SỐ 310 — KINH ĐẠI BẢO TÍCH

QUYỂN 22

Hán dịch: Đời Đại Đường, Tam tạng

Pháp sư Bồ-đề-lưu-chí.

Pháp hội 7: MẶC ÁO GIÁP TRANG NGHIÊM (Phần 2)

Đức Phật dạy tiếp:

– Này Vô Biên Tuệ! Ta nhớ thuở xưa lúc ta tu Bồ-tát hạnh, ta mặc giáp trụ như vậy và ngồi Đại thừa như vậy vượt quá các tế, diệt được tối tăm, trừ được bố úy, ở chỗ vô lượng trăm ngàn câu-chi na-do-tha chư Phật, dùng sức đại tinh tấn nghe giáp trụ trang nghiêm và Đại thừa trang nghiêm này của Đại Bồ-tát, ta vui mừng hớn hở. Lúc ta quan sát pháp ấy, đối với Đức Phật Thế Tôn, ta cung kính tôn trọng, chẳng nghĩ tưởng rằng ta mặc giáp trụ như vậy, ta có giáp trụ như vậy, ta được pháp như vậy, ta có pháp như vậy, ta có các loại pháp như vậy. Lúc ấy ta không có quan niệm có ngã, ta rời xa thân kiến, rời xa ngã mạn, lòng không có cao hạ, không có phân biệt. Vì muốn nhiếp thọ tất cả chúng sinh, hộ trì Pháp tạng của chư Phật Như Lai, thành thục vô lượng trăm ngàn câu-chi na-do-tha chúng sinh, ta không hề có một tâm niệm mỏi nhọc. Lúc ấy ta chẳng bỏ giáp trụ, ngồi vô biên thừa. Trong nhiều đời ta có thể phá quân ma. Các quyến thuộc ma đều thoái bại tiêu diệt. Các sứ giả ma kinh sợ bỏ chạy. Tất cả hàng ngoại đạo và những phái tương ưng với dị đạo đều bị ta hàng phục, đặt họ vào chỗ an ổn. Tất cả dị luận, ta đều dẹp trừ. Tất cả ngoại đạo đều hàng phục ta. Những chúng sinh rong ruổi theo đường tà, ta làm cho họ ở nơi thừa này trồng các cội lành. Ta vì các chúng sinh mà khai thị giáp trụ và giáp trụ trang nghiêm. Ta cũng vì chúng sinh mà diễn thuyết các loại pháp Đại thừa an lạc như vậy. An trụ trong thừa này thì được tất cả đồ dùng an vui, đó là đồ dùng an vui hữu vi của Chuyển luân vương, của Đế Thích và của Phạm vương.

Lúc ta vì các chúng sinh nói pháp này, ta làm cho các chúng sinh vào trong pháp ấy phát sinh chủng tánh chư Thánh, dựng tràng đại pháp, rống tiếng sư tử mà hướng đến Vô thượng Bồ-đề.

Này Vô Biên Tuệ! Các Đại Bồ-tát phải mặc đại giáp trụ như vậy, rồi đúng như lý mà quan sát chọn lọc.

Đại Bồ-tát phải ở nơi pháp nào để hướng đến? Đối với tất cả pháp, Đại Bồ-tát có thể thấy biết rõ hết không có phân biệt. Vì sao? Các Đại Bồ-tát an trụ chánh đạo vì biết đúng lý vậy. Các Đại Bồ-tát hướng đến chánh đạo vì thấy đúng lý vậy. Thanh tịnh đúng lý thì chẳng phân biệt, chẳng phải chẳng phân biệt, mà ở trong phân biệt và chẳng phân biệt thấy biết bình đẳng. Nếu còn thấy có pháp cầu được, tìm được thì chẳng bình đẳng, thì chẳng an trụ trong sự thấy biết thanh tịnh đúng lý. Do vì không phân biệt, không chẳng phân biệt nên ở trong phân biệt, chẳng phân biệt kia được chẳng chấp thủ. Do vì chẳng chấp thủ nên rời xa phân biệt và chẳng phân biệt.

Ở trong đạo này không có thương xót, không có hành thí, không có tăng ích, cũng không lấy và bỏ, đứng nơi đạo bình chánh, cũng chẳng phân biệt quá khứ, hiện tại, vị lai; có thể biết rõ khắp tập chủng của tất cả phân biệt, đối với tất cả pháp được an trụ bình đẳng, không có nghĩa điên đảo mới được gọi là an trụ ở đạo này vậy.

Này Vô Biên Tuệ! Những gì là đạo và đạo thanh tịnh?

Đó là tám chi Thánh đạo: Chánh kiến, Chánh tư duy, Chánh ngữ, Chánh nghiệp, Chánh mạng, Chánh tinh tấn, Chánh niệm và Chánh định.

Chánh kiến dứt trừ được thân kiến, vượt qua cảnh sở hành của tất cả kiến chấp và tất cả các kiến chấp, đối với tất cả chỗ đều được thanh tịnh, mà biết rõ được tất cả phân biệt, hoặc là thắng phân biệt hoặc là khắp phân biệt thì không phân biệt, không thắng phân biệt, không khắp phân biệt, chẳng an trụ tà tư duy, dứt tà tư duy. Thấy được chánh mạng, thấy được tưởng chánh mạng, thấy được mạng thanh tịnh, an trụ mạng thanh tịnh, đúng như lý thấy được thân nghiệp thanh tịnh, ngữ nghiệp thanh tịnh và ý nghiệp thanh tịnh, an trụ nơi chánh nghiệp.

Chánh kiến ngữ nghiệp, đối với ngữ nghiệp đều có thể thấy biết, an trụ nơi chánh ngữ có thể đối trị thanh tịnh.

Chánh kiến tinh tấn, khéo nhiếp tinh tấn, an trụ chánh tinh tấn.

Chánh kiến ức niệm mà không có niệm cũng không có tác ý, không chỗ chấp thủ, dùng niệm thanh tịnh an trụ nơi chánh niệm.

Chánh kiến Tam-muội, ở trong Tam-muội không chỗ nương tựa mà có thể thanh tịnh tri kiến Tam-muội, an trụ ở chánh định.

Này Vô Biên Tuệ! Lúc thấy như vậy, các Đại Bồ-tát được chánh kiến thanh tịnh đối với tất cả chỗ và an trụ nơi đạo thanh tịnh.

Đạo thanh tịnh ấy là chỗ tu hành của Thiện trượng phu, là chỗ mà trí giả tôn trọng, chúng Thánh hài lòng, chư Phật khen ngợi; chẳng phải là chỗ đi của tất cả ma, ma dân, ma sứ, ma thiên; cũng chẳng phải là chỗ đi của những hàng ngoại đạo, những người nương tựa vào sự tranh luận đang đi trong rừng rậm kiến chấp hướng đến phi đạo; cũng chẳng phải chỗ đi của tất cả hàng ái trước Niết-bàn. Vì sao? Vì người an trụ vô vi thì đối với Niết-bàn có chỗ phân biệt. Nếu phân biệt Niết-bàn thì phân biệt các hành pháp. Vì sao? Vì ở trong Niết-bàn giới vượt quá tất cả động niệm phân biệt, còn không có vô vi huống là có hữu vi.

Đạo này có thể sạch hết tất cả phân biệt, còn không có chút vô vi phân biệt lẽ nào lại có tất cả hữu vi phân biệt. Nếu ở nơi Thánh đạo mà có phân biệt thì chẳng gọi là an trụ nơi Thánh đạo. Nếu dứt tất cả động niệm phân biệt thì gọi là an trụ Thánh đạo, là an trụ đạo vô úy, là an trụ đạo an ổn, là an trụ đạo an lạc.

Đạo này có thể đến chỗ không già, bệnh, chết, lo, khổ. Đạo này có thể đến chỗ không có tự tánh, vượt qua các tánh. Đạo này có thể đến chỗ rời xa tất cả tánh và chẳng phải tánh. Đạo này có thể đến chỗ không hiện bày tướng sắc và tướng chẳng phải sắc. Đạo này như hư không khắp tất cả chỗ, có thể đến trong đại cung điện vô thượng. Đi như thế không còn lui trở lại thì được bao nhiêu là an ổn khoái lạc.

Đại cung điện ấy chẳng hiện bày được, không có các sự tướng, không có chút hữu vi, không có chút vô vi, đã diệt hữu vi, đã bỏ vô vi, chẳng cho chúng sinh sự an lạc hữu vi, an lạc vô vi.

Này Vô Biên Tuệ! Những người ưa thích hữu vi Niết-bàn, họ còn chẳng cầu sự an lạc hữu vi huống là có thể cầu đại cung điện ấy. Trong đại cung điện ấy không có thi thiết, mát mẻ, tịch tĩnh nên gọi là Niết-bàn. Vì diệt tham, sân, si, dứt các tập chướng, phá lưới ái kiến, cạn dòng vô minh, nhổ những tên độc, hết pháp bất thiện nên gọi là Niết-bàn. Vì rời xa tất cả kiêu mạn, tật bệnh, khổ sở bức não nên gọi là Niết-bàn. Vì chẳng phải chỗ sở hành của tâm ý thức và tâm sở nên gọi là Niết-bàn. Vì dứt hết các tranh luận, các kết sử cho đến pháp tưởng nên gọi là Niết-bàn. Vì tuyệt các ý ưa thích và chỗ sở cầu của ý ưa thích, cũng không có phân biệt và tướng bị phân biệt nên gọi là Niết-bàn.

Này Vô Biên Tuệ! Đó là thể tánh của đại Bát-niết-bàn.

Niết-bàn vô biên chẳng thể tuyên nói được. Nếu có chỗ hướng đến thì chẳng phải đạo này. Đạo cũng là không có ngôn thuyết, chẳng thể tuyên nói được.

Nếu lúc dùng đạo này hướng đến đại Niết-bàn đại cung điện, các Đại Bồ-tát cũng làm cho vô lượng trăm ngàn chúng sinh an trụ nơi đạo này.

Này Vô Biên Tuệ! Lúc ở trong đạo này mà hướng đến, các Đại Bồ-tát không có mệt mỏi, cũng không có lo buồn, tùy nguyện mà cầu, tùy nguyện mà trang nghiêm, tùy chỗ trang nghiêm đều trang nghiêm cả, tùy chúng sinh được nhiếp độ mà thuyết pháp cho họ, khiến các chúng sinh đều được hoan hỷ. Vì sao? Vì đạo này không gì bằng, hay đối trị sạch, chỗ làm đã rốt ráo. Chư Phật Thế Tôn cùng hàng Thanh văn và Duyên giác đều ở nơi đạo này mà hướng đến, chẳng hề trái với đạo này. Chưa đến địa kia, chưa như sở nguyện thì trọn chẳng rời lìa đạo này.

Địa kia là gì? Là đại Niết-bàn địa, là đại cung điện địa.

Ví như hư không chẳng có gì để ví dụ ngoại trừ đem hư không để ví dụ hư không. Rộng lớn, trống rỗng, vắng lặng gọi là hư không.

Cung điện Niết-bàn cũng như vậy, là rộng lớn, rỗng không, vắng lặng, không có chủ tể cũng không có ngã sở. Tất cả chúng sinh dù vào trong ấy không ai có thể nhiếp lấy chừng bằng đầu lông. Rộng lớn không tịch, rộng lớn vô lượng gọi là đại Niết-bàn, gọi là đại cung điện.

Này Vô Biên Tuệ, đạo thù thắng của các Đại Bồ-tát này chẳng phải hàng Thanh văn, Duyên giác có được. Người an trụ đạo này thành tựu tất cả công đức tư lương, được không thoái chuyển, làm lợi ích lớn cho các chúng sinh, lấy hạnh thù thắng làm đại trang nghiêm, do đạo này mà phát tâm hướng đạo. Sự trang nghiêm như vậy cũng chẳng phải hàng Thanh văn, Duyên giác có được.

