Tỳ Ni Nhật Dụng Yếu Giải

10. Tẩy Tịnh- Rửa Sạch

1. Phiên âm:

TẨY TỊNH

Tẩy dịch hình uế

Đương nguyện chúng sanh

Thanh tịnh điều nhu

Tất cánh vô cấu

ÁN, HẠ NẴNG MẬT LẬT ĐẾ TÁ HA (3 lần)

2. Dịch nghĩa:

RỬA SẠCH

Kì rửa thân dơ

Nên nguyện chúng sanh

Trong sạch hòa diệu

Rốt ráo không nhơ

ÁN, HẠ NẴNG MẬT LẬT ĐẾ TÁ HA (3 lần)

3. Yếu giải:

Tẩy Tịnh: Tẩy là trừ khử.

Tịnh là trong sạch, tinh khiết.

Tẩy tịnh là dùng nước rửa chất dơ, khiến cho sạch sẽ trở lại.

Dịch:

Là chất dơ, bợn dơ đóng trên da dà làm cho thân bị bít kín, không lưu thông khi huyết có thể sanh bịnh.

Hình Uế:

Là cái thân máu thịt của con người, có 9 lỗ bài tiết ra chất dơ từ nội tạng, không được thơm sạch như hai lỗ ghèn, hai lỗ mũi, lỗ miệng, hai lỗ tai, lỗ tiểu và lỗ đại, thường bài tiết ra chất hôi thúi, lạ thêm da ngoài bao bọc với các móng chân, móng tay, tóc, lông, đóng đầy bụi bặm, mồ hôi trên da chất nhờn, lông tóc rơi rụng, gàu trên da đầu tróc ra... Nếu 3 ngày không kì rửa tắm gội thì không ai dám đến gần.

Tẩy Dịch Hình Uế:

Là kì rửa, là tắm rửa hình vóc dơ hôi. Có nghĩa là phải nhờ nước sạch mới tẩy rửa thân dơ được. Cũng như nhờ nước pháp, nhờ giới luật mới có thể trừ tội cấu, bỏ tâm điên đảo cấu nhiễm đau khổ, thành ra tâm thanh tịnh.

Điều Nhu:

Điều là an ổn, là hòa hợp.

Nhu là diệu mềm, là khổng chống trái.

Thanh Tịnh Điều Nhu:

Cái thân 5 uẩn của chúng sanh do đất, nước, gió, lửa hợp thành, nhưng tứ đại lại thường chống trái với nhau, khiến sanh bênh tật, nay đau mai mạnh, tâm hồn lúc vui lúc buồn. Nay nhờ nước pháp tưới nhuần, nhơ công lao tu tập, buông xả trần cấu, nên tứ đại điều hòa, tâm hồn an lạc, trong sạch thân tâm, điều hòa cuộc sống.

Tất Cảnh:

Là rốt ráo, là tột đến.

Vô Cấu:

Là không dơ, là trong sạch.

Tất Cánh Vô Cấu:

Là rốt ráo trong sạch, trong sạch rốt ráo là trong sạch thân lẫn tâm. Thân muốn sạch thì dùng nước tẩy rửa. Một khi tâm nhơ không thể rửa bằng nước mà phải lấy sự trì giới và nhờ lực dụng của định để phát sanh trí huệ bát nhã, soi thấu vào biển lòng, mới có thể trừ được phiền não chướng và sở tri chướng, mới có thể rốt ráo không nhơ, rốt ráo không nhiễm. Khi ánh sáng lặng sạch sinh ra, tánh giác hiển lộ phiền não mất hẳn vậy.

Nếu vị Tỳ Kheo thọ trai xong, chưa súc miệng, cho đến sau khi đi đại tiểu tiện mà không rửa nhơ, thì không được nghe pháp, dạy pháp, chịu cho người lễ lạy hoặc lễ lạy người, ngồi giường chúng Tăng....

Điều cần yếu là phải trì kệ chú khi rửa, mới được trong sạch rốt ráo.

11. Tẩy Thủ- Rửa Tay

1.Phiên âm:

TẨY THỦ

Dĩ thủy quán chưởng

Đương nguyện chúng sanh

Đắc thanh tịnh thủ

Thọ trì Phật pháp

ÁN, CHỦ CA RA DA TÁ HA (3 lần)

2. Dịch nghĩa:

RỬA TAY

Lấy nước rửa tay

Nên nguyện chúng sanh

Được tay thanh tịnh

Nhận giữ Phật pháp

ÁN, CHỦ CA RA DA TÁ HA (3 lần)

3. Yếu giải:

Thủ:

Là cái tay, là một chi phần thân thể, chuyên việc cầm nắm. Cái tay phải có đủ 3 thành phần là cánh tay, bàn tay và 5 ngón. Vì chuyên việc cầm nắm, làm việc, cho nên thường bị dơ.

Quán:

Tức là tẩy, rửa

Chưởng:

Tức là lòng bàn tay

Dĩ Thủy Quán Chưởng:

Tức là dùng nước để tẩy sạch chất dơ nơi lòng bàn tay. Nước là một chất mà thể của nó là ướt và mềm, còn dụng của nó làm trôi vết nhơ, vì vậy, muốn làm trôi vết nhơ nơi bàn tay, phải dùng nước để rửa.

Đắc Thanh Tịnh Thủ:

Là được tay trong sạch. Tức là khi rửa tay, thầm đọc kệ chú, nhờ thần lực gia trì,

nên tự nhiên ảnh giới trong sạch, pháp Phật hiện bày, liền khi ấy, tâm ta cũng trở nên trong sạch. Bởi vì khi tay dơ, lấy nước tẩy cái bẩn của tay, cũng như khi tâm dơ, lấy Phật pháp bỏ cái bẩn của tâm.

Nếu tay dơ do làm việc, do đi tiểu (toilet) thì rửa một lần và đọc kệ chú 3 lần liền sạch, nhưng sau khi đi đại tiện, đi cầu (toi-let) phải rửa 7 lần, đọc 21 biến kệ chú mới sạch.

Thọ Trì:

Thọ là nhận, trì là giữ gìn. Thọ trì là chọn một pháp tu rồi giữ gìn, thực hành, chuyên cần liên tục (hạ thủ công phu) cho đến khi chứng đắc mới được, không phải nay tinh tấn, mai giải đãi.

Phật Pháp:

Còn gọi là nền giáo dục Phật Đà, gồm tất cả giáo pháp của Đức Như Lai, hay nói khác đi, là những phương tiện diệu dụng mà Đức Phật nói ra để cứu độ chúng sanh. Phật pháp chứa vô số pháp môn tu

học, nằm trong tam tạng giáo điển (Kinh, Luật, Luận) có công năng đưa chúng sanh đến giác ngộ giải thoát. Nói rộng ra, Phật Pháp bao gồm cả Thế Gian Pháp (pháp phương tiện) và Xuất Thế Gian Pháp (pháp cứu cánh).

Cho nên trong Kinh Pháp Hoa, Đức Phật đã nói: “ Tất cả pháp đều là Phật Pháp”.

Thọ Trì Phật Pháp:

Có nghĩa là người tu hành, phải học hiểu Kinh Luật Luận, rồi chọn một pháp tu thích hợp với mình để hành trì và giữ gìn giới hạnh tinh nghiêm, quán chiếu rõ ràng các pháp, buông xả các duyên, khiến cho tâm hồn trong sạch, vắng lặng bóng dáng pháp trần, đạt được định lực, phát sanh trí tuệ, mới đủ khả năng thọ giữ pháp vị thanh tịnh của Đức Phật, nối dõi mạng mạch Phật pháp, hầu giáo hóa tất cả chúng sanh.

4. DẪN CHỨNG MẪU CHUYỆN:

Ngày xưa, có vị pháp sư Trí Siêu ở nước Thục bên Trung Hoa chuyên trì tụng Kinh

Hoa Nghiêm trên 30 năm. Một ngày nọ, thấy một cậu bé khôi ngô đến nhìn ông và xá chào. Sư Trí Siêu hỏi rằng: ‘ Em ở đâu đến đây vậy?’. Cậu bé trả lời: ‘Con từ núi Ngũ Hành đến ’. Sư Trí Siêu nghe vậy liền hỏi: ‘Có việc gì quan trọng mà cháu từ xa lặn lội đến đây?’. Cậu bé đáp rằng: ‘Con có chút việc muốn nhắc nhở ông vậy thôi’. Nghe vậy, Sư Trí Siêu liền nói: ‘Tôi sẵn sàng nghe đây, xin cậu cứ nói’. Cậu bé nghiêm chỉnh nói rằng: ‘Tôn Sư trì tụng Kinh Hoa Nghiêm rất là tinh tấn, thật rất đáng khen, nhưng chỉ còn cái lỗi là mỗi khi Sư cụ đi đại tiện xong (đi toilet), nước dơ văng lên mu bàn tay, mà Sư Cụ chưa từng dùng xà phòng, tro, để rửa lại cho sạch. Phép dùng xà phòng, tro, để rửa, Đức Phật dạy 7 lần rửa và trì niệm kệ chú liên tục, mà Tôn Sư chỉ rửa có 2-3 lần, cho nên con dơ lắm, lễ Phật, tụng Kinh đều mắc tội đọa đấy’. Nói xong, cậu bé biến mất.

Từ đó về sau, Sư Trí Siêu liền chừa lỗi và ngài cho rằng, có lẽ Đức Bồ Tát Văn Thù

Từ Ngũ Hành Sơn hiện đến nhắc nhở bậc tu hành.

Vì vậy khi rửa tay, nên cẩn thận, thực hành đúng pháp.

Trong thời văn minh hiện đại, chùa không còn dùng tro bùn để tẩy uế như thời xưa ở Ấn Độ khi Đức Phật còn tại thế, đi khất thực du hành. Các chùa hiện nay dùng xà phòng rửa tay sau khi đi toilet. Có thể rửa một lần và đọc kệ chú 21 biến cũng sạch vậy.

