Tỳ Ni Nhật Dụng Yếu Giải

Mục lục

Thích Nữ Phước Hoàn

(Như Thanh)

Chú Giải

TỲ NI

NHẬT DỤNG

YẾU GIẢI

MỤC LỤC

Trang

Lời giời thiệu................................................................................9

1. Tảo giác - Sớm thức............................................................. 13

2. Minh chung - Hô chuông...................................................... 18

3. Văn chung - Nghe chuông................................ ....................29

4. Trước y - Mặc y phục.............................................................44

5. Hạ đơn – Xuống đơn............................................................. 50

6. Hành bộ bất thương trùng

- Bước đi không hại côn trùng………………………...................55

7. Xuất đường - Ra khỏi chùa....................................................60

8. Đăng xí - Lên nhà xí............................................................... 67

9. Tựu thủy – Dội cầu...................................................................73

10. Tẩy tịnh – Rửa sạch.................................................................. 77

11. Tẩy thủ - Rửa tay.......................................................................81

12. Tẩy diện – Rửa mặt...................................................................87

13. Ẩm thủy – Uống nước.............................................................. 98

14. Ngũ y - Pháp y năm điều............................................................107

15. Thất y - Pháp y bảy điều............................................................115

16. Đại y - Pháp y lớn......................................................................120

17. Ngọa cụ - Tấm trải nằm............................................................ 129

18. Đăng đạo tràng - Lên đạo tràng............................................... 137

19. Tán Phật - Khen ngợi Đức Phật........................... 144

20. Lễ Phật…………………..................................... 160

21. Cúng tịnh bình - Cúng bình sạch................... ......176

22. Phổ lễ chơn ngôn.................................................. 181

23. Đản tịnh bình chơn ngôn..................................... 181

24. Quán thủy chơn ngôn............................................181

25. Triển bát – Mở nắp bình bát...................................185

26. Thọ thực – Thọ trai (Ăn ngọ).................................193

27. Xuất sanh - Ban ra cho chúng sanh........................201

28. Thị giả tống thực - Thị giả đem thức ăn đi cúng...213

29. Xướng tăng bạt - Phép xướng cúng bình đẳng..... 224

30. Cử bát - Nâng bình bát.......................................... 233

31. Tam đề - Ba muỗng cơm phát nguyện................... 238

32. Ngũ quán vô vi - Năm pháp quan không trái........ 242

33. Tẩy bát – Rửa bát. .................................................251

34. Thủ dương chi - Lấy tăm xỉa răng........................ 257

35. Tước dương chi - Đánh răng (Xỉa răng).............. 260

36. Kiết trai – Kết thúc ngọ trai................................. 264

37. Xuất tích trượng - Lấy tích trượng..................... 269

38. Thọ thẩn – Nhận của cúng thí...............................273

39. Thấu khẩu - Súc miệng........................................ 279

40. Tán Phật - Khen Đức Phật....................................282

41. Nhiễu tháp - Đi vòng quanh tháp..........................285

42. Khán bệnh - Chăm sóc bệnh nhân........................292

43. Thế phát – Cạo tóc............................................... 299

44. Mộc dục - Tắm gội................................................302

45. Tẩy túc – Rửa chân...............................................308

46. Dục Phật - Tắm rửa tượng Phật..................... 311

47. Phu đơn tọa thiền – Trải đơn tọa thiền.......... 317

48. Đoan tọa- Ngồi thẳng.................................... 321

49. Thùy miên – Ngủ nghỉ................................... 330

50. Kiến đại hà - Nhìn thấy sông lớn................... 334

51. Kiến kiều đạo - Thấy cầu đường.................... 340

52. Thủ thủy - Múc nước..................................... 343

53. Cam lồ chơn ngôn.......................................... 351

LỜI GIỚI THIỆU

TỲ NI YẾU GIẢI

(Tỳ Ni Nhật Dụng Thiết Yếu Chú Giải)

Do Thích Nữ Phước Hoàn chú giải

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật

Bộ Tỳ Ni Nhật Dụng Thiết Yếu này, do Hoa Thượng Kiến Lão dựa theo Tam Đại Từ Bi cuả Đức Phật, Ngài rút ra từ phẩm Tịnh Hạnh trong kinh HOA NGHIÊM, trong MẬT BỘ và trong các Kinh Luật, viết thành 53 bài kệ với 38 câu thần chú, rồi sắp xếp theo hệ thống, hợp thành một quyển.

Lời văn dón gọn dễ nhớ, rất tiện cho kẻ sơ cơ nhập Đạo, làm khuôn thước cho thân tâm. Trong bốn oai nghi đi, đứng, nằm, ngồi cuả người tu,

không vượt ra ngoài giới luật, khiến cho hành giả suốt ngày đêm 24 giờ, tất cả đều nằm trong khuôn khổ thánh thiện.

Đây chính là thềm thang tiến tu Đạo nghiệp, là cửa ngõ đi vào cảnh giới Phật Đà.

Người tu hành quan trọng nhất là Điều Phục Vọng Tâm và An Trụ Chơn Tâm, vì tâm chính là chủ cuả thân, thân chỉ là dụng của tâm. Do đó, muốn An Trụ Chơn Tâm, muốn hiển lộ Tánh Giác thì phải thân đâu tâm đó, cần phải làm gì biết nấy, để khỏi chạy theo vọng niệm.

Bộ Tỳ Ni Nhật Dụng Thiết Yếu này là nền tảng cuả người phát ĐẠI ĐẠO TÂM, tu hành Bồ Tát, tự lợi, lợi tha. Nếu muốn trên cầu Phật Đạo, dưới cứu độ chúng sanh, công hạnh tròn đủ, thì phải giữ NHẤT TÂM. Vì vậy, bộ Tỳ Ni Nhật Dụng Thiết Yếu này, gồm những lời phát nguyện, đi theo trong bốn oai nghi đi, đứng, nằm, ngồi, làm việc. Song song với những câu THẦN CHÚ, để nhờ thần lực gia trì cuả Chư Phật, khiến cho hành giả một đời tu hành, hạnh

nguyện tròn đủ, chứng pháp vô sanh, viên thành Phật Quả.

Chư Tôn Thiền Đức thường dạy: “một bộ TỲ NI NHẬT DỤNG này, là Pháp Mầu Nhứt Thừa, là nền tảng tiến Đạo. Về Sự thì nhiếp phục thân tâm, về Lý thì đến bậc viên mãn”.

Công dụng cuả bộ luật TỲ NI NHẬT DỤNG THIẾT YẾU này vô cùng rộng lớn, trọng đại.

Hãy trọn đời giữ gìn và trân quý hành trì, chắc chắn con đường tu Đạo sẽ viên thành nhanh chóng.

Con, Tỳ Kheo Ni pháp danh Như Thanh, pháp hiệu Phước Hoàn, đã áp dụng trong suốt quãng đời tu hành, thấy rõ diệu dụng của BỘ LUẬT TỲ NI này, nên con vô cùng trân quý, vô cùng tôn kính.

Để đền đáp công ơn Chư Phật, chư vị tiền bối, Thầy Tổ dạy dỗ, bảo bọc, ơn Đàn Na tín cúng, ơn quốc gia xã hội.. Nay con không nệ mình trí huệ kém cỏi, hiểu biết cạn cợt, xin mạo muội viết lời YẾU GIẢI đơn sơ, gọi tên là TỲ NI

YẾU GIẢI. Mong rằng được đóng góp một chút công đức vào tòa nhà chánh pháp. Nguyện được trao đến những ai có duyên, áp dụng hành trì.

Xin hồi hướng công đức đến mười phương, chánh pháp trường tồn, chúng sanh an lạc.

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật

Trân trọng

Tỳ Kheo Ni Thích Nữ Phước Hoàn

(Như Thanh)

1.Tảo Giác- Sớm Thức

1. Phiên âm:

TẢO GIÁC

Thùy miên thỉ ngộ

Đương nguyện chúng sanh

Nhứt thiết trí giác

Châu cố thập phương

2. Dịch nghiã:

SỚM THỨC

Ngủ nghỉ mới thức

Nên nguyện chúng sanh

Tất cả trí giác

Đoái khắp mười phương

3. Yếu Giải:

Tảo Giác:

Sớm thức dậy. Sớm là lúc hừng đông, sau đêm mới thức gọi là sớm thức. Lúc vừa tỉnh dậy sau cơn ngủ mê gọi là tảo giác (Tảo là sớm. Giác là tỉnh thức).