Lúc an trụ nơi đạo này, các Đại Bồ-tát hoặc làm Luân vương không chút đoái tiếc, có oai đức lớn và thần thông biến hiện, biết rõ được thế gian và xuất thế gian.

Các vị hoặc làm Đế Thích hay Đại phạm Thiên vương không bị tham luyến, xa rời kiêu mạn, thích thấy chư Phật, thích nghe chánh pháp, thành thục vô lượng trăm ngàn chư Thiên, hướng đến Vô thượng Bồ-đề.

Bấy giờ Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Đạo Bồ-tát thù thắng

Trong đời không có trên

Chư Thánh và Nhị thừa

Đều hướng đến đạo này.

Tất cả các Bồ-tát

Hướng đến đại Bồ-đề

Vì được đạo trang nghiêm

Đem đạo này khai thị.

Nếu ở trong đạo này

Đã đến hay đang đến

Họ đều dùng Chánh kiến

An trụ ở đạo này.

Tất cả các Bồ-tát

Nếu dùng bình đẳng kiến

Mà đi trong đạo này

Thì an lạc hướng đến.

Đạo này rất thù thắng

Đạo này là vô thượng

Hay dạy bảo như thật

Trong ấy không chấp trước.

Nếu trụ ở đạo này

Đi ở trong đạo này

Tất cả người có trí

Ý họ chẳng khuynh động

Chẳng nói nơi đạo này

Có chút ít khuynh động.

Do đây không chỗ động

Thường rời xa lay động

Ta nói nơi đạo này

Không động không hành thí

Cũng không có tăng ích

Nên đạo này vô thượng.

Tất cả các Bồ-tát

Khéo ở nơi đạo này.

Đạo này không có yêu

Lại cũng không có ghét

Đạo chẳng phải quá khứ

Chẳng hiện tại, vị lai

Chẳng phân biệt thời gian

Nên tu tập như vậy.

Đạo này không phiền não

Đạo này không phân biệt

Chẳng trái với thật nghĩa

Nên an trụ như vậy.

Trụ nơi đạo tối thắng

Không trụ là an trụ

Người an trụ đạo này

Hay được tánh thanh tịnh.

Ta nói tám Thánh đạo

Sở hành của chư Thánh

Người an trụ đạo này

Bồ-đề chẳng khó được.

Chỗ Bồ-tát nương nhờ

An trụ đạo như vậy

Hay được đạo thanh tịnh

Mỗi mỗi mà hướng đến.

Đạo này là tối thượng

Của Thiện sĩ tu hành

Chỗ Như Lai khen ngợi

Trí này là vô thượng.

Ma và chúng quân ma

Cùng quyến thuộc của ma

Ngoại đạo chúng sinh khác

Chẳng phải chỗ họ đi.

Người phân biệt Niết-bàn.

Chẳng ở thắng đạo này

Ngu bị phân biệt hại

Chẳng đến được Niết-bàn

Người vượt qua phân biệt

Không tưởng, không phân biệt

Ở trong đại đạo này

Do đây mà hướng đến.

Thắng đạo của chư Thánh

Người ngu đều rời xa

Nếu người hành pháp này

Đạo này là Vô thượng.

Đại đạo Tối thắng này

Hay đến chỗ vô thượng

Trong ấy không ưu não

Không sợ, không tai nạn

Đại đạo Vô thượng này

Không sắc, không hình tướng.

Chẳng thể dùng sắc tướng

Mà có thể hiện bày

Đại đạo an ổn này

Chánh trực vô sở úy.

Do đạo này hướng đến

Đại Niết-bàn rốt ráo

Đại đạo thanh tịnh này

Dường như thái hư không

Tất cả không chướng ngại

Hướng đến đại Niết-bàn.

Nếu đến được Niết-bàn

Đến rồi không còn lui

Đại Niết-bàn như đây

Tối thượng thắng an lạc.

Niết-bàn đại cung điện

Không tịch chẳng thể lường

Nên gọi đại Niết-bàn

Cũng gọi đại cung điện.

Trong đại Niết-bàn này

Diệt ba độc phiền não

Nếu ai đến trong ấy

Không lui không thọ sinh.

Niết-bàn đại không tịch

Dường như thái hư không

Vì rộng lớn không tịch

Trong đó không chướng ngại.

Niết-bàn Đại cung điện

Lìa hẳn khổ ưu não

Chỗ cảnh giới vô biên

Gọi đó là Niết-bàn.

Niết-bàn không số lượng

Số lượng chẳng thể được

Tánh trong mát tịch diệt

Gọi đó là Niết-bàn.

Niết-bàn không thi thiết

Đạo vị cũng vô thượng

Vô lượng, không phân biệt

Phân biệt chẳng thể được.

Ta vì các Bồ-tát

Khai thị đạo lớn này

Nếu ai ở đạo này

Thì gần đến Niết-bàn.

Nếu an trụ đạo này

Thắng an lạc trong đời

Tất cả đều sẽ được

Gọi là bậc Vô úy.

Khéo an trụ đạo này

Lòng họ không ô nhiễm

Do đạo này thanh tịnh

Gọi là bậc Vô úy.

Vì thấy đạo bình đẳng

Hay giác ngộ tất cả

Trong tất cả tư cụ

Chẳng tham trước tất cả.

Chỗ Bồ-tát dựa nhờ

Đạo chân thật thù thắng

Lợi ích các chúng sinh

Dũng mãnh mà hướng đến.

Nếu được đạo Vô thượng

Đạo trang nghiêm tối thượng

Khiến chúng đều hoan hỷ

Do đạo này hướng đến.

Đạo này rất thù thắng

Hay khiến ý thanh tịnh

Tùy theo chỗ ưa cầu

Tất cả sẽ hướng đến.

Nếu được ngôi Thánh vương

Chuyển luân oai đức lớn

Hay bỏ ngôi vua lớn

Xuất gia đi học đạo.

Nếu được ngôi Đế Thích

Ngôi Đại phạm Thiên vương

Không tham những ngôi ấy

Người này khéo thuận đạo.

Các chỗ học thế gian

Hay biết rõ tất cả

An trụ trong đạo này

Mới là người thật ngữ.

Đức Phật dạy tiếp:

– Này Vô Biên Tuệ! Lúc ở trong đạo này mà hướng đến, Đại Bồ-tát vì nhiếp thủ tám Chánh đạo nên tu hành một pháp, đó là chẳng làm các pháp bất thiện.

Lại vì nhiếp thủ tám Chánh đạo nên tu hành hai pháp, một là ở trong theo pháp lành tư duy đúng lý, hai là ở ngoài theo pháp lành thỉnh hỏi đúng lý.

Lại vì nhiếp thủ tám Chánh đạo nên tu hành hai pháp, một là biết rõ các pháp đúng sự, hai là biết rõ không có sự, không có trụ, không có phân biệt.

Lại vì nhiếp thủ tám Chánh đạo nên tu hành hai pháp, một ở trong tùy thuận trí tuệ, hai là ở ngoài không chỗ chấp trước.

Lại vì nhiếp thủ tám Chánh đạo nên tu hành hai pháp, một là tự tin không chỗ phân biệt, hai là nếu chúng sinh chưa có lòng tin thì tôi làm cho họ an trụ trong đạo này.

Lại vì nhiếp thủ tám Chánh đạo nên tu hành hai pháp, một là ở nơi việc đã làm có thể thấy biết như thật, hai là ở nơi việc được làm không chấp trước.

Lại vì nhiếp thủ tám Chánh đạo nên tu hành ba pháp, một là nơi khổ thủ uẩn biết rõ từng uẩn một, hai là nơi thủ uẩn không khổ thì siêng cầu và rất thích, ba là ở nơi các pháp hòa hợp thì chuyên tu rời xa.

Lại vì nhiếp thủ tám Chánh đạo nên tu hành ba pháp, một là tuyên nói pháp tối thượng, lời chẳng sai trái, tùy nói pháp nghĩa lòng không có niệm tranh luận, hai là chẳng chấp trước tất cả văn tự, ba là nhiếp lấy tất cả các pháp.

Lại vì nhiếp thủ tám Chánh đạo nên tu hành bốn pháp, một là dùng chánh phương tiện ở nơi nghĩa, hai là dùng chánh phương tiện tùy theo nghĩa mà làm tương ưng, ba là dùng chánh phương tiện thuận theo pháp để quán sát, bốn là dùng chánh phương tiện chẳng khởi tất cả chấp trước.

Lại vì nhiếp thủ tám Chánh đạo nên tu hành bốn pháp, một là có thể dùng thệ nguyện kiên cố để tự giữ gìn tu hành đúng như lời, hai là có thể dùng sáu căn khôn khéo hướng đến nơi đạo, ba là có thể làm cho ý lạc thanh tịnh, bốn là có thể an trụ hạnh chẳng phóng dật.

Này Vô Biên Tuệ! Các Đại Bồ-tát dùng pháp hành này để nhiếp thủ Chánh đạo mới được gọi là người tùy thuận đạo, vì quán tất cả pháp tánh rỗng không, vì không tên, vì không tướng, vì không nguyện, vì không sinh, vì không tác, vì nhàm chán, vì rời lìa, vì tịch diệt, vì xuất ly. Lúc được ánh sáng pháp quán sát sinh được dứt hết thì chẳng ở nơi vô sinh mà khởi cảm tưởng sinh, liền ở lúc ấy siêu thăng ly sinh ra khỏi phi pháp mà được đạo thanh tịnh và vô sinh nhẫn. Vì đạo thanh tịnh nên vượt quá tất cả tưởng niệm, chẳng còn có phi tưởng, diệt đạo tưởng, rời pháp tưởng, ra khỏi lưới vô minh, dùng minh để tu tập. Những pháp đáng được đều có thể được cả.

Dùng minh để tu tập thì được những pháp gì? Dùng minh tu tập thì được thọ tưởng diệt, được tất cả pháp quyết định thiện xảo, được tùy bí mật thuận với pháp tánh.

Lúc hành đạo này, các Đại Bồ-tát chẳng trụ ở xứ, chẳng bị tướng làm hại, biết tất cả pháp đồng với hư không, sinh như hư không sinh, tánh như tánh hư không, không có chút tướng làm chướng ngại.

Đạo ấy thanh tịnh chẳng sợ tai họa. Mặc đại giáp trụ chẳng bị bắt trói. Ngồi nơi Đại thừa không chỗ mê lầm. Rời các chướng nạn dường như hư không. Ở trong đạo ấy, Đại Bồ-tát hướng đến Vô thượng Bồ-đề, vì các chúng sinh mà làm ánh sáng lớn.

Này Vô Biên Tuệ! Đây là đạo thù thắng của Đại Bồ-tát, chẳng phải sở hành của hàng Thanh văn và Duyên giác.

Khi ấy Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Vì nhiếp tám Chánh đạo

Diễn nói các pháp hành

Nếu trụ trong đạo này

Đây là đại tinh tấn.

Người tu hành pháp lành

Được tất cả thời gian

Chẳng làm pháp bất thiện

Hạnh ấy nhiếp nơi đạo.

Bồ-tát, bậc Tu tập

Trong thì suy đúng lý

Ngoài thì cầu thỉnh hỏi

Hạnh ấy nhiếp nơi đạo.

Bồ-tát, bậc Quan sát

Như Sự biết chân chánh

Như Lý trụ đúng pháp

Hạnh ấy nhiếp nơi đạo.

Bồ-tát, bậc Nương nhờ

Ở trong thì biết rõ

Ở ngoài thì chẳng chấp

Hạnh ấy nhiếp nơi đạo.

Bồ-tát, bậc Vô úy

Tự tin không phân biệt

Khiến người phát lòng tin

Hạnh ấy nhiếp nơi đạo.

