn nói người niệm Quan Âm đến nhứt tâm thì họ nhìn đâu cũng thấy Quan Âm. Người gặp tôi kể rằng lúc họ bị nạn ở biển, thấy Quan Âm xuất hiện trên đầu rồng cứu họ và họ trôi tắp lên bờ mà không hay biết. Tâm của đạo hữu được cứu, thấy Quan Âm cỡi rồng; trong khi người khác không thể thấy. Hoặc có người bị nhốt trong ngục tối, nghĩ phải chết, nhưng thấy Quan Âm hiện sáng trên vách tường và nẻ tường đi ra, dắt họ ra khỏi ngục. Vì niềm tin của họ tuyệt đối đến quên chết, quên sợ, nên họ nhận được lực gia trì của Quan Âm, vượt được tai nạn, khiến họ tăng trưởng niềm tin hơn.
Người niệm Quan Âm mà còn run sợ là còn kẹt ngũ ấm, làm sao Quan Âm gia trì được. Kẹt ngũ ấm là thấy mình còn có thân và đang bị nạn thì không thể nhận lực gia trì.
Nếu tâm mình vượt trên tầng vật chất, quên thân, quên thọ nạn, thì nạn vụt mất. Trong kinh Bát nhã, Phật nói Quan Âm quán chiếu ngũ uẩn là không, nên tâm đứng yên. Đầu tiên, quên được thân vật chất, thì bốn uẩn còn lại thuộc sắc vi tế xuyên qua được vật chất. Vì vậy, người thực tập lý này, phá được một uẩn là sắc uẩn, họ đi xuyên qua được bức tường, xuyên qua nước không chìm, xuyên qua lửa không cháy. Họ đi bằng thân siêu vật chất.
Phá được sắc uẩn, còn lại thọ, tưởng, hành, thức là nghiệp. Thọ là sao. Tuy người chết không còn thân vật chất, nhưng còn nghiệp tập quán là thói quen cảm thấy nóng, lạnh, đói, khát…
Có trường hợp như sau, người chết chôn ở nghĩa địa Mạc Đỉnh Chi đã 15 năm rồi, nhưng khi giải tỏa nghĩa địa, người con hốt cốt lên, xác thân của người cha còn nguyên. Người nhà mới liệm lần thứ hai đưa vô lò thiêu. Bấy giờ cháu nội của ông này tự nhiên lên cơn sốt trên 40 độ. Cha của nó là bác sĩ mới đo nhiệt độ thì đứa con rút hàn thử biểu liệng và điểm vô mặt cha nó mà nói tụi bay ác, đốt tao nóng quá. Đó là cảm thọ còn, nên thấy lửa sợ nóng. Và đốt xong xác ông thì đứa cháu nội nói hết nóng và nhiệt độ trong người nó cũng trở thành bình thường.
Bác sĩ hỏi tôi như vậy là sao. Tôi nói giải theo Phật là ông nội chết xác thân, tức sắc uẩn không còn, nhưng còn bốn uẩn là thọ, tưởng, hành và thức. Vì thọ uẩn còn là còn tập quán cảm giác nóng.
Bà la môn giáo chủ trương đốt xác và tro rải ở sông Hằng để linh hồn siêu thoát. Nhưng Phật dạy rằng bốn phần thọ, tưởng, hành, thức là nghiệp còn, nên vẫn có tái sanh. Thọ, tưởng, hành, thức của người chết, Phật giáo gọi là trung ấm thân.
Trên bước đường tu, nếu phá được cảm thọ, thì giữa ta và Phật, giữa ta và Bồ tát gần nhau hơn, bình tĩnh hơn, ít phan duyên hơn. Thật vậy, tu hành, phá được thọ uẩn, chúng ta sống nhẹ nhàng hơn người khác. Tới giờ ăn, chúng ta ăn; tới giờ nghỉ, chúng ta nghỉ; tới giờ làm việc, chúng ta làm việc. Theo quy trình chúng ta làm vậy, nhưng không bị lệ thuộc; cho nên phá được thọ uẩn, không ăn cũng không đói là sống trong thiền định, tức sức tập trung của mình mạnh, không bị vật chất và thiên nhiên chi phối.
Vì vậy, còn mang thân ngũ uẩn, nhưng chúng ta không bị sắc uẩn, thọ uẩn chi phối, nên hiện tướng giải thoát. Tu hành hơn nhau ở điểm này. Tuy còn bị ngũ uẩn ngăn che, nhưng người phá được một, hai uẩn là khá hơn.
Còn tưởng, hành và thức. Đầu tiên dùng tưởng uẩn để phá sắc uẩn. Theo kinh nghiệm riêng tôi, sử dụng tưởng uẩn bằng cách tôi tưởng ra Phật, tưởng ra Cực lạc để trú tâm vô đó. Đó cũng là kinh nghiệm của ngài Huyền Giác. Chúng ta tưởng ra Phật A Di Đà và cảnh Cực lạc, chúng ta cột tâm vô Phật Di Đà và Cực lạc, nên chúng ta quên những việc xung quanh.
Tôi thường sử dụng tưởng để phá sắc, thọ. Vì tôi tưởng mạnh nên không bị người xung quanh chi phối. Chúng ta tưởng Cực lạc và Phật A Di Đà mạnh thì dễ nhiếp tâm. Nếu chúng ta tưởng mạnh về Quan Âm sẽ xuyên được hành và thức, thì tâm trí đứng yên.
Chúng ta tưởng Quan Âm mạnh sẽ thấy Quan Âm xuất hiện và cứu thoát nạn. Điều này tôi đã chứng nghiệm trên thực tế. Thật vậy, gặp đối tác hung dữ, nhưng vì tưởng Quan Âm mạnh, nên ta hiện tướng Quan Âm, khiến người hung dữ không dám dữ với ta, hay không dám dùng mắt dữ nhìn ta. Ý này kinh diễn tả rằng La sát không dám nhìn, huống chi là hại.
Người được gia trì nhờ tưởng mạnh, quên đói lạnh. Dùng tưởng để xuyên qua hai phần vi tế là hành và thức, nên tâm không khởi hiện hành và không nhớ quá khứ. Kinh nói ý này là tâm trí lắng yên. Đạt đến trạng thái như vậy, Thiền sư nói là sơn cùng thủy tận, giữa sống và chết, chúng ta chấp nhận chết thì một là chết, hai là thành bất tử. Có người kể rằng họ về từ cõi chết, nhờ Quan Âm cứu.
Lực Quan Âm gia bị, chúng ta có thể thoát tất cả nạn tai. Nghĩ chết, nhưng không chết là Quan Âm cứu. Còn biết tính toán, lo sợ, gia trì lực Quan Âm không tới được. Tập trung cao thì tình huống nào cũng thấy Quan Âm.
Quan Âm có nguyện ở Ta bà vào địa phủ, nghĩa là ở Ta bà và bị đọa vào địa phủ thì cũng gặp Quan Âm cứu chúng ta. Và tâm trí chúng ta lắng yên, nên được cứu. Hoặc chúng ta hiện thân Đại sĩ, nên ác ma không dám hại.
Quan Âm Thị Kính là cô gái bị chồng bỏ, nhưng rồi người này cuối cùng hiện thân thành Quan Âm. Người nhân gian nói Quan Âm có 32 tướng, sao không thờ, lại thờ người mặc áo trắng là Bạch y Đại sĩ.
Nếu tu Đại thừa và theo quan niệm Quan Âm hiện thân trong các loài, các cõi thì chúng ta không phân biệt người già trẻ. Đôi khi Quan Âm hiện làm trẻ con, bà già, Thiên tướng… Tất cả hình thức này theo Đại thừa là do Bồ tát hóa thân để độ người có duyên, tức họ hướng tâm về Quan Âm một cách tuyệt đối sẽ thấy Ngài hiện ra cứu độ.
