Tam tạng Việt · Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh · Kinh tạng › Bộ Bảo Tích
SỐ 310 — KINH ĐẠI BẢO TÍCH
- Dịch giả
- HT. Thích Tịnh Hạnh chủ trì phiên dịch
- Thông tin
- Đại tập 42Đại Chính số 310
QUYỂN 8
Hán dịch: Đời Tây Tấn, Tam tạng
Pháp sư Trúc Pháp Hộ.
Pháp hội 3: MẬT TÍCH KIM CANG LỰC SĨ (Phần 1)
Tôi nghe như vầy:
Một thời Đức Phật đến thành Vương xá, tại núi Linh thứu cùng chúng đại Tỳ-kheo đều đến hội họp, bốn muôn hai ngàn Bồ-tát, tám muôn bốn ngàn đại Thánh thần thông tự tại từ những cõi Phật ở mười phương khác vân tập đến đây. Các vị này đã được pháp nhẫn không thoái chuyển, là bậc Nhất sinh bổ xứ đã được Tổng trì, biện tài vô ngại, đi khắp vô số cõi Phật ở mười phương dùng thần thông để tự an vui, với chúng sinh một lòng bình đẳng, tiêu trừ oán địch, hàng phục ngoại ma, rõ thấu cội gốc của chúng sinh trong ba cõi, vào khắp tất cả môn Ba-la-mật-đa, phương tiện khôn khéo, thường ở nơi yên lặng thảnh thơi, chư Phật ca ngợi tuyên dương công đức. Từ vô số kiếp các vị phụng hành Bồ-tát hạnh, tích lũy công đức lâu xa, đã từ lâu tâm bình đẳng như mặt đất, trong vô số Phật độ tu tập thanh tịnh, đã trừ những ấm cái, rời các chướng ngại, thân thể mạnh mẽ, ý chí như kim cang, oai đức như sư tử không hề khiếp sợ, ánh sáng hơn cả mặt trời, mặt trăng, suốt ba đời quá khứ, hiện tại, vị lai đều thấu tỏ pháp phiền não, thâm nhập vào pháp duyên khởi vi diệu, truyền dạy không mệt mỏi, trừ bỏ hẳn tưởng thường hằng, chứng nhập tất cả Tam-muội chánh định, chúng sinh mười phương nghe tiếng đều đến thưa hỏi, giáo huấn chúng sinh không đoạn Tam bảo, tích đức vô lượng làm hưng thịnh Phật pháp, vượt qua địa vị Thanh văn, Duyên giác, Từ bi vô tận thương xót hướng đạo cho khắp chúng sinh, đạt bốn phạm hạnh, bốn ân đầy đủ, tùy thời khai hóa, chứng đạt ba môn giải thoát và tam đạt trí, qua lại ba cõi như mặt trời, mặt trăng, đi đến bốn châu như Chuyển luân vương. Các vị dùng trí tuệ dũng mãnh độ sinh, già, bệnh, chết, vào trong năm đường như đuốc sáng soi tối tăm. Tâm các vị không trụ trước như hoa sen mọc trong bùn. Công hạnh của các vị không tăng giảm, không thương ghét dường như hư không. Phụng trì Tam tạng như thụ đại ấn của quốc vương. Các vị không chìm đắm với tám pháp của thế gian; vào trong tám nạn giáo hóa chúng sinh bị nguy ách, dùng trí tuệ chuyển pháp luân bất thoái, dẹp trừ loạn trược hiển bày pháp không chân chánh, giáo hóa chúng sinh trong ba cõi đạt đến Nhất thiết trí, mười tám pháp Bất cộng của Phật, chỉ dạy cho chúng sinh ngu mê lìa ba độc như gió thổi mây tan, dùng thuyền chánh pháp đưa chúng sinh thấy rõ mười hai biển, thoát khỏi luân hồi sinh tử, đi đến ba xứ và mười hai nhân. Các Bồ-tát trong hội có đầy đủ công huân như thế. Danh hiệu của các vị là: Bồ-tát Nguyệt Thí, Bồ-tát Nguyệt Anh, Bồ-tát Tịch Anh, Bồ-tát Thủ Anh, Bồ-tát Quang Anh, Bồ-tát Quang Thủ, Bồ-tát Thủ Tích, Bồ-tát Thủ Tịch, Bồ-tát Câu Tỏa, Bồ-tát Long Hân, Bồ-tát Long Thí, Bồ-tát Chấp Tượng, Bồ-tát Mật Thiên, Bồ-tát Duyên Thắng, Bồ-tát Duyên Thủ, Bồ-tát Thường Cử Thủ, Bồ-tát Thường Hạ Thủ, Bồ-tát Bảo Ấn Thủ, Bồ-tát Bảo Chưởng, Bồ-tát Phổ Thế, Bồ-tát Tú Vương, Bồ-tát Kim Cang Ý, Bồ-tát Kim Cang Bộ, Bồ-tát Bất Động Hành Tích, Bồ-tát Quá Tam Thế Độ, Bồ-tát Vô Lượng Tích, Bồ-tát Vô Lượng Ý, Bồ-tát Hải Ý, Bồ-tát Kiên Ý, Bồ-tát Thượng Ý, Bồ-tát Trì Ý, Bồ-tát Tăng Ý, Bồ-tát Thường Thảm, Bồ-tát Thường Tiếu, Bồ-tát Hỷ Căn, Bồ-tát Thiện Chiếu Oai, Bồ-tát Ly Cấu, Bồ-tát Khí Ác Thú, Bồ-tát Khử Chúng Cái, Bồ-tát Cực Tinh Tấn, Bồ-tát Trí Tích, Bồ-tát Thường Quán, Bồ-tát Quang Thế Âm, Bồ-tát Đại Thế Chí, Bồ-tát Sơn Đảnh, Bồ-tát Hư Không Tạng, Bồ-tát Bất Thuấn, Bồ-tát Bất Mộ Lạc, Bồ-tát Bảo Thượng, Bồ-tát Bảo Tâm, Bồ-tát Tư Thiện, Bồ-tát Thiện Tư Nghĩa, Bồ-tát Châu Kết Tổng, Bồ-tát Hào Vương, Bồ-tát Tịnh Vương, Bồ-tát Nghiêm Độ, Bồ-tát Bảo Sự, Bồ-tát Ân Thí, Bồ-tát Đế Thiên, Bồ-tát Thủy Thiên, Bồ-tát Đế Võng, Bồ-tát Minh Võng, Bồ-tát Dụ Thiên, Bồ-tát Tích Khoái, Bồ-tát Tý Thiện, Bồ-tát Bạch Tượng, Bồ-tát Hương Thủ, Bồ-tát Chúng Hương Thủ, Bồ-tát Sư Tử, Bồ-tát Anh Phổ, Bồ-tát Lợi Ý, Bồ-tát Diệu Ngự, Bồ-tát Đại Ngự, Bồ-tát Tịch Ý, Bồ-tát Di-lặc, Bồ-tát Phổ Thủ, Bồ-tát Đồng Chân… như vậy có tám muôn bốn ngàn vị Đại Bồ-tát đều đến hội họp.
Lúc bấy giờ tam thiên đại thiên thế giới cao lớn nguy nga, Đế Thích, Phạm thiên, Tứ Thiên vương, chư Thiên, Long thần, A-tu-la, Ca-lâu-la, Chân-đà-la, Ma-hưu-lặc, Kiền-đạp-hòa cùng quyến thuộc đều đến hội họp. Long vương A-nậu-đạt, Long vương Hòa Luân, Long vương Ma-na-tư, Long vương Đa Châu, Long vương Tuyết Sắc, Long vương Vô Lượng, Long vương Tu Thâm và vô số trăm ngàn Long vương khác cùng các quyến thuộc đều hội đến. A-tu-la vương Nhàn Cư, A-tu-la vương Tỳ-ma-chất-đa, A-tu-la vương Quyết Hà, A-tu-la vương Thuận Thọ, A-tu-la vương Anh Lạc, A-tu-la vương Cuồng Hoặc, A-tu-la vương Đoạn Tuyệt, A-tu-la vương Chấp Quỷ, cùng các quyến thuộc đồng đến hội họp. Quốc vương Tần-bà-ta-la ở nước Ma-kiệt-đà và cung nhân quyến thuộc đều đến hội họp. Các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, tín sĩ, tín nữ đồng đến hội họp. Chư Thiên thần cõi Dục, chư Thiên cõi Sắc cho đến Tịnh cư thiên đều đến hội.
Lúc bấy giờ Đức Thế Tôn vì vô lượng, vô số đại chúng mà thuyết pháp, tuyên nói công hạnh của các Bồ-tát đại sĩ. Pháp của Phật nói đây tên là Tịnh tế quảng bố đạo nghĩa.
Những gì gọi là Bồ-tát hạnh?
Dùng hạnh bố thí giáo hóa chúng sinh, cứu tế nguy hiểm ách nạn. Tu hạnh giới cấm, viên mãn mười điều lành. Thực hành nhẫn nhục, đầy đủ tướng tốt vẻ đẹp trang nghiêm nơi thân. Cần hành tinh tấn, đầy đủ tất cả công đức. Thực hành thiền định, ý chí an hòa tịch tĩnh chẳng nghĩ bàn. Thực hành trí tuệ dứt những trần lao thành trí tuệ thánh, giáo hóa những người chưa thông đạt. Thực hành học rộng được vô ngại biện tài không ngăn ngại, diễn thuyết trôi chảy, người nghe liền tin chịu. Thực hành công đức khuyên chúng sinh làm vô lượng phước. Thực hành Thánh minh được vô lượng biện tài. Thực hành tịch tĩnh phát khởi chúng sinh chẳng thể nghĩ bàn. Thực hành chánh quán trừ bỏ tà hạnh những việc vô ích. Thực hành Từ tâm thường tu nhân hòa chẳng tổn hại. Thực hành Bi tâm muốn cứu giúp chúng sinh trước sau chẳng nhàm. Thực hành Hỷ tâm dùng pháp lạc để tự vui, cũng giáo hóa chúng sinh khiến họ mộ đạo. Thực hành Hộ tâm dứt vô lượng tội, khai thị tội phước đem chánh pháp lợi mình lợi người. Thực hành nghe pháp trừ bỏ sự ràng buộc của các ấm khiến không tự đại. Thực hành xuất gia rời bỏ tâm ân ái mến luyến cùng những thói quen thế tục. Thực hành nhàn cư thành lập yếu nghĩa chẳng thoái thất nhất tâm. Thực hành chí nguyện được Tổng trì chẳng quên chánh pháp đem giáo hóa chúng sinh. Thực hành tư niệm hiểu rõ thông đạt tất cả. Thực hành du bộ hiểu rõ nghĩa lý có lợi ích không tổn hại. Thực hành chỉ ý quán sát sự đau ngứa nơi thân và tâm ý các pháp. Thực hành ý đoạn dứt hết tất cả tội ác, tu tất cả diệu hạnh. Thực hành thần túc thân tâm nhẹ nhàng, đến nơi nguy ách cứu nạn chúng sinh. Thực hành các căn nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý đều tịch tĩnh chẳng tán loạn. Thực hành các lực tiêu trừ trần lao những lỗi quấy, thường kềm chế được lấy mình và giáo hóa chúng sinh. Thực hành giác ý pháp khinh an để đạt chánh kỷ. Thực hành đạo nghiệp vượt khỏi những đường tà của chín mươi sáu phái ngoại đạo. Thực hành chân chánh thành tựu nhân nghĩa không mừng không giận. Thực hành giải biện thấy rõ tâm của chúng sinh mà vì đó khai thị. Thực hành tự quy, thân mình tự đạt chẳng mong nhờ người. Thực hành thiện hữu công huân thông tỏ dùng đức tuệ để tế độ. Thực hành thuần tánh luôn luôn hòa thuận không khi dối. Thực hành đúng thời, vượt khỏi tất cả nạn. Thực hành Thánh hiền, hành động đặc biệt khác hơn mọi người. Thực hành ngồi yên, thường phụng hành những pháp đã được nghe. Thực hành bốn ân, nhóm họp đại chúng để diễn thuyết kinh pháp. Thực hành chánh pháp, thuận theo giáo pháp của Tam bảo làm cho chẳng đoạn tuyệt. Khuyến trợ nhiêu ích giáo hóa chúng sinh, nghiêm tịnh cõi Phật. Thực hành quyền phương tiện đầy đủ tất cả Bi trí.
