SỐ 728 — KINH CHƯ PHÁP TẬP YẾU

QUYỂN 3

Phẩm 6: KHÔNG PHÓNG DẬT (Phần 2)

Nên thực hành việc thiện

Xem điều ác như độc

Vì vậy nói phóng dật

Là đường ác thứ nhất.

Chúng sinh sống phóng dật

Bị lời hay lừa dối

Tâm thường bị say mê

Chỉ riêng mình chịu khổ.

Không sợ các khổ não

Không mong vui cõi trời

Do không trí quán xét

Chẳng khác loài bàng sinh.

Tâm không xả bỏ được

Ăn uống và dâm dục

Những hữu tình như thế

Giống như loài súc vật.

Kẻ ham thích vui chơi

Nằm trong miệng Diêm-ma

Thần chết đã có mặt

Khổ này khó chịu được.

Tâm chúng sinh phóng dật

Niềm vui thật mong manh

Do sống trong phóng dật

Bị thần chết nghiền nát.

Chỉ có một pháp lành

Để mạng sống an ổn

Được sinh lên cõi trời

Đó là không phóng dật.

Phóng dật, không phóng dật

Sinh tội lỗi, công đức

Thiện ác đều do tâm

Cởi, trói cũng như thế.

Chúng sinh không hiểu rõ

Khoái lạc như oán giặc

Tâm ý chúng ngu si

Xa lìa trí của Phật.

Phóng dật như cây độc

Mọc ra thành ba nhánh

Chính là già, bệnh, chết

Thường dựa đó mà sống.

Tu đầy đủ chánh hạnh

Không bị phóng dật hại

Người trí trong luân hồi

Luôn không thích phóng dật.

Người không thích phóng dật

Sẽ lìa các tội lỗi

Thoát khỏi mọi lo sợ

Được khoái lạc tối thượng.

Kẻ sống trong phóng dật

Ta rất kinh sợ chúng

Người thoát đã được giải

Không cần đọa dục lạc.

Do ham sống phóng dật

Đọa trong ngục hoa sen

Kẻ dâm dục buông thả

Thường sống trong ngục đó.

Người sống trong phóng dật

Sinh bốn thứ đảo điên

Tổn hoại các hạnh lành

Như oán tặc thế gian.

Có vô lượng nghi hoặc

Lo sợ luôn bức rứt

Trôi lăn trong sinh tử

Đều do sống phóng dật.

Chỉ một pháp phóng dật

Thường ham mọi dục lạc

Tức xa lìa tất cả

Pháp vô lậu thanh tịnh.

Chư Thiên vì phóng dật

Trôi lăn mãi không cùng

Ngu si không nhàm lìa

Làm sao được tịch tĩnh?

Bỏ suy nghĩ nhiễm ô

Tâm sẽ được tịch tĩnh

Tạo lợi ích mình, người

Không còn các bức não.

Chư Thiên tham dục lạc

Mất luôn pháp đã được

Lạc do hữu vi sinh

Vô thường không tồn tại.

Sắc tướng hữu vi này

Nhất định sẽ hư hoại

Khi dục lạc hoại diệt

Sinh ra các khổ não.

Người sống trong cảnh dục

Phóng dật tâm cuồng loạn

Nhất định trái Thánh đạo

Sau chịu khổ bức bách.

Tự do mà tham ái

Trong cảnh giới năm dục

Dục vọng gạt chư Thiên

Phóng dật sinh từ đó.

Người sống trong phóng dật

Là nguồn gốc khổ đau

Tham cầu mọi tài vật

Làm nhiều điều bất thiện.

Người sống trong đời này

Đầy đủ những an lạc

Hãy sống bằng trí tuệ

Như cá theo dòng nước.

Chư Thiên vì phóng dật

Bị nữ sắc chế ngự

Chắc chắn bị thiêu đốt

Thường chịu mọi khổ đau.

Vì vậy các vị trời

Nhất tâm xa lìa chúng

Phải dừng ngay tâm ý

Không bị dục trói buộc.

Ngu si mê tội phước

Chẳng biết pháp phi pháp

Người này không có được

Một phần nhỏ Niết-bàn.

Người luôn thích tu tập

Các luật nghi lớn nhỏ

Và pháp yếu sâu xa

Sẽ đạt được an ổn.

Thích nêu bày chánh pháp

Rửa sạch mọi nhơ uế

Không sống hạnh phóng dật

Sẽ đạt được diệu lạc.

Xưa thích sống phóng dật

Luôn si mê ngu độn

Dù trời hay loài người

Đều không nên gần gũi.

Tạo tội lỗi phóng dật

Chưa bao giờ gián đoạn

Người ấy khi lâm chung

Sẽ hướng đến đường ác.

Nói pháp phóng dật này

Không hợp với chánh lý

Chư Thiên thường say mê

Sẽ đọa trong địa ngục.

Chư Thiên bị mê dục

Chẳng đáng thích lại thích

Ngu si không hiểu biết

Nào được chút vui gì!

Chư Thiên thường tham đắm

Say mê trong năm dục

Như kẻ mù bẩm sinh

Không thấy được chánh đạo.

Do tâm tư tán loạn

Không hiểu biết chân thật

Phóng dật thường thiêu đốt

Vì thế nên xa lìa.

Tâm chứng các pháp lành

Bị phóng dật hủy hoại

Bát chánh đạo sáng rực

Rốt cuộc không thấy được.

Phóng dật này là độc

Phá hoại mười pháp lành

Kẻ sống trong phóng dật

Mất bốn thứ thiền định.

Chư Phật lìa năm dục

Khen ngợi không phóng dật

Thân bị già chết hại

Hãy xa lìa phóng dật.

Phóng dật chỉ có khổ

Bỏ chúng được giải thoát

Bị phóng dật lôi kéo

Vô trí không thể đoạn.

Không phóng dật hơn hết

Chư Thiên thích gần gũi

Người thích sống phóng dật

Nhất định bị hoại diệt.

Tất cả các chúng sinh

Luân hồi không giải thoát

Bị bẫy lưới phóng dật

Trói buộc không thể ra.

Tạo ác không phước đức

Làm lành chẳng chịu tội

Những hữu tình phóng dật

Sinh hiểu biết đảo điên.

Thế nào là tội phước

Không như thế tục nói

Người trí khéo hiểu rõ

Không ca tụng phóng dật.

Chư Thiên sống phóng dật

Giảm mất các nghiệp lành

Nên biết nhân ác này

Phải lãnh chịu quả khổ.

Ý tham đắm dục lạc

Tạm thời được chút vui

Nhưng bị chúng phá hoại

Chết phải chịu khổ lớn.

Cảnh giới luôn biểu hiện

Ngu si không nhàm chán

Si mê ham nữ sắc

Sẽ phải bị đọa lạc.

Do tham sinh phóng dật

Gần gũi những người nữ

Đến lúc sắp lâm chung

Sẽ nhìn thấy tất cả.

Chư Thiên khi thoái đọa

Độc hành không bạn bè

Chỉ có nghiệp thiện, ác

Theo đuổi đến đời sau.

Xa lìa mọi việc ác

Tu tập các hạnh lành

Bỏ hết những tội lỗi

Thường thích không phóng dật.

Phóng dật, gốc luân hồi

Lìa chúng được tịch tĩnh

Hai pháp này sai khác

Nói tự tướng của chúng.

Người trí hãy tư duy

Thích tu các hạnh lành

Người trí tùy pháp hành

Không còn chút phiền não.

Chúng sinh chịu luân hồi

Đều theo nghiệp của mình

Vì sao người thế gian

Để phóng dật hủy hoại.

Phóng dật trói chặt nhất

Phá tan các pháp lành

Chúng là nhân đọa lạc

Tạo gốc khổ địa ngục.

Chỉ một pháp phóng dật

Là nhân của các khổ

Người thích làm lợi ích

Hãy lìa tội lỗi ấy.

Người xa lìa phóng dật

Đạt đến chỗ bất tử

Vì không sống phóng dật

Nên gần đạo Bồ-đề.

Không thích sống phóng dật

Trụ Niết-bàn tối thượng

Thế nên nói phóng dật

Chính là nhân đọa lạc.

