Tỳ Ni Nhật Dụng Yếu Giải

20. Lễ Phật

1. Phiên âm:

LỄ PHẬT

Thiên thượng thiên hạ vô như Phật

Thập phương thế giới diệc vô tỷ

Thế gian sở hữu ngã tận kiến

Nhứt thiết vô hữu như Phật giả

ÁN PHẠ NHỰT RA HỘC (3 lần)

2. Dịch nghĩa:

LỄ PHẬT

Trên trời dưới trời không bằng Phật

Mười phương thế giới cũng không kịp

Những gì tôi thấy trên thế gian

Tất cả không ai sánh bằng Phật

ÁN PHẠ NHỰT RA HỘC (3 lần)

3. Yếu giải:

Lễ:

Năm vóc gieo gieo sát đất gọi là lạy.

(5 vóc: 2 tay, 2 chân, đầu).

Hết lòng cung kính. Mỗi vóc gieo xuống là mỗi nguyện phát ra:

• Nguyện khi gối mặt tôi đặt xuống đất, khiến cho chúng sanh được Đạo Chánh Giác.

• Nguyện khi gối trái tôi đặt xuống đất, khiến cho chúng sanh không khởi tà kiến, mà được an ổn trong chánh giác.

• Nguyện khi tay mặt tôi đặt xuống đất, cũng như Thế Tôn đang ngồi tòa kim cang tay mặt chỉ xuống đất, rung động, hiện điềm lành, chứng Đại Bồ Đề. Tôi nay cũng vậy, cùng các chúng sanh đồng chứng Đạo quả.

• Nguyện tay trái tôi đặt xuống đất, khiến cho chúng sanh lìa xa ngoại đạo.

• Nguyện đầu cuả tôi khi đặt xuống đất, khiến các chúng sanh lìa tâm kiêu mạn, phát ý vô thượng, đều được thành tựu vô

kiến Đảnh Tướng (tướng thịt trên đỉnh đầu khó thấy).

Thiên Thượng Thiên Hạ:

Là trên trời dưới trời. Ở đây chỉ cho mười phương thế giới (Đông, Tây, Nam, Bắc, Đông Nam, Tây Nam, Đông Bắc, Tây Bắc, Thượng, Hạ).

Vì quả đất của chúng ta hình tròn, đang lơ lững trong không gian, quay theo trục của mình và di chuyển xung quanh mặt trời, cho nên nói trên trời dưới trời chứ không phải nói trên trời dưới đất.

Thiên Thượng Thiên Hạ Vô Như Phật:

Là trên trời dưới trời không ai bằng Phật. Ý nói trong ba cõi (dục giới, sắc giới và vô sắc giới) không ai có thể sánh với Phật hơn được. Bởi vì chư thiên thì tuy hỷ lạc nhưng chưa tỏ Phật lý. Còn chúng sanh thì bị vô minh che lấp, không thể soi tỏ gốc nguồn. Chỉ có Phật mới là tối cao trong Trời, tột bậc trong Thánh, thứ nhất trong ba cõi, không ai có thể cao hơn được.

Đức Thế Tôn trăm nghìn tướng tốt, muôn đức trang nghiêm, giác ngộ cao tột, muôn đức trang nghiêm, giác ngộ cao tột, mười hiệu đầy đủ.

Thập Phương Thế Giới Diệc Vô Tỷ:

Mười phương thế giới không so sánh với Đức Phật được. Mười phương thế giới chỉ cho vũ trụ, hoàn cầu, trải qua ba đời, quá khứ, hiện tại, vị lai, có Thành, Trụ, Hoại, Không, có biến dịch dời đổi.

Chúng sanh trong Tam Giới (Dục Giới, Sắc Giới và Vô Sắc Giới) còn sanh tử luân hồi, sanh đây tử kia, lên xuống sáu đường (Thiên, Nhơn, A Tu La, Địa ngục, Ngạ quỷ, Súc Sanh) đầu thai theo nghiệp, dù cho tu đến cõi vô sắc phi tưởng, phi phi tưởng thiên, khi hết phước cũng đọa làm súc sanh đến các cõi. Dù cho Chuyển Luân Thánh Vương , khi mãn kiếp cũng chuyển sanh làm người, làm quỷ, tùy nghiệp lực.

Còn ở thế gian loài người, từ vua chúa cho đến thứ dân, thì cũng khổ vì cơm áo,

nhà cửa, ăn uống, đồ nằm, thuốc thang, hương hoa, kỹ nhạc, bảo vật, tiền tài, danh vọng, hơn thua... Tất cả đều là những món biến dịch, có, không, mới, cũ... làm cho tâm họ xao xuyến, băn khoăn, khổ lụy và sa đọa.

Chỉ có Đức Phật với Phật nhãn thanh tịnh không nhiễm ô, mới giác ngộ được trên những thức tánh của mọi pháp hư giả trong mười phương Tam Giới đó. Ví như có người đang bịnh nặng nan y, thì dù cho có đem đờn ca múa hát, vàng ròng, hột xoàn, nhà lầu, xe đẹp, tiền bạc, du lịch cho họ, họ cũng không màng, họ chỉ cần có một điều duy nhất là hết bịnh. Lìa những thứ hư ảo, được thân kim cang, chứng quả Phật thường hằng, vượt ngoài sanh tử mới là hơn hết.

Thế Gian Sở Hữu Ngã Tận Kiến

Nhứt Thiết Vô Hữu Như Phật Giả:

Ý nói những gì tôi thấy trong thế gian, tất cả không ai sánh bằng Phật.

Thế: là dời đổi, biến dịch, vô thường.

Gian: là cách hở ra, gián đoạn, không liên tục.

Đã là thế gian thì tất cả người và chúng hữu tình sống trong thế gian, từ chính cái sinh mạng (chánh báo) và tất cả những gì xung quanh (y báo) đều dời đổi, duyên hợp, không bền chắc. Làm sao so bì được thân kim cang bất hoại cuả Phật.

Đạo, dạy chúng sanh nương theo, sống đời trong sạch, không tạo ác nghiệp, không bị luân hồi, an lạc giải thoát. Nay chúng ta mỗi lần nhìn thấy tôn dung, liền đem năm vóc gieo sát tận đất, cúi mình đảnh lễ.

Nguyện noi gương Phật tu hành cho đến khi đạt Đạo Bồ Đề. Vì vậy mỗi khi lễ phật đúng cách, được nhiều công đức. Có bảy cách lễ Phật:

NGÃ MẠN LỄ:

Đến trước bàn Phật mà còn nhớ mình có ngôi thứ lớn, phải đứng trên, lỡ bị kẻ nhỏ

đứng trước thì khi lễ không thanh tịnh. Họ vừa lễ Phật vừa sanh tâm ngã mạn, không nhớ quán chiếu thân mình là giả ngã, duyên hợp tạm bợ, để cung kính quỳ mọp sát đất, tỏ lòng ngưỡng mộ Phật thân bất diệt.

CẦU DANH LỄ:

Tức là lễ Phật vì sự bắt buộc trong buổi lễ. Nếu có người nhìn thì thân nhẹ lạy thấp. Không có người nhìn thì thân nặng, lòng uể oải, tâm xao lãng, nhớ việc khác, mà miệng thì hướng danh hiệu Phật. Lạy mà không quán chiếu, không hết lòng.

THÂN TÂM CUNG KÍNH LỄ:

Nghĩa là nghe xướng danh hiệu Phật, tâm liền tưởng đến bóng dáng của Phật. Thân tâm hòa hợp cung kính khi lạy.

PHÁT TRÍ THANH TỊNH LỄ:

Nghĩa là thấu cảnh giới Phật. Là theo sự nhớ nghĩ của tâm. Mỗi lần lễ một vị Phật nào tức là lễ khắp pháp giới chư Phật.

Đây là lễ pháp thân Phật dung thông mười phương như nhau.

PHÁP GIỚI BÌNH ĐẲNG LỄ:

Tức là Phật Tánh thanh tịnh sẵn có trong Phật, trong chúng sanh, thể đồng như nhau.

Tánh Giác Chơn Như ai cũng có. Khi lễ một vị Phật là cảm về Tánh Giác trong tất cả chúng sanh mà ngưỡng mộ, mà an trụ tánh giác của mình.

CHÁNH QUÁN LỄ:

Chiêm ngưỡng tôn dung Đức Phật bên ngoài, nhận ra Phật tánh sãn có của mình ở bên trong. Cái Tánh Giác biết vô phân biệt như nhau. Đó là Bình Đẳng Tánh Giác quán chiếu.

THẬT TƯỚNG BÌNH ĐẲNG LỄ:

Thật Tướng Bình Đẳng của các pháp là Không Tướng, cho nên Ta, người, vật, phàm, Thánh, thể, dụng không hai. Đó là thể Tánh rỗng vắng của muôn sự muôn vật. (Tánh của các pháp là Không Tướng là Tịch Tịnh vắng lặng).

Đó là thấy rõ lý Đạo vậy.

Mười Đức Hiệu Cuả Phật:

Đức Phật là vị phước Đức và Trí Huệ vô lượng, từ bi cao cả, bản lãnh tuyệt vời, cho nên được trời người xưng tán qua mười danh hiệu:

• Như Lai

• Ứng cúng

• Chánh biến tri

• Minh hạnh túc

• Thiện Thệ

• Thế gian giải

• Vô thượng sĩ, điều ngự trượng phu

• Thiên nhơn sư

• Phật

• Thế Tôn

Như Lai:

Tiếng Phạn gọi là ĐA ĐÀ A GIÀ ĐÀ dịch là Như Lai. Đức Phật nương theo cái Thật Tánh Chơn Như mà thành ngôi Chánh Giác nên gọi là Như Lai. Phật là Thật Tánh thường hằng trùm khắp, không

từ đâu đến, cũng không đi về đâu nên gọi là Như Lai.

