Hành Trang Của Người Học Phật

Năm Giới Của Người Phật Tử Tại Gia

Đức Phật dạy muốn được an lạc, giải thoát trên thế gian đầy cạm bẫy hiểm nguy, phải tu giới. Ngài nói rõ rằng mọi người đau khổ, không được giải thoát, vì không có trí tuệ, không biết, nên phạm nhiều sai lầm.

Để giúp chúng ta ngăn ngừa việc sai lầm, Đức Phật đưa ra một số quy tắc gọi là giới. Ngài khuyên chúng ta tu tập, phải tôn trọng giới luật như giữ gìn tròng con mắt.

Năm giới là năm điều ngăn cấm giúp người Phật tử tại gia sống an vui, hạnh phúc; phiền não, tội lỗi không tác hại được thân tâm.

Giới cấm thứ nhất mà Đức Phật dạy là không được sát sinh; phải tôn trọng sự sống của muôn loài. Phạm tội sát sinh nặng hay nhẹ, tùy theo đối tượng bị sát hại là loài người hay loài vật. Nếu là loài người, còn phải xét đến tư cách, địa vị của người bị sát hại.

Nếu tính từ trên xuống, việc giết hại Phật bị xếp vào tội phạm giới sát nặng nhất. Thật vậy, Đức Phật tiêu biểu cho người trí tuệ bậc nhất, đóng góp nhiều lợi ích cho cuộc đời. Vì vậy, việc sát hại một người cao quý nhất, cần thiết nhất đã gây ra hậu quả nghiêm trọng, làm mất mát, làm thiệt hại lớn lao cho nhân loại.

Kế đến, nếu sát hại những bậc Thánh nhân là những người tài giỏi, đạo đức chỉ đạo thế gian, hoặc giết hại Thầy dạy, cha mẹ nuôi dưỡng. Người đó đã phạm tội ngũ nghịch, một loại tội phạm nặng nhất bị ngăn cấm trong giới sát sinh.

Tiếp theo tội ngũ nghịch là tội giết người bình thường, những người không thuộc hàng Phật, Thánh nhân, Thầy dạy, cha mẹ. Đối với tội giết người này được coi là nặng hơn tội giết loài vật; vì mạng sống con người cao hơn thú vật.

Nhờ giữ gìn giới cấm sát sinh, tôn trọng sự sống của mọi người, mầm mống chiến tranh được triệt tiêu. Sự bất an, sợ hãi và hận thù không còn trong tâm trí của mọi người, tạo nên thế giới hòa bình, an vui.

Dưới một nấc nữa, người Phật tử tại gia không giết hại các loài thú vật. Hành động tôn trọng sự sống của những loài thấp kém hơn phát xuất từ tâm từ bi của người đệ tử Phật. Tu tập tâm từ bi không cho phép người Phật tử tại gia hủy hoại mạng sống của bất cứ loài nào, huống chi là giết hại chúng để thỏa mãn thú vui ích kỷ.

Ngoài ra, trong kiếp luân hồi sinh tử vô tận, mọi người liên tục mang đủ các loại thân hình trong sáu đường: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, a tu la, trời, người. Với tầm nhìn hạn hẹp không quá đường chân trời, làm sao thấy được những chúng sinh đã từng có quan hệ bạn bè, quyến thuộc thân thích với mình như thế nào.

Đối với việc cấm sát hại thú vật, ngày nay các nhà khoa học trên thế giới cũng quan tâm kêu gọi mọi người hãy tôn trọng sự sống của muông thú. Vì sự hiện hữu hỗ tương cộng tồn của muông thú trong môi trường sống của loài người là điều quan trọng cần thiết, cho nên việc săn bắn giết hại nhiều thú vật ở một số vùng, đã gây tác hại không ít đến vấn đề mùa màng và môi sinh của con người.

Đó là một số quy định theo đạo Phật về vấn đề sát sinh, nếu giết hại loài người cho đến loài vật đều phạm tội. Tuy nhiên, ở thời đại chúng ta ngày nay, thiết nghĩ cần hiểu ý nghĩa sát sinh một cách rộng hơn. Nó có liên quan đến vấn đề môi sinh. Sát sinh là tiêu hủy sự sống. Từ định nghĩa này, có thể nói rằng những người hủy hoại môi trường sống đã phạm tội sát sinh. Thí dụ những người phá rừng, phóng thải chất hóa học, hay những chất cặn bã độc hại vào sông hồ, biển, hoặc trong không khí, v.v...… Những việc làm như vậy gây ra sự ô nhiễm không khí, làm ô nhiễm môi trường sống của mọi người. Nó làm mất cân bằng sinh thái, đưa đến bệnh tật, tử vong, hay rút ngắn tuổi thọ của con người. Họ đã gián tiếp giết người và giết một số lượng lớn.

Giới cấm thứ hai mà Đức Phật dạy là không được trộm cắp; phải tôn trọng tài sản của công và của người khác. Người đệ tử Phật hiểu sâu sắc rằng tài sản, của cải hưởng được, đều là kết quả của phước báo đã tu tạo trong quá khứ, hoặc việc làm trong hiện tại một cách chính đáng.

Ngoài ra, những vật sở hữu của mọi người ở trên cuộc đời này cũng không có gì là vững chắc; vì nó có thể bị năm thứ tai họa làm tiêu tan. Đức Phật gọi đó là giặc năm nhà: nước cuốn trôi, lửa đốt cháy, giặc đánh cướp, bị tịch thu và con cái hư hỏng phá hủy.

Như vậy, của cải tạo được một cách hợp pháp còn không giữ được, huống gì là của phi pháp. Trong dân gian thường nói rằng của phi nghĩa vào cửa trước ra cửa sau. Người trộm cắp tất nhiên chẳng ai dám tin dùng, gần gũi. Làm thế nào họ có được đời sống yên ổn, an vui.

Giới cấm thứ ba mà Đức Phật dạy người Phật tử tại gia là không được tà dâm; phải tôn trọng hạnh phúc gia đình của mọi người. Giữ được giới hạnh này, cuộc sống gia đình của chính họ sẽ được hòa thuận, an vui, hạnh phúc, tâm được sáng suốt.

Giới cấm thứ tư là không được nói dối. Đạo Phật là đạo trí tuệ. Người Phật tử cần trang bị hiểu biết sáng suốt, đúng đắn. Tất nhiên khi chưa thấy đúng, thì cũng đừng dùng lời nói bóp méo sự thật; phải biết tôn trọng sự thật. Thực tế cho thấy người có mưu mô xảo trá đến đâu, với thời gian cũng không thể nào che giấu được sự thật. Người nói dối, lời nói không đi đôi với việc làm, chẳng còn giá trị. Không ai dám tin tưởng họ, vì thế mọi sinh hoạt và phát triển của chính họ cũng đã bị bít lối.

Ngoài ra, tu theo tâm từ của Phật, người Phật tử tại gia tập cho khẩu nghiệp của chính mình được trong sạch, bằng cách không mắng nhiếc; không nói lời độc ác; không nói lời làm tổn thương danh dự người khác. Tu tập tâm trí sáng suốt, tôn trọng sự thật, người Phật tử tại gia không thể nói thêm bớt, bịa đặt; không nói lời gây chia rẽ làm mất đoàn kết trong tổ chức, trong bạn bè.

Giới cấm thứ năm mà Đức Phật dạy là không được uống rượu. Thật ra, tự bản chất rượu không có tội; nhưng nó là nguyên nhân tạo ra bốn tội trên và nhiều tội khác. Nhất là rượu làm mất hạt giống trí tuệ, nên Đức Phật không cho uống rượu.

Tác hại của rượu ngày nay đã quá hiển nhiên. Rượu gây ra bệnh sơ gan, ung thư gan, làm mất trí nhớ, rối loạn thần kinh và dẫn đến nhiều bệnh tật, biến chứng khác. Như vậy, người uống rượu thì cơ thể bệnh hoạn, tinh thần bị suy sụp, tổn giảm, không còn sáng suốt và sinh con dễ bị dị tật.

