Phật Nói Luận A Tỳ Đàm Về Việc Thành Lập Thế Giới

Ph m VƯỜN ÁC KHẨU

Thứ mười một

B

ên ngoài cửa Nam Đại Thành Thiện Kiến cách 20 do tuần của cõi trời Đao Lợi có một vườn tên là Ác KhNu. Trong vườn có ao, cũng tên là Ác KhNu, rộng cả trăm cung, sâu lại cũng như vậy; có mưa trời nhuần thấm. Có 4 chất báu bao bọc tận đáy hồ, như trên đã nói. Có 4 chất báu làm đường đi; có hoa 5 báu, lại cũng như trên đã nói. Có thuyền bằng 4 chất báu và nước 8 công đức tạo niềm vui. Khi chư thiên muốn có hoa thì theo tâm niệm liền đến. Đó là quả lành. Mưa xuống toàn hoa, đầy cả bầu trời. Lại cũng có gió đặc biệt thổi những lọn hoa ấy, sát vào thân mình để trang nghiêm cho thân, cánh tay,, cổ và chân, tự nhiên dính sát vào.

Ở bên bờ hồ có cây bằng 5 loại báu, la liệt đầy dẫy như trên đã nói. Ở giữa những hàng cây nầy lại có những điện đường quý giá là nơi mà nam nữ chư thiên dừng chân đầy dẫy, giống như trên đã nói. Chu vi của vườn nầy là 1.000 do tuần; một phần ba được bao bọc bởi bức thành bằng vàng.

Thành cao một do tuần, tường cao một do tuần rưỡi. Cửa thành cao 2 do tuần. Ngọ môn cao một do tuần rưỡi. Cứ 10 do tuần lại có một cửa. Có 99 cửa như thế lại có một cửa nhỏ để đủ số 100. Các cửa nầy đều do các vật quý tạo thành như Ma-ni diệu bảo trang nghiêm; giống như đất ở phía Bắc như một tấm thảm mềm mại nhu nhuyến. Có nhiều điêu khắc. Ở tại cửa thành lại có 4 quân lính phòng vệ như trên đã nói. Ở bên ngoài có 7 hàng rào như trên đã nói. Có rừng cây Đa La 7 lớp bao bọc, lại cũng như trên đã nói.

Ở giữa những cây nầy có hồ quý báu cả hằng trăm dặm, trang sức bằng nhiều đồ quý như trên đã nói. Có hoa bằng 5 chất báu, lại cũng như trên đã nói; lại có thuyền bằng 4 chất báu như trên đã nói. Bờ hồ có cây bằng 5 chất báu, lại cũng như trên đã nói, cho đến điện đường cũng bằng 4 chất báu. Các nam nữ chư thiên sống ở nơi nầy. Ở bên ngoài bờ thành có 3 lớp hào quý giá; như trên đã nói. Cứ mỗi hào rộng 2 do tuần, sâu một do tuần rưỡi; hình tướng như miệng hồ, dưới rộng trên hẹp; có nước trời nhuần thấm giống như trên đã nói. Ở giữa các hào là đất. Có những kiều nữ ở đầy trong những cung điện. Bên ngoài 3 lớp hào có rừng cây 7 báu bao bọc chung quanh, lại cũng như trên đã nói.

Lúc ấy ở bên ngoài tất cả những hoa nở rộ, chư Thiên nữ trổi lên âm nhạc ca hát, thì những Thiên Tử từ vườn Ác KhNu vào rừng để xem nghe. Khi chư Thiên Tử ở ngoài rừng để nghe âm nhạc thì trong vườn các Thiên nữ cũng ra để nghe. Những Thiên nữ ở trong vườn lại tấu âm nhạc thì các Thiên Tử bên ngoài lại vào vườn để xem nghe. Trong vườn Thiên Tử lại tấu âm nhạc. Ở ngoài vườn Thiên nữ lại vào nghe. Do nhân duyên nầy để thọ những niềm vui.

Từ phía Nam của Đại Thành Thiện Kiến đến phía Bắc vườn Ác KhNu có những con đường, dài 20 do tuần, rộng 10 do tuần, đất toàn bằng lưu ly, bằng thẳng mềm mại, bằng các của báu trang nghiêm; giống như đất phía Bắc trải những tấm thảm mềm mại đẹp đẽ. Người và phi nhơn, voi, chim, thú, hoa, cỏ các loại đều đầy đủ, lại cũng có những loại của báu hợp thành để đeo tai. Hình tướng của con đường nầy lại cũng như vậy. Lấy chân để đạp lên liền lún; khi dở chân lên lại như cũ; mềm mại như nhung, lụa, vải. Con đường nhu nhuyến nầy lại cũng như thế.

Có 3 loại da trang sức. Một loại da có 4 chất báu hợp thành. Mỗi một loại da có 3 tầng linh báu treo chung quanh. Mỗi một chuông báu lại có 4 chất báu hợp thành. Khi gió thổi thì phát ra âm thanh vi diệu, có thể làm cho chư thiên khởi lên 5 món dục ràng buộc.

Ở hai bên con đường nầy có sông nước. Tên gọi là Trường Hình, lại cũng dài 20 do tuần; rộng 10 do tuần; nước 8 công đức, tự nhiên nhuần thấm. Hai bên bờ sông nầy có 4 loại báu bao bọc để giữ nước, như đã nói ở trước. Có đường đi bằng 4 chất báu như đã nói ở trước. Trong nước ở sông nầy có hoa 5 báu, như trước đã nói; có thuyền bằng 4 loại báu nổi trên nước nầy. Có 8 loại nước tạo ra niềm vui. Khi lên thuyền để quan sát, tùy theo ý mình mà nhanh chậm, lại như đã nói ở trước. Khi chư Thiên muốn hoa đến thì tùy theo tâm niệm mà đến. Đó là quả báo lành. Mưa hoa quý đầy cả bầu trời. Lại có gió đặc biệt thổi các lọn hoa gắn vào thân mình để trang sức nơi thân, cánh tay, chân, tự nhiên dính vào.

Hai bên bờ sông có 5 loại cây báu, la liệt đầy dẫy, như trước đã nói. Ở giữa những cây nầy có những hồ báu và các điện đường quý giá. Chư thiên nam nữ đều ở nơi nầy, vô lượng đại chúng đầy đủ nơi đất nước nầy. Vì sao vườn nầy gọi là Ác KhNu ?

Vườn có một hồ lớn tên gọi là Ác KhNu. Có cây cũng gọi là Ác KhNu. Cây nầy có hoa lại cũng tên là Ác KhNu, duy chỉ có vườn nầy có; ngoài ra nơi nào cũng không có. Lại có nhân duyên gọi là Ác KhNu vì lúc bấy giờ chư thiên nơi cõi Đao Lợi muốn vào vườn nầy thường phải đấu tranh, giác quán tư duy. Chúng ta bây giờ đến đó để công kích, đấu tranh Tu La. Lại nữa ở nơi kia cũng cùng nhau tranh cãi, tham trước ngũ dục, tranh nói trước sau. Nhơn sự việc nầy mà nói lời ác. Do vậy nơi đất nầy tên là Vườn Ác KhNu. Lại tự nhiên có tên là Ác KhNu.

Ý nghĩa nầy ĐứcThế Tôn đã nói như thế ta (A Nan)

nghe.

Ph m

VƯỜN LẪN LỘN (Tạp nhạp)

Thứ mười hai

Ở

bên ngoài cửa phía Tây của thành Thiện Kiến đến phía Đông của vườn Lẫn Lộn, ở giữa đó có một con đường dài 20 do tuần. Ở nơi vườn cõi Đao Lợi có một cái hồ, gọi tên là hồ tạp, rộng cả trăm do tuần, sâu cũng như thế; nước trồi thấm nhuần; 4 báu bao bọc đến cả đáy hồ như trên đã nói. Đường đi chung quanh cũng bằng 4 báu, có hoa quý 5 loại như trên đã nói; có thuyền bằng 4 loại báu cho đến nước tạo tám điều vui. Trong đó khi chư thiên muốn có hoa thì hoa liền đến. Đó là do quả báo lành vậy. Mưa toàn là những hoa quý đầy khắp cả không trung. Lại có gió đặc biệt thổi các lọn hoa rơi sát vào thân để trang nghiêm thân, tay, cổ và chân, tự nhiên dính sát vào.