Ứng Cúng:

Tiếng Phạn gọi là A LA HA, dịch là Ứng Cúng. Nghĩa là đáng thọ lãnh sự cúng dường của Trời người. Bậc Phước Huệ viên mãn, trời người cúng dường ngài sẽ hưởng phước báu vô lượng.

Chánh Biến Tri :

Tiếng Phạn gọi là TAM MIỆU TAM PHẬT ĐÀ. Dịch là Chánh Biến Tri, Chánh Biến Giác. Là bậc sáng suốt cứu cánh chân lý. Rõ biết tất cả thật tướng các pháp.

Minh Hạnh Túc:

Tiếng Phạn gọi là VI ĐA THỨ LA NA TAM BÁT NẠ, dịch là Minh Hạnh Túc. Nghĩa là bậc có Trí Huệ và Đức Hạnh đầy đủ. Minh là Tam Minh, Hạnh là Thiện nghiệp.

Thiện Thệ:

Tiếng Phạn gọi là SU GIÀ TA. Dịch là Thiện Thệ. Thiện là tốt lành. Thệ là đi qua luôn không trở lại. Là bậc đi tới bờ kia Niết Bàn, bậc đã làm xong việc cần làm, trọn vẹn độ hạnh nguyện độ chúng sanh, bậc đã qua khỏi vòng sanh tử.

Thế Gian Giải:

Tiếng Phạn gọi là LỘ CA PHAI, dịch là Thế Gian Giải. Là bậc hiểu rõ hành tướng thật tướng của thế gian từ hữu tình đến vô tình, khí thế giới, vạn vật…Cho nên gọi là Thế Gian Tri.

Vô Thượng Sĩ Điều Ngự Trượng Phu:

Tiếng Phạn gọi là A NẬU ĐA PHÚ LÂU SA ĐÀM MIỆU BÀ LA ĐỀ.

Là bậc cao hơn hết trong hàng chúng sanh, ở đây tôn xưng Phật là bậc đủ sức chế ngự mình để thoát ra khỏi phiền não, còn đối với người thì đầy đủ diệu dụng, trí tuệ, phương tiện để điều phục họ, giáo hóa họ, khiến họ đạt Đạo giải thoát.

Thiên Nhơn Sư:

Tiếng Phạn gọi là SÁ ĐA ĐỀ BÀ MA NAO XÁ NAM, dịch là Thiên Nhơn Sư. Phật là bậc thầy giáo hóa cõi trời và cõi người, nhờ nghe và thực hành lời dạy của Phật mà rất nhiều Thiên, Thần, Nhân loại vãng sanh về cõi Phật.

Phật:

Tiếng Phạn gọi là BOUDDHA cũng gọi là Phật Đà. Dịch là Giác Giả (người sáng suốt). Là tiếng để tôn xưng bậc viên giác (giác ngộ hoàn toàn). Là người đã tự mình giác ngộ lại giác ngộ cho chúng sanh. Hai cái hạnh ấy đã làm xong (Giác hạnh viên mãn).

Trong thái dương hệ có vô số thế giới và có vô số Đức Phật. Quả địa cầu của chúng ta gọi là Thế Giới Ta Bà thì có Đức Phật Thích Ca Mâu Ni là vị Phật hiện tại thứ tư trong số 1000 Đức Phật trong hiện kiếp. Có 1000 Đức Phật thời quá khứ, 1000 đức Phật thời hiện tại và 1000 đức Phật sẽ hiện ra

trong tương lai. Phật có ba thân là Pháp Thân, Ứng Thân và Hóa Thân

Thế Tôn:

Tiếng Phạn gọi là BẠC GIÀ PHẠM hay LÔ CA NA THA. Là vị được các thế giới tôn xưng. Vì Phật có đủ đức cho nên được tất cả thế giới (thượng, trung, hạ) trên từ chư Thánh, Tiên, Thần dưới cho đến loài Người, yêu quỷ, địa ngục, súc sanh thảy đều tôn kính cho nên gọi là Thế Tôn.

Đức Phật Thích Ca Mâu Ni hiện đời, xuất thân từ thái tử, mười chín tuổi xuất gia tầm Đạo, sáu năm khổ hạnh, ba mươi tuổi thành Đạo, tám mươi tuổi nhập Niết Bàn, bốn mươi chín năm hóa Đạo cứu chúng sanh.

Ngài có đủ sáu hạnh Ba La Mật của Bồ Tát, có tứ vô lượng tâm (TỪ, BI, HỶ, XẢ), có ba mươi hai tướng tốt với tám mươi vẻ đẹp (tướng phụ). Một vòng hào quang vàng xung quanh, ngài có bốn điều chẳng sợ (Tứ vô sở úy), có Tứ Nhiếp Pháp (bố thí, ái ngữ, lợi hành, đồng sự),

Có mười tám pháp thần thông (Thập bát bất cộng thần thông Đạo Lực)…

Ba Mươi Hai Tướng Tốt của Đức Phật

1. Lòng bàn chân bằng thẳng

2. Chỉ bàn chân có hình bánh xe tròn

3. Ngón tay dài và nhọn

4. Tay chân dịu mềm

5. Trong kẻ tay kẻ chân có da mỏng giăng lưới liền nhau.

6. Gót chân đầy đặn.

7. Mu bàn chân thịt nổi cao đầy đặn

8. Bắp vế tròn đều

9. Khi đứng hai tay dài quá đầu gối

10. Nam căn ẩn kín

11. Thân hình cao lớn và cân phân

12. Lỗ chân lông ánh ra sắc xanh

13. Lông trên mình ngã về bên phải

14. Thân phát sáng màu vàng

15. Hào quang quanh mình chiếu ra một tằm (1,6 m)

16. Da mỏng và mịn

17. Thịt nơi lòng hai bàn tay, hai bàn chân, hai vai và đỉnh đầu tròn đầy

18. Hai nách đầy đặn không quá lõm sâu

19. Thân thể oai nghiêm như sư tử

20. Thân thể ngay thẳng vững vàng

21. Hai vai tròn trịa cân phân

22. Có bốn mươi cái răng

23. Răng trắng, trong, đều nhau và khít

24. Bốn cái răng cửa lớn đều

25. Gò má nổi cao như mép sư tử

26. Nước miếng đủ chất thơm ngọt

27. Cái lưỡi rộng dài mềm mỏng, le dài đến chân tóc trán

28. Giọng nói thanh nhã nghe xa như giọng của Phạm Thiên

29. Con mắt xanh biếc

30. Long nheo dài đẹp

31. Có chòm lông trắng thường chiếu sáng, mọc giữa hai chân mày (lông trắng giữa chân mày).

32. Trên đỉnh đầu có cục thịt nổi cao lên như một búi tóc (vô kiến đảnh tướng) thường phóng hào quang ra.

Ba mươi hai tướng là do phước báo của lòng đại từ bi nhiều đời tu tập và thực

hành hạnh bồ tát cứu độ chúng sanh, khiến cho chúng sanh mỗi khi nhìn thấy Phật liền đem lòng tôn kính và hoan hỷ.

21. Cúng Tịnh Bình- Cúng Bình Sạch

1. Phiên âm:

CÚNG TỊNH BÌNH

Thủ chấp tịnh bình

Đương nguyện chúng sanh

Nội ngoại vô cấu

Tất linh quang khiết

ÁN THẾ DÀ LỖ CA SẤT

HÀM SẤT TÁ HA (3 lần)

2. Dịch nghĩa:

CÚNG BÌNH SẠCH

Tay cầm bình sạch

Nên nguyện chúng sanh

Trong ngoài không dơ

Sạch sẽ tất cả

ÁN THẾ DÀ LỖ CA SẤT

HÀM SẤT TÁ HA (3 lần)

3. Yếu giải:

Cúng:

Dâng tới với lòng thành kính gọi là cúng. Nói cho đủ gọi là Cúng dường. Cúng dường nghĩa là “CUNG DƯỠNG” tức là dâng tới để cung cấp cho điều cần yếu hoặc sức khỏe, hoặc việc dùng ( bồi dưỡng, trợ lực…)

Tịnh bình:

Tiếng Phạn gọi là QUÂN TRỈ CA dịch là bình, tức là dụng cụ đựng nước cúng Phật. Tịnh bình ở đây nói về bình sạch, dùng đựug nước tinh khiết cúng Phật mỗi buổi sáng, cho nên gọi là Đức Bình.

Phật dạy chư Tỳ Kheo mỗi buổi sáng sau khi tụng kinh chú (Lăng Nghiêm) lấy bình sạch đựng nước trong sạch, cúng trước tượng Phật và Bồ Tát…dâng cúng và thầm đọc kệ chú, gởi tâm nguyện của mình theo, rồi trì ba biến thần chú.

Thủ Chấp Tịnh Bình:

Tay cầm bình sạch.

Tay cầm có ý nghĩa là dùng thân trang nghiêm, đầy đủ oai nghi. Cầm tay trái biết đang cầm tay trái, cầm tay phải biết mình đang cầm tay phải. Đó là Thiền định, thân đâu tâm đó của bậc tu hành Minh Sát Tuệ.