Rượu độc hại hơn thuốc độc, vì thuốc độc chỉ giết một mạng người. Trong khi rượu tiêu hủy hạt giống trí tuệ, tiêu diệt giới thân huệ mạng của con người trong nhiều đời; họ trở nên si mê, ngu muội. Trong sinh hoạt hằng ngày, chúng ta thấy có những kẻ phạm pháp giết người phải uống rượu để không còn bình tĩnh, không sáng suốt, mới dám liều lĩnh làm chuyện ác. Tuy nhiên, có một số bệnh cần phải chữa bằng rượu thì Phật tử phải xin chư Tăng cho phép dùng rượu.

Trong năm giới cấm kể trên, có thể phát nguyện giữ từng giới một; không nhất định phải giữ đủ năm giới một lần. Quý Phật tử có thể chọn một giới để giữ trước; giữ gìn từ tâm cho đến hành động bên ngoài, cố gắng đánh cho gục một tên giặc trong chính bản thân mình.

Từ thuở nhỏ, tôi nghĩ giới sát sinh quan trọng, nên cố gắng giữ giới này. Trong ba tháng an cư, tôi không đi ra ngoài, sợ đạp chết các loài côn trùng. Giữ cho đến giới thể thanh tịnh từ trong lòng; ý sát hại chẳng những không còn, mà đổi thành ý nghĩ hộ mạng cho chúng sinh và hành động bảo vệ chúng sinh.

Trên thực tế, chúng ta thấy những người làm nghề sát hại sinh vật cũng muốn bỏ nghề; nhưng nghề với nghiệp dính liền nhau. Có nghiệp mới sinh ra nghề, nên cũng không dễ bỏ nó. Vì thế, người Phật tử tại gia muốn đổi nghề, phải sám hối cho tiêu hết nghiệp.

Giữ trọn một giới, quý Phật tử đã có năm vị thần hộ mạng. Người giữ đủ năm giới một lượt chứng tỏ họ đã tu nhiều đời. Hiện đời họ mới được sáu căn thông lợi, ba nghiệp thuần hòa; đời sau họ được sinh về cõi nhơn thiên.

Hàng Phật tử tại gia giữ đúng giới luật mới thật sự là đệ tử Phật. Trái lại, quy y và phát nguyện giữ năm giới, mà sinh hoạt hằng ngày chẳng giữ gìn một giới pháp nào cả, chỉ là Phật tử giả danh, hình thức.

Tôi mong rằng hàng Phật tử tại gia đã phát tâm thọ Tam quy, nguyện giữ năm giới, hãy tinh tấn dũng mãnh sống theo khuôn mẫu của Đức Phật chỉ dạy. Được như vậy, mới xứng đáng là người con Phật hộ trì chánh pháp Như Lai còn mãi trên thế gian, để lợi lạc cho chúng hữu tình.

Ý Nghĩa Lạy Hồng Danh Pháp Hoa Và Tụng Bổn Môn Pháp Hoa Kinh

Tất cả pháp môn tu của Phật dạy đều là phương tiện nhằm diệt khổ và làm cho chúng ta an lạc. Trước tiên, bản thân chúng ta phải được an lành, mới giúp cho người khác an. Mình chưa an mà nghĩ đến mang an vui cho người là sai lầm lớn.

Mỗi pháp môn tu có nét đặc sắc riêng. Tùy theo căn cơ, trình độ của mỗi người mà chọn pháp môn thích hợp với mình, chọn Thầy hướng dẫn và chọn bạn cùng tu. Vì vậy, pháp thích hợp với người này, nhưng không thích hợp với người khác. Hoặc vị Đạo sư hướng dẫn được người này, nhưng không dạy được người khác. Hiểu như vậy, thì không có pháp này đúng, pháp kia sai; không có Thầy này đúng, vị khác sai. Tất cả pháp Phật nếu sử dụng đúng, ta được an lành; sử dụng sai thì phiền não.

Có thể nói tất cả pháp môn ở bước ban đầu đều tạo điều kiện cho chúng ta sống an lạc. Vì vậy, không đạt được lợi ích này, dù tu suốt đời chỉ lãng phí thì giờ và sức khỏe của ta mà thôi.

Riêng pháp tu theo Pháp Hoa thuộc Viên giáo, nghĩa là thời pháp cuối cùng của Đức Phật, tổng kết một đời giáo hóa của Ngài. Theo Nhật Liên Thánh nhân, những người có căn tánh Đại thừa, phát tâm Bồ đề rồi, thì đi thẳng vào pháp tu Nhất Phật thừa là Pháp Hoa.

Thật vậy, chúng ta có nhân duyên với Đức Phật, đã từng trồng căn lành với Phật từ nhiều đời. Vì thế, trong hiện đời, chúng ta thấy hình ảnh Phật, nghe pháp, thấy Tăng là phát tâm ngay. Với nhân duyên căn lành đã có sẵn, chỉ cần làm cho căn lành này phát lên. Nhờ Phật làm căn lành ta phát khởi bằng cách lạy Phật, niệm Phật, trì tụng yếu nghĩa của Pháp Hoa. Đó là việc chính của người tu Pháp Hoa.

Khi có Phật xuất hiện trong tâm linh, thì cuộc sống ta thay đổi. Tâm trí chúng ta tự sáng ra, ý nghĩ đen tối không còn; người ác không sai khiến, lung lạc ta được. Không có căn lành, không thể tu pháp này. Vì vậy, tu thấy giống nhau, nhưng kết quả khác nhau ở chỗ có căn lành hay không.

Có căn lành mới nhận được Phật huệ rọi vào, biết rõ việc tốt xấu; không ai lường gạt ta được. Người không có căn lành, nhưng có ác nghiệp, tà tâm vọng niệm của họ lớn, chắc chắn quỷ sẽ theo hướng vọng tâm đó mà đến. Và trên thực tế là người ác sẽ đến với họ; vì niệm ác thì đồng với ác niệm. Cứ như vậy, niệm ác tăng trưởng mạnh, phải bị đọa. Thử nghĩ mình ghét người, làm sao người thương mình được. Cái gì mình ném ra thì cái đó dội ngược về mình. Từ ý ác, đến lời nói ác, việc làm ác, là đầy đủ ba nghiệp tội lỗi. Người biết tu, hễ niệm ác khởi lên, phải lo diệt nó liền. Nếu không, ta sẽ nhận lãnh ác xấu đó.

Người tu Pháp Hoa lạy Phật, niệm Phật, để tâm chúng ta luôn nối liền với Phật, để niệm ác sinh ra thì nhờ Phật lực xóa ngay nghiệp cho mình. Trên bước đường tu, lạy Hồng danh Pháp Hoa, cảm được hạnh của vị Phật nào cũng được.

Hạnh của Phật đến với chúng ta, làm cho ý nghĩ chúng ta khác, xóa liền ý niệm xấu. Thí dụ nghĩ đến hạnh kính trọng mọi người của Đức Phật, chúng ta vội vàng dập tắt ngay ý niệm xem thường người. Vì Phật là đấng trọn lành, mà Ngài còn có hạnh khiêm cung như vậy; còn ta là gì mà dám khi dể người khác.

Người tu Pháp Hoa chỉ được khởi hai tâm. Thứ nhất là tâm kính trọng. Ta kính trọng Phật, Hiền Thánh và kính trọng cả đại chúng thì quá tốt. Kính trọng học trò của ta thì họ càng kính ta hơn; đâu mất gì. Không bằng ai, nhưng xem thường người, mắc quả báo lớn.

Nuôi tâm kính trọng người bằng cách lạy Phật, niệm Phật. Vì đối với các bậc thánh thiện hoàn toàn, chúng ta dễ dàng tôn kính. Nhìn về ba đời các Đức Phật mà ta nuôi lớn tâm lành này. Đối với các Đức Phật vị lai là những người đang tiến bước trên lộ trình giác ngộ, ta kính trọng Bồ đề tâm của họ; không phải kính trọng thân xác.

Tâm thứ hai mà người tu Pháp Hoa cần nuôi dưỡng là đại bi tâm. Thấy người nào mà ta giúp đỡ được thì đều sẵn lòng. Kể cả những người hại ta, cũng phải khởi tâm thương họ; vì biết chắc rằng họ sẽ bị quả báo do hành động xấu ác với ta. Thiết nghĩ người chỉ sống với tâm đại bi, chắc chắn họ dễ thương vô cùng. Tùy tâm đại bi rộng lớn đến mức độ nào thì sẽ được người khác thương quý đến đó.