Người nào sống phóng dật

Ác này không gì hơn

Bị thế gian khinh ghét

Chết đọa trong ngạ quỷ.

Người thích sống phóng dật

Sinh ra mọi đảo điên

Do nghiệp quả như vậy

Trôi lăn trong sinh tử.

Lửa địa ngục hừng hực

Luôn đốt kẻ phóng dật

Ai thích được giải thoát

Hãy lìa bỏ phóng dật.

Người lìa xa phóng dật

Phát sinh trí sáng suốt

Vĩnh viễn trừ các hoặc

Thường hưởng được diệu lạc.

Chúng sinh tâm tán loạn

Bị nghiệp lực ràng buộc

Trôi lăn trong ba cõi

Hãy thích không phóng dật.

Với khổ cho là vui

Vui hết sinh ra khổ

Chồng chết trở thành vợ

Hãy thích không phóng dật.

Vợ chết lại làm mẹ

Mẹ chết trở thành vợ

Trôi lăn mãi trong đó

Hãy thích không phóng dật.

Phóng dật sinh ra tham

Tham lại sinh sân giận

Là nguồn gốc tội lỗi

Chìm đắm trong đường ác.

Phóng dật, không phóng dật

Người trí không tham đắm

Đây là an ổn nhất

Lên lầu gác trí tuệ.

Người rời bỏ phóng dật

Sống ở nơi an lạc

Là trượng phu trí lớn

Mau đạt quả chân thường.

Bảo tội ác phóng dật

Luôn trái với Thánh đạo

Chặt đứt cầu giáo pháp

Hoại hạt giống tâm thiện.

Phá hoại pháp giải thoát

Phát sinh các vọng niệm

Đọa trong đường hiểm ác

Đều do pháp phóng dật.

Không lợi ích cho mình

Bị người khác vứt bỏ

Không nó, không hành động

Chẳng khác gì thây chết.

Tuy hình dáng như trời

Ngu si tựa súc vật

Thường sống trong phóng dật

Ca múa cùng vui chơi.

Người thích sống phóng dật

Hướng đến biển ba cõi

Chết rồi sinh trở lại

Sẽ bị chúng phá hoại.

Do đó tạo các tội

Bị nghiệp chướng ràng buộc

Phóng dật là giặc oán

Trái ngược với pháp thiện.

Nghiệp ấy không ở trong

Cũng chẳng trụ bên ngoài

Nên biết người phóng dật

Đều do tâm hủy hoại.

Tâm không biết nhàm lìa

Những cảnh giới tốt đẹp

Thích ca múa vui chơi

Không biết nơi đọa lạc.

Kẻ ngu si phóng dật

Lấy khổ để làm vui

Chư Thiên như người mù

Không biết đạo, phi đạo.

Do hành động phóng dật

Từ thiền định đọa lạc

Trôi lăn ở cảnh dục

Giong ruổi trong năm đường.

Người trụ cõi Vô sắc

Đạt bốn thứ không định

Do hành động phóng dật

Lưu chuyển trong thế gian.

Xoay vần khắp ba cõi

Ngu si không giác tri

Phóng dật là gông cùm

Dây ân ái trói buộc.

Đọa vào các đường ác

Chịu đói khác lo sợ

Người sống trong phóng dật

Không sinh tâm hối hận.

Tâm sinh các khổ não

Vì ân ái chia lìa

Nên Như Lai thường trách

Hãy rời bỏ phóng dật.

Do mầm mống phóng dật

Nuôi lớn già, bệnh, chết

Ba thứ khổ não này

Giết hại mọi chúng sinh.

Lại cũng như mặt đất

Sinh ra các cỏ cây

Kẻ ngu si phóng dật

Tăng trưởng các lậu, hoặc.

Phóng dật như mầm độc

Sinh ra tâm biếng trễ

Uống rượu, mê nữ sắc

Và cảnh giới vui chơi.

Phóng dật khổ não nhất

Không phóng dật rất vui

Phóng dật, không phóng dật

Nhờ đây phân biệt rõ.

Giả sử trăm ngàn vô số kiếp

Đã đọa cõi ác chịu khổ đau

Vì vậy nay không phóng dật nữa

Giống như chư Phật vượt bờ kia.

Phẩm 7: CHÊ TRÁCH NĂM DỤC (Phần 1)

Dục: Lừa dối số một

Đừng sinh tâm tham dục

Chúng là nhân địa ngục

Dây luân hồi hiểm ác.

Người tham đắm năm dục

Sẽ chịu vô lượng khổ

Thường bị rắn dục hại

Nào có vui sướng gì!

Thà cầm dao kiếm bén

Tự cắt đứt lưỡi mình

Đừng bao giờ nó năng

Bàn luận việc dục lạc.

Tham dục gạt chúng sinh

Sân hận thường thiêu đốt

Bị ngu si chế phục

Thường khen ngợi dục lạc.

Tạo tác nhiều việc ác

Được chút vị ngọt dục

Do tham si phóng túng

Không biết khổ là khổ.

Năm dục không hình sắc

Hoan lạc chẳng thường còn

Nó là nhân cực ác

Không tồn tại phút giây.

Chúng sinh do tham dục

Thường đọa trong đường ác

Ai bỏ được tội ấy

Không lo sợ địa ngục.

Trong ngục phát lửa dữ

Lửa tham dục cũng thế

Vì vậy nên nhất tâm

Thường sinh lòng lo sợ.

Luôn ham thích giải thoát

Rời bỏ năm dục kia

Phá trừ pháp bất thiện

Như mặt trời trừ tối.

Kẻ phàm phu ngu si

Các căn tham cảnh dục

Do tâm sinh ham thích

Nên đọa trong đường ác.

Vì cảnh giới năm trần

Năm căn sinh tham ái

Bỗng chốc nổi lửa tham

Không biết chán dục lạc.

Lại nữa các hữu tình

Phát sinh lửa tham dục

Hòa hợp thì hừng hực

Ly tán sẽ không còn.

Ai lìa cảnh giới dục

Lửa tham không thể sinh

Lửa này rất hiểm ác

Hãy sinh tâm xa lìa.

Như khúc cây vô tri

Trôi theo dòng sông ái

Ái ấy như váng sữa

Tưới vào thêm rực cháy.

Lửa tham rất mãnh liệt

Đốt sạch cả thân mình

Xả bỏ mọi danh sắc

Ngọn lửa kia không còn.

Lại như lửa thế gian

Thấy vậy nên lo sợ

Lửa tham dục cháy rực

Sao không sinh sợ lo.

Do năm căn hoạt động

Vây quanh theo năm cảnh

Sức ân ái như gió

Cuốn phăng kẻ tham nhiều.

Cảnh giới như rừng rậm

Rất nguy hiểm khó ra

Bị lửa tham thiêu đốt

Như lửa đốt cây khô.

Lửa tham dục hừng hực

Tăng trưởng theo ngoại cảnh

Kẻ tham không hiểu biết

Lấy khổ để làm vui.

Lửa thế gian càng sáng

Lửa dục làm tối tăm

Cảnh giới này như dục

Người trí nên lánh xa.

Người xem cảnh giới này

Dường như là thuốc độc

Vừa được chút sướng vui

Sau lại chịu khổ cực.

Không đời này, đời khác

Cũng chẳng trước, giữa, sau

Trong cảnh giới dục này

Nào có gì hoan lạc?

Những kẻ ngu si ấy

Phần nhiều thích vui chơi

Không nhàm chán cảnh giới

Như lửa đốt cỏ cây.

Vì không chán cảnh giới

Nên bị chúng lừa dối

Thường ở trong sinh tử

Không biết tội lỗi kia.

Hành dục như chim muông

Thật là kẻ ngu độn

Chúng trời, người như vậy

Chẳng khác loài cầm thú.

Giống như lúc kiếp tận

Mặt trời đốt biển khô

Trăm ngàn vô số kiếp

Nhìn sắc không nhàm chán.

Biển lớn còn khô cạn

Trời đổ mưa tràn đầy

Mắt nhìn các sắc tướng

Chưa bao giờ chán bỏ.

Không ghét bỏ dục vọng

Sao phân biệt được vui?

Người biết đủ, không tham

Xa lìa mọi ưu não.