Trên bờ hồ nầy có 5 hàng cây quý la liệt đầy dẫy như trước đã nói. Ở giữa những hoa nầy lại có những điện đường xinh đẹp. Nơi mà chư tiên nam nữ ở đó đầy dẫy như trên đã nói. Chu vi hồ nầy là 1.000 do tuần, một phần ba là vàng làm bờ thành bao bọc chung quanh. Thành cao một do tuần; bờ tường cao nửa do tuần. Cửa thành cao 2 do tuần. Ngọ môn cao một do tuần rưỡi. Cứ 10 do tuần như thế có một cái cửa, có 99 cửa. Lại có thêm một cửa nhỏ để đủ số 100. Các cửa nầy do những chất báu hợp thành như Ma-ni diệu bảo dùng để trang nghiêm, giống như đất ở phía Bắc mềm như tấm thảm đẹp đẽ; có điêu khắc nhiều loại. Ở trước cửa lại có 4 quân phòng vệ giống như trên đã nói.

Bên ngoài có 7 hàng rào như trên đã nói; 7 hàng cây Đa La bao bọc chung quanh như trên đã nói. Ở giữa những cây nầy lại có các hồ quý, rộng cả hằng trăm cung, rất đẹp đẽ như trên đã nói. Có hoa 5 báu và thuyền làm bằng 4 chất báu; nước tám loại tạo niềm vui. Bên bờ hồ có 5 loại cây báu, lại cũng như trên đã nói; cho đến điện đường cũng bằng 4 thứ báu, là nơi chư thiên nam nữ ở đó.

Ở bên ngoài thành là 3 lớp hào như trên đã nói. Mỗi hào như thế rộng 2 do tuần; sâu một do tuần rưỡi; hình thể như cái miệng hồ, dưới rộng trên hẹp. Có mưa trời nhuần thấm, lại cũng như trước đã nói. Ở giữa những cái hào là đất; nơi đầy dẫy các kiều nữ ở la liệt trong các cung điện. Bên ngoài 3 lớp hào, có rừng cây 7 báu bao bọc chung quanh, lại cũng như trên đã nói. Lúc ấy ở bên ngoài rừng tất cả các hoa đều nở rộ, chư thiên nữ đang hòa tấu âm nhạc ca hát. Lúc ấy các Thiên Tử từ nơi vườn hỗn tạp vào rừng để xem nghe. Khi các Thiên Tử ở ngoài rừng để nghe âm nhạc thì bên trong vườn các thiên nữ lại cũng ra để xem nghe.

Trong vườn các thiên nữ hòa tấu âm nhạc thì bên ngoài các Thiên Tử lại vào vườn để xem nghe. Trong vườn các Thiên Tử hòa tấu âm nhạc thì bên ngoài vườn các thiên nữ lại cũng vào vườn để xem nghe. Do nhơn duyên nầy để lãnh thọ các niềm vui.

Từ cửa phía Tây của Đại Thành Thiện Kiến đến cửa phía Đông của vườn hỗn tạp có một con đường dài 20 do tuần; rộng 10 do tuần, lấy lưu ly làm đất, mềm mại nhu nhuyến, giống như đất phía bắc mềm mại đẹp đẽ như tấm thảm mịn màng. Người và phi nhơn, voi, chim, thú, hoa, cỏ, các loại đều đầy đủ, giống như những hoa báu được đeo nơi lỗ tai. Hình tướng của con đường nầy cũng lại như thế. Khi đạp chân xuống thì lún sâu, khi dở chân lên lại nguyên như cũ, mịn màng như gấm vóc. Con đường nầy mềm mại cũng lại như thế. Có 3 lớp da bao bọc chung quanh; mỗi một lớp da như thế đều do 4 báu hợp thành. Mỗi mỗi lớp da có 3 tầng linh báu bao bọc chung quanh. Mỗi mỗi linh báu lại do 4 chất báu hợp thành, khi gió thổi đến hay động, phát ra những âm thanh vi diệu; có thể làm cho chư thiên khởi lên ngũ dục và bị trói buộc. Hai bên đường lại có sông nước; tên gọi là Trường Hình, lại dài 20 do tuần; rộng 10 do tuần; có nước 8 công đức tự nhiên nhuần thấm. Ở hai bên bờ sông nầy có 4 chất báu bao bọc đến đáy như trước đã nói. Bốn bên bờ sông có đường đi bằng chất báu như trước đã nói. Nước sông nầy có 5 loại hoa quý, lại cũng như trước đã nói. Có thuyền bằng 4 chất báu nổi trên mặt nước. Nước 8 công đức đầy những niềm vui. Khi lên thuyền xem tùy theo tâm muốn chậm mau, lại như trước đã nói. Nếu chư thiên muốn có hoa thì tùy theo tâm muốn liền hiện. Đây là do quả lành vậy. Mưa toàn là những hoa quý đầy dẫy hư không. Lại có gió đặc biệt thổi những hoa ấy dán chặt vào thân, rồi trang nghiêm nơi thân, tay, cổ và chân, tự nhiên dính vào.

Ở hai bên bờ sông có 5 hàng cây báu la liệt đầy dẫy như trên đã nói. Ở giữa những hàng cây lại có hồ báu cùng với các điện đường đẹp đẽ nơi chư thiên nam nữ ở, vô lượng thiên chúng đầy dẫy nơi quốc độ nầy. Vì sao đây gọi là vườn hỗn tạp ?

Nguyên nhơn là nơi vườn nầy có một hồ lớn, tên là Tạp Hồ, lại cũng có cây mà chỉ vườn nầy có ngoài ra thì không nơi nào có; lại do nhơn đó mà gọi là Tạp Viên.

Lúc ấy chư thiên nam nữ ở cõi trời Đao Lợi đến nhập vào vườn thật là hỗn tạp rồi ca xướng múa hát để tạo niềm vui, thật là phức tạp. Còn tất cả vườn lúc ấy bên ngoài chư thiên chẳng thể được vào, đều bị cấm đoán. Còn nơi vườn nầy khi tập họp thì chẳng có trở ngại. Nơi thành lớn và ngoài thành chư thiên đều có thể vào đây vui chơi, lẫn lộn để trao đổi niềm vui. Cho nên gọi đây là Tạp Viên.

Lại cũng có tên tự nhiên là Tạp Viên như thế.

Ý nghĩa nầy Đức Thế tôn đã nói và tôi (A Nan) đã nghe như vậy.

Ph m VƯỜN BA LỢI DẠ ĐA

Thứ mười ba

B

ên ngoài góc Đông Bắc của Đại Thành Thiện Kiến đi 20 do tuần là nơi cung trời Đao Lợi có một vườn cây rất lớn, tên là Ba Lợi Dạ Đa. Vườn nầy lại có một cái hồ, lại cũng có tên là Ba Lợi Dạ Đa, mặt hồ rộng hằng trăm do tuần; bề sâu cũng lại như thế; nước trời nhuần thấm. Có 4 chất báu bao bọc tận đáy hồ, như trước đã nói.

Bốn bên đều có đường đi, lại cũng như trước đã nói; có 5 loại hoa quý cũng như trước đã nói. Có thuyền bằng 4 chất báu và nước tám công đức. Tùy theo tâm muốn mà thuyền chậm hoặc nhanh. Trong ấy chư thiên muốn có hoa thì theo tâm niệm hoa liền đến. Đây là quả báo lành vậy. Mưa xuống toàn những hoa quý đầy khắp cả không trung. Lại có những loại gió đặc biệt, thổi những lọn hoa ấy đính và thân để trang nghiêm nơi thân, cánh tay, cổ và chân tự nhiên dính chặt vào.

Ở trên bờ hồ nầy có 5 loại cây báu la liệt khắp nơi, như trước đã nói. Ở giữa những hàng cây nầy là những điện đường đẹp đẽ; nơi mà các nam nữ chư thiên dừng chân đầy dẫy như trước đã nói. Trong vườn lại có cây tên là Ba Lợi Dạ Đa. Lại có tên là Câu Tỳ Đà La; cây nầy sanh trưởng đầy đủ;

hình dung thật dễ thương; cành lá sum sê, che lên nhau, sống lâu chẳng héo. Tất cả gió mưa đều chẳng xâm nhập vào;

giống như một vị Thầy cắm hoa đã trang sức những cành hoa như thế; lại cũng giống như hoa đeo vào tai. Hình tướng của cây nầy thật khả ái như thế. Bên trên giống như cái tàng của cây dù, liên tục che nhau; cao hằng trăm do tuần; bên dưới gốc thì ngay ngắn, chẳng bị tì vết, to 50 do tuần. Có những cành cây có đường kính dính vào thân cả 5 do tuần. Chu vi 15 do tuần. Ở mỗi mỗi cạnh, bề ngang dang ra 50 do tuần. Ở khoảng giữa độ 100 do tuần. Chu vi 300 do tuần.

