Kinh Thủ Lăng Nghiêm

NĂM CĂN

7. Nhãn căn:

A Na Luật Đà đảnh lễ chân Phật bạch rằng: Khi mới xuất gia con thường ưa ngủ. Như Lai quở con như loài súc sanh. Con hối hận, bảy ngày không ngủ, hư luôn hai mắt. Thế Tôn dạy con tu pháp “Nhạo kiến chiếu minh kim cang tam muội”. Con không dùng mắt mà thấy mười phương, thấu suốt tinh tường như xem trái xoài trên bàn tay, thành A la hán. Phật hỏi Viên Thông, như chỗ con chứng, xoay cái thấy trở về bản tánh là hơn cả.

8. Tỵ căn:

Châu Lợi Bàn Đặc Ca đảnh lễ chân Phật bạch rằng: Con thiếu tụng trì, không tuệ đa văn. Gặp Phật xuất gia, cố nhớ một câu kệ, trải một trăm ngày cứ nhớ trước quên sau, nhớ sau quên trước. Phật thương con ngu, dạy con ngồi yên điều hòa hơi thở. Con quán hơi thở sanh trụ dị diệt, cùng tột các tướng nhỏ nhiệm từng sát na. Tâm con bừng khai, được đại vô ngại, sạch lậu thành A la hán. Phật hỏi Viên Thông, như chỗ con chứng, xoay hơi thở về tánh tịch diệt là hơn cả.

9. Thiệt căn:

Kiều Phạm Bát Đề đảnh lễ chân Phật bạch rằng: Vì khẩu nghiệp khinh rẻ chế diễu Sa môn trong kiếp quá khứ, nay con mắc bệnh nhai lại như trâu. Như Lai chỉ dạy pháp môn “Nhất vị thanh tịnh tâm địa”. Con diệt phân biệt vào chánh định, quán tánh biết vị không ở thân, không ở vật, liền đó vượt khỏi các lậu thế gian. Trong thoát thân tâm ngoài bỏ thế giới, xa rời ba cõi như chim sổ lồng. Hết cấu nhiễm, diệt trần tướng, pháp nhãn thanh tịnh, thành A la hán. Phật hỏi Viên Thông, như chỗ con chứng, không phân biệt vị trần, xoay cái biết về tự tánh là hơn cả.

10. Thân căn:

Tất Lăng Già Bà Ta đảnh lễ chân Phật bạch rằng: Hồi con mới vào đạo, nghe Như Lai dạy về những khổ thế gian. Đi khất thực trong thành, tâm đang suy ngẫm pháp môn, bỗng giẫm phải gai độc, toàn thân đau đớn. Con giác biết nơi tâm thanh tịnh không có cái đau và cái biết đau. Con suy nghĩ một thân đâu có hai tánh biết. Nhiếp niệm chưa bao lâu, bỗng nhiên vong cả thân tâm. Trải hai mươi mốt ngày các lậu tiêu hết thành A la hán. Phật hỏi Viên Thông, như chỗ con chứng, xả bỏ ngã chấp, thuần một giác tánh, đó là hơn cả.

11. Ý căn:

Tu Bồ Đề đảnh lễ chân Phật bạch rằng: Từ nhiều kiếp tâm con đã được vô ngại, tự nhớ thọ sanh nhiều đời như cát sông Hằng. Còn trong thai mẹ đã biết tánh không tịch, mười phương đều không, cũng khiến chúng sanh chứng được tánh không. Như Lai phát minh tánh giác chân không, tánh không viên minh, con liền vào được Bảo Minh Không Hải của Như Lai. Tri kiến đồng với Phật, được ấn chứng thành quả vô học. Giải thoát tánh không con là đệ nhất. Phật hỏi Viên Thông, như chỗ con chứng, quán vạn tướng đều không, năng không sở không cũng hết, đó là hơn cả.

SÁU THỨC

12 Nhãn thức:

Xá Lợi Phất đảnh lễ chân Phật bạch rằng: Từ nhiều kiếp đến nay chỗ nhận thấy của con được thanh tịnh. Thọ sanh nhiều đời như số cát sông Hằng, con thấy thông suốt tất cả các pháp thế gian và xuất thế gian. Dọc đường nghe ba anh em Ca Diếp luận bàn về pháp nhân duyên, con ngộ được tâm không bờ bến. Theo Phật xuất gia, nhãn thức sáng suốt cùng cực thành A la hán, làm trưởng tử của Phật. Từ miệng Phật ra, từ pháp hóa sanh. Phật hỏi Viên Thông, như chỗ con chứng, do nhãn thức thấu triệt thành vô ngại trí. Trí quang cùng cực vào Phật tri kiến là hơn cả.

13. Nhĩ thức:

Phổ Hiền Bồ tát đảnh lễ chân Phật bạch rằng: Con đã từng làm Pháp vương tử nơi hằng hà sa số chư Phật. Mười phương Phật dạy các đệ tử căn cơ Bồ tát tu hạnh Phổ Hiền, đó là mượn tên con. Thưa đức Thế Tôn, con dùng nhĩ thức phân biệt tất cả tri kiến chúng sanh. Dù cách xa bao nhiêu thế giới, có ai phát minh hạnh nguyện Phổ Hiền, con phân thân trăm ngàn, cỡi voi sáu ngà đến xoa đầu an ủi. Dầu người ấy nghiệp chướng còn nặng chưa thấy được con. Con cũng thầm ủng hộ khiến được thành tựu. Phật hỏi Viên Thông, chỗ bản nhân con, phát minh nhĩ thức phân biệt tự tại là hơn cả.

14. Tỵ thức:

Tôn Đà La Nan Đà đảnh lễ chân Phật bạch rằng: Hồi mới xuất gia, con đủ giới luật nhưng tâm thường tán loạn. Thế Tôn dạy con và Câu Si La quán đầu mũi. Trải hai mươi mốt ngày thấy hơi thở ra vào như khói. Tướng khói lần tiêu, hơi thở thành màu trắng. Tâm khai ngộ, trong tỏ sáng thân, ngoài thông thế giới, khắp thanh tịnh như ngọc lưu ly. Tới khi lậu sạch chứng A la hán, hơi thở ra vào hóa thành hào quang soi khắp mười phương thế giới, được Phật thọ ký sẽ thành Bồ đề. Phật hỏi Viên Thông, con dùng hơi thở nhiếp niệm lâu ngày, sáng suốt viên mãn, đó là hơn cả.

15. Thiệt thức:

Phú Lâu Na Di Đa La Ni Tử đảnh lễ chân Phật bạch rằng: Nhiều kiếp biện tài vô ngại, tuyên dương các pháp khổ không, thấu suốt thật tướng, con được đại vô úy trong chúng, phương tiện chỉ bày các pháp môn bí yếu của hằng sa Như Lai. Thế Tôn dạy con tuyên dương chánh pháp, giúp Phật chuyển pháp luân. Phật hỏi Viên Thông, con dùng pháp âm hàng phục tà ma ngoại đạo, tiêu diệt các lậu, thành A la hán, đó là hơn cả.

16. Thân thức:

Ưu Ba Ly đảnh lễ chân Phật bạch rằng: Chính con theo Phật vượt thành xuất gia, chứng kiến đức Phật sáu năm khổ hạnh, hàng phục tà ma, đối trị ngoại đạo, giải thoát các lậu thế gian. Con giữ giới ba ngàn oai nghi tám vạn tế hạnh, tánh nghiệp giá nghiệp thảy đều thanh tịnh. Thân tâm tịch diệt thành A la hán. Giữ giới tu thân con là đệ nhất cương kỷ trong chúng. Phật hỏi Viên Thông, con do giữ thân, thân được tự tại. Con lại giữ tâm, tâm được thông suốt. Thân tâm thông lợi đó là hơn cả(3).

17. Ý thức:

Đại Mục Kiền Liên đảnh lễ chân Phật bạch rằng: Con nghe ba anh em Ca Diếp giảng nói nghĩa lý nhân duyên, tâm được thông suốt. Như Lai ban cho con áo cà sa, râu tóc tự rụng, thành A la hán. Mười phương Như Lai đều khen sức thần thông của con thanh tịnh viên minh tự tại. Phật hỏi Viên Thông, con do xoay ý niệm trở về tánh viên trạm nên tâm trí khai quang, như lắng nước đục lâu thành trong sáng, đó là hơn cả.