Thùy Miên: Giấc ngủ.

Ý thức mê muội là THÙY(giấc)

Năm tình tối mịt là MIÊN (ngủ)

Nhứt Thiết Trí Giác: Tất cả trí tuệ.

Mười phương rỗng soi gọi là trí.

Ba đời đều thấy gọi là tỏ.

Tức là trí tuệ soi suốt mười phương.

Ba đời không bị ngăn ngại.

Đức Như Lai thương xót chúng sanh bị vô minh che lấp, Ngài dùng mặt trời đại trí tuệ giác soi, tùy duyên cứu độ nên gọi là TẤT CẢ TRÍ TỎ.

Châu Cố Thập Phương:

Đoái khắp mười phương.

Người tu hành phát tâm cứu độ khắp đến mười Phương chúng sanh. Mình tu có trí huệ cũng cầu cho mười phương chúng sanh có trí huệ như mình chớ chẳng phải như hàng nhị thừa độc giác, chỉ nhớ đến chính mình.

Mười Phương:

Đông, tây, nam, bắc, đông nam, tây nam, đông bắc, tây bắc, thượng, hạ.

4. Nguyên do:

Trong Kinh Tỳ Ni Mẫu nói: Xưacó các vị Tỳ Kheo ham ưa ngủ nghỉ, không lo tỉnh giấc, nghiền ngẫm mối Đạo, thực tập tu hành, luống uổng thời gian trôi qua, thật là đáng tiếc. Đức Thế Tôn biết vậy, liền gọi đến, dạy rằng: ‘Này các Tỳ Kheo! Hằng ngày các ông thọ dụng cuả tín thí, không nên giải đãi. Một đêm chia làm 3 thời:

Đầu đêm (Đầu hôm):

7 giờ tối - 11 giờ tối.

Cuối đêm (Sớm mai):

3 giờ sáng - 7 giờ sáng

Giữa đêm (Giữa khuya):

11 giờ khuya - 3 giờ sáng

Hai thời đầu hôm vá sớm mai, nên thiền, tụng, kinh hành, gia công tấn đạo, buổi giữa khuya thần khí mỏi mệt thì cho phép ngủ nghỉ để có sức khỏe. Chớ nên ham ưa ngủ nghỉ, biếng nhác buông lung, chẳng đủ công phu, trả nợ cơm áo lúc ban ngày thọ dụng của đàn na tín thí cúng’.

Xét về tinh thần Đại thừa thì bài kệ nà đạt cả TAM TỰ TỊNH GIỚI trong hàng Bồ Tát.

Câu 1: Thùy miên thỉ ngộ =

Nhiếp luật nghi giới

Câu 2: Đương nguyện chúng sanh

Cậu 3: Nhứt thiết trí giác =

Nhiếp thiện pháp giới

Câu 4: Châu cố thập phương =

Nhiêu ích hữu tình giới

Xét về Tứ hoằng thệ nguyện cuả hàng Bồ Tát thì bài kệ này cũng bao hàm đủ:

Câu 1: Pháp môn vô lượng thệ nguyện học

Câu 2: Chúng sanh vô biên thệ nguyện độ

Câu 3: Phật đạo vô lượng thệ nguyện thành

Câu 4: Phiền não vô tận thệ nguyện đoạn.

2. Minh Chung- Hô chuông

1. Phiên âm:

MINH CHUNG

Nguyện thử chung thinh siêu pháp giới

Thiết vi u ám tất giai văn

Văn trần, thanh tịnh chứng viên thông

Nhứt thiết chúng sanh chánh giác

2. Dịch nghĩa:

HÔ CHUÔNG

(Đóng chuông)

Nguyện tiếng chuông này khắp pháp giới

Ngục tối thiết vi thảy đều nghe

Căn tiếng thanh tịnh chứng viên thông

Tất cả chúng sanh thành chánh giác

3. Yếu giải:

Minh:

Tiếng phát ra gọi là Minh, có nghĩa là đóng chày vào cho phát ra tiếng.

Chung:

Là cái chuông. Có nghĩa là rỗng rang bên trong, chứa nhiều không khí nên tiếng kêu thật to. Sách Ngũ Minh bên Trung Hoa có nói: tiếng Chuông là của mùa thu, bởi vì người xưa thường quan niệm về vai trò của bốn mùa như:

• Xuân sinh

• Hạ trưởng

• Thu liễm

• Đông tàn

Có nghĩa là mùa Xuân thì vạn vật sinh sôi nẩy nở, mùa Hạ thì lớn lên, mùa Thu thì hình thành, mùa Đông thì ẩn mất. Cho nên vạn vật đến mùa Thu thì thành tựu. Vì vậy muốn cho tiếng chuông vang mãi không dứt, người ta thường đúc chuông vào mùa Thu.

Tích xưa chép rằng: Trong biển nọ có con cá Kình to lớn, trên một cù lao bên cạnh,

có con vật biết lội tên là Bồ Lao, hằng ngày lặn xuống biển bắt cá ăn, thường bị con cá Kình tấn công. Mỗi lần bị uy hiếp như vậy, con Bồ Lao kêu lên thật to thì cá Kình sợ chạy.

Nương theo sự tích này, người ta đúc Đại Hồng Chung, thường chạm hình con Bồ Lao và trên cây trên cây chùy dộng chung, thì chạm hình con cá Kình. Ý nói, mỗi khi cây chùy (cá Kình) đụng vào cái chuông (Bồ Lao) thì sẽ phát ra tiếng to.

Nguyện:

Là chí tâm mong cầu cho các chúng sanh khắp pháp giới nghe được tiếng chuông này mà tỉnh giác.

Thử :

Cái này, tiếng chuông này, hiện giờ, thực tại, hiện hữu.

Thinh:

Là âm thanh, là tiếng. Hơi truyền ra ngoài vang dội gọi là tiếng.

Có 3 loại âm thanh:

1) Tiếng của loài hữu tình (người nói, chó sủa....)

2) Tiếng của loài vô tình (tiếng gió, tiếng cọ xát...)

3) Tiếng của loài hữu tình và vô tình đồng phát ra (người hô kệ, đóng vào chuông phát ra tiếng)

Siêu:

Là thấu đến, có nghĩa là vượt tất cả, thoát qua mà không bị vật gì ngăn ngại. Người đời thường khi nghe chuông, không thể nghe ngoài ranh giới của tiếng, khi mắt thấy, họ cũng không thể thấy ngoài phạm vi của hình sắc, nên họ thường bị thanh sắc trói buộc, ngăn ngại. Chỉ khi nào nghe mà không thấy cái tướng của tiếng, thì đâu bị việc gì ngăn ngại, lúc đó âm thanh mới có thể thấu suốt vaò tận địa ngục thiết vi u tối.

Pháp Giới:

Là cảnh giới của các pháp, là cõi giáo pháp. Pháp là các pháp gồm có sắc pháp

và tâm pháp. Giới là cảnh giới gồm có hữu tình và vô tình. Các pháp đều có tự thể, nhưng vì cảnh giới chẳng đồng cho nên phân ra từng cảnh giới (giới hạn) riêng biệt.

Mỗi một cảnh giới là một pháp giới.

Như THẬP PHÁP GIỚI gồm có:

1) Phật 6) Nhơn

2) Bồ Tát 7) A Tu La

3) Duyên Giác 8) Ngạ quỷ

4) Thanh Văn 9) Súc sanh

5) Thiên 10) Địa ngục

Tóm lại, tất cả các pháp trong thế gian muôn sự, muôn vật trong vũ trụ đều gọi chung là một pháp giới. Đứng về mặt lý tánh thì pháp giới chỉ cho thể tánh, cho Phật tánh thanh tịnh không nhiễm ô cuả tất cả chúng sanh, nên còn gọi là PHÁP GIỚI.

Nguyện Thử Chung Thinh Siêu Pháp Giới:

Cầu mong tiếng chuông này thấu đến tất cả chúng sanh ở mọi cảnh giới. Có

nghĩa là nguyện cho âm thinh chánh pháp vang tận thể tánh lặng sáng cuả mỗi chúng sanh.

Khắp các cảnh giới khác nhau đều nhận được âm thinh này, tỉnh giác, trở về an trú trong Phật Tánh, hướng đến Phật Đạo.

