Kinh Diệu Pháp Liên Hoa Huyền Tán

PHẨM CHÚC LŨY

Ba môn phân biệt:

I. NÓI RÕ DỤNG Ý.

II. GIẢI THÍCH TÊN PHẨM.

III. GIẢI ĐÁP THẮC MẮC.

I. NÓI RÕ DỤNG Ý.

Có ba ý:

1. Căn cứ vào thứ tự kinh phẩm, giờ đây phó chúc có hai:

- Trên kia là thần lực là khiến tin lời phó chúc.

- Đây là xoa đỉnh đầu, khiến thực hành lời phó chúc.

Cho nên có phẩm này.

2. Căn cứ vào bản luận, thì phẩm này được thuyết sau phẩm Phổ Hiền. Cho nên luận nói rằng: lực hộ pháp là chỉ những điều mà phẩm Phổ Hiền và phẩm sau đó thị hiện. Đây dùng tay xoa đỉnh đầu, Phật tự mình hộ pháp, khiến họ lưu hành. Cho nên có phẩm này.

II. GIẢI THÍCH TÊN PHẨM.

“Chúc”: nghĩa là phó thác.

“Lũy”: nghĩa là trùng điệp, hai ba lần phó thác khiến họ hộ trì, cho nên gọi là “phẩm Chúc Lũy”.

“Thác”: nghĩa như Chúc. “Phó”: cũng nghĩa như Chúc.

III. GIẢI ĐÁP THẮC MẮC.

- Hỏi: đây là một tay xoa đầu các Bồ tát, hay là các Bồ tát mỗi người (được) một tay xoa?

Đáp: dùng một tay xoa cùng một lúc, vì thần lực (của Phật) lớn. Mỗi người (được) một tay xoa, vì diệu dụng đều khắp. Song các Bồ tát ai nấy chỉ thấy có một mình mình được xoa, do đó thâm tâm nghe theo lời mà lĩnh thụ.

*

- Kinh văn: “Bấy giờ Thích Ca” tới “khiến mọi người được thêm ích lợi rộng khắp”.

Tán rằng: toàn văn phẩm này chia làm bốn phần:

1. Như Lai phó chúc.

2. Bồ tát kính thụ.

3. Khiến tháp quay về.

4. Các chúng đều hoan hỉ.

Trong phần đầu lại có ba phần:

a) Phần đầu ba nghiệp gia trì phó chúc, khiến lưu hành kinh này.

b) Phần hai là đoạn từ “Nếu có chúng sinh chẳng tín thụ” trở xuống: nếu chẳng tín thụ kinh này, thì khiến lưu hành kinh khác.

c) Phần ba là đoạn từ “nếu các ngươi có thể được như vậy” trở xuống: kết luận thành ý khuyến khích “để báo ơn Phật”.

Văn phần đầu này có ba đoạn:

1) (Phật) lấy tay xoa đỉnh đầu mà phó chúc khiến lưu thông truyền bá kinh này, làm lợi ích một cách rộng rãi.

2) Lại xoa đầu phó chúc, khiến thụ trì, khiến khắp cả đều nghe biết.

3) Giải thích lý do tại sao mà khuyến khích diễn thuyết (kinh này).

Hai đoạn đầu là dùng thân ngữ để gia trì, một đoạn cuối cùng là dùng ý nghiệp mà gia trì.

Đây là đoạn đầu.

“Dùng tay phải mà xoa”: để biểu thị sự đại cát tường.

Ngài Long Thụ giải thích rằng: các kinh khác chẳng phải là bí mật, chỉ có Pháp Hoa là bí mật nói rằng nhị thừa sẽ thành Phật. Chỉ có đại Bồ tát mới có thể vận dụng lưu hành kinh này, giống như bậc đại lương y mới có thể dùng độc dược.

*

- Kinh văn: “Xoa ba lần như vậy” tới “khắp cả được nghe biết”.

Tán rằng: đây là lại xoa đầu phó chúc lần nữa, khiến thụ trì, khiến khắp cả đều nghe biết.

“Xoa tới ba lần”: để tỏ ý phó chúc ân cần, khiến thụ trì pháp, nên đều ba lần, vì pháp truyền đăng ắt phải coi trọng việc phó chúc.

*

- Kinh văn: “Vì sao như vậy” tới “trí tuệ tự nhiên”.

Tán rằng: đây là giải thích lý do vì sao mà lại khuyên phải diễn thuyết (kinh này).

