Đại Tập 51 · Bộ Đại Tập II · Số 397 (Quyển 49–60) & Số 398–401

Kinh Những Điều Bồ- Tát Hải Ý Hỏi Về Pháp Môn Tịnh Ấn, Quyển 11

KINH NHỮNG ĐIỀU BỒ- TÁT HẢI Ý HỎI VỀ

PHÁP MÔN TỊNH ẤN

QUYỂN 11

Lại nữa, này Đại Bồ-tát Hải Ý!

Lại có hai pháp ở trong Đại thừa có thể thường làm:

1.Tinh tấn tu bảy Giác chi.

2.Thâm tâm thuyết giảng pháp Giác chi.

Lại có hai pháp khó làm:

1.Không trú tận trí.

2.Đạt Trí nhẫn vô sinh.

Lại có hai pháp thường làm:

1.Khéo hành chánh đạo.

2.Khéo biết phi đạo mà không làm.

Lại có hai pháp khó làm:

1.Tu hướng Đạo trí.

2.An lập chánh đạo.

Lại có hai pháp thường làm:

1.Tùy thuận pháp duyên sinh.

2.Lìa kiến nhị biên.

Lại có hai pháp khó làm:

1.Khéo biết nhân nhiễm, duyên nhiễm của tất cả chúng sinh.

2.Khéo biết nhân tịnh, duyên tịnh của tất cả chúng sinh.

Lại có hai pháp thường làm:

1.Biết rõ việc của ma.

2.Xa lìa việc ma.

Lại có hai pháp khó làm:

1.Xa lìa các ma.

2.Khiến các ma quy phục.

Lại có hai pháp thường làm:

1.Pháp đã tận lại không chỗ tận.

2.Pháp vô tận mà không thể tận.

Lại có hai pháp khó làm:

1.Hiểu rõ xưa nay vô tận.

2.Quán rõ sát-na hoại diệt của các pháp.

Lại có hai pháp thường làm:

1.Từ mới phát tâm liền quán sát Đại Bồ-đề tràng.

2.Quán sát Bồ-đề tràng nên không thích thừa khác.

Lại có hai pháp khó làm:

1.Lúc mới phát tâm là liền xuất sinh nhân Bồ-đề tràng.

2.Trí khởi các tâm thiện mà không chấp giữ.

Lại có hai pháp thường làm:

1.Đoạn các kết sử cho kẻ sinh tử tương tục.

2.Người có thiện căn tương tục khiến họ phát tâm không sinh chán nản.

Lại có hai pháp khó làm:

1.Hoặc có phương phần hoặc không phương phần, tất cả đều đem hồi hướng về Bồ-đề vô thượng.

2.Tuy hồi hướng Bồ-đề mà luôn khởi tâm quán rõ đều như pháp huyễn.

Lại có hai pháp thường làm:

1.Khiến khắp chúng sinh quán Bồ-đề.

2.Chúng sinh đã quán Bồ-đề thì khiến họ quán giải thoát.

Lại có hai pháp khó làm:

1.Quán sát Bồ-đề là bình đẳng nên chúng sinh cũng bình đẳng.

2.Thành tựu đầy đủ cho chúng sinh, tinh tấn không mỏi mệt.

Lại có hai pháp thường làm:

1.Phát tâm như lý mà quyết trạch tất cả các pháp thiện.

2.Phát tâm đại Bi, đem chúng sinh vào đạo Niết-bàn.

Này Hải Ý! Đó là hai pháp ở trong Đại thừa mà thường làm.

Lại có hai pháp ở trong Đại thừa rất khó làm:

1.Vô sinh mà sinh.

2.Vô khởi mà khởi.

Đó là hai pháp ở trong Đại thừa rất khó làm.

Lại nữa, này Hải Ý! Có ba pháp làm tăng trưởng Đại thừa. Những gì là ba?

1.Phát tâm Bồ-đề tăng tu thiện căn.

2.Được Thiện tri thức thâu nhận không hề sinh chán mệt.

3.Kiến lập đại Bi mà không thoái chuyển.

Lại có ba pháp làm tăng trưởng Đại thừa:

1.Siêng tu thắng hạnh.

2.Quán sát các hành.

3.Ở trong thắng hạnh vì các chúng sinh mà khéo thành thục.

Lại có ba pháp:

1.Dừng chỉ tâm xan tham.

2.Hành thí xả rộng lớn.

3.Hồi hướng Bồ-đề.

Lại có ba pháp:

1.Tự tích tập tịnh giới.

2.Theo hộ người phá giới.

3.Hồi hướng Bồ-đề.

Lại có ba pháp:

1.Tâm không chướng ngại.

2.Chúng sinh sân hận khiến họ được thanh tịnh.

3.Hồi hướng Bồ-đề.

Lại có ba pháp:

1.Tinh tấn không mệt.

2.Có thể hộ trì chúng sinh biếng nhác.

3.Hồi hướng Bồ-đề.

Lại có ba pháp:

1.Sinh theo thiền định.

2.Không đắm chấp nơi thiền định.

3.Hồi hướng Bồ-đề.

Lại có ba pháp:

1.Siêng cầu đa văn.

2.Như đa văn mà quán sát.

3.Hồi hướng Bồ-đề.

Lại có ba pháp:

1.Khởi tâm Từ nơi duyên chúng sinh.

2.Khởi tâm Từ nơi duyên pháp.

3.Khởi tâm Từ nơi không duyên.

Lại có ba pháp:

1.Khởi tâm Bi nơi việc làm của chính mình.

2.Khởi tâm Bi vì việc làm của người khác.

3.Khởi tâm Bi vì lìa nhị biên.

Lại có ba pháp:

1.Siêng cầu trí tự lợi.

2.Siêng cầu trí lợi tha.

3.Siêng phát khởi tinh tấn, tự lợi và lợi tha đều viên mãn.

Lại có ba pháp:

1.Biết trí quá khứ đã qua.