Thiết Vi:

Là địa ngục bằng sắt.

Tiếng phạn gọi là THƯỚC CA LA, Tàu dịch lá LUÂN SƠN. Đây là địa ngục bằng sắt kiên cố, đầy đau khổ, nằm trong núi Thiết Vi (núi sắt bao bọc kín đáo) u tối. Trung tâm cuả TỨ ĐẠI CHÂU có núi TU DI, ngoài ra, còn có 8 biển lớn. Xung quanh cuả 1 cái biển thứ 8 có dãy núi Thiết Vi bao quanh biển đó, nước cuả biển này rất mặn và rất sâu, rộng vô cùng. Trong lòng cuả núi Thiết Vi có nhiều địa ngục u tối, lớn có, nhỏ có, ánh sáng mặt trời mặt trăng không soi vào được nên tối tăm. Chúng sanh bị nghiệp quả đoạ vào địa ngục này, rất là đau khổ, khó thể diễn tả được.

U Ám:

Tức là chỗ tối tăm, mặt trời, mặt trăng không soi đến được. Nói khác đi, u ám chỉ cho tâm vô minh đen tối như một địa ngục kín đáo. Tâm đen tối vô minh mê mờ đến độ mà ánh sáng chánh pháp khó soi đến, trí tuệ khó làm sáng, khó tỉnh giác.

U ám ở đây cũng ám chỉ cho loài súc sanh va ngạ quỷ đói khát.

Tất:

Là hết, là thảy đều, là ắt được.

Thiết Vi U Ám Tất Giải Văn :

Chúng sanh hiện đang bị đau khổ ở địa ngục trong núi Thiết Vi u tối có thể nghe được tiếng chuông, cũng như tâm vô minh cuả loài người, loài ngạ quỷ, loài súc sanh nhờ nghe tiếng chuông tỉnh giác này mà bớt đi sự đau khổ.

Trần:

Vì chứa nhóm nghiệp lực làm dơ bẩn tình thức nên gọi là trần, cũng gọi là bụi dơ.

Nói khác đi, những trạng thái phiền não ám ảnh vào tình thức, làm cho tâm vọng động, gọi là trần cấu. ( Bóng dáng pháp trần chứa đầy trong tâm)

Văn Trần :

Tức là trần nghe chứ không phải là tánh nghe. Có nghĩa là nhĩ thức bị trần cấu xen vào, nên trong khi nghe, có sự phân biệt, có sự suy luận, có sự so đo, có hình ảnh, có nhiễm ô phiền não, chứ không phải như huệ nghe, tức là nghe bằng huệ, bằng tánh giác vô phân biệt, chỉ nghe có tiếng và nghe không tiếng mà thôi. (Trở nghe nghe tự tánh, như nhĩ căn viên thông cuả ngài Quán Thế Âm Bồ Tát)

Chứng Viên Thông:

Tức là chứng vào tròn không, là đạt được thần lực nơi nhĩ căn, đủ khả năng điệu dụng. Bằng trí tuệ của TỰ TÁNH thanh tịnh, nghe khắp tất cả một cách đầy đủ, tùy duyên ứng hóa, tự tại thần thông.

Văn Trần Thanh Tịnh Chứng Viên Thông:

Tức là khi chúng sanh nghe được tiếng chuông, nhờ thần lực gia trì cuả người đánh chuông, đã biến trần nghe chúng sanh. Thành huệ nghe tự tại. Từ đó, nhĩ căn thanh tịnh, đạt được thần lực viên dung, thông suốt, tự tại, ứng hóa tùy duyên.

Nhứt Thiết Chúng Sanh Thành Chánh Giác:

Khi đóng tiếng chuông vang đi, nó đã mang theo tâm niệm nguyện cầu cuả người đánh chuông. Tất cả chúng sanh khắp pháp giới, nhờ lãnh hội được pháp âm giải thoát, chứng nhĩ căn viên thông, thành đạt đạo quả vô thượng.

4. Nguyên do:

Vì nghiệp lực quá sâu dày, vô minh bao phủ, tình thức hôn trầm, khiến cho chúng sanh mãi triền miên trong phiền não. Trần cấu luôn che đậy, chánh báo, y báo xen lẫn quấn lấy nhau, tạo nên cảnh giới tối tăm mờ mịt. Nên mỗi khi đóng

chuông, người tu hành cần nên phát lòng từ bi thệ nguyện, nhờ thần lực gia trì, khiến cho âm thanh như một lời pháp nhũ, vang thấu thiên đường, dội vào địa ngục, các chúng sanh có duyên nghe được, thảy đều bớt khổ, tĩnh giác hồi đầu, nhĩ thức viên thông, chứng vô thượng đạo.

Đức Bồ Tát Quán Thế Âm, khi xưa, tu hạnh nhĩ căn viên thông, nhờ nghe pháp âm mà đi vào pháp tánh, văn trần liền dứt, động tịnh chẳng sanh, bỗng chợt vượt thoát thế gian và xuất thế gian, chứng đạt viên thông, thành bậc chánh giác.

Trong Kinh Tăng Nhất A Hàm có nói: ‘ Khi gõ chuông, nên gởi lòng cầu nguyện cho tội khổ chúng sanh mau được dứt trừ, nhờ nơi nghe mà chứng đạo quả’.

Ai nghe đánh chuông, dừng lại vọng niệm, thầm đọc bài kệ thì được phước báo vô lượng, trừ được các tội nặng của mình trong 500 ức kiếp sanh tử.

3. Văn Chung- Nghe Chuông

1. Phiên âm:

VĂN CHUNG

Văn chung thinh, phiền não khinh

Trí huệ trưởng, Bồ Đề sanh

Ly địạ ngục, xuất hỏa khanh

Nguyện thành Phật, độ chúng sanh

ÁN, DÀ RA ĐẾ DA SA HA (3 lần)

2. Dịch nghĩa:

NGHE CHUÔNG

Nghe tiếng chuông, phiền não nhẹ

Trí huệ lớn, Bồ Đề sanh

Thoát địa nguc, vượt hầm lửa

Nguyện thành Phật, độ chúng sanh

ÁN, DÀ RA ĐẾ DA SA HA (3 lần)

3. Yếu giải:

Văn:

Là nghe, khi nhĩ căn phát thức gọi là nghe. Tánh nghe thường hằng không bao giờ mất, nghe có tiếng và nghe không có tiếng. Như khi đức Phật giảng cho ngài A Nan về nhĩ căn viên thông trong Kinh Lăng Nghiêm.

Phiền Não:

Là những chướng duyên từ 6 căn tiếp xúc với 6 trần khởi lên bóng dáng, làm chao động cõi lòng, gọi là phiền não. Phiền não đại khái có 2 loại. Căn bản phiền não có 6 thứ và tùy phiền não có 20 thứ (theo Duy Thức Học).

Khinh:

Là nhẹ khác với trọng là nặng

Trí Huệ :

Là sự hiểu biết sáng suốt đúng chân lý, thấu soi được thể tánh của sự vật là không, chúng chỉ do duyên hợp giả có

như huyễn như hóa, không bền chắc. Xét được lý gọi là trí, nhìn rõ bản chất của sự vật gọi là huệ. Trí huệ có 2 thứ:

a) Căn bản trí: Phật tánh sẵn có

b) Hậu đắc trí: Do tu tập mà phát sanh chân lý, tỉnh giác, trở về an trú Tánh giác, phát sanh trí huệ.

Ly:

Xa lìa, giải ra, thoát ra, hết vô minh. Ly tức là chuyển tâm mê mờ khổ đau, u tối thanh ra tâm rổng rang sáng suốt.

Địa ngục:

Là chỗ trừng trị, hành phạt những kẻ phạm tội, là trạng thái bức bách khổ não của tâm linh. Địa nguc tiếng Phạn gọi là ‘NÊ LÊ, Tàu dịch là KHỔ CỤ hay KHỔ KHÍ, cũng gọi là BẤT KHẢ ÁI LẠC (không thể ưa vui), cũng gọi là VÔ HỮU (không có lợi), cũng gọi là NẠI LẠC CA tức là chỗ không được tự tại, thường bị câu chế bức bách không ngừng. Cũng gọi là BẤT KHẢ CỨU TẾ nghĩa là không

thể cứu ra dễ dàng. Cũng gọi là ÂM MINH tức là chỗ tối tăm không có ánh sáng, không nghe được chánh pháp. Địa ngục có đủ lọai, lớn có, nhỏ có, tùy theo nghiệp cảm của chúng sanh mà hiện ra.

