SỐ 728 — KINH CHƯ PHÁP TẬP YẾU

Phẩm 24: NHẪN NHỤC

Khéo an trụ nhẫn nhục

Là trang nghiêm tối thượng

Đây là tài sản quý

Báu thế gian không bằng.

Người nào tu hạnh nhẫn

Được người đời cung kính

Vì vậy luôn nhất tâm

Bền bỉ mà tu tập.

Người nào tu hạnh nhẫn

Lìa tội lỗi sân hận

Trong đời này, đời sau

Người tốt thường khen ngợi

Tài sản nhẫn và giới

Cùng tài sản thắng tuệ.

Các công đức như thế

Siêu việt cả thế gian

Bởi vậy người đủ trí

Thích hành hạnh nhẫn nhục.

Luôn đối với chúng sinh

Không sinh tâm ghét bỏ

Nhẫn như liều thuốc hay

Chữa trị độc sân hận.

Nhờ sức nhẫn nhục ấy

Nên giận dữ không sinh

Kẻ ngu không trí sáng

Như người mù chẳng thấy.

Dùng đèn sáng nhẫn nhục

Đưa người lên chánh đạo

Vì không của chánh pháp

Xoay vần trong năm đường.

Người tu hạnh nhẫn nhục

Ta nói là giàu có

Giận dữ, tội rất sâu

Như đồng hoang hiểm ác.

Người nào đủ hạnh nhẫn

Khéo vượt qua nạn ấy

Ai không tu hạnh nhẫn

Quên mất đạo chân chánh.

Muốn lìa khổ cõi ác

Không nhẫn, làm sao khỏi

Người nào hành nhẫn nhục

Ngày đêm được an ổn.

Dứt hết mọi sầu lo

Đời sau thân xinh đẹp

Nhẫn là kho công đức

Người tốt luôn giữ gìn.

Khéo điều phục tâm ý

Không bị phiền não hại

Nhẫn là thềm trên trời

Thoát lo sợ luân hồi.

Người nào khéo tu tập

Ra khỏi khổ địa ngục

Nhẫn là nước công đức

Luôn thanh tịnh tràn đầy.

Trừ khát cho ngạ quỷ

Rửa tội nhơ bàng sinh

Ai chuyên tu hạnh nhẫn

Được an ổn, vui tươi

Bình đẳng nhìn chúng sinh

Như mẹ hiền trong đời.

Phẩm 25: TINH TẤN

Nhờ nuôi lớn chánh pháp

Trong mọi lúc, mọi nơi

Phải tinh tấn dũng mãnh

Mà cầu quả báo tốt.

Ai không hành chánh pháp

Theo thời gian, không gian

Vì không có tinh tấn

Sinh nhiều sự biếng nhác

Người trí rất dũng mãnh

Thích chánh pháp giải thoát.

Sớm sinh về cõi trời

Như tên bắn chẳng khác

Nhờ sức tinh tấn ấy

Khéo làm được mọi việc.

Tất cả mọi việc làm

Đều sẽ được thành tựu

Chánh pháp xuất thế gian

Và nghĩa lợi thế gian.

Đều là nhờ tinh tấn

Bỏ tinh tấn chẳng có

Người nào không tinh tấn

Là bỏ các pháp lành.

Bị người đời khinh chê

Như bóng thỏ trăng mờ

Xa lìa tám Thánh đạo

Tịnh trí không tăng trưởng.

Chỉ có sức tinh tấn

Đạt đến nơi an ổn

Người nào đủ tinh tấn

Như vua đủ quyền lực.

La-hán không tinh tấn

Không thể thành Bồ-đề

Hiểu rõ công đức này

Các căn không tán loạn.

Phát khởi tâm tinh tấn

Là tối thắng bậc nhất

Đạt trí tịnh hiện tiền

Luôn sống trong chánh niệm

Xa lìa già và chết

Đạt được quả chân thường.

Phẩm 26: THIỀN ĐỊNH

Người nào tu thiền định

Nhờ trí không đắm vướng

Hãy luôn luôn nhất tâm

Sống an vui thanh tịnh.

Khéo trụ tâm một cảnh

Không lỗi lầm sai trái

Thoát khỏi mọi lo sợ

Đây là niềm an lạc.

Ai trụ tâm một cảnh

Sẽ lìa những nghi ngờ

Trong sạch như vàng ròng

Đây là niềm an lạc.

Tâm người nào tịch tĩnh

Các căn không tán loạn

Nhất định đạt Bồ-đề

Đây là niềm an lạc.

Do trụ tâm một cảnh

Thích tu tập các định

Người này luôn đạt được

Diệu lạc Tam-ma-địa.

Thích ở nơi vắng lặng

Luôn tu định thù thắng

Hiểu rõ diệu lạc ấy

Ra khỏi thế gian này.

Tâm thanh tịnh như thế

Luôn an trụ một cảnh

Thoát khỏi lưới tội lỗi

Đạt tịch tĩnh tối thượng.

Nếu chuyên tâm một cảnh

Chế phục hết năm căn

Dùng nước trí trừ diệt

Sự thiêu đốt lửa ái.

Luôn an trụ hiện tiền

Diệu lạc rất thanh tịnh

Nhờ thoát khỏi tham ái

Thọ hưởng không cùng tận.

Tâm suy nghĩ tà vạy

Tan đi khắp mọi nơi

Người khéo trụ trong định

Luôn tương ưng một cảnh.

Thiền định tối thượng này

Sẽ đến thành Niết-bàn

Phá trừ các ma oán

Vì vậy nên tu tập.

Khéo giữ vững thiền định

Đều phục ý ngựa phi

Lìa hẳn những ưu lo

Nên an trụ tối thượng.

Người thiện xảo thiền định

Lìa tham mà biết đủ

Được quả báo thù thắng

Không thể nói hết được.

Giỏi tu tập như thế

Trụ tâm vào một cảnh

Vượt khỏi dòng sinh tử

Đạt đến nơi bất diệt.

Phẩm 27: THẮNG TUỆ

Nhờ sức tuệ dẫn đầu

Thích cần cầu chánh pháp

Luôn tương ưng với định

Như mẹ yêu con mình.

Cha mẹ ở thế gian

Không thể đi theo mãi

Chúng sinh trong năm đường

Trí tuệ luôn cứu hộ.

Núi trí tuệ thật cao

Nước giới luôn trong sạch

Thấy rõ hết tất cả

Tội lỗi ở ba cõi.

Ai hiểu biết chân thật

Cảnh sở duyên của mắt

Dùng trí làm chỗ dựa

Vượt khỏi biển ba cõi.

Siêng tu thí, giới, định

Lấy trí tuệ làm đầu

Nhờ trí thích giữ giới

Sẽ thoát khỏi đường ác.

Cảnh: chốn quán của mắt

Nhờ tuệ nên lìa nhiễm

Vì vậy Như Lai dạy

Khéo tu tám Thánh đạo.

Nên đầu tiên mở bày

Về Khổ, Tập… bốn Đế

Nhờ lực tuệ tăng thượng

Phá ngu si chấp thường.

Trí tuệ như gươm bén

Chặt dây leo tham ái

Cắt dây trói sinh lão

Và những thứ tội lỗi.

Trí: cam lồ thù thắng

Là pháp tài xuất thế

Thiện tri thức tối thượng

Là kho báu quý nhất.

Tu trí, giới thành thục

Lìa tham ái nghi hoặc

Luôn nương nơi tịch tĩnh

Chỉ bày đạo chân thật.

Trí tuệ như kim cương

Có sức bén lại bền

Phá trừ các phiền não

Đi xe bậc Đại trí.

KINH CHƯ PHÁP TẬP YẾU

QUYỂN 9

Phẩm 28: TỊCH TĨNH

Dứt sạch các phiền não

Được an lạc tối thượng

Đây là đạo tịch tĩnh

Bậc trí nói như thật.

Lại nữa, Đức Như Lai

Thường khen pháp tịch tĩnh

Đạt đến nơi bất diệt.

Không sinh các khổ đau.

Người nào lìa phóng dật.

Chẳng lỗi lầm tham dục

Thích tu hạnh tịch tĩnh.