2.Biết trí vị lai chưa đến.

3.Trí hiện tại trú pháp giới.

Lại có ba pháp:

1.Khởi Từ phương tiện với chúng sinh chánh định.

2.Khởi Từ giải thoát với chúng sinh bất định.

2.Khởi Từ đại cứu độ với chúng sinh tà định.

Lại có ba pháp:

1.Đắc lạc thọ nên thân nghiệp thong dong.

2.Khéo hộ người khác nên lời nói dịu dàng.

3.Hành dụng chánh nghiệp nên tâm nghiệp bao dung.

Lại có ba pháp:

1.Tuy tu quán bất tịnh nhưng đối với chúng sinh hành tham không hề sinh lòng chán ghét.

2.Tuy tu quán từ tâm nhưng đối với chúng sinh hành sân không sinh lòng chán xa.

3.Tuy tu quán duyên sinh nhưng đối với chúng sinh hành si không hề sinh lòng chán ghét.

Lại có ba pháp:

1.Vì lợi ích mà tu thắng hạnh.

2.Hoan hỷ thường biết đủ.

3.Luôn luôn trong lặng không hề nhiệt não.

Lại có ba pháp:

1.Giữ gìn chỗ nghe.

2.Đạt văn cú Tổng trì.

3.Nhập trí Thánh đoạn dứt việc trước sau.

Lại có ba pháp:

1.Vì thâu giữ bảy Thánh tài nên không hề thiếu thốn.

2.Vì pháp thí vô ngại nên có thể hành đại Xả.

3.Tất cả tài lợi vì chia nhiều phần để thí Xả nên thường đắc đại phú.

Lại có ba pháp:

1.Vì Thánh đế nên nhập Thắng nghĩa đế.

2.Vì chân thật nên không hư dối.

3.Vì chân thường nên không biến đổi.

Lại có ba pháp:

1.Tự biết nay mình phải làm gì.

2.Biết chúng sinh sẽ phải làm gì.

3.Biết thời, hiểu rõ các phần vị của thời và phi thời.

Lại có ba pháp:

1.Uẩn và pháp uẩn đều bình đẳng.

2.Giới và pháp giới bình đẳng.

3.Quán xứ như hư không.

Lại có ba pháp:

1.Không hủy hoại nhân quả.

2.Khéo trưởng dưỡng các duyên.

3.Cùng nhau hòa hợp thể nhập.

Lại có ba pháp:

1.Không trái nghịch với Phật.

2.Không hủy báng Pháp.

3.Không khinh mạn chúng Tăng mà thường tôn trọng, cung kính, thừa sự.

Lại có ba pháp:

1.Dừng chỉ tâm tham.

2.Xa lìa nơi sân.

3.Hiểu rõ về si.

Lại có ba pháp:

1.Nhập thế tục đế.

2.Nói tướng chân thật.

3.Hiểu rõ Thắng nghĩa đế vô trụ.

Lại có ba pháp:

1.Đối với chúng sinh không khởi khinh mạn.

2.Đối với A-la-hán thường sinh tôn kính.

3.Không bị sự ràng buộc của phiền não.

Lại có ba pháp:

1.Không nhiễm Dục giới.

2.Không thích Sắc giới.

3.Không tham đắm Vô sắc giới.

Lại có ba pháp:

1.Đối với suy, chê, trách, khổ, tâm không tự ty.

2.Đối với lợi, khen, đề cao, vui tâm không tự tôn.

3.Không nhiễm tám pháp của cõi đời, giống như núi Tu-di an trú bất động.

Lại có ba pháp:

1.Các căn ẩn mật.

2.Khéo hiểu các kết sử.

3.Khéo điều phục tâm.

Lại có ba pháp:

1.Kiến lập phần vị công đức.

2.Có thể xa lìa phần vị lầm lỗi.

3.Ở nơi mọi phần vị luôn khéo thắng tấn.

Lại có ba pháp:

1.Nội tâm khởi trí thắng thượng.

2.Thâm tâm khởi trí sai biệt.

3.Theo phương tiện khởi trí an lập.

Lại có ba pháp:

1.Định thanh tịnh rồi đắc giới học thắng thượng.

2.Tuệ viên mãn rồi đắc tâm học tăng thượng.

3.Giải thoát viên mãn rồi đắc tuệ học tăng thượng.

Lại có ba pháp:

1.Lạc thọ đoạn trừ tham ái.

2.Khổ thọ đoạn trừ sân hận.

3.Không khổ không lạc đoạn trừ vô minh.

Lại có ba pháp:

1.Tuy chuyển nhân mà vô gia hạnh.

2.Tuy chuyển phiền não mà vô phân biệt.

3.Tuy chuyển ba cõi mà không nguyện.

Lại có ba pháp:

1.Quyết trạch nơi Không, xa lìa các kiến.

2.Quyết trạch về Vô tướng, dừng chỉ tầm tứ.

3.Quyết trạch về Vô nguyện ba cõi tịch diệt.

Lại có ba pháp:

1.Nhãn không.

2.Cảnh sắc lìa tánh.

3.Nhãn thức vô trú.

Lại có ba pháp:

1.Nhĩ không.

2.Cảnh thanh lìa tánh.

3.Nhĩ thức vô trú.

Lại có ba pháp:

1.Tỷ không.

2.Cảnh hương lìa tánh.

3.Tỷ thức vô trú.

Lại có ba pháp:

1.Thiệt không.

2.Cảnh vị vô tánh.

3.Thiệt thức vô trú.

Lại có ba pháp:

1.Thân không.

2.Cảnh xúc lìa tánh.

3.Thân thức vô trú.

Lại có ba pháp:

1.Ý không.

2.Cảnh pháp lìa tánh.

3.Ý thức vô trú.

Lại có ba pháp:

1.Mật tu nơi giới.

2.Khéo hộ nơi định.

3.Quyết trạch ở tuệ.

Lại có ba pháp:

1.Tu niệm gìn giữ chánh pháp.