Trong truyện cổ Phật giáo Nhật Bản có nói: Thiền sư TENO vừa hạ san sau mười năm Tu thiền trên núi. Sư đến yết kiến thiền sư NANIN. Vừa gặp mặt, thiền sư NANIN hỏi:

- Lúc nãy ngài đã bot chiếc dù của ngài bên phải hay bên trái đôi guốc, trước khi vào thiền thất này vậy? TENO bối rối thú nhận rằng không nhớ rõ…Và xin ở lại học với NANIN. Một lần khác, NANIN lại bất chợt hỏi TENO:

- Khi nãy thầy bỏ dép trước khi vào thiền thất này, vậy thầy đã bỏ dép ở chân nào trước vậy? TENO cũng không trả lời được và xin ở lại học tiếp (vì thấy mình chưa được).

Từ đó về sau, NANIN thiền sư cũng không dạy dỗ gì thêm ngoài chuyện dù, dép, chổi, chén, tô, mền, y phục, nói, cười… (oai nghi).

Sau bốn năm hành thiền Chánh Niệm (thân đâu tam đô) TENO thấy rằng mình đã hoàn toàn được trong bốn oai nghi (đi, đứng, nằm, ngồi...) nên đến tư gia thiền sư NANIN để ra đi. Ông liền dùng tay đẩy mạnh cánh cửa thiền thất làm vang ra tiếng động mạnh. Điều này đã chứng tỏ rằng mình dùng sức quá mức cần thiết, vì không biết rằng ta đang dùng tay đẩy cửa. Và TENO phải ở thêm hai năm nữa để học cách đóng cửa.

Sau sáu năm ở với thầy, thiền sư TENO đã thuần thục và trở thành một thiền sư lừng danh nước Nhật. (Mình phải biết mình còn sai thì mới tiến bộ khi thầy dạy).

Nội Ngoại Vô Cấu, Tất Linh Quang Khiết:

Trong ngoài không dơ, sáng sạch tất cả.

Bên trong ở đây là chỉ cho thân tâm.

Bên ngoài ở đây là chỉ cho trần cảnh.

Bên trong tâm luôn nghiêm trì giới luật. Thân giữ gìn oai nghi tế hạnh, thân đâu tâm đó, định lực phát sanh, từ đó trí huệ bừng sáng, phiện não tan hết, duy chỉ còn Tánh Giác soi tỏ. Ngoài không nhiễm trần lao, trong không khởi phiền não, trong ngoài như một, trí huệ chói khắp, quả Bồ Đề chẳng xa vậy.

22:Phổ Lễ Chơn Ngôn: Án Phạ Nhựt Ra Hộc- 23. Đản Tịnh Bình Chơn Ngôn: Án Lam Tá Ha- 24. Quán Thủy Chơn Ngôn: Án Phạ Tất Ba Ra Ma Ni Tá Ha:

1. Phiên âm:

(22): PHỔ LỄ CHƠN NGÔN:

ÁN PHẠ NHỰT RA HỘC

(23): ĐẢN TỊNH BÌNH CHƠN NGÔN:

ÁN LAM TÁ HA

(24): QUẢN THỦY CHƠN NGÔN :

ÁN PHẠ TẤT BA RA MA NI TÁ HA

2. Yếu giải:

22: PHỔ LỄ CHƠN NGÔN :

“ÁN PHẠ NHỰT RA HỘC” để trì niệm sau khi xưng tán Đức Phật, bắt đầu lạy thì vừa lạy vừa trì chú này.

Thần chú, tiếng Phạn gọi là ĐÀ LA NI dịch là TỔNG TRÌ, tức là khi trì niệm liên tục, sẽ bặt dứt vọng niệm, nó có công năng giữ gìn các pháp lành, không để tâm ý rảnh rang, long bông, dong ruổi theo trần cảnh, từ đó tâm không có bóng dáng pháp trần, rỗng rang vắng lặng (định lực phát sanh) tuệ giác bừng sáng.

23 : ĐẢN TỊNH BÌNH CHƠN NGÔN

“ÁN LAM TÁ HA”

Rửa Tịnh Bình chơn ngôn, là khi đem bình nước đi rửa, thầm đọc chú này.

Rửa tức là tẩy sạch bụi dơ. Nay dùng nước để tẩy sạch bụi dơ của bình, cũng như pháp Phật khi áp dụng tu sẽ rửa sạch cái dơ của tâm. Đó là nương sự hiển lý.

Sauk hi cúng nước ở bàn Phật và lễ Phật xong, tay cầm bình không, đến chỗ nước sạch, se sẽ lấy nước rửa ba lần, mỗi lần tụng chú này 7 biến (ÁN LAM TÁ HA)

24 : QUÁN THỦY CHƠN NGÔN

“ÁN PHẠ TẤT BA RA MA NI TÁ HA”

Đây là chơn ngôn khi rót nước vào bình để sửa soạn cúng Phật.

Rót tức là trút vào, chế vào, đổ nước vào bình đã sạch. Cũng ví như tâm đã trong sáng thanh tịnh có thể kham nhận chánh pháp giải thoát. Nước rót vào bình sạch thì việc thành tựu. Phật pháp rót vào tâm sạch thì lý Đạo thành tựu vậy.

Khi cầm bình đi cúng Phật, phải giữ oai nghi, không được ngó day hai bên, vào chánh điện đi bên phải thì chân phải bước trước, đi bên trái thì chân trái bước trước. Nên lắng dẹp các duyên, giữ gìn chánh niệm (biết mình đang đi) và niệm Phật trì chú, một lòng thanh tịnh, trân trọng mà đi.

Khi rót nước xong, đến trước Phật quỳ gối. lễ bái, đọc chú Đại Bi (nếu rảnh) bắt ấn phổ cúng dường (như cúng quá đường) khi đang tụng.

Mỗi khi rót nước cũ ra, nếu đem đi rưới bên ngoài đất sạch cho chúng sanh và quỷ thần thọ hưởng, thì tay bắt ấn cam lồ (như cúng quá đường) miệng thầm đọc kệ chú CHƠN NGÔN CAM LỘ THỦY.

“NẴNG MỒ TÔ RÔ BÀ DA, ĐÁT THA NGA ĐA DA ĐÁT ĐIỆT THA. ÁN TÔ RÔ, TÔ RÔ BÁT RA, TÔ RÔ BÁT RA. TÔ RÔ TA BÀ HA” 3 biến.

25. Triển Bát- Mở Nắp Bình Bát

1. Phiên âm:

TRIỂN BÁT

Như Lai ứng lượng khí

Ngã kim đắc phu triển

Nguyện cúng nhứt thiết chúng

Đẳng Tam Luân không tịch

ÁN TƯ MA MẠ NI TÁ HA (3 lần)

2. Dịch nghĩa:

MỞ NẮP BÌNH BÁT

Bình Bát cuả Như Lai

Con nay được mở ra

Nguyện cùng với mọi người

Ba Luân đồng vắng lặng

ÁN TƯ MA MẠ NI TÁ HA (3 lần)

3. Yếu giải:

Bát:

Tiếng Phạn gọi là BÁT ĐA LA, dịch là ỨNG LƯỢNG KHÍ. Nói cho đủ là BÌNH BÁT, là vật dùng đựng thức àn trưa (NGỌ TRAI) của Chư Tăng. Xưa Phật còn tại thế, ngài đã chế ra chiếc Bình Bát này để mỗi buổi sáng, ngài cùng Chư Tỳ Kheo đắp y, ôm bình bát đi khất thực. Hiện nay quý sư bên phái khất sĩ vẫn còn đi như vậy.

Nói chung, Phật Giáo Nam Tông như Thái Lan, Tích Lan, Miến Điện… vẫn còn thọ trì bình bát này và chỉ dùng Ngọ Trai ăn ngày một bữa chánh vào giờ Ngọ (từ 11 giờ đến 1 giờ).

Hiện nay Phật Giáo Bắc Tông cũng có thọ trì bình bát lúc đi thọ giới Cụ Túc, cùng với ba y và tọa cụ, nhưng chỉ dùng vào thời gian ba tháng an cư kiết hạ ( từ rằm tháng tư đến rằm tháng bảy âm lịch) nhưng bình bát này nhỏ hơn bình bát của sư Nam Tông.

Bình bát có thể làm bằng cây, bằng đất, bằng đồng, bằng thiếc.

Quý sư mỗi khi muốn đi khất thực thì mở nắp bình bát, ôm trước bụng, đi rảo các nhà, các phố, để gieo duyên cho các tín chủ, phát bồ đề nguyện với bóng dáng Đức Phật khi xưa, cùng để cung dưỡng người tu hành. Sau khi đã thấy đầy bát, quý sư liền đậy nắp bình lại, đi trở về tinh xá hoặc nơi gốc ấy thọ trai lúc 12 giờ trưa (giữa ngọ).