Ý nghiệp gia trì có ba:

1) Hiểu rõ ba căn bất thiện của bản thân mình đã hết, có thể bố thí trí tuệ.

2) Tỏ rõ Phật có thể làm đại thí chủ, khuyên hãy tùy thuận chớ có bủn xỉn.

3) Dạy bằng pháp thí hóa độ, khiến được Phật tuệ.

Đây là phần đầu.

Vì “từ bi” cho nên không sân, vì ban vui nên cứu khổ, vì “không bủn xỉn” cho nên không tham. Vì “không sợ hãi” nên không hề tiếc pháp. Vì “không ngu si” nên thuyết pháp một cách quyết định.

Có thể dựa vào chúng sinh đạt được “Phật trí” tức Chủng trí, “Như Lai trí” tức Nhất thiết trí.

Hai trí này do nhậm vận sự vần xoay không thày mà chứng được (Vô sư trí) nên gọi là “Tự nhiên trí”.

Hoặc là:

- Hai loại trước là trí hữu vi.

- Một loại sau là trí vô vi, gọi là “Tự nhiên trí”.

*

- Kinh văn: “Như Lai là” tới “chớ sinh bủn xỉn”.

Tán rằng: đây là nêu rõ rằng Phật có thể làm bậc đại thí chủ, khuyên hãy tùy thuận chớ có bủn xỉn.

Thành Thực luận nói: bủn xỉn có năm loại:

1 Bủn xỉn về chỗ ởù. 4. Bủn xỉn về ca ngợi.

2. Bủn xỉn về gia đình. 5. Bủn xỉn về pháp.

3. Bủn xỉn về bố thí.

1. Bủn xỉn về chỗ ở.

Đối với trụ xứ của mình, nảy ra ý nghĩ bủn xỉn, nghĩ rằng một mình ta ở đây, chẳng cần đến người khác, để ta được tự tại. Đây có năm loại:

1) Đối với các tỳ kheo tốt chưa tới, thì chẳng muốn khiến họ tới.

2) Đối với các tỳ kheo tốt khi họ tới rồi, thì giận dỗi chẳng ưa.

3) Muốn khuyến họ sớm ra đi.

4) Giấu thí vật của tăng đi, chẳng muốn cho họ.

5) Đối với các thí vật của tăng, sinh ra tâm lý cho đó là của mình, kể làm ơn đức.

Người đó đối với vật sở hữu cộng đồng mà còn chẳng thí xả, huống chi là các vật sở hữu của bản thân. Cho nên cuối cùng không có phần về sự giải thoát.

2. Bủn xỉn về gia đìnhø.

Đối với những gia đình mà mình qua lại, sinh ra tư tưởng bủn xỉn nói rằng: nhà này là nơi ta thường một mình vào ra, chẳng cần đến người khác, nếu còn có người khác thì phải khiến ta thắng trội nhất. Đây cũng có năm:

1) Nếu bạch y (chỉ người tại gia) có chuyện chẳng may thì cùng lo với họ.

2) Nếu họ có sự lợi lạc, thì mình cùng vui với họ.

3) Mừng người bạch y có sự giàu sang thắng trội.

4) Chặn mất đường của người nhận của bố thí, khiến họ chẳng được bố thí.

5) Sẽ phải sinh vào nhà ấy làm quỷ trong chuồng xí cùng các chốn xấu xa.

3. Bủn xỉn về bố thí.

Đối với vật bố thí của người khác, nảy ra tư tưởng bủn xỉn nghĩ rằng: khiến ta ở đây một mình được vật bố thí, người khác chẳng được. Ví dù có cho họ, cũng chớ cho hơn phần của ta. Đây cũng có năm:

1) Thường bị thiếu thốn trong sinh hoạt.

2) Khiến người bố thí chẳng được làm phúc.

3) Khiến người nhận (bố thí) chẳng được tài lợi.

4) Chê bai nói xấu người tốt.

5) Tâm thường lo lắng phiền não, cho nên sẽ sinh ở địa ngục.

Nếu có được sinh ra ở cõi người, cõi trời cũng chịu cảnh túng thiếu.

4. Bủn xỉn về tán thán (ca ngợi).

Sinh ra tâm địa bủn xỉn đối với việc khen ngợi người khác, muốn khiến chỉ khen một mình ta, đừng khen người khác. Nếu khen người khác thì cũng đừng khiến hơn ta. Đây cũng có năm:

1) Nghe khen người khác, tâm thường lo lắng xáo động.

2) Chê bai nói xấu người tốt.

3) Tự cao, khinh rẻ người khác.