Đã gần đạo Bồ-đề;

Người lìa được tham ái

Đối cảnh tâm chẳng loạn

Xa lánh tri thức ác

Đã gần đạo Bồ-đề;

Ai khéo léo quán sát

Không đắm thiện, bất thiện

Bỏ lo sợ luân hồi

Đã gần đạo Bồ-đề;

Người đoạn trừ lậu, hoặc

Trừ cấu uế biếng nhác

Hiểu mình, người vô ngã

Đã gần đạo Bồ-đề;

Lìa tội lỗi ba độc

Để các căn tịch tĩnh

Hiểu rõ bốn Chân đế

Đã gần đạo Bồ-đề;

Không tham lam, nhàm chán

Những thức ăn ngon, dở

Trí cảnh đều nhất như

Đã gần đạo Bồ-đề;

Không chấp chặt, bám víu

Hai thứ khổ và vui

Lìa bỏ mọi sợ hãi

Đã gần đạo Bồ-đề;

Người nào sợ tội lỗi

Hãy xa bỏ phóng dật

Khéo cầu quả Bồ-đề

Được tịch tĩnh tối thượng.

Phẩm 29: THÁNH ĐẠO

Người nào dùng trí tuệ

Khéo quán sát bốn Đế

Thoát khỏi mọi luân hồi

Đạt đến bờ giải thoát.

Không suy xét chân chánh

Ngu si tham các dục

Không chán lìa sinh tử

Bị luân hồi trói buộc.

Chẳng sợ khổ rộng lớn

Không tìm cách xuất ly

Bị tên dục bắn trúng

Sẽ đọa vào đường ác.

Kẻ ngu tham dục lạc

Như thiêu thân thích đèn

Không biết nổi lo lớn

Cuối cùng chẳng chút vui.

Phật nói đạo chân thật

Là khổ, không, vô thường

Vô ngã không người tạo

Giải thoát được luân hồi.

Trí, cảnh vốn bình đẳng

Tất cả do tâm tạo

Hiểu và chứng được rồi

Nên không nói ba thứ.

Lìa tội lỗi uống ăn

Không sống bằng tà mạng

Khởi trí không phân biệt

Chứng pháp xuất thế gian.

Khéo trụ trí chân thật

Tu mười sáu hành tướng

Sau đó sẽ hiểu rõ

Thứ tự đạt các pháp.

Dứt hẳn nhơ ba độc

Khỏi khổ đau ba cõi

Vượt qua ba nẻo ác

Là bậc Tu-đà-hoàn.

Pháp bất thiện là nhân

Đọa vào con đường ác

Nhờ nương pháp giải thoát

Đạt quả Tu-đà-hoàn.

Khéo tu tập các định

Dẫn sinh đến khinh an

Tương ưng nghiệp thuần tịnh

Vượt qua biển ba cõi.

Dứt hẳn mọi nghi hoặc

Lìa tham, hành bất bại

Chèo con thuyền nghiệp bạch

Đạt đến bờ giải thoát.

Tất cả pháp hữu vi

Do nhân duyên sinh khởi

Biết được bốn Thánh đế

Gần nhân quả nhiễm, tịnh.

Ai thông đạt bốn Đế

Chắc chắn được giải thoát

Kẻ ngu tham cảnh dục

Xoay vần trong ba cõi.

Ai lìa được tham dục

Là trụ đạo tịch tĩnh

Đạo này không gì hơn

Bậc trí đang tiến bước.

Người nào tâm thường tịnh

Cung kính các Đức Phật

Đời đời được an lạc

Lìa Phật không giải thoát.

Người nào tâm thường tịnh

Yêu thích Pháp chân chánh

Đời đời được an lạc

Lìa Pháp không giải thoát.

Người nào tâm thường tịnh

Kính cúng dường chúng Tăng

Đời đời được an lạc

Lìa Tăng không giải thoát.

Người nào tâm thường tịnh

Tin hiểu bốn Thánh đế

Đời đời được an lạc

Lìa bỏ, không giải thoát.

Người nào tâm thường tịnh

Siêng tu tám Thánh đạo

Đời đời được an lạc

Lìa bỏ, không giải thoát.

Ai cầu chứng chân như

Hãy an trụ tuệ tịnh

Không ham thích chơi đùa

Là bậc Thiên Trung Tôn.

Ai ham thích chơi đùa

Không sinh tâm xa bỏ

Tăng trưởng các bệnh khổ

Thật chẳng phải an vui.

Người hiểu pháp Tứ đế

Và tu hạnh bố thí…

Phải biết người như thế

Là an ổn vô thượng.

Phẩm 30: GIÁO GIỚI TỲ-KHEO

Thường thích hành Từ nhẫn

Không hại các hữu tình

Được tất cả chúng sinh

Cung kính như cha mình.

Thân nghiệp thường thanh tịnh

Các căn khéo tương ưng

Không sinh tâm tham lam

Bỏ lấy của không cho.

Chẳng nên nhìn hay ngắm

Hình người nữ xinh đẹp

Cắt tưởng dục bền chắc

Bậc giải thoát trong đời.

Thích tu các thiền định

Lìa được mọi sợ lo

Không chạm rắn phiền não

Xem vàng như gạch ngói.

Đối việc khổ và vui

An, nguy hay suy, thịnh

Tâm không hề chao động

Chính là bậc Tỳ-kheo.

Khéo điều phục các căn

Không bị cảnh nhiễu loạn

Dùng trí biết như thật

Bình đẳng trước oán thân.

Ai đầy đủ minh trí

Hiểu cảnh dục như độc

Ta nói người như thế

Sẽ đạt đạo Bồ-đề.

Đủ chánh kiến chân thật

Hiểu sinh diệt sát-na

Đứng vững như Tu-di

Vượt khỏi biển luân hồi.

Xem cây cỏ, chiên-đàn

Bình đẳng không sai khác

Không sinh tâm yêu thích

Thức ngon cùng áo đẹp.

Với lợi dưỡng, tiếng thơm

Xem chúng như lửa hực

Luôn sinh tâm biết đủ

Ngồi nằm trên thảm cỏ.

Tất cả những sự nghiệp

Ở quá khứ, hiện tại

Lìa suy nghĩ đảo điên

Không sinh tâm nhiễm đắm.

Thích nghe pháp chân chánh

Không lưu chuyển theo nhân

Dùng trí khéo phân biệt

Thường tu hạnh thù thắng.

Cảnh dục tuy thiêu đốt

Nhưng với tâm tịch tĩnh

Xua đuổi như tôi tớ

Không có những khổ đau.

Nếu các căn điều thuận

Sẽ không có buông lung

Cắt dây trói tham dục

Chẳng khác Đức Mâu-ni.

Người lành như vàng báu

Ai thấy cũng quý trọng

Thích tu hạnh tịch tĩnh

Khiến người sinh tâm vui.

Sống nơi A-lan-nhã

Không thích ở lầu quán

Biết đủ, mặc y thô

Thường hành pháp khất thực.

Khéo tu thân, ngữ, ý

Không sinh tưởng khổ vui

Bỏ chấp trước phân biệt

Được an ổn tối thượng.

Do tu các thiền đinh

Phá trừ được ma oán

Thích nói lời chân thật

Dẫn dắt mọi quần mê.

Khéo đi xe trí tuệ

Nghiền tham sử sáu căn

Phải biết người như thế

Được gần đạo Bồ-đề.

Thường ở A-lan-nhã

Vĩnh viễn lìa lỗi lầm

Như gió trong hư không

Thổi mây không chướng ngại.

Nhờ ba nghiệp thanh tịnh

Siêng tu hạnh thù thắng

Đủ chánh kiến chân thật

Phá trừ các tà giáo.

Bản tánh không nhiễm đắm

Những hành tham, sân, si

Luôn khởi tâm Từ bi

Là việc của Tỳ-kheo.

Hiểu rõ các cảnh sắc

Là những nhân trói buộc

Người này không ưu não

Đạt đến nơi tịch tĩnh.

Biết nhân duyên các pháp

Thiện ác đều rõ ràng

Thích nghe pháp giải thoát

Không bám víu tham lam.

Luôn sinh tâm yêu thích

Những nghiệp thiện chưa tu

Người này như ánh trăng

Bản tánh sạch, không nhơ.

Thiêu đốt pháp tội ác

Như ném củi vào lửa

Bỏ sau mọi nhân khổ

Bậc thù thắng ba cõi.

Chí mong cầu giải thoát

Không đắm pháp thế gian

Vượt qua luân hồi khổ

Như chim bay hư không.

Hiểu như thật nhân ấy

Nhất định sẽ chịu quả

Người này trong ba cõi

Là bậc chân giải thoát.

Không sinh tâm chấp trước

Những khổ vui thô, tế

Tỳ-kheo tối thượng này

Xem thế gian như lửa.