Bên dưới có đá quý; tên là Bang Phù Kiếm Ba La, dài 50 do tuần; rộng 10 do tuần. Tất cả đều bằng lưu ly hợp thành. Lóng lánh dễ thương, gồm toàn những đồ quý giá để trang nghiêm; giống như đất phía Bắc được trải những tấm thảm mịn màng đẹp đẽ. Có nhiều loại điêu khắc; người và phi nhơn, voi, chim, thú, hoa, cỏ đầy đủ các loại, lại giống như những hoa quý hợp thành để đeo nơi tai, mà Bang Phù Kiếm Ba La nầy cũng lại như vậy. Khi đặt chân lên thì chìm, mà dở chân khỏi thì nổi, đẹp như gấm nhung mịn màng. Đó là Bang Phù Kiếm Ba La vậy. Cái cốt của nó là nhu nhuyến lại cũng như thế. Có 3 lớp da làm đồ trang sức. Mỗi mỗi lớp da có 4 chất báu hợp thành. Mỗi mỗi lớp da lại có 3 tầng linh báu vây quanh. Cứ mỗi một linh báu lại do 4 chất quý hợp thành. Khi gió thổi đến xuất ra âm thanh vi diệu, có thể làm cho chư thiên khởi lên ngũ dục ràng buộc, như trước đã nói.

Bốn bên đường đi đều bằng vàng, bạc, lưu ly, pha lê hợp thành; nơi nơi trong vườn đều có ao, lại cũng như trước đã nói; cho đến điện đường cũng bằng 4 chất báu; nơi mà chư thiên nam nữ ở đó và cũng lại như đã nói bên trên. Chu vi của vườn nầy cả ngàn do tuần; đường kính độ một phần ba; thành nầy toàn bằng vàng bao bọc, cao 1 do tuần; bờ tường một do tuần rưỡi; cửa thành cao 2 do tuần. Ngọ môn cao 1 do tuần rưỡi. Cứ 10 do tuần lại có 1 cái cửa. Có 99 cửa và lại có 1 cửa nhỏ để đủ số 100. Những cửa nầy đều do các loại báu hợp thành như Ma-ni bảo châu để trang sức. Giống như đất phía Bắc được trải những tấm thảm mịn màng đẹp đẽ. Có điêu khắc nhiều hình ảnh khác nhau. Trước cửa còn có 4 quân lính gác phòng vệ, lại như trên đã nói.

Bên ngoài có 7 lớp hàng rào, như trên đã nói, 7 lớp rừng cây Đa La vây bọc chung quanh, lại cũng như trên đã nói. Ở giữa những cây nầy lại có những cái hồ quý, rộng cả hằng trăm cung có nhiều loại để trang nghiêm, lại cũng như đã nói bên trên. Có hoa 5 báu, lại cũng đã nói bên trên.

Ở trên bờ hồ nầy có 5 loại cây báu như trên đã nói; cho đến điện đường quý giá; nơi mà chư thiên nam nữ ở đó. Bên ngoài thành có 3 lớp hào, như trên đã nói. Mỗi một hào rộng 2 do tuần; sâu 1 do tuần rưỡi; hình thể như cái miệng hồ;

dưới rộng trên hẹp; có nước trời nhuần thấm, lại như trên đã nói. Ở giữa hào nầy là đất, đầy dẫy những cung điện của các kiều nữ.

Ngoài 3 lớp hào nầy, có rừng cây bằng 7 báu bao bọc chung quanh, lại cũng như trên đã nói. Lúc ấy ở bên ngoài rừng tất cả loài hoa đều nở rộ. Các tiên nữ đang trỗi nhạc ca hát. Lúc ấy các thiên tử từ vườn Ba Lợi Dạ Đa ra rừng để xem nghe. Trong khi các Thiên tử ở ngoài rừng để nghe âm nhạc thì các thiên nữ bên trong vườn lại ra xem nghe. Những thiên nữ bên trong vườn lại tấu nhạc và bên ngoài các Thiên tử lại vào vườn để xem nghe. Ở bên trong các Thiên tử lại tấu những âm nhạc và bên ngoài vườn các thiên nữ lại vào bên trong vườn để nghe. Do nhân duyên nầy mà thọ nhận các niềm vui.

Từ góc cửa Đông Bắc của Đại Thành Thiện Kiến đi đến góc cửa Tây Nam của vườn; ở giữa có một đường đi chừng 20 do tuần; rộng 10 do tuần; đất toàn bằng chất lưu ly, bằng thẳng mềm mại, gồm những của quý trang sức mà thành, giống như đất ở phía Bắc mịn màng như tấm thảm được trải ra nơi đó. Người và phi nhơn, voi, chim, thú, hoa, cỏ đầy đủ cả nơi ấy, giống như nơi lỗ tai được đeo những đồ quý giá. Hình tướng của con đường nầy cũng lại như thế. Khi đạp chân xuống thì lún, mà khi dở chân lên lại nổi, giống như lụa là vải vóc mềm mại; con đường nầy nhu nhuyến cũng giống như thế. Có 3 loại da trang sức nơi ấy và mỗi loại da lại do 4 chất báu hợp thành. Mỗi mỗi loại da có 3 tầng linh báu vây bọc chung quanh. Mỗi mỗi linh báu như thế đều do 4 chất báu tạo thành. Khi gió thổi đến lay động thì phát ra âm thanh, làm cho chư thiên khởi lên ngũ dục ràng buộc.

Hai bên con đường lại có những sông nước; gọi là Trường Hình, dài 20 do tuần; rộng 10 do tuần; có nước tám công đức tự nhiên nhuần thấm. Hai bên bờ sông nầy lại có 4 chất báu bao bọc giữ gìn, như trước đã nói. Bốn bên bờ sông đều có đường đi, lại giống như trước đã nói. Nước ở giữa sông có 5 loại hoa quý, lại như trước đã nói. Có thuyền bằng 4 chất báu nổi trên mặt nước. Tám loại nước tạo nên niềm vui. Khi lên thuyền để xem thì tùy theo tâm muốn nhanh chậm, lại như trước đã nói. Trong đó có chư thiên muốn hoa thì hoa theo tâm niệm mà đến. Đây là do quả báo lành vậy.

Mưa toàn những hoa quý, đầy dẫy khắp hư không. Lại có gió thổi đặc biệt; thổi những lọn hoa ấy dán chặt vào thân để trang trí nơi thân, tay, cổ và chân tự nhiên dính chặt.

Bên ngoài 2 bờ sông có cây 5 báu đầy dẫy la liệt giống như trước đã nói. Ở giữa những cây ấy lại có những hồ quý cùng những điện đường; nơi mà chư thiên nam nữ ở trong ấy nhiều vô lượng nơi quốc độ ấy, như thế Đức Thế Tôn đã bảo với các Tỳ Kheo rằng: Lúc bấy giờ cây Ba Lợi Dạ Đa Câu Tỳ Đà La ở cõi trời Đao Lợi lá vàng muốn rụng, lúc ấy chư thiên vô cùng hoan hỷ nói lời như thế nầy:

Bây giờ cây Ba Lợi Dạ Đa ở cõi trời Đao Lợi lá đã chuyển sang màu vàng chẳng còn bao lâu nữa thì rụng.

Nầy các Tỳ Kheo! Lúc ấy cây Ba Lợi Dạ Đa ở cõi trời Đao Lợi lá đã rụng rồi thì chư thiên rất vui mừng và nói lời rằng: Chư Thiên! Cây Ba Lợi Dạ Đa lá đã rụng rồi, chẳng bao lâu nữa thì cây sẽ trụi đi.

Nầy các Tỳ Kheo! Lúc bấy giờ cây Ba Lợi Dạ Đa đã trụi rồi thì tất cả chư thiên đều vui mừng và nói lời rằng:

Bây giờ cây Ba Lợi Dạ Đa đã trụi rồi thì chẳng bao lâu nữa màu sắc sẽ biến đổi. Nầy các Tỳ Kheo! Lúc ấy màu sắc của lá cây Ba Lợi Dạ Đa đã biến đổi nên chư thiên lúc bấy giờ vui mừng và nói lời rằng:

Cây Ba Lợi Dạ Đa màu sắc đã biến đổi rồi, chẳng bao lâu nữa thì hoa sẽ hé nụ.

Nầy các Tỳ Kheo! Lúc ấy cây Ba Lợi Dạ Đa các nụ đã hé và chư thiên lúc ấy hoan hỷ chúc mừng và nói lời như thế nầy:

Cây Ba Lợi Dạ Đa đã hé nụ rồi, chẳng bao lâu nữa thì hoa sẽ nở. Khi hoa nở rồi thì lúc ấy chư thiên hoan hỷ chúc tụng và nói lời rằng: Cây Ba Lợi Dạ La hoa đã nở rồi, chẳng bao lâu nữa thì sẽ nở hết.