4) Thường bị tiếng xấu.

5) Sẽ không có tịnh tâm trong trăm ngàn đời vị lai.

5. Bủn xỉn về pháp.

Ở trong chính pháp sinh ra tư tưởng bủn xỉn, muốn khiến một mình ta biết 12 bộ kinh, đừng để người khác biết. Giả sử có để cho người khác biết thì cũng đừng để cho người khác hơn ta. Thêm nữa, tự mình biết nghĩa bí mật mà không nói. Lỗi này có bảy thứ:

1) Sinh ra thường bị mù lòa.

2) Thường bị ngu si.

3) Sinh ra trong nhiều sự oán hận, chẳng được tự tại.

4) Thoái mất thánh thai.

5) Chư Phật oán tặc.

6) Người thiện xa lìa.

7) Không điều ác nào không làm.

Có đủ mọi lỗi lầm mất mát như vậy, cho nên (Phật) khuyên chớ nên bủn xỉn.

Vì Thế tôn đã thực hành được ba loại xả, cho nên ngài là “đại thí chủ của hết thảy chúng sinh”. Bởi vậy, hãy “học theo pháp của ta, chớ sinh bủn xỉn”.

*

- Kinh văn: “Ở đời vị lai” tới “vì được Phật tuệ”.

Tán rằng: đây là dạy bằng pháp thí hóa độ, để khiến được Phật tuệ.

*

- Kinh văn: “Nếu có chúng sinh” tới “chỉ giáo khiến họ được lợi lạc”.

Tán rằng: nếu chẳng tin kinh này thì khiến tin kinh khác.

Ý nói gặp hạng nhị thừa, dùng diệu pháp này để giáo hóa, nếu họ chẳng tin thì hãy thuyết Bát nhã đại thừa thâm pháp để điều phục tâm họ, rồi sau hãy giáo hóa bằng pháp này.

*

- Kinh văn: “Các ông nếu được như thế, tức là đã báo ân của chư Phật”.

Tán rằng: đây là kết luận thành ra ý khuyên bảo.

Ý Phật muốn khiến mọi người thành Phật cho nên đặt ra đủ mọi môn.

*

- Kinh văn: “Bấy giờ các Bồ tát” tới “xin Thế tôn chớ lo”.

Tán rằng: đây là đoạn lớn thứ hai: nói về Bồ tát kính thụ, chia làm hai đoạn, (dùng) ba nghiệp mà kính lĩnh.

*

- Kinh văn: “Bấy giờ” tới “hãy quay về như cũ”.

Tán rằng: đây là đoạn lớn thứ ba: khiến tháp v.v… quay về.

Từ đây về sau không còn chốn quay về nào nữa. Cho nên biết rằng phẩm này lẽ ra phải ở cuối kinh.

*

- Kinh văn: “Lúc nói lời này” tới “đều rất hoan hỉ”.

Tán rằng: đây là đoạn lớn thứ tư: nói về đại chúng đều hoan hỉ, nghe và khen pháp thắng diệu.

Được giao phó và dặn dò đinh ninh, bởi vậy hoan hỉ. Chứ chẳng phải là vì thấy sai hóa Phật v.v… quay trở về mà hoan hỉ.

Cứ theo lý do đó, cho nên hết việc thì giải tán. Thiên Thân Bồ tát giải thích kinh Già Da Sơn Đỉnh, nói rằng hoan hỉ phụng hành có ba nghĩa:

1) Người thuyết pháp thanh tịnh, vì được tự tại đối với các pháp.

2) Pháp sở thuyết thanh tịnh, vì chứng tri đúng như thực pháp thể thanh tịnh.

3) Sở y thuyết pháp đắc quả thanh tịnh, vì đắc cảnh giới tịnh diệu.

Như kinh chép “đều rất hoan hỉ”, tức là tín thụ phụng hành.

***

PHẨM DƯỢC VƯƠNG BỒ TÁT BẢN SỰ

Ba môn phân biệt:

I. NÓI RÕ DỤNG Ý.

II. GIẢI THÍCH TÊN PHẨM.

III. GIẢI ĐÁP THẮC MẮC.

I. NÓI RÕ DỤNG Ý.

Hai phẩm trên đã thuyết minh về Phó thụ, sáu phẩm dưới là Thụ mệnh lưu thông. Căn cứ vào lời văn bản luận thì chia làm năm phần:

1) Dược Vương tự tu hành khổ hạnh lực để lưu thông.

2) Diệu Âm giáo hóa chúng sinh tu hành khổ hạnh lực để lưu thông.