Đa số người thờ Bạch y Đại sĩ, hình ảnh khác ít được thờ. Vì Thị Kính quán tưởng Quan Âm cao, nên bà được coi là Quan Âm. Có trường hợp khác, Tiêu diện Đại sĩ cũng là Quan Âm được thờ trước cửa chùa để giữ chùa, có nét mặt hung dữ để trấn át cô hồn, làm nó sợ, không dám khuấy phá.
Có lúc Quan Âm hiện thân làm Sa môn là thầy tu, nhưng đa số không thờ Quan Âm hiện thân thầy tu.
Vì khi Phật giáo truyền sang Trung Hoa, văn hóa Trung Hoa không chấp nhận thầy tu trẻ, khỏe mà đi xin ăn. Cho đến khi hình ảnh Quan Âm đưa vào, người ta mới tin, tức Quan Âm cứu đời, giúp người mới được chấp nhận, cho đến kinh Dược Sư được truyền bá, thì thầy tu không phải ăn hại, mà phải sản xuất được để tự nuôi sống mình và còn cứu đời giúp người, nên thầy tu được tôn trọng.
Hình ảnh thầy tu được mọi người công nhận, hay chư vị Tổ sư xuất hiện để cứu đời giúp người. Nếu nhìn kỹ sẽ thấy rõ Quan Âm hiện thân vào các tu sĩ nhiều hơn là các vị cư sĩ. Thật vậy, Phật giáo truyền vào Việt Nam mới có nhà sư đánh cọp nổi tiếng là Quan Âm ở chùa Khải Tường, Gia Định. Sư xuất hiện bắt rắn đánh cọp, bảo vệ người dân, khiến họ quý trọng sư.
Một nhà sư khác gọi là Long Cốc cũng nổi tiếng bắt rắn. Long Cốc vô ở trong hang rắn. Người dân nể sợ, vì ông này có nhiều hóa thân, dân ở Bà Rịa cho đến Long Khánh kêu cứu, ông liền xuất hiện, là ông nhập thần. Và những người có duyên được ông độ, trong một đêm, tất cả họ đều thấy sư đến thăm. Dân thờ ông, tên Từ Thuận đại sư, nhưng dân không dám gọi tên mà gọi là Từ Nghịch. Ông đi đâu thì có cọp xuất hiện trước. Các sư xuất quỷ nhập thần để bảo vệ bình an cho người, họ mới kính trọng sư.
Các sư khác đa phần làm thầy thuốc, vai đeo túi thuốc, cổ đeo xâu chuỗi. Tôi nghe ông cụ thân sinh kể rằng xâu chuỗi có hột tròn, méo, vuông đủ thứ. Có một trẻ nhỏ sốt, ông lấy hột chuỗi mài lên nắp lu, hòa với nước cho uống, hết bệnh. Người ta tạ ơn, ông không nhận. Dân chúng nói rằng ông là Quan Âm hiện thân cứu đời.
Phật giáo miền Nam phát triển nhờ các sư hiện thân cứu đời, người bắt cọp, người dạy trồng lúa, người chữa bệnh, người làm thuốc…, người ta quý trọng sư là vậy.
Tóm lại, Quan Âm Bồ tát có thể hiện thân trong đủ thành phần xã hội để cứu người, giúp đời. Nếu chúng ta phá được năm tầng ngũ uẩn ngăn che, chúng ta sẽ tới với Bồ tát và nhận được lực gia trì của Ngài, thoát nạn tai, tinh tấn tu hành hơn nữa.
Phước Duyên Trong Cuộc Sống
Đệ tử Phật gồm có chúng xuất gia là Tỳ kheo, Tỳ kheo ni và chúng tại gia là Ưu bà tắc và Ưu bà di. Trong chúng xuất gia lại có Sa di và Sa di ni là chúng tập sự, chưa chính thức vào hàng Tăng. Chúng xuất gia Ni còn có thêm Thức xoa ma na.Riêng chúng tại gia có ba cấp bậc là tại gia ngũ giới, nhưng nâng lên con người có chí hướng thượng thì thọ thập thiện giới để bảo đảm sau khi bỏ thân này, sanh lên cõi trời. Và người có chí nguyện làm Phật tương lai thì thọ Bồ tát giới. Vì Phật Thích Ca nói Ngài tu hạnh Bồ tát trải qua vô số kiếp, đầy đủ tâm đại bi mới thành tựu quả vị Phật.
Vì vậy, bước đường tu của đệ tử Phật có những chặng đường khác nhau. Người mới phát tâm tu giữ năm giới là tốt, không đọa ba đường ác. Nhưng người thực hành trọn vẹn mười giới chắc chắn sanh ở cõi trời, nói cách khác, sanh vào thế giới hoàn toàn an lành. Vì thế giới loài người chúng ta sống là ngũ thú tạp cư thì họ cũng là người nhưng mới ở địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh sanh lại, nên thường những người này nghèo đói, bệnh hoạn, tật nguyền, ngu dốt, hung dữ.
Thực tế cho thấy trong thế giới này, chúng ta sống chung với những người như vậy. Qua những vụ án, chúng ta thấy rõ người phạm pháp rất hung dữ, vì họ từ ba đường ác sanh lại. Nhưng nếu họ được gặp Phật, thánh Tăng, chân tu hướng dẫn làm họ nhớ đến nỗi khổ đã trải qua ở địa ngục mà phát tâm tu, thì họ cũng trở thành hiền. Ngược lại, nếu gặp người ác, họ sẽ ác theo liền, vì họ sống trong hoàn cảnh nghèo đói lại gặp người nghèo đói, ngu dốt, tham lam đến xúi giục nên hai người này kết hợp với nhau, trở thành ăn cướp, ăn trộm. Nghiệp bên trong ác rồi và tiếp xúc với hoàn cảnh bên ngoài khiến họ dễ dàng trở thành người ác.
Trong đạo tràng mình cách đây mấy năm có Phật tử thấy chú mồ côi, tội nghiệp, đưa vô chùa cho công quả để tu. Nhưng mồ côi và hoàn cảnh nghèo khó là túc nghiệp không tốt, nên vô chùa, nổi tánh tham làm những việc không tốt. Cuối cùng không cho ở chùa, trả về nhà thì gặp những người không tốt dìu dắt, cho đi làm những việc không tốt nữa. Nghiệp ác dễ tạo, nghiệp thiện khó tạo là vậy.
Các Phật tử về đây tu, tụng niệm, lễ bái, nghe pháp là có căn lành lớn với Phật pháp mới tu được. Nhiều người muốn tu không được vì nghiệp ác sâu dày. Chúng ta tu, nhận thấy người ở ba đường thiện sanh lại, đó là người sanh lại làm người, thì kiếp trước họ đã giữ năm giới, nên tánh họ không tham.
Tôi nhớ trước khi đi học ở Nhật, có Phật tử quý trọng, tặng tôi đồng hồ đeo tay bằng vàng để phòng khi gặp khó khăn thì dùng đó để sống. Ở Nhật, một hôm tôi bỏ quên chiếc đồng hồ trong nhà tắm. Người dọn phòng mới trình cho ban chủ nhiệm chiếc đồng hồ. Họ nói đồng hồ này không phải của người Nhật vì người Nhật không dùng loại này, chắc của người ngoại quốc và ngày hôm đó chỉ có mình tôi vô nhà tắm. Họ đã tìm trả tôi chiếc đồng hồ vàng. Người dọn phòng và người chủ nhiệm không tham thì biết họ là người đời trước tái sanh lại, nên có tánh không tham vì đã giữ năm giới, trong đó có giới không gian tham, trộm cắp.
Chọn người không tham làm bạn, mình yên tâm hơn. Còn sống chung với người tham, dù mình cố giữ, họ cũng tìm cách lấy.
Nếu mình chưa có phước, làm bạn với người cao sang cũng khó. Họ từ cõi trời sanh lại, vì đời trước họ đã tu thập thiện, nên đời này, họ có những điều đặc biệt là thông minh, ngoại hình dễ coi, sức khỏe tốt, ai cũng thương quý và làm gì cũng thành công. Ta có duyên làm bạn với người này là phước ta cũng lớn.