Bồ-tát, bậc Tư duy

Sạch các nghiệp đã làm

Với nghiệp không chỗ chấp

Hạnh ấy nhiếp nơi đạo.

Bồ-tát, bậc Không trói

Thường biết khổ thủ uẩn

Cầu thủ uẩn không khổ

Hạnh ấy nhiếp nơi đạo.

Bồ-tát, bậc Thiện trí

Tu hạnh rời hòa hợp

Rời được các hòa hợp

Hạnh ấy nhiếp nơi đạo.

Bồ-tát, bậc Tư nghị

Tùy nghĩa hay biết rõ

Diễn thuyết không trái cãi

Hạnh ấy nhiếp nơi đạo.

Bồ-tát, bậc Đủ tuệ

Chẳng chấp ở văn tự

Nhiếp trì tất cả pháp

Hạnh ấy nhiếp nơi đạo.

Bồ-tát, bậc Hành pháp

Hay tương ưng với pháp

Cũng tương ưng với nghĩa

Hạnh ấy nhiếp nơi đạo.

Bồ-tát, bậc Thuận đạo

Giữ vững thệ kiên cố

Tu hành đúng như lời

Hạnh ấy nhiếp nơi đạo.

Bồ-tát đạo thanh tịnh

Khéo sạch các ý lạc

Trụ pháp chẳng phóng dật

Hạnh ấy nhiếp nơi đạo.

Bồ-tát tất cả thời

Siêng tu các hạnh ấy

Thân tâm được an lạc

Hạnh ấy nhiếp nơi đạo.

Bồ-tát, bậc Chánh niệm

Trụ ở đạo thanh tịnh

Biết rõ tất cả pháp

Rỗng không chẳng có tướng.

Bồ-tát, bậc Quan sát

Hay khiến nguyện thanh tịnh

Cũng chẳng trụ vô nguyện

Rời xa tất cả tướng.

Bồ-tát quán đúng lý

Lý thể đều bình đẳng

Với các pháp vô sinh

Không có chút nghi hoặc.

Bồ-tát, bậc Diệu trí

Hay quán sát các pháp

Nhàm lìa và tịch diệt

Thấy rõ mà hướng đến.

Bồ-tát, bậc Quán pháp

Như lý thấy pháp sinh

Chẳng ở sinh thấy sinh

Chẳng ở diệt thấy diệt.

Bồ-tát, bậc Tinh tấn

Lúc quán sát như vậy

Rời khỏi nơi phi pháp

Siêu thăng trong chánh vị.

Bồ-tát, bậc Diệu trí

Đạo này là thanh tịnh

Mau đến an ổn lớn

Thành tựu nhẫn vô thượng.

Bồ-tát, bậc Diệu trí

Tùy thuận quán các pháp

Vượt quá tất cả tưởng

Thường trụ ở vô tưởng.

Bồ-tát, bậc Diệu trí

Đạo này hay trừ sạch

Rời xa nơi đạo tưởng

Cũng chẳng trụ pháp tưởng.

Bồ-tát, bậc Diệu trí

Vì đạo này trị sạch

Ra khỏi lưới vô minh

Mà được ánh sáng pháp.

Bồ-tát, bậc Diệu trí

Hay tu tập nơi minh

Truyền dạy các chúng sinh

Do đây mà hướng đến.

Bồ-tát, bậc Tu trí

Vì được tất cả pháp

Quyết định nghĩa thậm thâm

Đại phương tiện thiện xảo.

Bồ-tát, bậc Tu trí

Phương tiện rời các tưởng

Tùy thuận pháp bí mật

Hay biết nghĩa quyết định.

Bồ-tát, bậc Diệu trí

Dùng ánh sáng pháp lớn

Diệt được các thọ, tưởng

Do đây mà hướng đến.

Bồ-tát, bậc Diệu trí

Chẳng trụ ở đạo ấy

Vì chẳng trụ đạo ấy

Nơi đạo mà hướng đến.

Bồ-tát, bậc Vô úy

Hay biết tất cả pháp

Dường như hư không tịnh

Không bị tướng chi phối.

Bồ-tát biết các pháp

Tánh nó đồng hư không

Vì các pháp như không

Thanh tịnh mà không nhơ.

Bồ-tát trụ như vậy

Chẳng bị tướng làm ngại

Mau vì các chúng sinh

Diễn thuyết để truyền dạy.

Bồ-tát, bậc Diệu trí

Tất cả đạo thanh tịnh

Nơi đạo không tai hoạn

Vô ngại mà hướng đến.

Đạo thanh tịnh như vậy

Mau đến đại Bồ-đề

Có thể chứng vô vi

Bình đẳng mà hướng đến.

Bồ-tát đại giáp trụ

Đại thừa và đại đạo

Như hư không vô ngại

Thanh tịnh mà hướng đến.

Đến thừa này, đạo này

Như đến thái hư không

Rời xa tất cả tướng

Vô tướng mà hướng đến.

Đại thừa bình đẳng thừa

Rộng lớn dường hư không

Nơi đạo thanh tịnh này

Thừa ấy sẽ hướng đến.

Tất cả các Bồ-tát

Tôn trọng nơi pháp này

Vì tất cả chúng sinh

Dũng mãnh mà hướng đến.

Nếu đến đại Bồ-đề

Trụ đạo thù thắng này

Chẳng phải hàng Nhị thừa

Ở đây hướng đến được.

Bồ-tát chánh ức niệm

Hay khiến đạo thanh tịnh

Dùng đạo thanh tịnh này

Mà hướng đến vô thượng.

Đức Phật dạy tiếp:

– Này Vô Biên Tuệ! Lúc hướng đến như vậy, các Đại Bồ-tát hay dùng phương tiện khéo để chánh liễu tri vô lượng Niệm xứ, Chánh cần, Căn, Lực, Giác chi giải thoát, đẳng trì đẳng chí, thần túc chỉ quán, vô lượng công đức thù thắng trang nghiêm.

Vì muốn hàng phục các thế gian nên Đại Bồ-tát mặc đại giáp trụ. Vì siêu xuất ba cõi nên Đại Bồ-tát ngồi nơi Đại thừa. Vì nhiếp thọ Trời, Người, A-tu-la nên Đại Bồ-tát an trụ đạo ấy mà hướng đến Vô thượng Bồ-đề.

Này Vô Biên Tuệ! Lúc các Đại Bồ-tát mặc đại giáp trụ, ngồi nơi Đại thừa, an trụ nơi đạo ấy nếu chẳng dùng Từ, Bi, Hỷ, Xả soi khắp chúng sinh, chẳng yêu chúng sinh như mình, thì giáp trụ Đại thừa đại đạo ấy cả đại địa chẳng kham chịu được, tất cả chúng sinh chẳng thân cận được.

Nếu Đại Bồ-tát dùng từ bi lợi ích chúng sinh mà mặc đại giáp trụ ngồi Đại thừa an trụ đạo ấy, thì giáp trụ Đại thừa đại đạo ấy, tất cả thế gian Trời, Người, A-tu-la chẳng thể làm được. Tất cả hàng ngu phu tham luyến thế gian ở mãi thế gian cũng chẳng thấy được.

Vì thương xót tất cả chúng sinh mà các Đại Bồ-tát mặc đại giáp trụ, có thể dùng giáp trụ gia trì địa giới và thủy, hỏa, phong giới, làm cho địa giới này chẳng nghiêng úp, tất cả chúng sinh khỏi kinh sợ, lại có thể làm cho thủy giới, hỏa giới và phong giới tùy theo chỗ thích ứng mà phát khởi hiệu năng.

Các Đại Bồ-tát từ lúc mới phát tâm hướng đến giáp trụ tới nay mặc đại giáp trụ ấy ngồi Đại thừa ấy dùng đạo thanh tịnh mà hướng đến Nhất sinh bổ xứ.

Lúc Đại Bồ-tát đến cội Bồ để ngồi đạo tràng, trong cõi đại thiên này, chỗ đạo tràng kiên cố do kim cang làm thành, nếu chẳng gia trì thì tất sẽ rung động, nghiêng úp. Dầu là làm thành bằng kim cang kiên cố nhưng không kham chịu đựng được đại giáp trụ Đại thừa đại đạo ấy.

Thuở xưa, vì các Đại Bồ-tát thệ nguyện khởi tâm Từ bi đối với chúng sinh, vì mười phương chư Phật, các Đại Bồ-tát đồng khen ngợi, nên dầu là núi Kim cang, núi Tu-di, các núi báu cùng các núi lớn nhất, nếu chẳng gia trì, thì đều cũng chẳng kham chịu đựng được đại giáp trụ Đại thừa đại đạo ấy.

Lại vì bản nguyện lực của các Đại Bồ-tát, bản nguyện lực của chư Phật, đối với tất cả chúng sinh chẳng làm não, chẳng làm hại, chẳng làm tổn, chẳng làm oán, chẳng làm thù, chẳng lấn hiếp, chẳng bức ngặt, vì muốn cho chúng sinh được an lạc, nên mặc đại giáp trụ ngồi Đại thừa an trụ trong đạo ấy mà hướng đến Vô thượng Bồ-đề.

Này Vô Biên Tuệ! Lúc mặc giáp trụ, các Đại Bồ-tát mặc giáp trụ trí tuệ, cầm dao gậy trí tuệ, hồi hướng đại trí tuệ, ngồi hồi hướng thừa, hướng ánh sáng trí tuệ, an trụ đạo quang minh, dùng con mắt trí tuệ sáng suốt quan sát các pháp mà hướng đến Nhất thiết chủng trí. Vì muốn nhiếp thủ Nhất thiết chủng trí, vì tất cả chúng sinh mà tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, Bố thí ba-la-mật-đa, Trì giới ba-la-mật-đa, Nhẫn nhục ba-la-mật-đa, Tinh tấn ba-la-mật-đa và Thiền ba-la-mật-đa. Tất cả đều dùng tuệ làm người dẫn đường, dùng tuệ để tu tập, dùng tuệ để làm nhiếp trì mà hồi hướng Vô thượng Bồ-đề.

Khi ấy Bồ-tát Vô Biên Tuệ bạch rằng:

– Bạch Thế Tôn! Các Đại Bồ-tát có bao nhiêu là trí tuệ đều có thể nhiếp trì khắp tất cả chỗ thành tựu vô lượng các Phật pháp.

Đức Phật dạy:

– Đúng như vậy! Này Vô Biên Tuệ! Đúng như lời ông vừa nói. Các Đại Bồ-tát có bao nhiêu là trí tuệ khắp tất cả chỗ nhiếp tất cả pháp, mặc đại giáp trụ đi xe lớn (Đại thừa) trên con đường lớn ấy, mỗi mỗi đều dùng tuệ làm người dẫn đường mà hướng đến.

Này Vô Biên Tuệ! Dù có trí tuệ mà không dùng tuệ làm người dẫn đường thì ở trong đạo ấy chẳng thể hướng đến được. Nếu có trí tuệ dùng tuệ làm người dẫn đường, khắp tất cả chỗ tùy chuyển tùy hành, dùng tuệ để nhiếp trì, dùng tuệ để phòng ngự, mới được gọi là mặc đại giáp trụ đi xe lớn (Đại thừa) trên con đường lớn ấy, dùng pháp an ổn làm lợi ích cho thế gian, có thể khai mở mắt Tuệ, dùng mắt tuệ quan sát, thân tuệ chiếu sáng phóng ánh sáng lớn mà hướng đến Vô thượng Bồ-đề.

Này Vô Biên Tuệ! Đó là các Đại Bồ-tát mặc giáp trụ thì giáp trụ trang nghiêm, an trụ Đại thừa thì Đại thừa trang nghiêm, thực hành đại đạo thì đại đạo trang nghiêm mà hướng đến Vô thượng Bồ-đề.