12. Tẩy Diện- Rửa Mặt

1. Phiên âm:

TẨY DIỆN

Dĩ thủy tẩy điện

Đương nguyện chúng sanh

Đắc tịnh pháp môn

Vĩnh vô cấu nhiễm

ÁN, LAM TÁ HA (3 lần)

2. Dịch nghĩa:

RỬA MẶT

Lấy nước rửa mặt

Nên nguyện chúng sanh

Được pháp môn sạch

Mãi không dơ bẩn

ÁN, LAM TÁ HA (3 lần)

3. Yếu giải:

Diện:

Là cái mặt. Phần quan trọng nhất của con người là cái mặt. Mặt là nơi đối diện với người khác. Trong 9 lỗ tiết ra chất dơ từ thân người, thì đầu mặt đã có 7 lỗ thường thoát ra mùi hôi. Vì vậy cần phải rửa mặt sạch để đủ lễ khi gặp người, cũng như lũc lễ bái tụng niệm.

Dĩ Thủy Tẩy Diện:

Là lấy nước rửa mặt. Mặt dơ thì dùng nước rửa mới sạch, còn tâm dơ thì phải dùng pháp Phật để hoá giải. Pháp Phật ví như thuốc để trị bịnh. Cái hôi dơ của ráy bợn nơi 2 lỗ tai, chất ghèn của 2 con mắt, chất mùi tanh của 2 lỗ mũi, chất thúi của răng miệng, cộng thêm với chất mồ hôi rịn chảy trên da mặt, cần phải dùng nước sạch để rửa. Còn những phiền trược tham dục, sân giận và si mê làm xao xuyến tâm hồn từ nời mắt, tai, mũi, miệng, thì phải dùng nước chánh pháp hóa giải.

Đắc Tịnh Pháp Môn:

Tức là đạt được, chứng được, an trú được 84.000 pháp môn thanh tịnh để chuyển hoá 84.000 trần lao phiền não thành Bồ Đề. Tịnh pháp môn còn gọi là ĐÀ LA NI MÔN, là MÔN TỔNG TRÌ. Nghĩa là tổng gồm tất cả pháp lành và trì vô lượng nghĩa. Nó chính là cái cửa ngõ của TAM HIỀN, THẬP THÁNH, là căn bản giải thoát, thành Phật của người phát tâm tu hành.

Vĩnh Vô Cấu Nhiễm:

Là vĩnh viễn không dơ, là chỉ cho sự chấm dứt phiền não trong tâm, 84.000 trần lao phiền não không thể ảnh hưởng đến, không cản trở được tiến trình tu chứng của mình. Chỉ cho sự Minh Tâm Kiến Tánh. Nhờ những bóng dáng pháp trần rơi xuống không còn dày đặc trùm phủ, nên tâm sáng tỏ, liền nhận ra tánh giác thường trụ. Nghĩa là Phật Tánh hiển bày như viên ngọc MA NI sáng chói không nhiễm ô nữa.

Kinh Lăng Nghiêm nói: Tự mình chưa được độ mà dám phát tâm cứu độ người khác đó là bậc Bồ Tát sơ phát tâm, cho nên người biết tu hành, mỗi khi rửa sạch mặt, tịnh tâm trì niệm kệ chú, gởi lời nguyện, cầu cho tất cả chúng sanh rửa sạch tám vạn bốn ngàn trần lao phiền não, đạt được 84 ngàn pháp môn thanh tịnh. Bản lai diện mục tự nhiên hiển bày, chẳng cần lau chùi mà tự sáng vậy.

4. Phụ chú:

ĐÀ LA NI: Đà La Ni là tiếng Phạn, Tàu dịch là TỒNG TRÌ, là có sức giữ gìn, gom góp tất cả pháp lành không cho tản mất. Đà Là Ni còn có nghĩa là NĂNG DÀ, tức là có sức che lấp những điều ác, để bảo trì các điều lành.

Có 4 loại Đà La Ni:

1) VĂN ĐÀ LÀ NI: Khi đạt được Văn Đà Là Ni thì những giáo pháp vừa nghe qua liền giữ nhớ mãi không bao giờ quên (nghe và nhớ luôn).

2) NGHĨA ĐÀ LÀ NI: Đối với những nghĩa lý thâm mật, cứu cánh của giáo pháp, khi nghe rồi liền rõ suốt luôn, không còn quên (Liễu nghĩa).

3) CHÚ ĐÀ LA NI: Cũng gọi Chơn Ngôn Đà La Ni, tức là những câu thần chú hộ trì chánh pháp, trừ khử ác tà cuả chư Phật và chư Bồ Tát lưu truyền, khi đọc lên không bị áp dụng sai.

4) NHÂN ĐÀ LA NI: Là đath được Nhẫn Nhục Ba La Mật, tức là an trụ trong thật tướng của các pháp, khiến thân tâm không bị chao động (thấy được thật tướng của các pháp là không, vì do duyên hợp tạo ra, nên biến dịch luôn cho đến lúc tan hoại, không bền chắc).

TAM HIỀN:

Là ba bậc Hiền. Hiền là bậc tu hạnh Bồ Tát, phát khởi thiện tâm tu đạo giải thoát, lìa bỏ mê lầm, nhưng chưa trọn vẹn, vì chưa chứng đắc quả Thánh nên gọi Hiền. Tam Hiền là những vị đang tu về

THẬP TRỤ, THẬP HẬNH và THẬP HỒI HƯỚNG là 30 quả vị trong 52 quả vị cuả hàng Bồ Tát, từ phàm phu đến quả Phật.

• Thập Trụ: Là mười địa vị an trụ của Bồ Tát Đại Thừa, nhưng chưa tỏ rõ Phật Tánh.

1) Phát tâm trụ

2) Trì Địa trụ

3) Tu hành trụ

4) Sanh Quý trụ

5) Phương tiện cụ túc trụ

6) Chánh tâm trụ

7) Đồng chơn trụ

8) Pháp vương tử trụ

9) Bất thối trụ

10) Quán đảnh trụ

Thập Trụ Bồ Tát cũng giống như THẬP PHÁT THÚ BỒ TÁT nghĩa là mười tâm hướng đến hạnh độ sanh tư lợi, lợi tha một cách kiên cố.

• Thập Phát Thú:

1) Xả tâm trụ (Lòng thí xả)

2) Giới tâm trụ (Lòng trì giới)

3) Nhẫn tâm trụ (Lòng nhẫn nhục)

4) Tấn tâm trụ (Lòng tinh tấn)

5) Định tâm trụ (Lòng thiền định)

6) Hụệ tâm trụ (Lòng trí tuệ)

7) Nguyện tâm trụ (Lòng cầu nguyện)

8) Hộ tâm trụ (Lòng hỗ trợ)

9) Hỷ tâm trụ (Lòng hoan hỷ)

10) Đỉnh tâm trụ (Lòng kính lễ)

• Thập Hạnh: Là mười hạnh nguyện của bậc Bồ Tát tu hành chuyên về lợi ích chúng sanh. Hạnh chuyên tu trì thực hành THẬP TRỤ và THẬP TÍN. Hạnh lợi tha thì thực hành THẬP HẠNH.

1) Hoan Hỷ hạnh

2) Nhiêu Ích hạnh

3) Vô Sân Hận hạnh

4) Vô Tận hạnh

5) Ly Si Loạn hạnh

6) Thiện Hiện hạnh

7) Vô Trước hạnh

8) Tôn Trọng hạnh

9) Thiện Pháp hạnh

10) Chơn Thật hạnh

Thập Hạnh đây cũng đồng như THẬP TRƯỞNG DƯỠNG. Nghĩa là 10 điều nuôi dưỡng cái tâm làm cho tăng trưởng điều lành:

• Thập Trưởng Dưỡng:

1) Từ tâm 6) Hảo tâm

2) Bi tâm 7) Ích tâm

3) Hỷ tâm 8) Đồng tâm

4) Xả tâm 9) Định tâm

5) Thí tâm 10) Huệ tâm

• Thập Tín: Là 10 tín tâm của bậc Bồ Tát sơ phát tâm tu hành cần có:

1) Tín tâm 6) Giới tâm

2) Tấn tâm 7) Nguyện tâm

3) Niệm tâm 8) Hộ pháp tâm

4) Định tâm 9) Bất thối tâm

5) Huệ tâm 10) Hồi hướng tâm

• Thập Hồi Hướng: Là 10 điều mà chư Bồ Tát xin đem công đức tu hành cuả mình xoay về cho tất cả chúng sanh được thừa phước lực ấy mà tất cả đạt thành Phật quả.

Thập hồi hướng gồm có:

1) Cứu độ chúng sanh ly chúng sanh tướng hồi hướng

2) Bất hoại hồi hướng

3) Đẳng nhứt thiệt Phật hồi hướng

4) Chí nhứt thiết xứ hồi hướng

5) Vô tận công đức tạng hồi hướng

6) Tùy thuận bình đẳng thiện căn hồi hướng

7) Tùy thuận đẵng quán nhứt thiết chúng sanh hồi hướng

8) Chơn như tướng hồi hướng

9) Vô phước giải thoát hồi hướng

10) Pháp giới vô lượng hồi hướng

Thập Hồi Hướng cũng đồng như THẬP KIM CANG tâm, đó là 10 lực kiên cố khiến cho tâm không bị thối chuyển:

• Thập Kim Cang Tâm:

1) Tín tâm 6) Bất thối tâm

2) Niệm tâm 7) Đại thừa tâm

3) Hồi hướng tâm 8) Vô tướng tâm

4) Bất hoại tâm 9) Đạt tâm

5) Chơn tâm 10) Huệ tâm

• Thập Thánh :

Tức là THẬP ĐỊA BỒ TÁT.

Đây là quả vị Bồ Tát đạt đến chỗ phát sanh CHƠN TRÍ, đọan được từng phần hoặc NGHIỆP nên gọi là bậc THÁNH, gồm có 10 quả vị:

1) Hoan hỷ địa 6) Bất đồng địa

2) Hiện tiền địa 7) Phát quang địa

3) Ly cấu địa 8) Thiện huệ địa

4) Viễn hành địa 9) Cực nam thắng địa

5) Diệm huệ địa 10) Pháp vân địa

5. Hành trình tu chứng của Bồ Tát:

Hành trình tu chứng của hàng Bồ Tát từ sơ phát tâm đến quả vị Phật gồm có 52 hạnh quả.