BẢY ĐẠI

18. Hỏa Đại:

Ô Sô Sắt Ma đảnh lễ chân Phật bạch rằng: Từ kiếp xa xưa con nhiều tham dục. Không Vương Như Lai dạy: “Đa dâm như đống lửa hồng”. Quan sát trăm vóc tứ chi nóng lạnh, thần quang trừng lặng, hóa tâm đa dâm thành lửa trí tuệ. Từ đấy các đức Phật đều gọi con là Hỏa Đầu. Nhân Hỏa Quang Tam Muội thành A la hán, con phát đại nguyện làm lực sĩ hộ pháp uốn dẹp tà ma, ở bên các Bồ tát khi sắp thành đạo. Phật hỏi Viên Thông, con do quán các hơi ấm nơi thân tâm, các lậu tiêu dần, sanh lửa đại trí, lên vô thượng giác, đó là hơn cả.

19. Địa Đại:

Trì Địa Bồ tát đảnh lễ chân Phật bạch rằng: Con nhớ kiếp xưa thời Phật Phổ Quang, con làm Tỳ kheo. Các nẻo đường, bến đò, đất đai hiểm trở gồ ghề tổn hại xe cộ, con đều đắp bằng. Hoặc làm cầu cống, hoặc gánh đất cát, siêng năng khó nhọc trải vô lượng Phật ra đời. Ở các chợ búa, ai cần mang gánh, con đều hộ giúp, không lấy tiền thuê. Thời Phật Tỳ Bà Thi, gặp khi đói kém, con cõng giúp người, không kể gần xa, chỉ lấy một đồng tiền. Hoặc có xe trâu sa xuống bùn lầy, con dùng sức mạnh đẩy bánh xe lên, cứu khỏi khổ não. Nhà vua thiết trai thỉnh Phật, con sửa sang đường đất bằng phẳng đợi Phật đi qua. Như Lai xoa đỉnh đầu con bảo rằng: “Bình tâm địa thì tất cả thế giới đều bình”. Con liền khai ngộ, thấy đất trong thân ngoài thế giới như nhau không khác (chẳng những không chấp nội tứ đại là ta mà đỗng minh cả ngoài 4 đại duy tâm). Tự tánh vi trần không chạm xát nhau, cho nên các thứ đao binh không đụng chạm vào thân con được. Con xứng tánh ngộ vô sanh nhẫn, thành A la hán, hồi hướng đại thừa. Trong hàng Bồ tát nghe kinh Diệu Pháp Liên Hoa dạy về tri kiến Phật, con chứng tỏ đầu tiên, được làm thượng thủ. Phật hỏi Viên Thông. Con do quán kỹ 2 trần, nơi căn thân và thế giới, bình đẳng không sai khác, vốn là Như Lai Tạng. Trần tướng tiêu diệt, trí tuệ viên mãn, thành đạo vô thượng, đó là hơn cả.

20. Thủy Đại:

Nguyệt Quang đồng tử đảnh lễ chân Phật bạch rằng: Hằng sa kiếp xưa kia, Phật Thủy Thiên dạy các Bồ tát quán nước. Quán ở trong thân, nước bọt, nước mũi cho đến tất cả các thứ tân dịch, tinh huyết, đại tiện, tiểu tiện, đều đồng một tánh nước. Quán nước trong thân cùng nước các biển Hương Thủy của phù tràng vương sát đều bình đẳng không khác.

Khi ấy con tọa thiền chỉ thấy được nước, chưa không được thân. Có đứa đệ tử đi qua, từ cửa sổ trông vào, thấy toàn nước, liền lấy miếng ngói ném, nghe rõ tiếng “bõm” rồi bỏ đi. Con xuất định thấy đau tim. Nghĩ đã được A la hán, từ lâu không bịnh, làm sao nay lại đau tim? Bấy giờ đồng tử đi đến kể lại các việc. Con bảo nó, nếu lại thấy nước thì phải mở cửa vào lấy viên ngói ra. Đệ tử vâng lời. Con nhập định, nó lại thấy nước và viên ngói rõ ràng. Sau khi nó lấy viên ngói đi rồi, con xuất định, thân thể bình an như cũ.

Trải vô lượng Phật, đến đức Sơn Hải Tự Tại Thông Vương Như Lai con mới quên được thân. Cùng với các bể Hương Thủy ở mười phương, đồng một tánh chân không không hai không khác, con được dự hàng Bồ tát hiệu là Đồng Chân. Phật hỏi Viên Thông, con do quán tánh nước chân không, tánh không thật nước, được vô sanh nhẫn, viên mãn đạo Bồ đề, đó là hơn cả.

21. Phong Đại:

Lưu Ly Quang Pháp vương tử đảnh lễ chân Phật bạch rằng: Hằng sa kiếp trước, đức Phật Vô Lượng Thanh khai thị tánh Bản Giác Diệu Minh cho các hàng Bồ tát. Ngài dạy quan sát thế giới thân tâm chúng sanh đều do vọng duyên chuyển biến. Khi ấy, con quán không gian an lập, thời gian thiên lưu, thân thể động tĩnh, thức tâm niệm niệm sanh diệt. Tất cả chuyển biến bình đẳng không sai khác. Con giác ngộ tánh động không từ đâu đến, không đi về đâu. Mười phương chúng sanh đồng một hư vọng. Tam thiên đại thiên thế giới chúng sanh chỉ như muỗi mạt vo vo ồn náo trong một cái chai. Con gặp Phật chưa bao lâu, được vô sanh nhẫn. Tâm khai ngộ, thấy cõi Phật Bất Động ở phương Đông, con làm Pháp vương tử. Thừa sự mười phương Phật, thân tâm phát quang, rỗng thấu không ngại. Phật hỏi Viên Thông, con do quan sát phong lực không nương vào đâu, ngộ tâm Bồ đề nhập vào chánh định, hợp với nhất diệu tâm của mười phương Phật, đó là hơn cả.

22. Không Đại:

Hư Không Tạng Bồ tát đảnh lễ chân Phật bạch rằng: Con cùng Như Lai chứng thân vô biên nơi đức Phật Định Quang. Khi ấy tay con cầm bốn hạt châu báu lớn, soi chiếu mười phương vi trần cõi Phật đều hóa thành hư không. Trí đại viên kính hào quang soi khắp. Các phù tràng vương sát đều hiển hiện, đồng nhập vào thân con. Thân con như hư không khéo vào vi trần quốc độ, rộng làm việc Phật được đại tùy thuận. Thần lực lớn đó là do con quán kỹ bốn đại không chỗ nương, chỉ là vọng tưởng sanh diệt. Hư không không hai. Cõi Phật vốn đồng. Do phát minh tánh đồng con chứng vô sanh nhẫn. Phật hỏi Viên Thông, con quan sát hư không không bờ bến, vào Tam ma đề, diệu lực viên minh, đó là hơn cả(4).

23. Thức Đại:

Di Lặc Bồ tát đảnh lễ chân Phật bạch rằng: Vi trần kiếp về trước có đức Phật Nhật Nguyệt Đăng Minh. Con xuất gia, tâm trọng hư danh, ưa giao du với các dòng họ sang trọng. Thế Tôn dạy con tu tập định duy tâm thức. Từ đó đến nay con dùng pháp tam muội này phụng sự hằng sa Phật. Đến đời đức Nhiên Đăng con mới thành tựu vô thượng diệu viên thức tâm tam muội. Tất cả cõi nước tịnh uế có không đều do tâm con biến hóa. Bạch Thế Tôn, do con rõ được tánh duy tâm thức nên nơi thức tánh xuất hiện vô lượng Như Lai. Nay con được thọ ký sẽ bổ xứ thành Phật ở cõi này. Phật hỏi Viên Thông, con dùng pháp quán mười phương đều duy thức, thức tâm viên minh, chứng nhập viên thành thật, xa rời y tha khởi và biến kế chấp, được vô sanh nhẫn, đó là hơn cả(5).