3) Quan Âm, Đà la ni dùng lực cứu các nạn cho chúng sinh để lưu thông.

4) Diệu Trang Nghiêm Vương dùng công đức thắng lực để lưu thông.

5) Phổ Hiền, Chúc lũy dùng hộ pháp lực để lưu thông.

Chúc lũy đã trình bày ở trên, còn hộ pháp thì chỉ có một.

Dược Vương lúc ấy ở tại pháp hội, nghe Phật nói về mình trước kia đã từng thiêu thân, đốt tay tự tu hành khổ hạnh để lưu thông chính pháp, làm lợi ích cho pháp hội đương thời. Cho nên mới có phẩm này.

II. GIẢI THÍCH TÊN PHẨM.

“Dược”: là công hiệu thần kỳ có thể trị được bệnh tật.

“Vương”: là có uy lực tự tại.

“Bản”: là nhân do.

“Sự”: là thể nghiệp.

Nay vị Bồ tát này nguyện làm cây thuốc để trị bệnh kinh niên Bát trần, để trừ bệnh nặng Thất lậu, thế lực vô song, uy thần hiếm sánh, cho nên gọi là Dược Vương Bồ tát.

Nay trong phẩm này kể về bản nhân, tức là sự tu hành của vị ấy để làm lợi cho pháp hội đương thời, cho nên gọi là phẩm Dược Vương Bồ tát Bản Sự.

III. GIẢI ĐÁP THẮC MẮC.

- Hỏi: Bồ tát về nguyện lực, thần công đều bằng nhau, cớ sao chỉ có một mình vị này gọi tên là Dược Vương ?

Đáp: xét về công đức, căn cứ vào hạnh quả thì không khác nhau nhưng nguyện lợi tha, tu nhân xưa cũng hơi khác nhau. Chỉ như hạnh nguyện Cứu sinh bạt khổ, các Bồ tát đều giống nhau, nhưng riêng một mình ngài Quán Âm được gọi tên là Cứu (khổ cứu nạn Quán Thế Âm). Còn Dược Vương có sự thắng trội riêng, há lại không được lấy hạnh đặt tên như thế ư!

*

- Kinh văn: “Bấy giờ Túc Vương” tới “nghe đều hoan hỉ”.

Tán rằng: toàn văn phẩm này chia làm 6 đoạn lớn:

1. Đầu tiên là Túc Vương Hoa hỏi.

2. Như Lai giải đáp.

3. Đoạn từ “Nếu lại có người đem bảy thứ báu chứa đầy tam thiên đại thiên” trở xuống: tán thán diệu đức của kinh.

4. Đoạn từ “Túc Vương Hoa, nếu có người nghe phẩm Dương Vương Bồ Tát Bản Sự này” trở xuống: tán thán sự phó thụ thắng diệu.

5. Đại chúng đương thời được lợi ích.

6. Phật Đa Bảo tán dương.

Hai đoạn này đều ở cuối phẩm.

Đây là đoạn đầu, có ba:

1) Hỏi.

2) Thỉnh.

3) Biện thỉnh ý.

“Tú Vương Hoa hỏi”: từ đời xưa “Túc” đến nay đều trì kinh Pháp “Hoa”, tự tại như vua “Vương” (bởi vậy gọi là Túc Vương Hoa).

Kinh Bảo Vân nói rằng: Bồ tát có mười pháp gọi tên là “cây thuốc lớn”. Ví như cây thuốc gọi là Thiện kiến, nếu có chúng sinh nào được rễ, củ, cành, lá, hoa, quả của nó thì cũng nhìn thấy sắc, ngửi thấy hương, nếm thấy vị, được tiếp xúc ; cảm nhận được mười pháp này thì mọi bệnh đều chữa khỏi.

Bồ tát cũng thế, từ lúc mới phát tâm, đã vì các chúng sinh có biết bao nhiêu thứ bệnh phiền não mà dựa vào Thí, Giới, Nhẫn, Cần, Định, Tuệ để cứu sống được họ. Có người nhờ thấy pháp, có người nhờ nghe âm thanh, có người nhờ biết mùi vị, có người nhờ đồng sự mà được sống. Bồ tát tùy ứng dẫn đạo, khiến cho họ được lợi ích. Cho nên gọi Bồ tát là cây thuốc, vì có thể trừ bệnh phiền não, cứu sống được tuệ mệnh.

“Du”: là phương pháp du hóa lợi ích, tế độ làm lợi lạc cho chúng sinh.