THẬP TÍN = TÍN TÂM KIÊN CỐ = 10

THẬP TRỤ = THẬP PHÁT THÚ

THẬP HẠNH = THẬP TRƯỞNG DƯỠNG

= TAM HIỀN = 30

THẬP HỒI HƯỚNG = THẬP KIM CANG

THẬP ĐỊA = THẬP THÁNH = 10

CÀN HUỆ ĐỊA = 1

ĐẲNG GIÁC, DIỆU GIÁC = QUẢ PHẬT = 1

CÀN HUỆ ĐỊA: Là địa vị ban sơ của Tam Thừa. Những bậc Bồ Tát đã dứt tham dục và luyến ái, căn và cảnh không còn dính mắc nữa, cái chất tàn tạ của tham ái đã khô dần (Càn) tuy có trí huệ vô lậu phát sanh (căn bản trí) nhưng còn khô, chưa được tiếp ứng với dòng pháp nhũ của Đức Phật đầy đủ.

13. Ẩm Thủy- Uống Nước

1. Phiên âm:

ẨM THỦY

Phật quán nhứt bát thủy

Bát vạn tứ thiên trùng

Nhược bất trì thử chú

Như thực chúng sanh nhục

ÁN, PHẠ TẤT BA RA MA NI TÁ HA (3 lần)

2. Dịch nghĩa:

UỐNG NƯỚC

Phật nhìn một bát nước

Chứa 84 ngàn vi trùng

Nếu không trì chú này

Như ăn thịt chúng sanh

ÁN, PHẠ TẤT BA RA MA NI TÁ HA (3 lần)

3. Yếu giải:

Uống:

Tức là chỉ nuốt mà không nhai bằng răng. Như những vị tu sĩ không ăn chiều (không nhai thức ăn). Các vị ấy thường uống sữa hoặc những chất đã xay nát để uống. Khi cơ thể có bệnh, cần có tinh chất trong bao tử mỗi khi uống thuốc buổi chiều tối, để khỏi bị xót đau dạ dày.

Nước:

Là chất kết hợp từ thiên nhiên do 2 phân tử Hydro (H2) và 1 phân tử Oxy(O) kết lại thành một phân tử nước (H2O).

Nước là một trong ngũ hành (Kim, Thủy, Mộc, Hỏa, Thổ), là món làm tươi nhuần vạn vật, làm sạch sẽ tất cả vậy.

Trong Ngũ Phần Luật có nói: Nước có dùng trong và dùng ngoài; dùng trong như việc ăn uống để biến thành chất nước trong cơ thể (máu, nước tiểu, nước mắt…), dùng ngoài như để tưới, xối, rửa, giặt...”. Bài kệ ‘Ẩm Thủy’ đây, là để dùng trong,

cho nên khi nào uống nước thì đọc kệ chú này.

Phật Quán:

Theo cái nhìn cuả Đức Phật, trong một bát nước có sinh linh rất nhiều, mắt thịt cuả người phàm tục không thể thấy được những vi sinh vật song trong đó, chỉ có Đức Phật, dùng Phật Nhãn, thấy suốt côn trùng li ti vi tế. Vì lòng từ bi, nên Ngài dạy chư đệ tử xuất gia phải trì niệm kệ chú mỗi khi uống nước để 84.000 vi trùng lánh xa hoặc hoá sinh.

Trong luận Tát Bà Đa kể rằng: Xưa kia ngài Xá Lợi Phất chứng quả A Lá Hán, dùng thiên nhãn nhìn vào hư không, thấy vô số vi trùng như cát sông Hằng, như luá nằm chằng chịt trong bồ, vô lượng vô biên, nên ngài trải ba ngày không dám ăn uống chi cả. Đức Phật biết vậy, bèn dạy ngài Xá Lợi Phất nên trì niệm kệ chú thì không phàm giới sát, và khi thấy nước có trùng, phải dùng cái lược nước để lọc vi trùng lớn (lăng quăng, sâu bọ) rồi đem

thả vào ao nước cho nó sống, sau đó mới dùng nước để tắm, nấu thức ản, rửa uống...

Chúng Sanh Nhục:

Là thịt, là sinh mạng của sinh vật hữu tình.

Chúng sanh:

Tiếng Phạn gọi lả Tát Đỏa, Tàu dịch là chúng sanh. Chúng sanh có 2 loại: Hữu tình chúng sanh và vô tình chúng sanh.

• HỮU TÌNH CHÚNG SANH : Là chúng sanh có tình thức, có sinh mạng, một sinh mạng gồm có các món hay nhiều món (chúng) quện lấy nhau tạo ra một thân, nên gọi là chúng sanh. Ví dụ như thân người do đất, nước, gió, lửa,không khí, tánh biết, tánh phân biệt, giả hợp mà có ra.

Tóm lại, tất cả loài nào có sinh mạng , ham sống, sợ chết đều gọi là chúng sanh (người, thú vật, cá, tôm, sâu bọ, côn trùng, vi trùng…) có sanh ra, có chết đi trong vòng luân hồi sáu nẻo.

Chúng sanh lại chia ra làm 4 loại (noãn, thai, thấp, hóa) goi là Tứ Sanh:

a) Noãn sanh: Sanh từ trứng (chim, cá)

b) Thai sanh: Sanh từ bào thai (người, súc vật)

c) Thấp sanh: Loài sanh nơi ẩm ướt (trùng)

d) Hoá sanh: Loài sanh ra do biến hóa (bươm bướm, sâu....)

• VÔ TÌNH CHÚNG SANH: Là cảnh giới của các vật vô tình như cây, cỏ, đất, đá, chúng cũng do duyên hợp giả tạo, đâm chồi nảy lộc, rồi cũng tan hoại (xuân sanh, hạ trưởng, thu liễm, đông tàn).

Tóm lại:

- Hữu tình chúng sanh chịu sanh, già, bịnh, chết

- Cây cỏ thì chịu sanh, trụ, dị, diệt

- Đất đá thì chịu thành, trụ, hoại, không, theo luật vô thường biến dịch vậy.

Bát Vạn Tứ Thiên:

Là tám muôn bốn ngàn (1 muôn = 10 ngàn) tức là 84.000. Bên nước Ấn Độ khi

xưa, muốn nói đến vật gì rất nhiều, người ta thường dùng con số BÁT VẠN TỨ THIÊN để chỉ cho những vật khó đếm, khó tính, khó đo.

Ví dụ như :

- Núi Tu Di cao tám vạn bốn ngàn do tuần

- Bát vạn tứ thiên bịnh = 84.000 bịnh tật

- Bát vạn tứ thiên pháp môn =

84.000 pháp môn

- Bát vạn tứ thiên phiền não =

84.000 phiền não

- Bát vạn tứ thiên tướng hảo =

84.000 tướng tốt

- Bát vạn tứ thiên trùng = 84.000 vi trùng,… vô số vi trùng.

Ngũ Nhãn:

Là 5 loại con mắt, tức là 5 loại kiến thức, 5 cái nhìn, 5 khả năng quán chiếu từ phàm phu đến các quả vị tu chứng Thinh Văn, Duyên Giác, Bồ Tát, và Phật quả.

Ngũ nhãn gồm có:

Nhục nhãn: Là con mắt thịt của phàm phu, nhìn mọi sự vật đều thường còn, cho nên tham, si, đắm, mến, bảo thủ…..

Thiên nhãn: Là con mắt của Chư Tiên sắc giới, cũng là mắt của cõi Tiên tu thiền định, các Ngài đều có thể nhìn thấy từ cõi trời cho đến địa ngục, không bị ngăn ngại sáng tối.

Huệ nhãn: Là con mắt của các vị tu chứng. Từ tứ quả Thinh Văn, như Tu Đà Hoàn, Tư Đà Hàm, A Nà Hàm, A La Hán và quả Duyên Giác. Nhờ đắc huệ nhãn, nên dùng trí huệ quán chiếu, thấy các pháp do duyên hợp giả có, đương thể tức không, như huyễn như hoá không bền chắc, đó là trí huệ quán chiếu cái CHƠN KHÔNG VÔ TƯỞNG của sự vật.

Pháp nhãn: Là con mắt huệ của hàng Bồ Tát đã nhận ra Phật tánh trong mỗi chúng sanh, đó là cái Tánh Giác thường hằng sẵn có trong mỗi chúng sanh, tư do, các Ngài không còn phân biệt con người cao sang, thú vật hèn hạ. Bằng con mắt Pháp

Thân bình đẳng, hàng Bồ Tát phát tâm yêu thương tất cả mọi loài và tìm cách thực hành Lục Độ Vạn Hạnh, làm cho hiển lộ Tánh Giác, khiến chúng sanh an trụ Phật Tánh, giác ngộ, giải thoát, thành Phật.

Phật nhãn: Là con mắt Giác Ngộ vô thượng của Đức Phật. Khi nào tu thành

Phật mới có được con mắt này. Phật nhãn theo Kinh Vô Lượng Thọ là tuệ giác cùng tột, đầy đủ khắp soi pháp giới, pháp tánh trong mười phương.

Theo Kinh Kim Cang Bát Nhã, Đức Phật có đủ 5 loại con mắt trên.

14. Ngũ Y- Pháp Y Năm Điều

1. Phiên âm:

NGŨ Y

Thiện tai giải thoát phục

Vô thượng phước điện y

Ngã kim đảnh đới thọ

Thế thế bất xả ly

ÁN, TẤT ĐÀ DA TÁ HA (3 lần)

2. Dịch nghĩa:

PHÁP Y NĂM ĐIỀU

Lành thay áo giải thoát

Áo ruộng phước vô thượng

Nay tôi đầu đội nhận

Đời đời chẳng bỏ lìa

ÁN, TẤT ĐÀ DA TÁ HA (3 lần)

3. Yếu giải:

Ngũ Y:

Là y 5 điều. Tiếng Phạn gọi là AN ĐÀ HỘI, dịch là Y TÁC VỤ. Hình dáng từ trái sang phải có 5 điều (5 sọc dài xuống) trong mỗi điều có 1 bức dài và 1 bức ngắn.

Bởi gọi là y tác vụ, nên quấn y này khi làm việc nhọc mệt trong chùa, đi ra, đi vào, qua lại ngoài đường.