Nầy các Tỳ Kheo! Lúc bấy giờ cây Ba Lợi Dạ Đa đã nở đầy rồi, màu sắc của hoa biến chiếu khắp 50 do tuần. Hoa nầy hương thơm ngào ngạt, lại xông đến 50 do tuần. Nếu bên Đông mưa gió thổi hương huân của hoa nầy đến phía Tây 100 do tuần. Nếu gió mưa ở phía Tây thì thổi hương huân của hoa nầy đến phía Đông cũng 100 do tuần. Nếu mưa gió ở phía Nam thì thổi hương hoa nầy đến xông tận phía Bắc cả 100 do tuần. Nếu mưa gió ở phía Bắc thổi hương hoa nầy xông đến phía Nam cả 100 do tuần.

Nầy các Tỳ Kheo! Cây Ba Lợi Dạ Đa ở cõi trời Đao Lợi nầy thần lực uy đức như thế.

Nầy các Tỳ Kheo! Nếu Phật Tử nương vào nơi Như Lai nói chánh pháp và luật nghi và do căn lành tin sâu rồi lìa gia đình mình để tu học không nhà và vì sự việc ấy mà khởi lên tâm quyết định.

Nầy các Tỳ Kheo! Người nầy cũng như thế giống như cây Ba Lợi Dạ Đa, lúc cây nầy lá vàng thì các Tỳ Kheo, đệ tử Phật lại như cắt tóc, mặc vào pháp y, lìa xa gia đình, xa lánh gia đạo.

Nầy các Tỳ Kheo! Người nầy cũng giống như cây Ba

Lợi Dạ Đa là lúc lá rơi rồi. Nầy các Tỳ Kheo! Nếu đệ tử Phật lìa các dục trần. lìa các pháp ác, có giác có quan, có hỷ có lạc, xuất ly sanh khởi, tu tập sơ thiền, ở vào bậc nầy. Nầy các Tỳ Kheo! Người ấy cũng giống như cây Ba Lợi Dạ Đa lúc mới hé nụ.

Nầy các Tỳ Kheo! Lúc ấy giác quán rồi, tịch diệt và nương vào tâm thanh tịnh để làm và ở phương khác thì không giác, không quán từ định sanh khởi, có hỷ có lạc, tu tập nhị thiền. Ở vào nơi nầy.

Nầy các Tỳ Kheo! Người như thế giống như cây Ba Lợi Dạ Đa đã thay đổi màu sắc.

Nầy các Tỳ Kheo! Lúc ấy đệ tử Phật đã ly dục hỷ vậy, trụ nơi tâm xả, chánh niệm chánh tri; thân nầy thọ lạc. Cho nên Thánh Sư đã nói và dạy rằng: Nếu ở nơi lạc nầy mà có xả có niệm, tu tập tam thiền và ở vào nơi đó.

Nầy các Tỳ Kheo! Người nầy giống như cây Ba Lợi

Dạ Đa đã sanh hoa rồi.

Nầy các Tỳ Kheo! Nếu đệ tử Phật, khổ diệt tận rồi, lạc cũng đã qua rồi; những ưu não ngày trước đã diệt hết rồi; không khổ không vui, xả niệm thanh tịnh, tu tập tứ thiền, nhập vào nơi nầy thì người ấy cũng giống như cây Ba Lợi

Dạ Đa đã trổ hoa đầy đủ.

Nầy các Tỳ Kheo! Là đệ tử Phật, các lậu đã hết rồi, vô lậu, tâm giải thoát và bát nhã giải thoát thì hiện thế đã chứng, nhập vào nơi nầy và sanh tận diệt rồi, tu đạo cứu cánh, mọi việc đã xong, chẳng lại sanh nữa, cho nên được trí nầy.

Nầy các Tỳ Kheo! Người nầy giống như cây Ba Lợi Dạ Đa tất cả hoa đã nở. Nầy các Tỳ Kheo! Nếu các Tỳ Kheo các lậu đã tận rồi, tu đạo cứu cánh, chánh huệ giải thoát, có hết có tận, thì cõi trời Đao Lợi sẽ tán thán gọi là thiện hữu. Người ở xứ đó, tánh, danh, quận, huyện, tất cả quốc thổ đều xa gia đình, tu học không bận và vị Tỳ Kheo ấy đã xuất gia làm đệ tử để nương vào và đệ tử ấy các lậu đã tận, vô lậu, tâm giải thoát, bát nhã giải thoát. Hiện thế đã chứng, nhập vào nơi nầy, lần sanh nầy đã dứt, tu đạo cứu cánh, các việc đã xong, chẳng sanh lại nữa. Cho nên được trí nầy.

Với các Tỳ Kheo nầy, các lậu đã tận rồi chánh trí giải thoát, các pháp đã tận rồi như thế thần lực và uy đức cũng giống như cây Ba Lợi Dạ Đa ở cõi Đao Lợi đều nở hoa sum sê, lại có chư thiên giữ gìn vườn tược, rồi đến nơi Đế Thích bạch rằng: Thưa Ngài! Cây Ba Lợi Dạ Đa hoa đã nở hết rồi cho nên Ngài muốn biết thời tiết thì chư thiên cỡi tượng vương tên là Y La Bàn để đi đến vườn. Thân voi dài 9 do tuần, cao

3 do tuần hình dáng tương xứng.

Lúc ấy Đế Thích Hoàn Nhơn liền bảo voi rằng:

Nầy con! Cây Ba Lợi Dạ Đa đã nở hoa hết rồi! Chư Thiên đang đến nơi đó, vào vườn để xem. Cho nên ngươi bây giờ nên tự trang sức đi.

Voi nghe lời bảo vô cùng hoan hỷ, giống như người mới thành hôn và trở về với tất cả những điềm lành thì voi nầy cũng lại như thế đó.

Lúc ấy Tượng vương liền hóa ra 30 con khác; mỗi con như vậy có 6 ngà. Mỗi ngà có 7 ao báu; mỗi ao như vậy đều có 7 hoa sen. Mỗi hoa sen đều sanh 7 hoa. Mỗi hoa như vậy sanh ra 7 lá và mỗi lá như vậy có 7 thiên nữ giống như những thiên nữ của chư thiên và có 7 lần như vậy bao bọc hoa sen, trông thật đẹp mắt. Do nhơn duyên nầy, dùng các hoa để trang nghiêm, tất cả đều đầy đủ và các chư thiên cõi trời Đao Lợi cung kính trước Đế Thích cúi đầu rồi leo lên tượng vương, ngồi sát nơi đầu. Tả hữu hai bên, mỗi mỗi đều có 16 chư thiên. Tất cả chư thiên đều tự suy nghĩ rằng ta đang ngồi ở trên đầu là chơn thật. Chỉ có Thiên Đế Thích ngồi riêng một mình ở giữa 33 cõi trời. Trước đó lên voi rồi; các chư thiên mới lần lượt trèo lên.

Vua Đế Thích có hai Thái Tử. Một tên là Chiên Đàn;

hai tên là Tu Tỳ và làm Đại Tướng quân ở cõi trời Đao Lợi, lại cũng leo lên thân voi và các Thiên nữ đẹp đẽ gồm thứ nhất tên là A Phong Phù Bà; thứ hai tên Mật Xà Kế Thi; ba tên là Phân Đà Lợi Kha; bốn tên là Ni La; năm tên là A Lầu Na; sáu tên là Y Ni Bát Bà; bảy tên là Tu Bát Bà; tám tên là Bát Đà La; chín tên là Tu Bát Đà La; mười tên là Ma Đầu Kha Bà Chí. Những vị thiên nữ như thế cũng đã leo lên voi.

Lại cũng có Nam Diệu Thiên; một tên là A Phong Phù;

hai tên là Đạt Đầu Lâu My; ba tên là Thoát Phù Lâu; bốn tên là Thi Khí như thế các tiên cũng cỡi lên voi. Ở trên lưng voi đã ca tấu âm nhạc. Tất cả chư thiên sau khi leo lên lưng voi rồi, lúc bấy giờ tượng vương lại vô cùng hoan hỷ giống như các vua thọ lễ quán đảnh; cũng giống như người thanh niên với hôn lễ đang cử hành. Rồi các hoa thơm trang sức nơi đầu và cổ, thân, tượng vương rất vô cùng hoan hỷ cũng như thế.

Lúc ấy Tượng vương rống lên to tiếng, làm mưa cam lồ, ánh sáng chói lòa, rồi Tượng vương hóa làm các kỹ nữ cầm hoa, ca hát vui đùa nhiều loại vui tươi. Chư thiên kỹ nữ và kỹ nam đều ca múa hát. Lúc ấy Tượng vương lại rống to lên rồi bay đi như kết hoa lại; như thế 3 lần di chuyển để đến vườn Ba Lợi Dạ Đa.