Làm bạn ngang hàng với nhau, tức họ thông minh, ta cũng thông minh mới chơi với nhau được. Vì họ thông minh, mà ta đần độn, họ nói mình không hiểu thì khó làm bạn. Kinh Pháp hoa nói ý này qua thí dụ cùng tử nghèo khó không thể làm bạn với người giàu có, chỉ làm mướn cho ông chủ nhân hậu từ cõi trời xuống, rất giàu có là may mắn lắm rồi. Thể hiện lý này, chúng ta thường nói mình tu là làm tôi cho Phật. Thí dụ Phật tử đến chùa quét dọn giảng đường, nhổ cỏ, quét sân chùa, v.v… là để kết duyên với Phật, được gần Phật, không dám nói làm bạn với Phật.
Người từ cõi trời xuống, nên có phước báu rất lớn. Thực tế là họ hy sinh làm việc lợi ích cho đời, không tính toán, không so đo, nhưng không bao giờ thất bại, trái lại, họ luôn gặt hái thành công mỹ mãn.
Nhớ mấy chục năm trước lúc tôi còn học ở Nhật, có sinh viên Việt Nam học kinh doanh mới nghĩ cách làm giàu, anh đặt hàng người Việt chở sang để bán. Nhưng anh đợi mãi mà hàng không đến, lại gặp người bạn rủ đi Hàn Quốc chơi. Anh vừa đi thì hàng tới và tình cờ bà bán hàng lại gặp tôi ở phi trường. Bà đến năn nỉ: “Thầy ơi, cứu con”. Bà làm sao mà phải cứu? Vì con chở hàng cho anh sinh viên, nhưng không liên lạc được, mà con phải trở về Việt Nam liền đêm nay. Con không biết làm sao. Sau khi suy nghĩ, bà đặt ba điều kiện, một là thầy lấy số hàng này, chỉ trả tiền vốn cho con thôi, không tính lời lãi gì hết. Hai là thầy không có tiền trả, thấy nhận hàng giùm con, bao giờ thầy có tiền trả cũng được. Ba là nếu thầy sợ không có tiền trả, cho con cúng thầy.
Tự nhiên, tôi cảm thấy chị này là người tốt, liền nói với chị rằng tôi chấp nhận điều kiện một, vì tôi mới nhận được học bổng nên có tiền trả cho chị về.
Nhận số hàng mây tre lá Việt Nam, tôi không biết làm gì và cũng không có chỗ để. Tôi liền tặng hết cho các chùa mà tôi quen biết. Nhưng chỉ một tuần sau, tôi nhận lại nhiều chi phiếu giúp tôi tiếp tục công việc nghiên cứu. Việc làm này tôi không tính toán gì, nhưng phước của mình khiến được như vậy. Phước phát xuất từ tâm tốt của mình, là tâm cứu người, giúp người. Phật cũng dạy rằng xưa kia, Ngài tu tâm tốt mà thành Phật.
Vì vậy, chúng tại gia và xuất gia muốn thành Phật phải tu hạnh Bồ tát nhằm cứu đời, gặp người hoạn nạn, mình sẵn lòng giúp, không cần trả ơn. Nhưng việc làm này là công đức, kiếp tái sanh gặp lại, họ trở thành bạn tốt của mình. Người làm nên sự nghiệp nhờ bạn tốt, hay tán gia bại sản vì bạn ác.
Tu Pháp hoa là pháp Phật dạy cho Bồ tát, nhưng người hành Bồ tát đạo được là người có niềm tin và căn lành. Không có căn lành và không có niềm tin không thể hành Bồ tát đạo. Vì người có niềm tin, có căn lành nhìn sự vật khác. Người có căn lành thấy gì cũng thương, cũng muốn giúp. Người không có căn lành, nhưng có ác nghiệp hay quậy phá. Thật vậy, người có tánh ác hay chọc phá, giết hại. Có căn lành mình hay động lòng trắc ẩn với người hoạn nạn.
Thực tế cho thấy người săn bắn, chài lưới có ác nghiệp, họ dùng đàn chó rượt con thú chạy trối chết, hoảng sợ thì họ thấy thú vị, lấy cái khổ của thú vật làm niềm vui cho họ.
Người có căn lành xem tivi thấy dã thú giết nhau, như sư tử bắt con ngựa ăn thịt, mình thấy thương con ngựa quá. Hoặc thấy người ta giết tê giác, voi để lấy sừng, lấy ngà, cảm thấy tàn nhẫn quá. Căn lành là chỗ đó, vì tánh lành thấy việc ác không chịu được, cảm thấy buồn.
Tôi thấy người đứng ở bờ kênh câu cá để giải trí, trong khi Phật tử phóng sanh cá. Thấy con cá mắc câu run rẩy giữa trời, thấy thương quá. Buổi sáng ở chùa tôi cho cá ăn, nó quẩy đuôi mừng rỡ, tôi cũng vui. Nó đau mình cũng đau, đó là căn lành.
Người tu được phải có căn lành, mới phát tâm từ, hành Bồ tát đạo, cứu giúp, về sau mới làm Phật được.
Có căn lành và nhân duyên tới thì căn lành bộc phát. Thiếu nhân duyên, căn lành không bộc phát được. Thực tế như người ở khu đất này hai mươi năm trước, chùa chưa có, làm sao tụng kinh, nghe pháp, đó là nhân duyên chưa tới. Mình sanh ra đời, có đủ duyên mới tu được. Năm mươi năm trước, vùng này chiến tranh ác liệt, người chết rất nhiều. Bên hông chùa mình dài qua bên kia là ấp chiến lược, còn bên này là vùng giải phóng. Lúc đó, tới đây rất nguy hiểm. Năm 1899, Tổ mua đất chùa này, như vậy hơn một trăm năm, nhưng không làm chùa được. Năm 1999 mới đủ nhân duyên thù thắng để tôi xây dựng được chùa và Phật tử có nơi thanh tịnh tu hành.
Có căn lành, mình nguyện đời đời kiếp kiếp sanh ở đâu cũng có chùa để tu, có thầy bạn dìu dắt tăng tiến đạo Bồ đề.
Vì vậy, người có căn lành rồi, khi gặp duyên, họ phát tâm tu. Tôi có nguyện ai có nhân duyên tu Pháp hoa với tôi, xin Bồ tát, Hộ pháp khiến họ tới cùng tu; ai không có duyên, tới quậy phá, nhờ Hộ pháp thiện thần đưa đi chỗ khác.
Phật tử hiện diện nơi đây, ngồi yên nghe pháp để tăng trưởng đạo Bồ đề, là chúng ta có căn lành thì căn lành nhân đây phát lên, càng nghe pháp niềm tin càng vững, tầm nhìn của mình càng sáng. Lúc mới nghe pháp, quý vị chưa thấm, chỉ tụng kinh, nghe pháp, căn lành chưa tiếp thu được nhiều. Nhưng khi căn lành tiếp thu được kinh, tầm nhìn của mình khác hơn, nghĩa là người xung quanh có hoàn cảnh sai khác, nhưng mình thấy ai cũng dễ thương, đó là căn lành mình phát. Nhưng nghiệp ác phát thì mình không chấp nhận được ai.
Căn lành mình phát, mình thương người, thương vật, thương tất cả chúng sanh. Và căn lành phát lên rồi, thấy đúng như pháp. Người không có căn lành tụng kinh Pháp hoa, họ cho rằng Phật nói kinh Pháp hoa trên núi Kỳ Xà Quật, ở mỏm đá nhỏ chỉ bằng pháp tòa của tôi ngồi, làm sao có chỗ nghe pháp cho 12. Tỳ kheo, 6. Tỳ kheo ni và vua A Xà Thế cùng quần thần, 70. chư thiên, Càn thát bà, A tu la, Khẩn na la… dẫn vô số quyến thuộc.