24. Kiến Đại:

Đại Thế Chí Bồ tát cùng 52 vị đồng hạnh lễ chân Phật bạch rằng: Nhiều kiếp xa xưa có Phật Vô Lượng Quang. Mười hai Như Lai cùng nối ngôi nhau ra trong một kiếp. Vị cuối cùng hiệu là Siêu Nhật Nguyệt Quang dạy con niệm Phật tam muội. Ví như hai người, một người chuyên nhớ, một người cứ quên. Hai người như thế dù có gặp nhau cũng như chẳng gặp. Dù có thấy nhau cũng như chẳng thấy. Vậy hai người phải cùng nhớ đến nhau rất là thâm thiết, kiếp này kiếp khác, như bóng với hình chẳng hề rời nhau. Mười phương Như Lai thương nhớ chúng sanh như mẹ nhớ con. Nếu con trốn chạy thì mẹ dẫu nhớ có làm gì được. Nếu con nhớ mẹ như mẹ nhớ con, mẹ con đời đời chẳng rời xa nhau. Nếu tâm chúng sanh nhớ Phật niệm Phật, đời này đời sau quyết định thấy Phật, cách Phật chẳng xa. Chẳng nhờ phương tiện, tự được tâm khai. Như người ướp hương thân có hương thơm. Pháp này gọi là Hương Quang Trang Nghiêm. Chỗ bản nhân con dùng tâm niệm Phật vào vô sanh nhẫn. Nay ở cõi này nhiếp người niệm Phật về Tịnh độ. Phật hỏi Viên Thông, con không chọn lựa, nhiếp cả sáu căn, tịnh niệm nối tiếp, được Tam ma đề, đó là hơn cả.

B) QUÁN ÂM QUẢNG TRẦN

25. Nhĩ Căn:

TU CHỨNG

Quán Thế Âm Bồ tát đảnh lễ chân Phật bạch rằng: Thế Tôn, hằng hà sa kiếp xưa, con phát tâm Bồ đề nơi Phật Quán Thế Âm. Ngài dạy con nghe pháp, suy ngẫm rồi tu hành để vào chánh định.

Ở trong tánh nghe, nhập lưu vong sở. Sở nhập đã tịch, động tĩnh hai tướng rõ ràng không sanh. Như vậy tiến tu, văn sở văn tận. Tận văn không trụ, giác sở giác không. Không giác cực viên, không sở không diệt. Sanh diệt đã diệt, tịch diệt hiện tiền(6).

Hốt nhiên siêu vượt thế xuất thế gian, mười phương viên minh, được hai thù thắng:

1. Trên hợp mười phương chư Phật bản diệu giác tâm, cùng Phật Như Lai đồng một từ lực.

2. Dưới hợp mười phương chúng sanh, cùng với chúng sanh một lòng bi ngưỡng(7).

32 ỨNG THÂN

Bạch đức Thế Tôn! Nhân con cúng dường Quán Âm Như Lai, được truyền pháp định “như huyễn văn huân văn tu kim cang”. Cùng Phật Như Lai đồng một từ lực, khiến con thân thành 32 diệu ứng vào các quốc độ.

Bạch đức Thế Tôn! Bồ tát vào định tiến tu vô lậu, thắng giải hiện viên, con hiện thân Phật để vì nói pháp khiến được giải thoát.

Nếu hàng hữu học tịch tĩnh diệu minh, thắng diệu hiện viên, con hiện Độc giác để vì nói pháp khiến được giải thoát.

Nếu hàng hữu học đoạn 12 duyên, duyên đoạn thắng tánh, thắng diệu hiện viên, con hiện Duyên giác để vì nói pháp khiến được giải thoát.

Nếu hàng hữu học chứng lý sanh không của pháp Tứ Đế, hành đạo tịch diệt, thắng tánh hiện viên, con hiện Thanh văn để vì nói pháp khiến được giải thoát.

Nếu có chúng sanh tỏ biết lòng dục, không phạm dục trần, dục thân đã tịnh, con hiện Phạm Vương để vì nói pháp khiến được giải thoát.

Nếu có chúng sanh muốn làm thiên chúa thống lãnh cõi trời, con hiện Đế Thích để vì nói pháp khiến được thành tựu.

Nếu có chúng sanh muốn thân tự tại du hành mười phương, con liền hiện thân làm trời Tự Tại để vì nói pháp khiến được thành tựu.

Nếu có chúng sanh muốn thân tự tại bay trong hư không, con liền hiện thân trời Đại Tự Tại để vì nói pháp khiến được thành tựu.

Nếu có chúng sanh muốn thống quỷ thần cứu hộ quốc độ, con liền hiện thân Thiên Đại Tướng Quân để vì nói pháp khiến được thành tựu.

Nếu có chúng sanh muốn thống thế giới bảo hộ quần linh, thì con liền hiện Tứ Thiên Vương thân để vì nói pháp khiến được thành tựu.

Nếu có chúng sanh muốn sanh thiên cung sai sử quỷ thần, con hiện thái tử của Tứ Thiên Vương để vì nói pháp khiến được thành tựu.

Nếu có chúng sanh muốn làm vua người, con hiện thân vua vì họ nói pháp khiến được thành tựu.

Nếu có chúng sanh ưa thích muốn làm chủ dòng quý tộc thế gian kính nhường. Con hiện trưởng giả để vì nói pháp khiến được thành tựu.

Nếu có chúng sanh ưa nói danh ngôn, sống đời thanh tịnh, con hiện cư sĩ để vì nói pháp khiến được thành tựu.

Nếu có chúng sanh ham thích chánh trị phán đoán việc nước, con hiện Tể Quan để vì nói pháp khiến được thành tựu.

Nếu có chúng sanh ưa thích số thuật, điều dưỡng vệ sanh, bảo tồn thành kiến, con sẽ hiện thân làm Bà la môn để vì nói pháp khiến được thành tựu.

Nếu có những ai ham học xuất gia, giữ gìn giới luật, con hiện thân Tỳ kheo, Tỳ kheo ni để vì nói pháp khiến được thành tựu.

Nếu có chúng sanh thích trì 5 giới, con sẽ hiện thân hoặc Ưu bà tắc, hoặc Ưu bà di để vì nói pháp khiến được thành tựu.

Nếu có nữ nhân, nội chánh lập thân, tề gia trị quốc, con sẽ hiện thân nữ chúa, hoàng hậu, mệnh phụ đại gia, để vì nói pháp khiến được thành tựu.

Nếu có chúng sanh không hoại nam căn, con hiện đồng nam để vì nói pháp khiến được thành tựu.

Nếu có trinh nữ giữ gìn thân thể không ưa xâm bạo, con hiện đồng nữ để vì nói pháp khiến được thành tựu.

Nếu có Trời Rồng, Dạ xoa, Càn thát bà, A tu la, Ca lâu la, Khẩn na la, Ma hầu la già, nhân và phi nhân, có hình không hình, có tưởng không tưởng, trong lòng ước mong cứu độ đồng loại, con hiện thân họ để vì nói pháp khiến được thành tựu.

Thế là 32 diệu tịnh ứng thân vào các quốc độ, đều nhờ tam muội văn huân văn tu vô tác diệu lực tự tại thành tựu.

14 THÍ VÔ ÚY

Bạch Thế Tôn, con cũng lại nhờ “văn huân văn tu kim cang tam muội vô tác diệu lực” nên cùng mười phương ba đời sáu đạo hết thảy chúng sanh đồng một bi ngưỡng, khiến cho chúng sanh nơi thân tâm con được hưởng mười bốn công đức vô úy(8).

1. Không nghe âm thanh, chỉ nghe tánh nghe nên con có thể khiến khắp mười phương khổ não chúng sanh tự nghe âm thanh mà được giải thoát(9).

2. Xoay thấy trở vào khiến các chúng sanh dù gặp lửa lớn, lửa chẳng thể đốt(10).

3. Xoay nghe trở vào khiến các chúng sanh dù gặp nước lớn, nước chẳng thể chìm(11).

4. Đoạn diệt vọng tưởng, tâm không sát hại, khiến các chúng sanh dù vào nước quỷ, quỷ không thể phá(12).

5. Huân tập cái nghe trở thành linh diệu, sáu căn tiêu tan. Vì nghe đã đồng thể với âm thanh nên khiến chúng sanh sắp bị giết hại, dao gẫy từng đoạn, như gươm chém nước, gió thổi ánh sáng, tánh chẳng động giao(13).

6. Văn huân tinh minh, sáng khắp pháp giới, dẹp tan u ám, khiến cho chúng sanh bị quỷ dữ như Dược xoa, La sát, Cưu bàn trà, quỷ Tỳ xá già, Phú đơn na v.v... tuy gần một bên mà mắt chẳng thấy(14).

7. Âm thanh tiêu dung, xoay máy nghe vào, lìa các trần vọng, hay khiến chúng sanh thoát nạn xiềng trói(15).

8. Diệt âm viên văn, khắp sanh từ lực hay khiến chúng sanh đi qua đường hiểm thoát nạn giặc cướp(16).

9. Huân văn lìa trần, không mắc sắc tướng hay khiến hết thảy đa dâm chúng sanh xa lìa tham dục(17).

10. Thuần văn không trần, căn cảnh viên dung không đối sở đối, hay khiến hết thảy phẫn hận chúng sanh xa lìa sân giận.

11. Tiêu trần về sáng, pháp giới thân tâm như ngọc lưu ly trong suốt không ngại, hay khiến những kẻ hôn độn tánh chướng, bọn thiếu thiện căn xa lìa si ám.