Như núi Ma-la-da

Có mọc cây chiên-đàn

Kẻ ngu chặt làm củi

Và đồ dùng làm ruộng.

Dục: lừa dối bậc nhất

Hư vọng không bền chắc

Như thành Càn-thát-bà

Lại cũng như cảnh mộng.

Như huyễn, như bọt nước

Như quả Kim-bá-ca

Tạm có chút vị ngon

Tham dục cũng như vậy.

Kẻ trí thấy chân thật

Lìa ái không khổ não

Chỉ bày quả báo ác

Cho kẻ ngu si kia.

Dục như độc thế gian

Tạo tác tất cả tội

Suy nghĩ theo sở đắc

Sau bị chúng phá hoại.

Tâm tham dục không chán

Sau chính dục là thù

Chư Thiên khi lâm chung

Đọa ngay vào địa ngục.

Dục là độc thế gian

Lại cũng như ánh chớp

Kẻ ngu tham nữ sắc

Như cá lượn theo sóng.

Càng suy xét thêm nhiều

Trước sau đều không tốt

Tham dục như lửa dữ

Người trí nên xa lìa.

Nếu gần gũi thân cận

Càng tăng trưởng dục vọng

Lửa dục thiêu đốt mạnh

Tiếp xúc chịu khổ đau.

Thấu rõ lửa dục này

Người trí thường rời bỏ

Nếu xa lìa tham dục

Nhất định được an ổn.

Vô số trăm ngàn ức

Na-do-tha Thiên chúng

Do tham ái năm dục

Bị lửa địa ngục đốt.

Dục như lửa, thuốc độc

Hãy bỏ để tìm vui

Nó là thân địa ngục

Vì vậy nên rời xa.

Tự tại trước tham dục

Như chẳng thấy chẳng nghe

Do không tham dục vọng

Nên không khổ bức não.

Không nên tham dục lạc

Cũng chẳng nên để ý

Chúng trời, người tham dục

Bị lửa dục gây hại.

Từ vô thỉ luân hồi

Sinh ra từ tâm dục

Ai giải thoát ân ái

Sẽ không có dục vọng.

Quả khổ ô trược đó

Từ ái dục sinh ra

Ai ra khỏi dục vọng

Sẽ được vui thượng diệu.

Người trí ở trong dục

Nhưng không ái trước dục

Vì lìa sự ngu si

Đạt được nơi chân thường.

Tạm thời được vui sướng

Sau phải chịu khổ đau

Nếu nhiễm đắm dục vọng

Sẽ đọa trong địa ngục.

Ái lạc trong dục vọng

Bất chợt lạc chẳng còn

Lìa cấu nhiễm, tịch tĩnh

Đạt đến nơi bất diệt.

Người trí trong mọi lúc

Bỏ dục, trang nghiêm thân

Cớ sao kẻ ngu muội

Tham đắm trong dục vọng.

Tham dục như mầm độc

Tiếp xúc phát lửa dữ

Ái lạc trong dục vọng

Sẽ bị độc gây hại.

Như thêm củi vào lửa

Ngọn lửa ấy không tắt

Người ham thích dục lạc

Càng thêm nhiều nhiệt não.

Như phù du thấy đèn

Không biết bị thiêu thân

Chúng sinh ngu si ấy

Tham dục cũng như vậy.

Người tham đắm dục vọng

Thường bị chúng thiêu đốt

Rốt cuộc chẳng hiểu biết

Có khác gì phù du.

Vì vậy chư Thiên kia

Bỏ dục cầu trí Phật

Phóng dật tự tổn hại

Chớ để uổng một đời.

Thường tham đắm năm dục

Giảm mất các nghiệp lành

Bị ngu si lừa dối

Sau sẽ đọa địa ngục.

Như cây độc nở hoa

Bầy ong tranh nhau hút

Kẻ ngu tham dục lạc

Thọ hưởng cho là vui.

Bầy ong vì hút độc

Mạng sống nào còn gì

Độc dục hại chúng sinh

Khó có thể sống mãi.

Lại nữa, lửa địa ngục

Vì dục nên thiêu đốt

Lửa ấy cháy mọi nơi

Đốt chư Thiên, các loài.

Ngạ quỷ khổ đói khát

Lại bị lửa đốt thiêu

Loài súc sinh cũng thế

Thích tìm sự tổn hại.

Tất cả trong thế gian

Đều nương dục mà sống

Lửa này lan khắp nơi

Đốt những kẻ mê dục.

Đối với những cảnh giới

Tâm đam mê xem thường

Kẻ ngu mà hiểu rõ

Thoát khỏi khổ nguy này.

Tâm tham đắm năm dục

Không biết hiểm nạn ấy

Ở trong dòng thác dục

Sẽ sinh ra khổ não.

Chư Thiên tánh khiếp nhược

Tham dục sinh cuồng loạn

Do đó tâm thay đổi

Chẳng biết sợ hãi lớn.

Chư Thiên ham năm dục

Thường sinh tâm bám chặt

Không trí, chẳng xả bỏ

Sau phải buồn, hối hận.

Tâm luôn bị ngu si

Không hiểu rõ ngoại cảnh

Tham dục thật đáng lo

Vừa được chút vui thích.

Trong trăm ngàn vạn ức

Vô lượng vô số kiếp

Đều do dục phá hoại

Vì không phòng hộ tâm.

Bị cảnh dục trói buộc

Sẽ chịu quả địa ngục

Với tâm khéo tu tập

Xa lìa hết tất cả.

Do trước sinh tham nhiễm

Sau sinh khởi sân giận

Bị ngu si mê hoặc

Chẳng khác gì súc sinh.

Kẻ ngu chìm trong dục

Vì dục nên say mê

Giống như phù du kia

Cuối cùng bị lửa đốt.

Sắc thân của chư Thiên

Bị tham dục phá hoại

Bị tham dục chế phục

Nhất định sẽ đọa lạc.

Dục vọng dối chúng sinh

Nên phát sinh ngu muội

Vì dây ái lôi kéo

Phải đọa vào đường ác.

Ai sợ hiểm ác ấy

Tự làm việc thiện lợi

Với tâm ý tịch tĩnh

Không sống trong nhiệt não.

Ai ham thích cảnh giới

Nghi hoặc ngày thêm nhiều

Dần tạo các tội lỗi

Như gió thổi lửa cháy.

Lửa dục luôn thiêu đốt

Niềm vui mau tàn rụi

Hãy suy xét chân thật

Không tham trước cảnh giới.

Người say sưa cảnh dục

Tâm tư sinh mê loạn

Cảnh giới luôn hiển hiện

Là việc làm kẻ ngu.

Không trí, tham cảnh giới

Không sinh tâm chán bỏ

Như củi ném vào lửa

Nhờ gió cháy hừng hực.

Chư Thiên vì đam mê

Đắm trước các dục lạc

Kẻ ngu không chán bỏ

Do đó bị đắm chìm.

Người sinh tâm ràng buộc

Với bao cảnh dục lạc

Bị khổ não biệt ly

Thiêu đốt hoài không ngớt.

Dục lạc ở cõi trời

Sẽ bị ái biệt ly

Khổ ấy hơn cõi người

Chẳng bằng một phần nhỏ.

Chư Thiên hưởng dục lạc

Như cá ở trong nước

Ai tâm cảnh đều quên

Tham dục sẽ không khởi.

Người ham thích gần gũi

Với bao cảnh dục lạc

Không phòng giữ tâm mình

Khổ đau mãi không dứt.

Vì tham đắm năm dục

Không sợ quả khổ kia

Kẻ ngu si không trí

Sau chịu hiểm nạn lớn.

Dục còn hơn tai họa

Vừa được chút sướng vui

Chúng là hạnh bất tịnh

Dẫn dắt vào đường ác.

Người không có mắt trí

Luôn tham nghĩ dục vọng

Cũng như kẻ mù mắt

Rớt hố không cứu được.

Chúng sinh ham dục lạc

Vui ít nhưng sợ nhiều

Giống như tìm thành huyễn

Có bóng như không thật.

Phóng dật sinh hoan lạc

Lần lượt càng ham thích

Chư Thiên bị mê hoặc

Không phát sinh giác ngộ.