Đức Thế Tôn rộng tuyên tất cả nghiệp hạnh thanh tịnh của Bồ-tát như vậy.
Lúc bấy giờ Kim cang lực sĩ hiệu là Mật Tích, cầm Kim cang xử đứng hầu bên phải Đức Thế Tôn, đến trước Đức Phật bạch:
– Như Lai chí chân nói pháp yếu về những công hạnh thanh tịnh của Bồ-tát. Bạch Thế Tôn! Đối với pháp mà Như Lai vừa nói, con quán sát suy nghĩ rằng tất cả hạnh nghiệp ấy đều là đức trí hạnh nghiệp của Bồ-tát. Vì sao? Vì những hạnh nghiệp công đức ấy đều là chỗ vui thích của các Bồ-tát, dùng đó để nhiếp độ chúng sinh. Tuệ nghiệp đó, Bồ-tát trong đời tạp loạn phần nhiều ưa thích.
Nếu các Bồ-tát hiểu rõ công đức tu hành tuệ hạnh, là thực hành chân thật chí thành đệ nhất. Vì sao? Vì những công đức tuệ hạnh là phương tiện thiện xảo Ba-la-mật-đa đầy đủ phước tuệ. Tuệ nghiệp này là Trí ba-la-mật-đa của Bồ-tát, trong đó đầy đủ tất cả công hạnh. Công đức và trí tuệ khắp đầy đủ tất cả đạo hạnh của các Bồ-tát mà ân đức khắp cứu độ chúng sinh, vượt khỏi cảnh ma đến bậc không thoái chuyển sẽ thành bậc Vô thượng Bồ-đề. Các vị thấu tỏ pháp bổn, không thoái chuyển gần với chư Phật và đều đạt được bí mật tạng chánh yếu của Như Lai, tâm ý thông tỏ chưa từng vướng ngăn.
Lúc đó Bồ-tát Tịch Ý nói với Mật Tích Kim Cang lực sĩ:
– Mật Tích vừa nói hai sự nghiệp gần trí tuệ của Đức Như Lai. Ông có thể thích an trụ tuyên dương nghiệp bí mật của Như Lai. Đó là pháp chẳng phải bậc Thanh văn, Duyên giác biết được huống là những hàng phàm phu!
Lúc đó Mật Tích Kim Cang lực sĩ yên lặng chẳng đáp. Bồ-tát Tịch Ý liền bạch:
– Bạch Thế Tôn! Mật Tích phải chẳng có thể chiếu cố đến chúng hội này mà diễn bày mật hạnh của Bồ-tát và pháp bí mật của Như Lai. Toàn thể chúng hội đều khát ngưỡng muốn được nghe đó. Nếu được nghe diễn thuyết pháp này thì trong tâm của chúng hội tất sẽ rất vui mừng phụng hành Bồ-tát hạnh, sẽ thành tựu đầy đủ những sự mật yếu, tâm tánh sẽ điều hòa vào nơi vô thượng đại Từ.
Đức Phật bảo Mật Tích Kim Cang lực sĩ:
– Ông có thể lãnh thọ trọng trách vì đại hội mà diễn thuyết mật hạnh của Bồ-tát và bí yếu của Như Lai. Chư Phật đồng hoan hỷ khuyến tấn ông tuyên nói đạo hành phẩm của các Bồ-tát. Đại hội sẽ thích nghe.
Kim cang lực sĩ bạch:
– Bạch Thế Tôn! Con có thể kham nhẫn chút ít vì đại hội mà tuyên thuyết mật hạnh của Bồ-tát và pháp bí yếu của Như Lai. Mong Như Lai giúp oai thần, nhờ Như Lai trợ tuệ quang, con mới dám vâng Thánh chỉ của Phật để tuyên bày. Như lúc trời tối phải nhờ ánh sáng của ngọn đèn mới có thể thấy rõ hình sắc đẹp xấu và đến đi qua lại bốn phương Đông, Tây, Nam, Bắc. Nếu được như vậy con mới lãnh chỉ của Phật, dầu chỗ biết của con ít kém thô thiển cũng xin hoan hỷ diễn bày.
Đức Phật nói:
– Lành thay! Đã phải lúc cho ông tuyên thuyết.
Mật Tích nói với Bồ-tát Tịch Ý:
– Xin ngài lắng nghe và cũng xin đại hội nghe mật hạnh của Bồ-tát cùng pháp bí yếu của Đức Như Lai chớ kinh nghi sợ sệt.
Bồ-tát Tịch Ý liền tuyên bố toàn đại hội:
– Đức Như Lai tuyên bố bốn pháp chẳng nghĩ bàn, do đây được thành đạo Chánh giác Vô thượng và thành Bậc Tối Chánh Giác.
Những gì là bốn? Đó là tạo lập công nghiệp chẳng thể nghĩ bàn, chí nguyện chẳng thể nghĩ bàn, thiền định chẳng thể nghĩ bàn, chỗ làm của chư Phật không có ngằn mé. Đó là bốn pháp chẳng nghĩ bàn.
Các vị nên biết, bốn pháp chẳng thể nghĩ bàn này là sở hành chẳng thể nghĩ bàn của Phật, là pháp tối tôn để thành Chánh giác cho nên gọi là bốn pháp chẳng thể nghĩ bàn. Các ngài nếu nghe những điều chẳng thể nghĩ bàn của các Bồ-tát và của chư Phật, thì chẳng nên có lòng sợ sệt, phải vui mừng hớn hở, hết lòng kính tin mới có thể đạt được đại đạo.
Bồ-tát Tịch Ý liền nhập chánh định làm cho tất cả đại hội nghe Phật pháp không còn có người mang tâm phỉ báng, đều hoan hỷ, mọi người đều tập họp về đạo tràng. Trời rưới các thứ hoa đúng theo ý muốn của đại chúng để rải cúng dường Phật, cũng rải khắp đại hội.
Mật Tích nói với Bồ-tát Tịch Ý:
– Xin lắng nghe, khéo nghĩ nhớ. Nay tôi sẽ tuyên bố mật hạnh của Bồ-tát và pháp bí yếu của Như Lai. Lời nói của Đức Phật và Bồ-tát rất thành thật, không quan niệm phân biệt để truyền đạo riêng khác, luôn thuận theo năm hạnh của Bồ-tát.
Bồ-tát không dua vạy, chẳng khi dối, chẳng cống cao, lúc thị hiện tương ưng thì biến hóa tự tại, do tâm tự tại chẳng phân biệt hạnh nghiệp tà nịnh phi pháp, cẩn thận việc làm nơi thân, dùng oai nghi lễ tiết giáo hóa chúng sinh, miệng không nói những lời hư vọng. Oai nghi của Bồ-tát không thể hạn lượng. Theo hạnh nghiệp của chúng sinh dùng tất cả oai nghi lễ tiết để có thể khai hóa. Chỗ làm cũng như học vấn, tư duy, thiền quán, âm thanh, ngôn từ đều làm cho được rành rẽ. Chỗ làm của nam, của nữ hành động đi đứng oai nghi lễ tiết đều đúng theo lớn nhỏ. Đến trẻ nít còn bú mà đáng được giáo hóa, Bồ-tát cũng đều cẩn thận oai nghi. Với những hàng lão thành, trung niên, thiếu niên, đáng được giáo hóa đúng theo oai nghi lễ tiết, tôn ti, sang hèn, trí ngu, làm cho kẻ bít lấp được khai thông, người đần độn được tỏ thấu, việc làm nhiều ít đều đúng oai nghi lễ tiết. Với người đáng được độ thì dạy dỗ khai hóa. Với các loài địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, Trời, Rồng, tám bộ chúng, nhân phi nhân, thì dìu dắt những kẻ đáng giáo hóa. Với hàng Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Tín nam, Tín nữ, Đế Thích, Phạm thiên, Tứ Thiên vương, chư Thiên thần, ai đáng được giáo hóa thì dạy bảo họ.
Bồ-tát đều biết rõ chúng sinh sâu, cạn, dày, mỏng, khó độ, dễ độ. Đúng theo bệnh cho thuốc mà vì họ thuyết pháp, khiến người tham dâm chẳng tham của cải, kiến lập oai nghi theo lễ tiết của họ.
Bồ-tát ở nơi đó, thường tịch nhiên vô vi, đem thân tu hành chẳng rời tịch mặc, hiển bày oai nghi nơi thân. Nếu có người tham lam ganh ghét, đều vì họ thị hiện tùy thời cứu tế chẳng tiếc thân mạng.
Bồ-tát thân hành thanh tịnh, thể diễn quang minh. Những chúng sinh khổ não nơi địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, cứu tế họ khỏi nạn khổ, đặt họ ở nơi an ổn.
Nếu có chúng sinh nhiều bỏn xẻn tham lam, Bồ-tát theo sở thích của họ mà hiện những thứ trân bảo của cải làm cho họ trụ nơi nghiệp lành. Cho đến theo sở thích của họ mà tự bố thí cho những đầu, mắt, da, thịt, gân, xương, tủy, não, vợ, con, ngựa, xe, tôi tớ, áo cơm. Nếu họ đòi món ngon vật lạ, áo mền tốt đẹp, Bồ-tát cũng đều làm cho họ vừa ý để họ phát tâm lành.
Bồ-tát vì chúng sinh mà hiện vô số thân ở vô lượng thế giới mười phương, nhân duyên phương tiện của Bồ-tát cũng không thể cùng tận. Theo cơ cảm hiện vô lượng thân khai hóa chúng sinh đưa họ vào chánh pháp.
Nếu có chúng sinh nhiều tham dục mê tình sắc, Bồ-tát hiện thân phụ nữ xinh đẹp truyệt trần, làm cho người đó thích mến xem dường bảo châu, rồi hiện hôi, dơ, xấu xa đáng nhàm, kế hiện chết mất, dùng đó để diễn những pháp vô thường, khổ, không, tất cả ba cõi như huyễn, như hóa, không chút gì chân thật, làm cho người nghe tâm ý tỏ thông bèn phát tâm Vô thượng Bồ-đề và được không thoái chuyển.
Bồ-tát lại dùng một lọng báu che khắp cõi đại thiên, lại có thể đem nhét vào trong hạt cải.
Nếu lúc nạn lửa cháy đốt khắp thế giới, Bồ-tát có thể để tất cả trên bàn tay mình, thân Bồ-tát cũng chẳng lớn thêm.
Bồ-tát có thể đồng thời cúng dường tất cả chư Phật ở mười phương, trước mỗi Đức Phật đồng thời đều có thân Bồ-tát.
Bồ-tát có thể biến những hoa đẹp nhiều như núi Tu-di bọc trong vạt áo hóa thành lọng hoa dâng cúng Như Lai.
Bồ-tát có thể biến một lư hương lớn bằng ngàn cõi Phật, biến một ngọn đèn bằng núi Tu-di ánh sáng chiếu hằng hà sa cõi nước để cúng dường Phật. Bồ-tát dùng vải lụa quấn thân mình, rưới dầu làm ngọn đèn, tự đốt thân mình, ánh sáng chiếu khắp cõi đại thiên, làm cho chúng sinh người thấy kẻ nghe đều tưởng niệm đến cảnh giới Bồ-tát mà phát đạo tâm vô thượng.