12. Văn cơ tiêu dung, trở về văn tánh, không động đạo tràng thiệp vào thế gian chẳng hoại thế giới, cúng dường mười phương vi trần Như Lai, nơi mỗi vị Phật làm Pháp vương tử. Chúng sanh không con muốn cầu con trai, liền sanh con trai phước đức trí tuệ(18).

13. Sáu căn viên thông minh chiếu tròn sáng, ngậm mười phương giới, lập đại viên kính, không Như Lai Tạng, thừa thuận mười phương vi trần Như Lai bí mật pháp môn, thọ lãnh không mất. Chúng sanh không con muốn cầu con gái, sẽ sanh con gái phước đức nhu thuận, hình tướng đoan chính mọi người kính yêu.

14. Tam thiên đại thiên thế giới trăm ức mặt trời mặt trăng, hiện có sáu mươi hai ức hằng hà sa Pháp vương tử, tu pháp tự lợi, đủ pháp lợi tha, giáo hóa chúng sanh trí tuệ tùy thuận phương tiện chẳng đồng. Vì con đã được viên thông bổn căn, căn tai phát diệu nên sau thân tâm vi diệu hàm dung chu biến pháp giới, hay khiến chúng sanh trì danh hiệu con cùng với người trì sáu mươi hai ức hằng hà sa danh hiệu, công đức hai người bằng nhau không khác. Bạch đức Thế Tôn, một danh hiệu con công đức ngang với nhiều danh hiệu kia vì con tu tập được chân viên thông(19).

Như thế gọi là 14 công đức thí vô úy lực ban phước chúng sanh(20).

4 DIỆU ĐỨC KHÔNG THỂ NGHĨ BÀN

Bạch đức Thế Tôn! Bởi con nương pháp nhĩ căn viên thông chứng đạo vô thượng nên con được bốn vô tác diệu đức không thể nghĩ bàn.

1. Vì con đã được diệu diệu văn tâm, tâm tinh thoát căn, kiến văn giác tri không còn phân cách, thành một viên dung thanh tịnh bảo giác. Con có thể hiện rất nhiều hình dung kỳ lạ nhiệm mầu. Con có thể nói rất nhiều thần chú. Hoặc hiện 1 đầu, 3 đầu, 5 đầu, 7 đầu, 9 đầu, 11 đầu cho đến 108 đầu, ngàn đầu, vạn đầu, 8 vạn 4 ngàn đầu như kim cương ; 2 tay, 4 tay, 6 tay, 8 tay, 10 tay, 12 tay, 14 tay, 16 tay, 18 tay, 20 tay cho đến 24 tay, 108 tay, ngàn tay, vạn tay, 8 vạn 4 ngàn tay bắt ấn ; 2 mắt, 3 mắt, 4 mắt, 9 mắt, như vậy cho đến 108 mắt, ngàn mắt, vạn mắt, 8 vạn 4 ngàn mắt báu thanh tịnh hoặc từ, hoặc oai, hoặc định, hoặc tuệ, cứu hộ chúng sanh được đại tự tại(21).

2. Chỗ nghe, chỗ nghĩ đã thoát sáu trần, cũng như âm thanh vượt qua tường vách không bị ngăn ngại. Cho nên khéo hiện ra nhiều hình dung, dùng nhiều thần chú, khiến cho chúng sanh thoát khỏi sợ hãi. Vì thế mười phương vi trần quốc độ đều gọi con là bậc Thí Vô Úy.

3. Bởi con tu tập tánh bổn diệu của nhĩ căn viên thông, bổn căn thanh tịnh. Nên khi con dạo chơi các thế giới hay khiến chúng sanh phá tâm xan tham, xả thân trân bảo, cầu con thương xót.

4. Con chứng Phật tâm tới chỗ cứu cánh nên có thể đem của báu cúng dường mười phương Như Lai. Sáu đạo chúng sanh ở khắp pháp giới, cầu vợ được vợ, cầu con được con, cầu chánh định được chánh định, cầu sống lâu được sống lâu. Như thế cho đến cầu đại Niết bàn được đại Niết bàn.

THỌ KÝ DANH HIỆU

Phật hỏi Viên Thông, con từ căn tai viên chiếu tam muội, duyên tâm tự tại, nhân nhập lưu tướng được vào chánh định thành tựu Bồ đề, ấy là hơn cả.

Bạch đức Thế Tôn! Phật Quán Thế Âm khen con khéo được Viên Thông pháp môn. Ở trong đại hội thọ ký cho con hiệu là Quán Thế Âm. Bởi con xem nghe mười phương viên minh cho nên Quán Thế Âm danh vang khắp mười phương thế giới.

Mục 4: VĂN THÙ ĐÍCH CHỈ PHÁP VIÊN TU

a) Cảnh viên thông:

Nơi tòa sư tử, đầu và tay chân đức Phật đồng phóng bảo quang xa chiếu đỉnh đầu mười phương Như Lai cùng Pháp vương tử các vị Bồ tát. Mười phương vi trần Như Lai cũng từ năm thể, đồng phóng bảo quang, rọi về đỉnh đầu Phật, Bồ tát và A la hán ở trong pháp hội. Rừng cây ao đầm đều diễn pháp âm. Ánh sáng giao dệt như lưới tơ báu. Đại chúng được điều chưa bao giờ có. Tất cả đồng chứng Kim Cang Tam Muội. Tức thời mưa hoa trăm thứ sen báu, xanh vàng đỏ trắng phơi phới tung bay. Mười phương hư không thành sắc bảy báu. Núi sông đất liền thế giới Ta Bà nhất thời liền ẩn. Chỉ thấy mười phương vi trần quốc độ hợp thành một cảnh. Phạm âm vịnh ca tự nhiên phu tấu.

b) Phật bảo Văn Thù chọn căn viên thông:

Phật bảo Văn Thù: Này Pháp vương tử! Nay ông hãy xem 25 vị vô học Bồ tát và A la hán, ai nấy đều trình tối sơ phương tiện khi mới hành đạo. Vị nào cũng nói mình tu tập được chân thật viên thông. Các ngài tu hành quả tình không ai có hơn có kém. Và cũng không có sai biệt khác nhau. Ta nay trong 25 hạnh muốn khiến Anan tỏ ngộ pháp nào hợp với căn cơ. Và sau khi ta diệt độ, chúng sanh vào Bồ tát thừa cầu Vô thượng đạo nên dùng pháp nào cho dễ thành tựu(22).

c) Văn Thù kệ đáp:

Văn Thù Sư Lợi Pháp vương tử đảnh lễ chân Phật, nương oai thần Phật nói kệ bạch rằng:

1. Giác tánh vốn diệu, mê vọng vốn không:

Bể giác tánh trừng viên,

Viên trừng giác nguyên diệu.

Nguyên minh chiếu sanh sở,

Sở lập tánh chiếu vong.

Mê vọng có hư không,

Y không lập thế giới.

Tưởng trừng thành quốc độ,

Tri giác là chúng sanh.

Hư không trong biển giác

Như bọt nổi mặt bể.

Vi trần cõi hữu lậu

Y hư không mà thành.

Bọt tan hư không mất

Huống chi là 3 cõi.

Về nguồn tánh không hai,

Phương tiện có nhiều cửa.

Tánh Thánh đâu chẳng thông,

Thuận nghịch do phương tiện.

Sơ tâm vào chánh định,

Mau chậm có khác nhau.

2. Lọc bỏ:

SÁU TRẦN

1/- Vọng tưởng kết lại thành sắc trần,

Hay biết không thể thông suốt được.

Làm sao dùng nhân không giác biết

Để tu hành cầu tánh viên thông?

2/- Âm thanh vốn dùng vào lời nói,

Ở trong ngậm ý vị danh từ.

Nếu một không suốt được tất cả

Thì làm sao được tánh viên thông?(23)

3/- Hương chỉ lúc hợp mới rõ biết,

Rời cảnh vốn thật là không có.

Sở giác đã không phải thường xuyên

Thì làm sao được tánh viên thông?

4/- Vị không phải bản nhiên tự có,

Cần phải nếm mới biết có vị.

Nếu vị trần không thường hằng nhất

Thì làm sao được tánh viên thông?

5/- Xúc do chạm các vật mà biết,

Không vật chạm không có xúc giác.