Không sinh tâm tán loạn

Thích cầu pháp chân chánh

Siêng tu nghiệp trắng sạch

Như bậc A-la-hán;

Thích gần tri thức thiện

Xa lìa những bà con

Bỏ cấu nhiễm gia đình

Như bậc A-la-hán;

Nhờ tuệ, căn tịnh tĩnh

Không đắm chấp cảnh giới

Đi nhìn thẳng xuống đất

Như bậc A-la-hán;

Không đến chỗ cung vua

Thành ấp, đường lớn nhỏ

Chê trách việc buôn bán

Như bậc A-la-hán;

Không xem ca múa nhạc

Không thích cùng tranh cãi

Ở nơi vắng, nhàn tịnh

Như bậc A-la-hán;

Một ngày ăn một bữa

Chưa được, chẳng mong cầu

Khi ăn biết vừa đủ

Như bậc A-la-hán;

Luôn mặc áo phấn tảo

Không thích y phục đẹp

Sống bằng pháp khất thực

Như bậc A-la-hán;

Vì không tạo các nghiệp

Bỏ tất cả hư dối

Không sinh, cũng chẳng thích

Như bậc A-la-hán;

Không lộ tướng sân hận

Bỏ tham dục, ngu si

Giải thoát mọi pháp ác

Như bậc A-la-hán;

Lìa hết những buồn giận

Vượt khỏi các kết sử

Trụ tư duy chánh niệm

Như bậc A-la-hán;

Tu tập tám Thánh đạo

Khéo trụ trong tịch tĩnh

Phá giặc oán phiền não

Như bậc A-la-hán;

Căn tịch tĩnh vững bền

Ra khỏi bùn tham dục

Trụ tâm ở một cảnh

Như bậc A-la-hán;

Những chỗ mình đi qua

Hoặc nơi người vui đùa

Biết sao nói như vậy

Như bậc A-la-hán;

Biết pháp lậu, vô lậu

Đều từ nhân duyên sinh

Chắc chắn không nghi ngờ

Như bậc A-la-hán;

Bỏ hôn trầm, thùy miên

Không lười, thức đúng giờ

Siêng tu mọi phạm hạnh

Như bậc A-la-hán;

Thích ở A-la-nhã

Tu Tỳ-bát-xá-na

Các định Xa-ma-tha

Như bậc A-la-hán;

Người trí dựa chánh lý

Thường sống nơi núi rừng

Như chim trong hư không

Như bậc A-la-hán;

Nhận thức ăn tín thí

Bình đẳng mà thuyết pháp

Phá căn, tùy phiền não

Như bậc A-la-hán;

Biết rõ đạo chân thật

Tâm tương ưng thứ lớp

Đạt đến bờ giải thoát

Như bậc A-la-hán;

Ai đầy đủ minh trí

Lìa lo sợ, hoan hỷ

Không đắm chấp hai thứ

Như bậc A-la-hán;

Với mình, người, các loại

Như thật biết: Già, chết

Trời, người đều tin theo

Như bậc A-la-hán;

Luôn thích tu phạm hạnh

Ba y, sống đạm bạc

Thiểu dục và tri túc

Như bậc A-la-hán;

Không tham đắm vị ngon

Đúng thời, ăn một bữa

Lìa cấu nhiễm danh lợi

Như bậc A-la-hán;

Tương ưng với Bi, Xả

Không che giấu tội lỗi

Đốt cháy rừng lầm lỗi

Như bậc A-la-hán;

Trái phép tắc Tăng-già

Tâm luôn sinh biếng nhác

Không dũng mãnh, tinh tấn

Chẳng phải vị Tỳ- kheo.

Phật răn các đệ tử

Không chứa nhiều ngọa cụ

Người nào thích biếng nhác

Làm sao được an vui?

Chính pháp biếng nhác đó

Là gốc của tội lỗi

Trôi lăn trong luân hồi

Chịu vô lượng khổ não.

Người nào sống biếng nhác

Các pháp lành chẳng sinh

Tuy mặc áo ca-sa

Chẳng phải vị Tỳ-kheo.

Ai không tu định tuệ

Làm sao dứt được lậu?

Chỉ có hình tướng giả

Chẳng phải vị Tỳ-kheo.

Sống ở trong Tăng phường

Xa rời nếp sống luật

Lại đam mê tửu sắc

Chẳng phải vị Tỳ-kheo.

Ai phá được lưới ma

Xa lìa các tội lỗi

Không hủy phạm giới cấm

Cùng ở, cùng uống ăn.

Tỳ-kheo phá giới cấm

Thọ dụng những ẩm thực

Như là uống thuốc độc

Và uống nước đồng sôi.

Vì không có tài năng

Không cùng phần với chúng

Sau đọa trong địa ngục

Chẳng có được thức ăn.

Ai đoạn trừ phiền não

Như đuổi rắn khỏi nhà

Không thích nhìn nữ sắc

Khất thực sống chánh mạng.

Cớ sao các Tỳ-kheo

Vì thân sắc tướng này

Tạo những nhân cõi ác

Hại danh xưng Tăng bảo.

Tham cảnh giới danh lợi

Gần gũi với người nữ

Là phi tục, phi tăng

Tặc trú trong chánh pháp.

Cậy oai quyền vua qua

Say sưa trong ăn uống

Là Tỳ-kheo giả danh

Dối gạt người tín thí.

Không phương pháp thâu giữ

Cùng làm việc thế tục

Luôn sống trong cung thành

Như rắn ở hang, rừng.

Ai không sinh nhàm chán

Tăng trưởng từng sát-na

Hãy cắt dây ái dục

Thích sống nơi tịch tĩnh

Các phiền não, hoặc, nghiệp

Trị, đoạn bằng chánh kiến.

Giải thoát sắc, thọ… uẩn

Hãy khéo léo tu tập

Thích tu các thiền định

Hiểu rõ tất cả pháp.

Thông đạt tướng chân thật

Được an ổn tối thượng

Phát tâm Từ rộng lớn

Cần cầu pháp chân chánh

Rõ thân mình như huyễn

Là Tỳ-kheo chân thật;

Luôn sinh tâm tịnh, thiện

Trừ tham dục, sân hận

Bỏ phân biệt đảo điên

Là Tỳ-kheo chân thật;

Cắt đứt mọi trói buộc

Lìa tất cả kết hợp

Luôn thương yêu chúng sinh

Là Tỳ-kheo chân thật;

Khéo điều phục tâm mình

Cảnh dục không làm loạn

Như vàng ròng không cấu

Là Tỳ-kheo chân thật;

Đối với mọi cảnh dục

Không sinh ái, phi ái

Tâm ý không đắm chấp

Là Tỳ-kheo chân thật;

Đầy đủ các giới pháp

Hàng phục giặc của căn

Lìa nhạo báng, thấp kém

Là Tỳ-kheo chân thật;

Không tham vị ăn uống

Thường phát sinh trí sáng

Thích nghiên cứu các pháp

Là Tỳ-kheo chân thật;

Ở đồng vắng, nghĩa địa

Trải cỏ để ngồi nằm

Tâm không sinh mệt mỏi

Là Tỳ-kheo chân thật;

Hiểu rõ những nhân ác

Phải chịu các quả khổ

Lìa hết mọi nhơ uế

Là Tỳ-kheo chân thật;

Nhờ ý căn thanh tịnh

Khỏi hiểm nạn cõi ác

Vượt qua đường luân hồi

Là Tỳ-kheo chân thật;

Trí tuệ sâu như biển

Khen chê không động tâm

Không sinh tâm thương ghét

Là Tỳ-kheo chân thật;

Khéo giảng pháp vi diệu

Không cấu nhiễm tham đắm

Sức trí tuệ bền vững

Đúng thời, không biếng nhác.

Biết Dục giới, Sắc giới

Cùng với Vô sắc giới

Đều do nhân duyên sinh

Là bậc đầy đủ trí.

Lìa tội lỗi tham dục

Không vướng luận thế gian

Ta nói Tỳ-kheo đó

Xem cảnh dục như độc.

Nhờ đầy đủ chánh tuệ

Xem dục như bùn nhơ

Đây là người giải thoát

Thoát khỏi sự trầm luân.

Thích tu các thiền định

Xa lìa sự biếng nhác

Luôn đọc tụng kinh điển

Lợi ích cho chúng sinh.

Đầy đủ biện tài lớn

Trả lời theo câu hỏi

Biết thứ tự các pháp

Lìa phân biệt đảo điên.