Hoả Khanh:

Là hầm lửa, là tên riêng của những địa ngục nóng, cũng như trạng thái bức bách, sầu não, ray rức trong tâm con người khiến cho họ xao xuyên, bồn chồn ngồi đứng không yên, ăn không vô, ngủ không được, sống mà cũng như chết.

Nguyện Thành Phật:

Tức là chuyển 3 nghiệp (thân, miệng, ý) thành 3 đức pháp thân, giải thoát tròn vẹn, có thể tột đến lớp vị lai để độ chúng sanh. Từ xưa đến nay, chưa có người nào không phát nguyện trước mà độ được chúng sanh (nhứt thiết do tâm đạo). Song, theo lịch sử, ta cũng chưa thấy vị Phật nào sau khi thành Phật mà không chúng sanh cả.

4. Nguyên do:

Trong Phật Pháp, việc làm nào cũng mang một ý nghĩa, cũng có một cái lý thâm diệu của nó, cho nên phàm hễ nghe tiếng chuông, phải thầm niệm bài Kệ chú. Nên biết rằng, tâm và nguyện đều từ chỗ nghe tiếng chuông mà phát khởi, trong tích tắc, bất chợt trở về tự tánh thanh tịnh, thì vô biên phiền não đều dứt sạch, địa ngục vô gián từ đó mà phá, vô lượng trí tuệ từ đó mà sanh, Phật Đạo vô thượng từ đó mà viên thành.

Mỗi khi nghe tiếng chuông chuà thanh thản ngân nga, liền khởi tâm thầm niệm Kệ chú, thì lợi ích không thể nghĩ bàn. Thầm niệm ở đây là tiếng ở trong tâm, tiếng trong tâm là tiếng không vang ra tiếng, chỉ tự mình nghe mà người khác không nghe được, cho nên trong KINH LĂNG NGHIÊM Đức Phật đã dạy:

“Trở nghe nghe tự tánh

Sao chẳng tự nghe nghe’

Nghĩa là sự phát thức cuả nhĩ căn cần phải trụ vào tự tánh, không cho chạy theo thinh trần (phân tích, so sánh, tưởng hình, nội dung câu nói...) thì sự đạt ĐẠO không khó. Trong Kinh Tạp Thí Dụ có dạy: ‘Khi nghe tiếng chuông, đang nằm, liền phải ngồi dậy, thầm niệm bài kệ chú, phát khởi thiền tâm thì Hiền Thánh thảy đều vui mừng’, cho nên sách có câu:

“Văn chung ngọa bất khởi

Hộ Pháp thiện thần sân

Hiện tiền giảm phước huệ

Lai báo thọ xà thân”

(Nghe chuông nằm không dậy

Hộ Pháp Thiện thần giận

Đời nay giảm phước huệ

Đời sau làm loài rắn)

DẪN CHỨNG CÁC MẪU CHUYỆN:

1) Chuyện cá nghe tiếng chuông được giải thoát:

Trong truyện PHÚ PHÁP TẠNG nói: Thuở xưa, ông Kế Nị Tra ưa giết hại sinh

vật, khi chết, ông ta bị đọa làm một con cá lớn với 100 cái đầu, bao quanh con cá 100 đầu này, có một vòng gươm bay lượn và chặt đầu của cá, hễ một chiếc đầu rơi xuống thì liền mọc một chiếc đầu khác. Đầu cá rơi đầy biển cả, khiến cho con cá vô cùng đau đớn quằn quại, máu chảy nhuộm đỏ một vùng biển.

Trên một hòn đảo gần biển, có một ngôi chùa do một vị A La Hán an trú, hai thời sáng chiều đóng chuông, tiếng chuông trầm lặng ngân nga bay khắp mười phương, mang theo lời kệ chú nguyện. Và khi con cá nghe được tiếng chuông, thì vòng gươm liền bay lên hư không, cho nên lúc ấy, con cá không bị chặt đầu.

Một hôm, có chiếc thuyền đánh cá chạy ngang, con cá liền trồi lên mặt nước, nó nhờ ngư phủ vào chùa, yêu cầu vị La Hán nên đóng chuông liên tục, để cứu nổi khổ cho cá, và sau bảy ngày nghe tiếng chuông, cùng cảm được tâm nguyện của vị A La Hán gởi theo bài kệ chú, con cá

liền xả bỏ thân súc loại, vãng sanh về thế giới An Lạc.

2) Chuyện địa ngục nghe chuông được giải thoát:

Thuở xưa, vua Hiến Cao Hoàng Đế, đời nhà Nam Đường bên Trung Quốc, vì nghe lời sàm tấu của TỐNG TỀ KHƯU, giết lầm bậc trung thần tên là HÒA CHÂU và rất nhiều người khác. Sau khi chết vua bị đọa vào đại địa ngục rất khổ sở.

Một hôm, có người chết lầm xuống địa ngục, nhìn thấy một tội nhân mang đầy xiềng xích bị hành hình liên tục, kêu la thảm thiết. Thỉnh thoảng có tiếng chuông vang vào thì tội nhân mới được ngừng tra khảo. Hồn vua Hiến Cao biết có người trở về nhân gian vì bị bắt lầm, nên rất mừng và nhắn rằng: ‘Ta là Hiến Cao Hoàng Đế đang bị tội khổ địa ngục, nhờ ngươi trở về nói với Hậu Chúa, vì ta mà đúc một quả ĐẠI HỒNG CHUNG cúng vào chuà và yêu cầu nhà chuà đóng chuông cho tiếng ngân dài, bởi vì ta đang thọ khổ, chỉ khi

nào nghe được tiếng chuông thì sự hành hình mới tạm dừng. Ta ngày trước có giấu một tượng Thiên Vương bằng ngọc ở đầu gối phía tả của tượng Phật ở chùa Ngỏa Quan mà không ai biết. Ngươi hãy nói ra làm bằng chứng’.

Đến khi người chết lầm tỉnh dậy, bèn vào cung vua, tâu với Hậu Chúa mọi việc. Hậu Chúa tìm tượng Thiên Vương, quả y như lời.

Hậu Chúa cảm động khóc ròng, rồi truyền lệnh đúc một quả Đại Hồng Chung đem cúng vảo chùa Thanh Lương, bạch sư xin đánh chuông sáng chiều, cầu siêu cho vua cha, còn tượng Thiên Vương thì xây tháp phụng thờ ở núi Tán Trưởng.

PHỤ CHÚ DANH TỪ:

1. Căn Bản Trí: Cũng gọi là:

• Chánh trí

• Chơn trí

• Như Lai trí

• Vô phân biệt trí

`• Phật tánh

• Tánh giác

• Tri kiến Phật

Tức là trí vô sai biệt, là cái tánh giác sẵn có không nhiễm ô, cuả tất cả chúng sanh.

2. Hậu Đắc Trí:

Là trí huệ đạt được khi hành giả tu tập, phát khởi tâm lành, cứu độ chúng sanh.Cũng gọi là Tục Trí, là Quyền Trí. Như khi Đức Phật khởi lòng đại từ bi, tùy duyên, tùy thuận cứu độ chúng sanh, Ngài thường tận dụng trí này.

3. Ba Đức Pháp Thân:

Tức là trạng thái giác ngộ, giải thoát cuả Bồ Đề Niết Bàn.

• Pháp Thân Đức: Là bản thể Pháp tánh thường trụ sau khi tu hành chứng đạt.

• Bát Nhã Đức: Tức là trí huệ vô lậu, là pháp tướng chân thật giác ngộ trọn vẹn.

• Giải Thoát Đức: Là đức xa lìa, là khả năng xa lìa mọi trái buột, hoàn toàn không bao giờ bị vướng mắc.

4. Tên những địa ngục:

• Địa Ngục Tứ Giác: Là địa ngục luôn có 4 chướng duyên như tình cảm, sắc đẹp, ăn uống và dâm lọan vây quanh, làm xao xuyến, bức bách tâm con ngưởi.

• Địa Ngục Giáp Sơn: Tội nhân cảm như bị dồn ép và bị gươm đâm ra từ các vách.

• Địa Ngục Thiết Xa: Tội nhân cảm như bị xe bằng sắt chà cán tan nát.