Khi hợp khi ly không nhất định

Thì làm sao được tánh viên thông?

6/- Pháp cũng còn tên là nội trần,

Nương theo trần tất có đối đãi.

Năng sở không viên dung thành một

Thì làm sao được tánh viên thông?

NĂM CĂN

1/- Cái thấy tuy rỗng suốt rất xa

Nhưng thấy đằng trước, không thấy sau.

Bốn bề còn thiếu mất một phần

Thì làm sao được tánh viên thông?

2/- Mũi chuyên thở ra và thở vào,

Chặng giữa hiện tiền không công năng.

Chẳng thể viên dung sự cách bức

Thì làm sao được tánh viên thông?

3/- Vật không chạm lưỡi, làm sao nếm?

Nhân có trần mới có phân biệt.

Giác quan không trần không hiển lộ

Thì làm sao được tánh viên thông?

4/- Thân biết xúc với cảnh sở xúc

Đều có hạn, không phải cùng khắp.

Nếu không nhận tánh không bờ bến

Thì làm sao được tánh viên thông?

5/- Ý căn hiện rõ nhờ loạn tưởng,

Đứng lặng rốt cuộc không thấy gì.

Còn không thoát nổi các tưởng niệm

Thì làm sao được tánh viên thông?

SÁU THỨC

1/- Nhãn thức phát khởi nhờ căn trần,

Gạn cùng vốn không có tự tướng.

Ngay tự thể còn không nhất định

Thì làm sao được tánh viên thông?

2/- Tâm nghe rỗng thấu cả 10 phương

Là do sức hoằng thệ rộng lớn.

Sơ tâm không thể đến chỗ ấy

Thì làm sao được tánh viên thông?

3/- Quán tướng trắng ở nơi chóp mũi

Vốn quyền tạm nhiếp tâm an trụ.

Cảnh quán đã thành nơi sở trụ

Thì làm sao được tánh viên thông?

4/- Thuyết pháp khéo dùng các danh từ,

Trước hết mình phải đã khai ngộ.

Chính lời nói là pháp hữu vi

Thì làm sao được tánh viên thông?

5/- Trì giới chỉ câu thúc cái thân,

Rời thân ra lấy gì câu thúc?

Vốn không phải cùng khắp tất cả

Thì làm sao được tánh viên thông?

6/- Thần thông do nhân tu đời trước

Quan hệ gì đến thức phân biệt?

Niệm duyên trần, đâu thoát sự vật

Thì làm sao được tánh viên thông?

BẢY ĐẠI

1/- Nếu quan sát bản nguyên địa đại,

Thể chất ngăn ngại không thông suốt.

Pháp hữu vi đâu phải thánh chủng

Thì làm sao được tánh viên thông?

2/- Nếu quan sát bản nguyên thủy đại,

Tưởng niệm đâu phải là chân thật.

Diệu chân như chẳng do quán tưởng

Thì làm sao được tánh viên thông?

3/ Nếu quan sát bản nguyên hỏa đại,

Còn phải chán tức chưa thật ly.

Phương tiện này sơ tâm khó tập

Thì làm sao được tánh viên thông?

4/- Nếu quan sát bản nguyên phong đại,

Động tĩnh tức còn phải đối đãi.

Đối đãi trái với Vô thượng giác

Thì làm sao được tánh viên thông?

5/- Nếu quan sát bản nguyên không đại,

Trước hết ngoan ngu chẳng phải giác.

Không giác khác hẳn với Bồ đề

Thì làm sao được tánh viên thông?

6/- Nếu quan sát bản nguyên thức đại,

Thức sanh diệt đâu phải thường trụ.

Để tâm trong phân biệt hư vọng

Thì làm sao được tánh viên thông?

7/- Tất cả các hành đều vô thường,

Tưởng niệm vốn trong vòng sanh diệt.

Nhân và quả khác nhau như thế,

Thì làm sao được tánh viên thông? (24)

3. Chọn lấy nhĩ căn viên thông:

1. Hợp với giáo thể cõi Ta Bà:

Con nay bạch Thế Tôn!

Phật giáng cõi Ta Bà,

Phương này chân giáo thể

Thanh tịnh tại âm văn.

Muốn nhập vào chánh định

Thật phải do tánh nghe.

2. Xưng tán Quán Thế Âm:

Lìa khổ được giải thoát,

Hay thay Quán Thế Âm!

Trong hằng hà sa kiếp

Vào vi trần cõi Phật,

Được lực đại tự tại

Khắp bá thí an vui.

Diệu Âm, Quán Thế Âm,

Phạm Âm, Hải Triều Âm,

Cứu thế tất an ninh,

Xuất thế được thường trụ.

3. Xưng tán nhĩ căn:

a) Con nay bạch Như Lai:

Như Quán Thế Âm nói,

Thí như người an tịnh,

Mười phương cùng đánh trống,

Mười chỗ nhất tề nghe.

Đây là VIÊN chân thật!

b) Có ngăn mắt chẳng thấy,

Miệng mũi cũng như vậy.

Thân nhân hợp mới biết,

Tâm niệm loạn không mối.

Cách vách phân biệt tiếng,

Xa gần đều cùng nghe.

Năm căn chẳng thể bằng.

Đây là THÔNG chân thật!

c) Âm thanh tánh động tĩnh,

Cái nghe thành có không.

Không thanh gọi không nghe,

Chẳng phải thật không nghe.

Thanh không đã không diệt,

Thanh có cũng chẳng sanh.

Sanh diệt đều xa lìa,

Đây là THƯỜNG chân thật!

d) Dù ở trong mộng tưởng,

Không nghĩ, nghe chẳng không.

Giác quan vượt tư duy,

Thân tâm đâu bì kịp.

4. Nhĩ căn thiết yếu:

Nay ở cõi Ta Bà,

Âm thanh được tuyên minh.

Chúng sanh mê tánh nghe,

Theo âm thanh lưu chuyển.

Anan dù nhớ giỏi

Vẫn không miễn tà tư.

Chỉ cần đừng theo nữa,

Xoay lại liền hết vọng.

Anan hãy nghe kỹ:

Tôi nương oai lực Phật,

Tuyên nói Kim Cang Vương.

Như huyễn khó nghĩ bàn,

Phật mẫu chân tam muội.

Ông nghe vi trần Phật

Hết thảy bí mật môn,

Dục lậu trước chẳng trừ,

Nghe nhiều thành lầm lỗi.

Đem nghe trì Phật Phật,

Sao chẳng tự Nghe Nghe?

Nghe không tự nhiên sanh,

Nhân thanh có tên gọi.

Xoay nghe thoát thanh trần,

Năng thoát gọi tên gì?

Một căn đã về nguồn,

Sáu căn đồng giải thoát.

Thấy nghe như huyễn lóa.

Ba cõi tựa không hoa.

Nay xoay nghe trở lại.

Căn nghe huyễn lóa trừ.

Trần tiêu, giác viên tịnh.

Tịnh cực, quang thông suốt.

Tịch chiếu khắp hư không.

Trở lại xem thế gian

Chỉ như việc trong mộng.

Ma Đăng Già trong mộng

Làm sao lưu giữ ông?

Thầy ảo thuật thế gian

Huyễn hóa các nam nữ.

Tuy thấy thân hình động

Chỉ do chiếc máy giật.

Tắt máy liền êm ru

Vì huyễn hóa không thật.

Sáu căn cũng như vậy,

Nguyên y một tinh minh

Chia thành sáu hòa hợp.

Một chỗ đã hưu phục,

Sáu dụng đều không còn.

Trần cấu ứng niệm tiêu

Thành viên minh tịnh diệu.

Trần cấu nếu còn dư

Là ở ngôi tu học.

Sáng suốt tới cùng tột

Tức chứng quả Như Lai.

Đại chúng và Anan

Hãy quay máy nghe lại,

Xoay nghe nghe tự tánh,

Tánh thành vô thượng đạo.

Viên thông thật như vậy!

5. Nhĩ căn độc diệu:

Đây là đường Niết bàn

Của vi trần đức Phật.

Quá khứ các Như Lai,

Môn này đã thành tựu.

Hiện tại các Bồ tát,

Nơi đây vào viên minh.

Vị lai ai tu học

Nên y theo pháp này.

Chính ta cũng nhân đây

Mà đã tu cùng chứng.

Chẳng những Quán Thế Âm.

Thành thật bạch Thế Tôn!

Tận cùng các phương tiện

Để cứu đời mạt kiếp,

Những người xuất thế gian

Thành tựu tâm Niết bàn

Quán Thế Âm hơn cả.