Y ngũ điều, y thất điều và y đại là 3 loại y của giới Tỳ Kheo, hàng Sa Di được học trước, vì bậc Cổ Đức muốn cho Sa Di học

thuộc và phát tâm mong cầu lãnh thọ Đại Giới, dự vào hàng TĂNG BẢO trong tương lai vậy.

Đây cũng là y quấn đắp lên mình để ngăn che nóng lạnh vào thân. Cũng gọi là ÁO PHÁP XUẤT THẾ, là áo đặc biệt trong Phật Pháp mà áo người thế tục không so sánh được, cho nên phải quý trọng giữ gìn như da cuả mình và kính trọng như tháp báu.

Luận Tát Bà Đa nói: ‘Y này 95 thứ ngoại đạo không có, chỉ đệ tử Phật mới có mà thôi’.

Hàng Tỳ Kheo có nghĩa là sát tặc, bố ma và phá ác, ngăn dứt lòng tham, sạch trừ nghiệp thân, khi đắp y này.

Thiện Tai:

Là lành thay! đó là lời khen tốt thay, khen ngợi công đức của chiếc y quý lạ không thể nghĩ bàn (bất khả tư nghì), có lợi ích lớn vậy.

Giải Thoát Phục:

Là áo giải thoát, là áo rảnh rang. Người xuất gia khi mới vào Đạo, lãnh thọ 10

giới Sa Di, trải qua 2 năm (cho Sa Di) hoặc 4 năm (cho Sa Di Ni vả Thức Xoa Ma Na) tập học và hành trì Giới Luật và Oai Nghi tế hạnh. Khi đủ duyên lành, lãnh thọ Giới Cụ Túc (Tỳ Kheo) mới được đắp 3 y và giữ 250 giới (giới của Tỳ Kheo) hoặc là 348 giới (giới của Tỳ Kheo Ni).

Do giữ giới tinh nghiêm, sanh Định Lực, nhờ có Định Lực nên trí tuệ phát sanh. Khi GIỚI, ĐỊNH, HUỆ tam học đầy đủ, trừ được tam độc THAM DỤC, SÂN HẬN, SI MÊ, tâm liền rảnh rang, pháp lành tăng trưởng, phiền não dứt sạch, nên gọi là áo rảnh rang (GIẢI THOÁT PHỤC).

Vô Thượng:

Là không có gì hơn được. Có nghĩa là chiếc y giải thoát này là pháp y xuất thế, vượt hơn tất cả y phục của người thế tục. Trên trời, dưới trời, cho đến 95 thứ ngoại đạo, áo vua, áo quan, áo thương gia giàu có, áo dân chúng, đều không thể sánh bằng.

Phước Điền Y:

Là áo ruộng phước.

Chiếc Cà Sa của Tỳ Kheo, hiện tướng của thửa ruộng, có bờ ngăn từng mảnh.

Đây là Đức Phật mượn ruộng có khuôn khổ để chỉ cho Giới Luật của Sa Môn, là nơi gieo trồng phước đức của người đời. Cũng ví như mộng thế gian sinh trưởng lúa mạ để nuôi thân mạng, còn ao ruộng phước của Tỳ Kheo mặc, quấn, đắp vào mình, khiến cho tăng trưởng trí huệ, vun bồi 5 phần pháp thân, đạt đạo giải thoát.

Ngũ Phần Pháp Thân:

Tức là năm phần pháp thân, ấy là 5 phần công đức hợp lại thành cái pháp thân của Đức Như Lai, tức là Phật thân gồm có:

- Giới pháp thân

- Định pháp thân

- Huệ pháp thân

- Giải thoát pháp thân

- Giải thoát tri kiến pháp thân

GIỚI PHÁP THÂN:

Là sự tu trì giới hạnh của Đức Phật, Tam Nghiệp thân, khẩu, ý luôn thanh tịnh, xa hẳn các lỗi lầm, sai lạc.

ĐỊNH PHÁP THÂN:

Là sức tu định lực của Đức Phật, đắc được cái chơn tâm tịch tịnh, an trụ tánh giác, lìa xa vọng niệm.

HUỆ PHÁP THÂN:

Là pháp tu trí huệ của Đức Phật chứng đắc cái CHƠN TRÍ VIÊN MINH, suốt thấu PHÁP TÁNH.

GIẢI THOÁT PHÁP THÂN:

Sự chứng đắc hoàn toàn rỗng lặng, luôn luôn an trụ trong TÁNH GIÁC (ĐẲNG GIÁC), tâm không còn một chút vẩn đục, li ti bóng dáng pháp trần, trói buộc trìu mến. Đây là trạng thái Bồ Đề Niết Bàn cuả Đức Phật.

GIẢI THOÁT TRI KIẾN PHÁP THÂN:

Bốn hàng Thánh Giả là: A La Hán, Duyên Giác, Đẳng Giác Bồ Tát và Đức Phật, sau khi đắc quả Bồ Đề Niết Bàn, chư vị biết rằng mình đã thực sự giải thoát rồi. Chỉ có bốn hàng Thánh giả là A La Hán, Duyên Giác, Đẳng Giác

Bồ Tát và Phật, mới có đủ 5 phần Pháp Thân. Bởi các vị ấy có đủ NGŨ

PHẦN PHÁP THÂN nên được xưng là ĐÁO BỈ NGẠN (đến bờ bên kia, đạt NIẾT BÀN).

Ngã Kim Đảnh Đới Thọ:

Là tôi nay đầu đội nhận, nghĩa là nay tôi đầy đủ duyên lành, lãnh thọ TỲ KHEO GIỚI, được đắp cái y ruộng phước này, đầu đội thân mang, tột bực tôn trọng.

Thế Thế Bất Xả Ly:

Là đời đời chẳng bỏ lìa.

Nghĩa là một khi đã được xuất gia, được đủ duyên lãnh thọ Tỳ Kheo Giới, được khoát lên mình pháp y giải thoát, là do nhiều đời gieo trồng căn lành, nên nay được dự vào hàng THANH VĂN, trụ trong hàng TĂNG BẢO, mang hình dáng của chư Phật. Con xin nguyện trọn đời vâng giữ, chẳng những đời này thọ trì mà mãi cho đến các đời vị lai nguyện chẳng lìa bỏ.

Án Tất Đà Da Tá Ha:

Đây là một trong tất cả mật chú không thể giảng giải. Đà La Ni là những mật chú, trì niệm sẽ bặt dứt vọng tưởng, vô lượng phiền não đều tan vậy.

15. Thất Y- Pháp Y Bảy Điều

1. Phiên âm:

THẤT Y

Thiện tai giải thoát phục

Vô thượng phước điền y

Ngả kim đảnh đới thọ

Thế thế thường đắc phi

ÁN, ĐỘ BA ĐỘ BA TÁ HA (3 lần)

2. Dịch nghĩa:

PHÁP Y BẢY ĐIỀU

Lành thay áo giải thoát

Áo ruộng phước vô thượng

Nay tôi đầu đội nhận

Đời đời thường được mặc

ÁN, ĐỘ BÁ ĐỘ BA TÁ HÁ (3 lần)

3. Yếu giải:

Thất Y:

Là pháp y 7 điều. Tiếng Phạn gọi là UẤT ĐA LA TĂNG, dịch là Y NHẬP CHÚNG. Hình dạng chiếc pháp y, từ trái sang phải có 7 điều 7 sọc dài xuống). Trong mỗi điều có một bức dài và hai bức ngắn. Do gọi là Y NHẬP CHÚNG, cho nên đắp y này mỗi khi ứng thọ trai tăng, nghe kinh, tụng kinh, ngồi thiền, lễ Phật, lễ tháp, lễ Hòa Thượng, lễ Thầy Tổ, nhóm họp.

Pháp y 7 điều là để nêu dứt 7 nghiệp của ý và ác khẩu( ý có 3 là tham, sân, si, miệng có 4 nghiệp là vọng ngôn, ỷ ngữ, lưỡng thiệt, ác khẩu).

Mỗi khi đắp pháp y 7 điều này phải trì niệm kệ chú.

Đức Phật chế ra cho hàng TỲ KHEO mỗi vị có 3 chiếc pháp y cho tiện đắp, quấn trên mình cho mỗi công việc khác nhau. Ba chiếc pháp y của Sa Môn mang nhiều nghĩa:

• GIÁP NHẪN NHỤC: Vì có thể hàng phục các ma.

• ÁO HOÁ SEN: Tránh được bụi trần phiền não.

• ÁO CỨU RỒNG: Các loài rồng được một sợi chỉ,có thể khỏi bị chim Đại bang cánh vàng bắt ăn thịt.

• ÁO RẢNH RANG: Sanh tử phiền não từ đó giải thoát hết.

Theo các Kinh Luật, thì pháp y thường gọi CA SA (Cà Sa), dịch là ÁO HOẠI

SẮC, gọi là áo nhuộm. Bởi vì người thế tục họ thường mặc các màu xanh, trắng tím, vàng, đỏ…. Khi họ đem vải đến cúng dường cho tu sĩ mặc, Đức Phật dạy phải nhuộm thành một màu khác với màu mà người đời thường ưa thích, rồi mới mặc (màu hoại sắc là màu không phải màu giống thế tục mặc vậy) cốt ý là phá trừ lòng tham đắm thế gian.

Hiện nay thời đại văn minh tân tiến, họ pha chế rất nhiều màu, cho nên người tu sĩ thường khỏi nhuộm mà chỉ mua vải vàng đậm, vàng nâu để may pháp y. Có vị còn đắp y pháp màu nâu để phân biệt tông phái của mình.

Dù bên ngoài tuy khác, nhưng tâm giác ngộ tu hành vẫn là một, giáo pháp giải thoát của Đức Phật có nhiều pháp môn nhưng đồng một vị giải thoát.

Thế Thế Thường Đắc Phi:

Là đời đời thường được đắp, nghĩa là chẳng những đời nay được thọ nhận gìn giữ bên mình mà mãi mãi những đời vị lai, nếu

chưa đắc đạo, còn phải tu tiếp tục, thì nguyện sẽ được dự vào hàng xuất gia thường mặc pháp y giải thoát, không rời xa.