2.Tu tuệ quán sát lâu bền.

3.Tu hành biết rõ nghĩa hành.

Lại có ba pháp:

1.Tùy trú trong Thánh đế của Thanh văn mà nói pháp giải thoát.

2.Tùy trú nơi pháp duyên sinh của Duyên giác mà nói pháp giải thoát.

3.Tùy trú nơi các thắng hạnh của sáu Ba-la-mật của Bồ-tát mà nói pháp giải thoát.

Lại có ba pháp:

1.Xả: Nghĩa là xả thí tất cả châu báu.

2.Đại xả, nghĩa là xả vợ con, tôi tớ, quyến thuộc.

3.Cực xả, nghĩa là xả đầu, mắt, chân, tay… của thân.

Lại có ba pháp:

1.Hộ trì chánh pháp.

2.Hộ trì các pháp sư thuyết pháp.

3.Hộ trì pháp Đại thừa.

Lại có ba pháp:

1.Không làm cho sinh tử tương tục.

2.Giác ngộ lỗi lầm của sinh tử.

3.Xa lìa nghiệp tội của sinh tử.

Lại có ba pháp:

1.Tâm không bị ngăn che mà nghe nhận chánh pháp.

2.Tâm không tùy niệm mà thường an tọa.

3.Dùng tâm xuất ly mà tu hành chân chánh.

Lại có ba pháp:

1.Chỗ nghe nương nơi nghĩa.

2.Quán sát dựa vào trí.

3.Giải thoát dựa vào pháp.

Lại có ba pháp:

1.Bậc đa văn thích ở vắng lặng.

2.Trú trong vắng lặng rồi tác ý sâu bền.

3.Tác ý tương ưng sâu bền mà có thể thấu đạt các pháp bình đẳng.

Lại có ba pháp:

1.Cung kính bậc Trí.

2.Thỉnh vấn bậc đa văn.

3.Hộ trì bậc tu định.

Lại có ba pháp:

1.Không dùng tâm đắc lợi mà hành pháp thí.

2.Đối với người thính pháp dùng tâm Từ thâu nhận.

3.Khởi chỗ làm hiện tiền của tâm Nhất thiết trí.

Lại có ba pháp:

1.Tâm bình đẳng nên chúng sinh bình đẳng.

2.Không có chủng chủng tính nên các pháp bình đẳng.

3.Trí bình đẳng nên chư Phật bình đẳng.

Lại có ba pháp:

1.Trí biết ba đời bình đẳng.

2.Tuệ rõ tâm giải thoát bình đẳng.

3.Tỏ ngộ ba cõi bình đẳng.

Lại có ba pháp:

1.Khéo quán sát các hành là vô thường, là khổ.

2.Khéo quán sát các pháp vô ngã.

3.Khéo quán Niết-bàn vắng lặng.

Lại có ba pháp:

1.Vì thệ nguyện chân thật nên trú rốt ráo.

2.Chỗ nghe chân thật, như lý tu hành.

3.Tam-ma-địa chân thật nên phát sinh Thắng tuệ.

Lại có ba pháp:

1.Tội đã tạo không hề che giấu.

2.Tội chưa tạo ngăn ngừa không khởi.

3.Tất cả nghiệp tội hiện có đều sám hối diệt trừ.

Lại có ba pháp:

1.Xa lìa việc làm ác.

2.Xa lìa tùy miên.

3.Xa lìa nghi hoặc.

Lại có ba pháp:

1.Thích ở chốn vắng lặng.

2.Xa lìa tham ái.

3.Phát khởi pháp thiện.

Lại có ba pháp:

1.Trú pháp nhẫn sâu.

2.Thuyết vô lượng pháp.

3.Thông đạt biện tài tất cả xứ.

Lại có ba pháp:

1.Chỗ nghe quyết định Tổng trì.

2.Được Phật gia trì biện tài.

3.Các chỗ thuyết pháp được Thánh hiền thâu giúp.

Lại có ba pháp:

1.Mới phát tâm bình đẳng như mặt đất.

2.Các hành rốt ráo, các hành tương tục.

3.Tuy chuyển các tưởng mà trú nơi Bất thoái chuyển.

Lại có ba pháp:

1.Chỗ nghe viên mãn thành tựu pháp nhẫn.

2.Nghĩ về sự thành tựu pháp nhẫn mà không đổi mất.

3.Đạt được pháp Nhẫn vô sinh.

Lại có ba pháp làm tăng trưởng Đại thừa:

1.Tuệ cùng với phương tiện hòa hợp, tu các đạo hạnh.

2.Đại Từ, đại Bi hòa hợp, thành thục cho chúng sinh.

3.Tinh tấn, không phóng dật hòa hợp hộ trì chánh pháp.

Này Hải Ý! Đó là ba pháp làm tăng trưởng Đại thừa.

Lại nữa, này Hải Ý! Có bốn pháp làm chướng ngại ở trong Đại thừa. Những gì là bốn?

1.Lãnh hội đều xấu ác, nghĩa là tìm học các sách vở của ngoại đạo.

2.Không nghe nhận tạng chánh pháp, sáu Ba-la-mật của Bồ-tát.

3.Tâm mạn tăng thượng khởi các nghiệp ma.

4.Nghiệp chướng đeo đuổi, hủy báng chánh pháp.

Lại có bốn pháp làm chướng ngại ở trong Đại thừa:

1.Tham ái.

2.Sân hận.

3.Ngu si.

4.Phiền não đầy dẫy, không cầu công đức của pháp thiện.

Lại có bốn pháp:

1.Đố kỵ kẻ khác để mình được lợi.

2.Dua nịnh để gần gũi với các pháp sư.

3.Khởi tuệ thông lợi, làm việc lợi ích theo kiểu cuồng vọng.

4.Dùng tâm không thật làm chuyện hư dối.

Lại có bốn pháp:

1.Đối với bạn lành mà nghĩ tưởng là bạn ác.