• Địa Ngục Thiết Sàng: Tội nhân cảm như đang nằm trên giường sắt nóng và lạnh.

• Địa Ngục Thiết Vi: Tội nhân cảm như áo sắt bó, cứng đờ, nóng, lạnh, gãy xương.

• Địa Ngục Thiết Ngưu: Tội nhân cảm như bị trâu bằng sắt đập lên mình đau rát.

• Địa Ngục Đạm Nhãn: Tội nhân cảm như bị ai dùng móng nhọn móc 2 mắt rất là đau nhức, đen tối.

• Địa Ngục Thiết Hoàn: Tội nhân cảm như miệng và cổ họng đang nuốt một

viên sắt nóng, vừa nghẹt cổ vừa nóng cháy cổ họng.

• Địa Ngục Bạt Thiệt: Tội nhân cảm nghe đờ lưỡi, cứng miệng và phát sanh ra lòng sân hận lẫy lừng do quả báo của tội vọng ngôn, ỷ ngữ, lưỡng thiệt, ác khẩu, khi còn sống.

• Địa Ngục Phẩn Niếu: Phẩn là phân, niếu là nước tiểu. Vì tâm chứa đầy những tư tưởng dớ xấu hại người nên phải đọa vào địa ngục dơ bẩn hôi thúi và phải ăn cứt đái mỗi khi đói khát.

• Địa Ngục Đồng Toả: Tội nhân cảm nghe tâm trí luôn bị lẩn quẩn, rộn ràng, xao xuyến cực độ, như có cái gì bám sát, ám ảnh, khó buông xả được.

• Địa Ngục Đa Sân: Tội nhân cảm như bực tức, hung hăng lẫy lừng, hận thù cao độ.

• Địa Ngục Dương Đông: Tội nhân ở đây phải uống nước cuả chất đồng nóng nấu tan.

• Địa Ngục Bảo trụ: Tội nhân bị ôm trói vào cột đồng đang cháy đỏ nóng bên

trong, nên da thịt cháy khét, nứt nẻ mà không thể chết được.

• Địa Ngục Lưu Hỏa: Tội nhân cảm nghe từng bựng lửa tỏa ra, phun vào mình, cháy đen đầu tóc mặt mày.

• Địa Ngục Canh Thiệt: Tội nhân ở đây bị trâu cày lên lưỡi và bị ngưu đầu kéo dài lưỡi ra căn nọc cho trâu cày lên lưỡi.

• Địa Ngục Tỏa Thủ: Tội nhân bị chặt đầu, xong mọc đầu khác và cứ thế bị chặt nữa. Tội nhân cảm như đau đớn mê man khi đầu lìa khỏi cổ.

• Địa Ngục Thiêu Cước: Tội nhân ở đây bị đốt 2 chân vô cùng đau đớn.

• Địa Ngục Khiếu Oán: Tội nhân cảm nhiều cảnh quá lo sự. Run rẩy, khủng hoảng, la khóc, kêu cứu suốt ngày.

• Địa Ngục Hỏa Tượng: Tội nhân ở đây bị xiềng giữa sân, nằm ngửa cho voi lửa chà đạp tan nát, máu chảy thịt tan. Hình bằng cách cho chó lửa gặm cắn, vừa đau vừa nóng.

• Địa Ngục Hỏa Sơn: Tội nhân bị đè dưới núi lửa cháy đỏ, tan nát da thịt.

• Địa Ngục Hỏa Thạch: Tội nhân bị tra tấn bằng đá nướng đỏ áp vào da.

• Địa Ngục Hỏa Sàng: Tội nhân bị nằm trên giường cháy đỏ, phỏng hết da thịt.

• Địa Ngục Hỏa Lương: Tội nhân bị ngồi trong sườn nhà bằng lửa cháy đỏ trên đầu.

• Địa Ngục Hỏa Ưng: Tội nhân bị chim ưng bằng lửa mổ mắt.

• Địa Ngục Cứ Nha: Tội nhân bị cưa răng, đau nhức, khổ đến bức bách.

• Địa Ngục Bạt Bì: Tội nhân bị hành tội lột hết trên mình.

• Địa Ngục Ẩm Huyết: Tội nhân suốt ngày bị uống máu dơ thay nước lã.

• Địa Ngục Thiêu Thủ: Tội nhân bị đốt 2 cánh tay ra tro bụi.

• Địa Ngục Đảm Thích: Tội nhân bị đâm ngược bằng mũi nhọn từ dưới lên trên.

• Địa Ngục Hỏa Ốc: Tội nhân bị ngồi trong nhà lửa đang cháy đỏ.

• Địa Ngục Thiết Ốc: Tội nhân bị ngồi trong nhà bằng sắt lạnh nóng ngày đêm.

• Địa Ngục Hỏa Lang: Tội nhân bị chó sói bằng sắt cắn chụp, dày vò cho đến chết, rất là đau đớn và sợ hãi.

4. Trước Y- Mặc Y Phục

1. Phiên âm:

TRƯỚC Y

Nhược trước thượng y

Đương nguyện chúng sanh

Hoạch thắng thiện căn

Chí pháp bỉ ngạn

Trước hạ quần thời

Đương nguyện chúng sanh

Phục chư thiện căn

Cụ túc tàm quý

Chỉnh y thúc đái

Đương nguyện chúng sanh

Kiểm thúc thiện căn

Bất linh tán thất

2. Dịch nghĩa:

MẶC Y PHỤC

Nếu mặc áo trên

Nên nguyện chúng sanh

Được thiên căn tốt

Đến bờ pháp kia

Nếu mặc quần dưới

Nên nguyện chúng sanh

Mặc các căn lành

Đầy đủ hổ thẹn

Sửa áo gài nút

Nên nguyện chúng sanh

Kiểm buộc thiện căn

Không để rơi rớt

3. Yếu giải:

Tiếng Phạn gọi là ‘CHẤN’. Tàu gọi là y phục. Y phục gồm có áo và quần. Về áo, có nhiều loại áo như:

- Áo lót

- Áo vạt hò

- Áo nhựt bình

- Áo La Hán

- Áo tràng

Về quần, có quần trong và quần ngoài.

Nếu mặc áo trên

Nên nguyện chúng sanh

Được thiện căn tốt

Đến bờ pháp kia

Áo trên là những loại áo mặc đi ra đường của các tu sĩ, còn gọi là:

- Áo trường

- Áo hướng thượng

- Áo cung kính

- Áo trực chiết

- Áo thiên sam

- Áo Đạo bào

Sách Bạch Hổ Thông nói: ‘Áo là ẨN’, quần là ‘CHE’. Nghĩa là mặc áo quần để che kín thân thể.

Kinh Niết Bàn nói: ‘Áo quần là vật nương cậy tốt lành của thân thể, cũng như

các đệ tử của Đức Phật, nhờ nương nơi giới mà các pháp lành được tăng trưởng. Và khi các pháp lành tăng thì phiền náo dứt, biển khổ có thể qua, bờ kia giải thoát có thể đến’.

Còn gọi là ‘ÁO HƯỚNG THƯỢNG ’, vì ý nói, khi mặc chiếc áo hướng thượng thì nên phát cái tâm hướng thượng và phát cái nguyện hướng thượng (cầu đạo). Chúng sanh vì đánh mất cái căn lành hướng thượng đó mà bị ngập chìm trong luân hồi sanh tử. Đệ tử của Đức Phật mỗi khi mặc áo, tâm phải phát nguyện hướng đến Phật Đạo để cho căn lành không bị chìm ngấm, dần dần hội đủ thiện căn, đến bờ giải thoát.

Nếu mặc quần dưới

Nên nguyện chúng sanh

Mặc các căn lành

Đầy đủ hổ thẹn

Tiếng Phạn gọi là ‘NÊ PHƯỢC TA NA’, Tàu dịch là ‘QUẦN’, là ‘XIÊM DƯỚI’.

Trong lòng thầm cảm thấy mắc cỡ là HỔ. Đối với người ngoài thấy mắc cỡ với họ gọi là THẸN.

Nếu chỉ mặc áo mà không mặc quần dưới thì thân hình bị bày lộ, không đủ oai nghi. Nay mặc quần dưới kín đáo, an ổn, cảm như mang vào thân các pháp lành. Người biết hổ thẹn là người biết giữ gìn công đức, cùng cầu nguyện cho chúng sanh, đầy đủ căn lành, biết xấu hổ mỗi khi sai quấy.