Ngoài ra các phương tiện

Đều nương Phật oai thần.

Tức sự xả trần lao,

Người thường khó tu học.

Pháp có cạn có sâu.

Các Thánh đã trình bày.

6. Cầu gia bị:

Đảnh lễ Như Lai Tạng

Vô lậu khó nghĩ bàn,

Xin gia hộ vị lai,

Với môn này không lầm(25).

7. Văn kết:

Phương tiện dễ thành tựu

Nên dạy cho Anan

Và mạt kiếp trầm luân.

Hãy nơi căn tai tu,

Viên thông hơn tất cả,

Chân thật tâm như vậy!

d) Nghe pháp được chứng:

Khi ấy Anan cùng với đại chúng thân tâm tỏ ngộ, xem quả Bồ đề và đại Niết bàn cũng như có người nhân việc đi xa, chưa thể về nhà nhưng đã biết rành ngành ngọn đường lối. Khắp hội đại chúng, thiên long tám bộ, hữu học nhị thừa cùng hết thảy tân phát tâm Bồ tát, con số có tới mười hằng hà sa, đều được bổn tâm, xa trần lìa cấu, chứng pháp nhãn tịnh. Tánh Tỳ kheo ni nghe nói kệ xong thành A la hán. Vô lượng chúng sanh hoan hỷ phát tâm Vô thượng Bồ đề.

Mục 5: YẾU PHÁP HỘ ĐỊNH

a) Giới luật nghiêm trì:

Anan tâm tích viên minh(26), vừa mừng vừa tủi, sửa áo chỉnh tề, cúi đầu bạch Phật: Đại bi Thế Tôn! Con nay đã ngộ pháp môn thành Phật, trong sự tu hành được không nghi hoặc. Con thường nghe Như Lai dạy: Tự mình chưa được độ, trước lo độ người là Bồ tát phát tâm. Tự giác đã viên, giác ngộ kẻ khác là Như Lai ứng thế. Con tuy chưa được độ, nguyện độ tất cả chúng sanh về sau. Bạch Thế Tôn! Chúng sanh cách Phật ngày càng xa, tà sư thuyết pháp như cát sông Hằng, muốn nhiếp tâm vào chánh định phải dựng lập đạo tràng thế nào để thoát ma sự?

– Hay lắm, hay lắm! Ông hỏi về cách thức dựng lập đạo tràng, cứu giúp chúng sanh chìm đắm trong đời mạt pháp. Ông hãy nghe kỹ, tôi vì ông nói.

Này Anan, ông thường nghe trong tạng luật ba nghĩa quyết định:

1 Nhiếp tâm trì giới.

2 Nhân giới sanh định.

3 Nhân định phát tuệ.

Thế gọi là ba học vô lậu.

1. Đoạn dâm:

Anan, sáu đạo chúng sanh tâm không dâm, sẽ không còn sanh tử tiếp tục. Tu tam muội cốt ra khỏi trần lao, tâm dâm không trừ, dù trí tuệ thiền định hiện tiền cũng quyết lạc ma đạo. Hạng trên làm ma vương, hạng giữa làm ma dân, hạng dưới làm ma nữ. Ma có đông đồ chúng, tự xưng thành đạo vô thượng. Sau khi ta diệt độ rồi, bọn ma này đầy dẫy thế gian, giả làm thiện tri thức, dùng việc tham dâm đưa chúng sanh vào hầm ái kiến, mất đường Bồ đề.

Tu chánh định trước hết phải đoạn tâm dâm. Đây là lời dạy bảo quyết định thứ nhất của các đức Như Lai. Này Anan, không đoạn tâm dâm mà tu thiền định cũng như nấu cát để thành cơm, dù trải ngàn kiếp cũng chỉ có cát nóng. Vì cát không phải là bản nhân của cơm. Đem dâm tâm cầu Phật diệu quả, dù được diệu ngộ cũng vẫn là gốc trói buộc. Trôi lăn trong tam đồ không thể ra khỏi, còn đường nào tu chứng Niết bàn? Thân tâm đoạn tiệt giống dâm, tướng đoạn cũng không còn thì Bồ đề mới hy vọng.

Nói như thế là Phật nói. Không nói như thế là ma nói.

2. Đoạn sát:

Anan, sáu đạo chúng sanh tâm không sát sẽ không còn sanh tử tiếp tục. Tu tam muội cốt ra khỏi trần lao, tâm sát không trừ, dù trí tuệ thiền định hiện tiền cũng quyết lạc thần đạo. Hạng trên làm đại lực quỷ, hạng giữa làm phi hành dạ xoa các loài quỷ soái, hạng dưới là địa hành la sát. Quỷ thần cũng có đồ chúng, tự xưng thành đạo vô thượng. Thời mạt pháp, quỷ thần đầy dẫy trong thế gian, tự nói ăn thịt được đạo Bồ đề. Anan, ta cho phép các Tỳ kheo ăn năm thứ tịnh nhục. Thịt này do thần lực ta hóa sanh, không có mạng căn. Vì xứ nhiều cát đá, rau cỏ không thể sanh sản. Sau khi Như Lai diệt độ, làm sao ăn thịt chúng sanh lại tự xưng là Thích tử? Các ông nên biết, dù tâm đã khai ngộ, tựa như vào chánh định mà còn ăn thịt, thì quả báo phải làm la sát, chìm đắm trong biển khổ sanh tử. Giết nhau ăn nhau làm sao ra khỏi ba cõi? Tu Tam ma đề kế phải đoạn lòng sát sanh. Đây là lời dạy rõ ràng thanh tịnh quyết định thứ hai của các đức Như Lai.

Anan, không đoạn sát sanh mà tu thiền định cũng như bịt tai kêu lớn, mong mọi người không nghe, càng muốn giấu càng lộ. Thanh tịnh Tỳ kheo và các Bồ tát không dẫm cỏ tươi trên đường đi, huống là lấy tay nhổ cỏ. Làm sao đại bi lại ăn máu thịt chúng sanh?

Tỳ kheo không mặc tơ tằm, áo cừu áo len, không đi dép da thú, không dùng sữa và các thức ăn làm bằng sữa, đối với thế gian thật là giải thoát, không trở lại ba cõi nữa. Vì còn dùng một phần thân thể chúng sanh là còn duyên nợ. Như người ăn bách cốc của đất, chân không thể rời khỏi đất. Quyết khiến thân tâm đối với thân thể hay một bộ phận thân thể chúng sanh, không dùng không ăn. Ta ấn chứng người này chân thật giải thoát.

Nói như thế là Phật nói. Không nói như thế là ma nói.

3. Đoạn trộm:

Anan, sáu đạo chúng sanh tâm không trộm cắp, sẽ không còn sanh tử tiếp tục. Tu tam muội cốt ra khỏi trần lao, dầu có trí tuệ thiền định hiện tiền, nếu không đoạn tâm trộm cắp quyết lạc tà đạo. Hạng trên thành tinh linh, hạng giữa làm yêu mị, hạng dưới là người tà bị quỷ mỵ nhập. Bọn tà này rất nhiều đồ chúng, tự xưng thành đạo vô thượng. Thời mạt pháp yêu mị đầy dẫy thế gian, tự nhận là thiện tri thức để lường gạt người không biết. Chúng đi đến đâu, nhà người hao tổn tan nát. Không tự nấu ăn, Tỳ kheo thứ lớp khất thực, không chứa giữ gạo thóc, để xả bỏ lòng tham, hướng đạo Bồ đề, làm khách đi qua ba cõi, một phen ra khỏi không trở lại nữa. Bọn giặc mượn y phục đạo Phật buôn bán Như Lai, gây đủ thứ nghiệp tự gọi là Phật sự, chê bai Tỳ kheo trì giới là tiểu thừa, gây nghi ngờ cho vô lượng chúng sanh, tự dẫn mình vào ngục vô gián.