Mình không cãi, vì họ không có căn lành, nên không có niềm tin. Và với người không có căn lành, không có niềm tin, thì tám năm cuối cùng, Phật nói kinh Pháp hoa, lúc đó, Kiều Trần Như, Mục Kiền Liên và các Thánh tăng chết rồi. Họ không có căn lành nên không thấy những người này, họ chỉ thấy con người hiện hữu bằng thân vật chất thôi.
Mình có căn lành vẫn thấy Phật sống, nếu Phật chết rồi thì mình tu làm gì. Mình thấy Phật vẫn sống và những người theo Phật vẫn sống, nhưng sống trong thế giới Phật. Đức Đạt lai Lạt ma nói dễ thương rằng tất cả mọi người đều chết, nhưng nhìn kỹ không ai chết. Nghĩa là nhìn kỹ con người thật bên trong thì không ai chết.
Vì vậy, tôi nhìn thực tế là họ chết rồi, nhưng tôi thấy trong thâm tâm tôi là nhìn họ bằng tình thương, bằng suy nghĩ thì họ vẫn hiện hữu, đó là tu có cái nhìn khác, không giới hạn ở thế giới sanh diệt, nhưng thâm nhập thế giới tâm linh của tuệ giác. Thật vậy, tôi sang Nhật thăm lại ngôi trường đại học trước kia, hỏi thăm không còn thầy nào sống, nhưng thâm tâm tôi, những người này còn sống ngang qua tâm mình. Và tâm mình vẫn thấy họ, vẫn sinh hoạt chung với họ. Ai có ý thức này thì dễ tu.
Cũng nằm trong lý này, lúc mới tu ở tổ đình Huê Nghiêm, hàng ngày tôi quét dọn tháp Tổ, nhưng nhân duyên của tôi với vị Tổ nào đó, khiến tôi nghe được tiếng tụng kinh của Tổ dù ngài đã tịch cả trăm năm rồi. Mình tu Bổn môn đi về lý này, ở chỗ vắng nhưng cảm giác có đông người, cả chúng hội cùng tụng kinh.
Từ lý này, mình hình dung Đức Phật Thích Ca có công đức vĩ đại, biết bao người trải qua hàng ngàn năm cho đến ngày nay luôn hướng tâm về Phật, đương nhiên họ vẫn ở thế giới Phật. Hiểu như vậy, mình nỗ lực tu để thâm nhập thế giới Phật, nghe Phật thuyết pháp mới quan trọng, đó là loại hình thế giới của tâm, của tu chứng.
Phật dạy người có Chánh niệm dễ đi vào thế giới Phật. Có Chánh niệm là họ tập trung được và thấy Phật bằng suy nghĩ của mình. Và Phật có Thánh chúng thường tùy với Phật, họ sống thì theo Phật, chết họ vẫn theo Phật chứ.
Phật nói ai cũng có quyến thuộc là ông bà tổ tiên của ta. Thực chất họ đã chết, nhưng quý vị có căn lành nghĩ họ vẫn còn sống, có người nghĩ ông bà tổ tiên ở trên đầu mình. Nhưng Phật nói ông bà tổ tiên ở trong trái tim mình, nên mình nghĩ tới họ, họ xuất hiện trong trái tim mình, trong tình thương của mình. Và điều này nếu xét về thực tế, theo khoa học ngày nay, thì mình hiểu ngay rằng ADN của hai người cùng huyết thống đồng nhau.
Theo tôi, ví như máy thu hình, thu âm. Người này nói bằng tâm, người kia cũng nói bằng tâm. Một bà đến thưa với tôi rằng bà nằm mơ thấy con trai về đầy máu, hôm sau nhận được giấy báo tử. Hai người cùng huyết thống, cùng ADN giao cảm với nhau được. Ngày xưa gọi đó là thần giao cách cảm, ở xa nhưng cái thần đồng nhau.
Hai người cãi nhau vì họ không hiểu nhau, suy nghĩ hoàn toàn khác nhau. Phật nói ở Cực lạc, không cần nói vì họ đã hiểu rồi. Họ nói bằng tâm là dùng tâm để hiểu nhau. Phật tử tập sống được với pháp này sẽ thấy an lành. Tôi từng sống ở những tu viện, mọi người hiểu nhau, không cần phân công, mỗi người tự biết việc của mình phải làm, mỗi người một việc khác nhau, nhưng hỗ tương nhau là thế giới của người tu không cần nói, không cần bảo.
Hạng người thứ hai chưa nói chuyện bằng tâm được, phải dùng lời nói với nhau, nhưng họ cũng không nghe, không hiểu, đành chịu. Phật có ba hạng người theo học, với hạng người nói cũng không hiểu, Phật xếp vô hạng kết duyên thôi. Còn chúng đương cơ là chúng Thanh văn, nghe Phật dạy, họ hiểu và làm theo. Chúng thứ ba quan trọng nhất là Bồ tát, Phật không nói, nhưng Bồ tát cảm tâm, họ tới mỗi người một việc giúp đạo tràng phát triển được. Chúng thứ ba cảm tâm mà làm.
Khi tôi có ý xây dựng Học viện Phật giáo đào tạo Tăng tài, có người mà tôi chưa quen, chưa gặp nhưng họ cảm được việc làm này, gởi tiền cúng để trường sớm được hoàn thành, đó là đồng hạnh đồng nguyện. Nếu mình có được nhiều người đồng hạnh đồng nguyện thì điều mình muốn, họ cũng muốn, việc mình làm họ cũng muốn làm, như vậy đạt được kết quả cao nhất.
Mình tu chưa có kết quả tốt, còn nhiều khó khăn, vì Bồ đề quyến thuộc ít nhưng ma chướng nhiều. Mình phải kiên nhẫn. Mình làm gì, họ cũng không chấp nhận, mình phải tự ẩn nhẫn tu để vượt qua chướng ngại này. Bao giờ mình có quyến thuộc Bồ đề nhiều và giỏi, mình không kêu gọi, họ cũng tới để hợp tác làm, chắc chắn việc sớm thành công. Với người không hiểu mình thì không nói, vì nói mất lòng. Ngay như Phật cũng khẳng định rằng chưa đến lúc nói sự thật thì Phật cũng không nói, vì họ sẽ đọa địa ngục, nên Phật chỉ nói cho vui lòng người thôi. Như vậy, theo Phật dạy, chúng ta thấy rõ có ba hạng người, nên mình không chấp vào người nào.
Phật nói cho họ vui là phương tiện, không phải chân lý. Thí dụ Phật thấy trẻ con hành hạ con cua, Phật nói khác. Nó bẻ càng cua, Phật hỏi ai bẻ tay con, con có đau không. Dạ đau chứ. Vậy con không thấy nó đau sao? Rõ ràng Phật dạy trẻ con rất bình dị, dễ thương, dễ nghe.
Đối với chư thiên, Bồ tát, A la hán, Phật nói khác. Chư thiên nhiều phước báu, Phật giúp họ phát triển tâm từ và trí giác. A la hán hiểu rồi, Phật nói trong thiền định. Bồ tát cảm tâm Phật, cảm hạnh Phật mà tự làm theo, Phật chỉ cần trợ duyên một chút. Còn với người sơ tâm, Phật phải nói bằng lời một cách dễ hiểu, dễ làm.
Tâm Tông
Trong kinh Pháp hoa, Phật nói Bồ tát Nguyệt Quang quán sát chúng sanh bằng đôi mắt bình đẳng. Ta tu Pháp hoa, nghĩ đến Bồ tát Nguyệt Quang, phải nghĩ đến điều đặc biệt này trước tiên.
Đôi mắt bình đẳng của ngài nhìn mọi người tốt hay xấu không có tình cảm ủy mị, thương ghét, phán đoán khác nhau. Đối với mọi người, ngài đều trải tình thương giống nhau. Thể hiện ý này, kinh Hoa nghiêm ca ngợi hạnh đức của Bồ tát Nguyệt Quang như sau:
Bồ tát Thanh Lương Nguyệt
Thường du tất cánh không
Chúng sanh tâm cấu tịnh
Bồ tát ảnh hiện trung.