Lúc ấy trời Đao Lợi từ trên hạ xuống trên bảo thạch Bang Phù Kiếm Ma La. Nếu chỗ ngồi không đủ thì miếng thạch hóa dài ra để cho chư thiên ngồi. Lúc ấy A Di La Bà Na tượng vương liền biến hóa thân làm Thiên Đồng Tử mang ấn quý vào tay và đeo hoa tai đầy đủ các loại, thọ ngũ dục trần, tương ưng hỷ lạc. Rồi cũng có những Thiên tử lên xe voi, ngựa riêng cùng với lầu các và cũng lại có những Thiên tử lên các thuyền quý từ sông Trường Hình tùy theo ý muốn đến nhanh chậm rồi cùng vào vườn nầy; ở nơi vườn nầy ca hát riêng, múa riêng, thổi sáo riêng; tập họp riêng. Ở đây chư thiên thường dùng vào tháng 4, thọ ngũ dục trần, đầy đủ tương ưng du hí khoái lạc. Đối với loài người so ra ngày tháng là một vạn 2.000 năm, bằng một phần ba trong 10 năm tuổi thọ của chư thiên. Khi vườn nầy đã dùng hết thì đi các vườn khác của cõi Đao Lợi; cái nầy là lớn nhất trong 6 cái. Ngoài ra cũng còn những vườn lớn nhỏ khác đầy cả cõi trời.

Ý nghĩa nầy Đức Phật Thế Tôn đã nói và ta (A Nan) đã nghe như thế.

Luận A Tỳ Đàm về việc thành lập thế giới

Hết quyển ba

Phật nói

LUẬN A TỲ ĐÀM VỀ

VIỆC THÀNH LẬP

THẾ GIỚI

Quyển thứ tư

Trần, Tây Ấn Độ Tam Tạng Chơn Đế dịch

Ph m THÀNH ĐỀ ĐẦU LẠI TRA

(Dhrtarostra = Trì Quốc Thiên)

Thứ mười bốn

N

úi Tu Di Sơn Vương có 4 đỉnh Đông, Tây, Nam, Bắc. Ở đây thuộc phía Đông; toàn do vàng thật hợp thành. Đỉnh phía Tây do bạch ngân tạo thành. Đỉnh phía Bắc do lưu ly tạo thành và đỉnh phía Nam do pha lê tạo thành. Lại cũng do tất cả những loại trân bảo tạo thành.

Lại có 7 tánh đặc thù của 4 đỉnh là ở trên rộng, ở dưới hẹp, giống như hoa sen nở. Chỗ bé nhất chu vi 1,500 do tuần; chỗ lớn nhất đường kính 700 do tuần. Chu vi đo được 2.100 do tuần. Ở cả 4 đỉnh đều có các loại thú cũng như chim chóc, sư tử, hổ báo; tất cả đề do hóa sanh. Tất cả đều ăn theo mùi vị của Trời Tu Đà, chẳng tàn sát lẫn nhau. Có Kim Cang Thủ, tất cả chư thiên đều nương vào đó để ở. Có 4 núi Do Càn Đà. Một ở Đông, hai ở Tây, ba ở Bắc Tây Nam.

Núi Do Càn Đà ở phía Nam có 2 đỉnh. Phía Tây Bắc Nam lại cũng như thế. Phía Đông có 2 đỉnh; toàn là vàng ròng; phía Tây có 2 đỉnh toàn bằng bạch ngân. Phía Bắc có 2 đỉnh toàn bằng lưu ly; phía Nam có 2 đỉnh do pha lê tạo thành. Lại cũng có tất cả các chất báu khác tạo thành.

Lại có 7 tánh, như bên trên rộng, bên dưới hẹp; lại như hoa sen nở. Chỗ hẹp nhất độ 350 do tuần. Chu vi 1.050 do tuần. Chỗ rộng nhất đường kính 500 do tuần. Chu vi 1.500 do tuần. Ở cả 8 đỉnh đều có các thú, lại cũng có chim chóc, sư tử, hổ báo; tất cả đều hóa sanh. Đều hưởng mùi vị của cõi Trời Tu Đà; chẳng sát hại lẫn nhau. Lại có Kim Cang Thủ mà tất cả chư thiên đều nương vào đó để ở. Như thế mỗi núi đều có 2 phần. Cho đến núi thứ 7 là Ni Dân Đà lại có 512 đỉnh. Ở đỉnh thứ 7 nầy cao rộng hướng ra ngoài, lần lượt nhỏ lại.

Ở giữa 2 đỉnh núi Do Càn Đà ở phía Đông lại có quốc độ tên là Đề Đầu Lại Tra (Dhrtarastra = Trì Quốc Thiên) chu vi 1.000 do tuần, chung quanh có thành vàng bao bọc, cao 1 do tuần, tường cao nửa do tuần. Cửa thành cao 2 do tuần.

Ngọ môn cao 1 do tuần rưỡi. Cứ mỗi 10 do tuần lại có 1 cửa. Có tất cả 99 cửa, lại có một cửa nhỏ để đủ số 100. Tất cả các cửa nầy đều do những chất quý tạo thành, toàn bằng ma-ni bảo châu dùng để trang sức. Giống như tấm nệm mềm mại đẹp đẽ vậy. Có chạm trổ nhiều loại hình khác nhau. Ở cửa thành lại có 4 quân phòng vệ, giống như trên đã nói. Bảy rừng cây Đa La bao bọc chung quanh, lại cũng như trên đã nói.

Ở giữa những hàng cây nầy lại có những hồ quý báu rộng hằng trăm cung, trang nghiêm bằng nhiều loại khác nhau như trên đã nói. Có 5 loại hoa quý, lại cũng như trên đã nói. Cũng có thuyền bằng 4 chất báu, lại như trên đã nói.

Trên bờ hồ có 5 hàng cây báu, lại như trên đã nói. Cho đến điện đường cũng bằng 4 chất báu; nơi mà chư thiên nam nữ đều ở đó. Ở bên ngoài thành có 3 lớp hào quý giá, như trên đã nói. Mỗi mỗi hào rộng 2 do tuần; sâu 1 do tuần rưỡi;

miệng hồ ở dưới rộng trên hẹp. Có nước trời nhuần thấm, lại như trên đã nói. Giữa hào là đất; nơi các kiều nữ ở đầy dẫy.

Bên ngoài 3 lớp hào, có rừng cây 7 báu bao bọc chung quanh, lại như trên đã nói. Lúc ấy bên ngoài rừng tất cả các hoa đều nở rộ; các thiên nữ hòa tấu âm nhạc và chư thiên tử từ cửa thành ra đi để xem nghe âm nhạc. Các thiên nữ cũng từ thành lớn ra đi để nghe âm nhạc. Do nhân duyên nầy mà thọ lãnh những niềm hỷ lạc.

Bên góc phía Tây Nam thành Đề Đầu Lại Tra là nơi trụ xứ của Thiên Vương. Chu vi 250 do tuần, thành toàn bằng vàng bao bọc, cao 1 do tuần; tường cao nửa do tuần. Cửa thành cao 2 do tuần. Ngọ môn cao một do tuần rưỡi. Cứ mỗi 10 do tuần lại có một cửa. Có 24 cửa lớn, lại có 1 cửa nhỏ để đủ số 15. Các cửa nầy đều do các đồ quý giá hợp thành như ma-ni bảo châu dùng để trang sức. Giống như tấm thảm có thêu nhiều loại hình khác nhau và mềm mại đẹp đẽ. Trước cửa thành lại có 4 quân lính canh gác, lại như trên đã nói.

Bên ngoài có 7 lớp hàng rào quý giá, lại cũng như trên đã nói. Có 7 lớp rừng cây Đa La vây bọc chung quanh, lại như trên đã nói. Ở giữa những hàng cây nầy có các ao báu, rộng hằng trăm cung, đẹp đẽ trang nghiêm như đã có nói phía trước. Có 5 loại hoa quý, lại như trên đã nói và thuyền bằng 4 loại quý, như trên đã nói. Bên bờ hồ có 5 loại cây quý, lại như trên đã nói, cho đến 4 loại báu làm điện đường; nơi mà các nam nữ chư thiên ở đó.

Ở bên ngoài thành nầy có 3 lớp hào quý báu, như trên đã nói. Mỗi một hào như thế rộng 2 do tuần; sâu một do tuần rưỡi; hình tướng như cái miệng hồ; ở dưới rộng trên hẹp;

nước trời nhuần khắp, như trên đã nói. Giữa hào có đất, là nơi dẫy đầy những cung điện của những kiều nữ.

Ngoài 3 lớp hào ấy có rừng cây bằng 7 báu bao bọc chung quanh, lại như trên đã nói. Bên ngoài rừng cây ấy tất cả các hoa đều nở rộ. Chư thiên nữ hòa tấu âm nhạc và các Thiên tử từ trong thành đi ra để xem nghe âm nhạc. Chư thiên nữ cũng từ thành đi ra để xem nghe âm nhạc. Do nhân duyên ấy thọ các niềm vui.