Sau khi ta diệt độ, Tỳ kheo quyết tâm tu Tam ma đề, đối trước hình tượng Như Lai, đốt một ngón tay một ngọn đèn hay một mồi hương ở trên thân. Ta ấn chứng người này một thời trả hết túc trái từ vô thủy. Bởi vì tuy chưa hiểu rõ đạo vô thượng nhưng đối với Phật Pháp tâm đã quyết định. Nếu không gieo được chút nhân xả thân như thế thì dù thành đạo vô vi cũng phải trở lại làm người để trả nợ cũ. Như quả báo ăn lúa ngựa của ta không khác. Tu Tam ma đề phải đoạn lòng trộm cắp là lời dạy rõ ràng thanh tịnh quyết định thứ ba của các đức Như Lai. Này Anan, nếu không đoạn trộm cắp mà tu thiền định thì cũng như người rót nước vào chén thủng, trải vi trần kiếp không bao giờ đầy. Tỳ kheo ngoài y bát mảy may không tích trữ. Xin ăn còn dư đều bố thí cho chúng sanh đói. Chắp tay lễ chúng, coi đánh mắng như khen ngợi, xả bỏ cả thân và tâm, coi xương máu là sở hữu chung. Không đem những lời dạy bất liễu nghĩa của Như Lai làm lầm lạc kẻ sơ học. Phật ấn chứng vị này thật được tam muội. Nói như thế là Phật nói. Không nói như thế là ma nói.

4. Đoạn dối:

Anan, sáu đạo chúng sanh thân tâm không còn sát đạo dâm, ba hạnh đã viên mãn. Nếu còn đại vọng ngữ thì Tam ma đề không được thanh tịnh, thành ma ái kiến mất giống Như Lai. Chưa được tự cho là được, chưa chứng tự cho đã chứng. Tự nhận đã được quả Tu đà hoàn, Tư đà hàm, A na hàm, A la hán hay các quả vị Bồ tát, trông mong người nghe lễ bái cúng dường. Những kẻ bất tín này tự tiêu diệt giống Phật như chặt cây đa la, bị Phật ấn ký là vĩnh đoạn thiện căn, mất chánh tri kiến, chìm trong ba đường khổ. Phật dạy các hàng Bồ tát và A la hán ứng thân trong đời mạt pháp, hiện nhiều hình tướng khác nhau để độ cho những ai còn trong vòng luân hồi. Hoặc hiện thân làm Sa môn, cư sĩ, vua chúa, quan dân cho đến làm dâm nữ, quả phụ, trộm cắp, gian dối để khen ngợi Phật thừa, đưa người đời vào chánh định nhưng không bao giờ được tiết lộ mật tích, chỉ trừ lúc lâm chung mới được di chúc. Làm sao lừa gạt chúng sanh để thành đại vọng ngữ?

Tu Tam ma đề phải đoạn trừ đại vọng ngữ. Đây là lời dạy rõ ràng quyết định thanh tịnh thứ tư của các đức Như Lai. Khắc phân thành hình cây chiên đàn mà muốn được hương thơm của chiên đàn, thật không bao giờ có. Tỳ kheo lấy trực tâm làm đạo tràng, trong hết thảy hành động, nơi bốn oai nghi không giả dối. Làm sao lại có kẻ dám tự xưng được pháp vô thượng? Dân cùng càn xưng đế vương còn tự chuốc lấy tội tru di huống tự nhận là đấng Pháp vương? Nhân không thật quả ắt quanh co, cầu đạo Bồ đề như người muốn tự cắn rốn làm sao thành tựu? Hàng Tỳ kheo tâm thẳng như dây đàn, tất cả đều chân thật, vào Tam ma đề hẳn không ma sự. Ta ấn chứng vị này thành tựu Bồ tát vô thượng tri giác. Nói như thế là Phật nói. Không nói như thế là ma nói.

b) Thần chú trừ tập khí:

Anan, muốn vào Tam ma đề tu học diệu pháp cầu Bồ tát đạo, cốt yếu giữ bốn luật nghi thanh tịnh như băng sương, tự không thể sinh ra tất cả cành lá. Ba thân nghiệp, bốn khẩu nghiệp không còn nhân để phát sanh. Bốn việc như vậy không thiếu sót, tâm không duyên sáu trần, tất cả ma sự làm sao có được. Nếu còn tập khí không thể diệt trừ phải nhất tâm tụng thần chú “Phật đỉnh quang minh ma ha tát đát đa bát đát ra”. Đây là vô vi tâm Phật ngồi trên hoa sen, ở vô kiến đỉnh tướng của Như Lai tuyên nói.

Ông cùng Ma Đăng Già tập khí ân ái nhiều đời mà chỉ cần một phen nghe qua, cô liền tâm ái cạn khô, nay thành A la hán. Cô là dâm nữ không tâm tu hành, nương sức thần chú cô đã mau chứng quả vô học. Huống chi hàng Thanh văn các ông cầu tối thượng thừa thì thành Phật như tung bụi thuận gió nào khó khăn chi?

Thời mạt pháp muốn ngồi đạo tràng, trước hết phải giữ cấm giới Tỳ kheo thanh tịnh. Cần cầu thỉnh những bậc Sa môn trì giới làm thầy. Nếu không gặp được tăng chúng thanh tịnh thì giới phẩm luật nghi không thành tựu. Đắc giới rồi mặc áo mới sạch, đốt hương, ở chỗ an nhàn, tụng thần chú 108 biến. Về sau kết giới dựng lập đạo tràng, cầu mười phương Như Lai phóng hào quang đại bi rọi đỉnh đầu. Này Anan, Tỳ kheo, Tỳ kheo ni, bạch y đàn việt, trong thời mạt pháp, tâm diệt tham dâm, giữ giới thanh tịnh, ở trong đạo tràng phát nguyện Bồ tát, ra vào tắm rửa, sáu thời hành đạo, hai mươi mốt ngày không ngủ. Thích Ca Như Lai tự hiện thân đến trước người ấy, xoa đầu an ủi khiến được khai ngộ.

1. Nghi thức lập đạo tràng: (27)

Anan bạch Phật: Nương lời dạy bảo vô thượng của Như Lai, tâm con khai ngộ, tỏ biết đường tu thành quả vô học. Thời mạt pháp muốn lập đạo tràng cần kết giới thế nào cho hợp với quy tắc thanh tịnh của chư Phật?

– Trước hết phải lấy phân đại lực bạch ngưu ở núi Tuyết Sơn. Trâu trắng này chỉ ăn cỏ thơm ngon và uống nước trong trên núi nên phân mịn màng. Lấy phân ấy hòa hợp với hương chiên đàn để quét trên mặt đất. Nếu không phải trâu ở Tuyết Sơn thì phân hôi nhớp không dùng được. Phải riêng ở nơi bình nguyên, đào bỏ lớp đất trên mặt, lấy thứ đất vàng từ năm thước trở xuống. Mười thứ hương: chiên đàn, trầm thủy, tô hợp, huân lục, uất kim, bạch giao, thanh mộc, linh lăng, cam tùng và kê thiệt, nghiền rây thành bột trộn với đất ấy để trát trên mặt đạo tràng. Đàn bát giác mỗi bề một trượng sáu. Trung tâm an trí một hoa sen vàng bạc đồng hay gỗ tùy sức. Giữa hoa để một cái bát đựng nước mù sương tháng tám. Trong bát cắm các hoa lá hiện có. Để tám cái gương tròn, mỗi cái một phía chung quanh hoa sen. Ngoài gương lại an trí mười sáu hoa sen, giữa mỗi hoa sen để một lư hương, trong lư đốt toàn trầm thủy không cho nổi lửa. Mười sáu bình sữa bò trắng, đường cát, bánh rán, bột sữa, tô hợp, mứt gừng, mật ong, bơ tốt, mật tốt, mỗi thứ mười sáu, đặt quanh vòng ngoài hoa sen.

Để cúng dường chư Phật Bồ tát, trong mỗi thời ăn và nửa đêm, lấy nửa thăng mật ba cáp bơ. Trước đàn để riêng một lư lửa nhỏ. Lấy hương đâu lâu bà nấu nước thơm rửa than cho sạch. Đốt than trong lư đỏ hồng rồi rót mật và bơ vào, đốt cho lên khói. Ở bốn phía ngoài, treo phan và hoa. Bên trong an trí hình tượng mười phương Như Lai và các Bồ tát ở bốn vách. Chính giữa để hình tượng Phật Lư Xá Na, Thích Ca, Di Lặc, A Sơ, Di Đà và các hình tượng Quán Âm đại biến hóa. Lại thêm hình tượng các Kim Cang Tạng Bồ tát để ở hai bên. Những tượng Đế Thích, Phạm Vương, Ô Sô Sắt Ma, Lam Địa Ca, Quân Trà Lỵ, Tỳ Câu Chi và Tứ Thiên Vương, Tần Na, Dạ Ca treo ở hai bên cửa. Lại lấy tám gương treo úp trên cao đối chiếu với tám gương đã để trong đàn tràng, khiến các hình ảnh lồng nhau nhiều lớp.

a) Bảy ngày đầu chí thành đảnh lễ danh hiệu mười phương Phật, các đại Bồ tát và A la hán. Sáu thời nhiễu quanh đàn tụng chú mỗi thời 108 biến.

b) Bảy ngày chuyên phát nguyện Bồ tát tâm không gián đoạn theo mẫu đã dạy trong luật nghi(28).

c) Bảy ngày trì chú bát đát ra. Đến ngày thứ bảy sẽ thấy mười phương Như Lai đồng thời xuất hiện trong ánh sáng các mặt gương giao xen và được Phật xoa đỉnh. Như thế người tu học trong thời mạt pháp, thân tâm sáng suốt như ngọc lưu ly.