Bồ-tát mặc áo giáp hoằng thệ hiện thế lực lớn tay cầm chày Kim cang đứng hầu bên Phật, mọi người sợ hãi phải quy y đảnh lễ.
Bồ-tát thị hiện lực sĩ thân chết thây sình vất bỏ trong gò mả, chim muông đến ăn thịt, những cầm thú này sau khi chết đều được sinh lên cõi trời. Có được như vậy đều là nhân duyên của Bồ-tát từ thuở xưa cho đến khi diệt độ. Duyên đó là gì? Vì bản nguyện của Bồ-tát tự thệ rằng: “Giả sử có loài người, hoặc muông thú chim chóc, lúc ăn da thịt thây chết của tôi đều thêm lớn căn lành, họ sẽ được sinh lên cõi trời sau khi báo thân họ đã mãn.”
Thưa Bồ-tát Tịch Ý! Ngài nên phải quan sát công hạnh tùy nghi hóa độ của Bồ-tát như vậy.
Thuở quá khứ lâu xa, cõi Diêm-phù-đề này rộng lớn, có tám muôn bốn ngàn nước, nhân dân đông nhiều không tính đếm được. Thời kỳ đó loài người ăn mặc tự nhiên giàu có đầy đủ, châu báu vô số, nhà cửa tốt đẹp, hoa thơm trái ngọt sum suê khắp nơi. Lúc đó có nhiều chúng sinh mang lấy bệnh khổ, đau nhức ngứa ngáy, kêu gào rên rỉ trăm ngàn lương y không trị được. Lúc đó Bồ-tát hiện là lương y trị lành bệnh cho mọi người, dùng tâm Từ theo săn sóc người bệnh như tôi tớ.
Lại thuở quá khứ lâu xa, có Thiên đế Thích hiệu Thiện Tự Tại, ở trên trời nhìn xuống thấy nhân loại bị nhiều bệnh khổ, Thiên nhĩ nghe tiếng rên rỉ kêu khóc của mọi người, động lòng Từ bi suy nghĩ: “Các người kia nay đang gặp nguy khó không có chỗ để nương tựa. Ta nay nên đến cứu tế, với người không ai cứu giúp thì cứu giúp, với người không có chỗ nương tựa làm chỗ nương tựa, với người không biết chốn quay về làm chỗ quay về.” Bấy giờ, tại cõi Diêm-phù-đề có một nước lớn tên Cụ lưu. Thiên đế Bồ-tát liền đến một nơi gần thành đó hiện làm thân thú tên Nhân Lương, rồi hiện ra tiếng rao truyền giữa hư không để phổ biến cho tất cả mọi người trong cõi Diêm-phù-đề rằng:
Cách nước Cụ lưu này chẳng xa
Có một thú lớn tên Nhân Lương
Ai ăn được thịt con thú này
Thì thoát khỏi được tất cả khổ.
Các người chớ nghi ngờ sợ sệt
An lòng đến lấy thịt mà ăn
Thú không hung dữ, thịt sạch ngon
Chính là thuốc hay trị các bệnh.
Lúc đó tất cả người bệnh hoạn trong các xóm làng, thôn ấp, thành thị của nước đó nghe âm thanh ấy đồng dắt nhau đến chỗ đó thẻo lấy thịt thú Nhân Lương mang về ăn, tất cả đều được lành bệnh. Thân thể của thú Nhân Lương thịt hoàn lại như cũ. Bấy giờ khắp nước đều vang lên tiếng nói kệ của thú kia:
Vì thệ nguyện thuở xưa.
Độ chúng sinh thành Phật.
Khiến tôi được diệu trí
Cứu cánh không cùng tận,
Đều tập học cấm giới
Dùng da thịt bố thí
Dùng lời chí thành này
Mau gặp đạo chánh chân.
Tiếng đồn truyền ra, lần lượt những người bệnh ở khắp cõi Diêm-phù-đề đua nhau đến lấy thịt thú Nhân Lương để ăn. Ăn xong, thịt hoàn lại như cũ, thân thú Nhân Lương không hề tổn giảm. Chỉ trong bảy ngày mà thiên hạ đều khỏi nạn bệnh tật. Dầu mọi người được hết thân bệnh, nhưng những tâm bệnh như tham, sân, si… vẫn chưa tiêu.
Sau khi được khỏe mạnh an vui, mọi người nghĩ rằng chúng ta biết lấy gì để báo đáp ân nghĩa của thú Nhân Lương?
Thiên hạ rủ nhau đến nước Cụ lưu, ở trước thú Nhân Lương đồng cung kính nói kệ rằng:
Hỡi này thú Nhân Lương
Nhờ thịt người điều trị
Thiên hạ khỏi bệnh khổ
Lấy gì báo ân người?
Liền lúc đó thân thú Nhân Lương ẩn mất, hiện trở lại thân Thiên đế Thích bảo đại chúng:
Thân tôi ngày hôm nay
Chẳng cần nhà cửa ở
Chẳng dùng đồ uống ăn
Vàng bạc cùng trân bảo
Chẳng dùng xe voi đẹp
Chẳng màng xe ngựa hay.
Hàng gái trai già trẻ
Nên đồng tâm hòa thuận
Nên theo chánh bỏ tà
Cùng làm mười nghiệp lành
Từ tâm đối với nhau
Mến thương và giúp đỡ
Xem nhau như ruột thịt
Đối nhau như mẹ con
Chớ làm tổn hại nhau
Là báo ân Nhân Lương.
Lúc đó đại chúng nghe lời dạy của Thiên đế, đều cảm động phụng hành mười nghiệp lành đầy đủ thanh tịnh, không để thiếu sót. Sau khi chết họ không đọa vào nạn ác thú, ba đường khổ, đều tự nhiên được sinh lên cõi trời Đao-lợi, lại được Thiên đế khai thị thuyết pháp, tất cả đều phát tâm Vô thượng Bồ-đề, được tâm không thoái chuyển.
Thưa Bồ-tát Tịch Ý! Bồ-tát tu mật hạnh được thân thanh tịnh, chẳng tiếc thân mạng đem bố thí cứu khổ chúng sinh, sau đó khai hóa khiến họ hướng đến đạo Vô thượng.
Phật bảo Bồ-tát Tịch Ý:
– Này Tịch Ý! Các Bồ-tát hành các mật hạnh bền vững chắc chắn không ai phá hoại được dường như Kim cang. Thân Bồ-tát tan hoại vì muốn chúng sinh học theo đạo. Dầu ai muốn phá hủy đều không thể được. Chúng sinh vì theo Bồ-tát học pháp nên an trụ chỗ bất hoại. Giáo pháp của Bồ-tát này tuyên thuyết, lửa chẳng cháy được, dao chẳng chặt được. Thân Bồ-tát mạnh mẽ không ai hủy hoại được.
Này Tịch Ý! Thân của Bồ-tát thuận theo pháp luật dìu dắt chúng sinh. Tâm của Bồ-tát chẳng vắng bặt cũng chẳng vọng tưởng.
Thân của tất cả chúng sinh bản tánh đều không, thân của Bồ-tát cũng vậy. Rõ biết thân mình bản tánh là không, bản tánh của tất cả pháp cũng là không. Các pháp bản tánh không, biết thân mình quy về nơi bản không, tất cả pháp cũng vốn không. Các pháp đã vốn không, thân mình tự nhiên cũng quy về nơi không. Thân mình đã vốn không thì các pháp quá khứ, vị lai, cùng hiện tại cũng không. Đã rõ các pháp quá khứ, vị lai, hiện tại là vốn không, thân mình cũng không, chẳng lầm, chẳng loạn, chẳng trái nhau. Vì tất cả đều vốn không nên những hành pháp quá khứ, vị lai, hiện tại, năm ấm, mười hai nhập, mười tám giới và các đại chủng đều chẳng trái nhau, cho đến sinh tử cùng vô vi cũng tự nhiên vốn không, vì sinh tử vốn không chỗ sinh, vì không sinh nên vốn là không.
Này Tịch Ý! Đã là không thì bình đẳng không khác, vốn không tranh tụng, vì vốn không trái nhau.
Do đây nên gọi rằng Như Lai vốn không. Như Lai không hình tượng toàn quy về bản thể không, vì khắp thị hiện tất cả sắc tượng, hình tượng Như Lai tất cả vốn không, chính đây gọi là hình tượng của Đức Như Lai.
Do đây nên Bồ-tát thị hiện tất cả sắc tượng, cho đến hiện tướng Như Lai, nhưng chưa từng tạo hiện hình tượng. Vì không hình tượng, không chống trái nên mới khắp hiện tất cả hình tượng.
Tự quan sát thân mình bản vô, tất cả thân cũng bản vô. Tự quán sát pháp thân, tất cả các thân đều không có thân. Quán thân Như Lai hiểu rõ tất cả thân đều từ nhân duyên sinh. Vì rõ Pháp thân bản lai không thân, nhân duyên cùng Pháp thân bèn thành Pháp thân. Không ấm, nhập, giới, đại chủng thì gọi là Pháp thân. Thực hành bình đẳng tiêu trừ cảnh duyên của chúng sinh duyên lấy.
Này Tịch Ý! Như thần y Kỳ-bà hợp các thứ cỏ thuốc bện thành hình đồng tử trẻ đẹp, cũng đi đứng nằm ngồi. Hoặc có vua, quan, hào tộc, trưởng giả đến nhà Kỳ-bà để xem đồng tử do cỏ thuốc bện thành, rồi cùng nó ca hát đùa giỡn, bệnh tật của mọi người đều tiêu trừ được an lành.
Này Tịch Ý! Ông xem thần y Kỳ-bà trị bệnh cho thế gian, những y sư khác không thể làm được.
Các Bồ-tát phụng hành Pháp thân, nếu những chúng sinh nhiều tham, sân, si, không luận già trẻ nam nữ, cùng Bồ-tát gần gũi mến vui thì phiền não trần lao đều tiêu dứt. Sự lợi ích này đều do bản nguyện đầy đủ của Bồ-tát.
Này Tịch Ý! Các Bồ-tát khéo tu Pháp thân, thì các Bồ-tát này là Pháp thân, không còn phải dùng ăn uống, nhưng vì thương xót chúng sinh mà hiện ăn hiện uống. Pháp thân của Bồ-tát chẳng tăng chẳng giảm, chẳng sinh chẳng diệt, không đầu không cuối, nhưng thuận theo tập tục mà hiện có sinh tử. Dầu hiện sinh tử, nhưng hiểu rõ tất cả pháp đều là không sinh. Thị hiện có sinh để nói lên tất cả pháp là vô vi, là không hội họp, dầu có sinh nhưng đều là không sinh. Bồ-tát hoặc tự thị hiện thân căn tàn tật, nhưng Pháp thân chẳng hư tổn, dùng pháp tự vui, hiểu rõ Phật thân.
Này Tịch Ý! Nếu người muốn hiểu biết Phật thân, nên hiểu rằng chính là thân hư không, không gì ngang hàng, là chí tôn trong ba cõi, thí cho chúng sinh thân không có chỗ quy tụ, chẳng thể thí dụ, không gì sánh kịp, thân ấy thanh tịnh rời trần cấu.