Nghĩa là Bồ tát Nguyệt Quang còn có tên là Thanh Lương Nguyệt vì tâm của ngài giống như ánh trăng trong sáng, êm dịu tác động đến tâm chúng sanh sạch hay dơ, tốt hay xấu, nhưng khi nghĩ đến Bồ tát Nguyệt Quang, ngài cũng chiếu ánh quang vào lòng họ, khiến họ trở thành tốt.
Thật vậy, thực tế mình thấy người không tốt và họ cũng tự biết họ không tốt, nên họ thường nghĩ đến Bồ tát Nguyệt Quang và thực tu một thời gian, lần lần tâm họ cũng tốt. Điều này cho thấy Nguyệt Quang đã rọi vào lòng họ. Đương nhiên nếu tâm mình sạch và nghĩ tới Nguyệt Quang thì ánh quang của ngài soi rọi vào lòng mình giúp mình dễ dàng thăng hoa trên bước đường tu. Nếu tâm mình xấu mà nghĩ đến ngài, ánh quang của ngài cũng chuyển hóa cho tâm mình dần dần tốt.
Bồ tát Di Lặc cũng vậy, ngài có nụ cười hiền lành, dễ thương, dù mình thương hay ghét ngài, ngài cũng đối xử với mình bằng tâm từ bi, tâm bình đẳng. Đức Phật Thích Ca chọn Di Lặc là người thừa kế, sau khi Ngài vào Niết bàn và giáo pháp của Ngài hoại diệt, Đức Di Lặc ra đời sẽ làm Phật.
Từ ý này, chúng ta niệm Di Lặc là Long Hoa Giáo chủ đương lai hạ sanh Di Lặc Tôn Phật. Sau này ngài hạ sanh làm Giáo chủ hội Long Hoa, nhưng còn lâu lắm. Dù Di Lặc chưa hạ sanh, nhưng trong nhân gian có người nghĩ đến ngài, thấy hình tượng ngài và khởi tâm hoan hỷ thì tâm Di Lặc cũng rọi đến làm họ hoan hỷ theo.
Điển hình là Hòa thượng Hư Vân hành đạo ở thời Mao Trạch Đông mới thống nhất Trung Quốc, tình hình lúc đó rất phức tạp, phiền hà. Một số Tăng Ni bị hoàn tục, một số chùa bị phá hủy, một số người bị bỏ tù. Ngài Hư Vân cũng chịu cảnh tù giống như tất cả những người khác.
Nhưng ngài nghĩ đến Di Lặc thì ngài xuất thần, lên được cung trời Đâu Suất, nghe Di Lặc giảng kinh. Và Di Lặc nói với ngài rằng duyên của ông ở trần thế chưa hết, ông phải trở lại làm việc của mình xong mới trở về Đâu Suất được.
Trong giấc mơ, ngài thấy như vậy và nghe pháp ở Đâu Suất xong, ngài trở lại trần gian, cảm thấy vui lạ thường giống như Di Lặc vậy, vui đến mức độ người chấp pháp phải sợ và kính trọng ngài. Đó là điểm đặc biệt của Bồ tát Di Lặc gia bị tới ngài Hư Vân.
Chúng ta tu Pháp hoa, chọn bảy vị Bồ tát là Quan Âm, Đại Thế Chí, Văn Thù Sư Lợi, Dược Vương, Nguyệt Quang, Di Lặc, Phổ Hiền làm biểu tượng để chúng ta nương theo tu hành.
Cuối cùng là Phổ Hiền mười hạnh rạng ngời tâm tông. Trong kinh Hoa nghiêm ghi Bồ tát Phổ Hiền có mười đại hạnh, nếu ta tu Pháp hoa thực hiện mười hạnh này cũng được Phổ Hiền gia bị. Và trong mười hạnh của ngài, ngài nói: “Nguyện tôi lúc mạng sắp lâm chung, trừ hết tất cả các chướng ngại. Tận mặt gặp Phật A Di Đà, liền được vãng sanh cõi Cực lạc”, nghĩa là người tu mười hạnh Phổ Hiền muốn vãng sanh cũng được vãng sanh về Cực lạc. Và ‘Tôi đã vãng sanh cõi kia rồi. Hiện tiền thành tựu nguyện lớn này. Cả thảy tròn đủ không thừa thiếu. Lợi lạc tất cả loài hàm thức. Chúng hội Di Đà đều thanh tịnh. Tôi từ hoa sen nở sanh ra. Thân thấy Đức Phật Vô Lượng Quang. Liền thọ ký tôi đạo Bồ đề”. Như vậy, khi mình về Cực lạc, từ hoa sen sanh ra.
Mình ở đây từ thai mẹ sanh, nên mình có nghiệp của cha mẹ. Dù là Bồ tát hiện lại, mang thân người cũng có nghiệp, nghiệp trước mắt là ai cũng phải ăn uống, ngủ nghỉ, đó là nghiệp căn bản, đòi hỏi của thân tứ đại và còn nhiều nghiệp khác nữa. Mỗi người có nghiệp nặng nhẹ khác nhau, là nghiệp của ta do tâm chúng ta mang tới cộng với nghiệp của cha mẹ, nên chúng ta có đủ phiền não, trần lao, nghiệp chướng.
Trong khi Đức Phật Thích Ca chỉ có nghiệp của cha mẹ thôi, nhưng vua Tịnh Phạn bảy đời hiền lành và hoàng hậu Ma Gia thánh thiện. Như vậy, Phật có nghiệp của cha mẹ nhưng là thiện nghiệp, còn bản thân Ngài không có nghiệp. Thật vậy, mang thân người có đói khát nóng lạnh, nhưng đói khát nóng lạnh đối với Ngài không quan trọng, nên Ngài tu dễ dàng.
Khi còn là thái tử, vua cha xây cho Ngài ba tòa lâu đài mà khắp thiên hạ đều trầm trồ ưa thích, nhưng Ngài lại nghĩ không nên hưởng thụ, vì biết bao người bỏ công của xây dựng và còn biết bao người canh gác, giữ gìn. Ta tu theo Phật phải nhìn giống Phật một chút là thấy phước mình đang hưởng nặng quá. Mình làm được gì mà hưởng nhiều, đến khi hết phước, quả khổ sẽ tới. Thực tế ở Việt Nam nổi tiếng công tử Bạc Liêu giàu có, tiêu xài phung phí, hưởng thụ không ai bằng. Nhưng đến đời cháu nội của ông phải đạp xích lô để sống.
Phật tử tu hành nên nhớ là làm ít hưởng nhiều, mau hết phước. Ngay như trời Đế Thích hưởng hết phước còn bị đọa làm con bò. Nhưng ông còn có căn lành, trước khi bị đọa, còn biết lạy Phật, lúc đó Phật đang nhập Tam muội. Ông chui vô bụng con bò thì con bò bị sẩy thai, ông được hoàn kiếp lại, trở về trời Đế Thích. Như vậy, chúng ta thấy công đức của Phật quá lớn, nghĩ đến Phật, niệm Phật mà giải được nghiệp, thay vì làm con bò, nhưng trời Đế Thích chỉ vô bụng con bò rồi chết liền, thời gian trả nghiệp quá nhanh.
Đức Phật khác chúng ta, Ngài chỉ có nghiệp của cha mẹ, nhưng cha mẹ Ngài thiện nghiệp nhiều, làm vua. Còn người có cha mẹ làm thuê ở mướn, trộm cướp, cờ bạc, họ phải gánh nghiệp của cha mẹ nặng quá, cộng với nghiệp của họ đời trước cũng cờ bạc nên đầu thai vô cha mẹ như vậy thì gánh cái nghiệp quá nặng, tu rất khó. Có tu cũng bị nghiệp lôi kéo ra.