Lạy Phật, tạo sự gắn liền giữa ta và Phật hơn là gắn với chúng sinh, để tiêu trừ nghiệp. Còn dại khờ, ít nghĩ đến Phật, nhưng nói chuyện chúng sinh thì nghiệp ác tăng trưởng. Đối với oan gia nghiệp chướng, tôi thường tránh mặt; vì gặp thì dễ khởi niệm ác. Trong suốt 20 năm, tôi tập tránh tiếp xúc, để bớt buồn phiền. Chỉ lo tu phần mình, thấm thía với câu Phật dạy "An phận nghèo quy củ tu hành”.

Kế đến là tôi tránh nghe. Nơi nào có thị phi, phải trái, hơn thua, tôi bỏ đi; vì nghe thì nghiệp mình theo đó nổi lên. Gặp điều gì không bằng lòng, ta niệm Phật liền để giữ lòng yên ổn.

Ngoài tụng kinh, niệm Phật, suy tư lời Phật dạy là tham Thiền. Ngày nay, tôi đạt được hiểu biết, nhờ hạ thủ công phu như vậy.

Thứ ba là tránh nói, vì sợ nhất là nói lỡ lời. Kinh Pháp Hoa dạy rằng chuyện phải, có thật, còn không nói; huống chi là nghe. Lỡ nghe rồi thì rửa sạch tai, đừng để chuyện không tốt len vào tâm làm bẩn tâm; vì chúng ta chưa đủ sức hóa giải nghiệp của người.

Tu theo Hồng danh Pháp Hoa, chủ yếu lạy Phật, tạo mối quan hệ của ta với Phật càng nhiều càng tốt. Người lạy Phật nhiều, niệm Phật nhiều, phải hiện hảo tướng, phước đức tăng trưởng.

Kế đến, lễ lạy Bồ tát. Đối với Bồ tát mới phát tâm, ta hướng đến tâm Bồ đề của họ mà kính lễ. Đối với Bồ tát thương nhân gian mà sinh lại cuộc đời này, thì ta lạy hạnh đức của các Ngài. Lạy Bồ tát, tạo liên hệ gắn bó với các Ngài, để các Ngài trợ lực cho việc làm tốt của ta thành tựu; vì thật sự ta đã làm thay các Ngài. Và sau cùng, chúng ta kính lễ Hiền Thánh Tăng là những người thánh thiện trên thế gian này.

Tạo mối tương quan mật thiết với chư Phật, Bồ Tát và Thánh Hiền trong kinh điển và trở lại thực tế cuộc sống, chúng ta quan hệ với người tài giỏi, người trong sạch, người làm lợi ích cho đời; chắc chắn việc của chúng ta thành công.

Ngoài lạy Phật, người tu Pháp Hoa còn gia trì thần chú là đọc thần chú thủ hộ của Bồ tát, Thánh Hiền, chư thiên, thần linh. Các Ngài đã phát nguyện ủng hộ người tu Pháp Hoa, nên chúng ta gia trì thần chú để cầu nguyện các Ngài giúp đỡ. Tùy lực gia trì của các Ngài đến đâu, chúng ta làm đến đó; không khởi vọng niệm tham cầu.

Sau cùng, tụng Bổn môn Pháp Hoa là phần yếu nghĩa của kinh, để trấn áp nghiệp, không cho nghiệp ác sinh khởi và cũng để mở rộng hiểu biết tinh ba của Phật dạy và thực hiện hạnh Phật trong cuộc sống tu hành.

Chuyên tu Pháp Hoa đúng pháp như vậy, trải qua một thời gian, sẽ được nhiều người thương quý, việc làm dễ dàng thành công, tâm chúng ta sáng lần và xa rời trần cấu. Khi bỏ huyễn thân này, sẽ trở về thế giới Phật.

Ý Nghĩa Lạy Hồng Danh Sám Hối

Trong mùa tu gia hạnh năm nay, Thầy chia ra ba tuần tu như sau: Tuần thứ nhất, chúng ta lạy Hồng danh sám hối tội căn để nghiệp tiêu trừ thì tuần thứ hai, mới thọ trì Bổn môn Pháp Hoa và tuần thứ ba, chúng ta tụng kinh Bát Đại Nhân Giác, suy nghĩ về sự thành đạo của Đức Phật để chúng ta nỗ lực thực hiện trong cuộc sống.

Nương theo lời dạy của Ngài Trí Giả mà phân chia thời khóa tu trong ba tuần như vậy; vì muốn đem pháp Phật vào tâm, phải sám hối cho tiêu nghiệp. Còn trần lao nghiệp chướng nhiều, không thể tiếp thu pháp Phật được. Người có trần lao nghiệp chướng nhiều thì thân bệnh hoạn, tâm buồn phiền, đời sống khó khăn; họ không thể tập trung thân tâm vào Phật pháp, khó thấy Phật. Vì vậy, trên bước đường tu, làm sao cố dẹp mây mờ phiền não ngăn che tâm chúng ta, để tâm được yên tĩnh mới tiếp cận được thiên nhiên, gần gũi được Phật và Bồ tát.

Tu Pháp Hoa, sám hối tội căn là pháp rất quan trọng, thuộc phần Tích môn theo Trí Giả đại sư. Ngài dạy chúng ta pháp Ngũ hối, nghĩa là nương vào năm pháp tu mà Ngài trích ra từ mười đại nguyện của Phổ Hiền Bồ tát.

Trong Ngũ hối, phần thứ nhất, Trí Giả đại sư dạy rằng phải tán thán các Đức Phật. Muốn tán thán, phải thấy được phước tướng của chư Phật. Vì khi tiếp xúc với trần lao nghiệp chướng, mà còn đầy đủ nghiệp thì nghiệp của chúng ta sẽ sinh ra. Giống như lúc chúng ta buồn phiền lại gặp người cũng buồn thì cái buồn sẽ được nhân đôi, là chúng ta nhận được hai phần phiền não.

Trái lại, dùng tâm ta chiêm ngưỡng Phật, là đem tâm phiền não trần lao đến với Phật, mà gặp được tâm thanh tịnh của Phật, thì sự thanh tịnh của Ngài sẽ truyền cho ta. Thực tế các Phật tử gặp việc buồn phiền, nếu nhìn tượng Phật kỹ, lâu lần đức tướng của Phật ảnh hưởng tâm, khiến hết buồn. Riêng Thầy, lúc còn trẻ, gặp nhiều việc khó khăn không thể tự giải quyết được, thường lạy Phật, thì mọi việc tự hóa giải, tự tốt.

Phiền não của chúng ta đem đổ trút cho Phật, cho Bồ tát, phiền não này liền biến thành công đức. Vì thế, kinh Hoa Nghiêm nói rằng quả Bồ đề thuộc chúng sinh, vì không có chúng sinh, Bồ tát không thể hành Bồ tát đạo, không đạt được quả vị Vô thượng Chánh đẳng giác. Chúng sinh, chúng sinh nghiệp, chúng sinh phiền não là chất liệu un đúc nên Bồ tát cứu nhân độ thế. Phật ví đất là chúng sinh, ví phân và nước là nghiệp và phiền não. Có con người, nghiệp và phiền não, Bồ tát mới gieo hạt Bồ đề lên được, không thể gieo hạt Bồ đề trong hư không. Phát Bồ đề tâm từ ngay chúng sinh, nhưng chúng sinh không có nghiệp và phiền não thì cũng không phát tâm tu được.

Thật vậy, hành Bồ tát đạo, độ đời, quan sát kỹ thấy đa số người đến với ta, hay những người tu hành đều có vấn đề, là có nghiệp và phiền não. Lúc ấy, họ mới đến chùa, đến với Phật để cầu cứu. Bồ tát hóa giải được việc khó cho họ, đương nhiên công đức sinh ra. Thí dụ Ni sư Tịnh Nghiêm muốn tu Pháp Hoa, hành Bồ tát đạo phải mở rộng lòng, dung được tất cả người kỳ khôi, ngang bướng. Và nếu họ phát tâm tu hành, chứng quả thì sẽ mang ơn lớn đối với Ni sư. Xá Lợi Phất cảm đức từ bi của Phật, đã nói rằng dù cho ông dùng đầu đội, vai mang Phật trải qua vô số kiếp, cũng không thể nào đền đáp được công ơn sâu nặng của Đức Thế Tôn.