Ở bốn phía trong thành nội là chỗ chợ búa; tất cả đều ngay ngắn. Đây là thành của chư thiên; hoặc có chỗ 4 bên là nhà; hoặc có chỗ lầu gác chồng lên nhau; hoặc có chỗ nhiều tầng lầu cao; hoặc có chỗ nằm trên mây; hoặc có chỗ 4 góc chót vót. Tùy theo phước đức, do các loại quý giá tạo thành, ngay thẳng đẹp đẽ.

Ở đây có con đường trời, cả hằng 50 con đường như thế; 4 bên đều thông nhau; rõ ràng phân biệt. Đều là những con đường chánh; có 4 cửa thông với nhau, đông tây thấy được nhau; chợ búa đều bán những báu vật. Một là chợ bán lúa; 2 là chợ bán y phục; 3 là chợ bán các thứ hương; 4 là chợ bán đổ ăn uống; 5 là chợ bán hoa; 6 là chợ bán đồ nghề;

7 là chợ dâm nữ. Nơi nơi đều có quan coi chợ. Ở giữa chợ lại có thiên tử và thiên nữ đều đến đây để mua bán, trao đổi hàng hóa, mong được ít nhiều ở những đồ bán ra đó. Pháp luật của chợ nầy chỉ làm như thế và riêng chỉ niềm vui chứ không lấy không cất. Không có tâm lo riêng cho mình, đều do thoát khỏi chỗ mong cầu, tiện lợi như thế. Do nghiệp tương ưng, tùy đó mà lấy. Nghiệp chẳng tương ưng thì liền nói rằng:

"Vật nầy thật quý hiếm. Đây chẳng phải của tôi". Ngay cả 4 bên đường đều được bày ra voi, ngựa, xe, lính và các Thiên tử lại ở trong đó; hoặc để giữ gìn; hoặc để vui chơi; hoặc để trang nghiêm.

Ở giữa chợ có đường đi. Tất cả đều bằng lưu ly; nhuần nhuyễn khả ái, trang nghiêm bằng nhiều chất quý giá, lại giống như đất phía Bắc được trải những tấm thảm mịn màng, có trang trí rồng, thú, hoa, cả như trước đã nói cho đến đốt hương, rải hoa, vận y phục chư thiên, lại cũng như trước đã nói. Lại ở nơi nơi đều dựng tràng phang.

Ở trong thành lớn nghe được rất nhiều âm thanh chẳng dứt, nào tiếng voi; tiếng ngựa; tiếng xe; tiếng ốc; tiếng Ba Na Bà; tiếng trống; tiếng Ni Trừng Già; tiếng sáo; tiếng âm nhạc và lại cũng có tiếng người bảo rằng: Lành thay! Lành thay! Muốn ăn muốn uống tôi nay cúng dường. Đây là thành Đề Đầu Lại Tra; nơi cư ngụ của Thiên Tử. Lại có châu trời, quận trời, huyện trời và thôn trời. Chu vi biến khắp thành lớn. Để Đầu Lại Tra Thiên Vương nương vào nơi nầy để ở, lãnh thổ của vua thật lớn; từ phía Đông núi Do Càn Đà đến núi Thất Vi nơi trời Càn Thát Bà. Đó là lãnh thổ của vua.

Ý nghĩa như thế do Phật đã nói và như thế ta (A Nan)

đã nghe.

Ph m THÀNH TỲ LƯU LẶC XOA

(Virupaksa = Quảng Mục Thiên)

Thứ mười lăm

Ở

giữa 2 đỉnh núi Do Càn Đà phía Nam có một quốc độ tên là Tỳ Lưu Lặc Xoa. Chu vi 1.000 do tuần; thành vàng bao bọc chung quanh, cao 1 do tuần; tường cao nửa do tuần. Cửa thành cao 2 do tuần. Ngọ môn cao 1 do tuần rưỡi. Cứ mỗi 10 do tuần có một cái cửa. Có 99 cửa và lại có thêm một cửa nhỏ nữa để đủ số 100. Các cửa nầy đều được tạo thành bởi những chất báu như ma-ni bảo châu để trang sức. Giống như tấm thảm mềm mại đẹp đẽ. Có khắc nhiều loại khác nhau. Ở trước cổng có 4 quân lính canh gác, lại như trên đã nói. Bên ngoài có 7 lớp rào quý, lại cũng như trên đã nói. Có 7 rừng cây Đa La vây bọc chung quanh, lại như trên đã nói.

Ở giữa những cây nầy có các hồ báu, rộng cả trăm cung; có nhiều loại trang sức, lại giống như trên đã nói. Có 5 loại hoa quý, lại như trên đã nói. Có thuyền bằng 4 loại báu, cũng như trên đã nói. Trên bờ hồ có 5 hàng cây báu, lại như trên đã nói; cho đến điện đường bằng 4 của báu. Nơi mà nam nữ chư thiên cư trú. Bên ngoài bờ thành nầy là 3 lớp hồ quý, như trên đã nói. Mỗi mỗi hào rộng 2 do tuần; sâu 1 do tuần rưỡi. Hình tướng như cái miệng hồ dưới rộng trên hẹp, có nước trời nhuần thấm, lại như trên đã nói. Giữa hào là đất, đầy dẫy những cung điện của các kiều nữ.

Bên ngoài 3 lớp hào có rừng cây bằng 7 thứ báu bao bọc chung quanh, lại cũng giống như trên đã nói. Lúc bấy giờ ở bên ngoài rừng tất cả các hoa đều nở; chư thiên nam nữ đang hòa tấu âm nhạc. Lúc ấy chư thiên tử từ đại thành đi ra để xem nghe âm nhạc và chư thiên nữ cũng từ đại thành đi ra để xem nghe âm nhạc. Vì nhân duyên nầy, nên thọ những niềm hỉ lạc.

Góc phía Tây Nam thành Tỳ Lưu Lặc Xoa là nơi Thiên Vương Tỳ Lưu Lặc Xoa ở. Chu vi 250 do tuần, toàn bằng vàng bao bọc chung quanh, cao 1 do tuần; thành cao nửa do tuần. Cửa thành cao 2 do tuần. Ngọ môn cao 1 do tuần rưỡi.

Cứ mỗi 10 do tuần như thế lại có 1 cửa. Có 24 cửa lớn lại thêm một cửa nhỏ để đủ số 25. Những cửa nầy cũng toàn là những chất báu hợp thành như ma-ni diệu bảo để trang nghiêm; giống như những tấm thảm mịn màng đẹp đẽ, có điêu khắc nhiều loại khác nhau. Trước cửa lại có 4 lính phòng vệ canh gác, lại giống như trên đã nói.

Bên ngoài có 7 lớp rào quý, như trên đã nói. Bảy lớp rừng cây Đa La vây bọc chung quanh, lại như trên đã nói. Ở giữa những cây nầy có các ao báu rộng hằng trăm cung, bằng nhiều loại trang sức, lại như trên đã nói.

Trên bờ hồ lại có cây 5 báu như trên đã nói cho đến 4 loại điện đường quý báu, nơi mà chư thiên nam nữ cư trú. Ở bên ngoài bờ thành có 3 lớp hào quý báu, như trên đã nói.

Mỗi một hào báu rộng 2 do tuần; sâu 1 do tuần rưỡi. Hình thù như cái miệng hồ; dưới rộng trên hẹp. Có nước trời nhuần thấm, lại như trên đã nói.

Ở giữa những hào nầy là đất; có các kiều nữ và cung điện đầy dẫy. Ở bên ngoài 3 lớp hào lại có rừng cây 7 báu bao bọc chung quanh, lại như trên đã nói. Lúc ấy bên ngoài rừng tất cả hoa đều nở rộ; chư thiên nam nữ hòa tấu âm nhạc. Lúc ấy các thiên tử từ trong thành đi ra để xem nghe âm nhạc thì các thiên nữ cũng từ thành đi ra để xem nghe âm nhạc. Do nhân duyên ấy mà thọ lãnh những niềm vui.

Ở bốn bên đại thành là chỗ buôn bán, tất cả đều ngay thẳng. Đó là thành của chư thiên; hoặc nơi ấy bốn mặt nhà cửa giống nhau; hoặc chỗ ở ấy có nhiều phòng ốc; hoặc chỗ ở ấy có nhiều lầu cao; hoặc chỗ ở ấy tiếp giáp với mây. Hoặc chỗ ở ấy bốn bề chót vót. Tùy theo phước đức và do các chất quý tạo thành, bằng thẳng đẹp đẽ. Có đường nơi cõi trời.