Làm việc giỏi cho Tăng

Giữ gìn những tài vật

Thân không biết mệt mỏi

Cũng chẳng có buồn lo.

Không mong được tiếng thơm

Lại chẳng cầu phước báo

Ta nói Tỳ-kheo đó

Cắt đứt sự trói buộc.

Lại giữ gìn giới tịnh

Không cầu sinh cõi trời

Nhờ nhân lành đã tạo

Sẽ đạt quả Bồ-đề

Luôn thích tu hạnh chánh

Không gần gũi bạn ác.

Ta bảo người như thế

Lìa bỏ mọi lỗi lầm

Khéo tu quán Từ bi

Tâm tinh tấn, chất trực.

Không phạm chút luật nghi

Đã gần đạo Bồ-đề

Sợ sinh, già, bệnh, chết

Chán ghét khổ luân hồi.

Tu thiền trừ tán loạn

Không xa đạo Bồ-đề

Nương nơi tự tánh không

Ngộ sinh diệt vô thường.

Thứ tự tu các thiền

Chấm dứt tất cả khổ

Lại nữa, người hủy giới

Gây hại cho Phật, Pháp.

Ngoài tuy mặc ca-sa

Trong không đức che chở

Tựa như đám bọt nước

Mong manh chẳng bền chắc.

Người hư dối như thế

Trộm danh tự Tỳ-kheo

Hủy giới: người địa ngục

Bị Tăng bảo đuổi đi.

Vì tự tâm cuồng loạn

Thân hoại, đọa đường ác

Dối luật nghi, các pháp

Theo nghiệp tự chịu quả.

Bị lưới nghiệp trói buộc

Chỉ chịu đau khổ thôi

Không mặc áo pháp lành

Như lõa hình xấu ác.

Sau đọa trong địa ngục

Chịu mọi sự trừng phạt

Không pháp lành trang nghiêm

Chỉ khổ não bức bách.

Người phá giới như thế

Mau vào trong đường ác

Chính vì phá hủy giới

Không tu những hạnh lành.

Lửa địa ngục thiêu đốt

Chắc chắn không tránh khỏi

Trong an trụ giới pháp

Ngoài đầy đủ oai nghi.

Nếu bỏ là tà mạng

Không do đâu giải thoát

Ngày đêm trong mọi lúc

Tăng trưởng pháp bất thiện.

Kẻ hạnh ác ngu si

Hủy hoại báu giới tịnh

Nghe các pháp đều không

Ý giữ lấy không xả.

Trụ tư duy chánh niệm

Là người khéo giữ giới

Giới trừ các tội lỗi

Người tốt luôn phụng trì.

Phá giới như dây nhơ

Trói buộc người làm ác

Ai hủy phá giới cấm

Chỉ tương ưng với tội.

Kẻ ấy thích gần gũi

Sứ giả Diêm-ma-la

Kẻ ngu si không giới

Sinh nhiều sự tán loạn.

Tạo tội ác không ngừng

Đã gần cửa địa ngục

Ai thích tạo tội ác

Chỉ tổn hại mình thôi.

Quả nay như nhân xưa

Cớ sao lại hối hận?

Sông tội rất sâu rộng

Ba đào luôn trào vọt.

Nhận chìm kẻ gây tội

Ngày đêm chịu khổ đau

Ai lìa bỏ giới tịnh

Là bỏ pháp Bạch tịnh.

Sau tuy được thân người

Tâm thường sinh phóng dật

Hủy phạm các giới cấm

Ganh ghét bậc Hiền thiện.

Tỳ-kheo ác như thế

Chắn chắn đọa đường ác

Ai thích giữ giới tịnh

Luôn đi trên nẻo lành.

Chẳng bao lâu sẽ được

Vui chân thường xuất thế

Khéo giữ gìn trai pháp

Tụng đọc các kinh điển.

Tâm ý luôn tịch tĩnh

Không tương ưng phiền não

Ở trong biển ba cõi

Dùng giới làm thuyền bè.

Nên phụng hành đúng pháp

Sẽ đến bờ giải thoát

Luôn mặc y phấn tảo

Chỉ giữ một bình bát.

Ăn các loại rau trái

Vui ấy, Phật khen ngợi

Thanh tịnh thân, ngữ, ý

Thường sống với chánh mạng.

Thích tu các thiền định

Đã gần đạo Bồ-đề;

Luôn sống nơi đồng vắng

Không sinh tâm buông lung

Chỉ tịnh tu phạm hạnh

Đã gần đạo Bồ-đề;

Quay lưng với năm dục

Biết đủ, chẳng mong cầu

Luôn sinh tâm tịch tĩnh

Đả gần đạo Bồ-đề;

Không sống bằng tà mạng

Lìa trần cấu phiền não

Tâm tựa như hư không

Đã gần đạo Bồ-đề;

Phật thuyết các pháp, luật

Không sinh tâm yêu thích

Không tu tập phạm hạnh

Phỉ báng đạo tịch tĩnh.

Gần gũi kẻ hạ liệt

Xa lìa các giới pháp

Bỏ chánh kiến chân thật

Không thích tu các định.

Vì tính dao động ấy

Nên sinh tâm phá hoại

Lìa giáo pháp đối trị

Làm sao được thiền định.

Bỏ thiện pháp chính mình

Thích sự nghiệp sư tà

Phá sạch cả hai thứ

Nhất định đọa đường ác.

Bỏ hình tướng Tỳ-kheo

Thay đổi y phục đời

Bị mọi người cười chê

Sống đời sống nghèo thiếu.

Kẻ ngu si thấp kém

Tự kheo khoang học vấn

Vứt bỏ những nghiệp lành

Thích làm việc phi pháp.

Do hoàn tục tự sống

Nên mất danh tiếng thơm

Bị các bậc Hiền thiện

Vứt bỏ như cây cỏ.

Thích làm mọi nghiệp ác

Phá hoại chánh tri kiến

Tỳ-kheo phá pháp này

Tâm ý luôn dối trá;

Luôn tham thức ăn ngon

Bám víu những dục lạc

Tỳ-kheo hạnh ác ấy

Là giặc mặc ca-sa;

Học lịch số, tinh tú

Nói những pháp bói toán

Tỳ-kheo thế tục này

Thích gần gũi vua chúa;

Học họa vẽ, thầy thuốc

Làm những việc phi pháp

Tỳ-kheo hiểm ác này

Luôn lo việc cơm áo;

Bỏ tụng kinh tu định

Tham lợi dưỡng, danh thơm

Tỳ-kheo giả danh này

Không lâu sẽ tự hại;

Gần gũi nhiều bạn ác

Tìm phương cách luyện vàng

Tỳ-kheo phi pháp này

Đã tự tổn hại mình.

Ai bỏ hạnh dục ấy

Xa lìa các bạn ác

Biết đủ trong ăn uống

Cũng không sinh buồn giận.

Nếu dục đến gây hại

Vứt chúng như lửa bùng

Tỳ-kheo giữ giới này

Như Ma-ni không cấu;

Trong ngoài đều thanh tịnh

Nghiêm thân bằng trí đức

Tỳ-kheo phạm hạnh này

Mặc áo bằng giới luật;

Không vướng pháp thế gian

Như Tu-di chẳng động

Tỳ-kheo tịch tĩnh này

Được mọi người cung kính;

Vào thành phố, xóm làng

Không ở quá ba đêm

Tỳ-kheo giải thoát này

Luôn thích ở hang núi;

Rất sợ tội tham dục

Tu định, trừ tán loạn

Tỳ-kheo đơn độc này

Tâm tịch tĩnh không động;

Xa lánh tri thức ác

Dứt sạch mọi tham ái

Tỳ-kheo bất nhiễm này

Không chấp chặt ngã sở;

Luôn lìa xa bạn bè

Tu định, hoặc đọc tụng

Tỳ-kheo xuất ly này

Thoát khỏi mọi khổ nạn;

Ít muốn lại biết đủ

Siêng tu không biếng nhác

Tỳ-kheo tinh tấn này

Hoại diệt những nghiệp ma;

Tỳ-kheo ở rừng núi

Xa bỏ mọi tham cầu

Cớ sao mặc ca-sa

Như làm thuê nuôi sống.

Lại nữa, người trì giới

Trời, rồng luôn cung kính

Không chịu gần pháp lành

Như ao khô ngỗng đi.

Ai lìa được tham dục

Vĩnh viễn không lầm lỗi

Thích gần gũi vua quan

Sinh ra mọi lo sợ.