Phật thân vốn thanh tịnh, vốn không nhiễm ô, tự nhiên sáng sạch trọn không trần lụy tối tăm, bản tánh nhân hòa đều là không sinh. Thân đó vắng lặng không hệ thuộc nơi tâm ý thức. Thân đó tự nhiên, như huyễn, như hóa, như sóng nắng trên đường, như trăng dưới nước. Thân đó đã rốt ráo Không, Vô tướng, Vô nguyện. Thân đó cùng khắp mười phương hư không, tâm đều bình đẳng rõ thấu bản nguyên của ba cõi, không có tôi ta với tất cả chúng sinh. Thân đó không thể hạn lượng, không tạo tác, không tưởng niệm, không trụ trước, trụ nơi chân đế không biến đổi. Thân đó không sắc tượng mà tự nhiên hiện sắc tượng, không đau đớn mà hiện đau đớn, tự nhiên không tưởng niệm mà hiện có tưởng niệm, không tình thức mà tự nhiên hiện các tình thức, không địa, thủy, hỏa, phong mà hiện thân địa, thủy, hỏa, phong, thấu rõ tất cả pháp thế gian đều hư vọng chẳng thật, mắt không chỗ thấy, tai không chỗ nghe, mũi không ngửi mùi, lưỡi không nếm vị, thân không cảm xúc, tiêu hẳn tình thức, ý không phan duyên, tâm chẳng chuyển dời, không tâm ý thức, hiểu rõ chân đế không có tiến thoái.
Này Tịch Ý! Pháp thân của Đức Như Lai, nếu có Bồ-tát đến được thân này thì không công hạnh Bồ-tát nào chẳng đầy đủ, hóa hiện thân mình khắp cả thành ấp xóm làng trong cõi đại thiên. Tất cả chúng ma đều không biết được việc làm của Bồ-tát, hiện nay chẳng hiện.
Bồ-tát hiểu rõ cả những nghiệp vi diệu. Dù không chỗ hiện mà hiện khắp tất cả, cũng chưa từng có quan niệm ra làm, cùng thấy nghe hay biết. Có tu hành điều chi là để khai hóa chúng sinh. Chẳng do sự hành động nơi thân mà mất bốn Như ý túc. Vì lợi ích chúng sinh mà Bồ-tát hiện thân mình để hiển bày nghĩa vô thường, khổ, không và chẳng phải thân, thấu rõ các thân bản tánh tịch tĩnh, mà vì chúng sinh hiện thân hư hoại. Thị hiện báo ứng thọ thân, thuận theo bốn pháp điên đảo, rõ biết thân mình như cỏ cây tường vách ngói đá, vì chúng sinh mà hiện thân thanh tịnh.
Này Tịch Ý! Ta từng làm Bồ-tát, từ khi được Phật Nhiên Đăng thọ ký đến nay, dùng mật hạnh ẩn thân thanh tịnh, dầu miệng có tuyên thị nhưng đều không ngôn thuyết.
Lại nữa, này Tịch Ý! Như Lai thuyết pháp thuận theo thời nghi. Do được tự tại nên thân Bồ-tát bí mật, chỉ lược nói những điều cốt yếu để tuyên bày sự tịch tĩnh bí mật của thân mình. Giả sử muốn thuyết minh đầy đủ, trải qua hằng sa kiếp cũng không thể trình bày hết.
Lúc đó Mật Tích Kim Cang lực sĩ bảo Bồ-tát Tịch Ý:
– Thế nào gọi là bí mật? Bồ-tát dùng lời nói thanh tịnh, thuận theo mỗi loài chúng sinh cho đến trong tất cả loài cầm súc, Bồ-tát cũng hiện ra bao nhiêu ngôn ngữ, bao nhiêu lời, bao nhiêu tiếng, thuận theo chỗ hiểu biết của mỗi loài mà diễn giải giáo pháp, cùng mọi loài chuyện vãn nhau, nói những việc khổ vui thiện ác. Tiếng nói của Bồ-tát không chỗ nào chẳng suốt chẳng đến. Hoặc ca hát, hoặc giận mừng đều thuận theo tiếng nói của mỗi chúng sinh mà tùy nghi dạy dỗ. Bồ-tát biết rõ tâm ý mỗi loài có thể tin pháp gì, ưa thích hạnh gì, rồi thuận theo đó mà làm cho họ được vào đạo.
Bồ-tát Tịch Ý hỏi Mật Tích Kim Cang lực sĩ:
– Âm thanh của Bồ-tát giáo hóa như thế nào?
Mật Tích nói:
– Tùy theo tất cả âm thanh của chúng sinh, lại chỗ tùy thuận của Bồ-tát không có hạn lượng. Chúng sinh trong các loài tâm niệm đều riêng khác, tiếng nói cũng chẳng đồng, không thể tính kể xiết, Bồ-tát đều thuận theo tâm niệm và tiếng nói của mỗi loài, dầu vậy nhưng Bồ-tát vẫn không nói năng. Chính đây gọi là suốt đến tất cả âm thanh của tất cả chúng sinh, đồng thời hiểu rõ là vô sở hữu. Cần phải quán rằng: Tất cả âm thanh ngôn từ của Bồ-tát đều là chẳng thể nghĩ bàn, lời nói không có chỗ tận cùng. Đây là Bồ-tát tùy thời nghi giáo hóa không thể lấy gì để ví dụ được, là chẳng nghĩ bàn, là vô cùng vô tận, tự tại tuyên thuyết vô số ngữ ngôn: Hoặc nói tiếng Đế Thích, tiếng Phạm thiên, tiếng Tứ Thiên vương, tiếng Trời, Rồng, Thần, tiếng A-tu-luân, Chân-đà-la, Kiền-đạp-hòa, Ma-hưu-lặc, Nhân phi nhân, tùy theo âm thanh thượng, trung và hạ, hay dở, tốt xấu đều làm cho tất cả được vui mừng kính tin chánh pháp.
Nói xong, Mật Tích Kim Cang lực sĩ nói kệ tụng rằng:
Dùng ngôn ngữ ấy
Giải quyết đa nghi
Thuyết giảng vô số
Pháp độ chúng sinh.
Trị bằng tâm Từ
Và bằng lực Bi
Rộng giảng tuyên thuyết
Lòng người đều vui.
Thiên đế hội họp
Cất tiếng dịu dàng
Tiếng này điều hòa
Hơn mọi âm thanh.
Hòa theo kỹ nhạc
Dùng giọng yêu thương
Nhân dịp này nói
Lời kinh dạy răn.
Tiếng tốt dịu dàng
Như tiếng Na-la
Âm thanh như vậy
Thảy đều đầy đủ
Tham nghe hết tham
Dâm tâm không khởi.
Tất cả sơn thần
Đều thích âm nhạc
Nghe tiếng diệu âm
Như nhạc ở non
Ở tại cõi Dục.
Thanh âm chư Thiên
Thảy đều khởi theo
Thật đáng ưa thích.
Tiếng Pháp âm ấy
Theo thời phương tiện
Hoặc ca hoặc tụng
Tiêu trừ tham, sân
Dẹp bỏ nghi mạn
Và tánh tự cao.
Đã nghe tiếng ấy
Trở về tựa nương
Để nghe đạo mầu
Của Bồ-tát nói.
Ở tại cõi Sắc
Tất cả chư Thiên
Đều vui hân hoan.
Tâm ý của họ
Do đã được nghe
Ngôn giáo diệu kỳ
Vui đẹp phát tâm
Nguyện thành Phật đạo.
Rồng Kiền-đà-la
Và tám bộ chúng
Nghe tiếng pháp này
Tựa muôn loại nhạc.
Khi Bồ-tát nói
Âm giáo diệu kỳ
Chúng sinh đều thích
Tâm vui phấn khởi.
Tiếng ấy chứa đầy
Vô số âm thanh.
Thiên hạ Diêm-phù
Nơi người dân ở
Tiếng ấy khắp vào
Tất cả chúng sinh
Nếu được nghe qua
Đều được độ thoát.
Thiên thần hư không
Thần ở đại địa
Tiếng Bồ-tát đến
Đều tới nơi kia
Để nghe lời dạy.
Không ai không vui
Giải quyết chỗ nghi
Tâm đều hoan hỷ.
Chim loan, hồng hộc
Cưu, nhạn, oan ương
Diều, quạ, chim công
Loài chim trên núi
Dưới nước, trên bờ
Nếu nghe tiếng này
Đều được vừa ý
Lòng đều vui đẹp.
Sư tử, hổ, lang
Gấu, beo, khỉ, vượn
Hươu, nai, chồn, cáo
Voi, ngựa, chó, heo
Cừu, dê, trâu, bò
Ở rừng ở nhà
Nghe được tiếng này
Hân hoan khả ý.
Bốn chân, hai chân
Các loại hình mạo
Hoặc có nhiều chân
Hoặc không có chân
Đều vui nghe pháp
Hiểu rõ âm thanh
Đều sinh tâm hối
Bỏ các tà nghiệp.
Trong cõi đại thiên
Các nước nghe tiếng
Vua, quan, thứ dân
Giàu sang, hạ tiện
Địa ngục, ngạ quỷ
Và loài súc sinh
Chư Thiên và người
Nghe các loại tiếng
Bỏ tà vọng kiến
Chỉ niệm chí chân
Cũng không tưởng cầu
Không còn tranh tụng
Vâng theo thiện nghiệp
Chí tâm giữ đạo.
Lời pháp khiến họ
Theo đúng thời tiết
Tự thân chuyên nhất
Nhẫn vì chúng tịnh.
Do lời dạy ấy
Trăm ức quốc gia
Theo đó thông đạt
Vô số ức người
Không nương tài nghiệp
Tâm không sở hữu.
Tại các quốc độ
Có loài quỷ ma
Nếu chúng được nghe
Tiếng hòa nhã ấy
Thương yêu lẫn nhau.
Cứu độ như thế
Đi đứng, ra vào
Đều là độ chúng.
Giả sử chúng sinh
Có trăm ngàn ức
Tâm có hoài bảo
Vô số chí niệm
Nghe lời nói này
Thảy đều thông suốt
Như nhìn ngón tay
Cúi đầu lễ lạy.
Nằm ngủ, điếc câm
Nói chẳng ra lời
Không chân què thọt
Bệnh tật nặng nề
Thanh âm của Bồ-tát
Vi diệu tốt lành
Lời giảng hòa nhã
Cực hay cực tịnh
Tâm họ luôn nhớ
Bụi trần hiểm nguy.
Lời Bồ-tát dạy
Nếu ai được nghe
Vô số phiền não
Thảy đều tiêu diệt.
Pháp âm thanh tịnh
Khai hóa chim muông
Lòng vui mát mẻ.
Lời Bồ-tát nói
Chúng sinh đều nghe
Kinh pháp chư Phật
Và của Thánh chúng
Bố thí, trì giới
Thực hành nhẫn nhục
Tinh tấn, nhất tâm
Và pháp trí tuệ
Dạy giữ trong tâm.
Công hạnh Bồ-tát
Ức trăm ngàn kiếp
Khó thể nói hết
Không thể tận cùng
Tâm Từ vô lượng
Diễn thuyết Phật âm
Vang mười phương cõi.
KINH ĐẠI BẢO TÍCH
QUYỂN 9
Hán dịch: Đời Tây Tấn, Tam tạng
Pháp sư Trúc Pháp Hộ.
Pháp hội 3: MẬT TÍCH KIM CANG LỰC SĨ (Phần 2)
Mật Tích Kim Cang lực sĩ nói:
– Thưa Bồ-tát Tịch Ý! Miệng Bồ-tát chưa từng nói ra những lời nhiễm ô, lời ác, lời bất nhân, lời sân hận, ngu si, cũng chẳng nói lời dua nịnh, lời kết oán, lời cợt đùa chế giễu. Lúc nói Bồ-tát chẳng cười vô lối, chẳng thốt ra lời châm chọc, lời thô bạo. Lòng Bồ-tát không hề có quan niệm não hại, chấp trước, tranh đấu, bực tức, ỷ thị, cống cao, buông lung, trái lý. Không lúc nào Bồ-tát để mất nghi tiết, lỗi thời, không tham dục, độc ác. Thân thể Bồ-tát toàn vẹn, thanh âm viên diệu. Tâm không thiên lệch bè phái, không che giấu, chẳng oán hiềm, chẳng tà kiến, chẳng chấp tôi ta, chẳng khuấy rối người. Bồ-tát không truyền rao lỗi của người, chẳng thất ngôn, thường nhẫn nhịn, luôn hòa thuận, bỏ hành vi phi pháp, không coi rẻ chánh pháp, chẳng ca ngợi người của mình, chẳng phá hoại bạn của người. Mình được điều tốt điều hay chẳng lấy đó làm vui thích, thấy người khác được khen tặng chẳng ganh hờn. Chẳng hủy báng người trí, chẳng khinh khi người hiền, chẳng buộc tội người, chẳng tìm chỗ dở của người, siêng dạy bảo người chí nguyện cầu đạo Vô thượng.