Pháp lành là 10 điều thiện của thân, miệng, ý. Là Giới Luật, là Bát Chánh Đạo, là Thiếu dục tri túc, là Tôn ti trật tự, là Học hành Phật Pháp...

Sửa áo gài nút

Nên nguyện chúng sanh

Kiểm buộc thiện căn

Không để rơi rớt

- Sửa là nghiêm chỉnh nó lại

- Buộc dây, gài nút là thâu nhiếp nó lại.

Cổ nhơn nói rằng: ‘Quần mà không dây thì không thâu nhiếp cái thân, người tu

hành mà không giữ chặt giới luật (điều răn cấm) thì không thể hàng phục cái tâm. Khi biết tóm buộc các căn thì dáng bên ngoài oai nghi nghiêm chỉnh, tâm bên trong ăn lành thanh tịnh.

Khi thân tâm nghiêm nhiếp, thì các pháp lành sẽ tự lần lượt thêm tới, đó là cái dùng để được sáng đạo.

5. Hạ Đơn- Xuống Đơn

1. Phiên âm:

HẠ ĐƠN

Tùng triêu dần đán trực chí mộ

Nhứt thiết chúng sanh tự hồi hộ

Nhược ư túc hạ tán kỳ hình

Nguyên nhữ tức thời sanh tịnh độ

ÁN, DẬT ĐẾ LUẬT NI SA HA (3 lần)

2. Dịch nghĩa:

XUỐNG ĐƠN

Từ sớm mai giờ dần suốt đến chiều tối

Hết thảy chúng sanh tự giữ thân

Nếu rủi chân tôi đạp nhầm chết

Nguyện ngươi cõi tịnh chóng sanh về

ÁN, DẬT ĐẾ LUẬT NI SA HA (3 lần)

3. Chú giải:

Đơn:

Là lẻ loi, là một mình, là cái giường ngủ vừa một người, ở trong chùa gọi là cái đơn. Sáng sớm, vừa thức dậy, bước xuống giường là hạ đơn. Khi ngủ, trên giường chỉ nằm một người gọi là đơn.

Triêu:

Là buổi sáng, khi mặt trời mọc

Mộ:

Là buổi chiều, khi mặt trời lặn.

Dần:

Là giờ Dần, bắt đầu từ 3 giờ sáng (từ 3 - 5 giờ sáng là giờ Dần) là lúc hừng sáng, bóng đêm đã hơi lờ mờ sáng. Dần tiếng Phạn gọi là Lưu Na, Trung Hoa dịch là MINH TƯỚNG.

Đán:

Là buổi sáng, khi mặt trời vừa mọc.

Chúng sanh:

Các pháp (chúng) hợp lại tạo thành (sanh) gọi là chúng sanh. Ví dụ như thân con người là do Đất, Nước, Gió, Lửa, bốn thành phần chính này duyên nhau, cấu kết với nhau tạo ra.

Tự Hồi Hộ :

Nghĩa là những loài, bò, bay, cựa quậy, côn trùng, nhỏ nhít, có huyết khí, có sanh mạng đều có đủ tánh linh giác (cái biết) biết ham sống sợ chết, đồng thể với con người. Chúng phải tự giữ thân mạng.

Kinh Phổ Diệu nói:‘Đức Như Lai thưở quá khứ tâm trong sạch, không não hại chúng sanh, chỗ Ngài đi, bàn chân không dính, trùng kiến chẳng bị tổn hại, còn chúng ta hình chất phàm phu, tâm chưa lìa dính mắc, hạnh kiểm chưa bằng Thánh, cho nên khi sắp di động thì nguyện cho chúng côn trùng dưới đất, tự chúng giữ gìn sinh mạng, nếu rủi do bàn chân đạp chết thân nó, thì nhờ pháp lực

kệ chú, khiến nó tức thời vãng sanh về cõi Phật Tịnh Độ’.

Cõi tịnh:

Là cõi trong sạch.

Thế giới trong sáng gọi là TỊNH.

Chỗ ở sạch gọi là cõi

Cõi tịnh chỉ cho cõi Phật, đất bằng bảy báu, không có 4 đường dữ (Địa ngục, Ngạ quỷ, Súc sanh, A Tu La).

Không có 5 trược uế như ở cõi Ta Bà (Kiếp trược, Kiến trược, Phiền não trược, Chúng sanh trược, Mạng trược)

Đức Phật dạy rằng:‘Người rủi vô tâm đạp chết chúng sanh thì không có tội, song cũng có khi bị quả báo do rủi ro, vì vô tâm làm hại chết’.

Sự tích ngày xưa, vua Võ đời nhà Lương (Vua Lương Võ Đế) một lòng tôn kính nhà Sư. Mỗi tuần vua đều mời một nhà Sư vào cung giảng Đạo. Khi nhà Sư vào đến cung thì vua đang đánh cờ với đối phương, trong lúc hăng say, vua muốn

giết một con cờ của đối phương, nên tay vừa đánh, miệng vừa nói ‘giết, giết’. Quân hầu ngoài cửa bước vào thưa vua có ông Sư đến, nghe nói ‘giết, giết’ thì liền đem ông Sư chém đầu. Khi nhà vua đánh cờ xong, liền gọi lính hầu mời nhà Sư vào giảng đạo, lính hầu bảo rằng: ‘Khi sáng bệ hạ bảo đem giết, nên thần đã chém rồi’. Nghe qua nhà vua giật mình, buồn rầu, ăn năn và hỏi lính hầu rằng: ‘Trước khi chết, có nghe nhà Sư nói gì không?’. Lính tâu: ‘Nhà Sư nói, bần đạo lúc còn làm Sa Di, lấy cây đào đất, rủi làm đứt một con trùng chết, tôi đã chú nguyện cho nó làm vua. Ngày nay chính nó là vua Lương Võ Đế. Đó là quả báo vô tâm mà bần đạo phải trả ngày nay vậy’.

Đức Phật khi đi, lằn tướng ngàn châu hiện dấu nơi đất, các loài côn trùng dưới chân đều an ổn. Nếu rủi bị mạng chung, chúng liền vãng sanh lên cõi trời. Chúng ta là phàm phu,chẳng phải là pháp thân Như Lai, nên phải dè dặt khi bước chân đi.

6. Hành Bộ Bất Thương Trùng- Bước Đi Không Hại Côn Trùng

1. Phiên âm:

HÀNH BỘ BẤT

THƯƠNG TRÙNG

Nhược cử ư túc

Đương nguyện chúng sanh

Xuất sanh tử hải

Cú chúng thiện pháp

ÁN, ĐỊA LỊ NHỰT LỊ SA HA (3 lần)

2. Dịch nghĩa:

BƯỚC ĐI KHÔNG HẠI

CÔN TRÙNG

Dở chân bước đi

Nên nguyện chúng sanh

Thoát biển sanh tử

Đủ các pháp lành

ÁN, ĐỊA LỊ NHỰT LỊ SA HA (3 lần)

3. Yếu giải:

Hành Bộ:

Bước đi, đi là một trong bốn oai nghi của người tu sĩ (đi, đứng, nằm, ngồi). Đệ tử của Đức Phật nhất là hàng xuất gia, khi giở chân lên đã hiểu mình sắp đi đâu và đi để làm gì. Khi đặt chân xuống, năm ngón chân chạm sát đất trước, rồi gót mới chạm sau. Khi gót chân này sát đất thì chân kia mới được giở lên. Phải luyện bước đi cho thật là:

- Nhẹ nhàng

- Vững bước

Khoan thai.

Phải giữ mỗi bước đi cho bình yên, bình yên trang nghiêm thân tướng và bình yên cả trong tâm.

Đang đi biết mình đang đi, bước một bước là biết mình đang bước một bước. Một bước hiện tại, không nhớ bước đã qua và không tính toán cho bước sắp tới.

‘Nhẹ nhàng vững bước khoan thai

Bước đi quý tướng trong ngoài bình yên

Mỗi nhịp bước theo dòng thiền

Sáu căn tám thức đồng duyên mới là’

(Hòa Thượng Thích Thông Bửu)

Cũng có thể niệm Phật theo từng bước chân, như niệm A DI ĐÀ PHẬT (4 chữ), rất dễ dàng khi đi bách bộ, từng bước nở hoa sen, tĩnh thức, nhàn tản, thong thả, thực tại và hiện hữu.