Này Vô Biên Tuệ! Các Đại Bồ-tát giáp trụ trang nghiêm, Đại thừa trang nghiêm và đại đạo trang nghiêm, tất cả công đức nhiều thứ trang nghiêm, nếu ta nói cho đủ, dù đến vô lượng kiếp cũng nói không hết được.

Nay vì làm cho các ông được biết rõ, cũng vì các Bồ-tát vị lai, giáp trụ trang nghiêm, Đại thừa trang nghiêm, đại đạo trang nghiêm, vô lượng công đức tư lương trang nghiêm, mà ta lược nói một phần ít.

Các Bồ-tát ấy nếu nghe pháp của ta cũng nên mặc đại giáp trụ, ngồi ở Đại thừa, an trụ đại đạo ấy dùng công đức trang nghiêm mà hướng đến Vô thượng Bồ-đề.

Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Ta nói bốn Chánh cần

Cũng nói bốn Niệm trụ

Tất cả thiện phương tiện

Do nơi chẳng phóng dật.

Đầy đủ chánh ức niệm

Khéo tương ưng với pháp

Dũng tiến để ra khỏi

Do nơi chẳng phóng dật.

Căn, Lực, Bồ-đề phần

Mặc giáp ngồi xe lớn

Dùng đây làm thị vệ

Bồ-tát sẽ hướng đến.

Thiền định, chánh giải thoát

Đẳng trì và đẳng chí

Dùng đây làm thị vệ

Bồ-tát sẽ hướng đến.

Đại Từ, Bi, Hỷ, Xả

Mặc giáp ngồi xe lớn

Dùng đây làm thị vệ

Bồ-tát sẽ hướng đến.

Thành tựu các Chỉ, Quán

Thần túc và thần biến

Dùng đây làm thị vệ

Bồ-tát sẽ hướng đến.

Vô lượng các công đức

Mặc giáp ngồi xe lớn

Nơi đạo không mỏi nhọc

Bồ-tát sẽ hướng đến.

Tinh tấn chẳng phóng dật

Mặc giáp ngồi xe lớn

Biết rõ các Niệm xứ

Bồ-tát sẽ hướng đến.

Ánh sáng đại giáp trụ

Hàng phục các thế gian

Mặc giáp trụ này rồi

Mới gọi là bậc Trí.

Hướng đến Nhất thiết trí

Ra khỏi hẳn ba cõi

Ngồi xe lớn này rồi

Mới gọi là bậc Trí.

Đại đạo thanh tịnh đạo

Chói che các thế gian

Trời, Người, A-tu-la

Mới gọi là bậc Trí.

Các Bồ-tát như vậy

Khắp vì các chúng sinh

Trong tất cả thời gian

Tinh tấn mặc giáp trụ

Bồ-tát chẳng tu tập

Đại Từ và đại Bi

Đại Hỷ và đại Xả

Đại địa chẳng chịu nổi.

Bồ-tát chẳng tu tập

Sự lợi ích đúng lúc

Cho các chúng sinh kia

Đại địa chẳng chịu nổi.

Bồ-tát chẳng tu tập

Thương yêu các chúng sinh

Như thương yêu chính mình

Đại địa chẳng chịu nổi.

Bồ-tát chẳng tu tập

Từ bi trụ Đại thừa

Các núi và biển cả

Đại địa chẳng chịu nổi.

Bồ-tát chẳng tu tập

Từ bi với chúng sinh

Trụ nơi Đại thừa này

Chúng sinh chẳng thân cận.

Nếu mặc giáp trụ này

Từ quang chẳng chiếu sáng

Với đại giáp trụ ấy

Chúng sinh chẳng thân cận.

Nếu mặc giáp trụ này

Biển công đức vô biên

Gia trì bốn đại chủng

Nó mới kham chịu nổi.

Vì nhiếp thủ chúng sinh

Dùng từ quang chiếu khắp

Gia trì bốn đại chủng

Nó mới kham chịu nổi.

Vì nhiếp thủ chúng sinh

Thành tựu đại Bồ-đề

Gia trì bốn đại chủng

Nó mới kham chịu nổi

Chẳng khinh hại chúng sinh

Mặc đại giáp trụ này

Đại thừa mà xuất ly

Đây gọi là bậc Trí .

Đại phương tiện khôn khéo

Tất cả đều gia trì

Vô thượng mà xuất ly

Đây gọi là bậc Trí.

Do đây nên đại địa

Chẳng úp cũng chẳng nghiêng

Thủy, hỏa, phong, đại chủng

Phát hiệu năng thích ứng.

Nhưng các Đại Bồ-tát

Mặc giáp lại vô biên

Ngồi nơi Đại thừa này

Dùng đạo mà hướng đến

Thành Nhất sinh bổ xứ

Đến bậc tối hậu thân

Trải tòa dưới thọ vương

Ngồi trên đất kiên cố.

Ở chỗ đạo tràng này

An trụ như Kim cang

Thân tâm chẳng mỏi nhọc

Hiện chứng Nhất thiết trí.

Bồ-tát, bậc Vô úy

Nếu chẳng dùng gia trì

Đất ấy sẽ nghiêng úp

Hư hoại chẳng còn thành.

Tất cả cõi đại địa

Nếu chẳng được gia trì

Dù bằng chất Kim cang

Đều phải nghiêng úp cả.

Thuở xưa Đại Bồ-tát

Thệ nguyện lớn trang nghiêm

Đối với các chúng sinh

Đã khởi niệm đại Từ.

Hiện tại mười phương cõi

Trong quốc độ chư Phật

Đấng Lưỡng Túc Biến Tri

Đều hộ niệm tất cả.

Giả sử các núi đá

Núi Tu-di, núi báu

Núi Kim cang, Luân vi

Kiên cố đứng sừng sững,

Bồ-tát, bậc Trí tuệ

Nếu chẳng dùng gia trì

Đối với đại giáp trụ

Các núi chẳng chịu nổi.

Chư Phật, các Bồ-tát

Dùng thần lực gia trì

Chúng sinh và đại địa

Kham gần, kham chịu nổi.

Mặc đại giáp trụ này

Chẳng làm não chúng sinh

Giáp trụ này vô thượng

Dùng cỗ xe hướng đến.

Mặc đại giáp trụ này

Chẳng làm hại chúng sinh

Giáp trụ chẳng nghĩ bàn

Dùng cỗ xe hướng đến.

Mặc đại giáp trụ này

Chẳng não hại chúng sinh

Vì chúng sinh trị bệnh

Dùng cỗ xe hướng đến.

Đầy đủ đạo thù thắng

Tối thanh tịnh vô thượng

Chẳng não hại oán thù

Chân chánh mà an trụ.

Mặc giáp trụ trí tuệ

Lên xe trí tuệ đến

Giáp trụ chẳng bị hư

Hồi hướng đạo Vô thượng.

Bồ-tát, bậc Nương nhờ

An trụ ánh sáng tuệ

Dùng tuệ xem các pháp

Mà hướng đến Vô thượng.

Bồ-tát đạo thù thắng

Giáp trụ và Đại thừa

Đây do tuệ quang khởi

Cho nên tâm thanh tịnh.

Nương các Ba-la-mật

Hướng đến đại Bồ-đề

Tuệ nhiếp tuệ thanh tịnh

Dùng tuệ làm tiên phong.

Tất cả Ba-la-mật

Dùng tuệ làm tiên phong

Tuệ nhiếp tuệ thanh tịnh

Hay truyền trí vô thượng.

Bồ-tát chẳng nghĩ bàn

Hay phát ánh sáng tuệ

Hay thắp đèn trí tuệ

An lạc mà hướng đến.

Vì phát ánh sáng tuệ

Do đó Tuệ nhãn khai

Nơi Phật Vô thượng trí

Thấy rõ mà hướng đến.

Bồ-tát, bậc Dũng mãnh

Giáp trụ lại vô biên

Vì vô biên trang nghiêm

Gọi là đại giáp trụ.

Bồ-tát, bậc Đại trí

Đại thừa đại trang nghiêm

Nơi Phật Nhất thiết trí

Vô nhiễm mà hướng đến.

Bồ-tát, bậc Đại trí

Đại đạo đại trang nghiêm

Thù thắng chẳng nghĩ bàn

Thanh tịnh mà hướng đến.

KINH ĐẠI BẢO TÍCH

QUYỂN 23

Hán dịch: Đời Đại Đường, Tam tạng

Pháp sư Bồ-đề-lưu-chí.

Pháp hội 7: MẶC ÁO GIÁP TRANG NGHIÊM (Phần 3)

Đức Phật dạy tiếp:

– Này Vô Biên Tuệ! Các Đại Bồ-tát ở nơi cảnh giới vô biên giáp trụ, cảnh giới vô biên Đại thừa và cảnh giới vô biên đại đạo mà hướng đến. Vì sao? Vì có thể tùy nhập tất cả xứ vậy. Các Đại Bồ-tát vì muốn tùy nhập tất cả pháp nên mặc đại giáp trụ, vì muốn tùy nhập tất cả pháp nên ngồi nơi Đại thừa, vì muốn tùy nhập tất cả pháp nên an trụ đại đạo này, vì ở nơi tất cả pháp được bình đẳng mà hướng đến. Nhưng ở giáp trụ này chẳng có được chút ít pháp nào hoặc trong hoặc ngoài, hoặc thô hoặc tế, hoặc xa hoặc gần; hoặc quá khứ, hiện tại, vị lai; hoặc hữu vi, vô vi, hoặc trụ, hoặc chẳng trụ.

Nơi tất cả pháp, nếu giáp trụ này chẳng chọn lọc được gì, chẳng giải quyết được gì, chẳng hiểu biết được tất cả, chẳng tùy thuận hòa nhập với chúng sinh, chẳng chứng đắc gì cả, chẳng vượt qua được các thứ bậc tu hành thì chẳng thể gọi là mặc Đại giáp trụ.

Nơi tất cả pháp, nếu giáp trụ này chọn lọc được, giải quyết được, biết khắp được, tùy thuận gia nhập được, tác chứng được, vượt qua thứ bậc được thì mới được gọi là mặc đại giáp trụ.

Lại Đại thừa này không có chút pháp nào hoặc trong hoặc ngoài, cho đến hồi hướng Nhất thiết chủng trí, biết khắp, tùy thuận gia nhập, chứng đắc và vượt qua được nên gọi thừa này là Đại thừa, là pháp thiện xảo thừa, là Niết-bàn thừa, là Vô thượng thượng thừa, là Vô đẳng đẳng thừa.

Lại đại đạo này cũng không có chút pháp nào hoặc trong hoặc ngoài, cho đến có thể ở nơi tất cả pháp bình đẳng chân chánh đại đạo mà hướng đến.

Đạo bình đẳng chân chánh này không có chút pháp nào mà chẳng biết khắp, thế nên đạo này gọi là vô thượng đạo, vô số lượng đạo, vô đẳng đẳng đạo.

Này Vô Biên Tuệ! Các Đại Bồ-tát mặc đại giáp trụ, các vị có thể khắp tùy nhập trong hiện hành tâm và tâm sở của tất cả chúng sinh, có thể khắp làm sạch hết tạp nhiễm phiền não của tất cả chúng sinh. Các vị trụ nơi Đại thừa làm thêm lớn căn lành cho tất cả chúng sinh. Các vị an trụ đại đạo này khuyến hóa chúng sinh với tất cả pháp lành.