“Bao nhiêu vân vân”: là hỏi về các khổ hạnh khác nhau: đó là thiêu thân, đốt tay để cúng dàng chính pháp.

*

- Kinh văn: “Bấy giờ Phật bảo” tới “thuyết kinh Pháp Hoa”.

Tán rằng: dưới là đoạn lớn thứ hai: Như Lai giải đáp cho. Có bốn phần:

1. Kể về thời gian.

2. Thuyết minh về Phật.

3. Nói rõ việc tu hành.

4. Hội họp xưa nay.

Đây là 2 phần đầu.

Trong phần thuyết minh về Phật có 7 thứ:

1) Danh hiệu.

2) Quyến thuộc.

3) Trụ thọ.

4) Không ác.

5) Tướng cõi (Phật).

6) Lâu đài cây cối trang nghiêm.

7) Kinh pháp sở thuyết.

*

- Kinh văn: “Bồ tát Nhất Thiết Chúng Sinh Hỷ Kiến” tới “Hiện nhất thiết sắc thân tam muội”.

- Tán rằng: đây là phần thứ ba: nói về sự tu hành. Có ba mục:

1) Tinh tiến, đắc định.

2) Cúng dàng Phật pháp.

3) Cúng dàng xá lợi.

Đây là mục đầu.

Đắc định này rồi thì có thể tùy thích mà hiện thân. Sơ địa thì đắc, Bát địa thì được tự tại ; Thập địa thì trong bình đẳng có thể tùy theo sự ưa thích của chúng sinh mà thị hiện, vì Sơ địa đã đắc (định).

Kinh Vô Cấu Xưng cũng có Bồ tát này.

*

- Kinh văn: “Đắc tam muội này rồi” tới “và kinh Pháp Hoa”.

Tán rằng: đây là phần thứ hai: cúng dàng Phật pháp. Có 7 mục:

1) Hỉ niệm cúng dàng.

2) Nhập định khởi thần thông.

3) Lại nghĩ là chưa đầy đủ.

4) Thiêu thân để cúng dàng.

5) Quang minh chiếu xa.

6) Chư Phật cùng tán thán.

7) Thời gian thiêu thân.

Đây là mục đầu.

*

- Kinh văn: “Tức thì nhập định này” tới “để cúng dàng Phật”.

Tán rằng: đây là nhập định, khởi thần thông. Có ba thứ:

1) Lúc mới nhập định thì đổ mưa hoa.

2) Đổ mưa chiên đàn.

3) Đổ mưa hương Hải thử ngạn chiên đàn.

*

- Kinh văn: “Cúng dàng như vậy rồi” tới “đem thân ra cúng dàng”.

Tán rằng: đây là mục thứ ba: Lại nghĩ là chưa đủ.

*

- Kinh văn: “Liền xức các thứ hương thơm” tới “mà tự thiêu thân”.

Tán rằng: đây là mục thứ tư: Thiêu thân cúng dàng. Có ba ý:

1) Xức dầu thơm.

2) Nói rõ năm tháng.

3) Chính thức thiêu thân.

*

- Kinh văn: “Quang minh chiếu khắp” tới “các đức Như Lai”.

Tán rằng: trong này có hai mục: mục thứ năm “quang minh chiếu khắp” và mục thứ sáu “chư Phật cùng khen”. Trong mục cùng khen có ba ý:

1) Khen bằng cách nêu lên sự chân thực.

2) Khen bằng cách so sánh.

3) Kết luận lời khen.

*

- Kinh văn: “Nói lời này xong” tới “thân ấy mới hết”.

Tán rằng: đây là mục thứ bảy nói về thời gian. Có hai phần: đầu tiên là im lặng, sau đó là thời gian.

*

- Kinh văn: “Bồ tát Nhất Thiết Chúng Sinh Hỷ Kiến” tới “bỗng nhiên hóa sinh”.

Tán rằng: đây là mục thứ ba “cúng dàng xá lợi” trong phần nói về sự tu hành. Có 14 mục nhỏ:

1) Sinh xứ (chốn sinh).

2) Thuyết pháp.

3) Khải bạch.

4) Tới chỗ Phật.

5) Phó chúc.

6) Nhập diệt.

7) Dựng tháp.

8) Nghĩ bảo.

9) Đốt tay.

10) Lợi ích.

11) Chúng sinh buồn rầu.

12) Tự thề.

13) Nguyện mãn.

14) Cảm sinh thụy ứng.

Đây là mục đầu.

*

- Kinh văn: “Liền vì cha mình” tới “xả bỏ thân yêu quý”.