Từ cảnh giới sinh tham

Dục vọng theo đó chuyển

Không biết báo khổ lớn

Nhất định phải tự chịu.

Người tham đắm vui chơi

Trong cảnh giới năm dục

Sẽ đọa vào đường ác

Ngu si, sau hối hận.

Ai bỏ cảnh giới si

Không bị lửa dục đốt

Siêng năng tu chánh hạnh

Sẽ được vui tối thượng.

Đem cảnh dục thế gian

So diệu lạc thanh tịnh

Ở trong mười sáu phần

Không sao sánh được một.

Người sinh tâm tham dục

Dục thật chẳng phải vui

Mau bị đọa địa ngục

Phải dự phần khổ đau.

Giả sử trăm ngàn kiếp

Tham dục không biết chán

Thường tìm cảnh giới dục

Nào có vui sướng gì!

Ai sinh tâm tham dục

Tăng trưởng từng sát-na

Chư Thiên và người đời

Do đó mà đọa lạc.

Thường đam mê dục vọng

Là hiểm ác cùng cực

Không sinh tâm xa lìa

Sẽ bị chúng hoại diệt.

Dù mắt lớn như biển

Nhìn sắc không thỏa mãn

Lưỡi nếm vị thơm ngon

Không hề biết nhàm chán.

Mũi ngửi các mùi thơm

Thường không chịu xả bỏ

Do xúc sinh hoan lạc

Tâm ý không cùng tận.

Tai ham thích lắng nghe

Tiếng hay ho vi diệu

Ý tham các pháp trần

Chưa bao giờ rời bỏ.

Sáu căn ấy loạn động

Chẳng khác gì ngựa chứng

Tham cảnh dục không chán

Thường như bị đói khát.

Chư Thiên tham cảnh dục

Như thêm củi vào lửa

Tánh lửa vốn hừng hực

Không biết chán cũng vậy.

Lửa sáu căn bừng cháy

Đốt thiêu từ vô thỉ

Kẻ ngu không hiểu biết

Đam mê như chết giấc.

Nên biết dục lạc ấy

Chính là nhân địa ngục

Thấy dục khởi tâm tham

Như lưỡi rắn chụp mồi.

Lại như kẻ mù lòa

Không mắt, quên dục vọng

Ai sinh tâm tìm cầu

Sẽ đọa vào địa ngục.

Chẳng phải do không mắt

Hay lìa cảnh giới dục

Đủ mắt, tu chánh hạnh

Sẽ vượt khỏi đường ác.

Thích làm điều phi pháp

Tạo các nghiệp bất thiện

Tâm không chán dục vọng

Người ấy đọa nẻo ác.

Ai tham đắm dục vọng

Các khổ từ đó sinh

Vừa bỏ lại tìm cầu

Kẻ vô thức, không trí.

Dục trước như bạn thân

Sau sẽ thành giặc oán

Như quả Kim-bá-ca

Ăn vào sẽ bị hại.

Vô lượng các chúng sinh

Tham dục nên đọa lạc

Như nước chảy không dừng

Dục lạc cũng chẳng khác.

Thọ hưởng những dục lạc

Vườn rừng cảnh giới đẹp

Ai không tham trước chúng

Thường sống nơi an ổn.

Người đam mê vị dục

Phóng dật tâm cuồng loạn

Vui hết khổ xuất hiện

Sau này phải hối hận.

Nhờ nghiệp thiện đã làm

Được thân hình tốt đẹp

Vì vậy chư Thiên kia

Đều sinh tâm tham ái.

Cảnh dục là vô thường

Nhất định phải tan rã

Người đầy đủ trí tuệ

Không loạn tâm với dục.

Thân này nào đáng ưa

Kẻ vô trí ham thích

Thường tạo nhân bất thiện

Phải chịu khổ vị lai.

Phàm phu ngu si ấy

Luôn tham đắm vị dục

Trước tuy có chút vui

Sau chỉ thêm tổn hại.

Âm thanh, sắc đẹp nọ

Thể tánh sinh lậu, hoặc

Kẻ ngu bị lôi kéo

Sẽ hướng đến đường ác.

Người sinh tâm khát ái

Với bao nhiêu vị dục

Họ đau khổ, chẳng vui

Người trí nên rời bỏ.

Như hư không đổ mưa

Làm sông suối càng đầy

Chư Thiên chìm trong dục

Tham dục càng bừng cháy.

Như cá ở trong nước

Còn sinh tâm khát ái

Chư Thiên ham dục lạc

Không nhàm chán cũng thế.

Như cảnh giới hư không

Chẳng biết được biên vực

Người sinh tâm tham dục

Cảnh giới nào cùng tận.

Như biển nổi sóng lớn

Nước biển luôn tràn đầy

Kẻ ngu si tham dục

Tâm thường không biết đủ.

Lại luôn luôn suy xét

Những cảnh dục chưa được

Đã được thì giữ chặt

Như thèm ăn nhỏ dãi.

Dục hay sinh nhiệt não

Là tội ác cùng cực

Vừa diệt lại sinh ra

Không phải cảnh tịch tĩnh.

Dục vọng gây tổn hại

Bỏ dục là trượng phu

Thân suy yếu, nguy ách

Tham dục bỏ ta đi.

Không nhàm chán cảnh giới

Không biết đủ dục lạc

Người trí khéo suy xét

Nên sinh tâm xa lìa.

Cảnh giới là nhân khổ

Tịch tĩnh là gốc vui

Lìa cảnh giới rắn độc

Hãy gần nơi tịch tĩnh.

Dục hay sinh lo sợ

Thân hoại và bệnh nặng

Do nhân duyên tham dục

Lưu chuyển trong luân hồi.

Vô lượng trăm ngàn đời

Hội hợp lại ly tán

Chỉ chư Phật Thế Tôn

Hiểu biết rất chân thật.

Thế gian, xuất thế gian

Tất cả những dục lạc

Vì tham đắm dục vọng

Nên đều bị tan hoại.

Kẻ ngu tâm tham dục

Luyến tiếc không thể bỏ

Bị si mê che mù

Làm sao phát tuệ sáng.

Lời ác nghe thêm ghét

Người này thật đáng sợ

Dục cảnh như cừu thù

Vì sao không xa lánh?

Kẻ ngu tham vướng dục

Bị lửa dục thiêu đốt

Không sinh tâm lo sợ

Sau chịu quả báo khổ.

Ví như đống lửa lớn

Ai thấy cũng kinh sợ

Cảnh dục luôn bừng cháy

Sao lại thích gần gũi.

Thân do gân liên kết

Hãy sinh tâm nhàm lìa

Bị dục vọng mê mờ

Như bị dây trói buộc.

Như quả Kim-bá-ca

Sắc đỏ vị thơm ngon

Ăn vào bị tổn hại

Tham dục cũng như thế.

Như phù du vào đèn

Ắt bị lửa thiêu đốt

Những chúng sinh tham dục

Do đó bị hư hoại.

Kẻ phàm phu vô trí

Khen ngợi dục vọng ấy

Dục như lửa cháy rực

Chạm vào bị thiêu đốt.

Như con nai khát nước

Chạy theo bóng dợn nắng

Do tâm tham dục ấy

Vọng tìm cầu hoan lạc.

Chư Thiên ham dục lạc

Chẳng bao giờ biết đủ

Lậu hoặc sinh từ đó

Làm sao được tịch tĩnh?

Hiện tại tuy được vui

Về sau sẽ bị khổ

Chư Thiên bị dục kéo

Tâm họ luôn tán loạn.

Tâm đắm nhiễm say mê

Với bao nhiêu cảnh giới

Mạng hết nghiệp theo sau

Chắc chắn không nghi ngờ.

Chúng sinh lúc sắp chết

Ai cũng sinh kinh sợ

Do tham cảnh giới dục

Chết không chỗ dựa nương.

Khổ não ái, biệt ly

Đều phát sinh từ dục

Chư Thiên nên hiểu rõ

Đừng sinh tâm tham vướng.

Dục vọng trái nghĩa lợi

Sinh vô thường, sợ hãi

Kẻ phàm phu ngu muội

Ham thích gần gũi chúng.

Vì si mê quá nhiều

Bị lửa tham thiêu đốt

Không chánh niệm, tư duy

Không lo sợ dục lạc.