Mỗi vị Tỳ Kheo khi đăng đàn thọ giới, Hoà Thượng trao cho một cái bình bát (chỉ có một cái thôi, chừng nào bị bể mới được truyền cho cái khác). Lúc thọ lãnh bát, nhà sư phải nguyện ba lần kệ chú:

Thiện tai Bát Đa La

Như Lai ứng lượng khí

Phụng trì dĩ tư thân

Trưởng dưỡng trí huệ mạng

ÁN CHỈ RỊ CHỈ RỊ PHẠ NhỰT

RA HỒNG PHẤN TRA. (3 lần)

(Lành thay Bát Đa La

Đồ ứng lượng của Phật

Tôi nay giữ nuôi thân

Thêm lớn trí huệ mạng

ÁN CHỈ RỊ CHỈ RỊ PHẠ NHỰT

RA HỒNG PHẤN TRA) (3 lần)

Và mỗi khi cầm bình bát đi khất thực hoặc dâng bát lên cúng dường, nhà sư đọc kệ chú như sau:

Chấp trì ứng khí

Đương nguyện chúng sanh

Thành tựu pháp khí

Thọ thiên nhơn cúng

ÁN CHỈ RỊ CHỈ RỊ PHẠ NHỰT

RA HỒNG PHẤN TRA (3 lần)

(Khi tay nâng bát

Nên nguyện chúng sanh

Trở thành pháp khí

Nhận trời người cúng

ÁN CHỈ RỊ CHỈ RỊ PHÁ NHỰT

RA HỒNG PHẤN TRA (3 lần)

Như Lai Ứng Lượng Khí:

Dụng cụ đựng thức ăn vừa đủ (ứng lượng). Theo Tứ Phần Luật: Thưở xưa, Đức Phật dạo đến nướcTÔ MA, thấy ở nước ấy bùn đất mịn nhuyễn, Phật bèn lấy đất tự nắn hình cái bát, phơi rồi đưa cho thợ gốm đốt khô, màu sắc sáng láng, tròn trịa tốt đẹp. Từ đó về sau, chư tăng thọ trì bát này. Đây là thứ pháp khí của Phật truyền thọ, các thứ ngoại đạo đều không biết tên. Chỉ có Đức Như Lai mới áp dụng bát này mà thôi.

Ngã Kim Đắc Phu Triển:

Con nay được mở ra.

Chiếc bình bát của Đức Như Lai truyền thừa vô cùng tôn quý, con nay nhờ có thiện căn phước đức nhân duyên thọ Giới Cụ Túc, nên mới mở được pháp khí này, nhờ vậy mà trong cuộc đời tu hành được đầy đủ vật thực nuôi mạng.

Nguyện Cúng Nhứt Thiết Chúng:

Nguyện dâng cúng những vật thực trong bình bát này đến tất cả.

Người đời mỗi khi thọ thực, họ liền ăn mà không cần nhớ đến ai. Nhưng ngược lại, một vị Tỳ Kheo mỗi khi thọ thực, quý sư chấp tay đọc kệ cúng dường đến mười phương chư Phật, chư Bồ Tát, chư Hiền Thánh Tăng quá khứ hiện tại vị lai. Sau đến cúng dường pháp giới hữu tình, cúng Đại Bàng Kim Xí Điểu, chúng Quỷ Thần, Quỷ Tử Mẫu. Sau cùng lưu phạn (sớt bớt cơm ra) để chừa lại bố thí cho loài kiến, gián…ăn

Tam Luân:

Có nghĩa là ba vòng, ba lãnh vực cấu kết với nhau khó thể riêng rẽ. Khi một trong ba vòng không có thì hai vòng kia đều không. Tam Luân ở đây là nói về sự cúng dường bố thí có ba:

• Người bố thí cúng dường

• Vật thực đem ra cúng dường bố thí

• Người thọ nhận vật cúng thí

Không tịch:

Là trống không, vắng lặng.

Không có các tướng, không có bóng dáng pháp trần trong tâm, gọi là Không. Rỗng rang, tự nhiên, vắng lặng bóng dáng pháp trần trong lòng gọi là Tịch.

Đẳng Tam Luân Không Tịch:

Ba vòng đều rỗng vắng.

Kinh Kim Cang nói: “Một khi đem vật gì bố thí, phải hiểu rằng người muốn bố thí, vật đem ra thí và người được thọ nhận vốn Không, thì trong lòng kẻ cúng thí không còn chứa bóng dáng: ta là người đem vật ấy cúng thí cho ai. Vì không bóng dáng nên tâm rỗng rang,vắng lặng, tịch tịnh".

• KHÔNG NGƯỜI THÍ:

Người cúng thí này thấu rõ thân ta vốn không (không tướng, biến dịch, hoại diệt) đã biết không ta thì không lòng mong cầu phước báu. Kể như không thấy rằng mình bố thí, bố thí mà không để ý rằng mình bố thí tức là Bố Thí Ba La Mật.

• KHÔNG VẬT THÍ :

Các pháp trên thế gian đều là duyên hợp giả có, chúng không có thật tướng (vì biến đổi, hư, hoại).

Người bố thí nên nhìn thấy của cải, vật thực… giả có, vốn không, cho nên dù đem ra cúng thí, kể như không có món gì hết. Tâm họ không nhớ đến vật này là do ta đem cúng thí, cho nên lòng rỗng rang, không tịch.

• KHÔNG KẺ THỌ THÍ:

Một khi đã rõ không có ta hay cúng thí, không có vật gì đem cúng thí, thì người nhận vật ấy cũng không.

Khi muốn thực hành cúng thí thì phải có đủ ba yếu tố: người hay cúng thí, vật đem cúng thí và người thọ nhận vật cúng thí. Khi một trong ba yếu tố đã Không, thì tất cả đều Không, cho nên gọi là Đẳng Tam Luân Không Tịch.

26. Thọ Thực- Thọ Trai (Ăn Ngọ)

1. Phiên âm:

THỌ THỰC

Nhược kiến không bát

Đương nguyện chúng sanh

Cứu cánh thanh tịnh

Không vô phiền não

Nhược kiến mãn bát

Đương nguyện chúng sanh

Cụ túc thạnh mãn

Nhứt thiết thiện pháp

2. Dịch nghĩa:

THỌ TRAI (Ăn NGỌ)

Khi thấy bát không

Nên nguyện chúng sanh

Rốt ráo trong sạch

Không còn phiền não

Khi thấy bát đầy

Nên nguyện chúng sanh

Chứa đựng đầy đủ

Tất cả pháp lành

3. Yếu giải:

Thọ Thực:

Thọ tức là lãnh nạp thức ăn.

Thực tức là nuốt vào, ăn vào bụng.

Thực còn có nghĩa là đầy chắc, thức ăn làm đầy chắc bao tử, để tránh cái trạng thái đói rỗng, để đủ sức tiến tu đạo nghiệp.Kinh dạy: “Thân nương thực mà vững, mạng nhờ thực mà còn”. Khi được đổ ẩm thực trôi vào lục phủ ngũ tạng, thấm nhuần năm vóc, bổ ích da thân, khiến cho tâm an, dễ dàng tiến tu Đạo nghiệp. Nhưng phải vừa đủ (ứng lượng) không nên tham đắm quá độ. Chư Tỳ Kheo thọ thực bắt tréo chân (kiết già, bán già) đắp

y, trải khăn trên đầu gối (sợ cơm đổ trên y) quán chiếu mà ăn.

Đức Phật dạy các Tỳ Kheo nên dùng bát mà thọ thực, là để khác với ngoại đạo. Vì ngoại đạo kết lá làm đồ đựng, lấy tay bốc mà ăn, chẳng phải dáng dấp Sa Môn, khoát y ruộng phước. Vì vậy, Bát là cờ nêu cuả hằng sa chư Phật, chẳng phải đồ dùng ở LĂNG MIẾU hoặc thần linh.

Nhược Kiến Không Bát:

Là khi nhìn bát trống.

Bát không tức là cái Bình Bát trống rỗng, thanh tịnh, không có một thức ăn nào bên trong. Cũng ví như Tâm Không, tức là tâm không có một bóng dáng pháp trần phiền não nào cả.

Cứu Cánh Thanh Tịnh:

Là rốt ráo trong sạch.

Cứu Cánh là rốt ráo, là tột ý.

Đối với hàng Thanh Văn, Duyên Giác thì hạnh sạch đã xong, đắc quả A La Hán mới gọi là rốt ráo.

Đối với hàng Bồ Tát, thì tột đến Vô Thượng Bồ Đề (quả Phật) mới gọi là rốt ráo.

Không Vô Phiền Não:

“Không Vô” ở đây là trong cái không mà có Cái Chẳng Không ở trong đó (CHÂN KHÔNG DIỆU HỮU). Tất cả toàn do Thật Tánh hiển lộ. Lấy cái tướng Bát Không mà cảm cái lý Thể Tánh.

Như trong kinh Hoa Nghiêm nói: “nếu người nảo muốn biết cảnh giới Phật (chân không mầu nhiệm) phải lắng sạch cái ý (hết những bóng dáng pháp trần hiện ra trong ý thức) khiến cho tâm thể trong như hư không, chẳng nhiễm phiền não, đó là đạt được trạng thái Đẳng Giác, Chân Như Thường Tịch mà chiếu soi, đầy đủ diệu dụng.

Ví dụ như trong bầu không gian có chứa bụi đất, khói, gió lẫn lộn. Một khi bụi, khói rơi tan, lặng xuống, thì còn lại bầu hư không trong veo. Chúng ta cứ tưởng

bầu hư không trong trắng không có cái gì, nhưng thật ra trong đó có màu sắc, có nước, có lửa, có tiếng nói, có các khí, có hạt nhân (+) và (-) ... Nếu một khi ta bắt đúng tần số, chúng sẽ hiển lộ ra, vì vậy mà chúng ta có tivi, telephone, fax, internet, chương trình không gian, khí oxy, khí hydro… Chúng ta chỉ cần bấm một cái là tiếng nói từ xa, vòng quanh trái đất bay thẳng lên trạm không gian và các hạt nhân cấu kết ra tiếng nói, truyền vào máy của ta liền trong tích tắc (Chân không diệu hữu).