Này Vô Biên Tuệ! Vì mỗi mỗi chúng sinh, mỗi mỗi tâm hành cùng tận bờ sinh tử mãi mãi lưu chuyển, nên các Đại Bồ-tát cầu thuốc trí tuệ, chẳng rời bỏ giáp trụ mà có thể kiên cố mặc đại giáp trụ, mặc giáp trụ vô lượng, mặc giáp trụ khó nghĩ bàn, mặc giáp trụ thanh tịnh, mặc giáp trụ vô biên, mặc giáp trụ không chấp thủ, mặc giáp trụ biết tâm tưởng của chúng sinh, mặc giáp trụ biết không có chúng sinh, mặc giáp trụ biết không có ngã, mặc giáp trụ biết tự tánh của chúng sinh, mặc giáp trụ tùy giác tự tánh của chúng sinh, mặc giáp trụ biết tự tánh của ngã, mặc giáp trụ tùy giác tự tánh của ngã, mặc giáp trụ biết tự tánh bên trong, mặc giáp trụ tùy giác tự tánh bên trong, mặc giáp trụ biết tự tánh bên ngoài, mặc giáp trụ tùy giác tự tánh bên ngoài, mặc giáp trụ biết tự tánh trong ngoài, mặc giáp trụ tùy giác tự tánh trong ngoài, mặc giáp trụ biết tự tánh các pháp, mặc giáp trụ tùy giác tự tánh các pháp, mặc giáp trụ biết tất cả pháp vô sở đắc, mặc giáp trụ biết tự tánh các pháp vô sở đắc, mặc giáp trụ biết rõ tất cả pháp, mặc giáp trụ vô biên, mặc giáp trụ vô trung, mặc giáp trụ vô trung biên, mặc giáp trụ chẳng quá khứ, mặc giáp trụ chẳng vị lai, mặc giáp trụ chẳng hiện tại, mặc giáp trụ không tạo tác, mặc giáp trụ không có người tạo tác.

Này Vô Biên Tuệ! Với giáp trụ ấy, các Đại Bồ-tát cũng không có mặc, cũng chẳng tùy theo đó mà giác ngộ, cũng chẳng kết thúc, cũng chẳng rời bỏ, cũng chẳng hiện chứng. Vì không giáp trụ mà mặc giáp trụ. Vì chẳng tùy theo đó giác ngộ mà có thể giác ngộ. Vì chẳng kết thúc mà có thể kết thúc. Vì chẳng rời bỏ mà có thể thoát khỏi. Vì chẳng chứng đắc mà có thể chứng đắc. Vì không có thừa mà trụ Đại thừa. Chẳng ở nơi Đại thừa mà có ra làm điều gì. Không chỗ ra làm mà ra làm tất cả. Nhưng ở nơi Đại thừa không có chút chi gọi là ra làm. Nếu có ra làm thì chẳng phải là ra làm nữa vì hành vi ra làm kia là không thể có được.

Vì là không thể có được nên cũng không có thừa, dùng thừa để an trụ, dùng vô sở đắc mà an trụ Đại thừa, rời xa hướng đến, chẳng tới cứu cánh, chẳng tới Niết-bàn.

Vì là không thể có được nên chẳng phải đạo làm đạo, hướng đến nơi đạo do vì bình chánh. Đạo bình đẳng chân chánh ấy không có chỗ ra làm, không có ai ra làm, không có chỗ làm, không từ đâu làm. Cũng không có tạo tác, không có ai là người tạo tác. Cũng chẳng phải hòa hợp, chẳng phải chẳng hòa hợp. Tất cả đều nhàm chán, tất cả đều chẳng cầu mong. Vì sao? Đạo bình đẳng chân chánh ấy với tất cả pháp chẳng đồng chẳng khác. Vì chẳng tương ưng nên chẳng sinh khởi có tưởng đối với các pháp, rời tất cả pháp, không nhơ không sạch. Tánh của các pháp cũng vậy không nhơ không sạch.

Vì thế nên đạo ấy gọi là đạo không ô nhiễm. Dùng cái không thể tiến mà tiến lên, dùng cái không thể nhiếp mà nhiếp thủ.

Đạo ấy sâu xa, không sinh không khởi, không xuất không tác, không đắc không hành, không xứ không trụ, không chướng không sự. Nơi tất cả sự mà có thể hiển hiện rõ ràng. Nơi tất cả sự mà không sai biệt. Chẳng xoay chuyển theo sự, do vì vô sự mà đến chỗ vô thượng.

Này Vô Biên Tuệ! Nơi giáp trụ ấy, thừa ấy, đạo ấy, các Đại Bồ-tát phải biết như vậy. Nhưng giáp trụ ấy, thừa ấy và đạo ấy không chỗ thấy được, không chỗ biết được. Vì chẳng thể nắm bắt được vậy. Ai mặc giáp trụ, ai trụ thừa ấy, ai hành đạo ấy, cũng chẳng thấy được, cũng chẳng biết được, cũng chẳng thể được.

Này Vô Biên Tuệ! Nếu các Đại Bồ-tát nghe pháp ấy rồi mà chẳng kinh chẳng sợ, đọc tụng, tuyên nói, nơi pháp lý thể không có sai trái, tùy thuận tu hành mà sinh lòng ưa thích, nhập vào thắng giải. Vì pháp ấy mà phải siêng năng tinh tấn.

Nếu ở nơi pháp ấy mà quyết định lý thể phương tiện khôn khéo có khả năng nhiếp thọ, thì là mặc giáp trụ ấy, trụ nơi thừa ấy, hành ở đạo ấy.

Vì ở nơi pháp vô sở đắc sâu xa ấy mà hướng đến, nên hết bờ sinh tử, là Bậc Chánh Giác, có thể dùng vô biên công đức trang nghiêm để xuất hiện ở thế gian.

Này Vô Biên Tuệ! Ở trong pháp ấy, các Đại Bồ-tát phải sinh lòng ưa thích phát khởi đại tinh tấn mà không phóng dật.

Ở nơi pháp sâu xa này, nếu có chúng sinh nào vừa sinh lòng ưa thích, ta bảo người ấy được lợi ích rất lớn. Huống là người có thể siêng năng tinh tấn chẳng phóng dật, giới hạnh thanh tịnh mà hướng đến.

Này Vô Biên Tuệ! Ông xem pháp ấy bao nhiêu là rộng lớn, bao nhiêu là thù thắng, bao nhiêu là thanh tịnh! Ta ở nơi pháp ấy ân cần khen ngợi muốn khiến chúng sinh phát lòng ưa thích, họ sẽ được mãi mãi an ổn, khoái lạc, lợi ích. Vì là nhàm chán, vì là tịch diệt, vì là rõ biết khắp.

Này Vô Biên Tuệ! Ông lại nên xem pháp ấy có thể trao cho đầy đủ sự an lạc thế gian và xuất thế gian. Có bao nhiêu chúng sinh thiếu thốn, vì họ ở nơi thâm pháp ấy mà thoái thất, nên họ rời xa tất cả sự đầy đủ an vui thế gian và xuất thế gian vậy.

Này Vô Biên Tuệ! Ông lại xem hiện tiền pháp báu thậm thâm của Đức Như Lai bao nhiêu là đầy đủ lợi ích, bao nhiêu là dễ được! Nay ở nơi pháp sâu xa ấy, ông phải siêng tu tập.

Lúc ta diễn nói pháp báu ấy, có những hạng ngu phu còn chẳng muốn nghe huống là có thể thọ trì.

Hiện tiền pháp báu của Đức Như Lai đầy đủ lợi ích, họ chẳng thích lắng nghe, chẳng muốn thưa hỏi.

Nếu ở thời kỳ mạt thế năm trăm năm sau, lúc chánh pháp diệt, Đức Phật và pháp báu cùng người trì pháp cả ba ngôi báu đều chẳng còn, họ làm sao có thể thích nghe muốn hỏi được.

Này Vô Biên Tuệ! Mặc dầu vậy nhưng lúc sau ấy, nếu người được Đức Như Lai khéo gia trì, cũng làm cho họ được pháp báu thậm thâm kia.

Này Vô Biên Tuệ! Thời kỳ bố úy kia, pháp báu sâu xa ấy thật không có tổn giảm, cũng không diệt tận, chỉ vì ở nơi pháp ấy không có ai lắng nghe, không có ai thọ trì. Ngoại trừ những người ở trước Đức Phật khát ngưỡng lắng nghe, mặc giáp trụ. Đến thời kỳ ấy, họ sẽ có thể ưa thích lắng nghe thọ trì pháp báu ấy.

Thời kỳ sau ấy, chúng sinh nào nghe pháp ấy rồi có thể sinh lòng tin thanh tịnh, ta bảo người ấy sẽ được thành tựu pháp báu quảng đại ấy. Huống là những người hiện nay ở trong pháp báu ấy mà có thể sinh lòng tin thanh tịnh siêng tu hành.

Này Vô Biên Tuệ! Lúc mặc giáp trụ vô thượng vô lượng tối đại, các Đại Bồ-tát phải nghĩ rằng: “Tôi vì tất cả chúng sinh thiếu thốn, đó là những kẻ thiếu giới, thiếu nghe, thiếu tuệ, thiếu giải thoát, thiếu giải thoát tri kiến, nên đem pháp báu lớn này để làm cho họ được đầy đủ.”

Do vì pháp báu lớn này làm cho đầy đủ, nên họ được thoát khỏi sự thiếu thốn. Làm cho họ được đầy đủ những tài sản giới, văn, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến. Làm tắt hết những lửa tham, sân, si. Làm lành tất cả bệnh tật. Thuốc hay vô thượng đều khiến họ được uống. Nhờ uống thuốc ấy mà các bệnh đều tiêu trừ, được đại an lạc, rời hẳn hữu dư mà chứng thanh lương, tánh vô thượng Niết-bàn. Không còn thừa những tư duy quán sát, chẳng cầu tất cả hữu vi vô vi. Vì sao? Bởi Niết-bàn này là tối thượng an lạc, tất cả chỗ đáng cầu đều không còn thừa. Chỗ cầu đã thôi hẳn đã dứt hết.

Này Vô Biên Tuệ! Các Đại Bồ-tát mặc đại giáp trụ như vậy rồi lại vì thương xót nhiếp thủ tất cả các chúng sinh mà ngồi xe lớn (Đại thừa) ấy.

Với Đại thừa ấy, chư Phật quá khứ đã ngồi mà xuất ly, chư Phật vị lai sẽ ngồi mà xuất ly, chư Phật hiện tại hiện đang ngồi mà xuất ly. Không có người đi, cũng không có thừa, cũng không có xuất ly. Vì sao? Vì là Không, Vô tướng, Vô nguyện, không sinh, không tạo tác. Chẳng phải đã xuất ly, chẳng phải nay xuất ly, chẳng phải sẽ xuất ly.

Người ngồi thừa ấy để xuất ly như thế là khéo xuất ly mà không chấp trước, với tất cả pháp chẳng phải có hòa hợp, chẳng phải không hòa hợp, không đến, không đi. Lúc thừa ấy ở nơi đạo mà xuất ly cũng chẳng phải hòa hợp chẳng phải chẳng hòa hợp, không đến, không đi. Lúc thừa ấy, đạo ấy ở nơi đại giáp trụ mà xuất ly cũng chẳng phải hòa hợp, chẳng phải chẳng hòa hợp, không đến, không đi, vì tất cả đều chẳng thể nắm bắt được.

Này Vô Biên Tuệ! Các Đại Bồ-tát dùng giáp trụ ấy, thừa ấy và đạo ấy mà hướng đến Vô thượng Bồ-đề.

Lại lúc dùng giáp trụ ấy, thừa ấy, đạo ấy mà hướng đến, Đại Bồ-tát chẳng suy nghĩ: “Hoặc pháp phàm phu, hoặc pháp Thanh văn, hoặc pháp Duyên giác, hoặc pháp chư Phật, những pháp ấy đối với ta hoặc xa hoặc gần.” Đại Bồ-tát cũng chẳng nghĩ: “Hoặc pháp Không, hoặc pháp Vô tướng, hoặc pháp Vô nguyện, hoặc pháp không sinh khởi, hoặc pháp không tạo tác, những pháp ấy đối với ta hoặc xa hoặc gần.” Đại Bồ-tát cũng chẳng nghĩ: “Hoặc nhàm chán, hoặc xa lìa, hoặc diệt tận, cho đến Đại Bát-niết-bàn, những pháp ấy đối với ta hoặc xa hoặc gần.”