Ai thích cảnh giới dục

Nhất định chịu khổ đau

Trôi lăn trong ba cõi

Làm sao được giải thoát.

Chúng sinh bị vô minh

Thường chịu nhiều khổ não

Vì thế nói tham dục

Như ánh chớp chẳng lâu.

Nên biết tham dục ấy

Tựa cảnh mộng hư giả

Hiểu khổ, không, vô thường

Và vô ngã chân thật.

Vì vậy chư Phật dạy

Tự tánh năm uẩn không

Ai thấu rõ như Phật(Ai liễu tri như thật)

Sẽ không tham đắm dục.

Vì thương xót hữu tình

Cắt đứt dây phiền não

Để đến bờ giải thoát

Được Niết-bàn tịch tĩnh.

Người ham thích năm dục

Chìm đắm trong ba cõi

Thường mê hoặc tâm mình

Làm sao được tịch tĩnh?

Người tham trước dục lạc

Sẽ quên mất chánh pháp

Tìm cầu cảnh giới ấy

Mau hướng đến địa ngục.

Dục vọng chỉ gây hại

Giống như dao kiếm bén

Ai không sinh nhàm chán

Sau sẽ chịu khổ đau.

Nếu tạo tác thế nào

Tăng trưởng cũng như vậy

Không nhàm chán tham dục

Thường sinh các nhiệt não.

Tìm khoái lạc cõi trời

Sẽ bị dục thiêu đốt

Không tạo nhân đau khổ

Luôn đạt được an vui.

Kẻ ngu dối cảnh dục

Bám chặt không chịu bỏ

Dục y như ánh chớp

Vừa có lại đổi thay.

Người tham đắm năm dục

Liên tục không gián đoạn

Sẽ bị lửa dục vọng

Thiêu đốt không ngừng nghỉ.

Chư Thiên ham cảnh dục

Ngu si lại thêm nhiều

Không thể nào đạt được

Định ly hỷ diệu lạc.

Lìa giải thoát, không lạc

Cũng chẳng có Niết-bàn

Trái nghịch với cảnh dục

Vì thế nên xả bỏ.

Ở trong cảnh giới dục

Các căn không nhàm chán

Chính vì không nhàm chán

Làm sao được giải thoát.

Sống trong biển luân hồi

Hay sinh ra sợ hãi

Hãy bỏ pháp bất thiện

Và hiểm nạn tham dục.

Cảnh dục không dừng nghỉ

Như mặt trời mọc lặn

Hãy thích ở núi rừng

Tu thiền, mong giải thoát.

Dục trái pháp giải thoát

Kẻ ngu cho quý báu

Chỉ bảy món Thánh tài

Rốt ráo được an lạc.

Dục chẳng nơi quay về

Là đồng trống luân hồi

Ai ham thích gần gũi

Sẽ không được giải thoát.

Chẳng lo sợ tội lỗi

Thật là kẻ ngu si

Phi thánh tài gọi tài

Chỉ khổ đau chẳng vui.

Người xa lìa tham dục

Không sinh tâm tham ái

Là người khéo ở yên

Không bị lửa dục hại.

Kẻ tham dục chẳng dừng

Tâm tư không an tịnh

Tương ứng với tham ái

Như ngọn lửa bốc cao.

Chư Thiên, A-tu-la

Nhân cùng với Phi nhân

Không nhàm chán dục vọng

Đều bị chúng phá hoại.

Người đối với cảnh dục

Mê hoặc tâm cuồng loạn

Là tự lừa dối mình

Do đó phải tan hoại.

Những chúng sinh ngu si

Không biết tướng tội phước

Thường sinh tâm tham ái

Bao nhiêu cảnh giới dục.

Chư Thiên bị dục kéo

Tâm tư bị si loạn

Ai thích công đức phật

Nên lìa cảnh giới ấy.

Năm dục hiện tại này

Hay sinh các tội lỗi

Không tham đắm dục lạc

Gọi là người có trí.

KINH CHƯ PHÁP TẬP YẾU

QUYỂN 4

Phẩm 7: CHÊ TRÁCH NĂM DỤC (Phần 2)

Cảnh dục như giấc mộng

Cũng như thành Tầm hương

Hừng hực như thiêu đốt

Chư Thiên đọa vì dục.

Ai tham ái dục vọng

Sau ắt bị tổn hại

Trái nghịch, không chánh tư

Chư Thiên đọa vì dục.

Ái cùng cực đáng chán

Trôi chảy như nguồn nước

Ví như hầm sâu hiểm

Chư Thiên đọa vì dục.

Dục tánh vốn dao động

Như trăng nước, gió lùa

Như lưỡi rắn không ngừng

Chư Thiên đọa vì dục.

Dục nhanh như điện chớp

Cũng như là ánh nắng

Tựa bọt nước chẳng bền

Chư Thiên đọa vì dục.

Dục như dòng nước xiết

Như tai voi luôn vẫy

Như cây chuối không lõi

Chư Thiên bị đọa lạc.

Dục như là ảo thuật

Tựa quả Kim-bá-ca

Như cá nuốt móc câu

Chư Thiên bị đọa lạc.

Hãy dùng trí chân thật

Đoạn trừ cảnh dục vọng

Thoát khỏi quả chẳng lành

Và những việc vô ích.

Do suy nghĩ vọng tưởng

Ham thích những dục lạc

Bị lưới dục trói buộc

Mạng sống sao lâu bền?

Chúng sinh tâm khinh động

Bị dục vọng lôi kéo

Ngu si không hiểu biết

Tự lừa dối chính mình.

Ai bị cảnh dục động

Chính là gốc khổ đau

Như thành Càn-thát-bà

Nên biết chẳng còn lâu.

Nếu tham trước dục vọng

Sân giận sẽ phát sinh

Cứ thế các chúng sinh

Mau đi vào đường ác.

Vì vậy bậc Chánh sĩ

Bỏ dục, trừ sân giận

Lìa tội lỗi si mê

Hiển bày trí tuệ sáng.

Người nhàm chán cảnh dục

Biết chúng như cừu thù

Dùng trí làm bạn tốt

Sớm đạt quả chân thường.

Không tham đắm dục vọng

Xa lìa mọi nhiễm ô

Là người đầy đủ trí

Được chư Thiên kính trọng.

Khéo vượt bùn lầy dục

Vui với những chúng sinh

Tâm không buộc tịch tĩnh

Hàng phục mọi ma quân.

Phẩm 8: LÌA ÁI

Lửa ái sinh do tâm

Kẻ mê cho là mát

Lan khắp cả ba cõi

Còn hơn lửa địa ngục.

Lại nữa ở địa ngục

Luôn sống trong kiếp lửa

Lửa dữ cháy hừng hực

Đều sinh khởi từ ái.

Chúng sinh khổ địa ngục

Nghiệp hết sẽ ra khỏi

Hữu tình trong ba cõi

Lửa ái không dừng đốt.

Do bị ái trói buộc

Luân hồi mãi không cùng

Huống chi khổ địa ngục

Lại sinh từ lửa ái.

Lửa nghiệp ở địa ngục

Chỉ thiêu đốt thân mình

Lửa ái hại chúng sinh

Đốt tâm và thân thể.

Hai thứ sai biệt ấy

Hãy phân biệt rành rõ

Lửa ngục tuy hừng hực

Lửa ái còn mạnh hơn.

Do ba nghiệp tạo ra

Thiêu đốt khắp ba cõi

Tổn hại cả nhân lành

Chỉ lửa ái là độc.

Lửa tham đốt chư Thiên

Lửa sân cũng như vậy

Lửa si theo kẻ ngu

Lửa ái theo cảnh giới.

Ganh, mạn cũng như lửa

Từ củi chấp ngã sinh

Lìa ngọn lửa thế gian

Không củi để đốt cháy.

Tham luyến các cảnh sắc

Bị rắn ái gây hại

Ngắm nhìn và gần gũi

Dần dần tăng trưởng lên.

Như thêm củi vào lửa

Liên tục không ngừng dứt

Lửa thế gian ngăn được

Lửa ái không thể ngừa.

Ai bị ái lừa dối

Trôi lăn trong thế gian

Ái tựa như cừu địch

Không làm sao thắng được.