Hạnh Phổ Hiền có mười điều, Phật tử nên nhớ. Một là lễ kính chư Phật. Phổ Hiền dạy lễ thế nào? Đương nhiên có Phật quá khứ, Phật hiện tại và Phật vị lai. Muốn tu hạnh lễ kính chư Phật, chúng ta phải thấy tất cả mọi người ai cũng là Phật tương lai.
Còn lên chùa thấy tượng Phật, mình lạy, nhưng thấy người, chúng ta không ưa là nghiệp chúng ta còn, quả báo sẽ tới. Ta nghĩ họ ác xấu tội lỗi và đem ý ác này vô lòng chúng ta làm nhân thì sau này kết thành quả là chúng ta sẽ làm việc giống như người mình chê, chúng ta sẽ bị người khác chê. Vì vậy, Phật dạy những hình ảnh chúng ta không thích đừng đưa vào lòng thành nghiệp. Sợ nhất đem điều ác xấu vào lòng, không quên được thì tu gì cũng đọa. Không thấy, không nghĩ, không nghe những gì xấu ác. Chỉ nghe pháp Phật, nghĩ đến Phật, thấy Phật, lần lần phước sanh.
Nhớ năm 1963, thời pháp nạn, lúc đó tôi còn trẻ nên ưa tranh đấu, xuống đường, bị bắt vô Tổng nha, Họ vừa mở cửa khám đường, lòng tôi không nghĩ nhà giam, tội nhân, nhưng tôi nghĩ tới Phật, thấy Phật, bấy giờ, người chấp pháp dẫn tôi đi, nhìn tôi thấy thương, nên nói trong này hết chỗ, ông thầy ngồi ở ngoài đỡ, nhưng đừng chạy nhe. Đó là kinh nghiệm của tôi, thay vì đẩy tôi vô phòng giam như người khác, nhưng vì mắt tôi thấy Phật, lòng tôi nghĩ Phật khiến họ thương mình lập tức. Quý vị nên nhớ nếu mình thấy họ ác, nghĩ họ ác và chửi thì họ đánh mình, giết mình liền.
Tu hành, mình nhìn ai cũng giống Phật, lần người ta sẽ thương quý mình. Tôi được nhiều người thương vì nhìn thấy ai cũng là Phật, là quyến thuộc Bồ đề cùng giúp đỡ nhau tu đến thành Phật.
Bảy vị Bồ tát tôi chọn trong sám Pháp hoa mà mình nương theo tu đạt đến chân linh, thấy Phật thiệt được, mình sẽ vô thế giới Thường Tịch Quang của chư Phật. Vì vậy, người tu thiền không sợ chết, vì thấy mình bất tử mới thấy Phật hiện ra. Còn mình sống khó thấy Phật, vì thấy bằng nhục nhãn, nhưng chết mình thấy Phật bằng mắt của niềm tin. Nhắm mắt, nghĩ tất cả là Phật, thấy tất cả là Phật, nhưng mở mắt ra thấy chúng sanh, chúng sanh nghiệp, chúng sanh phiền não, nên phần nhiều nghĩ mình chết có thể thấy Phật được. Thật vậy, theo kinh nghiệm của tôi khi khó khăn, không sống được thì dễ thấy Phật. Còn bây giờ mình nghĩ bình an và sống với cái bình an này.
Hòa thượng Thiện Hoa nói ý này là sơn cùng thủy tận, nghĩa là cùng đường thì Quan Âm hiện ra. Lúc đó tự lòng tôi nghĩ như vậy, thấy có Quan Âm, Thế Chí dẫn đường, Văn Thù khai thị, Dược Vương cứu đời, thấy Nguyệt Quang Di Lặc tuyệt vời và thấy có Bồ tát Phổ Hiền trợ giúp khiến mình cảm thấy an lành.
Trên bước đường tu, nếu quý vị có niềm tin sẽ tìm được an lành trong thế giới không an là thế giới tâm. Lúc đó tôi tụng kinh Pháp hoa, nói rằng nếu người tu Pháp hoa thiệt mà gặp người ác thì Phổ Hiền sẽ giữ ác ma, khiến ác ma hộ trì Chánh pháp. Từ niềm tin đó, tôi nghĩ những người hợp tác với tôi để thành lập đạo tràng Pháp hoa. Đó là những năm khó nhất về kinh tế, chính trị, khó đủ thứ, nhưng đạo tràng Pháp hoa làm được việc kỳ diệu một cách nhẹ nhàng là tôi đi giảng kinh, có Phật tử theo nghe pháp, bố thí, cúng dường. Kỳ diệu vì giai đoạn đó rất nghèo đói mà có người tốt đến giúp.
Đó là lực tác động của bảy vị Bồ tát thể hiện trong cuộc sống để hỗ trợ tôi làm Phật sự suốt mấy chục năm. Làm Phật sự cần phải có tiền của, công sức, nhưng tiền của ở đâu, công sức ai hợp tác, làm sao có. Lúc đó tôi học ở Nhật mới về, quyến thuộc không có, nhưng tôi có niềm tin mãnh liệt và tự động hàng hàng lớp lớp người không quen đến với tôi. Vì tôi tu Pháp hoa thấy họ là Phật, nên họ tốt với tôi. Đó là điều quan trọng mà Phật tử cần nhớ và thực tập.
Câu kế của sám Pháp hoa; Quyết lòng độ tận chúng sanh. Tam đồ bát nạn trở thành Lạc bang. Khi mình quyết lòng làm vì Phật, không sợ, dù chết chóc tù đày không ngán. Vì mình quyết lòng xây dựng tình người, xây dựng Cực lạc ở ngay tại Ta bà, ngay trong lòng mình. Tâm mình có an lạc rồi, người tới mới thấy an lạc. Thật vậy, sau ngày đất nước giải phóng, không làm gì được, mỗi ngày một mình tôi tụng kinh Pháp hoa trên chánh điện, nhưng tôi cảm giác có nhiều người lắm, có nhiều Bồ tát, Hộ pháp Long thiên tạo thành thế giới an lành. Thế giới an lành của nội tâm mình rất quan trọng.
Phật tử tụng kinh, trì kinh, tu hành, nhưng lòng không an thì công đức không sanh. Dù ở chỗ nguy hiểm, nhưng lòng mình có niềm tin, thấy an, công đức tự nhiên sanh. Cuộc sống mình bình an vì tham sân si hết, mình không ham muốn, buồn phiền, có gì ăn đó, ăn khoai vẫn sống khỏe. Nhờ vậy, mình hiểu thêm rằng cơ thể không đòi hỏi nhiều như tâm tưởng mình tham. Kinh nghiệm tu như vậy đến bây giờ trải qua mấy chục năm, tôi vẫn hạn chế ăn, chỉ ăn nửa chén cơm, ăn nhiều, dư thành bệnh. Như vậy là mình hạn chế được tâm ham muốn.
Tâm mình an lạc thì xây dựng được thế giới an lạc trong tâm là quý nhất, vì tâm an lạc sẽ giúp cho thân khỏe mạnh, tâm bất an sanh nhiều bệnh lắm. Phật nói hạnh phúc nhất của con người là tâm an lạc. Ta tu cố xây dựng Lạc bang là thế giới nội tâm mình cho an lạc.
Suốt thời gian dài cho đến bây giờ, tôi trên 80 tuổi, ít bệnh nhờ tâm an lạc. Phật tử nên suy nghiệm điều này mà tu. Chúng ta có thể thiếu ăn mặc, chỗ ở, nhưng tâm an lạc là hạnh phúc nhất. Phật nói Tỳ kheo không tài sản, nhưng hạnh phúc vì không ham muốn. Quý vị không ham muốn có cũng vậy, không có cũng vậy, vì biết mình có là do phước mà có, còn không có vì mình không có phước. Người không có của nhưng không ham muốn cũng có hạnh phúc giống như người có của hạnh phúc, hạnh phúc của hai người này giống nhau, không khác. Nhưng người có của mà ham muốn nhiều thì vẫn khổ đau và người có quyền thế còn khổ hơn người không có quyền thế.