Này Vô Biên Tuệ! Đại giáp trụ ấy, thừa ấy và đạo ấy, tất cả Bồ-tát, tất cả Duyên giác, tất cả Thanh văn và tất cả chúng sinh chẳng làm động được mà hướng đến Vô thượng Bồ-đề.

Này Vô Biên Tuệ! Chư Phật Thế Tôn ở nơi giáp trụ ấy, thừa ấy và đạo ấy được bất động rồi các chư Phật Bát-niết-bàn. Vì sao? Vì tất cả các pháp chẳng thể động được. Vì tất cả pháp tánh, tướng của pháp tánh, tướng viễn ly, tướng thanh tịnh, khắp thanh tịnh. Chẳng thể dùng tướng mà làm quan sát, làm thắng quan sát, làm khắp quan sát. Tất cả pháp tướng, tánh của pháp tướng, chẳng thể dùng tánh mà làm quan sát, làm thắng quan sát, làm khắp quan sát. Tất cả các pháp không tánh, không tướng, chẳng hiển bày được, chẳng diễn nói được. Đây là tánh tướng chân thật của các pháp.

Này Vô Biên Tuệ! Cũng vậy, giáp trụ ấy, thừa ấy, đạo ấy, tướng chân thật của nó chẳng thể hiển bày, chẳng thể diễn nói được.

Vì khiến chúng sinh sẽ biết rõ, tăng trưởng ánh sáng tất cả pháp, nên ở nơi giáp trụ ấy, thừa ấy, đạo ấy, ta mượn những điều đó mà sơ lược nói như vậy.

Nay nếu ông muốn ở nơi giáp trụ ấy, thừa ấy, đạo ấy theo nghĩa mà thực hành, ông chớ dùng những việc ra làm, chớ dùng hiển bày, chớ dùng nói năng, mà phải tùy theo nghĩa để thực hành. Theo nghĩa để thực hành ấy không có chút gì phải thực hành cũng không có chút gì tùy theo thực hành. Nếu là nghĩa quấy thì chẳng nên tùy theo thực hành. Nếu là nghĩa đúng thì phải tùy theo thực hành. Lúc tùy theo nghĩa thực hành, chẳng theo tiếng để thực hành, chẳng theo chữ để thực hành, chẳng theo lời để thực hành, chẳng theo hành giả, cũng chẳng theo nó mà chuyển.

Những gì là nghĩa? Đó là bí mật mà nói.

Ở nơi bí mật mà nói phải theo đó mà tỏ ngộ, phải dùng lòng tin mà thực hành. Dùng lòng tin thực hành thì ở trong nghĩa đúng không có phân biệt. Nơi vô phân biệt mới nên tùy theo thực hành. Nên tùy theo thực hành đây chính là chẳng thực hành cũng chẳng tùy theo thực hành.

Vì sao? Ở trong nghĩa đúng không có chút thực hành, không có chút tùy theo thực hành, không có chút khắp thực hành. Vì rời xa thực hành nên chẳng nên tùy theo thực hành. Chẳng tùy theo chỗ tương ưng với Bồ-đề mà thực hành, chẳng tùy theo chỗ tương ưng với lưu chuyển mà thực hành. Ở nơi tương ưng và chẳng tương ưng ấy đều chẳng phải tác ý, đều chẳng phải chánh niệm, vì niệm thanh tịnh vậy. Vì thế nên chẳng nên tùy theo thực hành.

Này Vô Biên Tuệ! Ở trong nghĩa đúng, ông nên tùy hành, chớ có tùy hành khác. Nếu tùy hành khác tức là quên mất mà theo dõi âm thanh, theo dõi văn tự, theo dõi ngôn ngữ. Nơi ngôn ngữ ấy chẳng rời bỏ được. Biết khắp âm thanh, vượt khỏi văn tự, giác ngộ ngôn ngữ thì chẳng theo nó mà hành, thì chẳng lưu chuyển. Ở trong nghĩa đúng, tùy hành như vậy, tùy nhập như vậy thì không có chút hành, vì hành đã dứt hết.

Này Vô Biên Tuệ! Lúc ở nơi nghĩa đúng mà hành thì chớ có lấy hành mà hành nơi nghĩa. Nếu chẳng lấy hành mà hành nơi nghĩa thì là chẳng đến cũng chẳng lui. Nếu được chẳng đến chẳng lui thì ở nơi giáp trụ ấy, thừa ấy, đạo ấy được tùy thuận hướng đến Vô thượng Bồ-đề mà làm lợi ích lớn cho chúng sinh.

Này Vô Biên Tuệ! Nếu ở nơi pháp ấy nói như vậy, tùy theo nghĩa mà hành, có thể tùy nhập được thì tâm chẳng điên đảo không có nghi hoặc, thành tựu thắng giải. Ở nơi giáp trụ ấy, thừa ấy, đạo ấy, nếu chưa nhiếp thủ thì được nhiếp thủ chóng sẽ hướng đến. Nếu có ai chưa mặc giáp trụ ấy thì sẽ chóng được mặc. Nếu có ai chưa ngồi nơi thừa ấy thì sẽ chóng được ngồi. Nếu có ai chưa an trụ nơi đạo ấy thì sẽ chóng được an trụ.

Này Vô Biên Tuệ! Những chúng sinh ấy sẽ đạt được phước đức tư lương rộng lớn, được chư Phật Thế Tôn hộ niệm, với Pháp không sai trái, đồng hàng với chư Tăng.

Này Vô Biên Tuệ! Ông đã đạt được vô lượng căn lành, ở đời mạt pháp sau, ông sẽ dùng pháp ấy nhiếp hóa chúng sinh, ông sẽ vì chúng sinh mà gánh vác lấy gánh nặng, được phước đức vô lượng, khó nói kể được.

Lúc ấy Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Bồ-tát, bậc Vô úy

Lúc mặc giáp trụ ấy

Vì lợi ích chúng sinh

Mà mặc giáp vô biên.

Chúng sinh nếu nghèo thiếu

Khổ sở không pháp tài

Không giới, không đa văn

Không tuệ, không giải thoát

Mặc giáp vô biên ấy

Khiến pháp được đầy đủ.

Vì pháp được đầy đủ

Tất cả được an lạc

Vì bỏ những nghèo khổ

Diễn thuyết pháp vô thượng.

Người nghe đều sạch trần

Được ở đạo an lạc

Giới uẩn được sung túc

Đa văn như biển cả

Bèn được tuệ tối thượng

Do đây dứt trói buộc.

Giải thoát khắp chiếu sáng

Giải thoát Chánh tri kiến

Nếu người hiện chứng được

Tất cả được an lạc.

Lửa lớn tham, sân, si

Thường đốt cháy hừng khắp

Do đó chúng sinh khổ

Tôi làm tắt lửa ấy

Trao thuốc cho chúng sinh

Trừ hết tất cả bệnh.

Nếu bệnh đã tiêu trừ

Đến được cõi Niết-bàn

Bỏ hẳn các dư thừa

Thẳng đến chỗ an lạc.

Từ trong an lạc ấy

Không có ai thoái lui

Tất cả vui hữu vi

Ở đó không còn cầu.

Đại an lạc vô thượng

Ở đó đều sẽ chứng

Dùng pháp không hý luận

Thành thục các chúng sinh.

Tất cả đều sẽ được

Đại an lạc cứu cánh

Người hướng đến như vậy

Thẳng qua không trở lại.

Ra khỏi nơi hướng đến

Thường được thắng an lạc

Ở trong đại an lạc

Ưa muốn hay chẳng muốn

Hướng đến hay chẳng hướng

Tất cả đều sẽ dứt.

Mặc giáp như vậy rồi

Sẽ ngồi nơi thừa ấy

Vì thương các chúng sinh

Đều nhiếp thủ tất cả.

Quá khứ Phật Thế Tôn

Thừa ấy đã xuất ly,

Vị lai Phật Thế Tôn

Thừa ấy sẽ xuất ly,

Hiện tại Phật Thế Tôn

Thừa ấy nay xuất ly,

Thế nên Đại thừa ấy

Không Phật nào chẳng ngồi.

Tất cả Đấng Tối Thắng

Nương tựa lớn của đời

Do thừa ấy xuất ly

Chẳng sinh ra thừa tưởng.

Chẳng phải thừa làm thừa

Chẳng phải đạo làm đạo

Chẳng phải xuất làm xuất

Xuất ly nên vô thượng.

Lúc thừa ấy xuất ly

Chưa có chút xuất ly

Vì rỗng không, vô tướng

Vì vô nguyện, vô tác

Chẳng thừa chẳng xuất ly

Mới gọi là Đại thừa.

Tất cả đều bình đẳng

Do đây mà hướng đến

Thừa ấy không hòa hợp

Cũng không không hòa hợp

Hướng đến đạo Vô thượng

Hiện chứng đại an lạc.

Thừa ấy không tương ưng

Cũng không chẳng tương ưng

Không xứ, không chỗ dựa

Do đây mà hướng tới.

Đạo ấy không có đến

Đạo ấy cũng không đi

Được chánh đạo ấy rồi

Tịch tĩnh mà hướng đến.

Ta nói nơi đạo ấy

Thừa ấy, giáp trụ ấy

Nơi pháp không chỗ dựa

Tịch tĩnh tối vô thượng.

Tất cả pháp phàm phu

Tất cả pháp Thanh văn

Tất cả pháp Duyên giác

Tất cả chẳng nắm bắt.

Nơi tất cả pháp Phật

Pháp ly cấu vô thượng

Chẳng xa cũng chẳng gần

Tất cả chẳng nắm bắt.

Pháp rỗng không, vô tướng

Pháp vô nguyện, vô tác

Chẳng xa cũng chẳng gần

Tất cả chẳng nắm bắt.

Các pháp yểm, ly, diệt

Pháp Niết-bàn tịch tĩnh

Chẳng xa cũng chẳng gần

Tất cả chẳng nắm bắt.

Thừa ấy, giáp trụ ấy

Đạo ấy vô sở thủ

Vô thượng không thể động

Rốt ráo chẳng nắm bắt.

Tự tánh tất cả pháp

Tướng chân thật hy hữu

Chẳng đem thi thiết được

Vì pháp tánh không vậy.

Thừa ấy, giáp trụ ấy

Đạo ấy không hiển bày

Như tự tánh các pháp

Tánh ấy cũng như vậy.

Trong tất cả các pháp

Tướng, tánh chẳng nắm bắt

Nơi pháp không tánh, tướng

Ta lược khai thị cho.

Trong tất cả các pháp

Tất cả tự tánh tướng

Nơi ta nói như vầy:

Rốt ráo vô sở hữu.

Thừa ấy và đạo ấy

Giáp ấy tự tánh tướng

Ở đó cầu ngôn thuyết

Rốt ráo cũng chẳng có.

Vì ngôn thuyết chẳng có

Đó là tướng hy hữu

Ở trong ngôn thuyết ấy

Lời lẽ cũng chẳng có.

Các pháp chẳng lường được

Vô thắng vô biên lượng

Tất cả chẳng thể lường

Thế nên pháp vô thượng.

Thừa ấy, giáp trụ ấy

Đạo ấy cũng như vậy

Ở trong vô tướng ấy

Phải tùy nhập như vậy.

Vì khiến các chúng sinh

Biết khắp siêng tu tập

Chóng được ánh sáng pháp

Nên ta nói như vầy:

Các pháp không ngôn ngữ

Tất cả chẳng nói được

Ở trong các pháp ấy

Tất cả phải tùy nhập.