Sống nơi A-lan-nhã

Hoặc nghĩa địa, đồng hoang

Nương sống trong hang núi

Dứt tâm và an tọa.

Nếu không tu thiền định

Chỉ mong cầu uống ăn

Phải biết người như thế

Chẳng khác loài ngạ quỷ.

Định: niềm vui lìa cấu

Là lời bậc Trí dạy

Nếu lìa bỏ thiền định

Chẳng được chút sướng vui.

Kẻ ngu si ít hiểu

Không thể tu tập được

Tham ăn uống thế gian

Đã tự lừa dối mình.

Bị dục cảnh lôi kéo

Lại sinh tâm ham thích

Tăng trưởng pháp bất thiện

Phá hoại hạnh sinh Thiên.

Người nào đối Pháp sư

Tin hiểu, trừ ngã mạn

Phát khởi tâm tinh tấn

Nhớ mãi, chẳng để quên.

Nhờ nghe giáo pháp ấy

Y theo lời dạy bảo

Lại làm cho người khác

Không sinh tâm ngã mạn.

Khéo phân biệt giảng nói

Tướng mạn và quá mạn

Biết như thật mình, người

Là Tỳ-kheo trí tuệ.

Không trí, tâm tán loạn

Giữ ngã mạn, sân hận

Ỷ danh lợi, kiêu ngạo

Làm sao được tịch tĩnh.

Nói tương ưng với làm

Khéo trụ cảnh giới trí

Sợ tội lỗi sinh tử

Đủ quả lợi xuất gia.

Nhờ trụ cảnh giới trí

Hiểu tánh mình, tánh người

Đạo, phi đạo cũng vậy

Và nghiệp báo thiện, ác.

Bỏ hai thứ khổ, vui

Không thực hành phi đạo

Cắt dây trói gia đình

An ổn, không lo khổ.

Tỳ-kheo ở Tăng phường

Thường sinh tâm tán loạn

Chẳng khác gì thế tục

Tổn hại pháp Sa-môn.

Ai ở nơi núi rừng

Không bị người hủy báng

Luôn thiền định, trì kinh

Tâm ý không tán loạn.

Nếu thích ở Tăng phường

Tham cầu chứa cất nhiều

Tâm không chút thảnh thơi

Đến nỗi tổn tuổi thọ.

Chẳng hiểu thân không bền

An lạc cũng giảm theo

Không nhìn nhân hiện tại

Lại cầu vui đời sau.

Chẳng sinh tâm mong cầu

Chính là người lìa tham

Ít muốn lại biết đủ

Đạt được quả Sa-môn.

Thích sống nơi rừng núi

Tu tập các thiền định

Luôn khen công đức tịnh

Lìa tất cả lỗi lầm.

Bỏ hết sự hòa hợp

Không bị cảnh kéo lôi

Khéo đoạn trừ tham dục

Như lửa đốt củi khô.

Ai thích sống tịch tĩnh

Là sợ biển ba cõi

Tỳ-kheo thân thanh tịnh

Không lệ thuộc phòng nhà.

Thích ở nơi Tăng phường

Chỉ tăng thêm tham ái

Trong đời này, đời sau

Làm sao được giải thoát.

Ai thích ở Tăng phường

Tìm cầu nhiều tri thức

Thường làm các nghiệp ác

Sau phải đọa đường ác.

Người nào đủ trí sáng

Lìa tư tưởng oán thân

Không có sự đối đãi

Tâm ý luôn tịch tĩnh.

Nghiệp ác như bùn nhơ

Đừng bao giờ bám víu

Hãy riêng sống núi rừng

Bỏ vọng cầu, tịch tĩnh.

Khéo tu hạnh vô cấu

Trừ hết mọi nhơ uế

Chỉ sống nơi nhàn tịnh

Vượt qua cảnh giới dục.

Với pháp thế, xuất thế

Lìa cấu, không đắm chấp

Biết khổ vui bình đẳng

Gọi là bậc Tịch tĩnh;

Xả bỏ năm dục lạc

Biết đủ không mong cầu

Sống bằng nghề thanh tịnh

Gọi là bậc Tịch tĩnh;

Luôn xa nơi huyên náo

Không đến đến chỗ phi xứ

Riêng mình mà tu tập

Gọi là bậc Tịch tĩnh;

Dứt hẳn mọi tham dục

Không có sự mừng, lo

Thanh tịnh thân, ngữ, ý

Gọi là bậc Tịch tĩnh;

Đối với pháp hơn kém

Không sinh tâm cao thấp

Dùng trí bình đẳng quán

Gọi là bậc Tịch tĩnh;

Với hạnh thiện, bất thiện

Biết rõ được nghiệp báo

Không vướng pháp thế gian

Gọi là bậc Tịch tĩnh;

Phát khởi trí chân chánh

Luôn nghĩ tội lỗi dục

Hiểu rõ nhân sinh thọ

Gọi là bậc Tịch tĩnh;

Khéo điều phục các căn

Biết thời mới giảng pháp

Lo sợ nhân luân hồi

Gọi là bậc Tịch tĩnh;

Hiểu rõ tướng tự thân

Trừ tán loạn của căn

Thường sống nơi rừng núi

Gọi là bậc Tịch tĩnh;

Trụ chánh kiến, tinh tấn

Luôn suy xét nghiệp ác

Không vui chơi ngắm cảnh

Gọi là bậc Tịch tĩnh.

Đoạn tất cả phiền não

Như lửa đốt rừng cây

Gọi là bậc Sa-môn

Không đắm vướng các dục.

Ai thích việc thế tục

Luôn đi đến xóm làng

Ngu si lừa dối người

Tự xưng sống đúng pháp.

A-lan-nhã thanh tịnh

Không sinh tâm dục lạc

Đó là những cảnh giới

Của người sống ly tham.

Ai tham đắm năm dục

Thích nói chuyện thế gian

Phải biết người như thế

Không thể an trụ được.

Tâm thích nơi vắng lặng

Chuyên tu các thiền định

Sa-môn hanh tịnh này

Khéo sống đạo an ổn.

Phẩm 31: PHƯỚC HẠNH

Người nào tạo phước nghiệp

Sẽ được quả thù thắng

Vì vậy hãy siêng tu

Không phước là không tài.

Phước là báu tối thắng

Là kho tàng vô tận

Phước tựa như đèn sáng

Lại như là cha mẹ.

Phước sinh ra chư Thiên

Đưa đến nơi thù thắng

Người đời tu phước hạnh

Được quả báo như ý.

Ai tu tập phước hạnh

Ắt được vui, giàu có

Hãy khéo léo hiểu rõ

Không phước là không vui.

Phước có lợi ba đời

Tự tánh đáng ưa thích

Như bóng luôn theo hình

Không bao giờ rời xa.

Chư Thiên nếu giảm phước

Chẳng lâu sẽ thoái đọa

Vì vậy với phước hạnh

Nếu tu tập liên tục.

Không phước nhiều khốn khổ

Thường sống nơi hạ tiện

Không thiện mong quả vui

Như tìm bơ trong cát.

Kẻ ngu bị tâm dối

Luôn xa lìa phước nghiệp

Đã không tu pháp lành

Tội ác lại tăng trưởng.

Hiện đời tu pháp thiện

Phước theo hành sinh ra

Chính vì nhân duyên ấy

Sau được sinh cõi trời.

Ai thích tu phước nghiệp

Mọi người đều tôn phụng

Thân không bị khổ não

Tâm luôn được an tịnh.

Người lành tu pháp lành

Đạt diệu lạc trong lạc

Do tâm thanh tịnh ấy

Sẽ được đạo Bồ-đề.

Vì thế các hữu tình

Siêng tu tập phước nghiệp

Bỗng chốc vô thường đến

Thành sở hữu của người.

Thường siêng năng tu tập

Phước hạnh thù thắng ấy

Tùy theo những nhân duyên

Mà chịu mọi quả báo.

Tất cả các thế gian

Pháp thiện, ác là chủ

Hãy siêng tu pháp thiện

Mới có thể cứu hộ.

Ai xả bỏ pháp thiện

Thích tạo các tội lỗi

Chính vì nhân duyên ấy

Mà chịu khổ địa ngục.

Cho nên lúc chưa chết

Hoặc khi thân khỏe mạnh

Nổ lực siêng tu tập

Là người đủ trí lớn.

Người nào thuyết pháp hay

Khai ngộ cho người khác

Đạt đến thành Niết-bàn

An ổn lìa lo sợ.