2.Đối với bạn ác mà tưởng là bạn lành.

3.Ở trong phi pháp mà nghĩ tưởng là chánh pháp.

4.Ở trong chánh pháp mà nghĩ tưởng là phi pháp.

Lại có bốn pháp:

1.Thường khởi tâm keo kiệt.

2.Thấy người ăn xin liền khởi tâm tổn hại lầm lỗi.

3.Bố thí rồi sinh tâm luyến tiếc.

4.Khởi tâm trái nghịch với Nhất thiết trí.

Lại có bốn pháp:

1.Theo tâm dục hành thí.

2.Tâm lỗi lầm hành thí.

3.Bố thí tâm sợ hãi.

4.Bố thí tâm ngu si.

Lại có bốn pháp:

1.Vì cầu danh tiếng mà bố thí.

2.Vì cầu lời khen tốt mà bố thí.

3.Cầu tiếng thơm mà bố thí.

4.Vì cầu khen ngợi mà bố thí.

Lại có bốn pháp:

1.Vì tình nghĩa mà bố thí.

2.Vì có lý do mà bố thí.

3.Bố thí vì sự mờ ám.

4.Không tự tay bố thí.

Lại có bốn pháp:

1.Dùng vật thô bố thí.

2.Bố thí mà không trân trọng.

3.Bố thí không cung kính.

4.Bố thí mà khởi tăng thượng mạn.

Lại có bốn pháp:

1.Dùng dao bén bố thí.

2.Dùng độc dược bố thí.

3.Pháp thí không có phép tắc.

4.Bố thí với tâm tổn hại.

Lại có bốn pháp:

1.Đối với người trì giới mà sinh lòng sân hận.

2.Đối với người phá giới không hề giúp đỡ mà khởi tâm tổn hại họ.

3.Sự tu giới của mình thường bị tạp loạn.

4.Đối với người thuyết giới mà khởi lòng sát hại.

Lại có bốn pháp:

1.Thích cầu tài lợi dầu cho gian khổ.

2.Nếu được tài lợi mà không chia phần đồng đều cho kẻ khác.

3.Không muốn người đạt được lợi dưỡng.

4.Chính mình được lợi mà không hề biết đủ.

Lại có bốn pháp:

1.Thân luồn cúi, không có đạo hạnh oai nghi.

2.Lời nói quanh co không thật.

3.Tâm khúc mắc tạo tác các tội.

4.Tất cả chỗ khúc mắc là vì không nuôi dưỡng thân mạng một cách thanh tịnh.

Lại có bốn pháp:

1.Đối với người đồng trú Đại thừa khởi tâm sân nhuế.

2.Vì tăng thượng mạn nên không thể hiểu rõ các việc ma.

3.Nghe điều chẳng chân chánh thì liền vui làm.

4.Nghe các điều thiện công đức, thì sinh phiền não.

Lại có bốn pháp:

1.Vì kiêu mạn nên không thể gần gũi chánh pháp.

2.Đối với pháp sư thuyết pháp không khởi lòng tôn trọng.

3.Đối với phụ mẫu, sư trưởng, thân giáo sư không sinh lòng quy kính.

4.Thân tâm hung dữ, các chỗ khởi làm thường sinh lòng trái nghịch.

Lại có bốn pháp:

1.Xiển dương đức hạnh của mình.

2.Che giấu đức hạnh người khác.

3.Bị ngã mạn thiêu đốt.

4.Hung dữ, sân giận.

Lại có bốn pháp:

1.Biếng nhác.

2.Hôn trầm.

3.Không chánh thuận.

4.Chấp trước.

Lại có bốn pháp:

1.Không điều phục.

2.Không tịch tĩnh.

3.Không ẩn mật.

4.Không nhu thiện.

Lại có bốn pháp:

1.Còn cạn cợt mà đi vào quốc thành, xóm làng.

2.Không đủ giới Uẩn mà cầu lợi dưỡng.

3.Không giữ gìn oai nghi mà vào nhà nữ nhân.

4.Không trú định tâm Đẳng dẫn để thể nhập căn tánh chúng sinh.

Lại có bốn pháp:

1.Không thể siêng tu bốn Nhiếp pháp.

2.Xả bỏ sự thành tựu đầy đủ cho chúng sinh.

3.Hủy báng chánh pháp, không hề hộ trì.

4.Đối với người thuyết pháp lại sinh lòng quấy nhiễu.

Lại có bốn pháp:

1.Ngu si, thường sinh đa dục.

2.Sân hận, thích làm các việc lỗi lầm.

3.Tham ái, không sinh lòng biết đủ.

4.Cầu lợi, tâm thường không chán.

Lại có bốn pháp:

1.Bất tín nên thường trạo cử.

2.Thân cận bạn ác, không chán bỏ nghiệp tội.

3.Biếng trễ, làm giảm mất pháp thiện.

4.Phóng dật nên việc làm thiện căn đều tiêu mất.

Lại có bốn pháp:

1.Không thể quán sát bên trong nên thường không hổ.

2.Tuệ giải không sáng tỏ nên thường không thẹn.

3.Ngang bằng với nghiệp vô gián nên không biết tri ân.

4.Tuy đối với tha nhân đã không làm lợi ích mà chính mình còn đánh giết họ, lại còn vu khống cho kẻ khác.

Lại có bốn pháp:

1.Sân.

2.Phẫn.

3.Hận.

4.Hại.

Lại có bốn pháp:

1.Lừa dối chư Thánh.

2.Không hộ chư Thánh.

3.Khinh mạn thí chủ.

4.Đối với A-la-hán khởi tăng thượng mạn.

Lại có bốn pháp:

1.Thân nghiệp không thể thanh tịnh.

2.Ngữ nghiệp không thể khéo giữ gìn.

3.Tâm nghiệp tạp nhiễm.

4.Ở trong Đại thừa mà sinh lòng chán mệt.