Ngài Trí Giả dạy rằng trước khi lạy Phật sám hối, phải tán thán Phật. Nhìn thấy Phật hoàn toàn tốt lành, không ai tốt hơn Phật, mỗi vị Tổ sư thường sáng tác một bài kệ để ca ngợi Phật. Bài kệ tiêu biểu mà chúng ta thường tụng là:

Pháp vương vô thượng tôn

Tam giới vô luân thất

Thiên nhơn chi đạo sư

Tứ sanh chi Từ phụ

Ư nhứt niệm quy y

Năng diệt tam kỳ nghiệp

Xưng dương nhược tán thán

Ức kiếp mạc năng tận.

Chỉ một niệm tâm nghĩ đến Phật mà tất cả nghiệp chúng ta đã tạo trong ba a tăng kỳ kiếp liền tiêu mất. Nghĩ đến Phật, không nhớ gì cả, nhứt thời nghiệp mất. Trong khoảnh khắc đó, chúng ta không còn buồn, giận, lo, sợ; tâm được thanh tịnh, nhận được Phật lực gia bị, cảm thấy như ở Niết bàn, an vui giải thoát.

Chỉ một niệm tâm nghĩ về Phật mà nghiệp tiêu tan nhanh chóng như vậy thì sao không nghĩ nhớ Phật; nghĩ đến người xấu ác hại chúng ta chi cho khổ. Phật tử tu hành, nhớ lời Thầy dạy, Ni sư Tịnh Nghiêm có làm điều gì mà mình không bằng lòng thì đừng nghĩ đến. Chỉ nghĩ đến Phật thôi là tốt nhất. Nghĩ đến việc xấu, người xấu để nghiệp mình sinh khởi thì dù ở trong nhà Phật cũng bị đọa. Ở chùa là nơi giải thoát mà sao chị em lại không bằng lòng nhau, giận nhau, là sai lầm lớn.

Phật nói rằng Bồ tát đi vào trần lao, nhưng thể hiện được tâm giải thoát. Còn chúng ta ở trong cảnh giải thoát mà phiền não. Bồ tát vào đời cứu độ, làm cho phiền não của chúng sinh lắng dịu, trần lao hết, là ý nghĩa Bồ tát đến đâu, sen nở đến đó. Đời là chốn bùn nhơ tội lỗi, nhưng Bồ tát vào đó làm cho sen ngát hương. Tại sao chúng ta ở chùa tu với những người xuất thế lại làm cho phiền não mình phát sinh.

Phải dẹp tâm phiền não. Ở chỗ giải thoát, chúng ta tự gom tâm mình lại một chỗ. Thầy thường tập trung tâm, mắt chỉ mở một phần ba, nhìn trước mắt thôi, không nhìn qua nhìn lại. Nhìn xung quanh là có chuyện. Tu hành, tập trung tâm vào tượng Phật đẹp tiêu biểu cho đức tướng của Như Lai mà chúng ta ưa thích, sẽ dễ dàng thanh tịnh.

Chúng ta khuôn tâm mình lại, chỉ có ta và Phật và thu hẹp lại, ta và Phật là một, vì Phật đã đem vào tâm ta. Kinh Hoa Nghiêm dạy rằng Phật, tâm và chúng sinh là một. Được như vậy thì Tịnh độ tâm xuất hiện. Tu pháp này, theo kinh Pháp Hoa, ở đâu cũng được, tâm gom lại thì ở gốc cây, ở gò mả, hay ở cung điện cũng đều là đạo tràng, ngay chỗ đó có Phật ra đời, thuyết pháp và Niết bàn. Chỗ đó là chỗ tâm ta và Phật là một; nói cách khác là nhập Pháp giới. Tâm và Phật thống nhất thành một, chúng ta nhìn ra Pháp giới, nhìn ra xã hội và thiên nhiên, thấy được một màu thanh tịnh. Kinh Hoa Nghiêm diễn tả ý này qua hình ảnh Thiện Tài vào Pháp giới, tiếp xúc với tất cả mọi người bằng tâm thanh tịnh như vậy, nên Bồ tát ở nơi nào, gặp bất cứ ai cũng thấy đó là Phật. Ở trong Pháp giới, thể tánh vô sai biệt, tâm ta tốt thì đối tác của chúng ta cũng trở thành tốt.

Thầy nhận ra ý này khi đến thăm đức Hồng Y Phạm Minh Mẫn ở thành phố Hồ Chí Minh vào mùa Noel năm nay. Nói chuyện với ông, Thầy có cảm giác như nói với các vị Hòa thượng khác. Ông cho biết sang năm sẽ tổ chức lễ cầu nguyện cho những nạn nhân bị chất độc da cam, bị bệnh Aids, bị thiên tai. Và ông mời Thầy hợp tác cầu nguyện, chung sức cứu đời.

Đi vào Pháp giới theo Thiện Tài, thấy mọi người trên cuộc đời này đều tốt, không có ai xấu cả. Nếu chúng ta không có ác nghiệp, tất cả đều thanh tịnh. Không có ác nghiệp nghĩa là sao? Thực tế Thầy muốn nhắc các cô rằng đa số người tu hành nhưng cứ tạo vọng nghiệp, thì nghiệp này tự ràng buộc mình, toàn là khổ. Vì chúng ta có nghiệp, mới có yêu cầu đối với người, thì họ gây khó khăn cho ta. Không có yêu cầu, hoặc không gây tổn hại cho họ, thì ai cũng tốt với ta. Theo kinh nghiệm tu, Thầy thấy rõ những người đem sổ đi xin, gặp khó khăn vô cùng và tất nhiên là bị phiền não. Các cô đem cho, chắc chắn không ai phiền não cả, khôn hơn nữa là cho đúng cái mà người cần. Có người đến xin mà hoan hỷ là biết mình có thể vào Pháp giới. Còn người đến xin, mình cảm thấy như bị dao cắt, tự biết mình cách Phật xa. Đức Phật dạy rằng người tu hành với tâm lượng bố thí, cho đến bố thí cả thân mạng không tiếc, mới thành Phật.

Điều khó làm này chưa đạt được, thì ta làm việc nhỏ theo khả năng mình. Ai muốn hợp tác, muốn cúng thì tự đem tới, ta không đi xin. Thầy thường có nguyện rằng ai có nhân duyên với Thầy, với kinh Pháp Hoa, xin Phật khiến họ tới, Thầy sẵn lòng tiếp đón. Có người hỏi tại sao Thầy dung được người hung dữ. Đối với Thầy, Phật khiến họ tới thì sao lại không dung. Thầy tin rằng người hiền hay dữ, người đến xin cũng như người đến cúng dường đều do Phật khiến đến; tùy theo đó chúng ta đối xử cho tốt đẹp. Có một hôm, khoảng bảy, tám giờ tối, một ông say rượu đập cửa xin tiền Thầy để uống rượu! Thầy mỉm cười, mình đang ngồi Thiền, Phật khiến sứ giả này đến phá rối đây, mình nên đáp ứng yêu cầu. Thầy chỉ cho vài đồng là ông ta cúi đầu cám ơn, đi liền. Giải quyết như vậy nhẹ nhàng quá, không tốt sao. Còn bực mình chửi mắng họ, thì ta mang tội khẩu nghiệp. Còn giận tức họ, tâm phiền não, không Thiền được; cứ nghĩ đến ông say rượu khuấy phá giờ tu của mình là giận, sẽ kết thành quả báo trong tâm mình, để rồi ngày nào đó, mình cũng say rượu đi xin như vậy. Người đời cũng thường nói ghét cái nào trời trao cái đó.

Trở lại pháp tu sám hối, trước nhất phải xưng tán Phật, kế tiếp mới thành khẩn lạy Phật. Thứ ba là sám hối tội căn; tất cả những việc sai lầm của mình, xin Phật từ bi chỉ dạy và nguyện chừa bỏ. Thứ tư đến phần phát nguyện làm theo Phật, nghĩ theo Phật, nói theo Phật. Và sau cùng là hồi hướng; bao nhiêu công đức mà ta tu được trong đời này xin hồi hướng cho tất cả chúng sinh. Tuy nói rằng tu một pháp sám hối, nhưng thật ra đã tu cả năm pháp: Tán thán, lễ Phật, sám hối, phát nguyện và hồi hướng.