Cũng ví như trong Thật Tánh cuả ta, khi đã lắng trong, thì thật vô cùng sáng suốt, mầu nhiệm, vô lượng quang, vô lượng thọ và vô lượng công đức, không thể nghĩ bàn.

Nhược Kiến Mãn Bát:

Khi thấy bát đầy.

Khi nhìn thấy đầy thực phẩm trong bát, như gặp được chất cần đủ để giúp thân có sức khỏe, để nuôi mạng sống hành Đạo.

Không nên tham đắm ăn uống, không nên tham nhiều, cần phải thiểu dục tri túc, tránh xa tư tưởng mong cầu những thức ăn ngon.

Cụ Túc Thạnh Mãn

Nhứt Thiết Thiện Pháp:

Thức ăn là để trợ thân nuôi mạng. Cũng giống như các pháp lành đầy đủ trong tâm để nuôi lớn trí tuệ, trưởng dưỡng mối Đạo.

Phải xem chỗ cơm và thức ăn đem đến, mỗi hột mỗi món đều từ tín thí mà có ra. Tất cả các pháp lành từ lòng quán chiếu mà sinh ra. Vì vậy Chư Tăng, Ni khi thọ thực cần phải giữ hạnh sạch thì người cúng thí mới được phước báu đầy đủ. Cũng giống như hạt giống thành cây, cây lại trổ hoa, hoa kết thành trái, viên mãn phạm hạnh.

Trước khi thọ thực, phải niệm cúng dường. Tay trái bắt ấn (Tam Sơn Ấn), đặt bình bát lên và dâng lên ngang chân mày, tay phải bắt ấn (Cam Lộ Ấn) tựa vào miệng bình

bát, cái muỗng cắm vào thức ăn xoay ra ngoài trước và đọc bào cúng dường.

Người tu sĩ cần ăn là vì tu Đạo, chẳng phải ăn vì bổ dưỡng thân, cho nên khi ăn trước phải dâng cúng Tam Bảo, sau cúng thí bốn loài chúng sanh.

Sở dĩ Phật dạy, dâng bình bát lên ngang chân mày là có hai dụng ý: một là thân hình chúng ta do tạp uế hôi hám của nghiệp thức cha mẹ tạo ra, sợ rằng hơi hôi trong miệng và mũi chạm vào thức ăn sạch, không thể dâng cúng Phật và Bồ Tát được. Hai là e rằng để thức ăn ngang mắt, sẽ sanh tình kiến chúng sanh, phân biệt ngon dở, khiến khởi lòng khen chê, ba độc tham sân si bừng khởi trong khi cúng. Kế đó, dùng tay phải bắt ấn, đặt dựa miệng bình bát trong lúc dâng cúng là ý ngăn hơi dơ từ miệng, mũi bay vào bát cơm.

Về bình bát đựng cơm, Đức Phật đã chế ra ba loại từ nhỏ đến lớn, tùy tạng người tu sĩ lớn nhỏ, vừa với sức thọ thực của một người, nên gọi là ứng lượng khí:

• Bát thượng: Cỡ lớn

• Bát trung: Cỡ vừa

• Bát hạ: Cỡ nhỏ

Bình bát có thể làm bằng sành (đất) hoặc bằng thiếc (nhôm), không cho làm bằng đồng. Tầm cỡ lớn nhỏ đo theo “đấu” bên Trung Hoa. Ở Việt Nam thì cũng có lớn nhỏ, nhưng tùy lượng.

Vả lại, bát là món nêu đặc biệt của chư Phật, là vật tăng ích cho Tam Bảo, nên bát có đủ sáu đức: Bát là món hay trong, hay chứa, hay kiệm, hay rộng, hay tôn, hay xưa.

Đức Phật dạy rằng, sở dĩ Bình Bát

• Hay Tôn là do cõi trời cúng dường

• Hay Rộng là lợi ích khắp tất cả

• Hay Kiệm là quá ngọ chẳng ăn

• Hay Chứa là cúng thí món dỡ, ngon đều bình đẳng

• Hay Trong là người đời không ai bỏ vô đồ mạng cúng

• Hay Xưa là do chính Đức Phật truyền bát cho đệ tử.

27. Xuất Sanh- Ban Ra Cho Chúng Sanh

1. Phiên âm:

XUẤT SANH

Pháp lực bất tư nghì

Từ bi vô chướng ngại

Thất liệp biến thập phương

Phổ thí châu Sa giới

ÁN ĐỘ LỢI ÍCH TÁ HA (3 lần)

Đại bàng kim xí điểu

Khoáng dã quỷ thần chúng

La sát quỷ tử mẫu

Cam lồ tất sung mãn

ÁN MỤC ĐẾ TA HA (3 lần)

2. Dịch nghĩa:

BAN RA CHO CHÚNG SANH

Pháp lực chẳng nghĩ bàn

Từ bi không chướng ngại

Bảy hột khắp mười phương

Ban cho tất cả cõi

ÁN ĐỘ LỢI ÍCH TÁ HA (3 lần)

Chim Đại Bàng cánh vàng

Chúng quỷ thần đồng nội

Mẹ con quỷ La Sát

Cam Lộ đều no đủ

ÁN MỤC ĐẾ TA HA (3 lần)

3. Yếu giải:

Xuất Sanh:

Là ban cơm cho chúng sanh được no. Xưa, chim Đại Bàng cánh vàng, các loại quỷ thần và mẹ con quỷ La Sát bị đói. Vì thọ giới quy y, không sát sanh, nên Đức Phật dạy hàng đệ tử, khi ăn cơm, trước phải lấy bảy hạt chú nguyện, biến hóa ra đầy khắp hư không, để cho chim và quỷ

thần ăn mỗi ngày. Nếu chư Tỳ Kheo ăn mà không thí thì quên lời Phật dạy. Cho nên, xuất sanh có nghĩa là “Ban Ra Cho Nó Sống Còn” cái mạng

Pháp Lực Bất Tư Nghì:

Pháp lực tức là sức pháp.

Bất tư nghì là không thể dùng tâm suy nghĩ cho tới, không thể dùng miệng mà tán thán cho tột.

Thần lực của bài kệ chú khiến cho bảy hạt cơm biến thành vô số, đầy khắp hư không và mọi nơi chốn, đủ cho các loài được no, bảo toàn thân mạng của nó, cái diệu dụng đó khó có thể suy nghĩ và bàn luận cho tột được.

Tư Bi Vô Chướng Ngại:

“Từ năng dữ nhứt thiết chúng sanh chi lạc Bi năng bạt nhứt thiết chúng sanh chi khổ”. Vì vậy, do lòng từ, ban cơm khiến cho chúng trừ đói khổ. Phát lòng từ bi vừa cho cơm vừa gửi lời chú nguyện, để giải

trừ ngăn ngại về sự ăn uống trong các loài ngạ quỷ. Vì loài ngạ quỷ bị ba thứ chướng ngại nên rất khổ vì đói khát, đó là ngoài ngăn và không ngăn (ba chướng ngại).

NGOÀI NGĂN:

Có những loài ngạ quỷ luôn bị đói khát, không gặp thức ăn, cho nên da thịt teo ốm, huyết mạch khô khan,đầu tóc rối nùi, mặt mũi đen đúa, miệng môi cháy khổ. Chúng thường lấy lưỡi tự liếm mặt mình. Luôn luôn sợ sệt, vì cảm thấy đói quá nên chạy rong đi kiếm thức ăn. Khi khát quá, chúng đến giếng ao, nhưng khi mắt nhìn thấy nước thì nước biến thành màu đỏ, muốn uống mà không được, gọi là ngoài ngăn.

TRONG NGĂN:

Có những loài ngạ quỷ (quỷ đói) bụng to như cái trống, miệng lớn như cây đuốc, nhưng cổ nhỏ như cọng chỉ. Dù gặp thức ăn cũng không thể nuốt vào cho đầy bao tử, nên chúng lúc nào cũng đói khát khổ

sở. Do bị thân chướng làm đói nên gọi là trong ngăn.

KHÔNG NGĂN:

Có những loài ngạ quỷ được đầy đủ thức ăn và thần cũng bình thường như người. Sự nhai nuốt không bị chướng ngại, nhưng mỗi khi thức ăn vừa đưa vào miệng, liền bốc thành lửa cháy ra tro bụi. Vì vậy, loài quỷ này còn có tên là Tràng HoaTràng Hoa Cháy Rực. Chúng thường bị nóng, cháy, đói khát, rất đau khổ.

Thất Liệp Biến Thập Phương

Phổ Thí Châu Sa Giới:

Vào mỗi buổi trưa, chư Tỳ Kheo thọ thực, dùng bảy hạt cơm chú nguyện. Do sức từ bi này mà ba loài ngạ quỷ lúc đó không bị đói, cái cổ lớn ra, lửa không cháy, có cơm ăn. Chỉ cần bảy hột, hóa ít thành nhiều, khắp đầy tất cả mười phương, cúng thí cho:

• Chim Đại Bàng cánh vàng

• Mẹ con quỷ La Sát

• Chúng quỷ thần đồng nội

Khi vị chủ trì Quá Đường lấy chung nước nhỏ, để vào bảy hạt cơm, vẽ chữ ÁN LAM kiết ấn cam lồ trên miệng chung nước thầm đọc.