Ba chiếc pháp y như cánh của con chim. Tỳ Kheo phải mang theo bên mình, không được rời xa mà ngủ. Khi ngủ ở trong chùa, dù cho trong Đạo Tràng, chiếc y phải đặt gần bên, không được xa khỏi tầm tay với tới, phòng khi bất trắc xảy ra, có thể lấy y đắp lên mình kịp.

Khi xưa ở Ấn Độ, chư Tỳ Kheo thường du hành, ngày thì khất thực, đêm tọa thiền và ngủ dưới gốc cây. Đức Phật chế ra 3 pháp y, thì Y Đại dùng làm gối kê đầu, Y Ngũ thì quấn đắp vào mình, còn Y Thất thì dùng làm mền khi gió lạnh.

16. Đại Y- Pháp Y Lớn

1. Phiên âm:

ĐẠI Y

Thiện tai giải thoát phục

Vô thượng phước điền y

Phụng trì Như Lai mạng

Quảng độ chư quần sanh

ÁN, MA HA CA BÀ BA TRA

TẤT ĐẾ TÁ HA (3 lần)

2. Dịch nghĩa:

PHÁP Y LỚN

Lành thay áo giải thoát

Áo rụông phước vô thượng

Giữ bền Như Lai mạng

Rộng độ khắp quần sanh

ÁN, MA HA CA BÀ BA TRA

TẤT ĐẾ TÁ HA (3 lần)

3. Yếu giải:

Đại Y:

Là pháp y lớn. Vì pháp y này là bậc trên của Ngũ Y (y 5) và Thất Y ( y 7). Nên gọi là Y Lớn.

Lại nữa, Y này còn gọi là Pháp Y Tổ, vì thuở xưa Đức Phật truyền trao y này cho TỔ CA DIẾP làm Tổ thứ nhứt ở Ấn Độ, Tổ Tổ truyền nối, là y xuất thế chứng đạo, đắc pháp Giác Ngộ, nối dõi mạng mạch Phật Pháp, mãi đến ngày nay, nên còn gọi là ÁO PHÁP.

Hai bậc pháp y trước (5 điều và 7 điều) chỉ về phần tư lợi, đến bài kệ của ĐẠI Y này chú về phần lợi tha, rộng độ tất cả chúng sanh, nối dõi mạng mạch Phật Pháp, cho nên khi vào cung vua dạy Đạo, thăng tọa thuyết pháp, vào xóm khất thực, ngăn dẹp ngoại đạo, phải mặc ĐẠI PHÁP Y này, trì niệm kệ chú, dứt hết lòng si, trừ sạch ý nghiệp.

ĐẠI PHÁP Y này, tiếng Phạn gọi là TĂNG GIÀ LÊ, dịch là Y TẠP NÁT. Cũng còn gọi là ĐẠI CA SA (Đại Cà Sa).

Đại Pháp Y này có 9 bậc: Chia làm 3 cấp là THƯỢNG Y, TRUNG Y và HẠ Y. Trong mỗi cấp lại có 3 hạng là: Trên, Giữa và Dưới.

THƯỢNG ĐẠI Y: Là y nhiều mảnh nhất, gồm có 3 cấp: 21 điều, 23 điều và 25 điều. Mỗi điều có chứa 4 sọc dài và 1 sọc ngắn:

TRUNG ĐẠI Y: Là loại y nhiều mảnh hạng trung, gồm có 3 cấp bậc: 15 điều, 17

Phụng Trì Như Lai Mạng:

Là cung kính vâng giữ cái bổn nguyện rộng độ tất cả chúng sanh của Đức Phật. Hôm nay và mãi mãi về sau, ta bẩm thọ giới pháp thanh tịnh của Đức Phật, thì phải phát nguyện tu hành chân chánh, nối tiếp bổn nguyện, nhiếp hóa chúng sanh, nối dõi mạng mạch Phật Pháp.

Quảng Độ Chư Chúng Sanh :

Chiếc Đại Pháp Y này bậc thấp từ 9 điều lên cao lần cho đến 25 điều để đắp quấn

vào mình những buổi đăng đàn thuyết pháp, vào cung vua giảng Đạo, hàng phục ma chướng, cứu độ chúng sanh. Cho nên, Chư Tỳ Kheo khi đắp pháp y này, phát đại nguyện lực, thừa đương Phật Pháp, độ khắp chúng sanh, không hề mỏi mệt.

Kinh Tạng Nghĩa nói: Chiếc Ca Sa có 10 điều lợi ích:

1) Trên hết cuả Bồ Đề.

2) Chỉ huy trời người.

3) Cha mẹ lạy trở lại mình, khi mình đắp y.

4) Sư Tử bỏ thân (chuyện con sư tử trọng y)

5) Rồng mang khỏi nạn (chuyện chim Đại Bàng)

6) Quốc Vương kính tin

7) Chúng sanh lễ bái

8) Quỷ La Sát cung kính

9) Trời Rồng giúp hộ

10) Được thành Phật Đạo

Kinh Bi Hoa nói: Khi xưa chư Bồ Tát phát nguyện trước mặt Đức Phật Bảo

Tạng rằng: ‘ Nguyện tôi khi thành Phật, y Ca Sa có 5 điều công đức:

1) Nếu có người nào phạm giới trọng và tà kiến mà trong tâm tỏ ra tôn kính 3 y Ca Sa, cũng được thọ ký 3 thừa (Thanh Văn, Duyên Giác, Bồ Tát).

2) Nếu Trời Rồng, Quỷ thần, biết tôn kinh chút xíu y Ca Sa, liền được 3 thừa chẳng lui sụt.

3) Nếu có Quỷ thần hay người đời, được các Tỳ Kheo biếu cho một khúc y Ca Sa chừng 4 tấc, thì được phước báu, đồ ăn uống đầy đủ.

4) Nếu những chúng sanh chống đối, trái nghịch, gây gổ, thù hằn với nhau, mà bỗng nhớ đến hình ảnh Ca Sa của Tỳ Kheo, thì họ bèn sanh tâm hiền lành, bỏ ác theo thiện.

5) Nếu chúng sanh nào được giữ chút vải hay chỉ tròng Ca Sa rồi phát lòng cung kính, tôn trọng, thì nhân cách thường hơn người.

Mỗi vị Tỳ Kheo chỉ có 3 chiếc y: Ngũ Y, Thất Y và chỉ một chiếc trong 9 loại y

Đại mà thôi. Ba y, bình bát, tọa cụ, phải mang theo bên mình. Phật dạy rằng: ‘Giữ gìn 3 y như da của mình, giữ bình bát như giữ tròng con mắt. Ba y, bình bát đối với thân, như chim có 2 cánh bay. Ngoài y bát ra, vị Tỳ Kheo không đoái tiếc chi cả’.

Kinh Đại Bi nói: “Nếu có chúng sanh nào .

- Tánh là Sà Môn .

- Sống theo hạnh Sa Môn

- Hình dáng là Sa Môn, mặc áo Ca Sa thì từ đây đến Phật Di Lặc ra đời cho mãi đến khi Phật Lầu Chí ra đời, tất cả đều được vào Niết Bàn không còn dư sót ai”.

Chuyện Quỷ Cung Kính Y Ca Sa:

Xưa có một vị sư tu ở trên núi cao, đêm nọ, nhà sư vào một hang núi toạ thiền đến khuya, lấy chiếc Ca Sa che ngoài miệng hang nhỏ, cho đỡ gió, rồi nằm ngủ. Bỗng nhà sư giật mình thức giấc, vì có tiếng động bên ngoài, khẽ nhìn ra, thì thấy một con quỷ, hình dáng ghê tởm. Nó muốn thò tay dài vào hang để bắt nhà sư, nhưng khi tay nó gần chạm đến chiếc Ca

Sa đang treo, nó vội rút tay ra, con quỷ tìm mọi cách đưa tay vào làm sao mà không đụng nhằm chiếc Ca Sa, nhưng không thể được, cuối cùng nó bỏ đi. Nhờ thế, nhà sư thoát nạn. Luật A Tăng Kỳ dạy rằng: ‘Tăng Ni Tỳ Kheo, vị nào tu có giới đức, nếu thấy người thế tục đến cầu xin một miếng vải y rách để mong thoát khỏi tai nạn, thì hãy cho họ một chút’.

17. Ngọa Cụ- Tấm Trải Nằm

1. Phiên âm :

NGỌA CỤ

Ngọa cụ Ni Sư Đàn

Trưởng dưỡng tâm miêu tánh

Triển khai đăng thánh địa

Phụng trì Như Lai mạng

ÁN ĐÀN BA ĐÀN BA TÁ HA (3 lần)

2. Dịch nghĩa :

TẤM TRẢI NẰM

Vật nằm Ni Sư Đàn

Nuôi lớn mầm tâm tánh

Trải ra trên đất Thánh

Vâng giữ pháp Như Lai

ÁN ĐÀN BA ĐÀN BA TÁ HA (3 lần)

3. Yếu giải:

Ni Sư Đàn:

Là tấm y để trải ra, hoặc nằm, hoặc ngồi lên trên đó. Tiếng Phạn gọi là NI SƯ ĐÀN, dịch là tấm trải ngồi hay tấm trải nằm.

Cũng dịch là áo lót chân, áo theo chỗ ngồi, áo theo chỗ ngồi, áo theo chỗ nằm.

Khi dùng để trải nằm thì gọi là PHU CỤ, NGỌA CỤ (vật nằm).

Khi trải ra để ngồi thì gọi là TỌA CỤ (vật ngồi).

Khi dùng để lót dưới chân thì gọi là Y LÓT CHÂN

Vì NGỌA CỤ có hình chữ nhật, là vật để lót nằm, ngồi... còn kích thước thì theo thước thời xưa(1 thước xưa= cỡ 6 tấc ta) cho nên hiện nay ở Việt Nam ta, may tọa cụ (vật lót ngồi) y theo tiện nghi mà đo may theo kích thước chiều dài cỡ 9 tấc, chiều ngang 9 tấc mà thôi, không thấy may NGỌA CỤ (vật nằm) giống hình chiếc chiếu để lót nằm hình chữ nhật (chiều dài 2 thước, chiều ngang 9 tấc).

Trưởng Dưỡng:

Là nuôi lớn, là tăng thêm. Chiếc Tọa Cụ là vật lót để ngồi tu, là nơi đạt định lực, là chốn để trí tuệ phát sanh. Ví như hạt giống được gieo vào mảnh đất mầu mỡ, dễ dàng sanh trưởng mầm cây, lớn lên mau chóng.