Mỗi đường dài 50 do tuần, 4 bên thông nhau; thật rõ ràng. Tất cả đều là đường chính; 4 cửa thông nhau; đông tây có thể thấy nhau. Có chợ búa bán đầy các loại. Một là chợ bán gạo;

2 là chợ bán y phục; 3 là chợ bán dầu thơm; 4 là chợ bán đồ ăn; 5 là chợ bán hoa; 6 là chợ bán đồ nghề; 7 là chợ bán dâm nữ, Nơi nơi đều có quan coi các chợ ấy. Ở giữa chợ các Thiên tử Thiên nữ đến lui mua bán, giao dịch hàng hóa;

chẳng tính ít nhiều hay so đo. Pháp luật của chợ chỉ có thế và chỉ vì niềm vui, không lấy không mất, không có tâm cầu về mình, nhằm ý thoát tục. Xong rồi lại đi. Nếu nghiệp tương ưng, tùy ý mà lấy. Nghiệp chẳng tương ưng liền nói lời rằng:

"Vật nầy thật quý; chẳng phải của ta".

Ở bốn bên đường đều có ngựa, voi, xe, lính trang nghiêm. Cũng có những Thiên tử ở trong đó; hoặc để giữ gìn; hoặc để làm vui; hoặc vì trang nghiêm. Ở giữa chợ có đường đi, tất cả đều bằng lưu ly, mềm mại dễ thương, do các chất báu hợp thành. Lại cũng giống như đất phía Bắc đẹp đẽ như tấm thảm vậy. Có hình rồng, thú, hoa, cỏ trên đó như trước đã nói. Cho đến thiêu hương tán hoa, mặc y phục cõi trời lại cũng như thế. Lại ở nơi nơi đều có dựng tràng phang. Ở trong đại thành như thế nghe được các thứ tiếng, hằng chẳng gián đoạn. Giống như tiếng voi, tiếng ngựa, tiếng xe, tiếng ốc, tiếng Ba Na Bà; tiếng trống; tiếng Ni Đằng Già, tiếng sáo, tiếng âm nhạc và lại có tiếng bảo: Lành thay! Lành thay!

"Mong ăn, mong uống, ta nay cúng dường".

Đây là thành Tỳ Lựu Lặc Xoa; đây là nơi ở của Thiên tử. Lại cũng có châu trời, quận trời, huyện trời, thôn trời bao bọc cùng khắp. Ở trong thành lớn nầy có Tỳ Lâu Lặc Xoa Thiên Vương nương vào đó để ở. Lãnh thổ của vua thật rộng. Từ phía Nam núi Do Càn Đà đến Thần Cưu Bàn Trà của núi Thiết Vi là lãnh thổ của vua.

Ý nghĩa ấy Đức Thế Tôn đã nói và như vậy ta (A Nan)

đã nghe.

Ph m THÀNH TỲ LƯU BÁT XOA

(Virupaksa = Quảng Mục Thiên)

Thứ mười sáu

P

hía Tây núi Do Càn Đà có 2 đỉnh, nằm giữa là quốc gia, tên là Tỳ Lưu Bát Xoa (Vurupaksa = Quảng Mục Thiên). Chu vi 1000 do tuần, thành toàn bằng vàng bao bọc, cao một do tuần, bờ tường cao nửa do tuần; cửa thành cao 2 do tuần. Ngọ môn cao 1 do tuần rưỡi. Cứ mỗi 10 do tuần như thế có một cửa. Tất cả là 99 cửa, lại thêm một cửa nhỏ nữa để đủ số 100. Những cửa nầy đều làm thành bằng các chất quý ma-ni bảo châu để trang sức, giống như một tấm thảm mịn màng đẹp đẽ, có thêu nhiều loại khác nhau. Ở phía trước cửa lại có 4 quân lính phòng vệ, cũng như trên đã nói.

Bên ngoài có 7 lớp rào, 7 hàng cây báu bao bọc chung quanh. Ở giữa rừng nầy có những hồ quý báu, rộng hằng trăm cung, trang nghiêm bằng nhiều loại đẹp. Có 5 loại hoa quý và thuyền bằng 4 chất báu. Bên bờ hồ có nhiều cây quý cho đến những điện đường cũng bằng những chất báu. Các nam nữ chư thiên ở nơi đó, như trên đã nói.

Ở bên ngoài bờ thành nầy có 3 lớp hào quý báu bao bọc. Mỗi hào như thế rộng 2 do tuần; sâu một do tuần rưỡi;

hình tướng như miệng hồ, dưới rộng trên hẹp. Có nước trời nhuần thấm, lại như trên đã nói. Giữa hào là đất; nơi các kiều nữ ở đầy dẫy tại các điện đường. Bên ngoài 3 lớp hào có rừng cây bằng 7 báu bao bọc chung quanh, lại như trên đã nói. Lúc bấy giờ ở bên ngoài rừng tất cả các hoa đều nở rộ; các thiên nữ hòa tấu âm nhạc. Lúc ấy các thiên tử từ đại thành ra đi để xem nghe và các thiên nữ cũng từ đại thành ra đi để xem nghe âm nhạc. Do nhân duyên nầy mà thọ hưởng những niềm hỷ lạc.

Bên cạnh Tây Nam của thành là trụ xứ của Tỳ Lưu Bát Xoa Thiên Vương ở. Chu vi 250 do tuần, thành toàn bằng vàng bao bọc, cao 1 do tuần, tường cao nửa do tuần; cửa thành cao 2 do tuần; ngọ môn cao 1 do tuần rưỡi. Cứ mỗi 10 do tuần lại có 1 cửa. Cứ 24 cửa lớn lại có một cửa nhỏ để đủ số 25. Tất cả các cửa được trang trí bằng những chất quý giá, như Ma-ni diệu bảo hợp thành. Giống như tấm thảm mịn màng có thêu nhiều loại đẹp đẽ. Trước cửa lại có 4 quân lính canh gác. Bên ngoài có 7 lớp hào quý và 7 hàng cây Đa La vây bọc chung quanh. Ở giữa những cây nầy có các hồ đẹp, rộng hằng trăm cung, trang trí bằng những đồ quý giá. Có 5 loại hoa quý và có thuyền bằng 4 chất báu.

Trên bờ hồ có 5 hàng cây báu cho đến những điện đường đẹp đẽ. Nam nữ chư thiên ở nơi đây như trên đã nói. Bên ngoài thành có 3 lớp hào quý giá. Mỗi hào rộng 2 do tuần; sâu một do tuần rưỡi; hình như miệng hồ, dưới rộng trên hẹp; nước trời nhuần thấm, lại như trên đã nói.

Giữa các hào là đất, có các kỹ nữ và điện đường la liệt nơi ấy. Bên ngoài 3 lớp hào có rừng cây bằng 7 báu bao bọc chung quanh. Tất cả đều như trên đã nói. Bên ngoài rừng tất cả hoa đều nở rộ, các thiên nữ đang hòa tấu âm nhạc; trong lúc đó các thiên tử ra khỏi thành để xem nghe âm nhạc. Đồng thời các thiên nữ cũng đến xem nghe. Do nhân duyên ấy mà thọ sanh hỷ lạc.

Bên trong nội thành, ở bốn bên đều có chợ búa ngay ngắn. Đây là thành của chư thiên. Hoặc có chỗ giống như cái nhà. Hoặc có nơi chồng chất lên nhau. Hoặc có nơi có nhiều tầng. Hoặc có nơi tiếp xúc với mây; hoặc có nơi bốn góc chót vót. Tùy theo phước đức và do các loại quý giá hợp thành, ngay thẳng đẹp đẽ.

Con đường ở cõi trời có 50; bốn bề thông nhau, rõ ràng phân biệt; tất cả đều như thế. Có 4 cửa giao nhau; đông tây thấy được. Có chợ búa; nơi trao đổi đầy dẫy những hàng hóa. Có chợ bán lúa gạo. Có chợ bán áo quần; có chợ bán hương thơm; có chợ bán đồ ăn uống; có chợ bán hoa; có chợ bán đồ làm nghề; có chợ bán dâm nữ. Nơi nơi đều có một quan coi chợ. Ở giữa chợ là nơi mà Thiên tử Thiên nữ đến lui mua bán giao dịch hàng hóa theo việc lên xuống, trao đổi nhiều ít là phương pháp của chợ. Tuy nhiên việc nầy là do niềm vui chứ chẳng phải để chấp có chấp không, không có tâm cầu để được, thoát dục là điều cần yếu xong rồi lại đi. Vật nầy hiếm quý, chẳng phải của mình. Ở 4 bên đường có voi, ngựa, xe, lính bày biện ra nơi ấy. Các Thiên tử hoặc dừng nghỉ nơi ấy;

hoặc để giữ gìn; hoặc để vui chơi; hoặc để trang nghiêm.