Thưa Bồ-tát Tịch Ý! Đây là Bồ-tát ngôn hạnh tương ưng, tinh thần dũng kiện, công đức báo ứng chỗ làm chắc chắn, lời nói chí thành, thực hành đúng như lời.
Giả sử có người đến dưới cây to đứng quan sát rồi hỏi người khác rằng:
– Anh biết cây này có bao nhiêu lá chăng? Người đại trí chẳng nhìn cây cũng chẳng đếm số, mà có thể nói đúng số lá như người đã đếm. Đối với đạo đức, người trí chẳng suy lường liền biết số lượng, ở giữa đại chúng nói bày rành rẽ, lời nói của người này cùng người đại trí trước kia đồng nhau không khác.
Nếu có người hỏi cát trong sông lớn có bao nhiêu hạt? Nước trong sông lớn có bao nhiêu thăng? Về việc này chỉ bậc đại Thánh mới biết. Chư Thiên cho đến Trời, Rồng, tám bộ chúng, loài người, đến bậc Thanh văn, Duyên giác đều không biết rõ. Duy chỉ có Phật Thế Tôn mới biết rõ được.
Cứ theo đây để quán sát, Đức Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, trí tuệ không thể tính lường, tuyên thuyết vạn ức thanh âm, chúng sinh đều được nghe, đều được hiểu.
Thưa Bồ-tát Tịch Ý! Thuở quá khứ có một vị Thần tiên hiệu là Lâu-di thường ở dưới cội cây Nhân hiền, trọn mười hai năm vừa quan sát vừa đếm lá cây. Sau đó có Phạm chí tên Tịch Nhiên đến dưới cây Nhân hiền, thấy Đại tiên ngày đêm quan sát cùng đếm lá cây. Phạm chí hỏi nguyên do. Đại tiên bảo rằng tôi đếm lá cây để biết có bao nhiêu lá.
Lúc đó Phạm chí Tịch Nhiên chẳng nhìn cây, chẳng đếm lá mà nói kệ rằng:
Có tám ngàn cây
Tám ngàn ức lá
Cành có chín ngàn
Sáu trăm hai mươi
Lòng có năm cành
Hai trăm năm mươi
Nụ có sáu ngàn
Sáu trăm sáu mươi.
Thánh sư muốn biết
Số lá bao nhiêu
Đếm theo nhánh cây
Số lá phân bố
Thì biết rõ ràng.
Xin thưa như vậy
Đại tiên nếu nghi
Xin đếm lại đó.
Đại tiên Lâu-di khen ngợi:
– Lành thay! Lành thay! Ông nói thật đúng như số lá cây. Ông không tính đếm mà biết rõ số lá cây đúng như của tôi đã từ mười hai năm tính đếm. Xin Phạm chí vui lòng cho tôi biết duyên cớ vì sao chẳng xem, chẳng đếm mà lại biết như tôi đã tính đếm?
Phạm chí nói:
– Thưa Đại tiên! Chẳng phải người cũng chẳng phải trời giúp tôi. Do tôi chí thành tu tập chánh hạnh, đúng theo đế lý chân thật không phân biệt đấu tranh.
Thưa Bồ-tát Tịch Ý! Thần tiên Lâu-di thuở xưa chính là Tôn giả Xá-lợi-phất. Phạm chí Tịch Nhiên là Đức Thích-ca Mâu-ni Thế Tôn hiện nay. Cần phải giữ gìn lời dạy chân chánh tuyệt đối này, trụ nơi pháp trí đúng với pháp nghi.
Thưa Bồ-tát Tịch Ý! Nghiệp hạnh Bồ-tát rất vi mật, trí tuệ vô cực vô lượng vô hạn, thuận theo thời nghi mà thị hiện, không thể nói, không thể nghĩ lường đến được.
Thưa Bồ-tát Tịch Ý! Những gì là tâm mật?
Tâm niệm thanh tịnh, chẳng mất thần thông, dùng trí tuệ thần thông để tự vui, lúc thị hiện luôn trụ nơi thần thông, hành đại Bi dùng thần thông biến hóa vô số, vô lượng, hiển bày tất cả, ở trong nhà trí tuệ đế lý thần thông, mắt thấy rõ tất cả pháp. Đây là trí tuệ thần thông vô cực chánh chân hiện khắp tất cả của Bồ-tát. Trí tuệ thần thông này hiển hiện các hình tượng, các sắc thân, vẫn không có sắc. Bồ-tát dùng trí tuệ thần thông hiển hiện những thanh âm. Bồ-tát có thể quan sát tất cả tâm niệm tư tưởng của tất cả chúng sinh, theo căn lành của họ mà tùy thời nghi khai hóa, luôn nhớ nghĩ không bao giờ quên sót. Bồ-tát không quan niệm khứ lai mà hiện thần túc vô ngại đi khắp ba cõi chẳng chướng, chẳng trệ, không chấp trước, không tạo lập. Trí tuệ thần thông của Bồ-tát dứt tất cả hữu lậu. Chỗ thấy biết sâu xa huyền diệu, thị hiện vào sinh tử để độ đời. Trí tuệ thần thông của Bồ-tát siêu việt tất cả hàng Thanh văn, Duyên giác. Ngồi dưới cội Bồ-đề, hàng phục quân ma, thấu hiểu tất cả Phật pháp, thuận theo thời nghi chuyển chánh pháp luân, khai hóa tất cả chúng sinh đưa họ vào luật pháp đến bậc Nhất sinh bổ xứ.
Thưa ngài Tịch Ý! Đây là tâm hạnh thanh tịnh bí mật của Bồ-tát.
Nếu tâm chân thật thanh tịnh thì trọn vô trụ vô quy, thường hỷ lạc, an thích điều hòa rốt ráo lành tốt, nhập phổ tuệ Tam-muội, chẳng diệt độ hẳn, chẳng nhàm cõi Dục. Giả sử Bồ-tát sinh trong cõi Dục, vẫn không đắm trước, chẳng bị ràng buộc, chẳng có kết sử. Vì sao? Vì Bồ-tát đã khỏi hẳn tất cả vọng tưởng, sạch trần cấu, không điên đảo, không chấp trước, đã thoát sinh, già, bệnh, chết. Dầu Bồ-tát hiện có sinh mà vẫn không sinh. Bồ-tát trụ nơi Đại thừa để thành tựu tất cả Phật pháp, dùng đây cứu hộ tất cả chúng sinh, mà vẫn chẳng thể nắm bắt, không cứu không hộ, rõ tất cả pháp của chư Phật, tất cả các pháp đều quy về Phật pháp. Tất cả pháp đều là tất cả Phật pháp, tất cả Phật pháp là tất cả pháp, chẳng phải pháp cũng chẳng phải phi pháp. Vì sao? Vì tất cả pháp bản lai chẳng thể nắm bắt, không xứ sở, không số, không lượng. Rõ biết tất cả pháp, vốn không nương tựa tất cả pháp, không cầu không được. Bồ-tát thấy có được, vẫn không có tâm mừng lo, vì không tâm mừng lo nên không chướng ngại, không trụ trước. Vì không trụ trước nên không có tôi ta, vì không tôi ta thì không lãnh thọ, vì không lãnh thọ thì không tranh tụng, vì không tranh tụng thì không loạn động. Không loạn động chính là pháp của bậc Sa-môn. Tâm Bồ-tát bình đẳng như hư không, chẳng đọa Dục giới, chẳng ở Sắc giới, chẳng trụ Vô sắc giới. Tất cả đều không trụ trước, không khen không chê, vì tất cả pháp đều chẳng thể nắm bắt. Đây là tâm mật của Bồ-tát.
Thưa Bồ-tát Tịch Ý! Tâm mật của Bồ-tát thực hành đại từ vì không chấp tôi ta, thực hành đại Bi vì không có chúng sinh, thực hành hoan hỷ vì không có mạng sống, bởi tế độ nên rõ thấu không thọ mạng, thực hành bốn cách bố thí vì tâm không xan lẫn, phụng hành cấm giới vì tâm điều hòa, thực hành nhẫn nhục vì tâm bất động, tu hành tinh tấn vì tư duy tịch tĩnh, nhất tâm chánh định vì tâm vô trụ, biết rõ Thánh tâm vì không chỗ làm, tu bốn Niệm xứ vì không ý không niệm, thực hành bốn Chánh cần vì tâm hiểu rõ chẳng sinh chẳng diệt, thần túc bay đi vì tâm rộng rãi không ngằn mé, dốc lòng chánh tín vì tâm không trở ngại, nếu tu tinh tấn thì tâm hành vắng lặng, trụ nơi chánh niệm vì tâm hành được tự tại, trụ nơi chánh định vì tâm bình đẳng vô phân biệt, trụ nơi trí tuệ vì tâm không vọng tưởng, thế lực tự tại vì thuận theo nguồn tâm, dùng ý giác sát vì có tuệ phân biệt, phụng hành đạo nghiệp vì tâm không chỗ tưởng, tâm ý vắng bặt vì đạm bạc không suy tư, quan sát nội tâm vì chỗ thấy biết không chấp trước, tu hành Thánh hiền vì hiểu tâm rốt ráo, tâm thường niệm Phật vì trí tuệ sáng suốt, không có vọng tưởng, tâm suy gẫm đại đạo vì chí nguyện vô lượng, thường niệm chánh pháp vì tâm bình đẳng, thường niệm Thánh chúng vì tâm vô trụ dạy dỗ chúng sinh, tâm thường thanh tịnh vì hộ chánh pháp, thuận theo pháp giới vì tâm không biến hoại, thanh tịnh Phật độ vì tâm đồng hư không, đầy đủ tướng tốt vì tâm không phân biệt hình tướng, thường trụ nhẫn nhục vì tâm không điên đảo, trụ bậc không thoái vì tâm không thoái chuyển, trang nghiêm đạo tràng vì ở trong ba cõi mà tâm chẳng nhiễm ô, hàng phục nghiệp ma vì tâm nhiếp thọ chúng sinh, đem đạo pháp truyền dạy vì tâm bình đẳng hiểu biết tất cả pháp, thường chuyển pháp luân vì pháp không chuyển, tâm không thoái chuyển nơi Niết-bàn, giải thích nguồn sinh tử vì tâm bình đẳng tự nhiên.
Thưa Bồ-tát Tịch Ý! Nếu Bồ-tát được Vô sinh pháp nhẫn thì tâm rất vi mật, rất thanh tịnh. Tâm đã thanh tịnh thì hiểu rõ và đi vào tâm thanh tịnh của tất cả chúng sinh. Tâm của chúng sinh vào nơi đạo tâm mà bị chiếu sáng. Như hư không bình đẳng vào khắp tất cả những pháp hữu hình vô hình, đạo tâm vào khắp tâm hành của tất cả chúng sinh cũng như vậy.
Lúc Mật Tích Kim Cang lực sĩ diễn thuyết thân, khẩu, tâm mật chẳng nghĩ bàn của Bồ-tát, có bảy muôn hai ngàn các vị trời, người phát tâm Vô thượng chánh chân, ba muôn hai ngàn Bồ-tát được Vô sinh pháp nhẫn, mười bốn ngàn người xa lìa trần cấu được Pháp nhãn tịnh, tám ngàn Tỳ-kheo tâm ý vô lậu.