Anan, nếu trong số các giới sư của vị Tỳ kheo ấy hay trong số mười vị cùng tu đồng hội, có một người giới phẩm không thanh tịnh thì phần nhiều đàn tràng không thành tựu.

Hai mươi mốt ngày xong rồi, ngồi nghiêm chỉnh an cư 100 ngày. Lợi căn không rời chỗ ngồi được quả Tu đà hoàn. Dầu cho Thánh quả chưa đạt nhưng tự biết quyết sẽ thành Phật không nghi.

2. Thần chú:

Anan đảnh lễ chân Phật bạch rằng: “Từ khi xuất gia, ỷ lại Phật thương, con chỉ cầu tuệ đa văn, chưa chứng quả nên bị tà thuật Phạm Thiên sai sử. Tâm tuy tỏ biết mà không sức tự chủ. Nhờ ngài Văn Thù trùng tuyên thần chú khiến con giải thoát. Tuy thầm nhờ sức thần chú nhưng con chưa được thân nghe. Nguyện Như Lai đại từ tuyên nói lại, cứu giúp người tu hành đời này và đời sau, nhờ Phật mật âm, được thân ý giải thoát”. Tất cả đại chúng đảnh lễ chờ nghe thần chú.

Đức Thế Tôn từ nơi nhục kế phóng hào quang trăm báu. Trong hào quang hiện ra hoa sen báu ngàn cánh có hóa thân Như Lai ngồi, đỉnh đầu chiếu ra mười đạo hào quang bách bảo. Trong mỗi mỗi hào quang đều hiện mười hằng hà sa Kim Cương Mật Tích xách núi cầm chầy khắp cõi hư không. Đại chúng ngẩng lên vừa mừng vừa sợ, cầu Phật thương xót che chở. Nhứt tâm nghe đức phóng quang Như Lai, nơi Phật vô kiến đảnh tướng, tuyên nói thần chú:

– I –

1 Nam mô sát tát tha, sô ga đa da, a ra ha tê, sam mya sam bô đa sê.

2 Nam mô sát tát tha, bu đa cô ti, si ni sam.

3 Nam mô sát va, bu đa bu ti, sát ta bê tê.

4 Nam mô sát ta nam, sam mya sam bô đa cô ti nam.

5 Sa sê ra pa ca, săng ga nam.

6 Nam mô lu kê a ra han ta nam.

7 Nam mô su ru ta pa na nam.

8 Nam mô sa khít ri ta ca mi nam.

9 Nam mô lu kê sam mya ca ta nam.

10 Sam mya ca pa ra, ti pa ta na nam.

11 Nam mô đê va li si nan.

12 Nam mô si ta da pi ti da, ta ra li si nan.

13 Sê pa nu, gơ ra ha, sô ha sa ra ma tha nam.

14 Nam mô pát ra ha ma ni.

15 Nam mô in đa ra da.

16 Nam mô ba ga va tê.

17 Ru đa ra da.

18 U ma pun ti.

19 Sô hê da da.

20 Nam mô ba ga va tê.

21 Na ra da, na da.

22 Phun cha ma ha, sam mu ta ra.

23 Nam mô si khít ri ta da.

24 Nam mô ba ga va tê.

25 Ma ha ca ra da.

26 Ti ri pa ra na ga ra.

27 Pi ta ra, pa na ca ra da.

28 A ti mu tê.

29 Si ma sa na ni, ba si ni.

30 Ma tát ri ga na.

31 Nam mô si khít ri ta da.

32 Nam mô ba ga va tê.

33 Ta tha ga ta cô ra da.

34 Nam mô pát tâu ma cô ra da.

35 Nam mô pát cha ra cô ra da.

36 Nam mô ma ni cô ra da.

37 Nam mô ga cha cô ra da.

38 Nam mô ba ga va tê.

39 Ti ri đa su ra si na.

40 Pa ra ha ra na ra cha da.

41 Ta tha ga ta da.

42 Nam mô ba ga va tê.

43 Nam mô a mi ta ba da.

44 Ta tha ga ta da.

45 A ra ha tê.

46 Sam mya sam bô đa da.

47 Nam mô ba ga va tê.

48 A sô bi da.

49 Ta tha ga ta da.

50 A ra ha tê.

51 Sam mya sam bô đa da.

52 Nam mô ba ga va tê.

53 Bi sa cha da, cu ru phi chu ri da.

54 Pa ra bà ra cha da.

55 Ta tha ga ta da.

56 Nam mô ba ga va tê.

57 Sam pu su pi ta.

58 Sát lin nai ra si cha da.

59 Ta tha ga ta da.

60 A ra ha tê.

61 Sam mya sam bô đa da.

62 Nam mô ba ga va tê.

63 Sê kê dê mu na dây.

64 Ta tha ga ta da.

65 A ra ha tê.

66 Sam mya sam bô đa da.

67 Nam mô ba ga va tê.

68 Si tát na kê tu ra cha da.

69 Ta tha ga ta da.

70 A ra ha tê.

71 Sam mya sam bô đa da.

72 Ti piêu, nam mô sát khít ri ta.

73 Ê đam, ba ga va ta.

74 Sát tát tha, ga tu si ni sam.

75 Sát tát ta, pát tát lam.

76 Nam mô a ba ra si đam.

77 Pát ra ti, dang ky ra.

78 Sát ra ba, pu ta gơ ra ha.

79 Ni gơ ra ha, khít ca ra ha ni.

80 Pát ra, pi ti da, cha đa ni.

81 A ca ra, mớt ri chu.

82 Pát ri tát ra da, nang khít ri.

83 Sát ra ba, pun đa na, mu sa ni.

84 Sát ra ba, tát si cha.

85 Tát si pháp, pun ma ni, phát ra ni.

86 Chê tu ra, si ti nam.

87 Gơ ra ha, sô ha sát ra nha cha.

88 Pi ta pang sa na khít ri.

89 A si cha pinh sê ti nam.

90 Na sa sát tát ra nha cha.

91 Pa ra sát tha na khít ri.

92 A si cha nam.

93 Ma ha gơ ra ha nha cha.

94 Pi ta pang sát na khít ri.

95 Sát va sê tu ru, ni ba ra nha cha.

96 Hu lam tát si pháp, nan cha na sê ni.

97 Pi sa sê, si tát ra.

98 A kít ni, u đa ca ra nha cha.

99 A pát ra si ta khu ra.

100 Ma ha pát ra chên chi.

101 Ma ha típ ta.

102 Ma ha ti cha.

103 Ma ha suê ta cha ba ra.

104 Ma ha pát ra pun đa ra, ba si ni.

105 A ri da ta ra.

106 Pi ri cô ti.

107 Si va pi cha da.

108 Pát cha ra, ma ly ty.

109 Pi sê ru ta.

110 Pút tang mang ca.

111 Pát cha ra, chi hô na a cha.

112 Ma ra chi ba, pát ra chi ta.

113 Pát cha ra sin chi.

114 Pi sê ra cha.

115 Sin ta sê, bê đê va, pu si ta.

116 Su ma ru pa.

117 Ma ha suê ta.

118 A ri da ta ra.

119 Ma ha ba ra, a pát ra.

120 Pát cha ra, xương khít ra chê ba.

121 Pát cha ra, cu ma ri.

122 Cu lam ta ri.

123 Pát cha ra, hốt sát ta cha.

124 Pi ti da khin chê na, ma ri ca.

125 Quát su mu, ba khít ra ta na.

126 Vê rô cha na, cu ri da.

127 Da ra thâu, si ni sam.

128 Pi chi lam ba ma ni cha.

129 Pát cha ra, ca na, ca pa ra ba.

130 Rô cha na, pát cha ra, tân chi cha.

131 Suê ta cha, ca ma ra.

132 Sát sa si, pa ra ba.

133 Ê tê di tê.

134 Mu ta ra, kít na.

135 Sô bê ra sam.

136 Quát pham tu.

137 In thâu na, ma ma sê.