Trong mùa tu Gia hạnh năm nay, Thầy chọn pháp lạy sám hối hồng danh. Trước kia, đạo tràng chúng ta lạy sám hối Hồng danh Pháp Hoa, nhưng Thầy nhận thấy ở Việt Nam, nhiều người lạy sám hối Hồng danh, nên Thầy soạn dịch để Tăng Ni, Phật tử kết duyên tu được.

Trong phần mở đầu, tán thán Phật, Thầy soạn bài kệ ca ngợi Phật theo tinh thần Pháp Hoa:

Tâm Thế Tôn mảy trần không bợn

Thân của Ngài vô tận phước lành

Từ bi cứu khổ độ sanh

Chúng con đảnh lễ chí thành quy y.

Trước khi đảnh lễ Phật, mắt nhìn phước tướng trang nghiêm của Ngài, tâm nghĩ đến hạnh đức của Ngài, cảm nhận sâu sắc rằng Đức Phật của chúng ta sao mà siêu tuyệt như thế, công đức vô lượng vô biên của Phật tỏa sáng muôn đời. Vì thế, chúng ta chỉ nương Phật tu, được Ngài chia sẻ, cứu giúp chúng ta, tạo điều kiện cho ta tu hành; nhưng Phật không đòi hỏi gì ở ta cả. Chúng ta mới thốt lên tự đáy lòng lời kính phục Đức Phật rằng tâm của Ngài hoàn toàn trong sạch, không bợn một mảy trần. Nhìn thấy phước tướng Phật, nghĩ về Phật trọn lành như thế, trên bước đường tu, chúng ta điều chỉnh lời nói việc làm, suy nghĩ của mình theo Phật, không đòi hỏi gì ở người, mà chỉ làm an vui cho người.

Trong sám hối Hồng danh, từ Phật Phổ Quang đến cuối, tổng cộng có 88 vị Phật tiêu biểu cho tất cả hạnh nguyện của các vị Bồ tát. Phật Thích Ca dạy rằng chỉ cần đảnh lễ 88 vị Phật trong Hồng danh sám hối, thì tất cả nghiệp a tăng kỳ là nghiệp ác mà chúng ta tạo từ vô số kiếp đều tiêu tan, để đi vào Phật thừa.

Tất cả nghiệp ác được tiêu trừ vì ta đã gởi tất cả nghiệp này cho Phật. Phật nhận nghiệp của ta và trao trả cho ta công đức. Và có công đức, ta mới giáo hóa chúng sinh được. Còn mang nghiệp mà đến giáo hóa thì nghiệp ta và nghiệp chúng sinh gặp nhau, chỉ tạo thêm nghiệp mà thôi.

Lạy Phật sám hối, ta gởi nghiệp cho Phật giữ và Ngài chuyển đổi nghiệp thành công đức. Ví như nước và phân hôi dơ không thể chịu nổi, nhưng gởi cho Phật để Ngài tưới cây Bồ đề thì nó sẽ rất hữu dụng, làm cho cây xanh tươi. Cũng vậy, khi sám hối, chúng ta hết lòng cầu thỉnh chư Phật tập trung về để chúng ta đảnh lễ các Ngài. Lạy chư Phật bằng tất cả tâm thành rồi, chúng ta trình thưa rằng con có bao nhiêu phiền não, nghiệp ác xin gởi hết cho các Ngài, các Ngài đem những thứ nhơ bẩn này bón cây Bồ đề, đổi thành công đức cho con. Nhờ vậy, tâm chúng ta sáng suốt, không phiền não, thân không bệnh hoạn. Cuộc đời chúng ta đã được Phật thay đổi tốt đẹp, có được công đức, người nhìn thấy nghĩ ta là sứ giả Như Lai, nên họ tiếp đãi tử tế, nghe lời ta chỉ dạy. Người còn ghét bỏ thì phải lo sám hối cho tiêu nghiệp.

Phát xuất từ đáy lòng sự cảm nhận sâu sắc về Phật như vậy, chúng ta phát nguyện:

Con nay phát tâm không vì tự cầu phước báo nhơn thiên, Thanh văn, Duyên giác, cho đến quyền thừa Bồ tát, quyết lòng cầu Tối thượng thừa. Nguyện cùng pháp giới chúng sinh đồng chứng Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Câu mở đầu này của Hồng danh sám hối, Thầy dịch ra từ chữ Hán. Mới đọc câu này, Thầy cũng thấy hơi nặng lòng. Tại sao chúng ta không cầu phước báo nhơn thiên, không cầu quả vị Thanh văn, Duyên giác, cho đến quả vị của quyền thừa Bồ tát; nghĩa là không cầu tam thừa giáo, mà cầu nhứt Phật thừa là cầu kinh Pháp Hoa?

Mặc dù nói không cần những phước báo này, nhưng quả thật để tạo được nó trên cuộc đời này là việc không đơn giản. Thật vậy, chỉ nói riêng về phước báo nhơn thiên, có thể kể năm thứ tiêu biểu, một là tâm an lành, hai là thân khỏe mạnh, ba là bạn bè đối xử tốt, bốn là tiền của nhiều, năm là có trí thông minh. Giả sử như các cô ra đời đi làm thuê, để tạo sự nghiệp trên cuộc đời, có được ba điều của người thế gian là thông minh, tiền của nhiều và địa vị cao trong xã hội. Thiết nghĩ hết kiếp này cho đến kiếp sau, cũng không có nổi ba việc đó.

Phước báo nhơn thiên, Thanh văn, Duyên giác, quyền thừa Bồ tát cần thiết cho việc tu; nhưng chúng ta không dừng lại ở đây. Đối với phước báo nhơn thiên, không phải không cần; nhưng có cũng được mà không thì cũng chẳng sao, không nhọc công bôn ba tìm nó, vì đó không phải là mục tiêu của người xuất gia. Đối với người tu, thật lòng mà nói thì trôi lăn trong sinh tử luân hồi, không biết bao giờ thoát ra được là điều đáng sợ; vì thế chúng ta không lo toan tìm cầu phước báo nhơn thiên.

Phật tử đi chùa đều cầu được giàu có, khỏe mạnh, thông minh, nói chung là cầu đủ thứ phước. Được như vậy cũng tốt. Tuy nhiên, tu Pháp Hoa, chúng ta đi tắt, không cầu phước báo nhơn thiên, mà cầu Tối thượng thừa. Vì ta biết tự mình làm không được, nhưng dựa vào uy thế của Phật để phát huy khả năng mình thì nhất định tiến lên được. Thầy làm nhiều việc, thăng hoa nhanh, vì biết dựa vào uy đức của các Hòa thượng lớn để phát triển năng lực của Thầy. Nếu không nương các Ngài, mới tốt nghiệp, về nước thì ai biết Thầy. Kinh nghiệm của Thầy lúc còn trẻ, làm việc mà Hòa thượng Thiện Hoa dạy bảo thì người quen biết Hòa thượng liền giúp đỡ. Làm việc mà Hòa thượng Trí Thủ bảo làm, thì người quen của Ngài liền hợp tác với Thầy. Gần đây, Thầy làm dưới sự chỉ đạo của Hòa thượng Thiện Hào thì những người làm việc chung với Hòa thượng trong Mặt trận cũng hỗ trợ Thầy.

Lạy Hồng danh sám hối, phát nguyện không cầu quả nhỏ, nhưng cầu Nhứt Phật thừa, Tối thượng thừa, chỉ làm việc cho Phật, công đức sinh ra cho chúng ta nhiều hơn. Vì nhận thức sâu sắc rằng nếu không được Phật hộ niệm, từng bước tự đi lên, phải đầu tắt mặt tối cả đời, nhưng chỉ một quyết định sai lầm là mất hết và những của cải tạo được bo bo giữ cũng mất trắng.