Lại có bốn pháp:

1.Ở nơi chúng hội mà nói lời hai lưỡi.

2.Ở nơi sư trưởng, A-xà-lê mà phát ra ngôntừ thô ác.

3.Đối với người đến cầu xin thì nói lời thêu dệt.

4.Lừa dối trời, người.

Lại có bốn pháp:

1.Không giữ gìn giới uẩn.

2.Không vượt khỏi đời khác.

3.Đánh mất thiện căn.

4.Phá hoại sự trưởng dưỡng thắng hạnh.

Lại có bốn pháp:

1.Ở trong đại chúng khởi tâm ương bướng.

2.Ở chỗ chúng hội giữ tâm cao ngạo.

3.Thường nói ra lời ác, muốn trốn chạy tội lỗi.

4.Dùng lời tạp loạn mà cho là kinh điển thế gian.

Lại có bốn pháp:

1.Không đem tâm siêng hành ở chỗ vắng lặng.

2.Tâm nhiều tổn hại ở nơi chỗ náo nhiệt.

3.Không trồng thiện căn mà tưởng mình có phước đức.

4.Trộm danh Bồ-tát để cầu lợi nuôi thân.

Lại có bốn pháp:

1.Tâm không nhu thuận.

2.Tâm ấy thô bạo.

3.Tâm không điều phục.

4.Đối với chúng sinh khởi tâm phiền khổ.

Lại có bốn pháp:

1.Ỷ lại vào sự trì giới.

2.Ỷ lại vào đa văn.

3.Ỷ vào chỗ trú A-lan-nhã.

4.Ỷ lại vào công đức khổ hạnh.

Lại có bốn pháp:

1.Cho ngã là thù thắng.

2.Cho pháp là thù thắng.

3.Chỉ một chút thiện căn mà cho là tối thắng, không hồi hướng Bồ-đề.

4.Đầu tiên thì tu hạnh Đại thừa nhưng giữa đường thì thích pháp Thanh văn, Duyên giác.

Lại có bốn pháp:

1.Chấp trước vào thân

2.Chấp trước vào tâm.

3.Chấp trước vào giới.

4.Không hướng đến Thắng đạo.

Lại có bốn pháp:

1.Thân hữu đến xin chỗ thì chẳng cho.

2.Chạy theo lợi dưỡng mà tự cho là thanh tịnh, lại còn vui mừng khi thấy kẻ phá giới.

3.Mê đắm nhà thế.

4.Đối với người giới luật tròn đủ mà lại sinh lòng sân hận, sinh khởi các sự ràng buộc bằng các việc làm gian khổ.

Lại có bốn pháp:

1.Làm nhiều việc.

2.Cầu lợi nhiều.

3.Nói năng nhiều.

4.Tri kiến nhiều.

Lại có bốn pháp:

1.Ngã kiến, chấp trước nơi ngã.

2.Chúng sinh kiến, chấp trước chúng sinh.

3.Đoạn kiến, chấp trước nơi vô tác.

4.Thường kiến, chấp trước nơi thân mạng.

Lại có bốn pháp:

1.Ở nơi một việc mà sinh khởi trùng trùng muôn việc.

2.Đã sinh khởi rồi thì không thể làm chủ.

3.Không thể làm chủ nên sinh mệt mỏi.

4.Vì mệt mỏi nên mới sợ hãi.

Lại có bốn pháp:

1.Không tu trí tuệ để thăng tiến lên các địa.

2.Không thể khéo tu thiền định.

3.Bỏ quên không hành thắng tuệ của chúng sinh.

4.Tu nguyện và phương tiện mà khởi chỗ thủ đắc.

Lại có bốn pháp:

1.Tùy miên chướng pháp mà căn tánh độn.

2.Tùy miên chướng nghiệp nên không siêng hành các thiện căn.

3.Tùy miên chướng phiền não, ba uẩn tùy chuyển.

4.Chạy theo việc ma bỏ quên tâm Bồ-đề.

Này Hải Ý! Những loại bốn pháp như vậy làm chướng ngại ở trong Đại thừa.

Kinh Những Điều Bồ- Tát Hải Ý Hỏi Về Pháp Môn Tịnh Ấn, Quyển 12

KINH NHỮNG ĐIỀU BỒ- TÁT HẢI Ý HỎI VỀ

PHÁP MÔN TỊNH ẤN

QUYỂN 12

Lúc Đức Thế Tôn giảng nói Đại thừa thâu giữ các pháp, trong chúng hội có bốn vạn bốn ngàn chúng sinh và một ngàn trời, người đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, có hai vạn tám ngàn Bồ-tát đắc pháp Nhẫn vô sinh. Khi ấy, tam thiên thế giới chấn đủ động sáu cách, có ánh sáng lớn tỏa chiếu khắp mười phương, một ngàn chúng trời, người ở trong hư không cùng phát lời khen ngợi và vui mừng vây quanh; lại có mưa xuống vô số hoa trời vi diệu, nhạc trời tấu vang, tiếng trống lời ca diệu mầu cúng dường, tất cả đều dùng diệu kệ khen ngợi:

Đại pháp tạng vô thượng như vậy

Hôm nay Như Lai tự mở bày

Đã lâu an trú đại Từ bi

Vì các chúng sinh soi tỏ rõ.

Nói kệ này rồi, họ liền bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Nếu có người đối với Đại pháp bảo tạng này của Như Lai có thể thọ trì dẫu chỉ một phần rất nhỏ thì người ấy mau chóng giải thoát mọi sự sợ hãi của địa ngục, dần dần sẽ có thể chuyển pháp luân vô thượng.