Vì ái nên sai khiến

Vào biển tìm châu báu

Giữa ba quân kinh sợ

Xông vào để chiến đấu.

Vui tham ái đất nước

Nên cùng nhau tranh đoạt

Cho đến mẹ và con

Vì của cải tranh tụng.

Ai ra khỏi tham ái

Vứt bỏ mọi châu ngọc

Xem chúng như ngói gạch

Sẽ gần đạo Bồ-đề.

Vì tham ái của cải

Nên đọa trong địa ngục

Nóng bức khó chịu đựng

Vì thế hãy xa lìa.

Hãy dùng nước trí tuệ

Tưới vào để diệt hẳn

Nếu không dập lửa ái

Cách Bồ-đề quá xa.

Rời bỏ được tham ái

Không tham đắm châu báu

Người này ở thế gian

Không có chút khổ não.

Như lưới để bắt cá

Gây hại cả ốc hến

Ái trói buộc chúng sinh

Không loài nào thoát khỏi.

Như nai trúng tên độc

Nên bỏ chạy tứ tung

Chất độc thấm lần vào

Làm sao khỏi đau khổ.

Lửa ái cũng như thế

Độc hại cứ kề bên

Thiêu phàm phu ngu muội

Làm sao giải thoát được!

Thích ý trong chốc lát

Quả báu liền đốt thiêu

Người tìm vui xuất thế

Nên trừ bỏ tham ái.

Như cá đã nuốt mồi

Chắc chắn phải bị chết

Người bị ái lôi kéo

Nhất định phải chết yểu.

Đọa trong cảnh giới quỷ

Nóng bức chạy khắp nơi

Hữu tình trong địa ngục

Phần nhiều do tâm ái.

Cho đến phải lang thang

Xin ăn để nuôi sống

Đều do ái sai sử

Đó là lời Phật dạy.

Lửa ái thiêu chư Thiên

Không chịu bỏ bớt củi

Vì tham đắm cảnh giới

Phát khởi từ sáu căn.

Thọ hưởng mọi dục lạc

Tâm luôn luôn mê muội

Đọa lạc không hiểu biết

Lầm lẫn do tham ái.

Tất cả nhân luân hồi

Đều từ ái mà có

Ái gông xích hữu tình

Làm rơi vào đường ác.

Lửa ái ở cõi trời

Dục cảnh luôn vây quanh

Vì ngu si thao túng

Thiêu đốt kẻ tham dục.

Như thêm củi vào lửa

Ngọn lửa càng bốc cao

Dục lạc thỏa tâm ý

Tham ái càng tăng thêm.

Lửa thế gian hừng hực

Con người tránh xa được

Lửa ái thiêu thế gian

Không ai khỏi bị hại.

Người không tâm tham ái

Đạt tịch tĩnh tối thượng

Ra khỏi rừng tai họa

Vượt qua biển khổ đau.

Lìa tội lỗi hòa hợp

Cắt đứt dây ái dục

Giải thoát các tội cấu

Chính là người an lạc.

Trăm ngàn vô số kiếp

Thường bị ái lừa dối

Kẻ ngu không vứt bỏ

Bị lưới huyễn bao trùm.

Chính vì ái che lấp

Thích gần gũi, phục vụ

Lại như người làm thuê

Bị khát uống nước mặn.

Uống vào vừa hết khát

Giây lát cổ họng khô

Khát ái ở trong tâm

Không chánh đạo sao ngừng?

Vì vậy nên rời bỏ

Nghiệp ác sinh tử đó

Người bị ái chế phục

Chìm đắm lúc nào ra!

Hưởng năm dục thượng diệu

Tối thắng ở cõi trời

Cuối cùng bị ái kéo

Đọa vào nẻo đường ác.

Kẻ gần gũi tham ái

Khổ não luôn tràn đầy

Nương ánh sáng chánh pháp

Khổ sẽ không tăng thêm.

Ai tham ái cảnh giới

Không làm sao chán bỏ

Người trừ bỏ tham ái

Sẽ không có buồn lo.

Chư Thiên bị tham ái

Nên sinh ra phóng dật

Đam mê lại tìm cầu

Phải đọa vào địa ngục.

Chư Thiên bị thoái đọa

Là xấu hổ số một

Do tham lạc thượng diệu

Phải chịu khổ nặng nề.

Ái che lấp tự tâm

Tâm tư bị cuồng loạn

Không sợ luân hồi khổ

Cứ mãi miết buông lung.

Chúng sinh vì dục lạc

Tham ái càng tăng thêm

Lửa ái, lửa địa ngục

Bị thiêu đốt mãi mãi.

Tham ái càng tăng trưởng

Dần dần không cùng tận

Đã có, lo giữ gìn

Chưa được thì tìm kiếm.

Chính vì đi tìm kiếm

Nên tâm không biết đủ

Người này không an lạc

Như Lai đã xác định.

Do tâm không nhàm chán

Thường cầu tìm vị dục

Sẽ bị lửa tham ái

Thiêu đốt mãi không ngừng.

Ai kinh sợ tham dục

Không bị lửa ái đốt

Giải thoát cấu nhiễm ái

Không còn đọa đường ác.

Do mình tà tư duy

Phát khởi bụi ba độc

Chìm vực sâu phóng dật

Luôn tham đắm nữ sắc.

Âm thanh ca nhạc hay

Đưa đến chỗ tán loạn

Tâm tư không dừng nghĩ

Giống như nước chảy xiết.

Ái tựa sông sâu hiểm

Dục như con thuyền hư

Kẻ ngu chèo thuyền ấy

Ắt sẽ bị chìm đắm.

Ái như ngọn lửa dữ

Ba độc tựa củi khô

Phóng dật như gió lốc

Thiêu chư Thiên nào biết.

Chư Thiên ham dục lạc

Bị tham ái chế phục

Trong khoảnh khắc sát-na

Không được chút nhàn hạ.

Ái: Chỗ nương của dục

Sinh trăm ngàn chướng ngại

Chư Thiên vì tham dục

Không thể làm việc lành.

Rắn ái có năm đầu

Tánh nó rất bạo ác

Hại kẻ tham dục vọng

Khổ ấy khó chịu được.

Sông ái rất rộng sâu

Phát sinh từ năm dục

Người muốn đến bờ giác

Không pháp lành sao vượt?

Ái như nhà ảo thuật

Có mặt khắp ba cõi

Lừa dối chúng trời người

Không có chút ích lợi.

Năm căn bám cảnh dục

Chưa bao giờ chán xa

Như thêm dầu vào lửa

Niệm niệm càng tăng thêm.

Lại nữa kẻ tham ái

Mở được cửa đường ác

Địa ngục, quỷ, súc sinh

Cứ thế thường qua lại.

Kẻ ngu do tham ái

Rơi vào miệng Tử ma

Khéo lìa tội tham ái

Không bị thần chết nuốt.

Những người đủ trí tuệ

Hàng phục được tham ái

Khỏi lo sợ buồn rầu

Ngồi nằm luôn an ổn.

Thoát khỏi dây tham ái

Không sinh các khổ đau

Kẻ ngu mong cầu nhiều

Càng thêm bị tổn hại.

Ngày đêm trong mọi lúc

Không sinh tâm Từ bi

Thấy tài sản của người

Tâm mong muốn chiếm đoạt.

Bọn này như lửa cướp

Bản tánh rất hung ác

Xa lánh những người lành

Như rắn độc trong hang.

Vì tham ái càng nhiều

Nên bị thiêu đốt mãi

Chết đọa trong địa ngục

Lại làm loài ngạ quỷ.

Ra khỏi con đường ác

Được sinh trong cõi người

Trong trăm ngàn ức kiếp

Phải làm kẻ ăn xin.

Xấu xí, lời hèn hạ

Thiếu thốn, tâm khổ não

Thân mình luôn chịu khổ

Đều là do tham ái.

Người cắt đứt tham ái

Thường cầu trí tuệ Phật

Là người sống chân chánh

Được tịch tĩnh tối thượng.

Tâm chạy theo tham ái

Như đuổi rắn khỏi hang

Nếu chưa trừ độc ái

Nhất định bị phá hoại.