Thương:

Là làm tổn hại, đạp chết loài côn trùng, loài sâu bọ...

Loài có chân gọi là Trùng. Loài không chân gọi là Trỉ.

Bất Thương Trùng:

Là mỗi khi giở chân và hạ chân xuống sát đất để đi phải cẩn thận, đem tâm từ, thương xót hộ trì thân mạng những loài côn trùng sống dưới mặt đất, như kiến, sâu bọ, trùng, dế…

Sanh Tử Hải:

Là biển sanh tử. Ý nói sự sanh tử mờ mịt, rộng lớn. Sinh mà chẳng rõ nơi sinh gọi là

sinh lớn. Tử mà chẳng rõ chỗ đi gọi là tử lớn. Sự sinh tử của chúng sanh như biển bao la mờ mịt không bờ mé, triền miên luân hồi trong lục đạo không biết đâu dừng lại.

‘Biển sanh tử nổi lên chìm xuống

Cũng vì gây nên nợ oan gia

Xe luân hồi lộn lại xoay qua

Khổ những nỗi làm người làm thú.’

Thiện Pháp:

Là pháp lành. Pháp lành là do nhíp tâm tu tập, phát Bồ Đề Tâm, cứu giúp tất cả chúng sanh. Giữ gìn chánh pháp, tu giữ giới luật, tu mười nghiệp lành, trừ sạch ác pháp, lợi ích chúng sanh. Các vị Bồ Tát thực hành hạnh lợi tha, tùy duyên,thệ nguyện cứu độ chúng sanh. Khi lục độ vạn hạnh đầy đủ, chư Bồ tát mới có thể thành Phật. Các chúng sanh cũng phải nương theo các pháp lành tu tập mới có thể vượt qua biển sanh tử, chứng đạo Bồ Đề.

Tóm lại, người chí tâm tu hành đạo giải thoát thì đối với bốn oai nghi đi, đứng, nằm, ngồi đều phải nhíp tâm vào cử chỉ của thân, không cho tâm buông lung, dong ruỗi (thân đâu tâm đó) vì vậy, mỗi khi giở chân bước đi, phải nhớ đọc kệ và gởi tâm nguyện theo, cầu cho chúng sanh đủ các pháp lành thoát biển sanh tử.

Do công đức này mà các pháp lành cuả mình lần lần đầy đủ, thì Đạo Nghiệp tự nên, biển khổ có thể qua và Quả Niết Bàn có thể đến vậy.

7. Xuất Đường- Ra Khỏi Chùa

1. Phiên âm:

XUẤT ĐƯỜNG

Tùng xá xuất thời

Đương nguyện chúng sanh

Thâm nhập Phật trí

Vĩnh xuất Tam giới

2. Dịch nghĩa:

RA KHỎI CHÙA

Khi từ chùa ra

Nên nguyện chúng sanh

Vào sâu Phật trí

Thoát hẳn ba cõi

3. Yếu Giải:

Xuất:

Là ra, là lúc giở chân bước đi ra khỏi chùa, hoặc vì Phật sự, vì đi học, vì đi việc gì cần phải rời chùa...

Đường:

Là chùa, là nhà Thiện, lả chỗ mười phương Thích Tử gởi lòng tu niệm. Là nơi chư Phật câu hội, là nơi an cư của Thánh Hiền.

Ông Bàng Long Uẩn nói: Đây là nơi:

“Mười phường đồng nhóm họp

Ai cũng học vô vi

Đây là trường tuyển Phật

Tâm KHÔNG thi đậu về”

Xá:

Là nhà, là ốc, là chỗ nghỉ ngơi, là nơi an thân, cũng gọi là Tăng Xá, Ni Xá, Tăng Đường, Ni Đường... là nơi tu sĩ ở.

Phật Trí:

Là trí vô phân biệt, là vô sư trí, là trí sẵn có trong tất cả chúng sanh. Cũng gọi là Tánh Giác, là Như Lai Tạng, là Phật Tánh, là Tri Kiến Phật (theo Kinh Diệu Pháp Liên Hoa) v.v... Chư Phật đều an trú trong Tánh hay biết vô ngại này mà thấu tội mỗi gốc ngọn nghiệp tánh nhân quả hoặc tốt hoặc xấu của tất cả chúng sanh.

Hàng phàm phu vì bị vô minh phiền não, bụi nghiệp che lấp, nên quên đi tánh giác mà phải trôi lăn 6 nẻo luân hồi.

Thâm Nhập Phật Trí:

Tức là nhờ công năng tu hành, buông xả các duyên, nghiệp lực vô minh tan hết, không mê tức giác, liền an trú vào Phật trí sẵn có của mình, tự tại giải thoát.

Tam Giới:

Tức là ba cõi: Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới. Những chúng sanh chưa hoàn toàn siêu thoát, thì còn ở trong Tam Giới. Từ cõi tiên thiền định thâm diệu, xuống lần đến loài người, địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, tất cả vẫn còn ở trong phạm vi Tam Giới.

a) DỤC GIỚI: Là cõi chúng sanh hữu tình, còn có nhiều tham muốn về dâm dục, thực dục và sắc dục. Dục có 4 thứ là: Tình dục, sắc dục, tham dục và dâm dục.

Cõi dục giới có 11 cõi:

• Cõi Trời Tha Hóa Tự Tại

• Cõi Trời Hóa Lạc

• Cõi Trời Đâu Suất Đà

• Cõi Trời Diệm Ma

• Cõi Trời Đao Lợi

• Cõi Trời Tứ Thiên Vương, có 4 vị:

-Trì Quốc Thiên (Đông)

-Tăng Trưởng Thiên .

-Quảng Mục Thiên (Tây)

- Đa Văn Thiên (Bắc)

• A Tu La

• Người

• Địa Ngục

• Ngạ Quỷ

• Súc Sanh

b) SẮC GIỚI: Lă cõi trời có hình sắc, có cung điện rực rỡ, có thân tướng tốt đẹp. Chư Tiên ở đây lòng không còn ham muốn dâm dục, tình dục, sắc dục và ăn uống. Cuộc sống đã xa lìa vật chất. Toàn cõi sắc giới là miền của Phạm Thiên Vương gồm có 20 từng trời hóa sanh mà không do thai sanh. Cảnh giới ở đây thật

là thanh tịnh. Chư Thiên an trú trong thiền định từ sơ thiền, nhị thiền, tam thiền, tứ thiền và Tịnh Phạm cư.

Tất cả có 5 cõi thiền định của Chư Tiên còn hình sắc.

c) VÔ SẮC GIỚI: Là thế giới Thượng Thiên không có hình sắc, vật chất, thân thể, cung điện và quốc độ. Chư Đại Tiên ở đây chỉ còn có 4 tâm là Thọ,Tưởng, Hành, Thức mà thôi. Các ngài an trụ trong thiền định thâm sâu, vi diệu. Do cõi Vô Sắc không còn vật chất nên không biết đâu để định rõ nơi chốn của cõi này.

Vô sắc giới có 4 địa vị cuả Đại Tiên dầy công tu luyện:

Người tu hành là phát tâm Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, thành Phật hoàn toàn giải thoát, nên không cầu dừng lại trong Tam Giới, mà chỉ một lòng hướng đến quả Phật, cho nên gọi là vĩnh xuất Tam Giới.

Muốn thoát khỏi Tam Giới, phải sâu vào Phật Trí, nghĩa là phải luôn luôn an trú vào Tánh Giác vô phân biệt sẵn có của mình mà không để cho tâm chạy theo sự hiểu biết do tình thức phân biệt so đo, cao thấp, phải quấy, đúng sai…

Đức Phật dạy rằng: “Tam Giới không an, dù như nhà lửa, dù là cõi Tiên cũng còn biến dịch sanh tử theo quả báo, hết phước cũng phải đọa lạc’. Một khi giở chân bước đi, ra khỏi chùa, nên cảm nhận như ta đang bước ra khỏi nhà Tam Giới và cầu cho chúng sanh cũng được như vậy”.