Ai đối với chánh pháp

Thuyết bài kệ bốn câu

Chỉ bày đạo giải thoát

Là cứu hộ số một.

Giỏi giảng thuyết chánh pháp

Mau thành tựu Phật đạo

Ít thiện pháp, nhiều tiền

Làm sao thành Đế Thích.

Tham đắm của thế gian

Pháp tuệ không tăng trưởng

Châu báu có hư hoại

Pháp tài dùng chẳng hết.

Chỉ pháp thiện đã tu

Theo đuổi trăm ngàn đời

Những tài sản có được

Một bước cũng không theo.

Còn bị nước, lửa, giặc

Tổn hại tài sản ấy

Pháp thiện ở trong tâm

Không thể đoạt một phần.

Dù nhiều kiếp lâu xa

Hưởng vô lượng dục lạc

Nhất định bị hủy hoại

Hãy mong cầu chánh pháp.

Chỉ có thiện pháp này

Nên siêng năng giữ gìn

Làm lành được sống lâu

Tạo ác mau chết yểu.

Hãy gần gũi pháp lành

Tu tập như giáo pháp

Các khổ sẽ không sinh

Được niềm vui thù thắng.

Ai thích làm việc ác

Luôn thực hành phi pháp

Sau đọa trong địa ngục

Chịu vô lượng cực khổ.

Ở trong vô lượng kiếp

Hãy quy y Tam bảo

Trước hưởng vui cõi trời

Sau được quả tịch tĩnh.

Xét phước báo đang hưởng

Đều do nghiệp trước sinh

Nhân khổ hoặc nhân vui

Tất cả không sai lầm.

Hãy giữ gìn giới tịnh

Sùng trọng những phước nghiệp

Liên tục suốt ngày đêm

Như sông chảy không ngừng.

Người nào bỏ pháp lành

Đời này thật luống uổng

Nếu không bỏ nhân lành

Được diệu lạc trời, người.

Ai đầy đủ phước hạnh

Khéo hộ trì chánh pháp

Người này ở trong đời

Tối thắng không ai bằng.

Thà bỏ mất thân mạng

Không trái với chánh pháp

Ai xa lìa chánh pháp

Trôi lăn theo nghiệp ác.

Kẻ ngu tham dục lạc

Xa lìa mắt chánh pháp

Đời này để luống qua

Như mưa rơi trong biển.

Không giữ gìn cấm giới

Thích tạo các tội ác

Hạt giống lành ruộng tâm

Sẽ không sinh trưởng được.

Hãy nhất tâm quán sát

Pháp thanh tịnh tối thượng

Đạt đến nơi bất diệt

Hoàn toàn không khổ não.

Ai buông lung các căn

Tham đắm mọi cảnh sắc

Ắt bị chúng trói buộc

Trôi lăn mãi không ngừng.

Nếu không vướng tội pháp

Như nấu vàng sáng rực

Lìa hiểm nạn ba cõi

Được rốt ráo tịch tĩnh.

Đầy đủ tuệ thanh tịnh

Luôn tôn trọng chánh pháp

Nghe Pháp sư thuyết pháp

Liền tín thọ phụng hành.

Thường cúng dường Tam bảo

Hiếu dưỡng cha và mẹ

Đạt đến thành Niết-bàn

Trụ an ổn tối thượng.

Đủ hình nghi xuất gia

Giỏi giảng thuyết chánh pháp

Siêng tu tập phạm hạnh

Được diệu lạc tối thắng.

Trong các cách bố thí

Pháp thí là hơn hết

Hãy dũng mãnh tinh tấn

Tu tập các thiền định.

Vị thuyết pháp như thế

Được Như Lai khen ngợi

Ai không sinh tịnh tín

Chẳng khác loài bàng sinh.

Thường thích pháp tịch tĩnh

Bậc Hiền thánh giảng thuyết

Trong ba loại ruộng phước

Tu tập cầu giải thoát.

Đem hết lòng cung kính

Vị Pháp sư thuyết pháp

Vì mong cầu chánh pháp

Không sinh tâm mỏi mệt.

Quán sát cảnh năm dục

Thật chẳng phải pháp vui

Nếu thấy đừng nắm bắt

Bậc Mâu-ni răn dạy.

Thích tu tập chánh pháp

Thấy được đạo lìa cấu

Pháp lạc được thọ hưởng

Chư Thiên không sánh bằng.

Những nghiệp lành đang tạo

Có chỗ tựa để sống

Vì vậy hãy nhất tâm

Luôn gần gũi pháp lành.

Dùng mắt tuệ xem xét

Khổ báo ở vị lai

Kẻ ngu thích tạo tội

Người trí tâm luôn sợ.

Nhờ đầy đủ chánh tuệ

Thấy hiểm nạn độc ác

Luôn hợp với pháp lành

Lìa được mọi phiền não.

Kẻ ngu si buông lung

Chỉ thích những cảnh dục

Vui hết khổ hiển hiện

Nhọc mệt sinh hối hận.

Cho đến suốt cuộc đời

Không sinh tâm tán loạn

Luôn tu tập phước hạnh

Thoát khỏi con đường ác.

Mạng sống trôi qua nhanh

Phước báo cũng chẳng lâu

Hãy giữ gìn chánh pháp

Làm Thiên chủ biết đủ.

Ai xả bỏ pháp lành

Là sinh tâm phóng dật

Lại không tu phước hạnh

Không lâu bị đọa lạc.

Tu học lúc khỏe mạnh

Thân thể không khiếm khuyết

Tạo tất cả phước nghiệp

Sau sẽ không lo buồn.

Ai không tu nhân phước

Chỉ thích sống buông lung

Phải biết người như thế

Là gốc khổ địa ngục.

Tuy đầy đủ các căn

Nhưng không thích chánh pháp

Vì sao mong sống còn

Nuôi dưỡng nhiều quyến thuộc.

Ngày đêm trong mọi lúc

Tâm giữ gìn chánh pháp

Gần gũi vị Pháp sư

Xa lìa mọi tội cấu.

Nhờ giữ giới sinh Thiên

Được hưởng những diệu lạc

Ngu si bỏ phước hạnh

Không lâu bị thoái đọa.

Thích phát sinh tịnh tín

Trang sức bằng giới báu

Luôn sợ rắn dục lạc

Chư Thiên càng khen ngợi.

Nhờ ưa thích pháp lành

Chư Thiên thường cung kính

Ai sinh tâm điên đảo

Nghèo cùng, không phước tuệ.

Pháp lành như chiếc cầu

Người giữ giới qua được

Không tu tập hạnh lành

Làm sao qua biển khổ.

Tùy thuận tu hạnh lành

Nhất định được quả tốt

Trăm ngàn vô số kiếp

Pháp lành không hoại diệt.

Thường tu pháp thí, giới

Dùng trí để phòng hộ

Khiến những người cầu xin

Quy y ba ngôi báu.

Khéo tu ba loại thí

Đối trị bao lỗi lầm

Nhờ lìa các tội lỗi

Được công đức thanh tịnh.

Thích đầy đủ giới tịnh

Sinh chánh tín chắc thật

Phá hoại khổ ba cõi

Như mặt trời phá mây.

Ai đầy đủ chánh pháp

Chư Thiên đều tôn trọng

Người này sẽ đạt được

Nơi tịch tĩnh tối thượng.

KINH CHƯ PHÁP TẬP YẾU

QUYỂN 10

Phẩm 32: SINH THIÊN

Người nào tu pháp thiện

Tâm thanh tịnh chất trực

Sẽ được sinh lên trời

Đức Mâu-ni dạy thế.

Thích bố thí, ái ngữ

Luôn tương ưng tâm Từ

Hộ niệm các chúng sinh

Nhân này là chân thật.

Nhờ tâm ý thanh tịnh

Làm chỗ nương pháp bạch

Hưởng diệu lạc cõi trời

Thân phát ra ánh sáng.

Ánh sáng ấy tối thắng

Liên tục không gián đoạn

Như đèn sáng trong đời

Không đọa và hiểm nạn.