Pháp lực bất tư nghì

Từ bi vô chướng ngại

Thất liệp biến thập phương

Phổ thí châu Sa giới

Quỷ tử mẫu khoáng dã

Thần Kim Xí điểu vương

Tất linh giai bảo mãn

ÁN ĐỘ LỢI ÍCH TÁ HA (3 lần)

Kế đưa thị giả đem ra bàn cúng và đọc:

Đại Bàng kim xí điểu

Khoáng dã quỷ thần chúng

La sát quỷ tử mẫu

Cam Lồ tất sung mãn

ÁN MỤC ĐẾ TÁ HA (3 lần)

Kim Xí Điểu Vương :

Là con chim vua lông vàng (chim Đại Bàng cánh vàng) rất là to lớn, tên là chim

Chánh Âm, vui sướng thong thả và có oai lực tự tại, bay khắp bốn châu thiên hạ. Chuyên ăn thịt rồng, mỗi ngày ăn một rồng chúa và 500 rồng nhỏ.

Khi xưa chim vua cánh vàng và loài rồng đều đủ bốn thứ: noãn sanh, thai sanh, thấp sanh và hóa sanh.

Theo kinh Lầu Thán, Đức Phật nói: “Bốn loại chim cánh bắt ăn bốn loài rồng hằng ngày, nhưng không thể ăn thịt những ai đã thọ Tam Quy Y với Phật”.

* Chim Đại Bàng cánh vàng noãn sanh (sanh từ trứng) chỉ ăn loài rồng noãn sanh. Mỗi khi đói, chim bay xuống biển, nó dùng cánh quạt, mặt nước vẹt ra rộng 200 do tuần (16000m x 200 = 3.200.000 m), bắt rồng để ăn.

* Chim Đại Bàng cánh vàng thai sanh (sanh ra từ bào thai) ăn được hai loại rồng thai sanh và noãn sanh. Nó dùng cánh, quạt mặt nước vẹt ra rộng 400 do tuần (16.000m x 400 = 6.400.000m) bắt rồng để ăn.

* Chim Đại Bàng cánh vàng thấp sanh (sanh ra từ nơi ẩm ướt) ăn được cả ba loại rồng là noãn sanh, thai sanh và thấp sanh. Nó dùng cánh, quạt mặt nước rộng ra 800 do tuần (16.000m x 800 = 12.800.000m) bắt rồng để ăn.

* Chim Đại Bàng cánh vàng hóa sanh (sanh ra bằng cách hóa thân, ví dụ: sâu biến ra bươm bướm, nòng nọc biến ra nhai, lăng quăng biến ra muỗi...) ăn được bốn loài rồng: noãn, thai, thấp, hóa. Nó dùng cánh, quạt mặt nước rẽ ra, rộng 1.600 do tuần (1.600 m x 1600 = 25.600.000m) để bắt rồng ăn thịt.

Lúc bấy giờ rồng chúa quá lo sợ, bèn bay đến bạch với Đức Phật cầu xin cứu giúp. Đức Thế Tôn bèn đưa cho chiếc y đang mặc trên mình và bảo rồng chúa rằng: “Ngươi đem y này về, tháo ra từng sợi chỉ nhỏ, chia đều cho rồng, mang vắt trên mình, chim Đại Bàng thấy sợi chỉ sẽ không dám bắt.

Từ đó chim Đại Bàng bị đói vì không thể bắt rồng, bèn bay đến bạch Phật. Đức

Phật bảo phải quy y và giữ năm giới, không được sát sanh.

Như Lai đã dạy các vị Sa Môn Thích Tử (Tỳ Kheo) mỗi trưa dùng ngọ, trước lấy ra bảy hạt cơm, đọc kệ chú nguyện, biến hóa đầy khắp mười phương cơm trắng (ăn chay) chim tha hồ no đủ do chư Tỳ Kheo cúng thí cho.

Khoáng Dã Quỷ Thần Chúng:

Chúng quỷ thần đồng trống. Đây là loại quỷ thần có thần lực, chuyên môn ăn thịt người. Theo kinh Đại Bát Niết Bàn: Một hôm Đức Phật đi khất thực, đến dưới gốc cây thọ thực, thấy ở đó có một con quỷ tên là Khoáng Dã Quỷ (quỷ nương nơi đồng nội, cây cối mà ở) toàn dùng máu và thịt làm món ăn uống, mỗi ngày vào làng, hiện ra ban đêm bắt ăn một người, dân chúng kinh sợ.

Đức Phật dùng pháp khuyên bảo mà quỷ không nghe, vẫn còn bắt người ăn thịt. Phật bèn hóa thân thành quỷ Đại Lực, rung chuyển cung điện của nó, khiến nó mê

man, Phật lấy tay vuốt ve nó, khi nó tỉnh dậy thấy Phật, phát lòng tin ưa. Phật bèn thuyết pháp nhân quả cho nghe và bảo nó nên giữ giới không sát sanh. Quỷ nói: “Con và quyến thuộc chỉ nhờ máu thịt mà ăn, nếu giữ giới không sát sanh, làm sao nuôi mạng sống”.

Đức Phật bảo nó rằng: “Từ nay mỗi trưa giờ ngọ, các đệ tử của ta thọ trai, có cúng thí cho các ngươi một phần cơm (bảy hạt biến hóa vô số cơm chay), hãy đến đó sẽ được no đủ”.

Quỷ Khoáng Dã và quyến thuộc liền quy y thọ năm giới làm đệ tử của Phật.

La Sát Quỷ Tử Mẫu :

Là mẹ con quỷ La Sát. Tức là bà mẹ cuả 1000 quỷ La Sát con, còn gọi là bà mẹ quỷ vương. Tiếng Phạn gọi là La Sát dịch là Quỷ Lẹ Lẹ.

Theo kinh A Hàm thì tiền thân của quỷ mẹ này là vợ của một người chăn trâu, tánh tình sân si hung dữ. Do nghèo cùng làm thuê làm mướn cho người, gặp

Chuyện không vừa ý, bèn sanh giận dữ, nguyện sẽ ăn thịt đồng nam, đồng nữ trong thành Vương Xá.

Vì ôm lòng độc ác, nên sau khi chết, bà liền sanh trong loài quỷ Dược Xoa thần thông, có ngàn đứa con, mỗi đứa con đều làm chúa quỷ, thống lãnh mấy chục ngàn quỷ dân. Năm trăm đứa làm quỷ vương ở cõi trời, thường quấy nhiễu chư Thiên. Năm trăm đứa làm quỷ vương ở cõi ta bà, thường quấy rối dân làng, bắt đồng nam, đồng nữ ăn thịt. Mọi người vô cùng lo sợ, liền đến cầu cứu với Đức Phật. Đức Phật bèn dùng thần thông bắt đứa con út của mẹ quỷ La Sát tên là Ái Nhi. Bà mẹ quỷ La Sát mất con, đau khổ tìm kiếm khắp nơi mà không thấy, bà ta liền tìm gặp Tứ Đại Thiên Vương, thì được ngài Tăng Trưởng Thiên Vương coi sóc cõi Ta Bà cho biết con cưng của bà đang bị Phật bắt. Mẹ quỷ La Sát liền đến chỗ Phật oán trách tại sao Phật nỡ bắt con của bà, nỡ làm mẹ con xa cách và làm bà quá đau khổ. Đức Phật nói rằng: “Nhà ngươi có

đến ngàn đứa con, chỉ mất có một đứa mà ngươi đau khổ, thương nhớ. Còn người đời họ chỉ có vài đứa con mà bà lại bắt ăn thịt thì họ đau khổ nhường nào”.

Đức Phật thuyết pháp, giáo hóa và trả quỷ con lại, với điều kiện là cải tà quy chánh, thọ Tam Quy Y và giữ năm giới cấm. Mẹ quỷ La Sát thưa rằng: “Bọn quỷ mẹ con cuả con chỉ ăn thịt người để sống, nay thọ giới không sát sanh, mẹ con của con ăn gì để sống”.

Đức Phật dạy: “Khi các Tỳ Kheo thọ thực buổi ngọ, có xuất ra cơm cúng thí, hãy đến đó, sẽ được no đủ”.

28. Thị Giả Tống Thực- Thị Giả Đem Thức Ăn Đi Cúng

1. Phiên âm:

THỊ GIẢ TỐNG THỰC

Nhữ đẳng quỷ thần chúng

Ngã kim thí nhữ cúng

Thử thực biến thập phương

Nhứt thiết quỷ thần cộng

ÁN MỤC LỤC LĂNG TÁ HA (3 lần)

2. Dịch nghĩa:

THỊ GIẢ ĐEM THỨC ĂN ĐI CÚNG

Hỡi các chúng quỷ thần

Tối nay cúng các ngươi

Cơm này đến mười phương

Tất cả cùng chung hưởng

ÁN MỤC LỤC LĂNG TÁ HA (3 lần)

3. Yếu giải:

Thị Giả: Là vị đệ tử theo hầu. Còn gọi là:

• Cấp thị đệ tử

• Cấp sử tả hữu

• Thị sử nhơn

Thị giả là người có đủ tư cách, sức khỏe, thông thạo mọi việc, thường gần gũi, đầy đủ lòng tin với thầy, tinh tấn cần cầu chánh pháp, khiêm hạ, chánh niệm, có thể thành tựu ý chỉ của thầy.