Ai hành động như vậy

Tham ái luôn có mặt

Như ném củi vào lửa

Ngọn lửa càng bốc cao.

Chúng sinh tham châu báu

Chứa nhóm mãi không ngừng

Đến lúc sắp lâm chung

Đều thuộc vào người khác.

Do ái mang tội lỗi

Của mất, tội không tiêu

Bị nghiệp lực lôi đi

Đau đớn vào địa ngục.

Người khác hưởng của cải

Riêng mình chịu tội báo

Đọa trong con đường ác

Sau hối hận ích gì?

Của hết thì suy bại

Vui tàn chịu khổ đau

Bạn thân chợt thành thù

Đều sinh từ tâm ái.

Người trí không tham ái

Lửa ái luôn hừng hực

Tổn hại loài hữu tình

Phải đọa trong đường ác.

Chứa của như núi cao

Giữ gìn lại lo sợ

Cớ sao tạo tội ác

Trái lý mà giữ gìn?

Người không thích chứa của

Không sợ, chẳng giữ gìn

Người trí lìa tham ái

Ở đâu cũng an ổn.

Mong cầu được giàu có

Bất chợt bị tán hoại

Thạnh suy không tồn tại

Như mặt trời mọc, lặn.

Giàu sang là dây trói

Nghèo hèn như bị tội

Đều do ái sai khiến

Không nhàm chán dục vọng.

Hưởng hoan lạc thượng diệu

Mọi mong cầu vừa ý

Bị lửa ái thiêu đốt

Vui sướng đều tiêu tan.

Chư Thiên và loài người

Do không chán dục lạc

Nên bị ái thiêu đốt

Như Lai thấy biết hết.

Trăm ngàn chúng hữu tình

Vì ái đọa hiểm nạn

Chịu vô lượng khổ báo

Người trí đều xót thương.

Mạng sống sớm chấm dứt

Ngu phu nào biết gì!

Phước nghiệp tiêu đến đâu

Tham ái tăng theo đó.

Người tham đắm ân ái

Đời đời theo đuổi mãi

Kẻ ám độn, vô trí

Không hiểu tướng tội phước.

Làm lành được quả báo

Sinh cõi trời thọ lạc

Vì nghiệp duyên bất thiện

Nên phải bị đọa đày.

Không tạo nghiệp thiện, ác

Lìa tội lỗi hòa hợp

Vứt bỏ nhân già, chết

Sống an ổn tối thượng.

Tham như bánh xe lăn

Năm dục là tăm xe

Trục ái nằm ở giữa

Thế gian không hiểu biết.

Sông ái rất rộng sâu

Cảnh dục là sóng dữ

Nghi ngờ như bầy cá

Thế gian không hiểu biết.

Ngày đêm trong ba thời

Tạo nhiều nghiệp bất thiện

Người trí không đề phòng

Trôi lăn trong đường ác.

Sắc đẹp như huyễn hóa

Hiểu chúng, không bị trói

Do tham ái tìm cầu

Ràng buộc không gỡ được.

Ai bị ái trói buộc

Là tham đắm dục lạc

Khi trí tuệ hiển hiện

Sẽ trừ tội lỗi ấy.

Ái tăng thêm tăm tối

Trí phát ra ánh sáng

Hãy bỏ tối theo sáng

Lìa khổ được an vui.

Trí như con dao bén

Chặt đứt rừng cây ái

Hãy khéo léo tu tập

Được an ổn tối thượng.

Nên biết rừng tham ái

Dày đặc khó ra khỏi

Người khéo léo vượt qua

Là ra khỏi ba cõi.

Sông ái có ba nhánh

Nước phóng dật tràn đầy

Hãy chèo thuyền trí tuệ

Vượt qua bờ bên kia.

Ái như dao kiếm bén

Chặt đứt thân kẻ ngu

Khổ não khó chịu được

Vì vậy nên lánh xa.

Ái như ung nhọt độc

Sinh khởi từ tâm ta

Ngày đêm trong mọi lúc

Không có chút sướng vui.

Ái như lửa hừng hực

Nghi hoặc tựa củi khô

Do gió nghiệp thổi vào

Đốt tâm sinh nóng bức.

Người bị ái trói buộc

Tâm tư rất thô tháo

Chiếm đoạt của phi lý

Gây tổn hại thân mạn.

Chúng sinh ở thế gian

Tạo vô biên nghiệp ác

Do tham của người khác

Chìm mãi trong biển khổ.

Bị tham ái sai khiến

Hung dữ không khiếp sợ

Cho dù đạp trong lửa

Không màn đến thân mạng.

Người có nhiều tham ái

Lửa tâm luôn đốt thiêu

Không ái, tâm mát mẻ

Như tắm trong sông sâu.

Ái như ngọn lửa dữ

Ném củi vào bốc cao

Ví như kẻ tham lam

Càng được lại không chán.

Đủ vô lượng châu báu

Đầy cả các cõi nước

Mình và các hữu tình

Chứa ít không lo sợ.

Người nào sinh tham ái

Vui ít, nhưng khổ nhiều

Khổ vui đã rõ ràng

Người trí khéo bỏ lấy.

Người chế ngự tham ái

Được tịch tĩnh tối thắng

Người thường bỏ tham ái

Thì gần đạo Bồ-đề.

Phẩm 9: LÌA TÀ HẠNH

Nữ sắc là gốc tội

Làm tiêu tan tài sản

Ai bị họ chế phục

Nào có sướng vui gì?

Người nữ dua nịnh nhiều

Luôn mang lòng ganh ghét

Thích làm điều bất thiện

Tung hoành tạo các nghiệp.

Lời hay dối người khác

Luôn sinh trưởng, hòa hợp

Không chánh niệm tư duy

Thích ca ngợi dục vọng.

Nhu thuận trong giây lát

Sau lại hung hăng nhiều

Trang sức nhiều vật báu

Từng không nghĩ nhớ ân.

Nếu trăm ngàn chúng sinh

Đều sinh tâm ái lạc

Bản tánh không thường còn

Giống như ánh chớp nọ.

Ai tham đắm nữ sắc

Chính là nhân bất thiện

Đời này hay đời sau

Đều bị chúng hủy hoại.

Vừa thấy được nữ sắc

Tâm liền sinh loạn động

Ham thích cảnh giới ấy

Bị tham dục gây hại.

Hội họp ắt chia lìa

Do đó sinh buồn khổ

Tham dục luôn trói buộc

Đều là do nữ sắc.

Tham độc của nữ nhân

Sinh cùng lúc với thân

Như lửa vừa có được

Tánh nóng đã sẵn rồi.

Nên biết lửa tham ấy

Phát khởi từ trong tâm

Thiêu đốt mãi không ngừng

Không khổ nào hơn được.

Phá hoại các pháp thiện

Và tổn hại chúng sinh

Là nhân của đường ác

Đó là lời Phật dạy.

Miệng tuy nói lời hay

Trong lòng luôn ôm độc

Luyến mộ với nữ sắc

Tâm chí không định được.

Ai sinh khởi tham ái

Không lâu bị ruồng bỏ

Nói năng không chân thật

Tâm ý chẳng chân thành.

Tìm mọi cách lừa dối

Tập nhiễm nhân duyên dục

Người tham ái bản thân

Ỷ mình sinh kiêu ngạo.

Trời, Người, A-tu-la

Dạ-xoa, chúng quỷ thần

Đọa vào trong hiểm nạn

Đều là do nữ sắc.

Lại nữa những người nữ

Không biết ân, nghĩ thiện

Tâm tư luôn tán loạn

Như mặt trời mọc, lặn.

Thấy ai được hưng thịnh

Lại ham thích phụng sự

Nếu ai bị nguy ách

Không một chút quan tâm.

Như ong hút mật hoa

Hoa héo lại bỏ đi

Nên biết những người nữ

Bỏ bạn cũ cũng vậy.

Người nữ không tâm Từ

Luôn mang lòng ganh ghét

Những nguyên nhân như vậy

Đều là do đàn ông.

Chỉ người nữ có thể

Hàng phục chúng trời, người

Do người nữ buộc lôi

Đọa vào trong đường ác.

Ai tham đắm nữ sắc

Lỗi này không gì bằng

Lửa tham thiêu đốt tâm

Làm sao giải thoát được.