Vì vậy, chúng ta hiểu và xây dựng Lạc bang là thế giới an lành trong tâm. Khi tâm được an lạc thì thân khỏe mạnh và trí sáng là ba điều quan trọng của thế giới Cực lạc. Ba điều này là tài sản quý nhất của con người, nhưng không biết mà bỏ mất ba điều quý báu này, lại tìm khổ não mang vô sẽ làm cho thân bệnh và đầu óc u tối.
Riêng tôi từ khi mới phát tâm tu thường khẳng định rằng tất cả mọi việc nhường cho thiên hạ, trừ học vấn không nhường, vì phải học. Phật đã nhắc chúng ta rằng hiểu biết là quan trọng nhất. Người bất hạnh là người kém hiểu biết, là vô minh dễ tạo tội lỗi bị đọa.
Theo Phật, ta nhận thức rõ điều này nên không vào chỗ tội lỗi và giữ cho thân khỏe mạnh, tâm an lạc là hạnh phúc quá rồi. Mỗi người tự xây dựng an lạc cho chính mình thì ai tới thăm mình cũng được an lạc. Thật vậy, Phật tử tới chùa thấy tôi an lạc, họ cũng cảm nhận an lạc theo, tạo thành thế giới an lạc.
Có người nói chết tới nơi sao thầy không sợ? Vì anh thấy chết tới nơi nên sợ. Còn tôi thấy sống chết là việc bình thường. Sống là thân tứ đại sống hay Pháp thân sống. Theo Phật, Pháp thân quan trọng hơn, mình phải giữ gìn. Thân tứ đại không cần lo giữ, vì giữ cũng không được. Người đời nói: “mầy liệu hồn” là hồn quan trọng hơn, hồn mất thì xác không sống được. Nhưng xác mất, hồn còn sẽ đầu thai vô chỗ tốt. Vì vậy, trước khi Phật vào Niết bàn, Phật biết phải bỏ xác, Ngài liền nhập Sơ thiền.
Xác có đau nhức, bệnh hoạn, nhưng nhớ đừng để linh hồn bị đau nhức, bệnh hoạn để mình sanh vô thế giới an lành. Nhớ lúc sắp chết, hai điều quan trọng là thân không bệnh và tâm không buồn. Thân không bệnh là Pháp thân mình không bệnh, còn thân tứ đại bệnh, chết, nhưng mình cố gắng an trụ vào Pháp thân không bệnh và tâm không buồn.
Trước khi chết rơi vô ảo ảnh, mắt mờ không thấy gì, thấy hình ảnh lung tung là nghiệp hiện ra, lúc sống tạo bao nghiệp ác thì nghiệp ác xuất hiện, tu bao nghiệp lành thì nghiệp lành sẽ hiện ra. Thí dụ hàng ngày tu, mình nhìn tượng Phật, Bồ tát, tiềm thức của mình đã lưu giữ hình ảnh Phật, Bồ tát thì hình ảnh này hiện ra.
Vượt qua giai đoạn này, nếu đắc Sơ thiền, ta vào Sơ thiền. Người chưa đắc Sơ thiền thì sau ảo ảnh này gọi là hoa mắt thì chúng ta thấy toàn màu đen. Thấy màu đen là thấy bằng “Thức”, nhưng sau màn đen này, mình qua thế giới chết rồi là thế giới không có thân tứ đại, tức qua kiếp khác thì sáng trở lại, bấy giờ mình thấy bằng linh hồn mình, không thấy bằng thân vật chất nữa.
Kiểm nghiệm điều này để mình biết, đó là trong giấc ngủ, mình chiêm bao thấy tất cả mọi vật bằng linh hồn, thấy tất cả mọi người kể cả thấy người chết. Lúc đó, mình là linh hồn và họ cũng là linh hồn, nên mình thấy họ được và nói chuyện với họ được. Nhưng mình là linh hồn, tức mình chết rồi, mà họ là thể xác, tức họ còn sống, thì mình muốn nói chuyện với họ không được.
Trên bước đường tu, tôi quyết lòng xây dựng được thế giới an lành trong thân tâm tác động cho những Phật tử hữu duyên tìm đến tu học tại đạo tràng Bổn môn. Với tôi, quý vị là quyến thuộc Bồ đề, tới đây quên khổ thế gian để có một ngày hưởng an lành trong chùa, đó là Cực lạc mà tôi xây dựng.
“Cầu xin Bồ tát Kim Cang, tồi tà phụ chánh khai đàn Pháp hoa. Cầu xin đại tướng Dược Xoa, đừng cho tà giáo ác ma đến gần”. Chùa mình có thờ hai vị Kim Cang, Mật Tích. Tôi mong những người có căn lành với Phật thì Bồ tát Kim Cang khiến họ tới nghe pháp, tu hành. Với những người có tâm ác xấu, muốn gây chuyện, trộm cắp, xin các Ngài đưa họ đi.
Tóm lại, tâm nguyện của chúng ta chỉ lo tu, cuộc sống hoàn toàn an lành nhờ trên có Phật, Bồ tát và chư vị Hộ pháp Long thiên che chở, giữ gìn để chúng ta tu tạo công đức làm hành trang về với Phật.
Quyến Thuộc Bồ Đề
Nhập Không môn, vào thế giới Phật, thấy Phật và phát tâm Đại thừa, hành Bồ tát đạo cứu đời, bấy giờ chúng ta có hai vị Bồ tát dẫn đường là Quan Âm và Đại Thế Chí. Được hai vị Bồ tát này ở Cực lạc của Phật Di Đà dẫn đường, chúng ta không sợ nữa.
Bồ tát Quan Âm có hạnh lóng nghe rất giỏi, Ngài nghe được âm thanh của tất cả các loài và nghe luôn những cái không có âm thanh. Thể hiện lý này, thiền sư người Nhật cho tôi công án “Nhứt thủ âm thanh”, nghĩa là tiếng vỗ của một bàn tay, tự nhiên tôi nhớ đến Bồ tát Quan Âm có khả năng nghe được cái không có âm thanh nên tôi đưa đáp án là “Văn trần thanh tịnh”. Thiền sư gật đầu, mỉm cười với tôi.
Quan Âm Bồ tát nghe tất cả âm thanh trần gian, nhưng không âm thanh nào làm Ngài ô nhiễm. Vì vậy, quý vị muốn vào trần ai phải nương Quan Âm Bồ tát là không nghe âm thanh, tức không bị âm thanh tác động mình.
Đức Quan Âm có khả năng đặc biệt, bao nhiêu âm thanh của chúng sanh tội lỗi, phiền não, khổ đau đổ trút ra, Ngài lóng nghe bằng 1.200 công đức, không phải nghe theo kiểu của mình là nghe chúng sanh nhiều làm mình nhức đầu.
Tôi phát hiện cách nghe theo Bồ tát Quan Âm là nghe chúng sanh kể lể tất cả tâm sự của họ rồi, thì nhờ công đức nhĩ của mình chuyển hóa phiền não của họ thành Bồ đề khiến họ thấy an lành, người đời gọi đó là trút tâm sự, nhờ có người nghe, thông cảm, nên họ nhẹ lòng. Bồ tát Quan Âm nghe ở dạng này, biến phiền não thành Bồ đề là trở thành trí giác, tức có nghe chúng sanh mới biết chúng sanh như thế, không nghe thì không biết được.
Tu Thanh văn, chúng ta không dám nghe, vì nghe làm chúng ta phiền, nhưng không nghe, chúng ta không biết, nghĩa là đánh mất tri giác của mình.
Nhưng tu Đại thừa, nghe theo kinh Pháp hoa là nghe bằng công đức mới biết trần ai, nghiệp chướng của chúng sanh và cái nghe này chẳng những không tác động ta phiền não, mà còn giúp ta tăng thêm hiểu biết, hơn thế nữa, cái nghe của chúng ta bằng tâm thanh tịnh tác động cho chúng sanh được an vui, giải thoát.