Ở giữa chợ có con đường, tất cả đều bằng lưu ly; mềm mại dễ thương, đều do các của báu hợp thành, lại giống như đất phía bắc, đẹp đẽ mềm mại như tấm thảm có vẽ rồng, thú, hoa, cỏ như trước đã nói. Cho đến đốt hương, rải hoa, mặc áo chư thiên, lại cũng như thế. Lại nữa ở nơi đó cũng có dựng tràng phang. Ở trong thành nội có thể nghe được các thứ tiếng không bao giờ dứt, như tiếng voi, tiếng ngựa, tiếng ốc, tiếng Ba Na Bà, tiếng Ni Đằng Già, tiếng sáo, tiếng âm nhạc và lại có tiếng nói bảo:

"Lành thay! Lành thay! Nếu muốn ăn, muốn uống thì ta đây sẽ cúng dường"

Đây là thành của Tỳ Lưu Bát Xoa Thiên Tử ở. Lại cũng có châu trời, quận trời, huyện trời, thôn trời; khắp nơi đều có chợ búa ở trong thành. Tỳ Lưu Bát Xoa Thiên Vương nương vào đây để ở. Lãnh địa của Thiên Vương rất lớn. Từ phía Tây núi Do Càn Đà đến cạnh núi Thiết Vi, tất cả các chim Long Già Lầu La là lãnh thổ của Thiên Vương.

Ý nghĩa nầy Đức Phật Thế Tôn đã nói cho ta (A Nan) nghe như thế.

Ph m Thành TỲ SA MÔN

(Vaisravana)

Thứ mười bảy

H

ai đỉnh núi phía Bắc của Do Càn Đà có đất nước giữa. Tên là Tỳ Sa Môn. Chu vi 1.000 do tuần, thành toàn bằng vàng bao bọc; cao một do tuần, bờ thành cao nửa do tuần. Cửa thành cao 2 do tuần. Ngọ môn cao 1 do tuần rưỡi. Cứ 10 do tuần lại có 1 cửa. Cứ 99 cửa lại có 1 cửa nhỏ để đủ số 100. Các cửa nầy tất cả đều do những vật quý giá tạo thành như ma-ni bảo châu dùng để trang sức. Giống như tấm thảm mịn màng đẹp đẽ có thêu nhiều loại khác nhau. Ở phía trước cửa thành có 4 quân lính phòng vệ.

Ở bên ngoài có 7 hàng rào quý, lại có 7 hàng cây Đa La quý giá bao bọc. Ở giữa rừng nầy có những hồ quý, rộng hằng trăm cung, có nhiều loại được trang nghiêm nơi ấy, như hoa quý 5 loại và thuyền báu bằng 4 chất quý. Ở trên bờ hồ lại có cây quý, cho đến điện đường làm bằng 4 loại châu báu. Nơi ấy nam nữ chư thiên ở đó như trước đã nói.

Bên ngoài bờ thành có 3 lớp hào quý báu. Mỗi một hào rộng 20 do tuần; sâu một do tuần rưỡi, hình thể như một cái hồ, dưới rộng trên hẹp, có nước trời nhuần thấm, lại như trên đã nói. Nằm giữa các hào là đất. Nơi ấy các kiều nữ ở đầy dẫy nơi các điện đường. Bên ngoài 3 lớp hào tất cả các loại hoa đang trổ bông đẹp đẽ. Chư thiên nữ đang hòa tấu âm nhạc; lúc ấy các Thiên tử từ trong đại thành đi ra để xem nghe âm nhạc. Chư thiên nữ cũng từ đại thành đi ra, lại cũng để nghe âm nhạc. Do nhân duyên nầy mà thọ nhận những niềm hỷ lạc.

Bên cạnh phía Tây Nam của thành là nơi trú ngụ của Tỳ Sa Môn Thiên Vương. Chu vi rộng 150 do tuần, thành toàn bằng vàng bao bọc. Cao 1 do tuần, bờ tường cao nửa do tuần, cửa thành cao 2 do tuần; ngọ môn cao 1 do tuần rưỡi. Cứ 10 do tuần lại có 1 cửa. Cứ 24 cửa lớn lại có 1 cửa nhỏ cho đủ số 25, mà tất cả những cửa nầy đều do các đồ quý báu tạo thành như Ma-ni bảo châu dùng để trang nghiêm.

Giống như tấm thảm mịn màng đẹp đẽ có thêu nhiều chim thú. Ngoài cửa lại có 4 lính cận vệ canh gác.

Ở bên ngoài có 7 lớp hàng rào, có 7 hàng cây quý Đa La bao bọc chung quanh. Nằm giữa rừng nầy là các hồ quý giá, rộng hằng trăm cung, đẹp đẽ lạ thường. Có 5 loại hoa quý và thuyền bằng 4 chất báu. Trên bờ hồ có 5 loại cây quý và điện đường bằng 4 châu báu. Nơi mà nam nữ chư thiên ở;

tất cả như trên đã nói.

Ở bên ngoài bờ thành là 3 lớp hào quý. Cứ mỗi một hào như vậy rộng 2 do tuần; sâu một do tuần rưỡi; có nước trời nhuần thấm, lại cũng như trên đã nói. Giữa những hào nầy là đất. Nơi có nhiều kiều nữ ở trong các điện đường. Bên ngoài 3 lớp hào có rừng cây bằng 7 báu bao bọc chung quanh; tất cả đều như trước đã nói. Bên ngoài rừng tất cả hoa đều nở rộ đẹp đẽ. Chư thiên nữ hòa tấu âm nhạc. Lúc ấy các Thiên tử từ trong thành đi ra. Đồng thời các thiên nữ cũng cùng ra để xem nghe. Do nhân duyên nầy để thọ lãnh những hỷ lạc.

Ở bốn bên của đại thành đều có chợ búa. Tất cả đều ngay thẳng. Ở nơi thành trời nầy có nơi giống như cái nhà, hoặc có nhiều bậc, hay nhiều tầng cao lên; hoặc có nơi tiếp giáp với mây; hoặc bốn phía cao chót vót. Điều nầy do phước nghiệp và do các của báu tạo thành. Ngay thẳng đoan nghiêm.

Bên thành có con đường trời, cả 50 đường, 4 bên thông nhau, phân chia rõ ràng; tất cả đều như con đường nầy; 4 cửa thông nhau; đông, tây thấy được. Có chợ búa đầy các vật quý. Một là chợ bán lúa gạo; 2 là chợ bán y phục; 3 là chợ bán hương thơm; 4 là chợ bán đồ ăn uống; 5 là chợ bán hoa;

6 là chợ bán đồ nghề; 7 là chợ bán dâm nữ. Nơi nơi đều có quan coi chợ. Ở giữa chợ các Thiên tử và Thiên nữ qua lại mua bán, trao đổi hàng hóa, nhiều ít tăng giảm, số lượng tùy theo ở chợ đều có quy tắc. Tuy làm việc ấy nhưng cốt chỉ để vui, chẳng lấy chẳng giữ; chẳng vì thuộc về mình, thoát khỏi sự mong muốn. Xong rồi lại đi. Nếu là nghiệp thiện tương ưng thì tùy ý mà lấy. Nếu nghiệp chẳng tương ưng thì liền nói rằng: "Vật nầy quý hiếm, chẳng thuộc về ta". Bốn bên đường có ngựa, voi, xe, lính trang nghiêm cho các thiên tử ở trong đó; hoặc để giữ gìn; hoặc để vui chơi.

Ở giữa chợ có một con đường, tất cả đều bằng lưu ly, nhuần nhuyễn dễ thương, giống như đất phía bắc được trải một tấm thảm đẹp đẽ, trên ấy có vẽ những rồng, thú, hoa, cỏ.

Tất cả như trên đã nói. Họ đốt hương rải hoa, mặc y phục cõi trời cũng lại như thế. Nơi nơi có dựng tràng phang. Ở trong đại thành của chư thiên lại nghe được các thứ tiếng hằng chẳng gián đoạn. Đó là tiếng voi, ngựa, xe, ốc, v.v... Cả tiếng Ba Na Bà, tiếng trống, tiếng Ni Đằng Già, tiếng sáo, tiếng âm nhạc và cũng nghe được tiếng bảo rằng: Lành thay! Lành thay! Nếu muốn ăn uống thì ta đây cúng dường.

Đây là Đại Thành của Tỳ Sa Môn nơi Thiên Tử ở. Lại cũng có châu trời, quận trời, huyện trời, thôn trời, trải dài khắp cả thành lớn. Tỳ Sa Môn Thiên Vương cư ngụ nơi nầy. Lãnh thổ của vua thật lớn. Từ phía bắc Do Càn Đà đến bên cạnh núi Thiết Vi, tất cả Thần Dạ Xoa. Đấy là đất đai của vua. Nơi thành Tỳ Sa Môn có rất nhiều đồ ăn uống Khư Đà Ni Bồ Xà Ni cho nên lại cũng có tên là A La Kha Mạn Đà. Nghĩa ấy như thế, Phật Thế Tôn đã nói, như vậy tôi (A Nan)

đã nghe.