Chiếc Tọa cụ cũng ví như ĐẤT THÁNH, trưởng dưỡng mầm tâm, triển khai TÁNH GIÁC.

Tổ dạy: ‘Tất cả phàm phu, nếu không an trụ trên đất ấy, thì đâu được chứng QUẢ THÁNH, cũng như tất cả hạt giống BỒ ĐỀ, nếu không rải nơi đất ấy, thì nương đâu nuôi lớn mạ lòng’.

Tâm Miêu:

Là mạ lòng.

Chữ “MIÊU” là mạ non, mầm non. Mạ lòng là do từ hạt giống BỒ ĐỀ mọc lên, vì vậy Tâm Miêu có nghĩa là TÁNH GIÁC hiển lộ.

Tánh:

Là Chơn Tâm, là TÁNH GIÁC, là PHẬT TÂM, là BẢN TÁNH LÀNH là Mầm Lương Thiện (Lương Tâm ), là NHƯ LÁI TÁNH, là Phật Tánh sẵn có trong tất cả chúng sanh... cho nên Kinh Phạm Võng nói: ‘Nhứt thiết chúng sanh giai hữu Phật Tánh’.

TÁNH khác với TÂM , TÁNH chỉ là cái biết mà thôi, không có sự so đo, phân tích, so sánh, cảm giác ở trong ấy. Còn TÂM thì chứa 84.000 trần lao phiền não đau khổ, có sự phân tích, so đo ở trong đó, ví dụ như tâm tham, tâm giận, tâm si mê, tâm buồn, tâm vui, tâm xao xuyến...

Kinh Pháp Bảo Đàn, Đức Lục Tổ Huệ Năng nói: “Dù kẻ ngu người trí, dù loài người hay loài vật cũng sẵn có TÁNH GIÁC. Chỉ vì sự mê ngộ khác nhau, nên mới có kẻ trầm luân đau khổ, người giải thoát an lạc’.

Về trạng thái GIÁC NGỘ TÁNH GIÁC trong Thập Pháp Giới như sau:

• Địa Ngục, Ngạ Quỷ, Súc Sanh: Phật Tánh bị che mờ

• Thiên, Nhơn, A Tu La: Phật Tánh tỏ hơn, sáng ra

• Thanh Văn, Duyên Giác, Bồ Tát: Phật Tánh sáng tỏ hơn

• Quả Phật: Phật Tánh tròn sáng viên mãn

Mục đích Đức Phật ra đời cũng vì muốn chỉ cái Phật Tánh sẵn có này trong thân chúng sanh, cho nên trong Kinh Pháp Hoa Ngài nói: ‘Đức Như Lai đã vì một nhân duyên lớn mà hiện ra nơi đời. Đức Như Lai vì muốn Khai, Thị, Ngộ, Nhập Tri Kiến Phật của chúng sanh mà hiện ra nơi đời’.

Chư Phạt và Chư Tổ một khi đã thấy đệ tử mình đạt trình độ tu khá, có đủ đức tin thọ lãnh Đại Đạo, quý Ngài bèn đem Phật Tâm truyền trao vào, in vào tâm đệ tử. Sự ấn định rõ ràng này gọi là truyền tâm ấn và một khi Tâm Tánh của đệ tử (Phật Tâm) khế hợp với Tâm Tánh của Phật thì sự thành Phật liền đạt được.

Triển Khai Đăng Thánh Địa:

Là trải ra, vào đất Thành, tức là mỗi khi quý vị tu sĩ mở tọa cụ ra, trải ra để ngồi thiền, để tịnh tu, dụ như người ở ngoài Tam Giới đi vào Đất Thánh, từ phàm bỗng lên Thánh, từ mê trở nên ngộ, từ trạng thái chúng sanh liền chứng tuệ giác. Ví như rải hột giống tốt vào đất lành

(Thánh Địa) sẽ đâm chồi nẩy lộc (mạ lòng) đơm hoa kết trái (chứng quả).

TOẠ CỤ NI SƯ ĐÀN: Là loại y để lót khi ngồi thiền, khi nằm, khi lót chân để tránh cho 3 đại pháp y trên không bị dính dơ. Không được dùng làm y đắp, không được đem cho người, không được dùng túm cỏ, bọc củi và đựng đồ tạp nhạp. Chỉ dùng chỗ ngồi thiền, lót chân và trải nằm mà thôi.

Phụng Trì Như Lai Mạng:

Như là Pháp Thân.

Lai là dùng ứng Hóa Thân.

Như Lai là Phật Tánh thường hằng, tùy duyên diệu dụng, cứu độ chúng sanh. Phùng trì Như Lai mạng là đạt tuệ giác tối cao, đắc thành chánh quả, tiếp nối huệ mạng Phật Pháp, đời đời thường còn, tột đến vị lai.

Loài Súc Sanh Đắp Tọa Cụ Cũng Giải Thoát:

Thưở xưa, có một vị Tỳ Kheo tu ở trên núi, các con thú như chim, thỏ, nai, khỉ…

thường quấn quýt bên ngoài. Một hôm, vị Tỳ Kheo quấn y ngồi nhập định trên mỏm đá, để vật dùng và tọa cụ bên gốc cây gần đó. Con khỉ liền đến lấy TOẠ CỤ rồi cũng quấn, bày vai hữu như Ngài và vui mừng nhảy nhót. Nó bắt chước Ngài quỳ gối chắp tay, đắp y chờ cho Ngài trông thấy.

Khi vị Tỳ Kheo xuất định, nhìn nó và khen rằng: ‘Tốt lắm! Loài súc sanh còn có tánh Phật’. Rồi Ngài truyền Tam Quy Y và năm giới cho nó. Ngài chú nguyện cho nó biết tu, được sanh thiên.

Vì Ngài đã đắc quả A La Hán, nên sau khi con khỉ chết, Ngài quan sát thấy nó đã vãng sanh lên cõi trời Đâu Suất gặp Bồ Tát Di Lặc, tu tiếp trong kiếp tiên của nó.

18. Đăng Đạo Tràng- Lên Đạo Tràng

1. Phiên âm:

ĐĂNG ĐẠO TRÀNG

Nhược đắc kiến Phật

Đương nguyện chúng sanh

Đắc vô ngại nhãn

Kiến nhứt thiết Phật

ÁN A MẬT LẬT ĐẾ HỒNG PHẤN TRA

(3lần)

2. Dịch nghĩa:

LÊN ĐẠO TRÀNG

Khi nhìn thấy Phật

Nên nguyện chúng sanh

Được mắt vô ngại

Thấy tất cả Phật

ÁN A MẬT LẬT ĐẾ HỒNG PHẤN TRA

3 lần)

3. Yếu giải:

Đăng:

Là lến. Từ chỗ thấp đến chỗ cao gọi là lên. Từ chỗ hữu vi đến chỗ vô vi gọi là lên. Từ nơi phàm phu tiến đến bậc thánh hiền gọi là lên.

Đạo tràng:

Là nơi thờ Phật, có kinh điển, có chư Tăng Ni ở, người ta thường gọi là chùa. Là Tăng Già Lam vì nơi đó sanh phước lành. Còn nhiều nghĩa như:

- Nhà tịnh trụ : chỗ an trụ trong sạch.

- Nhà xuất thế gian: nơi tu đạo xuất thế.

- Tịnh xá: chỗ ở thanh tịnh.

- Vườn thanh tịnh vô cực: vườn thanh tịnh tuyệt đối.

- Cõi sạch kim cang: cõi trí tuệ vững chắc.

- Đạo tràng vắng lặng: chỗ phụng thờ trang nghiêm.

- Chỗ xa lánh sự ác: chỗ không có ác đạo.

- Chỗ nương gần bạn lành: chỗ không có người ác.

- Đất vô vi : chỗ các pháp không tướng.

Là cửa không, là bổn tâm, là bổn tánh, là Phật tánh không nhiễm ô… (Bản lai diện mục).

Đăng Đạo Tràng:

Là lên đạo tràng.

Lên đạo tràng theo nghĩa ở đây, không phải là thân đi lên chánh chánh điện thôi, mà tâm cũng hướng đến giác ngộ nữa. Vì chúng sanh sống trong cảnh giới tám cũng hướng đến giác ngộ nữa. Vì chúng sanh sống trong cảnh giới phàm tục, ô uế, triền phược. Một khi hồi đầu bến giác, hướng mình về chốn thanh tịnh. Cũng như mỗi khi lìa bỏ vô minh phiền não trói buộc, lắng động tâm tư, trở về bổn tánh, nhận ra bản lai diện mục, an trụ trạng thái vô vi gọi là Đăng Đạo Tràng.

Nhược Đắc Kiến Phật:

Là nếu được thấy Phật

Là khi được thấy Phật. Phật tức là giác, là tự tánh thanh tịnh, là chơn tâm. Chúng sanh vì bị vô minh, vọng tưởng phiền trược bao vây, nên khó nhận ra Tánh

Giác sẵn có của mình. Tánh Giác lúc nào cũng hiện tiền khắp thân, là “Cái Biết” tỏa ra mọi nơi. Cũng như một người đang sống trong lòng của quả núi thì rất khó thấy hình dáng quả núi một cách toàn vẹn. Cũng vậy, chúng sanh sẵn có Tánh Giác mà í tai được tịnh tâm trở về Tánh Giác. Một khi thấy được Tánh Giác (Phật Tánh) là một điều đáng mừng, đáng mong cầu. Ý nói Phật không dễ thấy, cho nên nguyện thấy và sinh lòng vui mừng được thấy.

Đương Nguyện .

Tức là cần phải phát lòng mong cầu, tâm gửi theo lời thệ lớn. Khiến cho tất cả chúng sanh, buông xả vọng niệm, nhìn lại chính mình, nhận ra Phật Tánh thanh tịnh sẵn có, để được an lạc giải thoát.