Tán rằng: đây là mục thứ hai: Thuyết pháp.

*

- Kinh văn: “Thuyết kệ ấy” tới “cúng dàng Phật này”.

Tán rằng: đây là mục ba: Khải bạch.

Đầu tiên bạch vì sự trước kia, sau đó là bạch thỉnh đi tới. Văn phần đầu có 3 ý:

1) Luận về Phật tại thế.

2) Đắc tổng trì.

3) Nghe thắng pháp.

“Chân ca la v.v…”: Câu Xá luận, quyển thứ 12 nói rằng: Số có 60, quên mất 8 số khác, cứ lấy 10 mà nhân với nhau dần tới thứ 16 thì gọi là Căng yết la (còn gọi là Chân ca la), thứ 17 gọi là Đại Căng yết la, thứ 18 gọi là Tần bạt la, thứ 19 gọi là Đại Tần bạt la, thứ 20 gọi là A sô bà, thứ 21 gọi là Đại A sô bà. Đây tóm lại là có ba loại tức là các số thứ 16, 18, 20.

*

- Kinh văn: “Bạch xong liền ngồi” tới “vẫn còn tại thế ư?”.

Tán rằng: đây là mục bốn: tới chỗ Phật. Có ba phần:

1) Đầu tiên: đi tới.

2) Thứ đến: tán thán.

3) Cuối cùng: tác bạch.

*

- Kinh văn: “Bấy giờ, Phật Nhật Nguyệt Tịnh Minh Đức” tới “bao nhiêu ngàn tháp”.

Tán rằng: đây là mục năm nói về phó chúc.

Có bốn ý:

1) Nêu lên việc nhập diệt.

2) Phó chúc về pháp.

3) Phó chúc về cõi giới.

4) Phó chúc về thể.

Theo Tăng Kỳ luật, nếu có xá lợi thì gọi là Tháp bà, không có xá lợi thì gọi là Chi đề.

Trong Du Già v.v… thì nếu có xá lợi thì chỉ gọi là Tốt đổ bà, nếu không có xá lợi thì chỉ gọi là Chế đa.

Không có danh từ Tháp bà, đó là (phiên âm) sai.

*

- Kinh văn: “Phật Nhật Nguyệt Tịnh Minh Đức” tới “nhập Niết bàn”.

Tán rằng: đây là mục sáu: nhập diệt.

Kinh Hoa Nghiêm nói rằng: Phật sự cứu cánh rồi, thì vì có 10 nghĩa mà Phật thị hiện nhập đại Niết bàn:

1) Để chứng minh mọi hạnh đều vô thường.

2) Để chứng minh mọi thứ hữu vi chẳng phải yên ổn.

3) Để chứng tỏ nẻo Niết bàn là yên ổn nhất.

4) Chứng tỏ bát Niết bàn lìa xa mọi sự sợ hãi.

5) Vì các người, trời thích chấp trước sắc thân, cho nên chứng minh rằng sắc thân là vô thường, là pháp mòn diệt, để khiến họ cầu trụ ở pháp thân thanh tịnh.

6) Để chứng minh lực vô thường là mạnh, chẳng thể chuyển đổi.

7) Để chứng minh pháp hữu vi chẳng được tự tại.

8) Để chứng tỏ tam giới pháp thảy đều giống như khí cụ bị hư hoại vì không bền chắc.

9) Để chứng minh bát Niết bàn là chân thực nhất, vì chẳng thể hoại.

10) Để chứng minh bát Niết bàn lìa xa sinh tử, chẳng phải khởi diệt.

(Phật) vì 10 nghĩa này mà thị hiện Niết bàn.

*

- Kinh văn: “Bấy giờ, Bồ tát Nhất Thiết Chúng Sinh Hỷ Kiến” tới “treo các lục lạc báu”.

Tán rằng: đây là mục thứ bảy: Dựng tháp. Có 3 ý:

1) Buồn thương lưu luyến.

2) Thiêu thân.

3) Dựng tháp.

Đây là Tha thụ dụng, nên lượng cực cao.

*

- Kinh văn: “Bây giờ, Bồ tát Nhất Thiết Chúng Sinh Hỷ Kiến” tới “của Phật Nhật Nguyệt Tịnh Minh Đức”.

Tán rằng: đây là mục thứ tám: Nghĩ bảo.

Có hai phần: đầu là Nghĩ, sau là Bảo.

*

- Kinh văn: “Nói lời này xong” tới “tự nhiên hoàn trở lại”.