Liền đó cả đại thiên thế giới chấn động sáu cách, ánh sáng lớn chiếu khắp mười phương, giữa hư không mưa các thứ hoa, các thứ nhạc khí tự nhiên hòa tấu. Trong tiếng âm nhạc diễn ra những lời như vầy: “Những ai nghe được pháp của Mật Tích Kim Cang lực sĩ này diễn nói, nếu có lòng ưa thích kính tin, thì sẽ được thọ ký, sẽ mến thích kinh điển và thọ trì đọc tụng, vì người giảng nói, chẳng thoái đạo tâm, sẽ vun trồng những công đức lành. Những người này đã từng cúng dường vô số chư Phật lợi ích chúng sinh.”
Đức Thế Tôn bảo Bồ-tát Tịch Ý:
– Ông có nghe những lời diễn nói của âm nhạc đó chăng?
Bồ-tát Tịch Ý thưa:
– Bạch Thế Tôn! Con nghe rõ. Do oai thần của ai mà có tiếng nhạc như vậy?
Phật bảo Bồ-tát Tịch Ý:
– Này Tịch Ý! Đó là Lôi Âm Bồ-tát từ nước Vũ thị của Phật Lôi Âm Vương, đến thế giới Ta-bà này để ra mắt đảnh lễ ta, muốn hỏi pháp yếu và muốn nghe giáo pháp bí mật của Như Lai, nên ẩn thân trên hư không rải hoa cúng dường Phật và kinh pháp, cùng làm tiếng âm nhạc nói ra những lời như vậy.
Đức Phật dạy vừa dứt tiếng, Bồ-tát Lôi Âm từ hư không hiện thân xuống cúi đầu lễ chân Phật, đi nhiễu Phật bảy vòng ở trước Phật bạch:
– Bạch Thế Tôn! Lôi Âm Vương Như Lai kính lời viếng thăm vô lượng, Thế Tôn có đi đứng an lành, ngồi nằm khỏe khoắn không?
Đức Phật bảo Lôi Âm Bồ-tát:
– Lành thay! Chánh sĩ, ông cố ý đến thăm viếng Như Lai, muốn được nghe kinh pháp bí mật. Hiện nay Mật Tích Kim Cang lực sĩ thừa oai thần của Phật mà tuyên thuyết pháp yếu.
Lúc đó, trong đại hội có các Bồ-tát tự nghĩ: “Mật Tích Kim Cang lực sĩ này chứa nhóm công đức từ đời nào? Phát đạo tâm ở chỗ Đức Phật nào? Phát nguyện như thế nào mà hiện nay được biện tài rộng lớn như vậy?”
Đức Phật biết tâm niệm của chúng trong đại hội liền bảo Bồ-tát Tịch Ý:
– Về thời quá khứ vô số chẳng nghĩ bàn kiếp, có Đức Phật hiệu là Vô Lượng Huân Bảo Cẩm Tịnh Vương Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác Thế Tôn, hiện ra nơi thế giới Trang nghiêm trong kiếp Thiện kiến. Cõi nước của Đức Phật ấy đó có oai đức khác thường nhân dân đông nhiều, giàu có an lạc. Mặt đất bằng phẳng, không có cát đá gai góc, thuần là ngọc báu như lưu ly, thủy tinh, minh châu, san hô, hổ phách, xa cừ, mã não. Mặt đất mềm nhuyễn như y phục của chư Thiên, hương thơm ngào ngạt thêm ánh sáng màu rất đẹp. Cỏ mọc tươi tốt mềm dẻo, đi trên đó êm mát như tấm thảm cõi trời. Khí hậu ôn hòa không quá lạnh quá nóng. Người nước đó tánh tình nhân từ hòa nhã, thân, khẩu, ý đều tịch tĩnh, phiền não mỏng nhẹ, tất cả đều có oai lực tự tại, nghe pháp đều hiểu nghĩa. Pháp hội của Đức Phật đó có mười hai ức đại Tỳ-kheo, ba mươi hai ức đại Bồ-tát. Đức Phật đó trụ thế ba mươi sáu ức tuổi.
Trong nước Trang nghiêm có bốn thành lớn tên Khoái kiến. Mỗi thành vuông rộng tám mươi muôn dặm, cách nhau bốn trăm dặm. Trong mỗi thành có cả ngàn quận huyện. Thời tiết điều hòa, ngũ cốc sung túc. Nhân dân thân cao bốn dặm. Nơi đại thành Khoái kiến ở bốn mặt lại có các nội thành đều tên Thanh tịnh là nơi vua ngự. Mặt Đông và Tây ngang rộng hai ngàn năm trăm sáu mươi dặm, mặt Nam và Bắc ngang rộng một ngàn hai trăm tám mươi dặm. Mỗi thành có một vạn quận huyện, một vạn khu vườn để du ngoạn vô cùng thanh tịnh do bảy báu hợp thành. Trong thành có Chuyển luân vương hiệu Dũng Quận đầy đủ bảy thứ báu như kim luân, bạch tượng, ngựa xanh biếc, minh nguyệt thần châu, vợ ngọc nữ, chủ tạng thần, chủ binh đại tướng. Vua cai trị cả bốn châu thiên hạ. Vua đã từng cúng dường quá khứ chư Phật phát tâm Vô thượng Bồ-đề, được tâm không thoái chuyển. Ở giữa thành Khoái kiến có một lâu đài rất to lớn, mỗi mặt ngang rộng sáu trăm bốn mươi dặm, do bảy thứ báu tạo thành. Có bảy vòng tường vách vây quanh, bảy lớp đường đi, bảy lớp lụa báu phủ quanh, lại có bảy lớp hào. Trong lâu đài có bốn vườn cây ăn trái trổ hoa xinh tươi. Vườn thứ nhất tên Diệu hoa, vườn thứ hai tên Công huân a, thứ ba tên Sơn hà, thứ tư tên Xuân an. Có bốn chiếc ao đầy nước, mỗi ao ngang rộng hai mươi dặm đều có lan can do bảy báu làm thành. Ao làm bằng tử kim, cát ở đáy ao bằng tử kim lưu ly. Nước tám vị hợp sinh ra hoa báu. Các loại chim thiên nga, uyên ương bơi đùa trong ao. Ao thứ nhất tên là Thí tài, thứ hai tên Thượng quật, thứ ba tên Thượng hương, thứ tư tên Diệu ngự. Có bảy vạn sáu ngàn cung nữ ở trong cung, đều đẹp như ngọc nữ cõi trời, đoan chánh, mỹ lệ vô cùng. Ngọc nữ báu, chánh hậu của vua cũng các cung nữ đều phát tâm Vô thượng Bồ-đề.
Vua có ngàn thái tử đều xinh đẹp, đủ hai mươi tám tướng tốt, sức lực mạnh mẽ, tánh nết nhân hòa, cũng đều phát tâm Bồ-đề.
Thuở đó Đức Phật Vô Lượng Huân Bảo Cẩm Tịnh Vương đi đến thành Thanh tịnh. Vua Dũng Quận suốt một ức năm cúng dường Phật và đại chúng Bồ-tát, Thanh văn những y phục, đồ uống ăn, thuốc men, đồ nằm, nhà cửa, giảng đường, tinh xá, cùng vườn tược suối ao. Mỗi vị Tỳ-kheo, vua sai hai người theo hầu hạ.
Ngàn vị vương tử thường chí tâm cúng dường Phật và thích nghe kinh pháp, chẳng ưa ái dục, bỏ việc chơi đùa, vì chí tâm chẳng phóng dật, thọ trì kinh điển nên không bao lâu đều được năm thứ thần thông. Khi được thần thông rồi, ngàn vương tử như Ngỗng chúa bay vọt lên hư không tự tại vô ngại, bay khắp tất cả quận huyện, các thành các nước, cho đến bốn châu thiên hạ. Đến đâu các vương tử cũng đều vì đại chúng mà tuyên thuyết kệ rằng:
Chư Phật hiện ra đời
Lâu xa khó gặp gỡ
Sinh làm người thế gian
Cũng là rất khó được.
Mọi người nên chí thành
Đều tin thích nghe kinh
Trong trăm ngàn ức kiếp
Lại càng khó gặp gỡ.
Nay Như Lai Thế Tôn
Đã hiện ra trong đời
Muốn mọi người được độ
Nên nói những kinh pháp.
Chúng tôi gần bên Phật
Thưa thỉnh được dạy dỗ
Cầu trí tuệ sáng suốt
Phụng hành lời Phật dạy.
Do thọ trì kinh pháp
Thoát khỏi các ác thú
Được thêm lớn căn lành
Ở nơi chỗ rất an.
Vì được nghe chánh pháp
Tiêu trừ các trần lao
Do được tuệ đa văn
Nên được chân chánh pháp.
Đem pháp đã được nghe
Tuyên dương vị cam lộ
Do đây hiện điềm lành
Đất chấn động sáu cách
Tuyên bố cùng trời, người
Chư Thiên đồng ca ngợi
Đồng thời rải hoa trời
Hoa kia đủ các loại.
Chúng sinh đều đến hội
Số đông chẳng thể lường
Đấng Chí Tôn khai hóa
Đều được vào Thánh đạo.
Đại chúng cúi đầu lạy
Nơi chân Đức Thế Tôn
Rồi đều đứng chắp tay
Cung kính hầu bên Phật.
Như Lai Thiên Nhân Sư
Thấy rõ lòng đại chúng
Tùy thời nghi căn tánh
Đem kinh pháp dạy truyền.
Tất cả đại chúng kia
Được nghe pháp Phật dạy
Ba mươi sáu ức người
Đồng phát tâm Vô thượng.
Lại có ba trăm ức
Người nghe chánh pháp âm
Thấy rõ tất cả pháp
Được Pháp nhãn thanh tịnh.
Những người đó đều nhàm
Gia nghiệp cùng tục duyên
Ở trong pháp hội kia
Xuất gia tu học đạo.
Lại có vô số chúng
Ức tỉ triệu muôn người
Đến pháp hội nghe kinh
Quy y làm Tín sĩ.
Sau khi nghe kinh pháp
Cúi đầu lạy chân Phật
Đồng chắp tay từ biệt
Lễ Phật trở về nhà.
Này Tịch Ý! Các vị vương tử đó cùng Chuyển luân vương xây dựng lầu đài bằng gỗ chiên-đàn, rộng lớn thanh tịnh trang hoàng cực đẹp. Cửa nẻo đều bằng châu báu. Vua cho đốt một thăng gỗ thơm ngưu đầu chiên-đàn, mùi hương bay khắp thiên hạ. Tòa lâu đài bằng gỗ ngưu đầu chiên-đàn ấy vô cùng to lớn, suốt bốn trăm dặm đều được trang hoàng hiện sức thần oai, nguy nga đồ sộ. Ở bốn phương chánh, bốn góc, bốn trụ đều an ổn, bằng phẳng an ổn, không tạp loạn. Vì muốn đến nghe pháp với Đức Phật Vô Lượng Huân Bảo Cẩm Tịnh Vương, nên vua Dũng Quận khuyên bảo quyến thuộc trong cung cùng đại thần bá quan và nhân dân già trẻ. Mọi người nên biết rằng thân người khó được gặp Phật ra đời lại càng khó, nay chúng ta nên đến lễ kính Đức Phật để được nghe kinh pháp.
Nhà vua cùng các vương tử, phu nhân, thể nữ, các quan và nhân dân vào ngồi trên tòa được trang sức bởi trăm ngàn thứ báu trong lầu hương, trổi nhạc đàn ca, đồng đem theo nhiều thứ hoa hương, y phục, tràng phan, bảo cái để cúng dường Phật. Tất cả đều giữ tâm ý nhân hòa. Lầu hương như chim phụng hoàng bay lên hư không đến chỗ Phật ngự. Khi đến đại hội lầu hương bay nhiễu Phật bảy vòng rồi dừng lại một phía.