Đắc Vô Ngại Nhãn :

Vô ngại nhãn tức là mắt Phật (Phật Nhãn). Phật nhãn có đủ 5 loại mắt (Ngũ

Nhãn) cho nên nhãn lực vô ngại, thần thông siêu xuất, thấy tất cả cõi trong Tam Giới. Chỉ có quả Phật mới có vô ngại nhãn, mới đủ 5 loại mắt, từ mắt phàm phu thấu đến mắt Phật, có đủ phương tiện tự tại biến hóa, ứng hiện cứu khổ độ sanh. Năm loại mắt đó là: Nhục nhãn, thiên nhãn, pháp nhãn, huệ nhãn và Phật nhãn.

Có bài kệ tóm lược 5 loại mắt như sau:

“Thiên nhãn thông chẳng ngại

Nhục nhãn ngại chẳng thông

Pháp nhãn duy xem tục

Huệ nhãn rõ biết không

Phật nhãn như nghìn nhựt

Chiếu khắp thể đại đồng”

Nhục nhãn là mắt thịt của phàm phu, là mắt chướng ngại, vô minh.

Thiên nhãn là mắt của chư thiên (tiên) cõi sắc, thấy được tướng khổ vui của chúng sanh sáu đường, sanh đây tử kia, các thứ hình sắc chẳng luận gần xa, trong ngoài, sáng tối nhưng chưa thấy được cõi Phật.

Pháp nhãn là mắt huệ của Bồ Tát, thấy rõ các môn phương tiện, tùy cơ ứng hóa độ sanh.

Huệ nhãn là mắt của người tu đắc đạo trong hai thừa THANH VĂN, DUYÊN GIÁC. Nhờ dùng trí huệ soi tỏ chỗ chơn không vô tướng, duyên hợp duyên tan của các pháp mà đắc được huệ nhãn.

Phật nhãn là mắt chư Phật vô thượng chánh giác, rỗng soi vô cùng vô tận, như vô lượng ánh sáng mặt trời bừng khắp. Phật nhãn bao gồm cả ngũ nhãn, diệu dụng phương tiện, cứu khổ độ sanh tùy cơ tùy cơ ứng hiện.

Tóm lại, tất cả chúng sanh đều có Phật tánh, đều có Bản Giác Thanh Tịnh, nhưng vì bị vô minh phiền não bao phủ, vọng tưởng ngăn che, khó có thể nhận ra Tự Tánh, cũng như người đang sống dưới quả núi cao, thì khó lòng nhìn hết hình dạng núi đó một cách rõ ràng, cũng như chúng sanh chẳng thấy mặt thật của tâm (Bản lai diện mục) là vì thân đang ẩn trong tâm ấy.

Cho nên mỗi khi chúng ta lên Đạo Tràng, nhìn thấy hình tượng đức Phật qua nhục nhãn, ví như mỗi khi chúng ta tĩnh lặng rời bỏ vô minh phiền não, kiến tánh minh tâm, nhận ra tự thể, cũng nhớ thầm đọc kệ chú, gởi lời cầu nguyện cho tất cả chúng sanh, được nhãn căn vô ngại, chứng ngũ nhãn lục thông, thấy hết cảnh giới chư Phật, chứng quả vô thượng bồ đề, thành chánh giác đạo.

19. Tán Phật- Khen Ngợi Đức Phật

1. Phiên âm:

TÁN PHẬT

Pháp vương Vô Thượng Tôn

Tam giới vô luân thất

Thiên nhơn chi Đạo sư

Tứ sanh chi Từ phụ

Ngã kim tạm quy y

Năng diệt tam kỳ nghiệp

Xưng dương nhược tán thán

Ức kiếp mạc năng tận.

2. Dịch nghĩa:

KHEN NGỢI ĐỨC PHẬT

Đấng pháp vương vô thượng

Ba cõi chẳng ai bằng

Thầy dạy khắp trời người

Cha lành chung bốn loài

Con quy y chốc lát

Cũng diệt vô số nghiệp

Ca tụng hoặc khen ngợi

Ức kiếp cũng không cùng.

3. Yếu giải:

Tán:

Tiếng Phạn gọi là Bà Sư, Trung Hoa dịch là tán thán (khen ngợi). Vì công đức của Chư Phật không thể nghĩ bàn (nghĩ không tới, nói ra không hết) cho nên hễ thấy dung nhan của Phật thì khen ngợi.

Phật:

Tiếng Phạn gọi là Bouddha, dịch là Giác Giả (người tỉnh thức). Ngài đã phát nguyện cứu độ chúng sanh.

Hiện nay trong không gian, có vô số thế giới và có vô số Phật. ĐứcPhật Thích Ca Mâu Ni là Đức Phật trong thế giới TA BÀ này. Theo kinh Phật nói: Ở cõi Tam Thiên Đại Thiên Thế Giới này, có ba ngàn Đức Phật ra đời:

- 1000 Đức Phật thời quá khứ: đã qua

- 1000 Đức Phật thời hiện tại: hiện nay

- 1000 Đức Phật thời tương lai: sẽ đến

Đức Phật Thích Ca là vị Phật thứ tư trong số một ngàn Đức Phật hiện tại. Đức Phật Di Lặc sẽ là Đức Phật thứ năm ra đời kế theo Đức Phật Thích Ca một khi giáo pháp cuả Đức Phật Thích Ca không còn ai biết đến (thời mạt pháp).

Đức Phật Thích Ca hiện nay không còn ở Cõi Tà Bà này, nhưng giáo pháp còn thì Đức Phật vẫn hiện hữu.

Mỗi Đức Phật đều có đủ 3 thân, 32 tướng tốt và 80 vẻ đẹp. Ba thân Phật là:

PHÁP THÂN: cũng gọi là CHƠN THÂN, tức là cái thể tánh Như Lai thường hằng mà Phật đã có trước khi giáng sanh làm Thái Tử con vua Tịnh Phan và đi xuất gia tu thành Phật.

ỨNG THÂN: Còn gọi là HIỆN THÂN, là cái thân hiện ra trong cõi đời này, từ lúc giáng sanh cho đến khi nhập Niết Bàn.

HÓA THÂN: còn gọi là THẦN THÔNG BIẾN HÓA THÂN, tức là cái thân mà Đức Phật tùy tiện biến hoá ở chỗ này chỗ khác, để dễ dàng gần gũi độ sanh (thân trời, thân rồng, thân Bồ Tát, thân to, thân nhỏ, thân trưởng giả, thân Tỳ kheo, thân Sà di...).

Đức Phật là bậc sáng suốt hoàn toàn, trí lực đầy đủ (phước huệ tròn đầy). Ngài có đủ nhiều hạnh lành, nên ngài được xưng tặng bằng 10 đức hiệu:

• Như Lai

• Ứng cúng

• Chánh biến tri

• Minh hạnh túc

• Thiện Thệ

• Thế gian giải

• Vô thượng sĩ, điều ngự trượng phu

• Thiên nhơn sư

• Phật

• Thế Tôn

Ngoài ra, người và cõi trời còn xưng tôn Đức Phật những danh hiệu như: Đấng

pháp vương, Vô thượng y vương, Đại Sa Môn, Sư Tử Hống, Vô Thượng Sư, Đại Trượng phu...

Pháp:

Là phương pháp, là mẫu mực, là khuôn phép. Pháp tiếng Phạn gọi là Đạt Ma (Dharma), dịch là giáo pháp cuả Phật. Chữ Pháp nói chung có nghĩa rất rộng; phàm việc chi dù lớn dù nhỏ, hữu hình vô hình, tốt hoặc xấu, hữu vi hay vô vi, chân thật hay hư vọng, đều gọi là Pháp cả. Nhưng chữ Pháp trong bài kệ này là chỉ cho Đạo lý của Đức Phật, Giáo lý của Đức Phật. Giáo lý của Đức Phật Thích Phật Thích Ca được chia làm ba thời kỳ thường trụ là Chánh Pháp, Tượng Pháp và Mạt Pháp.

THỜI KỲ CHÁNH PHÁP: là khi Đức Phật nhập Niết Bàn mãi đến 500 năm sau. Nhờ ảnh hưởng thần lực của Phật nên nhiều người tu hành đắc ĐẠO.

THỜI KỲ TƯỢNG PHÁP: Tượng pháp là giáo pháp tương tợ chứ không còn là

chánh. Thời gian từ 500 năm sau Đức Phật nhập diệt cho đến 1500 năm sau Phật Niết Bàn. Lúc bấy giờ, vì xa lần Phật, nên người tu hành ít người đắc quả từ từ.

THỜI KỲ MẠT PHÁP: Mạt là ngọn, là cuối cùng. Kể từ 1500 năm sau Phật Niết Bàn mãi đến về sau, vì xa cách Phật đã lâu, pháp tu chưa hoàn chỉnh, nên nhiều người tu hành giải đãi, sa ngã, hủy phạm giới luật thì nhiều, tu hành tinh tấn thì ít. Người chứng quả thánh rất hiếm.

Pháp Vương:

Là vua pháp, vị vua tự tại, dùng chánh Đạo nhiếp hộ chúng sanh, khiến cho mọi loài được an vui, giải thoát.

Vô Thượng Tôn:

Tiếng Phạn gọi là A NẬU ĐA LA dịch là Vô Thượng. Có nghĩa là cao lớn không gì hơn được. Nói về địa vị tu chứng, khi so sánh với THÁNH PHÀM thì PHẬT là trên hết. Nói về pháp giải thoát thì NIẾT BÀN TỊCH TỊNH là trên hết.

Pháp Vương Vô Thượng Tôn:

Không có gì trên vua pháp được. Nghĩa là đối với những pháp môn, những phương pháp Đạo lý đem giáo hóa chúng sanh, khiến cho mọi loài thoát ly sanh tử, chứng ngộ Niết Bàn thì chỉ có vua pháp là bậc tôn quý nhất đối với con đường xuất thế.

Tam Giới:

Là ba cõi, ba thế giới cuả chúng sanh nương ở. Đó là dục giới, sắc giới và vô sắc giới. (xem chú thích ở bài số 7).

Luân Thất:

Luân là so sánh. Thất là không được. Luân thất không thể nào so sánh được.

Tam Giới Vô Luân Thất :

Có nghĩa là nếu đem Tam Giới (3 cõi) chúng sanh chưa đắc quả Thánh, mà so sánh với cõi Thường Tịch Quang của Phật thì không sao bằng được, bởi vì Phật là đấng pháp vương (là vua pháp) là bậc tôn quý nhất trong pháp xuất thế, còn ba cõi

chúng sanh còn sanh tử, chưa ra khỏi luân hồi.