Tán rằng: trong này có 5 mục:

- Mục thứ 9: đốt tay.

- Mục thứ 10: lợi ích.

- Mục 11: chúng sinh buồn khổ.

- Mục 12: tự thề.

- Mục 13: nguyện mãn.

*

- Kinh văn: “Do phước đức trí tuệ thuần hậu của Bồ tát này” tới “được thứ chưa từng có”.

Tán rằng: đây là mục 14: Cảm sinh thụy ứng.

Có ba ý:

1) Nhân do.

2) Thụy ứng.

3) Được thứ chưa từng có.

*

- Kinh văn: “Phật bảo Túc Vương Hoa” tới “mà cúng dàng”.

Tán rằng: dưới là mục thứ tư: nói về hội cổ kim, trong đoạn lớn thứ hai nói về Như Lai giải đáp.

Có 3 phần:

1) Đầu là hội.

2) Sau là tán thán.

3) Cuối là khuyên tu.

*

- Kinh văn: “Nếu lại có người” tới “phúc ấy nhiều nhất”.

Tán rằng: dưới là đoạn lớn thứ ba trong phẩm, nói về sự tán thán diệu đức kinh này. Có bốn mục:

1) Giảo lượng thắng.

2) Tỉ dụ thắng. Đó là đoạn từ “thí như…” trở xuống.

3) Tác dụng thắng. Đó là đoạn từ “kinh này cứu được…” trở xuống.

4) Vô biên thắng. Đó là đoạn từ “nếu người nào được nghe kinh Pháp Hoa này, nếu tự mình sao chép…” trở xuống.

Đây là mục đầu.

*

- Kinh văn: “Túc Vương Hoa! Thí như” tới “vua của các kinh”.

Tán rằng: đây là văn nói về mục thứ hai: Tỷ dụ thắng. Trong có mười:

1) U quảng thắng (thắng diệu về mức độ sâu rộng).

2) Cao hiển thù thắng.

3) Liễu đạt thắng.

4) Trừ Hoặc thắng.

5) Uy thế thắng.

6) Tự tại thắng.

7) Xuất sinh thắng.

8) Khế lý thắng, hoặc gọi là Nhân pháp thắng.

9) Nhị lợi thắng.

10) Viên đức thắng.

Trong Khế lý thắng có pháp có nhân. Kể ra văn về nhân này lẽ ra phải nói sau cùng, nhưng tiện mạch văn cho nên nói luôn.

“Tu đà hoàn”: dịch là Dự lưu, vì dự vào thánh lưu (hàng thánh).

“Tư đà hàm”: dịch là Nhất vãng lai, chỉ có một lần sinh qua lại vòng sinh tử nữa là thành Ứng quả, gọi là Nhất lai.

“A na hàm”: dịch là Bất hoàn. Dục giới nghiệp tận, ắt chẳng quay trở lại sinh ở trong Dục giới nữa, cho nên gọi là Bất hoàn.

*

- Kinh văn: “Túc Vương Hoa” tới “thỏa mãn nguyện ấy”.

Tán rằng: dưới là mục thứ ba: Tác dụng thắng. Có ba phần:

1. Pháp.

2. Dụ.

3. Hợp.

Đây là phần đầu, có 3 câu:

1) Câu đầu: có thể trừ được Hoặc nghiệp.

2) Câu sau: có thể trừ được khổ quả.

3) Câu cuối: có thể thỏa mãn được nguyện vọng tốt lành.

Thêm nữa: Phát tâm, Tu hành, Đắc quả là ba.

Lại nữa: Tổng biệt, Ly ác, Nhiếp thiện đó là ba.

*

- Kinh văn: “Như ao nước mát mẻ” tới “như đuốc trừ được bóng tối”.

Tán rằng: đây là Dụ thuyết. Có 12 ý:

1) Mãn nguyện.

2) Đạo thành.

3) Đủ đức Tàm quý (biết hổ thẹn).

4) Được đạo sư.

5) Được nẻo về.

6) Vượt thoát vòng sinh tử.

7) Trừ phiền não.

8) Được trí tuệ.

9) Được thánh tài.

10) Có sự kế thừa bẩm thụ.

11) Biết bảo sở.

12) Phá si ám.

Tùy theo sự tương ứng mà ghép vào ba câu trên.

*

- Kinh văn: “Kinh Pháp Hoa này” tới “rợ buộc sinh tử”.

Tán rằng: đây là Hợp thuyết.

- Lìa được sự đau khổ, trừ được các nỗi khổ, đó là câu đầu.