Người nào tâm thanh tịnh

Như ma-ni không nhơ

Bình đẳng, luôn khiêm nhường

Được sinh lên cõi trời;

Ai khéo điều phục tâm

Giữ giới, tu thiền định

Thanh tịnh như vàng ròng

Được sinh lên cõi trời;

Đối với loài hữu tình

Luôn sinh tâm Từ bi

Không tạo tội giết hại

Được sinh lên cõi trời;

Ở đời thân sáng sạch

Không nhiễm những tội ác

Bỏ hết mọi tổn hại

Được sinh lên cõi trời;

Thấy cảnh dục như độc

Xem vàng ngọc như cỏ

Lìa tội lỗi tham dục

Được sinh lên cõi trời;

Người nào lìa tham dục

Tâm không bị cảnh kéo

Thoát hiểm nạn lo sợ

Được sinh lên cõi trời;

Bỏ bà con, thân quyến

Cùng trói buộc lẫn nhau

Riêng mình siêng tu tập

Được sinh lên cõi trời;

Đầy đủ hạnh thù thắng

An trụ trong tuệ tịnh

Khéo hàng phục tham dục

Được sinh lên cõi trời;

Ba nghiệp không hủy phạm

Thích tu tập thiền định

Mọi người đều khen ngợi

Được sinh lên cõi trời;

Xa lánh tri thức ác

Vứt bỏ tên ái độc

Không bị nữ sắc buộc

Được sinh lên cõi trời;

Khéo cắt dây tham ái

Như gươm chặt cây khô

An ổn, không lo sợ

Được sinh lên cõi trời;

Sức trí tuệ bền, mạnh

Luôn luôn cầu chánh pháp

Tu thí, giới, thiền định

Được sinh lên cõi trời;

Lại nữa, các chúng sinh

Tu tập các hạnh lành

Được sinh lên cõi trời

Chư Thiên thường cung kính.

Người làm lành sinh Thiên

Vị trời siêng tu phước

Là người nương chánh pháp

Có năng lực giúp nhau.

Vị trời bị đọa lạc

Sinh vào các cõi khác

Ai lìa bỏ nghiệp thiện

Là đến ba đường ác.

Các pháp lành tịch tĩnh

Là nhân của an vui

Cho đến trong giấc mộng

Không nên bỏ pháp lành.

Pháp lành diệt phi pháp

Chân thật đuổi hư vọng

Chư Thiên thắng Phi thiên

Trí tuệ phá ngu độn.

Pháp lành là thềm cấp

Người trí đi lên được

Về đến các cõi trời

Hưởng hoan lạc thượng diệu.

Bảy chi của thân, ngữ

Không làm việc giết trộm

Bảy chi này là thềm

Để đi lên cõi trời.

Trang sức bằng tịnh nghiệp

Trong sáng thật đáng yêu

Giống như đèn sáng chiếu

Từ tự thân phát ra.

Vì vậy người và trời

Đều lấy giới làm gốc

Luôn sinh tâm vui thích

Thọ lạc không cùng cực.

Các Thiên nữ hầu hạ

Như các sao chầu trăng

Chơi đùa ở cõi trời

Đều nhờ nhân lành được.

Sở thích theo tâm ý

Được rồi không tổn thất

Niềm vui luôn tăng trưởng

Đều nhờ nhân lành được.

Khéo tu hạnh bố thí

Thương yêu loài hữu tình

Tương ưng với tâm Từ.

Được sinh lên cõi trời;

Xa lìa tội giết hại

Không sát hại chúng sinh

Tương ưng với hạnh lành

Được sinh lên cõi trời;

Chẳng lấy của không cho

Lại thích hành bố thí

Không tiếc rẻ vật nhỏ

Được sinh lên cõi trời;

Xa bỏ hạnh tà dục

Luôn nương tựa chánh pháp

Lìa cấu, tâm tịch tĩnh

Được sinh lên cõi trời;

Không tội lỗi uống rượu

Ý không sinh mê loạn

Không bị người cười chê

Được sinh lên cõi trời;

Chư Thiên hưởng diệu lạc

Đừng sinh tâm phóng dật

Hãy cầu vui tịch tĩnh

Luôn luôn được an ổn.

Hưởng dục lạc cõi trời

Và cung điện tối thắng

Vô thường trong từng niệm

Không lâu sẽ chấm dứt.

Núi Tu-di cao nhất

Nghiệp thiện lại cao hơn

Cho đến trời Cứu cánh

Không pháp lành sao đến?

Không nhàm chán cảnh dục

Cõi Trời thù thắng hơn

Vì ái càng tăng trưởng

Làm sao được tịch tĩnh!

Chư Thiên vì tham ái

Ham dục lạc không ngừng

Bị lửa ái thiêu đốt

Làm sao được an vui?

Làm lành có ba bực

Ba loại là ba nhân

Ba hữu, ba hiện hành

Ba nghiệp, cảm ba quả.

Nhờ thích các pháp lành

Tu thí, nhẫn, bất bại

Tương ưng hạnh chân thật

Được sinh lên cõi trời.

Đủ trang sức thù thắng

Vòng hoa, ngọc anh lạc

Thọ lạc ở cõi trời

Đều nhờ nghiệp lành được.

Diệu lạc ở cõi trời

Thượng, trung, hạ sai khác

Ba bậc nhân như thế

Theo phước quả hiện ra.

Tùy hạnh lành tu tập

Không mất hai quả báu

Hoặc trời, hoặc loài người

Đều được hưởng an lạc.

Xưa tu tập phước nghiệp

Khéo giữ bảy chi giới

Nay sống ở cõi trời

Tự hưởng quả an lạc.

Có ao hoa sen đẹp

Tỏa hương thơm trong mát

Trong lầu gác báu đẹp

Cùng chư Thiên đùa vui;

Núi vàng rất thù diệu

Đỉnh núi bằng lưu ly

Cây báu nhiều hoa trái

Cùng chư Thiên đùa vui;

Rừng Kiếp-ba thượng diệu

Cành lá đều sum suê

Có suối mát bao quanh

Cùng chư Thiên vui đùa;

Lại có núi bảy báu

Sông suối chảy xung quanh

Cát vàng trải dưới đáy

chư Thiên cùng vui đùa;

Hoa sen xanh thơm diệu

Rừng hoa Mạn-đà-la

Chim hót tiếng rất hay

Chư Thiên cùng đùa vui;

Lại có nơi thù thắng

Đều là rừng cây báu

Trang nghiêm cung điện báu

Chư Thiên cùng đùa vui;

Năm âm nhạc vi diệu

Và ca múa rất hay

Nghe qua đều thích ý

Cùng chư Thiên đùa vui;

Giới là hạt giống lành

Sinh ra trái an lạc

Tùy tâm mà thọ hưởng

Năm dục lạc thượng diệu.

Tóc chư Thiên sáng rực

Thù thắng, sạch, không nhơ

Cho đến những diệu lạc

Đều là do nhân lành.

Cùng chư Thiên vui đùa

Hưởng vô lượng diệu lạc

Đây là nhân diệu lạc

Do nhân này nên có.

Lầu gác đẹp, tối thắng

Trang nghiêm bằng vật báu

Nhờ nhân lành từ trước

Được sống yên nơi đây.

Hưởng năm dục lớn lao

Không sinh tâm nhiễm trước

Do cắt ba dây trói

Làm Đế Thích, Thiên vương.

Người nào tâm chất trực

Tu định trừ tán loạn

Sinh lên cõi trời này

Nhờ tự nghiệp chứng được.

Tu tập các nghiệp lành

Luôn luôn hưởng an lạc

Hiểu nhân hạnh từ trước

Nay hưởng được quả này.

Đời này tu pháp lành

Giống như là trồng cây

Luôn phát triển sinh tốt

Đó là bậc Trí tuệ.

Sinh bất cứ nơi nào

Làm thiện hay bất thiện

Tất cả như nhân kia

Mà thọ các quả báo.

Người nào tu nhân lành

Được sinh lên cõi trời

Tạo tác nhân bất thiện

Sẽ đọa trong địa ngục.

Kẻ ngu si tham dục

Bỏ pháp lành, làm ác

Chẳng sợ khi lâm chung

Sẽ tự tổn hại mình.

Nghiệp báo thiện, bất thiện

Phát triển theo từng loại

Kẻ ngu tâm tham dục

Chưa bao giờ rời bỏ.