Bị tham dục lôi kéo

Nghiệp tham hiện ra hết

Thường say đắm ý tham

Thích làm việc bất thiện.

Nữ nhân giữ điều ác

Phần nhiều âm thầm tạo

Bỏ quyến thuộc ngày xưa

Như con rắn lột xác.

Người nữ rất hiểm trá

Không có ai hơn được

Tìm tòi đủ mọi cách

Mong được sự yêu thương.

Lại nữa, những người nữ

Bản tánh thường hời hợt

Người trí đã biết trước

Cẩn thận chớ gần gũi.

Ai gần kề người nữ

Sẽ bỏ mất thiện lợi

Mong sinh trong cõi trời

Làm sao có thể được.

Âm nhạc hay cõi trời

Ai nghe cũng tham đắm

Ham thích mãi không bỏ

Sẽ sinh ra nạn khổ.

Tâm người nữ thay đổi

Nhiễm ái với kẻ khác

Lửa ái vừa tạm ngừng

Liền sinh lòng xa bỏ.

Người nữ chí bám chặt

Thích làm việc hèn hạ

Thấy người kia tàn tạ

Liền sinh lòng xa bỏ.

Người nữ thường dua nịnh

Khiến kia như nai si

Thấy họ bị tổn hại

Liền sinh lòng xa bỏ.

Người nữ rất hiểm ác

Không nhớ đến ân đức

Thấy họ sắp bị nạn

Liền sinh lòng xa bỏ.

Tâm người nữ tán loạn

Suy nghĩ đủ mọi cách

Hay dối gạt người khác

Như mật lẫn chất độc.

Người nữ lời xảo trá

Mê hoặc kẻ ngu si

Người trí khéo suy nghĩ

Tâm ý không dao động.

Vì ngu si tham dục

Không tiếc rẻ của cải

Không tu nhân phước đức

Thua chuột trữ đồ ăn.

Nữ sắc tựa dây trói

Bền chặt, chắc chắn nhất

Trói buộc kẻ si mê

Đọa trong biển ba cõi.

Dây ấy không buộc thân

Chỉ cột ngay tâm mình

Nếu tâm bị trói buộc

Thân phải chịu khổ đau.

Dây trói buộc con người

Chặt, đốt đều bị đứt

Dây nữ sắc không thế

Kéo lôi vào đường ác.

Thân có đủ hình tướng

Dây kia có thể buộc

Tâm vốn không hình chất

Dây nữ mới trói được.

Ai bị dây ràng buộc

Thì biết được hạn lượng

Dây nữ trói tâm người

Không làm sao biết hết.

Vừa được chút sướng vui

Sau sẽ bị tai nạn

Trói buộc các chúng sinh

Chìm đắm trong biển khổ.

Lại nữa dây nữ sắc

Khéo trói buộc sáu căn

Dây thường không thể được

Chỉ buộc thân và cổ.

Vợ con và quyến thuộc

Là dây buộc chặt nhất

Kẻ ngu sinh vọng tâm

Chấp làm sở hữu mình.

Sinh tâm ái nữ sắc

Chỉ trói buộc thịt gân

Y vào nơi tiện lợi

Yêu thích phải đến đây.

Thích nói lời xảo trá

Dối gạt không hổ thẹn

Nên biết những người nữ

Chẳng khác gì giặc oán.

Trang sức mọi vật đẹp

Làm người khác yêu thích

Tâm ý luôn biến động

Nói năng nhiều giả dối.

Tánh người nữ nhiều độc

Như Sa-la-câu-sất

Tổn hại kẻ tham dục

Không tránh khỏi nạn ấy.

Đủ trăm ngàn phương cách

Không thể ngăn người nữ

Như lửa, gió hư không

Không thể buộc người nữ.

Tạo nhiều phi luật nghi

Bị bệnh, nạn, chết yểu

Đều là do người nữ

Hủy hoại hạnh giải thoát.

Chúng sinh ở thế gian

Tạo tác nhiều tội lỗi

Đều là do người nữ

Lo sợ luôn bức bách.

Từ trẻ đến già nua

Tâm ý luôn tán loạn

Tánh người nữ vốn thế

Như ánh nắng thường nóng.

Tâm người nữ không định

Tựa gió chao ánh đèn

Oán giận không thể bỏ

Như ngựa liếm vết thương.

Như chuột, sói bị trói

Dù buộc vẫn thoát khỏi

Cũng giống như người nữ

Không ai kiềm chế được.

Như hoa che rắn độc

Như tro lấp lửa hừng

Sắc đẹp che tâm người

Nữ nhân giấu điều ác.

Như cây độc nở hoa

Ai xem cũng không chán

Hoa ấy như người nữ

Cuối cùng phải vứt bỏ.

Người thích tìm nữ sắc

Cảnh giới sẽ hiện tiền

Đời này và đời sau

Không có phần an lạc.

Chẳng phải lửa, dao, gậy

Không sức lực, máy móc

Mà ngăn buộc người nữ

Đừng để tạo nghiệp ác.

Lược nói tội lỗi dục

Cho người và chư Thiên

Người trí nếu rời bỏ

Làm Thiên chủ Dạ-ma.

Kẻ tham đắm nữ sắc

Đều do tập quán sinh

Người chân thật ở đời

Hay tránh khỏi việc ấy.

Người này nhờ gốc thiện

Chết được sinh lên trời

Gặp Thiên nữ cõi trời

Tán loạn cũng như vậy.

Bỏ vui, không chân thật

Trách tâm không tịch tĩnh

Chán tội lỗi nữ sắc

Như giặc oán nên bỏ.

Ai thân gần người nữ

Sinh nhiều thứ khổ não

Vì vây nên biết rõ

Thường xa rời nữ sắc.

Nếu tâm sinh tán loạn

Tội lỗi sẽ sinh theo

Thường khi gặp người nữ

Lại sinh tâm vui thích.

Mặt trời vốn không tối

Tánh lửa không mát mẻ

Người nữ không có được

Một chút Từ tâm nào.

Mặt đất không nghiêng động

Tướng gió không dừng yên

Người nữ không hạnh lành

Thích nói không lầm lỗi.

Lại nữa, tâm người nữ

Động loạn không bền lâu

Gặp nạn sẽ xa lìa

Như ao cạn ngỗng đi.

Chim vịt nương chỗ cạn

Vực sâu thì không có

Núi cao có lay động

Người nữ không Từ bi.

Không xiển dương chánh pháp

Thích tạo các chướng ma

Đọa trong đường hiểm nạn

Bị nữ sắc lừa dối.

Trời nắng có thể lạnh

Quả nho có thể cứng

Tâm ganh tị người nữ

Vững chắc không thể bỏ.

Có vui cùng thọ hưởng

Bị khổ sẽ không chia

Tâm giận luôn tồn tại

Quên bỏ mọi nghĩa ân.

Xưa ở trong vườn rừng

Cùng nhau để vui chơi

Suy, nạn chợt xâm tổn

Chê bai rồi xa bỏ.

Nữ: dây trói thế gian

Càng tăng thêm tranh chấp

Là kho chứa tội lỗi

Đồ vật đựng phi pháp.

Nữ sắc mê chúng sinh

Luôn luôn mang tưởng dục

Luôn toan tính, tìm cầu

Tâm không hề rời bỏ.

Vô lượng tên ái dục

Tổn não các chúng sinh

Dục lạc đi đến đâu

Đều phải bị hoại diệt.

Tham dục thật đáng sợ

Như dao bén, lửa dữ

Người trí khéo biết rõ

Luôn nhất tâm ngăn ngừa.

Nếu ai giữ tịnh giới

Bỗng sinh khởi tưởng dục

Chịu vô lượng phỉ báng

Tạo ra nhiều tội lỗi.

Như gió thổi vào lửa

Ngọn lửa sẽ bốc cao

Gặp người nữ sinh tham

Nhất định bị thiêu hại.

Ai cầu vui thanh tịnh

Hãy rời xa nữ sắc

Đời này hay đời sau

Tâm luôn được tịch tĩnh.

Hãy dũng mãnh, tinh tấn

Tu tập bằng thắng trí

Bỏ dục, tin nhân quả

Người ấy được lợi lớn.