Làm cho Phật thì không cần lo, mà được công đức vô cùng. Chùa chiền, của cải, mọi thứ đã có Hộ pháp Long thiên hay thần Kim Cang giữ dùm. Vì các Ngài đã phát nguyện giữ gìn những gì của Phật. Của riêng ta, thì các Ngài chẳng quan tâm đến đâu. Thầy nghiệm thấy điều này rất rõ, tu Nhứt thừa, hay tu Pháp Hoa, là tu với Phật, làm tôi cho Phật, truyền bá pháp của Phật, làm đúng hướng Phật dạy, Ngài sẽ khiến Hộ pháp thiện thần bảo vệ, kể cả Bồ tát Tùng địa dũng xuất cũng hộ trì chúng ta, mang đến những thứ cần thiết cho ta trên bước đường hành Bồ tát đạo.

Nương vào sức gia trì của các Ngài, chúng ta tạo được công đức bất khả tư nghì, tưởng không làm được mà lại thành tựu dễ dàng. Kinh Pháp Hoa nói rằng không cầu, nhưng tự nhiên được, đó là phước báo của chư Phật cho ta, khác với phước báo nhơn thiên mà chúng ta tự làm. Phước báo nhơn thiên phải làm cực khổ mới có được, nhưng hưởng không được bao nhiêu, nay còn mai mất.

Đức Phật có vô lượng công đức, có uy đức vô cùng. Chúng ta chỉ hết lòng làm cho Phật là được hưởng công đức của Ngài. Thầy nhắc lại phẩm Tín Giải trong kinh Pháp Hoa nói về thí dụ gả cùng tử được Phật thọ ký, vì ông là người tốt, không giống những người làm công hèn hạ. Tu Pháp Hoa phải nhớ ý này, phải là người tốt, không hèn hạ. Người hèn hạ thì vào chùa tu, lười biếng, nhưng muốn hưởng thụ. Họ làm ít, muốn hưởng nhiều; việc có quyền lợi thì xen vô, việc khó thì lánh mặt.

Chúng ta không phải loại người như thế, vì tu theo Phật, thấy rõ cuộc sống không cần nhu cầu lớn lao gì. Ăn mặc không bao nhiêu, ở không cần rộng, dành thì giờ phục vụ Phật pháp để tạo công đức. Cuộc đời Thầy thích làm công đức cho Phật, không thích làm cho mình; nhờ vậy, Phật thương mới hộ niệm. Trong khi người khác mưu cầu đủ thứ, nhưng không được gì. Người ăn bám, lợi dụng Phật, cuộc đời sẽ tệ hại. Người hết lòng lo cho Tam Bảo, thay Phật cứu giúp chúng sinh, được Phật hộ niệm, thành tựu những việc lớn vượt ngoài khả năng bình thường. Thực tế cho thấy các Thầy cô làm từ thiện, cứu nhân độ thế, thật sự không có tiền, nhưng làm bao nhiêu việc giúp người cũng có đủ.

Tu hồi hướng cho chúng sinh, để họ hết nghiệp, sinh được phước và trở thành quyến thuộc Bồ đề của chúng ta, cùng nhau tu hành; đó là xây dựng thế giới Pháp Hoa. Vì chúng sinh nghiệp nặng quá, không thấy Phật thì sao tu. Nói cho dễ hiểu, họ không biết cách tạo ra của cải, nên họ đầu tư bao nhiêu tiền cũng mất hết. Chúng ta biết làm ra của cải, nói cách khác, là ta tu đúng và có kết quả. Người khổ đến lạy Phật, Bồ tát và nhờ Thầy cứu giúp. Thầy hồi hướng công đức cho họ, nhờ đó, họ an lành, đời sống vật chất khá lên, mới phát tâm tu theo. Đó là cách tu hồi hướng theo Tích môn của Ngài Trí Giả dạy.

Thực tế Thầy đã thể nghiệm pháp tu này. Gặp một số Thầy cô sân si quá, Thầy chỉ yên lặng, sám hối thay cho họ, phát nguyện tu thay cho họ, hồi hướng công đức cho họ. Một thời gian sau, trong số họ có người đến thưa với Thầy rằng "Con được bình yên, đã cất chùa rồi, xin cho con thọ pháp với Thầy”.

Trong mùa tu Gia hạnh, Thầy cầu mong tất cả đại chúng trong đạo tràng Pháp Hoa từ Namđến Bắc đều gặt hái được nhiều kết quả tốt đẹp. Mọi người đều gởi nghiệp cho Phật và nhận được công đức của Phật trao cho.

Ý Nghĩa Niệm Phật DI Đà

Đức Phật đưa ra nhiều pháp môn tu khác nhau để thích ứng với nhiều nghiệp chướng trần lao của chúng sinh ở Ta bà. Tuy nhiên, các pháp môn tu không ngoài mục tiêu ngăn chận phiền não, trần lao cho chúng sinh và giúp mọi người được giải thoát.

Đức Phật Thích Ca giới thiệu trong mười phương có nhiều Đức Phật và nhiều thế giới Phật là những Tịnh độ khác nhau. Chúng ta xem nhân duyên và hoàn cảnh mình thích hợp với Tịnh độ nào, với vị Phật nào, thì nương theo thần lực của vị Phật đó mà tu hành để được giải thoát.

Trong tất cả các Đức Phật mười phương, Đức Phật Thích Ca cho biết chúng sinh ở Ta bà có duyên lớn với Đức Phật Di Đà. Vì thế, Ngài khuyên chúng ta nên niệm hồng danh Phật Di Đà và vãng sinh về thế giới Cực Lạc của Đức Phật Di Đà. Đó chính là con đường tu của pháp môn Tịnh độ được truyền bá rộng rãi; nhưng nhiều người tu theo pháp môn này, mà ít người đạt được kết quả tốt. Vì đa số người không hiểu lời Phật dạy ẩn chứa ý sâu xa bên trong để ứng dụng vào cuộc sống tu hành. Họ tu theo cách bắt chước, nghe nói chỉ niệm hồng danh Phật mười tiếng cũng vãng sinh; trong khi thực tế niệm Phật cả vạn tiếng, nhưng nghiệp vẫn tràn đầy trong cuộc sống là đã hiểu sai lời Phật dạy, tu sai pháp.

Một trong những cách tu Tịnh độ là pháp niệm hồng danh Phật Di Đà. Nhiều người không hiểu, tưởng niệm Phật là miệng kêu tên Phật và tay lần chuỗi. Niệm là nhớ nghĩ; niệm Phật là nhớ nghĩ đến Phật, lấy tâm chúng ta gắn liền với Phật. Vì thế, không cần niệm ra tiếng, nhưng niệm Phật trong lòng, lúc nào cũng nghĩ đến Phật thì 84. phiền não trần lao sẽ bị diệt trừ.

Trần lao là tất cả những việc phức tạp, gây trở ngại khó khăn cho chúng ta trong cuộc sống. Chúng ta niệm Phật thì phiền não trần lao bị tiêu diệt, nghĩa là hoàn cảnh xấu ác không tác hại, làm tâm ta khổ. Tu trên căn bản này là tu tâm. Hoàn cảnh khổ, nhưng tâm không khổ, vì ta đang nhiếp tâm nghĩ tưởng đến Phật và thế giới Phật, làm sao khổ được.

Loại bỏ khỏi tâm mình tất cả hình ảnh xấu, người xấu, những việc hơn thua phải trái trên cuộc đời; vì nhớ nghĩ đến những thứ đó làm tâm chúng ta bất an. Người niệm Phật chủ yếu đem hình ảnh cao quý của Phật, Bồ tát, Thánh chúng vào tâm, sẽ được an lạc liền.

Dù hoàn cảnh có khó khổ đến đâu, nhưng tâm không khổ; vì tâm đang hướng về Phật và đang làm việc của Phật, tu hạnh Bồ tát. Tu như vậy, được Phật lực gia bị, cuộc sống chúng ta sẽ thay đổi tốt đẹp. Thay đổi trước tiên là người niệm Phật phải được tâm an vui. Thật vậy, thế giới của Đức Phật Di Đà có tên là Cực Lạc tiêu biểu cho cái vui cùng cực. Niệm Phật Di Đà, nghĩ đến Ngài là nghĩ đến cái vui cao tột ấy, đương nhiên chúng ta được an vui.