Vì pháp không ngôn thuyết

Nơi ấy phải tùy hành

Hành không có chút hành

Tất cả pháp không hành.

Không cầu mà thích cầu

Không hành mà tùy hành

Người tùy hành như vậy

Chẳng quan sát nơi nghĩa.

Nay ông nơi thật nghĩa

Tất cả phải tùy hành

Âm thanh và ngôn ngữ

Nơi ấy chớ tùy chuyển.

Trong âm thanh ngôn ngữ

Nếu được chẳng tùy chuyển

Mới tùy hành nơi nghĩa

Đây là người cầu nghĩa.

Những gì gọi là nghĩa

Phải biết thuyết bí mật

Bởi tin vô phân biệt

Nghĩa ấy mới tùy hành.

Biết rõ nghĩa như vậy

Được nơi thuyết bí mật

Không trước, không chỗ chấp

Chẳng hành, chẳng tùy chuyển.

Nếu là có tùy hành

Tức là tùy chấp trước

Nếu là không tùy hành

Tất cả chẳng tùy chuyển.

Do đây chánh ức niệm

Rời xa nơi tùy chuyển

Bồ-đề và sinh tử

Chẳng tương ưng cả hai.

Nơi ấy cũng vô niệm

Vô niệm là chánh niệm

Vì nơi niệm thanh tịnh

Gọi là người thanh tịnh.

Nếu tu hành khác đây

Rời xa pháp vô thượng

Ông phải ở nghĩa ấy

Như lời mà tu tập

Nếu là tùy ngôn ngữ

Tức là tùy âm thanh.

Chẳng vượt quá nơi ấy

Đồng với pháp thế gian

Âm thanh và văn tự

Chẳng nên tùy nó chuyển.

Phải biết nghĩa chân thật

Không hành để tùy hành

Thật nghĩa không âm thanh

Cũng không có văn tự

Vì vượt qua ngôn ngữ

Mới gọi là thật nghĩa.

Nghĩa ấy nên tùy hành

Tùy hành vô sở hữu

Vì hành đã dừng dứt

Mới gọi là thật nghĩa.

Ở trong chân thật nghĩa

Chẳng hành dùng làm hành

Đây thời chẳng thoái chuyển

Chẳng rời bỏ giáp trụ.

Tùy thuận đại giáp trụ

Đại thừa và đại đạo

Hướng đến chỗ an lạc

Lợi ích các chúng sinh.

Những pháp an ổn ấy

Nay ta nói cho ông

Ông phải tùy nghĩa hành

Ông dứt được nghi hoặc.

Nếu người ngồi thừa ấy

Ngồi rồi sẽ hướng đến

Chóng đến đại Bồ-đề

Hiện chứng Vô thượng giác.

Nơi Tối thượng thừa ấy

Chẳng thừa là chóng thừa

Với đạo, với giáp trụ

Nghĩa ấy cũng như vậy.

Nơi pháp vô thượng ấy

Người siêng năng tu tập

Các chúng sinh như vậy

Được chư Phật hộ niệm.

Thời kỳ bố úy sau

Ông phải khai pháp ấy

Rộng vì các chúng sinh

Mà làm họ lợi ích.

Thời kỳ bố úy sau

Nếu khai được pháp ấy

Phát sinh phước vô thượng

Số ấy chẳng lường được.

Đức Phật dạy tiếp:

– Này Vô Biên Tuệ! Giáp trụ của Đại Bồ-tát mặc gọi là đại thắng, cũng gọi là vô biên thắng, cũng gọi là đại trang nghiêm.

Thừa của các vị ngồi gọi là Đại thừa, cũng gọi là vô biên quang, cũng gọi là diệu trang nghiêm. Đạo của các vị hành gọi là vô lượng trang nghiêm tư lương, cũng gọi là vô lượng phương tiện tư lương. Do nơi đạo ấy mà các Đại Bồ-tát hướng đến Vô thượng Bồ-đề.

Lại nữa, này Vô Biên Tuệ! Thuở xưa quá vô lượng kiếp, lại gấp bội số kiếp ấy, có Đức Phật xuất thế hiệu là Chiên-đàn Hương Quang Minh Như Lai Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Kiếp ấy tên là Điện Quang, cõi nước tên là Quang Minh.

Cõi nước ấy, mặt đất bằng phẳng không có những nhơ uế ngói sạn gai góc. Hoàng kim và bạch ngân làm cát, bày hàng ngăn ranh rất đẹp mắt.

Trong quốc độ ấy, mỗi châu trong bốn châu thiên hạ rộng hai ức do-tuần. Trong mỗi châu lại có bốn vạn tám ngàn thành lớn. Mỗi tòa thành ấy rộng mười do-tuần, dài hai mươi do-tuần, tường hào trang nghiêm tráng lệ rất cao. Trong mỗi thành có tám câu-chi người ở, chia ra mười ngàn tụ lạc, có một ngàn khu vườn bao vòng rất đẹp. Trong quốc độ ấy lại có nhiều thứ cây hoa, cây trái, cây hương, cây y phục, cây thượng vị và cây kim cang xen lẫn nghiêm sức. Những ao hồ ven bờ ngay thẳng, đầy nước bát công đức, đủ bốn màu hoa sen thường đua nở.

Đức Chiên-đàn Hương Quang Minh Như Lai ấy thọ sáu mươi tám câu-chi na-do-tha tuổi. Lại có sáu mươi câu-chi na-do-tha chúng Thanh văn làm quyến thuộc.

Thuở ấy, nhân dân trong nước Quang minh dung nhan xinh đẹp an ổn sung sướng, tham, sân, si nhẹ mỏng, dễ giáo hóa; dạy bảo chút ít họ liền biết rõ tánh tướng các pháp.

Này Vô Biên Tuệ! Thuở ấy có Chuyển luân thánh vương tên là Nhất Thiết Nghĩa Thành đầy đủ bảy báu, bốn phương thần phục.

Trong châu Diêm-phù-đề ấy có một tòa thành dài rộng bốn mươi do-tuần, nhân dân đông đúc, an ổn, giàu vui. Nội thành cung điện rộng năm do-tuần, dùng bảy báu để trang sức bên trong. Cây đa-la đẹp treo những linh lạc, trùm với lưới bằng vàng ròng.

Chánh điện của nhà vua thuần bằng lưu ly biếc, rộng một do-tuần, bốn mặt có ngàn trụ. Trên cung điện ấy lại có ngàn tầng lầu cao lớn nghiêm đẹp, trang sức với những châu báu. Trước điện có ao nước thơm trong vắt, bên cạnh lại có mười sáu ao nhỏ thơm sáng làm bằng bảy báu. Trong mỗi mỗi ao nước chảy xao động vang ra âm thanh vi diệu như trổi nhạc. Mỗi mỗi ao nhỏ có tám bậc thềm, ao lớn có ba mươi hai bậc thềm. Mỗi mỗi bậc thềm thuần bằng vàng ròng. Cây báu bày hàng, lưới báu giăng che, mùi thơm thượng diệu lan khắp cả thành, nên gọi ao nước ấy là ao Hương quang.

Này Vô Biên Tuệ! Luân vương ấy có bốn phu nhân: Vị thứ nhất tên Vô Biên Âm, vị thứ hai tên là Hiền Thiện Âm, vị thứ ba tên là Chúng Diệu Âm, vị thứ tư tên là Nga Vương Âm.

Mỗi phu nhân đều riêng có hai con trai: Người thứ nhất tên Bất Không Thắng, người thứ hai tên Hiền Thắng, người thứ ba tên Long Thắng, người thứ tư tên Thắng Âm, người thứ năm tên Diệu Âm, người thứ sáu tên Phạm Âm, người thứ bảy tên Thắng Vân và người thứ tám tên Vân Âm.

Thể nữ có sáu ức người, con trai họ có mười ngàn người.

Thuở ấy, Luân vương Nhất Thiết Nghĩa Thành ở trong nội cung đang vui chơi với quyến thuộc, bỗng thấy trên hư không có một Đức Như Lai nhan sắc vi diệu xuất hiện bảo Luân vương:

– Đại vương nên mặc giáp trụ vô thượng, ngồi thừa vô thượng mà hướng đến Vô thượng Bồ-đề, trao thuốc trí tuệ cho các chúng sinh. Chớ nên say đắm nơi năm dục của hàng Trời, Người.

Đại giáp trụ ấy có thể nhiếp thọ vô thượng an lạc. Vô thượng thừa ấy có thể đưa vào vườn hoa vô thượng, đã vào trong ấy thì chẳng còn lui về.

Tất cả những thứ dục lạc của trời, của người đều là những pháp vô thường biến đổi hư hoại, thế của nó chẳng còn lâu, giây lát thì biến đổi tiêu diệt.

Luân vương Nhất Thiết Nghĩa Thành nghe lời trên đây rồi, bạch cùng Đức Như Lai hiện trên hư không:

– Ai là người chỉ dạy được đại giáp trụ ấy, như giáp trụ ấy mà mặc vào? Ai là người chỉ dạy được Đại thừa ấy, như Đại thừa ấy mà ngồi ngự đó? Ai là người chỉ dạy được đại đạo ấy, như đại đạo ấy mà hướng đến vậy?

Đức Như Lai ấy bảo:

– Này Đại vương! Có Đức Chiên-đàn Hương Quang Minh Như Lai đang ngự nơi đạo tràng. Đại vương nên đến chỗ ấy. Đức Thế Tôn ấy sẽ vì Đại vương mà chỉ dạy cho pháp mặc đại giáp trụ, ngồi nơi Đại thừa, đến nơi đại đạo.

Dạy bảo xong, Đức Như Lai ấy bỗng nhiên chẳng còn hiện.

Này Vô Biên Tuệ! Thấy việc ấy rồi, Luân vương Nhất Thiết Nghĩa Thành kinh sợ, sửng sốt, phát tâm hy hữu chẳng còn thích các thứ dục lạc của trời, của người; nhàm bỏ tất cả các hành hữu vi mà cầu đại giáp trụ Đại thừa đại đạo.

Luân vương cùng tám vương tử, bốn phu nhân cùng các thể tử, các thể nữ đồng đi đến chỗ Đức Chiên-đàn Hương Quang Minh Như Lai.

Khi đã đến trước Đức Phật, Luân vương với quyến thuộc cung kính cúi lạy chân Đức Phật, đem một trăm hoa đẹp bằng bảy báu rải trên Đức Phật và đem vô lượng chi-bà-la dâng lên Đức Phật và chúng Thanh văn. Lại suốt mười ngàn năm dâng cúng tất cả đồ cần dùng.

Sau đó Luân vương rời bỏ ngôi vua, cùng các quyến thuộc xuất gia trong chánh pháp của Đức Chiên-đàn Hương Quang Minh Như Lai.

Này Vô Biên Tuệ! Lúc ấy Đức Chiên-đàn Hương Quang Minh Như Lai biết lòng chí thành ưa thích của Tỳ-kheo Nhất Thiết Nghĩa Thành và các quyến thuộc của vị ấy, liền vì họ mà khai thị giáp trụ trang nghiêm và Đại thừa trang nghiêm.

Tỳ-kheo ấy được nghe pháp rồi phát tâm kiên cố vì pháp thậm thâm mà trọn đời ngồi ngay ngắn để tư duy siêng năng chẳng thoái thất, thường gần gũi Đức Như Lai, với tất cả sự dục lạc thế gian được không động niệm.

Này Vô Biên Tuệ! Thuở ấy Đức Chiên-đàn Hương Quang Minh Như Lai hỏi Tỳ-kheo Nhất Thiết Nghĩa Thành:

– Này thiện nam! Nay ông mặc đại giáp trụ, ngồi ở Đại thừa hướng đến đạo ư? Do nơi đạo ấy có thể thành tựu Nhất thiết chủng trí, Vô đẳng đẳng trí. Ông phải tinh tấn siêng năng đúng theo lý mà tu tập.