- Cởi được rợ trói buộc sinh tử, ý nói trừ được Hoặc nghiệp, đó là câu thứ hai.

Chẳng hợp thuyết câu cuối “thỏa mãn nguyện vọng” nói ở trên.

Hoặc là trừ nỗi khổ sau này, nỗi khổ hiện tại, nguyên nhân gây khổ. Cứ theo thứ tự mà ghép vào.

*

- Kinh văn: “Nếu người nào được nghe” tới “cũng lại vô lượng”.

Tán rằng: đây là mục thứ tư nói về Vô biên thắng. Có hai ý:

1) Công đức nghe pháp, chép kinh vô biên.

2) Công đức cúng dàng vô biên.

Đắc vô biên biên, chẳng đắc hữu biên biên, cho nên nói Phật chẳng đắc.

*

- Kinh văn: “Túc Vương Hoa” tới “sau chẳng thụ nữa”.

Tán rằng: đây là đoạn lớn thứ tư trong phẩm: tán thán Phó thụ diệu. Có 7 mục:

1) Nêu rõ Văn pháp (nghe phẩm này) thắng.

2) Chuyển nữ thân.

3) Sinh tịnh độ.

4) Tùy hỉ được phúc.

5) Chính thức nói rõ điều phó chúc.

6) Khiến thủ hộ.

7) Khuyên cúng dàng thụ trì.

Đây là hai mục đầu.

*

- Kinh văn: “Nếu sau khi Như Lai nhập diệt” tới “bằng với ngươi”.

Tán rằng: đây là mục ba: Sinh tịnh độ.

Có năm ý chính:

1) Sinh tịnh độ.

2) Lìa phiền não.

3) Đắc thần thông.

4) Thấy nhiều Phật.

5) Phật từ xa tán thán.

- Trong “Phật từ xa tán thán” có năm ý:

1/- Tán thán phúc vô biên.

2/- Tán thán đức vô biên.

3/- Có thể phá được phiền não.

4/- Cùng nhau thủ hộ.

5/- Nói rõ phương tiện tối thắng để nhiếp dẫn. Rằng: “Bồ tát, tuệ không bằng ngươi”.

*

- Kinh văn: “Túc Vương Hoa” tới “như trên đã nói”.

Tán rằng: đây là mục thứ tư: tùy hỉ được phúc.

*

- Kinh văn: “Cho nên Túc Vương Hoa” tới “chẳng già chẳng chết”.

Tán rằng: trong này có hai mục: mục thứ năm “Chính thức nói rõ điều phó chúc” và mục thứ sáu “khiến phải thủ hộ”.

Trong mục “Thủ hộ”: đầu tiên nêu lên, sau đó giải thích.

“Năm trăm năm sau”: kinh Đại Tập nói rằng: sau khi Phật diệt độ thì:

- 500 năm đầu là Giải thoát kiên cố.

- 500 năm thứ hai là Thiền định kiên cố.

- 500 năm thứ ba là Đa văn kiên cố.

- 500 năm thứ tư là Phúc đức kiên cố.

- 500 năm thứ năm là Đấu tranh kiên cố.

Đều lấy 500 năm là đơn vị tính để ghi.

Cho nên nói rằng “500 năm sau, sau khi Phật diệt độ”: thì có thể là Chính pháp 500 năm, Tượng pháp 1000 năm và ở sau Tượng pháp trong 500 năm đầu của Mạt pháp.

*

- Kinh văn: “Túc Vương Hoa” tới “tâm cung kính”.

Tán rằng: đây là mục thứ bảy: khuyên cúng dàng thụ trì. Có ba:

1) Rắc hoa.

2) Tâm niệm.

3) Kết thành.

*

- Kinh văn: “Khi Phật thuyết phẩm Dược Vương” tới “hết thảy chúng sinh”.

Tán rằng: đây là đoạn lớn thứ năm: nói về “đại chúng đương thời ích lợi” và thứ sáu: nói về việc “Phật Đa Bảo tán dương”.

KINH PHÁP HOA HUYỀN TÁN

QUYỂN THỨ MƯỜI - PHẦN TRƯỚC

ĐÃ XONG

Ngày 12 tháng Chạp năm Bảo An thứ ba, Sư Tăng Giác chùa Pháp Long đã dùng bản của Viên Như phòng, chùa Hưng Phúc đem in và di điểm xong.

Bản… đều là điểm bản này. Đó là bản do bậc cao danh viết.

“Để khiến pháp trụ lâu dài, để được vãng sinh Cực lạc”