Bạch Thế Tôn! Ví như có người đi đến một châu thành, làng xóm kia không xa lắm thấy kho chứa châu báu nơi lòng đất nhiều vô kể. Vì người này có tâm lợi ích nên liền đến nơi châu thành ấy nói với mọi người: “Các ngươi hãy khéo đến đó, nếu muốn tìm các châu báu thì ta biết nơi ấy, ta sẽ chỉ cho các ông vô số châu báu đang ẩn giấu”. Bạch Thế Tôn! Trong châu thành ấy có một loại người tuy nghe lời nói ấy mà không chịu tin nhận; lại có một loại người, thì tin

vào lời nói ấy nên liền cùng với người kia đến chỗ đến chỗ cất giấu vật báu tùy theo sức và trí của mỗi người tha hồ lấy các châu báu đem về, nhưng chỗ chỗ chứa này thì vô tận, cũng không phân biệt người này ta cho người kia, ta không cho người này được lấy người kia không được lấy. Vì sao? Vì chỗ cất chứa vật báu ấy không hề phân biệt.

Bạch Thế Tôn! Chư Phật Thế Tôn thuyết đại pháp bảo tàng cũng lại như vậy. Đức Phật ở trong a-tăng-kỳ câu-chi na-do-tha kiếp đã tích chứa Bảo tạng diệu pháp quảng đại vô thượng như vậy. Đã tích chứa rồi đến đạo tràng Bồ-đề thành đạo quả Chánh giác; sau đó chuyển đại pháp luân ở vườn Lộc uyển thuộc nước Ba-la-nại. Hôm nay, Đức Thế Tôn lại chuyển chánh pháp trong đại hội này, mở bày Đại pháp bảo tạng vô thượng. Nhưng Phật Thế Tôn dùng tâm không chấp trước, luôn khởi tâm đại Bi làm các việc lợi lạc cho mọi chúng sinh nhưng họ không hề hay biết. Đức Phật Thế Tôn đã dùng Phạm âm nhiệm mầu khuyến dụ cùng khắp cả Trời, Người, A-tu-la: “Các ngươi nên đến đây để thọ trì Pháp bảo quảng đại vô thượng, pháp này có thể đoạn tận nguồn cội của sinh, lão, bệnh, tử, có thể ban phát tất cả niềm vui vi diệu vô tận.”

Bạch Thế Tôn! Hoặc có một loại người ngu si, không đủ niềm tin, nên đối với chánh pháp này không sinh thắng giải, lại không thuận theo nẻo chánh không thể phân biệt nên không sinh tín tâm. Hoặc có một loại người đủ niềm tin, đối với chánh pháp này có thể khéo phân biệt nên sinh thắng giải, lại khởi sự thuận hợp chân chánh có thể phân biệt rõ nên sinh lòng tin thanh tịnh sâu xa. Người đó mới có thể đối với đại pháp bảo tạng của Như Lai tùy sức nhận lãnh pháp bảo ấy. Tự lấy pháp báu rồi, lại khiến cho người khác ở trong pháp giải thoát của các thừa sinh tâm tin, hiểu. Hoặc có kẻ tính thích trú ở thừa Thanh văn, hoặc tánh thích trú thừa Duyên giác, hoặc có người thích trú Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, nhưng đại pháp bảo tạng tối thắng vô thượng của Như Lai thì không cùng tận, cũng không phân biệt.

Lại nữa, bạch Thế Tôn! Nay Đại pháp bảo tạng vô thượng này đã khai mở, chỉ bày rộng lớn như vậy, nhưng các chúng sinh đối với

pháp tổng lược này không thể nắm lấy dẫu cho một phần rất nhỏ. Những người đó vì không được pháp báu nên hành ba nẻo ác trong cõi sinh tử không cùng tận.

Bạch Thế Tôn! Nếu lại có người đối với Đại pháp bảo tạng vô thượng tóm lược này, cho đến hoặc chỉ có thể thọ trì một bài kệ bốn câu, thì người ấy đầy đủ bảy Thánh tài, không bao giờ thiếu thốn, huống hồ là có thể tín phụng, thọ trì một phẩm chánh pháp tóm lược của pháp hội rộng lớn này; hoặc lại thọ trì hai, ba, bốn, năm, mười, hai mươi, bảy mươi phẩm, cho đến có thể thọ trì trọn vẹn thì người ấy đạt được công đức không thể tính đếm. Vì sao? Vì pháp môn này không lìa tâm Bồ-đề, vì sự bức xúc đối với tất cả chúng sinh mà khởi tâm đại Bi. Cho nên, nếu người nào có thể khởi tịnh tâm và thọ trì, đọc tụng, vì người khác giảng nói, nên biết người ấy sẽ được thọ ký Vô thượng Chánh đẳng, Chánh giác, sẽ được ngồi đạo tràng, hàng phục quân ma, ở trong Đại thừa đắc đại thần thông.

Lúc ấy, Thế Tôn khen ngợi các Thiên tử:

–Lành thay, lành thay! Các chúng Thiên tử! Các ngươi đã khéo giảng nói. Nên biết người khéo có thể thọ trì, đọc tụng chánh pháp này và sinh khởi thắng giải, như lý tu hành tức người ấy đã kiến lập tất cả ngôn ngữ, công đức thắng diệu, người ấy cũng đạt đến đỉnh cao của Nhất thiết trí. Lại biết người ấy rộng vì tất cả thế gian tạo ra ánh sáng trí tuệ tỏa chiếu rộng khắp, đến đạo tràng Bồ-đề và không lâu sẽ thành đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Vì sao? Vì người ấy có thể cỡi xe Đại thừa này.

Bấy giờ, Thế Tôn lặp lại bằng kệ tụng:

Kiến lập đạo Tối thắng

Các Phật thừa rộng lớn

Như ánh sáng hư không

Vượt hơn các thế gian.

Ra khỏi ba cõi rồi

Lại đến Bồ-đề tràng

Không khởi tâm vướng mắc

Và lìa các ràng buộc.

Tích tập câu-chi kiếp

Thuyết rộng lớn, thanh tịnh

Môn bố thí, thiền định

Khiến nội tâm sâu bền.

Nhờ giới dứt các tội

Thân tâm được thanh tịnh

Lìa các tâm sợ hãi

Đi đến Bồ-đề tràng.