Mỗi Đức Phật khi đi nơi này đến nơi khác, thường có một vị đệ tử làm thị giả, hoặc một vị Bồ Tát theo hầu. Những vị có nhiều nhân duyên phước đức, đã từng gần gũi, liên hệ với một đức Phật trong hiện kiếp trước, mới được cái hân hạnh làm thị giả của đức Phật ấy. Như ngài A Nan là thị giả của Đức Phật Thích Ca, ngài Thiện Hữu Lập Quân là thị giả của Đức Phật Ca Diếp, ngài An Hòa Tử Đạo Sư là thị giả của Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni…

Nhờ làm thị giả, nên ngài A Nan được gần gũi Đức Phật hơn ai hết và nghe

giảng toàn bộ kinh điển của Đức Phật. Và sau khi Đức Phật nhập Niết Bàn, ngài A Nan đã tuyên đọc lại tất cảTạng Kinh trong thời kỳ Kết Tập Kinh Điển.

Theo quyển “Bồ Tát Tùng Đâu Suất Hạ Sanh Kinh” bực Thị Giả có đủ tám pháp:

• Tín căn kiên cố: có lòng tin bền vững

• Kỳ tâm mịch tấn: giữ tâm tinh tấn cầu Đạo.

• Thân vô bịnh: thân thể không có bịnh.

• Tinh tấn: luôn luôn cầu tiến không ngừng

• Cụ niệm tâm: đủ lòng chánh niệm

• Tâm bất kiêu mạn: giữ lòng khiêm cung, không tự cao, kiêu mạn.

• Năng thành định ý: có khả năng thi hành ý định của thầy mình.

• Cụ tục văn trí: nghe nhiều, hiểu rõ và nhớ dai.

Theo Kinh Niết Bàn có chép:

Sau khi thành Phật đã ba mươi năm, Đức Phật Thích Ca có ý chọn ngài A Nan làm thị giả, ngài A Nan có đưa ra bốn điều

thỉnh cầu, nếu Đức Phật chấp thuận, ngài An Nan mới chịu làm thị giả:

1. Không mặc quần áo cũ cuả Đức Phật cho.

2. Nếu tín chủ thỉnh Phật cúng dường riêng thì A Nan không đi theo hầu.

3. Ngài A Nan có thể đi vào phòng Đức Phật bất kỳ giờ nào.

4. Những bài thuyết pháp trên cõi trời hoặc ở Long Cung mà ngài A Nan không thể đi theo, thì Đức Phật phải nói lại cho A Nan nghe sau khi trở về.

Cũng trong Kinh Niết Bàn, Đức Phật đã nói với ngài Văn Thù Sư Lợi về tên của những thị giả hầu các Đức Phật thời quá khứ như:

■ Ngài A Thúc Ca là thị giả cuả Đức Phật Tỳ Bà Thi

■ Ngài Sai Ma Ca La là thị giả cuả Đức Phật Thi Khí

■ Ngài Ưu Bà Phiến Đà là thị giả cuả Đức Phật Tỳ Xá Phù

■ Ngài Bạt Đề là thị giả cuả Đức Phật Ca La Cưu Thôn Đại

■ Ngài Tô Trì là thị giả cuả Đức Phật Ca Na Mâu Ni.

Tống Thực:

Là bưng thức ăn đi cúng thí.

Sau khi vị thầy Cả lấy bảy hạt cơm để vào chung nước, kiết ấn, thầm đọc kệ chú, liền đưa cho vị thị giả bưng đến bàn Quỷ thần, đọc kệ chú, cúng thí:

Đại bàng kim xí điểu

Khoáng dã quỷ thần chúng

La sát quỷ tử mẫu

Cam Lồ tất sung mãn

ÁN MỤC ĐẾ TÁ HA (3 lần)

Nhữ đẳng quỷ thần chúng

Ngã kim thí nhữ cúng

Thử thực biến thập phương

Nhứt thiết quỷ thần cộng

ÁN MỤC LỤC LĂNG TÁ HA (3 lần)

Đáng lẽ ra thì vị thầy Cả phải tự mình đi cúng, nhưng nếu vị thầy Cả đứng dậy đi thì Đại Chúng ắt hẳn phải đứng dậy, làm xáo

trộn, không an, nên phải khiến vị thị giả thay thế bưng đi cúng.

Nhữ Đẳng Quỷ Thần Chúng:

Các ngươi chúng quỷ thần.

Các ngươi là chỉ cho ba thứ:

■ Chim Đại Bàng cánh vàng

■ Các loài quỷ thần

■ Mẹ con quỷ La Sát

QUỶ (QUỈ):

Là những linh hồn. Là ủy mị, chẳng thật thà, là nhiều sợ hãi, là mong cầu ẩm thực để nuôi mạng. Loài quỷ có ba thứ:

■ Thứ mang nhiều nghiệp tội rất nặng, nhiều kiếp đói khát, không được ăn uống, chết xuống sanh lên khổ não bứt bách (ngạ quỷ) liên tục.

■ Loài quỷ rình cầu người sống, rửà bỏ máu mủ, phẩn uế ở phòng cầu tiêu để ăn.

■ Loài quỷ bữa đói bữa no.

Những chúng sanh có nhiều bỏn xẻn, keo kiệt, tham lam, thường đọa làm loài quỷ.

Loài quỷ còn có hai hạng: hạng có oai đức và hạng không có oai đức.

* Hàng quỷ có oai đức, tuy hình thù xấu xí, nhưng cũng có nhà cửa, đền đài, ẩm thực no đủ, thường giúp đỡ chùa chiền, hầu hạ Diêm Vương ở địa ngục. Người đời thường gọi hạng này là quỷ thần. Tuy bị quả báo làm quỷ, nhưng nhờ có chút thiện căn, nên được chút ít thế lực.

* Hạng quỷ không có oai đức thì dơ bẩn, tồi tàn, lang thang đầu đường cuối xóm. Muốn ăn chẳng có mà ăn, khát nước chẳng có mà uống, đói khổ, trăm điều bức bách, lạnh lẽo, chẳng có tấm áo che thân, cam ở chui rút những nơi dơ dáy, hôi hám, trong tâm thường tham lam, buồn giận và si mê, chưa từng biết giác ngộ bao giờ.

THẦN:

Có nghĩa là năng lực. Hạng lớn có thể lấp biển dời sông. Hạng nhỏ có thể ẩn hiện biến hóa. Tiếng Phạn còn gọi là A Tu La, là một trong lục đạo chúng sanh. Có hạng

thần hiền, cũng có hạng thần dữ. Thần hiền thì hâm mộ Phật pháp, biết tu hành, ủng hộ chuà chiền (Thiên Long Bát Bộ). Hạng thần dữ thì ưa ăn thịt, uống máu, thích phá hại người (ác thần).

Ngã Kim Thí Nhữ Cúng:

Ta nay cúng thí cho các ngươi.

Ngay khi các vị Tỳ Kheo sắp sửa thọ thực mà chưa ăn nếm, bèn lấy chút món thanh tịnh, cúng thí cho họ được no đủ.

Thử Thực Biến Thập Phương:

Cơm này biến khắp mười phương.

Do thần lực nhứt tâm chú nguyện của chư Tỳ kheo và toàn thể Đại Chúng, nên bảy hạt cơm này biến ra đầy khắp mười phương, khiến cho chúng quỷ thần dù nhiều bao nhiêu cũng đều no đủ.

Mười phương là: ĐÔNG, TÂY, NAM, BẮC, ĐÔNG NAM, TÂY NAM, ĐÔNG BẮC, TÂY BẮC, THƯỢNG phương và HẠ phương.

Nhứt Thiết Quỷ Thần Cộng:

Tất cả các loại quỷ thần cùng chung nhau hưởng thọ, cùng nhau xúc đến khí phần mà no đủ.

Đây là phương pháp do lòng từ bi bình đẳng của Đức Phật, dạy cho chư Tỳ Kheo, trước khi thọ thực, trên cúng dường chư Phật, chư Bồ Tát, chư Hiền Thánh Tăng, kế đến cúng chư Thiên Long Bát Bộ, chư Hộ Pháp Thiện Thần. Dưới cúng đến Chúng Quỷ Thần và cuối cùng lưu lại vài hạt cơm (Lưu phạn) chung nhau lại để ban bố cho các loài sinh vật như kiến, chim, gián, chuột…no lòng.

Trong truyện Cảm Thông có viết:

Ngày xưa, ngài Nam Sơn đại sư đi hóa đạo hơn hai mươi năm, thường thọ cơm của cõi trời xuống cúng hằng ngày mà không cần nhận thực phẩm của nhân gian.

Một ngày nọ, Đại Sư Nam Sơn sau khi thọ cơm cõi trời, liền hỏi vị tiên nhơn rằng: “Bần đạo có phước đức gì mà phải nhọc đến tôn Thiên hằng ngày dâng

cúng?”. Vị Trời đáp rằng: “Khi xưa, lúc sư từng làm Sa Di, mỗi khi bưng cơm đi xuất sanh, cúng thí chúng hữu tình, chúng tôi đều nhờ vị pháp thực, mà thoát khỏi chốn hồng trần khốn khổ và cảm được

Thân cõi trời. Chúng tôi luôn cảm ơn pháp nhũ của Đại Sư tế độ. Nay tôi đến đền đáp ơn sâu vậy”.

Chuyện này cho thấy, phàm khi làm tất cả hạnh gì hữu ích, đều nên hồi hướng cho tất cả chúng sanh trong khắp pháp giới, đều đạt Đạo giác ngộ.