Thiên Nhơn Chi Đạo Sư :

Là bậc thầy cõi trời và cõi người. Đức Phật Thích Ca đã từng giảng kinh Hoa Nghiêm ở dưới long cung, giảng kinh Địa Tạng cho mẹ là Ma Gia nghe ở Cung Trời Đâu Suất. Phật còn giảng pháp Thập Thế Giới Hải ở Diệu Quang Đường nơi Cung của Trời Tứ Thiên Vương.

• Giảng pháp Thập Trụ nơi cung trời Đế Thích.

• Giảng pháp Thập Hạnh nơi cung trời Diệm Ma.

• Giảng pháp Thập Hồi Hướng nơi cung trời Đâu Suất.

• Giảng pháp Thập Thiền Định nơi cung trời Hóa Lạc.

• Giảng pháp Thập Địa nơi cung trời Tha Hoá.

• Giảng pháp Thập Kim Cương nơi cõi Sơ Thiền.

• Giảng pháp Thập Nhẫn nơi cõi Nhị Thiền.

• Giảng pháp Thập Nguyện nơi cõi Tam Thiền.

• Giảng về Tâm Địa Pháp Môn nơi cõi Tứ Thiền.

Tứ Sanh :

Lả bốn cách sanh sản của chúng sanh, gọi là Tứ Chủng Sanh, gồm có Noãn sanh, Thai sanh, Thấp sanh và Hóa sanh

- Noãn sanh: từ trong trứng mà nở ra con, như chim, cá, gà, vịt...

- Thai sanh: từ trong bào thai mà sanh ra con và lớn lên, như con người, ngựa, mèo, chó…

- Thấp sanh: từ chỗ ướt mà sanh ra như cá, nòng nọc, lươn, cua, nghêu, sò, ốc....

- Hóa sanh: tự nhiên mà sanh ra, hóa ra do sức mạnh của cái Nghiệp. Như những linh hồn sanh làm ngạ quỷ, xuống Địa Ngục, hay những côn trùng lột vỏ như con ve, con bướm (con sâu hóa bướm).

Tứ Sanh Chi Từ Phụ:

Có nghĩa là bậc cha lành của bốn loài. Nếu xét về tình thương rốt ráo, thì Đức Phật là bậc cha lành thương xót mọi loài chúng sanh như bà mẹ thương con đỏ. Vì Ngài đã hy sinh thân mạng để tìm ra mối Đạo, ban cho chúng sanh những pháp mầu vi diệu, làm cho chiếc phao thoát biển sanh tử, rốt ráo an vui, giải thoát hoàn toàn. Vì vậy, Đức Phật rất xứng đáng là đấng cha lành bậc nhất của bốn loài chúng sanh.

Ngã Kim Tạm Quy Y:

Là con nay một khi nương về.

Ngã Kim: là con hiện giờ, con nay.

Tạm Quy Y: một khi quay về. Chữ “Tạm” ở đây chỉ cho hiện nay, giờ đây, phút giây này.

Tam Kỳ Nghiệp:

“Tam Kỳ” tiếng Phạn nói đủ là A TĂNG KỲ, dịch là vô số thời gian. Tam Kỳ Nghiệp là vô số nghiệp chướng lâu đời đến giờ.

Năng Diệt Tam Kỳ Nghiệp :

Ý nói, con hiện giờ, đem lòng thành kính, một khi nhìn thấy, một khi đảnh lễ, hướng tâm quay về quy y với Phật thì liền đó vô số nghiệp chướng lâu đời thảy đều rơi xuống và tiêu tan hết.

Nghiệp:

Tiếng Phạn gọi là KARMA, Trung Hoa dịch là Nghiệp. Là cái năng lực do chúng sanh gây ra từ trước, hoặc Thiện hoặc Ác cấu thành ra một thói quen, có sức hút rất mạnh, có lực hấp dẫn rất khó bỏ, nó dẫn dắt chúng sanh đi vào đường thiện hoặc đường ác (PHƯỚC NGHIỆP hoặc TỘI NGHIỆP). Thi sĩ Nguyễn Du đã viết

“Đã mang lấy nghiệp vào thân

Thì đừng trách lẫn trời gần trời xa”

Nghiệp còn có hai loại là Biệt Nghiệp (nghiệp riêng) và Cộng Nghiệp (nghiệp giống nhau, nghiệp chung).

Nghiệp sở dĩ có là do Tam Độc tham, sân, si và hiện hành nơi thân, miệng, ý. Vì vậy mà Nghiệp còn gọi là Tạo Tác.

Thân Nghiệp: do cái thân làm ra như sát sanh, trộm cướp, tà dâm.

Khẩu Nghiệp: do cái miệng nói ra như nói láo, nói thêm bớt, nói hai đầu đâm thọc, rủa chửi.

Ý Nghiệp: Ý tham, ý giận, ý si mê.Người đời từ trẻ đến già không khi nào ra khỏi sự quản trị, chi phối của cái Nghiệp (thói quen, ghiền, ưa, bỏ không được, vô minh, buồn phiền...) làm cho điên đảo khổ lụy. Sau khi chết, con người sẽ bị một lực cực mạnh do sự huân tập, chứa nhóm, thói quen đưa vào bốn lãnh vực quả báo, nhứt định phải chịu, giống như mắc nợ rồi nhứt định phải trả không thiếu một cắc. Bốn lãnh vực đó là:

CỰC TRỌNG NGHIỆP: Sau khi chết, thần thức sẽ theo cái nghiệp nào nhiều nhất, khó bỏ nhất, cái tội nhất, có phước nhất mà đi đầu thai. Hoặc thẳng vào địa ngục chịu tội báo, hoặc sanh thẳng cõi trời hưởng phước liền.

CẬN TỬ NGHIỆP: Khi gần tắt thở, nếu ưa thích, hướng tâm theo nghiệp nào thì tùy đó mà thác sanh đi đầu thai.

Ví dụ: người sắp chết, nếu được bạn bè khai thị, giới thiệu cõi Phật, khiến cho người sắp chết buông xả luyến ái, cầu sanh nước cực lạc của Đức Phật A Di Đà, thì có thể liền được vãng sanh về cõi Phật. Hoặc là, người sắp chết mà họ hàng thân thuộc xáo trộn, chia rẽ... làm cho họ giận tức lên, tâm họ sẽ sân si, khiến họ đoạ liền vào cõi địa ngục.

TẬP QUÁN NGHIỆP:

Là cái thói quen trong đời sống. Nếu người sắp chết, trước kia họ thường ưa thích việc thiện việc ác nào đó thì sau khi chết họ liền đoạ lạc hoặc đầu thai vào những nơi họ ưa thích.

Ví dụ: Thích niệm Phật sẽ sanh về cõi Phật. Thích bắn giết sẽ sanh vào A Tu La. Thích nhậu nhẹt ăn chơi sẽ đầu thai vào ngạ quỷ…

TÍCH LŨY NGHIỆP :

Là cái nhân nghiệp đã gây từ nhiều đời, kết nhóm từ từ, nay đủ duyên hiện khởi và dắt dẫn vào con đường đầu thai hoặc tốt hoặc xấu.

Xưng Dương Nhược Tán Thán

Ức Kiếp Mạc Năng Tận

Công đức và trí tuệ của Đức Phật thật vô lượng vô biên, dù chúng ta dùng tâm chân thành cung kính khen ngợi trải qua trăm ngàn muôn ức kiếp cũng không thể hết được.

Kiếp: tiếng Phạn gọi là KIẾP BA, dịch là ĐẠI THỜI. Kiếp là thời kỳ rất dài, thật khó lấy số năm tháng ngày để kể cho đúng. Kiếp có ba thứ: Tiểu Kiếp, Trung Kiếp và Đại Kiếp.

TIỂU KIẾP : Lấy đời sống con người từ 10 tuổi thọ mà khởi sự. Cứ qua một trăm năm, tuổi đại thọ của kiếp người tăng 1 tuổi (tuổi thọ con người là 11 tuổi chết) lần lượt trải đến khi tuổi thọ của con

người là 84.000 tuổi sống thọ, đó là Tăng Kiếp chí cực. Kế đó giảm kiếp tiếp tục, cứ trải quả một trăm năm, tuổi sống thọ của con người giảm xuống 1 tuổi (83.999) và cứ lần lượt giảm cho đến khi tuổi thọ cuả con người chỉ còn 10 tuổi gọi là Giảm Kiếp chí cực. Một chu kỳ Tăng và một chu kỳ Giảm như vậy cộng thành mười sáu triệu tám trăm ngàn năm (16.800.00 năm) là một tiểu kiếp.

TRUNG KIẾP: Một trung kiếp bằng 20 lần tiểu kiếp (20 x 16.800.000 = 336.000.000) thành ra ba trăm ba mươi sáu triệu năm.

ĐẠI KIẾP : Là một đời sống của một cõi thế giới. Thời gian dài vô tận khó tính cho đúng, nó trải qua bốn giai đoạn THÀNH, TRỤ, HOẠI, KHÔNG của vũ trụ vật thể.

Theo Phật Học Tự Điển cuả Đoàn Trung Còn thì ngài cho rằng một Đại Kiếp trải qua bốn Trung Kiếp.

* Trung kiếp thứ nhứt thuộc về Thành kiếp.

* Trung kiếp thứ hai thuộc về Trụ kiếp.

* Trung kiếp thứ ba thuộc về Hoại kiếp.

* Trung kiếp thứ tư thuộc về Không kiếp.

Như vậy:

1 Đại kiếp = Trung kiếp x 4

= 336.000.000 x 4

= 1.344.000.000 (một tỷ ba trăm bốn mươi bốn triệu năm) và trải qua bốn thời kỳ là THÀNH, TRỤ, HOẠI, KHÔNG.

Cho nên có thể nói rằng một ĐẠI KIẾP tức là đời sống của một cõi thế giới, từ lúc hình thành cho đến khi hoại diệt. Người ta cũng thường nói đến kiếp con người, tức từ lúc tượng thai cho đến sanh ra, lớn lên, già, chết đi (sanh, lão, bệnh, tử).