Và tâm được an lạc, luôn hướng về Phật, về đức tánh trọn lành và việc làm cao quý của Ngài, chắc chắn Phật cũng nghĩ đến ta. Trên bước đường tu, hay trong thực tế cuộc sống, chúng ta có thể nghiệm thấy rõ điều này. Người nghĩ đến ta, thương ta, ta nhận được tín hiệu an lành. Người nghĩ ghét ta, ta nhận được tín hiệu bất an. Theo kinh nghiệm của riêng tôi, nếu cảm thấy bất an là biết đang nhận tín hiệu xấu đưa tới, đó là oan gia nghiệp chướng tội lỗi đã tạo đời trước sẽ đến đòi. Biết rõ phút giây đó, nghiệp ác mình sinh ra thì phải nhiếp tâm niệm Phật.

Nếu không ngồi yên, nhiếp tâm niệm Phật được, nên lạy sám hối. Cả ba nghiệp thân khẩu ý đều tập trung về Phật, miệng niệm Phật ra tiếng, thân lạy Phật, tâm nghĩ đến Phật, tự động trần lao nghiệp chướng, tức ám ảnh tâm lý biến mất. Nhưng khi tu hành tốt rồi, nghiệp chúng ta đã thanh tịnh, hễ nghĩ đến Phật hay Tịnh độ, thì Phật và Tịnh độ liền hiện ra, tín hiệu xấu tự mất.

Để hình ảnh Phật in vào tâm, quý Thầy thường để tượng Phật Di Đà hay tam Thánh, hoặc hình ảnh thế giới Cực Lạc ở trước mặt để hàng ngày chiêm ngưỡng. Và nhìn tôn tượng Ngài đến độ nhập tâm thì các Thầy nhìn đâu cũng thấy Phật, thấy thế giới Cực Lạc, là thấy bằng tâm. Không nhiếp tâm niệm Phật, không tạo thành thói quen, trần lao nghiệp chướng dễ sinh khởi. Người niệm Phật phải có độ cảm sâu sắc về Phật, về thế giới Phật và niệm Phật thuần thục, dù đang sống ở Ta bà, vẫn an vui, tự tại, vì trấn áp được phiền não, trần lao nghiệp chướng.

Niệm Phật, sống với thế giới Phật, tâm chúng ta an lành, thì hiện tướng giải thoát, dễ thương; chắc chắn không ai gây khó khăn cho ta. Vì vậy, khi đến nơi nào không vui là biết tâm mình chưa tốt, chưa an, nên không được người thương mến, quý trọng. Gặp tình huống như vậy, tôi thường ngưng ngay công việc, để tâm tiếp cận với thế giới Phật. Vì tiếp cận chúng sinh, tâm chúng ta chưa thanh tịnh, gặp việc không vừa ý, phiền não phải phát sinh.

Thí dụ tu hành phát tâm thương người, muốn giúp đỡ, bố thí, cúng dường là tâm tốt sinh ra. Tâm muốn cúng dường, sẽ có nhiều Thầy đến quyên góp; tâm muốn bố thí, có vô số chúng sinh đến xin. Khi khởi tâm thì tốt, nhưng khi ứng dụng thì tâm xấu sẽ sinh ra. Thật vậy, có ý cúng dường, hay giúp đỡ, mà nhiều người đến xin, đến quyên góp vượt quá sức, khiến chúng ta bực tức, khó chịu; nghĩa là nghiệp và phiền não đã phát sinh trong khi làm việc tốt.

Để tâm xấu không sinh ra, tôi theo lời Phật dạy: "Làm việc tốt, đừng cho người biết và đừng nói chúng ta tốt”. Chúng sinh sai lầm vì làm không bao nhiêu, sức có giới hạn, lại muốn khoe cho mọi người biết mình là người số một, nên phần nhiều bị thất bại. Tu Tịnh độ, khởi tâm bố thí, cúng dường, không cho người khác biết; âm thầm đi khắp nơi, thấy nơi nào muốn cúng, người nào muốn giúp, chúng ta làm. Nếu khoe rằng đã cho chỗ này một số tiền lớn, chỗ khác biết đến xin, không cho cũng phiền. Tỏ ra ta đây có nhiều phước, tự chuốc họa vào thân. Sống bình thường, nhưng tu hành làm được việc phi thường và từ giã cõi đời, ra đi nhẹ nhàng, là biết người này đã được vãng sinh Tịnh độ. Phật dạy Bồ tát tu hành nên dấu kín hạnh Bồ tát, bên ngoài hiện tướng phàm phu; nghĩa là Bồ tát cũng sống bình thường như mọi người, nhưng thành tựu những việc khó làm.

Niệm Phật Di Đà, tất yếu phải nghĩ đến công hạnh của Ngài. Một trong những công hạnh cao quý trên bước đường khởi tu của Đức Phật Di Đà là không màng phú quý lợi danh. Niệm hồng danh Ngài, chúng ta cũng tập từ bỏ quyền lợi vật chất thế gian. Trong kinh Bảo Tích có nói về tiền thân của Đức Phật Di Đà là vua Vô Tránh Niệm đã bỏ ngai vàng đi tu và được đổi danh hiệu là Pháp Tạng Tỳ kheo; nghĩa là Ngài tiêu biểu cho kho pháp của Phật. Niệm Phật Di Đà, liên tưởng đến hạnh của Ngài như vậy, tôi đọc kinh không biết mệt mỏi, mong thu nhiếp được tạng pháp vào trong tâm trí, mong có được trí tuệ bao la như Ngài. Chúng ta niệm Phật Di Đà, từ bỏ vật chất để phát huy sự nghiệp tinh thần như Đức Di Đà xưa kia bỏ vương vị được Vô thượng Bồ đề; không phải bỏ vật chất để rồi trắng tay.

Đức Phật Di Đà có vô lượng công đức, chúng ta niệm Ngài thì được vô lượng công đức của Ngài gia bị. Chúng ta không lo lắng, tính toan, cuộc sống vẫn tốt. Tôi chứng nghiệm điều này rất rõ. Dù hoàn cảnh khó mấy, dù Giáo hội giao nhiều việc, tôi cũng không lo; vì lo cũng không tới đâu. Niệm Phật có Phật lo, mọi việc tự tốt. Thật vậy, tôi thấy rõ tất cả Phật sự mà được Phật lo, Phật sẽ khiến người tốt tự động tìm đến hỗ trợ. Từng bước niệm Phật, quán tưởng tu hành, được Phật lực gia bị, thường có quyết định đúng hơn người khác. Hòa thượng Trí Tịnh cho biết Ngài chuyên tâm niệm Phật, không suy nghĩ, tính toán thì thấy việc trần gian chính xác hơn; còn để tâm theo dõi lại không thấy đúng. Vì thế, việc càng khó, càng phải nhiếp tâm niệm Phật, sẽ vượt qua được mọi chướng ngại và cuối cùng, bỏ xác thân này, cần nhiếp tâm niệm Phật hơn nữa để được vãng sinh về thế giới Phật.

Điều thứ ba là niệm hồng danh Phật Di Đà, nghĩa là niệm trí tuệ của Ngài, vì Di Đà còn có nghĩa là Vô lượng quang. Nhờ ánh quang hay trí tuệ của Đức Phật Di Đà rọi vào tâm, làm tâm ta sáng tỏ; từ đó, ta nhìn việc, nhìn người chính xác. Người tu Tịnh độ đúng, mỗi ngày tâm sáng suốt thêm, biết việc chưa từng biết; nhưng biết theo Phật, khác với cái biết theo chúng sinh. Biết theo chúng sinh thì phiền não. Biết theo Phật, không cần suy nghĩ, nhưng có ánh quang Phật soi sáng tâm, biết mọi việc từ nguyên nhân đến kết quả. Biết người đến với ta là người xấu, hay người oan gia nghiệp chướng đến đòi nợ, hoặc là người tốt đến giúp đỡ, thì tùy theo đó mà giải quyết một cách đúng đắn nhất; không bị họ lừa dối, không bị họ ám hại, hoặc không bỏ lỡ cơ hội gieo trồng căn lành cho người tốt cũng như người xấu, v.v… Không được Phật lực gia bị, không nhận ra người tốt, kẻ xấu, chắc chắn bị thất bại.