29. Xướng Tăng Bạt- Phép Xướng Cúng Bình Đẳng

1.Phiên âm:

XƯỚNG TĂNG BẠT

Phật chế Tỳ Kheo

Thực tồn ngũ quán

Tán tâm tạp thoại

Tín thí nam tiêu

Đại Chúng văn khánh thinh, các chánh niệm (NAM MÔ A DI ĐÀ PHẬT)

TAM BẠT RA DÀ ĐA (3 lần)

2. Dịch nghĩa:

PHÉP XƯỚNG CÚNG BÌNH ĐẲNG

Phật dạy các Tỳ Kheo

Khi ăn quán tưởng năm điều

Nếu tán lòng nói tạp

Của tín thí khó tiêu

Đại Chúng nghe tiếng khánh

Thảy đều giữ chánh niệm

(NAM MÔ A DI ĐÀ PHẬT)

TAM BẠT RA DÀ ĐA (3 lần)

3. Yếu giải:

Tăng Bạt:

“TĂNG” là Tăng chúng thọ thực.

“BẠT” là câu chú bí mật xướng ra.

Tiếng Phạn đọc là TAM BẠT RA DÀ ĐA, dịch là đẳng cúng, tức là thức ăn của chúng tăng đều bình đẳng. Cũng gọi là LÀNH ĐẾN. Sở dĩ trước khi Chúng Tăng thọ thực phải xướng thần chú TĂNG BẠT là có ba nguyên nhân.

• Làm tan mất chất độc trong thức ăn do ngoại đạo bỏ vào. Biến vị độc thành vị ngon cam lồ thượng diệu, Chúng Tăng được an lành (LÀNH ĐẾN).

• Khiến cho người biết hổ thẹn trong khi thọ thực, nếu không giữ chánh niệm thì

ẩm thức của tín thí không tiêu, người thọ lãnh sẽ mang nợ và trả nợ này còn đau khổ hơn thuốc độc.

Thức ăn này đều giống nhau ( bình đẳng)

Phật Chế Tỳ Kheo: Phật dạy Tỳ Kheo

Theo Kinh “PHẠM MA NAN QUỐC VƯƠNG”, có thái tử tên là QUÂN LÂN NHO con của vua PHẠM MA, phát tâm xuất gia đắc quả A LA HÁN. Vua PHẠM MA mỗi khi đến cúng dường Chúng Tăng thì có món ăn ngon hơn, đặc biệt cúng cho QUÂN LÂN NHO là con của nhà vua đi tu. Đắc Phật thấy vậy, bèn dạ nhà vua nên cúng dường Chúng Tăng bình đẳng như nhau, không được cúng riêng biệt ngon dở, lớn nhỏ.

Lại nữa, lúc Phật còn tại thế, có ông THI LỢI CÙ ĐA, nghe đồn Đức Phật có nhứt thiết trí, thần thông quảng đại. Vì muốn thử xem có thật hay không, ông Thi Lợi Cù Đa bèn trộn thuốc độc vào thức ăn, đào hầm lửa ngang cửa, ngụy trang bằng

cát mỏng phủ lên và ghế ngồi phủ vải không bện giây, rồi thỉnh Phật cùng tăng chúng đến tư gia, cúng dường trai phạn. Ông ta nghĩ rằng, nếu Đức Phật có mắt huệ và thần thông sẽ tránh được nạn rớt xuống hầm lửa, té xuống ghế ngồi và trúng thuốc độc khi thọ trai.

Đức Phật đã biết nhưng vẫn nhận lời. Ngài bèn dẫn các Tỳ Kheo đi. Đến trước nhà ông Thi Lợi Cù Đa, Phật bảo ngài A Nan và các vị Tỳ Kheo không nên đi trước mà phải xếp hàng theo sau Đức Phật. Sau khi Phật và tăng chúng đã vào nhà hết, thì hầm lửa biến thành nước và trồi lên những hoa sen ngay lối vào, còn các chiếc ghế hỏng cũng biến thành tòa ngồi vững chắc. Khi Đức Phật thầm đọc thần chú TĂNG BẠT, làm cho thức ăn có độc biến thành cam lồ ngon thơm. (TAM BẠT RA DÀ ĐA)

Ông Thi Lợi Cù Đa bỗng thấy hầm lửa biến thành ao sen, ghế lủng biến thành

Tòa ngồi, thì trong lòng vô cùng cảm kích, nên đã chạy đến cản lại và bạch rằng: “Kính bạch Đức Thế Tôn, xin Phật cùng các Tỳ Kheo đừng ăn, vì cơm này có độc, để con dâng cúng cơm khác”. Đức Phật nói: “Cứ ăn, không sao cả”.

Từ đó về sau, Đức Phật dạy các Tỳ Kheo phải xướng TĂNG BẠT chú nguyện trước khi thọ trai, nếu chưa xướng thần chú TĂNG BẠT thì không được ăn.

Thực Tồn Ngũ Quán:

Đức Phật dạy các vị Tỳ Kheo, suốt thời gian thọ thực, phải quán chiếu năm điều:

1. Kể công tu hành nhiều ít so với thức ăn dâng cúng này.

2. Xét đức hạnh của mình đủ hay thiếu mà thọ của cúng dường này.

3. Phòng ngừa tâm than, tâm giận, tâm si mê là cuội gốc sanh tử luân hồi.

4. Xem thức ăn này như vị thuốc hay để chữa lành bịnh khô gầy.

5. Vì muốn nương nơi thân mạnh khỏe này để tu hành đắc Đạo, nên mới thọ nhận cơm này của Đàn Na Tín cúng.

Tán Tâm Tạp Thoại Tín Thí Nan Tiêu:

Tán lòng nói chuyện tín thí khó tiêu.

Xưa Đức Phật Thích Ca dạy ngài A Nan tuyên lệnh trước khi thọ thực, để nhắc nhở các vị Tỳ Kheo thường tu chánh quán, mới đủ tư cách thọ thực, nếu chẳng quán chiếu, mãi lo tán tâm tạp niệm, chuyện vãn mà ăn, thì cơm tín cúng khó tiêu.

Phật dạy: “Một hột cơm tín chủ, nặng như núi Tu Di, nếu người tu không sáng Đạo, đời sau sẽ mang lông đội sừng (làm cầm thú) trả nợ”.

Hai chữ “khó tiêu” hại hơn là thuốc độc, vì thuốc độc chỉ hại thân mạng một đời còn mang thân cầm thú trả nợ, thì phải nhiều kiếp. Cho nên các Tòng Lâm xưa nay, tuân theo sắc chỉ của Phật, khi sắp thọ thực, đánh khánh, tuyên thệ, khiến cho toàn thể Đại Chúng, khi nghe tiếng khánh liền giữ chánh niệm.

Chánh Niệm:

Chánh niệm là không có tạp niệm, tâm không dong ruổi theo thức.

Chánh niệm là tỉnh giác thực tại, đó là sự tỉnh thức, là cái biết, là chơn tâm hiển lộ, trong đó không có sự hiện hữu của thức phân biệt.

Ví dụ:

• Chánh niệm về thân: khi đi biết mình đang đi, khi ngồi biết mình đang ngồi, khi ăn biết mình đang ăn...

• Chánh niệm về cảm thọ: khi vui biết mình đang vui, khi buồn, lo, sợ, giận biết mình đang buồn, lo, sợ, giận. Chỉ có biết chứ không bị cuốn hút vào trạng thái giận, lo…

• Chánh niệm về ý: trong khi thọ thực, phải giữ tâm quán tưởng năm điều mà thôi. Khi nào tâm ý rong ruổi xen tạp, biết mình đang vọng tưởng. Khi tâm khởi tham, khởi sân, khởi si, biết rõ tâm mình đang có tham, sân, si... Khi “Cái Biết” hiện hữu, thì ý thức liền ngừng going ruổi, và thực tại liền hiện hữu, đó là chánh niệm.

Chuyện Kể:

Xưa có vị trưởng giả tên là Phạm Ma Tịnh Đức, nhà cao cửa rộng, vườn tược xanh tươi. Một hôm trong vườn nhà, bỗng mọc những tai nấm thơm từ thân cây. Tuy gia đình ông đông bà con, nhưng không ai trông thấy được, duy chỉ có ông và đứa con trai lớn tên La Hầu La Đa trông thấy nấm và nhổ vào nấu ăn rất là ngon thơm bổ dưỡng. Một hôm có tôn giả Đề Bà tu hành đắc pháp, có huệ nhãn, biết rõ nguyên nhân những tai nấm kia, Tôn giả bèn đến nhà Phạm Ma Tịnh Đức hỏi rằng: “ Có phải ông và con trai ông đã từng cúng dường cho một vị Tỳ Kheo hồi trước không? Ông có biết tại sao chỉ có ông và con trai lớn của ông mới ăn được những tai nấm ngoài vườn sau và cảm thấy ngon ngọt lạ thường, còn những thân quyến của ông khi ăn vào bị ngứa, không thể ăn được nấm này không?”.

Ông trưởng giả trả lời: “Không biết”.

Tôn Giả Đề Bà bảo rằng: “Vị Tỳ Kheo ấy chưa tu đủ Đạo Nhãn mà đã nhận nhiều

vật cúng của ông, nên sau khi qua đời, phải tìm ông để trả món nợ. Vì vậy mà những tai nấm ngon là hóa kiếp của vị Tỳ Kheo mọc ra, để cho ông và con trai ông ăn. Và đến khi ông thọ 81 tuổi, nợ kia mới hết, lúc ấy những tai nấm sẽ hết mọc và vị Tỳ Kheo sẽ chuyển kiếp trở lại con đường tu hành”.