8. Đăng Xí- Lên Nhà Xí

1.Phiên âm:

ĐĂNG XÍ

Đại tiểu tiện thời

Đương nguyện chúng sanh

Khí tham sân si

Quyên trừ tội pháp

ÁN, NGẬN LỖ ĐÀ DA SA HA (3 lần)

2.Dịch nghĩa:

LÊN NHÀ XÍ

(Vào nhà vệ sinh, đi toilet)

Khi đi cầu đi tiểu

Nên nguyện chúng sanh

Bỏ tham sân si

Trừ sách gốc tội

ÁN, NGẬN LỖ ĐÀ DA SA HA (3 lần)

3. Yếu Giải:

Đăng:

Là lên, từ dưới lên trên gọi là đăng. Ở đây, chữ Đăng ý chỉ khi có bức bách trong cơ thể, liền lên chỗ giải tọa, làm cho thân tâm sạch trong, bình thường trở lại. Từ chỗ khó chịu lên chỗ dễ chịu gọi là đăng.

Xí :

Chữ Xí có nhiều nghĩa

• Trên cao chảy xuống xuống dưới thấp gọi là xí.

• Xí cũng gọi là Thanh, là trong sạch, an ổn trở lại. Những chất ô uế trong thân cần phải đến đây cho thoát ra ngoài, khiến cho thân nhẹ nhàng.

• Xí có nghĩa là Tạp, là lộn xộn, dơ bẩn, vì nơi đây là chỗ nhiều người đều đến mỗi ngày đôi ba lần, để cho thoát ra những chất phế thải từ trong thân bất tịnh.

Đại :

Chữ Đại ở đây chỉ cho sự đi cầu (toilet).

Tiểu:

Chữ Tiểu chỉ cho sự đi tiểu (toilet).

Tiện : Là thuận lợi

Đại Tiểu Tiện :

Là nơi thuận lợi để cho các thứ chẳng sạch thoát ra ngoài thân, khiến cho thân nhẹ nhàng, an ổn.

Khí: Là trừ bỏ.

Khí Tham Sân Si:

Trừ bỏ tam độc tham sân si, tức là buông xả những bóng dáng pháp trần hiện ra trong tâm, khiến cho tâm không còn ôm ấp, nhớ nghĩ đến những điều phiền não, giận tức, mong cầu.

Quyên Trừ:

Ném bỏ, quăng bỏ.

Tộỉ Pháp

Là những nguyên nhân cấu kết lại, nhóm họp lại để tạo thành tội lỗi. Là căn bản

đưa đến các ác nghiệp, dắt dẫn vào đọa lạc luân hồi

Theo lời Phật dạy, tất cả chúng sanh từ sáu từng trời Dục Giới cho đến địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, người, A Tu La, đều nương nơi sự ăn uống để mà sống còn.

Trong Bát Khổ cuả chúng sanh ở cõi người, thì cái khổ lo ăn rất quan trọng. Vì tranh đấu để có miếng cơm manh áo, nên con người sanh lòng tham lam, kéo theo sự sân giận,mong cầu, si mê, lại thêm tội giết hại những loài súc sanh yếu thế để ăn, tạo nhiều ác nghiệp. Thức ăn vào cơ thể, sau khi đã thanh lọc, được thải ra ngoài những chất ô uế. Cho nên mỗi khi đi đại tiểu ở nhà xí, cần phải chú nguyện, nhíp tâm, nguyện gởi tham sân si theo chất dơ ra khỏi thân tâm, vứt bỏ tam độc.

Các bậc Cổ Đức dạy rằng: ‘Khi mặc áo, ăn cơm, rửa tay, đi đại tiểu tiện... phải nhiệp niệm thần chú, không để cho tâm rong ruổi. Ngăn chận tạp tưởng, giữ gìn

chánh niệm, đó là công phu tu tập tốt, thì lo gì không đạt định lực, để phát sanh trí tuệ, đến quả Bồ Đề’.

4. Những điều cần nhớ:

Khi mắc đại tiểu tiện, nên đi liền, đừng để cho bên trong dồn thúc quá, đến nỗi phải lật đật. Cần nên thay guốc dép dùng mang khi vào nhà xí, không nên mang giày dép sạch vào cầu tiêu rồi mang vào Tăng Đường, Ni Đường, Thiền Đường…

Khi đến trước câu tiêu, phải gõ cửa( hoặc khảy ngón tay 3 tiếng), một là để xem có người đang ở bên trong hay không, hai là để cho các loài quỷ ăn phẩn uế ở trong nhà cầu tránh nơi khác.

Khi đã ngồi trong nhà cầu rồi, cũng phải gõ 3 tiếng và thầm đọc kệ chú 3 lần.

Trong Luật Nhiếp có dạy: ‘Nên làm nhà xí ở riêng chỗ kín đáo, phía sau góc chùa và gắn cánh cửa che khuất một bên. Khi vào nhà xí, trước phải cởi y ra, treo trên

gió, ở chỗ sạch. Sau khi đi đại tiểu tiện xong, phải dùng xà phòng rửa tay sạch(đọc chú) mới cầm y và có thể chào người’.

9. Tựu Thủy- Dội cầu

1. Phiên âm:

TỰU THỦY

Sự ngật tựu thủy

Đương nguyện chúng sanh

Xuất thế pháp trung

Tốc thật nhi vãng

ÁN, THẤT RỊ BÀ HÊ SA HA (3 lần)

2. Dịch nghĩa:

DỘI CẦU

Việc rồi tới nước

Xin nguyện chúng sanh

Trong pháp xuất thế

Gấp rút mà đến

ÁN, THẤT RỊ BÀ HÊ SA HA (3 lần)

3. Yếu giải:

Tựu Thủy:

Tựu là đến, Thủy là nước

Tựu Thủy là dùng nước để rửa, để dội

Sau khi đi đại tiểu tiện ở nhà xí.

Sự Ngật:

Là việc đã xong rồi.

Sự Ngật Tựu Thủy:

Là việc đi đại tiểu tiện đã xong, kế đến dùng nước rửa chỗ kín và dội cầu sạch sẽ. Ngày xưa, các chùa ở miền quê, không dùng giấy vệ sinh lau, mà dùng nước dội rửa chỗ kín.

Pháp Xuất Thế:

Là pháp về lý tánh giải thoát mà người tu hành phải đạt được để an trụ Bồ Đề Niết Bàn.

Còn pháp thế gian là những sự tướng trong ngũ trược ác thế, chỗ thấy chỗ nghe đều là những nghiệp ác phiền não trói buộc thân tâm, ngấm chìm trong sanh tử, trôi lăn trong 3 cõi 6 đường.

Tốc Tật Nhi Vãng :

Là gấp rút mà đến. Ý nói hình phạt thọ tội ở địa ngục còn có ngày hết, nhưng phiền não do tham dục, giận hờn và si mê thật không bờ né. Tam độc vô cùng lợi hại, ví như nhà xí dơ hôi, toàn những thứ phế thải, nên phải mau lìa, gấp rút đến nơi trong sạch.

Lấy nước rửa sạch hôi dơ. Cầu cho chúng sanh mau lìa hạnh uế trược thế gian mà nhanh chóng sống theo hạnh xuất thế.

Đức Phật dạy rằng : Phép tẩy tịnh có 3 thứ

1- Rửa thân

2- Rửa lời

3- Rửa tâm

Khi dùng nước rửa tay và dội cầu, miệng đọc bài kệ chú, gởi tâm nguyện trong sạch đến chúng sanh, khiến họ tỉnh giác hồi đầu, lìa khổ thế gian, mau an trụ pháp xuất thế, đạt đạo Bồ Đề.

Đức Phật dạy các tu sĩ nên cẩn thận giữ gìn tâm ý, tẩy tịnh đúng pháp, tam nghiệp

thanh tịnh, rất lợi ích, khiến cho Chư Thiên kính phụng.

Nếu vào nhà xí mà không tẩy tịnh thì không được đi quanh Tháp Phật, không được lạy Phật, tụng kinh, không được lễ lạy người khác và nhận người khác lễ lạy. Không được nhập chúng, không được ăn thức ăn của chúng Tăng, không được nằm ngồi giường chõng của chúng Tăng.

Tẩy tịnh đúng pháp tức là dùng nước rửa dội, có thầm đọc thần chú. Nếu tẩy tịnh mà không đọc thần chú thì dù cho dùng nước bảy sông để rửa cũng không sạch, vì chủng tử chẳng sạch. Chư Thiên nhìn thấy không vui mừng. Chú pháp tu trì cũng không linh nghiệm. Tay dơ cầm đồ ăn cho chúng Tăng, bị mắc tội đọa.