Điều thứ tư là niệm Phật đến nhất tâm, được Phật lực gia bị, không còn sợ hãi, lo lắng, buồn phiền, tâm chúng ta được bình ổn, thân mới khỏe mạnh. Niệm Phật, có sức khỏe tốt, làm việc nhiều, nhưng không bệnh đau là biết đã tiếp nhận được công đức lực của Phật Di Đà. Vì niệm Phật đúng pháp, sẽ nương được lực của Phật ở Cực Lạc mà làm việc ở Ta bà thì người thường sao có thể sánh kịp.

Tóm lại, niệm Phật Di Đà, tu Tịnh độ đúng pháp, tâm an vui, thân khỏe mạnh, trí sáng suốt, tạo được nhiều công đức, người nhìn thấy phải phát tâm. Người niệm Phật như vậy, ở cuộc đời đã làm được nhiều việc lợi ích cho người, Tịnh độ đã hiện hữu với họ ngay trong cuộc sống hằng ngày và khi từ bỏ thế giới mộng huyễn này, chắc chắn họ sẽ trở về thế giới vĩnh hằng bất tử là Tịnh độ của Đức Phật Di Đà.

Ý Nghĩa Quy Y Tam Bảo

Tam Bảo là điểm nương tựa khởi đầu, là nền tảng căn bản rất quan trọng mà tất cả Phật tử tại gia cần ý thức và thể hiện tốt đẹp trong cuộc sống.

Hàng Phật tử tại gia nương tựa Tam Bảo không chỉ giới hạn ở bước khởi điểm. Pháp này cần được phát huy sâu rộng trong suốt quá trình tu tập cho đến ngày thành đạt quả vị Vô thượng Đẳng giác. Vì nếu lệch ra ngoài hướng đi của Tam Bảo, chắc chắn sẽ lạc vào đường tà.

Trước nhất, đối với người Phật tử tại gia, Đức Phật là bậc Đạo sư sáng suốt, giác ngộ, là Phật Bảo. Thật vậy, với bản chất thông minh, Ngài không bằng lòng cúi đầu an phận, phú thác vận mạng cho thần linh như tất cả mọi người đương thời. Ngài hạ quyết tâm tự tìm chân lý.

Sau 49 ngày tư duy dưới cây Bồ đề, Ngài đã thành tựu quả vị Phật. Nghĩa là Ngài nắm bắt được thật tướng của vũ trụ và vạn vật, thấy được nguyên nhân sinh tử của mình và của tất cả mọi người, mọi loài. Không có gì nằm ngoài sự hiểu biết và lực tác động của Phật.

Phát khởi tâm từ bi vô hạn, Đức Phật muốn san sẻ hiểu biết siêu tuyệt và nếp sống an lạc, giải thoát cho mọi người. Cùng với trí tuệ trong sáng vô cùng của bậc Toàn giác, Đức Phật biết rõ những người có nhân duyên với Ngài. Vì thế, mở đầu con đường giáo hóa độ sinh, Đức Phật đã rời Bồ đề đạo tràng, đến Lộc Uyển để giúp năm anh em Kiều Trần Như giải tỏa những dằn vặt khổ đau. Đồng thời Ngài còn khai thông trí tuệ cho họ, dạy họ pháp Tứ Thánh đế chấm dứt sự khổ đau và mở ra con đường dẫn đến hạnh phúc, an lạc thường còn.

Những lời chỉ dạy quý báu của Đức Phật đã thể hiện một giá trị thiết thực cao tột, đó là Pháp Bảo. Năm anh em Kiều Trần Như nương nhau tu hành, tạo thành một tập thể đoàn kết, hài hòa, an vui, giải thoát, chính là Tăng Bảo.

Từ mô hình Tam Bảo đầu tiên như vậy, ngày nay, Phật tử Bắc tông hay Nam tông khởi đầu đến với đạo Phật đều phải quy y Tam Bảo.

Quy y Phật là nhận Đức Phật làm Thầy, tin Phật hoàn toàn sáng suốt bậc nhất. Người buồn phiền, hay có nhiều điều nan giải đến với Phật đều được Ngài hóa giải.

Quy y Pháp là tin và chấp nhận những quy luật đúng đắn, không bao giờ sai lầm, do Đức Phật truyền dạy. Vì trên bước đường thuyết pháp giáo hóa chúng sinh, lời nói và việc làm của Đức Phật luôn tương ưng với nhau. Ngài đáp ứng được yêu cầu của quần chúng, mới cảm hóa được mọi người cùng thăng hoa thánh thiện.

Quy y Tăng là chấp nhận tập thể tu sĩ đoàn kết, hòa hợp, thanh tịnh, an vui, cùng tu hành, cùng lý tưởng tìm chân lý và đang từng bước thực hiện mục tiêu hướng đến quả vị Phật.

Nhận thức đúng đắn ý nghĩa quy y Tam Bảo để hàng Phật tử tại gia nuôi lớn đức tánh Tam Bảo trong chính cuộc sống của mình.

Thật vậy, người Phật tử quy y Phật để phát triển tánh sáng suốt tiềm tàng trong tâm mình và trong cả muôn loài. Trên mặt hiện tượng có muôn ngàn sai biệt đủ loài đủ dạng, nhưng hiểu ở mặt thể tánh thì muôn loài muôn vật đều có tánh sáng suốt. Đức Phật dạy rằng tánh sáng suốt này có sẵn trong chúng ta từ vô thủy, nó không thiếu, không dư, không được, không mất. Vì ngũ ấm che đậy, chạy theo vọng tưởng, nên mọi người không nhận biết và không sử dụng được tánh sáng suốt của mình. Trong khi Đức Phật diệt trừ hoàn toàn tham sân phiền não, trở về bản tánh sáng suốt tuyệt đối, thành tựu quả vị Phật.

Quy y Phật, việc chính yếu là làm cho tánh sáng suốt của ta bừng sáng, không còn bị phiền não chi phối. Kính thờ Phật, quý trọng Phật, lễ lạy Phật, thì cần mãi dũa cho tâm ta được sáng suốt. Trở về với bản tánh vốn sáng suốt của mình, trí tuệ tự nhiên bừng sáng, thấy biết mọi việc một cách đúng đắn. Sống được với thể tánh sáng suốt, ta mong cho mọi người cũng được như vậy.

Ngoài ra, người Phật tử quy y Pháp nhằm cố gắng phát huy thấy biết đúng như thật gọi là chân lý hay Pháp Bảo, bằng cách nương theo kinh điển, suy tư, tìm hiểu nghĩa lý sâu xa mà Đức Phật muốn dạy. Và sử dụng hiểu biết của Phật trang nghiêm cho cuộc sống, mọi việc diễn tiến thế nào thì tùy theo đó hành động, không chấp chặt vướng mắc trong ngữ ngôn, văn tự. Đạt được tự tánh Pháp Bảo lưu xuất từ chơn tâm thanh tịnh, quý vị ước nguyện cho mọi người cũng sử dụng được Pháp Bảo của chính họ.

Quy y Tăng, nương theo sự hòa hợp, thanh tịnh, an vui của đoàn thể Tăng bên ngoài, để nuôi lớn tâm thanh tịnh của ta. Bản tánh thanh tịnh này vẫn hằng hữu, nhưng bị phiền não nhiễm ô che lấp, nên trí giác không phát sinh được. Nay thấy được chân lý, nhận rõ muôn vật dù thuận hay nghịch đều từ một thể sinh ra, đều thanh tịnh hòa hợp. Và khi sống đúng với chân lý, những chống trái, mâu thuẫn không còn, ta sẽ được an vui, giải thoát, nuôi lớn được tự tánh Tăng Bảo.

Từ thanh tịnh của chính mình làm hạt nhân cho mọi người, mọi vật xung quanh hòa hợp thanh tịnh theo, quý Phật tử nguyện cho mọi người cũng được như vậy.

Tóm lại, hàng Phật tử tại gia quy y Tam Bảo, làm sáng danh Tam Bảo, cố gắng phát huy trí tuệ và đạo đức, đóng góp tích cực vào những hoạt động hoằng dương Phật pháp và làm lợi ích cho xã hội.