Tỳ-kheo ấy bạch:

– Bạch Thế Tôn! Nay con chẳng thấy có pháp gì gọi là giáp trụ, cũng chẳng thấy có ai mặc giáp trụ, cũng chẳng thấy từ đâu mặc giáp trụ, cũng chẳng thấy có chỗ mặc giáp trụ.

Bạch Thế Tôn! Nay con chẳng thấy có pháp gì gọi là thừa, cũng chẳng thấy có ai ngồi Đại thừa, cũng chẳng thấy từ đâu có Đại thừa, cũng chẳng thấy có chỗ ngồi Đại thừa.

Bạch Thế Tôn! Nay con chẳng thấy có pháp gì tên là đạo, cũng chẳng thấy có người do đạo này mà đã hướng đến hay nay hướng đến, cũng chẳng thấy từ đâu có đạo, cũng chẳng thấy có xứ sở của đạo.

Bạch Thế Tôn! Con đối với Vô thượng Bồ-đề, hoặc xa hoặc gần, hoặc quá khứ, vị lai, hiện tại đều không có được, không có thấy. Hiện nay lúc con quan sát như vậy, thật không có chút pháp nào để thân cận và chứng nhập.

Bạch Thế Tôn! Nếu con không chứng, có nên hỏi con rằng: “Ông mặc đại giáp trụ, ngồi Đại thừa và hướng đến đạo ư?” Thế Tôn là Đấng biết tất cả, là Đấng thấy tất cả. Vì thế chỗ con theo pháp tu hành, chỉ có Thế Tôn mới biết rõ được, mà chẳng phải là cảnh giới của hàng Thanh văn và Duyên giác.

Này Vô Biên Tuệ! Lúc ở trước Đức Như Lai kia bạch như vậy, Tỳ-kheo Nhất Thiết Nghĩa Thành và quyến thuộc của ông chứng được Vô sinh pháp nhẫn của Bồ-tát. Vì được Vô sinh pháp nhẫn nên đều được không thoái chuyển.

Đức Chiên-đàn Hương Quang Minh Như Lai đều thọ ký cho họ, quá năm trăm a-tăng-kỳ kiếp tất cả đều chứng Vô thượng Bồ-đề.

Họ nghe Đức Phật thọ ký vui mừng hớn hở bay vọt lên hư không, cao bằng bảy cây đa-la nói kệ ca ngợi Đức Phật rằng:

Tiếng tăm lớn vô lượng

Vững vàng như Tu-di

Đức Phật Nhất thiết trí

Hay diễn các công đức.

Phật nhãn đều thấy rõ

Dường như mặt trời sáng

Tôn nghiêm giữa đại hội

Con lạy chân Thế Tôn.

Vô lượng đức tư lương

Phật trí đã viên mãn

Chúng con cũng sẽ được

Thế Tôn Vô Thượng Trí.

Ánh sáng lớn vô thượng

Chiếu khắp cõi trời, người

Khai thị các Pháp tạng

Biển công đức vô biên.

Trí tuệ thường không mất

Chánh giác rời phiền não

Tuệ quang đại tinh tấn

Con lễ công đức sâu.

Đại long đại trang nghiêm

Tướng tốt để nghiêm thân

An trụ như Tu-di

Nhiếp chúng không ai sánh.

Làm Đạo Sư cho đời

Chói che hàng trời, người

Diễn thuyết không sợ hãi

Con lễ thắng Trượng phu.

Thế Tôn đại tịch mặc

Biển công đức vô biên

Khai Pháp nhãn cho con

Khiến con mặc giáp trụ.

Nhưng con tất cả thời

Là người ngồi Đại thừa

Thường ở nơi đạo này

Hướng đến không còn thừa.

Đức Mâu-ni dũng mãnh

Biết rõ tất cả pháp

Trong đời không ai hơn

Chúng con đều quy mạng.

Này Vô Biên Tuệ! Lúc Đức Chiên-đàn Hương Quang Minh Như Lai nói pháp ấy thành thục vô lượng, vô số chúng sinh.

Từ đó về sau, Tỳ-kheo Nhất Thiết Nghĩa Thành và quyến thuộc cúng dường phụng thờ vô lượng, vô số chư Phật, quá năm trăm a-tăng-kỳ kiếp chứng Vô thượng Bồ-đề hiệu là Siêu Vô Biên Cảnh Giới Vương Như Lai. Quốc độ của Đức Phật ấy, từ công đức đến rộng lớn đều đồng với thế giới Quang minh của Đức Chiên-đàn Hương Quang Minh Như Lai. Chúng Thanh văn cũng số vô lượng.

Các phu nhân và các vương tử quyến thuộc cũng quá năm trăm a-tăng-kỳ kiếp chứng Vô thượng Bồ-đề.

Này Vô Biên Tuệ! Các Đại Bồ-tát mặc đại giáp trụ ngồi Đại thừa ở trong đạo ấy cầm đuốc đại pháp, làm ánh sáng đại pháp, phóng tia sáng đại pháp, dựng tràng đại pháp, đánh trống đại pháp, ngồi thuyền đại pháp để nhiếp đại pháp mà hướng đến, đi chỗ đi của Đại Bồ-tát, mưa pháp vũ để nhuần ướt chúng sinh đều làm cho vui mừng, dũng mãnh tinh tấn hướng đến Vô thượng Bồ-đề.

Này Vô Biên Tuệ! Lúc an trụ đạo ấy, Đại Bồ-tát được ánh sáng pháp. Do ánh sáng ấy nên thấy được duyên khởi của tất cả pháp tự tánh vốn không, tự tánh không có tướng, tự tánh không có khởi. Chẳng ở trong sắc mà thấy có sắc, chẳng ở trong thọ, tưởng, hành, thức mà thấy có thọ, tưởng, hành, thức. Chẳng ở trong thức mà thấy có thức khác với duyên khởi của thức. Biết rõ tướng của thức, tự tánh vốn không, tự tánh không có tướng, tự tánh không có khởi chỉ thuộc các duyên, thấy duyên hòa hợp, các duyên cũng là không, là vô tướng, là vô khởi.

Lúc thấy như vậy, chẳng ở trong nhãn căn mà thấy có nhãn căn. Tỷ, thiệt, thân và ý căn cũng vậy.

Chẳng ở trong ý căn thấy có ý căn khác với duyên khởi của ý căn. Biết rõ tướng của ý căn, tự tánh vốn không, tự tánh vô tướng, tự tánh vô khởi.

Cho đến địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới, Dục giới, Sắc giới và Vô sắc giới không có người tạo tác, không có người thọ nhân. Chẳng ở chút pháp nào thấy có chút pháp khác với duyên mà sinh khởi. Đều thuộc các nhân duyên tự tánh không có tướng, tự tánh không có khởi. Tánh của nhân duyên cũng là không, là không tướng, là không khởi.

Này Vô Biên Tuệ! Đó là lúc an trụ nơi đạo ấy, các Đại Bồ-tát quan sát duyên khởi. Quán sát như vậy rồi có thể dùng trí tuệ ở trong duyên khởi chứng được chân thật tế. Do nơi ánh sáng tất cả pháp ấy mà mười Phật trí lực, bốn Vô sở úy, mười tám pháp Bất cộng, đại Từ, đại Bi, đại Hỷ, đại Xả, cho đến tất cả Phật pháp đều được viên mãn.

Bấy giờ Đức Thế Tôn nói kệ rằng:

Bồ-tát, bậc Vô úy

Hay an trụ như vậy

Làm ánh sáng đại pháp

Diệu trí để hướng đến

Dựng cao cờ đại pháp.

Cờ này không có trên

Trong tất cả Phật pháp

Chánh niệm để hướng đến.

Trí tuệ khéo du hý

Pháp thí cho chúng sinh

Tuôn trận mưa đại pháp

Vô úy để hướng đến.

Đem pháp nhuần chúng sinh

Đều làm cho vui mừng

Do đây các Bồ-tát

Diệu thiện để hướng đến.

Các Bồ-tát như vậy

Được ánh sáng đại pháp

Hay ở trong chánh pháp

Dũng mãnh khéo an trụ.

Do ánh sáng pháp này

Biết rõ tất cả pháp

Do các duyên sinh khởi

Tất cả không cứng chắc.

Các pháp tự tánh không

Tự tánh không có tướng

Tự tánh không có sinh

Tự tánh không có thể.

Các pháp do các duyên

Hòa hợp mà chung khởi

Vì các duyên hòa hợp

Tự tánh vô sở hữu.

Bồ-tát hay quan sát

Rõ các duyên cũng không

Các duyên tự tánh không

Tự tánh không có tướng

Cũng không có sinh khởi

Cũng chẳng có sở tác.

Người quan sát như vậy

Siêng tu tập nơi pháp

Vì duyên khởi vô thể

Các duyên chẳng phải duyên.

Đúng lý quán như vậy

Hay biết tất cả pháp

Quán những sắc, thọ, tưởng

Hành, thức cũng như vậy

Đều do các nhân duyên

Mà các uẩn sinh khởi.

Các uẩn không có thật

Vì tánh bản lai không.

Tánh không nên không tướng

Tất cả không có khởi

Các uẩn xa rời tướng

Rời tướng thì không sinh.

Không sinh thì không diệt

Tướng các uẩn như vậy

Không tướng vọng có tướng

Tướng ấy từ đâu có.

Vì các pháp vô thể

Uẩn ấy cũng không tánh

Giới và xứ cũng vậy

Tất cả do duyên khởi.

Tự tánh bản lai không

Không tướng, không có thể

Trong tất cả các pháp

Pháp thể chẳng thể được.

Biết rõ tất cả pháp

Người tư duy danh nghĩa

Cõi Dục, Sắc, Vô sắc

Tất cả do duyên khởi

Tự tánh bản lai không

Không tướng cũng không thể.

Xem trí năng quán ấy

Đâu biết được cảnh kia

Trí ấy và cảnh ấy

Thường xa rời tự tánh.

Sở khởi và các duyên

Hai thứ đều vô tác

Có thể biết như vậy

Đây là tướng chân thật.

Không tướng đem tướng nói

Bồ-tát do đây chứng

Mà cũng chẳng phân biệt

Là tướng hay vô tướng.

Người thiện trí như đây

Thấy được tướng chân thật

Ở trong các pháp giới

Chẳng thấy chút pháp tướng.

Các pháp và pháp giới

Cả hai đều vô tướng

Các pháp rời xa tướng

Gọi đó là pháp giới.

Nói tên là pháp giới

Không giới, không phi giới

Dù gọi là pháp giới

Nhưng chẳng thể nắm bắt.

Lúc tư duy nghĩa ấy

Không niệm chẳng nắm bắt

Vì rời các phân biệt

Được ánh sáng đại pháp.

Vì các pháp không tánh

Ánh sáng cũng không tánh

Vì quán sát như vậy

Lại được ánh sáng pháp.

Chẳng thấy trí năng quán

Cái thấy cũng chẳng thấy

Vì thấy pháp hư vọng

Gọi đó là chánh quán.

Ánh sáng chẳng nghĩ bàn

Vô biên và vô lượng

Thấy các pháp đều không

Gọi là chẳng phân biệt.

Nếu thấy pháp có tướng

Người thường không chứng nhập

Nghe tịnh pháp âm này

Phải sinh lòng mừng vui.

Nếu thấy pháp không sinh

Người thường không phân biệt

Nghe tịnh pháp âm này

Vắng lặng được an lạc.

Nếu trong đời mạt pháp

Được nghe pháp vô thượng

Nên biết chúng sinh ấy

Chứa công đức đã lâu.

Nếu trong đời mạt pháp

Được nghe pháp vô thượng

Phải ở trong pháp ấy

Mau chóng mà hướng đến.

KINH ĐẠI BẢO TÍCH