Vua Dũng Quận cùng đại chúng ra khỏi lầu hương đến lễ chân Phật và lễ Thánh chúng, nhiễu Phật bảy vòng, rồi ở trước Đức Phật bạch:
– Bạch Thế Tôn! Từ lâu chúng con đã được nghe tiếng Phật, nhưng vì việc nước quá nhiều dần dà đến ngày nay mới được và pháp hội thấy dung nhan Phật. Lòng chúng con không xiết hổ thẹn tự trách lấy mình. Ngưỡng mong Đức Đại Từ lượng tình thương xót.
Đức Phật Vô Lượng Huân Bảo Cẩm Tịnh Vương thấy vua cùng quyến thuộc đều có lòng thành thật muốn nghe pháp liền thuận theo tâm bệnh của họ mà ban tuyên chánh pháp. Đức Phật dạy:
– Này Đại vương! Muốn học Đại thừa chẳng trái Thánh đạo phải thực hành bốn điều. Bốn điều ấy là gì? Một là hết lòng tin Tam bảo, phụng thờ các bậc Hiền thánh, những điều chẳng nên làm phải tránh xa. Hai là chí tâm nghe kinh pháp, nghe rồi thọ trì. Ba là bỏ tánh kiêu căng ngạo mạn, nhất tâm cung kính các bậc Hiền thánh. Bốn là tinh tấn nhiếp thân, khẩu, ý thực hành hạnh lành. Nếu Đại vương thuận theo bốn điều trên thì có thể tu học Đại thừa chẳng trái Thánh đạo.
Này Đại vương! Lại có bốn điều cần phải giữ gìn chớ phóng dật. Bốn điều ấy là gì? Giữ gìn sáu căn thấy hoại hại của ái dục, hiểu tất cả thọ và tưởng, biết rõ vô thường, do nghiệp nhân mà có mạng căn.
Này Đại vương! Bồ-tát lại có bốn việc mà đạo pháp được sinh. Bốn điều ấy là gì? Một là chẳng bỏ đạo tâm. Hai là cũng khuyên người khác phát tâm. Ba là chứa nhóm cội công đức để giúp đạo tâm, những pháp được nghe hiểu thấu nghĩa lý. Bốn là với tất cả Đế Thích, Phạm vương, Tứ Thiên vương, cho đến bậc Thanh văn, Duyên giác đều đem giáo pháp Đại thừa rộng lớn khuyến hóa tất cả.
Này Đại vương! Do đây nên phải thường không phóng dật, kính tin Tam bảo, ưa thích nghĩa lý của vô lượng đạo pháp, luôn thọ trì chánh pháp, vui nơi chánh pháp. Nếu tinh tấn tìm cầu đạo pháp, thì Đại vương chẳng còn tham ưa những trần cảnh. Vì sao? Đại vương nên biết rằng tham dục không có thời gian nhàm đủ, như người uống nước mặn càng uống càng khát. Gặp được bậc Hiền thánh khai thị mới biết hạn chế tham dục, mạng người rất ngắn vui ít, khổ nhiều, có sinh tất có tử phải biết đời sau, luôn lo sợ cho tâm ý ở vị lai.
Nay Đại vương cúng dường Như Lai, do công đức này được bốn điều lợi ích: Một là đời đời giàu có đầy đủ; hai là công đức phước báo không cùng không tận; ba là được tuệ sáng suốt vô lượng; bốn là biện tài vô ngại.
Lại sẽ được bốn điều lợi ích: nơi thân thực hành những nghiệp công đức thanh tịnh, lời nói thanh tịnh đúng cấm giới, tâm niệm thanh tịnh học rộng không nhàm, được trí tuệ sáng suốt thanh tịnh.
Lại có bốn điều lợi ích: Một là phương tiện khéo léo tu hạnh thanh tịnh dạy bảo chúng sinh vào nơi trí tuệ; hai là dùng nghiệp thanh tịnh hàng phục quân ma; ba là thệ nguyện thanh tịnh việc làm tương ưng với lời nói, tất cả các Phật pháp đều thanh tịnh; bốn là chứa nhóm công đức được gặp chư Phật.
Vua Dũng Quận sau khi nghe Đức Phật dùng tuệ phân biệt giảng nói nghĩa lý sâu xa trong kinh, lòng vua vui đẹp liền cởi chuỗi ngọc kết bằng trăm ngàn trân bảo anh lạc đang đeo nơi cổ dâng lên cúng dường Phật. Vua thọ năm giới trọn đời tu tập phạm hạnh.
Phu nhân và thể nữ của vua nghe Phật thuyết pháp cũng đều vui vẻ tâm ý nhu hòa không bị ràng buộc, đồng cởi chuỗi ngọc châu báu đeo trên thân để cúng dường Phật. Phu nhân và thể nữ xin vua cho được xuất gia làm Sa-môn suốt đời tu phạm hạnh. Vua liền cho phép.
Lúc đó vua Dũng Quận vâng nhận pháp vô cực, được pháp tài xong liền lạy chân Phật đi nhiễu bảy vòng, rồi cùng các thể nữ, bá quan vào lầu hương, bay lên hư không trong giây lát bay về nước Thanh tịnh.
Đến ngày rằm trăng tròn, nhà vua cùng quyến thuộc trong cung vào vườn hoa trổi nhạc đờn ca. Hai vị chánh phu nhân, một vị tên Bất Hành Bộ, một vị tên Vô Hư Tổn, sau khi tắm gội dùng hương thơm xông ướp y phục ngồi trên giường báu, tự nhiên có hai hài đồng hiện ra ngồi kết già trên gối của mỗi phu nhân. Hai hài đồng này dung nhan xinh đẹp đủ hai mươi tám tướng tốt. Đồng thời trên hư không có trăm ngàn chư Thiên cất tiếng khen rằng: Hai vị hài đồng này một tên Pháp Ý, một tên Pháp Niệm, đều sẽ tu hành Thánh pháp.
Pháp Niệm hài đồng ngồi trên gối của phu nhân Bất Hành Bộ, Pháp Ý hài đồng ngồi trên gối của phu nhân Vô Hư Tổn. Hai vị hài đồng đồng cất tiếng nói kệ rằng:
Nếu ai giữ thân mình
Phát được tâm Bồ-đề
Những bậc Học sĩ ấy
Tạo nên phước đức lành.
Những người này từng gặp
Đức Như Lai ra đời
Thường có lòng vui mừng
Nhất tâm cúng dường Phật.
Vì sự nghiệp thần thông
Sớm được Phật cứu độ
Tiêu hết vòng sinh tử
Chứng tịch diệt vô sinh.
Nếu phát tâm Bồ-đề
Giữ bền không quên mất
Vì cứu độ chúng sinh
Phá hoại vòng sinh tử.
Ở thế giới Thượng phương
Cách đây vô lượng cõi
Thế giới kia có Phật
Danh hiệu là Thời Tiết.
Chúng tôi từ cõi ấy
Muốn nghe pháp đến đây
Muốn thấy Phật Công Huân
Cùng quốc độ của Phật.
Lúc ấy hai hài đồng
Rời gối mẹ xuống đất
Cùng nhau tiến lên đường
Đến chỗ Đức Thế Tôn.
Cúi đầu lễ chân Phật
Một bên ngồi chắp tay
Bốn phương nói Phật đức
Nên lại muốn nghe kinh.
Phật pháp rất khó gặp
Nghe nhận lại khó hơn
Vì được nghe pháp ấy
Nên thưa Bậc Thắng Nhân
Chí thành theo Phật đạo
Nghiệp chánh chân vô thượng
Đạo pháp của chư Phật
Là rất khó được gặp
Người ưa mến nghĩa kinh
Cũng lại khó gấp bội!
Hôm nay được nhàn rảnh
Cùng thân hữu chuộng pháp
Tùy thuận theo pháp tắc
Phụng kính tin pháp giáo
Càng mộ càng tinh tấn
Sở hành không phóng dật.
Vì được làm Sa-môn
Nơi nhàn cư như thế
Thường niệm trụ như thế
Của ấy thật vô lượng.
Tâm hổ thẹn thường mang
Biết nghe rộng khó gặp
Tâm Từ đầy đủ khắp
Thương nghĩ mọi chúng sinh
Nếu đạt được pháp sâu
Thì pháp nhẫn mới có.
Kể mọi uy thế mạnh
Tâm đó không khiếp nhược
Cứu độ mọi chúng sinh
Khai hóa tất cả khó.
Nếu ở chỗ một mình
Tạo nghiệp không xiết nghĩ
Vì không tham thân mình
Thọ mạng cũng như vậy.
Học cấm giới không chán
Luôn nghĩ đến đạo pháp
Do đó được hiểu rõ
Và được công huân trên.
Nếu học được như thế
Là bậc nhất khó gặp.
Nghiệp của Pháp vương ấy
Thật là không gì hơn.
Yếu nghĩa các pháp ấy
Báo ứng rất đầy đủ
Chúng ta nên đến đó
Thánh an ở chỗ Phật.
Các bậc minh trí kia
Thọ đạo hạnh Bồ-tát
Phụng hành pháp thanh bạch
Để dùng tuyên bố giáo.
Tùy thời mà nhàn tĩnh
Chứng được năm thần thông
Nhân biết ấy mà nghĩ
Tu hành pháp đạm bạc.
Vua cùng hai thái tử
Và phu nhân, thể nữ
Đều là bậc trí sáng
Thực hành Bồ-tát đạo
Dùng tuệ thông đã đạt
Kinh hành trong hư không
Đi đến chỗ Thế Tôn
Công huân trí như biển
Cúi đầu lễ chân Phật
Quy y Nhân Trung Tôn.
Tất cả đều hòa đồng
Cùng đến chắp tay lễ.
Pháp Ý hỏi Phật trước
Thay cho tất cả chúng:
Chỉ xin Đại Thánh Tôn
Vì con nói đạo pháp.
Tối thắng biết chúng con
Trong tâm chỗ nghĩ gì
Xin vì phân biệt nói
Pháp nghĩa thật sâu xa.
Tất cả các pháp ấy
Đều từ nhân duyên khởi
Tất cả vốn vô chủ
Đều do nhân duyên sinh.
Trong thì chẳng có thật
Ngoài thì làm gì có?
Tất cả các pháp ấy
Khác nào như hư không?
Vì xét được gốc ngọn
Vô tác thấy thanh tịnh.
Cũng như hư không kia
Không thể giữ nó được?
Phật dùng nhiều phương tiện
Vì chúng sinh tuyên thuyết
Phân biệt nói pháp ấy
Chỗ sâu xa chánh chân.
Bảy mươi sáu hài đồng
Và hai ức tỉ chúng,
Nhất thời đều được thành
Pháp nhẫn rất nhu thuận.
Lúc đó Chuyển luân thánh vương Dũng Quận cùng các thái tử và quyến thuộc vạn dân trọn bảy ngày đêm nhiễu Phật cúng dường, lễ tạ Phật đồng trở về cung.
Một hôm vua Dũng Quận ngồi một mình an ổn trên lầu đài Thanh tịnh tự nghĩ: “Các con của ta đều phát tâm Vô thượng Bồ-đề. Nay nên thử xem vương tử nào sẽ chứng đạo Vô thượng trước nhất.”
Nhà vua bèn bảo thợ làm bình bằng bảy báu để trên đài cao bốn mươi chín thước. Nhà vua truyền ngàn thái tử mỗi người biên danh hiệu mình trên thẻ bằng bảy báu để vào bình. Mọi người trọn bảy ngày đêm dùng các hương hoa cúng dường bình bảy báu. Qua bảy ngày nhà vua đem bình bằng bảy báu ấy để trên án vàng bảo ngàn thái tử rút thẻ.