Bồ tát Quan Âm và Đại Thế Chí dẫn đường không phải các Ngài đi trước dẫn, nhưng là hướng dẫn cho tâm chúng ta sáng, thấy biết được đáp số cho vấn đề, nên chúng ta tự giải quyết được việc, nên ta nói mình làm được nhờ Quan Âm.
Ngoài ra, còn có Bồ tát Đại Thế Chí tiêu biểu cho trí tuệ. Cố Hòa thượng Trí Thủ làm bài kệ về hạnh đức của Ngài Đại Thế Chí như sau:
Đảnh thượng bảo bình phóng hào quang
Nhứt mao khổng nội hiện thập phang
Cử túc chấn kinh chư quốc độ
Phổ nhiếp tịnh nhân quy Lạc bang.
Ở đỉnh đầu của Bồ tát Đại Thế Chí phóng hào quang, bộ não của Ngài gọi là bảo bình, nghĩa là bình báu phóng ra hào quang tiêu biểu cho trí tuệ. Thấy được chúng sanh nào có căn lành, tức có hạt giống lành, chúng sanh có tịnh nhân là hạt giống thanh tịnh bên trong, hào quang của ngài Đại Thế Chí phóng tới đó.
Chúng ta vào đời cũng nương ánh quang của Bồ tát Đại Thế Chí, trí tuệ chúng ta tự sáng, nên thấy được cái thực của con người. Chứ cuộc đời này muôn mặt, giả dối nhiều. Ác ma nhưng đóng vai Phật, Bồ tát hiền, tốt, làm chúng ta dễ lầm, nghe theo họ là chết. Nhờ ánh quang của Đại Thế Chí rọi, chúng ta thấy họ là con rắn, con hổ, hay con cáo…, thấy trong tâm của họ có con gì trong đó, thấy mạng của họ gọi là tướng tinh. Tướng tinh của họ là con chồn, là hồ ly tinh, nhưng bề ngoài, họ hiện thành Đắc Kỷ là mỹ nhân, nhiều người chết lầm chỗ này.
Cuộc đời này đồ giả bề ngoài tốt hơn đồ thật, dễ lầm, nhưng chúng ta nhìn đời qua ánh quang của Bồ tát Đại Thế Chí, chúng ta thấy được người có hạt giống lành, có tịnh nhân thì chúng ta sẽ có bạn tốt hợp tác với ta trên bước đường tu Bồ tát đạo, vì chúng ta làm được việc nhờ có bạn tốt, không thể làm một mình được.
Bạn xấu, bạn giả dối nguy hiểm, họ nói chúng ta nghe êm tai, mát lòng nhưng đụng việc là biết liền. Nhờ ánh quang của Đại Thế Chí, chúng ta biết rõ tim họ đỏ hay đen, họ tốt thiệt hay tốt giả. Họ tốt thiệt, chúng ta hợp tác làm, họ tốt giả để họ đi chỗ khác.
Vì vậy, chọn Bồ tát quyến thuộc quan trọng. Nhờ ánh quang của Đại Thế Chí rọi vào, chúng ta mới thấy người tốt thiệt, họ cần ta, ta cũng cần họ và hai người hợp tác thì làm được việc lớn.
uan Âm, Thế Chí dẫn đường là tôi muốn nói ý này. Nhờ Quan Âm, tức có tình thương Quan Âm, người mới tới với mình. Nhờ trí tuệ của Đại Thế Chí, mình chọn được người tốt, có bạn tốt đến. Người tốt đến đông, biết mình tu đúng.
Ngoài Quan Âm và Đại Thế Chí dẫn dường, chúng ta có vị Bồ tát thứ ba cũng rất quan trọng là Văn Thù Sư Lợi. Hòa thượng Trí Thủ cũng làm bài kệ về Bồ tát Văn Thù như sau:
Tam thế Như Lai chi Đạo sư
Trí nguyện quảng đại thậm nan tư
Vô biên sát hải vi trần quốc
Nhứt niệm thu lai hiện chơn như.
Văn Thù Bồ tát là vị Đạo sư của ba đời các Đức Phật. Chúng ta sẽ là Phật tương lai thì chúng ta cũng phải nhờ Ngài làm Đạo sư cho chúng ta. Có được người tốt đến rồi, chúng ta phải biết khai thác điểm tốt của họ. Thật vậy, hành Bồ tát đạo, chúng ta cần sức người, sức của, nhưng chúng ta không biết khai thác, sử dụng sức người sức của thì hai thứ quý báu này cũng sẽ mất lần.
Thí dụ người đem tiền tới, chúng ta nghe Văn Thù Bồ tát nói chưa cần, đừng nhận. Hành Bồ tát đạo, chúng ta cần tiền, nhưng không biết thì ai đưa tiền cũng nhận. Thậm chí, không cần mà đi xin, đi mượn để làm từ thiện.
Có đại thí chủ mời Tổ sư Ưu Ba Cúc Đa dự trai tăng cúng dường, nhờ trí Văn Thù mách bảo, ngài không đi, vì không đói và cần tu hơn. Đến lúc bà thí chủ hết phước, bị sạt nghiệp, lại bệnh nặng ra bãi tha ma nằm chờ chết. Lúc bấy giờ, ngài nghe Văn Thù Bồ tát nói đúng lúc rồi đó, hãy đến độ bà này. Trong cơn hấp hối, bà trông thấy ngài, liền nói lúc con có nhiều tiền, mời thầy không tới cũng không nhận tiền cúng dường. Bây giờ, con còn gì đâu mà cúng cho thầy. Ngài Ưu Ba Cúc Đa nói bà còn niềm tin Phật pháp rất tốt sẽ giúp bà tái sanh trong nhà Phật pháp. Khai ngộ là chỗ này.
Trên bước đường tu, nhờ Bồ tát Văn Thù khai ngộ cho chúng ta và chúng ta cũng khai ngộ cho tất cả mọi người. Thấy biết rõ hoàn cảnh của người và ta tạo điều kiện tốt để họ tu, phát triển được đời sống vật chất và tâm linh. Nhưng nếu chúng ta không biết, người cúng không sanh phước là ta làm họ tạo tội và ta cũng tội. Vì vậy, trí Văn Thù khai ngộ rất quan trọng, Ngài chỉ chúng ta làm không phạm sai lầm, cuộc đời tu của chúng ta mới đi lên, thành Phật được.
Ngoài ra, chúng ta cũng cần Bồ tát Dược Vương giúp. Vì chúng sanh khổ cần được cứu giúp, nhưng không có người giỏi hợp tác, ta không làm được. Thời Phật Thích Ca tại thế, Kỳ Bà là Thánh y rất giỏi, bệnh gì ông cũng chữa được. Kỳ Bà là con của vua Tần Bà Sa La, ông đi theo Phật Thích Ca qua thành Tỳ Da Ly để chữa bệnh. Đến thành này, Đức Phật giáo hóa, người ta theo Phật và được Phật chữa lành 50% bệnh về tinh thần, nhưng phải có Kỳ Bà dẫn đoàn bác sĩ tháp tùng Phật để chữa 50% bệnh còn lại của thân vật chất làm người ta khỏe mạnh hoàn toàn và trở thành người tốt tu được.
Vì vậy, quyến thuộc Bồ đề của Phật tăng nhờ có Dược Vương Bồ tát hiện thân là Kỳ Bà Thánh y. Ta thiếu sự giúp đỡ của Bồ tát này cũng không làm được việc. Nếu quán sát kỹ, thấy có từng Bồ tát xuất hiện giúp chúng ta làm được là chúng ta đi đúng đường, tức ta đã phát tâm Bồ đề từ thế giới Thật báo của Phật và tu hành hiện thân trên cuộc đời làm đạo, nên các vị Bồ tát cùng theo ta, giúp ta làm Phật sự thành tựu tốt đẹp.
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