Tu ba loại nghiệp thiện

Quán bảy chi thân, ngữ

Giải thoát ba thứ độc

Được sinh lên cõi trời;

Không động tâm trước dục

Lại cũng chẳng ngợi khen

Tâm tịch tĩnh, lìa nhiễm

Được sinh lên cõi trời;

Khéo tu tập bố thí

Đối trị tâm keo kiệt

Vượt khỏi nơi khổ nạn

Được sinh lên cõi trời;

Không giết hại chúng sinh

Luôn sinh tâm bảo bọc

Tâm Từ bi, tịch tĩnh

Được sinh lên cõi trời;

Chẳng lấy của không cho

Với nhiệt tâm như vậy

An trụ chánh tư duy

Được sinh lên cõi trời;

Không nhiễm bùn tham dục

Xem người nữ như mẹ

Dùng tuệ khéo quán sát

Được sinh lên cõi trời;

Tự tâm giữ lửa ngục

Từ củi lửa phát ra

Là do nói hư dối

Nếu bỏ, sinh lên trời;

Vì lời nói chẳng thật

Không có lại nói có

Bởi lời ngụy trang đó

Được sinh lên cõi trời;

Lìa lời nói hai lưỡi

Tâm từ ái kính nhau

Không nói lời ly gián

Được sinh lên cõi trời;

Lời ác như dao gậy

Người trí nên tránh xa

Luôn nói lời ái ngữ

Được sinh lên cõi trời;

Khéo giữ bảy chi giới

Được sinh lên cõi trời;

Người trí nên hiểu rõ

Đây là lời chư Phật

Trang nghiêm bằng pháp thiện

Được sinh lên cõi trời;

Nếu bỏ nhân hạnh xưa

Sau sẽ phải hối hận

Rừng vườn đẹp cõi trời

Dây leo giăng bốn bên.

Trang sức hương hoa đẹp

Chư Thiên chơi ở đó

Ai tu các pháp lành

Sẽ được nhiều diệu lạc.

Được sinh lên cõi trời

Thấy quả báo như thế

Lại nữa, các vị trời

Hưởng ba loại diệu lạc.

Đều theo nghiệp đời trước

Nên được những quả này

Nhân và quả tương xứng

Lại không chịu tu nhân.

Khéo hiểu rõ nhân quả

Sẽ hưởng được an vui

Cảnh năm dục thù thắng

Chư Thiên lại đắm trước.

Kẻ ngu tâm mê muội

Chẳng biết sợ sau này

Mong dục lạc thượng diệu

Cầu cảnh giới thù thắng.

Thích quả, không tu nhân

Ngu si càng thêm nhiều

Ai thích được quả vui

Mà không giữ giới tịnh.

Như người ở trong tối

Bỏ đèn lại cầu sáng

Không hạt giống, không trái

Vứt đèn sao sáng được.

Lìa giới, không sinh Thiên

Rời trí, chẳng giải thoát

Quả của nhân dục lạc

Tất cả đều nhiễm ô.

Hãy sinh tâm quyết định

Cầu được lạc vô cấu

Người nào bỏ dục lạc

Dứt hẳn sự tìm cầu.

Là không tâm ái nhiễm

Trừ vọng chấp ngã sở

Trong khoảng co duỗi tay

Sinh lên trời Dạ-ma.

Chư Thiên tranh nhau đón

Thân sáng luôn chiếu soi

Như núi Tu-di chúa

Trang nghiêm bằng vật báu.

Từ trong biển rộng lớn

Nhảy vọt lên hư không

Cây báu lùa gió mát

Chim thú nương nhau ở.

Thiên nữ trong sen hồng

Lại cùng nhau vui thích

Vòng hoa quý thù diệu

Ca múa vừa lòng người.

Chư Thiên cùng Thiên nữ

Đều cung kính, cúng dường

Vòng ánh sáng chiếu khắp

Ao trong thật đáng yêu.

Nghe năm âm nhạc hay

Ngộ duyên sinh hư huyễn

Vô lượng chư Thiên chúng

Đều cùng nhau vui đùa.

Với nhân xưa đã tạo

Hưởng ba loại diệu lạc

Tu thí, giới đã lâu

Chí niệm luôn bền vững.

Nhờ đầy đủ hạnh ấy

Được sinh lên cõi trời;

Luôn vâng lời Phật dạy

Hộ niệm các chúng sinh

An trụ tâm tịch tĩnh

Được sinh lên cõi trời;

Đầy đủ hạnh Từ nhẫn

Trừ gốc oán sâu xa

Luôn sống với tâm Từ

Được sinh lên cõi trời;

Người tâm ý tịch tĩnh

Không vướng trong ba cõi

Nhờ khéo điều phục tâm

Được sinh lên cõi trời;

Chỉ có lời chân thật

Không thích nói hư dối

Vứt bỏ lời phi nghĩa

Được sinh lên cõi trời;

Tỏ ngộ già, bệnh, chết

Sợ lưu chuyển luân hồi

Thích niềm vui tịch tĩnh

Được sinh lên cõi trời;

Ở suối rừng hang cốc

Nghĩa địa hay gốc cây

Chuyên tu các thiền định

Được sinh lên cõi trời;

Đầy đủ biện tài giỏi

Biết thời mới thuyết pháp

Luôn xa trí thức ác

Được sinh lên cõi trời;

Không dạo chơi, ngắm cảnh

Ở xóm làng, thành ấp

Chỉ ở nơi vắng lặng

Được sinh lên cõi trời;

Luôn quán xét thân mình

Là gốc của bất tịnh

Tích tắc chẳng dừng lâu

Được sinh lên cõi trời;

Thông đạt tánh các pháp

Pháp trụ và pháp vị

Không vướng trong luân hồi

Được sinh lên cõi trời;

Biết như thật các thọ

Dẫn sinh sự chấp thủ

Không sinh tâm yêu thích

Được sinh lên cõi trời;

Hiểu các pháp như huyễn

Như thành Càn-thát-bà

Khéo điều phục tự tâm

Được sinh lên cõi trời;

Cho đến các uẩn: sắc…

Tất cả đều tánh không

Chí mong cầu Niết-bàn

Được sinh lên cõi trời;

Đối với người nam, nữ

Đều tưởng như cha, mẹ

Xem chúng sinh bình đẳng

Được sinh lên cõi trời;

Bỏ tội ác hai lưỡi

Thích nói lời ái ngữ

Tâm ý luôn ngay thẳng

Được sinh lên cõi trời;

Xả bỏ tâm cao ngạo

Quán thân như ngói, củi

Biết đủ, luôn khiêm nhường

Được sinh lên cõi trời;

Ngày đêm trong mọi lúc

Không sinh tâm lười, mỏi

Siêng tu tập pháp lành

Được sinh lên cõi trời;

Luôn sinh tâm xa lìa

Trạo cử và hôn trầm

Ngủ nghỉ cùng biếng trễ

Được sinh lên cõi trời;

Vì năm căn tán loạn

Luôn luôn nắm bắt cảnh

Dùng trí khéo phòng hộ

Được sinh lên cõi trời;

Khéo tu hạnh bốn Nhiếp

Hiểu rõ pháp Tứ đế

Đủ tri kiến rộng lớn

Được sinh lên cõi trời;

Thấu tỏ chân thật về

Nhân khổ và quả khổ

Cùng sự đoạn các khổ

Được sinh lên cõi trời;

Giả sử gặp hiểm nạn

Không bỏ các pháp lành

Chính vì tâm tịch tĩnh

Được sinh lên cõi trời;

Không thích y phục đẹp

Luôn ăn mặc giản dị

Theo mạng tịnh khất thực

Được sinh lên cõi trời;

Tâm thích tu thiền định

An tọa như cây khô

Khéo tu hạnh giải thoát

Được sinh lên cõi trời;

Những thức ăn có được

Ngon ngọt hay thô dở

Không sinh tâm vui, buồn

Được sinh lên cõi trời;

Ngồi nằm trên mặt đất

Xem gốc cây như lầu

Tâm tư luôn thư thái

Được sinh lên cõi trời;

Các căn thường tịch tĩnh

Không bị cảnh kéo lôi

Bỏ cấu nhiễm tán loạn

Được sinh lên cõi trời;

Mắt nhìn các cảnh sắc

Hiểu tướng chúng đều không

Chánh tri kiến như thế

Được sinh lên cõi trời;

Dù bị chê hay khen

Nghe qua tâm chẳng động

Không tương ưng phiền não

Được sinh lên cõi trời;

Hiểu nghiệp thiện, bất thiện

Nhất định phải chịu quả

Nên tu tập phạm hạnh

Được sinh lên cõi trời;

Hãy lìa lỗi tham, sân

Đã làm, chịu quả xấu

Luôn tránh xa khổ não

Được sinh lên cõi trời;

Nghĩa lợi lớn như thế

Chính là nhân an lạc

Làm tất cả việc lành

Được sinh lên cõi trời.