Lúc đó thái tử Tịch Ý được thẻ đệ nhất, cùng lúc ấy cả đại thiên thế giới chấn động sáu cách, tất cả kỹ nhạc tự nhiên hòa tấu.
Thuật đến đây, Đức Phật bảo Bồ-tát Tịch Ý:
– Này thiện nam! Thái tử Tịch Ý, con của nhà vua Dũng Quận thuở quá khứ kia chính là Đức Câu-lưu Tôn Như Lai. Thái tử kế hiệu Ly Danh chính là Đức Câu-na-hàm Mâu-ni Như Lai. Thái tử thứ ba tên Tịch Căn chính là Đức Ca-diếp Như Lai. Thái tử thứ tư tên Nhất Thiết Khổ Lợi chính là thân của ta, Thích-ca Mâu-ni Phật hiện nay. Thái tử thứ năm tên Vũ Thất chính là Đức Di-lặc Như Lai. Thái tử thứ sáu tên Minh Nguyệt Châu Phục sẽ thành Phật hiệu là Sư Tử. Thái tử thứ bảy sẽ thành Phật tên là Diệu Anh. Thái tử thứ tám tên Hiền Thị sẽ thành Phật hiệu là Cúng Dường. Thái tử thứ chín tên Quang Thủ sẽ thành Phật hiệu là Diệu Hoa. Thái tử thứ mười tên Liên Hoa sẽ thành Phật hiệu là Phụng Dưỡng. Thái tử mười một tên Ly Cấu Quang sẽ thành Phật hiệu là Thiện Mục. Thái tử thứ mười hai tên Binh Thị sẽ thành Phật hiệu là Khoái Tỳ. Thái tử thứ mười ba tên Ý Diệu sẽ thành Phật hiệu là Diễm Quang. Thái tử thứ mười bốn tên Tịnh Phục Tịnh sẽ thành Phật hiệu là Diễm Vị. Thái tử thứ mười lăm tên Phú Huân sẽ thành Phật tên là Vô Thoái Một. Thái tử thứ mười sáu tên Ly Cấu Tịnh sẽ thành Phật hiệu là Chấp Đức. Thái tử thứ mười bảy tên Kiên Cường sẽ thành Phật hiệu là Bảo Sự. Thái tử thứ mười tám tên Bảo Xưng sẽ thành Phật hiệu là Vô Khâm Thế. Tuần tự như vậy lần lần đến vị Thái tử rút được thẻ thứ chín trăm chín mươi chín, sau đây sẽ thành Phật hiệu là Vô Lượng Đức Bảo Xưng. Thái tử tên Ý Vô Lượng rút được thẻ cuối cùng sẽ thành Phật thứ một ngàn trong một ngàn Đức Phật ở hiền kiếp này hiệu là Lâu Do Như Lai.
Này Tịch Ý! Sau khi rút thẻ, ngàn thái tử cùng nhau vui cười và nói rằng sau này tôi thành Phật, sẽ hàng phục quân ma, chuyển đại pháp luân, cứu độ vô lượng chúng sinh.
Lúc đó thái tử Ý Vô Lượng thấy mình rút được thẻ sau rốt, sẽ thành Phật cuối cùng, trong lòng sầu não tự gieo mình xuống đất lập thệ rằng: “Đạo pháp của chư Phật chẳng thể nghĩ lường, chúng sinh giới cũng là vô hạn, chí nguyện của tôi cũng chẳng nghĩ bàn. Tôi nguyện khi các anh tôi thành Phật giáo hóa đệ tử, thọ mạng dài ngắn, Sa-môn Thánh chúng nhiều ít, lúc tôi thành Phật cũng đồng như vậy. Nếu lời nguyện của tôi trên đây sau này được đúng như vậy, xin cõi đại thiên vì tôi mà hiện điềm lành.” Thái tử Ý Vô Lượng vừa lập thệ xong, đại thiên thế giới liền chấn động sáu cách, trời rưới các thứ hoa, tất cả nhạc khí tự nhiên hòa tấu. Giữa hư không có tiếng khen rằng: Sẽ được như nguyện, về sau này thành Phật hiệu là Lâu Do Như Lai Đẳng Chánh Giác.
Này Tịch Ý! Vì sao tên của Đức Phật ấy là Lâu Do? Bởi vì Thái tử lúc ấy sầu não tự gieo mình xuống đất và lập thệ nguyện. Do việc ấy nên hiệu của Đức Thế Tôn ấy là Lâu Do.
Thái tử Ý Vô Lượng sau khi phát nguyện, liền nói kệ rằng:
Đạo pháp của chư Phật
Đồng như cõi hư không
Ý giác dường như huyễn
Chúng sinh giới vô tận.
Phát nguyện hiện điềm lành
Giới cấm thành thanh tịnh
Các ngài nên lóng nghe
Lời thệ nguyện của tôi.
Tập họp chư nhân giả
Tuổi thọ lượng bao nhiêu
Chư Phật Đại Thánh vương
Tất cả đều thấy rõ.
Thọ mạng của chư Phật
Cùng với tôi không khác.
Thành Phật tên Lâu Do
Chúng Tỳ-kheo cũng vậy
Không ít hơn Phật khác
Nên tuyên nói lời đó.
Chư Thiên giữa hư không
Cất tiếng vui nói kệ:
Bậc thanh tịnh hiện nay
Thệ nguyện tất sẽ thành
Vì tất cả chúng sinh
Nên lập thệ nguyện lớn.
Đức Phật bảo Bồ-tát Tịch Ý:
– Ông có biết thái tử Ý Vô Lượng ấy không?
Bồ-tát Tịch Ý thưa:
– Bạch Thế Tôn! Không.
Đức Phật nói:
– Này Tịch Ý! Vương tử Ý Vô Lượng sẽ là vị Phật cuối cùng trong hiền kiếp hiệu Lâu Do Như Lai.
Này Tịch Ý! Ông xem các Bồ-tát thiện quyền phương tiện, thành tựu giới hạnh phát nguyện rộng lớn đi khắp trong ba cõi không lúc nào ngừng nghĩ. Lâu Do Như Lai riêng một mình giáo hóa chúng sinh cùng ngàn Phật ra đời chỗ độ chúng sinh đồng nhau không khác.
Này Tịch Ý! Hai vị vương tử nhỏ hơn hết trong ngàn vị vương tử tự lập thệ nguyện. Vương tử Pháp Ý nguyện rằng: “Lúc các vương huynh thành Phật, tôi sẽ làm Kim cang lực sĩ luôn giữ oai nghi gần gũi bên Đức Phật, quan sát tất cả pháp bí yếu của chư Như Lai, được chư Như Lai giao phó, rộng nghe tất cả pháp bí mật quan trọng của chư Phật, tin tưởng ưa thích không có nghi ngờ.”
Vương tử Pháp Niệm phát nguyện rằng: “Lúc các vương huynh thành Phật, tôi sẽ là người thỉnh mời và hỗ trợ chư Phật chuyển pháp luân.”
Này Tịch Ý! Ông có biết Chuyển luân thánh vương Dũng Quận là ai không?
Bồ-tát Tịch Ý thưa:
– Bạch Thế Tôn! Không.
Đức Phật hỏi:
– Này Tịch Ý! Vua Dũng Quận là tiền thân của Đức Định Quang Như Lai. Ngàn vị vương tử là tiền thân của ngàn Đức Phật trong hiền kiếp, từ Phật Câu-lưu-tôn thứ nhất đến Phật Lâu Do thứ một ngàn.
Vương tử Pháp Ý chính là Mật Tích Kim Cang lực sĩ đây. Vương tử Pháp Niệm hiện nay là Phạm thiên Thức Kỳ.
Phu nhân, thể nữ trong cung vua thuở trước là những người đến dự pháp hội hôm nay.
Những người ngày trước được các vương tử khuyên xuất gia làm Sa-môn và những người được các vương tử giáo hóa, trong hiền kiếp này họ sẽ lần lượt được thọ ký thành Phật.
Này Tịch Ý! Ông hãy quán sát pháp mười hai duyên khởi không loạn, do công đức thuở trước nên được quả báo ứng. Các Bồ-tát chí thành phát tâm công đức không bao giờ mất. Các Bồ-tát sẽ được đầy đủ mười trí lực viên mãn hạnh nguyện của mình. Do đây nên có Bồ-tát nào muốn được sớm thành Phật phải học đòi theo hạnh nguyện của ngàn vương tử Bồ-tát, siêng năng phụng hành Phật đạo.
Những gì là Phật đạo? Chẳng nên có tâm tổn hại chúng sinh, thêm lớn lòng Từ thực hành sáu Độ, thường tu phạm hạnh tu tập bốn ân, thực hành các phẩm trợ đạo đầy đủ thần thông, phương tiện quyền xảo để trọn nên cội công đức. Các hạnh trên đây chính là Phật đạo.
Này Tịch Ý! Đạo đó tâm thanh tịnh thì thấu đạt bản tánh. Đạo đó hòa nhã chí ý an ổn. Đạo đó chất phác mà không dua nịnh. Đạo đó rộng khắp không chỗ chướng ngại. Đạo đó bình đẳng không có sự bè đảng thiên lệch. Đạo đó vô úy chẳng phạm các điều ác. Đạo đó giàu có Bố thí ba-la-mật-đa. Đạo đó đầy đủ Giới ba-la-mật-đa. Đạo đó chẳng tranh luận được, là Nhẫn ba-la-mật-đa. Đạo đó lìa chấp trước, là Tinh tấn ba-la-mật-đa. Đạo đó không tán loạn, là Thiền định ba-la-mật-đa. Đạo đó khéo quyết trạch, là Bát-nhã ba-la-mật-đa. Đạo quy về nơi trí tuệ của mình, phụng hành đức đại Từ. Đạo đó chẳng có ý tà vạy, đến nơi đại Bi. Đạo đó cảm thọ vui vẻ, thực hành lòng đại Hỷ. Đạo đó trụ nơi vi diệu đến bậc đại Xả. Đạo đó trừ các khổ não, diệt bỏ những vọng tưởng tham hại, sân hận. Đạo đó đến chỗ an lành, không có lòng nguy hại. Đạo đó giáo hóa kẻ khó điều phục, dứt trừ sự đắm mê nơi sắc, thanh, hương, vị, xúc. Đạo đó hàng phục ma vương cùng quyến thuộc của ma khiến họ bỏ tâm ngạo mạn và trừ dẹp những giặc oán thù. Đạo đó tiêu trừ các ấm các nhập, không chỗ chấp trước. Đạo đó bỏ việc ma, ở trong trần lao mà được tự tại. Đạo đó đem tâm hướng về Vô thượng, lìa tâm niệm Nhị thừa. Đạo đó huân tập các công hạnh thành trí giác bình đẳng. Đạo đó ngự nơi tòa báu lớn, tùy thuận Nhất thiết trí. Đạo đó thường phân biệt, trí tuệ sáng suốt vô ngại. Đạo đó nêu bày hạnh lành thâu nhiếp các bạn lành. Đạo đó bỏ hầm hố, tiêu trừ các kết sử. Đạo đó bỏ trần lao vượt khỏi sự sân hận tranh đấu. Đạo đó về nơi an ổn hết những điều quấy ác. Đạo đó về nơi cát tường, hướng đến nghiệp Niết-bàn.
Trên đây là Bồ-tát thực hành ba mươi hai điều Phật đạo. Trụ nơi Phật đạo này, Bồ-tát sẽ được mau thành quả Vô thượng Bồ-đề.
KINH ĐẠI BẢO TÍCH
Nguồn: Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh — bản Việt dịch do HT. Thích Tịnh Hạnh chủ trì. Dữ liệu từ daitangkinh.org. Bản quyền bản dịch thuộc về các dịch giả.