Tâm và ý bình đẳng

Bao dung hết chúng sinh

Thắng vượt các thừa khác

Là các thừa tạm lập.

Hướng đến pháp Đại thừa

Khiến chúng sinh hoan hỷ

Dựng cao cờ đại pháp

Thần túc như thuần ngựa.

Văn, tinh tấn tương tục

Thiền định làm tòa ngồi

Sức nhẫn nhục tùy đắc

Đại trí tuệ quán đảnh.

Hàng phục các ngoại đạo

Phá xong các quân ma

Đến đạo tràng Bồ-đề

Hướng về pháp Đại thừa.

Tâm từ là áo giáp

Oán, ác không thể hủy

Hành đại Bi kiên cố

Hướng lý pháp thâm diệu.

Bốn Thiền, bốn Thần túc

Cỡi bốn Vô lượng hạnh

Hằng có tâm Bồ-đề

Không lìa bỏ Chánh đạo.

Mười phương cõi vô biên

Tất cả chúng sinh giới

Đều ở Đại thừa này

An trú mà tiến tu.

Không khổ cũng không vui

Không giảm cũng không tăng

Trong Phật thừa tối thượng

Đủ thần lực như vậy.

Tu hành bốn Niệm xứ

Cùng với bốn Chánh đoạn

Bốn Thần túc cũng vậy

Năm Căn và năm Lực

Như chỗ Phật khen ngợi

Đủ bảy Giác chi báu

Du hành tám Chánh đạo

Đi đến Bồ-đề tràng.

Dừng dứt các phiền não

Tròn đầy ánh sáng pháp

Phá tất cả trần ám

Vượt ra khỏi ba cõi.

Thần lực có thể gọi

Đế Thích và Phạm vương

Các ngươi khéo ngự tọa

Nơi Đại thừa vô tỷ.

Các Ba-la-mật-đa

Nghĩa là thí và nhẫn

Tinh tấn cùng thiền định

Trí thần lực thắng tuệ.

Và phương tiện quyền biến

Nguyện chân thật thâu giữ

Dẫu trăm ngàn quân ma

Đều có thể hàng phục.

Các chúng sinh hủy giới

Ưa tạo các nghiệp tội

Các Bồ-tát thù thắng

Tích tập nhiều công đức.

Hoặc các tâm phát khởi

Tâm Bồ-đề rộng lớn

Bậc Điều ngự Đại thừa

Đều có thể quán sát.

Mọi điển tịch thế gian

Vô vàn nghĩa và hành

Cho đến xuất thế gian

Các pháp thiện chân thật.

Hữu học và Vô học

Duyên giác, các Thánh nhân

Người trú nơi Phật thừa

Vào khắp nơi, mọi cửa.

Hoặc đủ các phiền não

Và vô số tâm hành

Các chúng sinh khổ não

Luân chuyển cõi hữu vi.

Người trú nơi Phật thừa

Bồ-tát đều quán thấy

Khiến họ đều dứt khổ

Hướng về thừa rốt ráo.

Hoặc các kẻ biếng nhác

Nhu nhược, thiếu năng lực

Mà không thể vận tâm

Dứt bỏ khổ chúng sinh.

Được nghe Đại thừa rồi

Tâm họ không sợ hãi

Chỉ tìm nhân tự vui

Không làm việc lợi người.

Như đại lực sáng rỡ

Có Bồ-tát đại trí

Sức tinh tấn viên mãn

Thường lợi ích chúng sinh.

Hành phương tiện đại Bi

Nội tâm, tánh thanh tịnh

Do hành thừa tối thượng

Nên tâm ấy hoan hỷ.

Khắp cả mọi thế gian

Vô biên đủ loại hạnh

Thượng, trung, hạ sai khác

Căn tánh cùng ý thích.

Hành thừa tối thượng này

Bồ-tát đủ đại trí

Trong sát-na biết khắp

Tâm hành các chúng sinh.

Thân đắc tướng vi diệu

Các thân phần trang nghiêm

Phát ra lời hay đẹp

Tất cả nghe đều vui.

Tâm ý được thanh tịnh.

Đủ thần thông thiền định

Do hành thừa tối thượng

Được công đức rộng lớn.

Phật thừa tối thượng ấy

Được nghe khắp ba cõi

Cho đến tất cả Phật

Không đoạn thánh Phật nhãn.

Tăng trưởng tối thượng nhãn

Là Pháp nhãn bừng sáng

Siêu vượt chúng ba cõi

Tức các A-la-hán.

Thừa này tịnh, vi diệu

Không rơi trong cõi uế

Bồ-tát hành thừa này

Sát-na gặp chư Phật.

Đã đến mười phương cõi

Không mệt, cũng không giảm

Quán thừa hơn hết này

Có thần biến như vậy.

Đại sĩ hành Phật thừa

Đi khắp các thế gian

Siêu vượt hay sánh cùng

Tìm cầu không thể được.

Sức dũng mãnh thế gian

Đại oai thần Bồ-tát

Do hành thừa tối thượng

Khiến quân ma khiếp sợ.

Đạt sắc lực, uy lực

Cùng đạt bậc đại phúc

Hoặc Đế thích, Phạm vương

Luân vương cùng Hộ thế.

Cho đến trời và người

Đạt an vui ba cõi

Do hành thừa tối thượng

Diệu lạc đều tròn đủ.

Bồ-tát không tự cao

Cũng không hề tự ty

Bố thí điều yêu mến

Thí rồi không cầu quả.

Dùng từ tâm hoan hỷ

Cũng thí cả đầu mắt

Vì hồi hướng Bồ-đề

Do hành thừa tối thượng.

Bồ-tát trì tịnh giới

Hoặc đầy đủ phạm hạnh

Giới cấm tịnh quang minh

Ánh sáng vượt nhật nguyệt.

Sắc tướng và giàu đủ

Đều không hề mong cầu

Vì cứu độ chúng sinh

Do hành thừa tối thượng.

Bồ-tát nghe lời ác

Không tức cũng không giận

Dẫu nghiền nát thân ấy

Cũng nguyện giúp quần sinh.

Thân này còn dễ được

Pháp vương khó gặp hơn

Do hành thừa tối thượng

Đắc pháp Nhẫn thanh tịnh.

Bồ-tát nơi vô biên

Trăm ngàn kiếp đến nay

Qua lại trong cõi ác

Chốn sinh tử lưu chuyển.

Phát sức đại tinh tấn

Vì cứu độ chúng sinh

Do hành thừa tối thượng

Sức tinh tấn thành tựu.

Bồ-tát đắc tịch tĩnh

Pháp lạc mầu thù thắng

Biết pháp định công đức

Mắt từ nhìn chúng sinh.

Trong đó không ít phần

Vướng mắc vị thiền định

Chỉ nhớ nghĩ cầu mong

Được duyên gặp chư Phật.

Bồ-tát biết các pháp

Nhân duyên sinh khởi, không

Ngã, pháp và chúng sinh

Thảy đều vô sở đắc.

Các kiến khéo thanh tịnh

Thắng tuệ điều phục tâm

Diệu tuệ ấy thanh tịnh

Do hành thừa tối thượng.

Tất cả bốn Thánh đế

Bốn Vô lượng, Tứ định

Và năm loại Trí thông

Bốn Vô ngại giải thoát…

Ở trong bốn Nhiếp pháp

Pháp thí là tối thượng

Cửa công đức như vậy

Đều từ Phật thừa ra.

Tất cả mười Lực Phật

Pháp chư Phật vô biên

Phật gầm tiếng Sư tử

Thuyết pháp cho cõi người.

Giữa chân mày, kim khẩu

Phóng quang Vô kiến đảnh

Do hành thừa tối thượng

Bồ-tát không khó đạt.

Đại thần thông chư Phật

Có ba loại tối thắng

Điều phục khắp thế gian

Chiếu sáng mọi tâm ý.

Pháp chư Phật nêu giảng

Quả lợi lạc chân thật

Do hành thừa tối thượng

Đều mau chóng thành tựu.

Ngữ, nghĩa Phật tương ưng

Không nhiễm, không lỗi lầm

Phạm âm Khẩn-na-la

Hòa nhã, lại vừa lòng.

Gồm thâu cả thế gian

Mọi ngôn âm chúng sinh

Nghe diệu âm chư Phật

Tất cả đều hoan hỷ.

Bồ-tát không lâu nữa

Đắc ngôn âm như Phật

Cõi Phật như hư không

Tất cả đều hiện rõ.

Bình đẳng nghe cùng khắp

Lời pháp, nghĩa tương ưng

Chúng sinh nghe đều vui

Phiền não thảy dứt sạch.

Giả sử dùng thần lực

Đến bờ cõi hư không

Nước biển trong mười phương

Cũng có thể lường được.

Vô biên hành chúng sinh

Sát-na tâm còn biết

Chỉ Phật thừa Tối thượng

Nói công đức không cùng.

Lúc ấy, Đức Thế Tôn bảo Đại Bồ-tát Hải Ý:

–Này Hải Ý! Vì vậy nên biết, nếu có Bồ-tát muốn ở nơi chánh pháp rộng lớn như vậy, âm thầm hộ trì, khiến chánh pháp trụ lâu ở đời, lúc tự tâm trong lắng rồi thì đối với chúng sinh khác và Bổ-đặc-già-la, tất cả căn trí thượng, trung, hạ của họ đều có thể biết rõ. Phải nên thọ trì cú nghĩa như vậy đó là môn cú, ấn cú và Kim cang cú. Thọ trì rồi sẽ được biết rõ như nghĩa dùng tuệ tương ưng, phương tiện tối thắng mà quan sát như lý.

Này Hải Ý! Sao gọi là môn cú? Đó là các môn được nêu bày biểu thị nghĩa tất cả pháp phân biệt; Môn chữ A: Bằng biểu thị nghĩa tất cả pháp vô sinh; Môn chữ Ba: Biểu thị Thắng nghĩa đế nơi tất cả pháp; Môn chữ Na: Biểu thị nghĩa biết rõ danh sắc tất cả pháp; môn chữ Nại: Biểu thị nghĩa tịch tĩnh, điều phục tất cả pháp. Môn chữ Sa: Biểu thị nghĩa vượt qua các sự vướng mắc của tất cả pháp. Môn chữ Đa: Biểu thị nghĩa chân như tùy trú của tất cả pháp. Môn chữ Ca: Biểu thị nghĩa thấu đạt nghiệp báo nơi tất cả pháp. Môn chữ Xoa Sa:

Biểu thị nghĩa bình đẳng không sai biệt của tất cả pháp. Môn chữ Ma: Biểu thị nghĩa đại Bi của tất cả pháp. Môn chữ Nga: Biểu thị nghĩa tất cả pháp là vô cùng thâm diệu, khó thấu triệt nguồn cội. Môn chữ Nha: Biểu thị nghĩa siêu việt sinh, lão, bệnh tử nơi các pháp. Môn chữ Đà Biểu thị nghĩa pháp giới vô sai biệt nơi tất cả pháp. Môn chữ Thiết: Biểu thị nghĩa Xa-ma-tha, viên mãn tất cả pháp. Môn chữ Khư: Biểu thị nghĩa hư không sáng tỏ tất cả pháp. Môn chữ Xoa: Biểu thị nghĩa tất cả pháp thảy đều là vô sinh. Môn chữ Nghê dã: Biểu thị nghĩa trí không chấp trước nơi tất cả pháp. Môn Tha: Biểu thị nghĩa khéo biết rõ về xứ, phi xứ ở tất cả pháp. Môn chữ Cơ ca: Biểu thị nghĩa biết rõ các uẩn của tất cả pháp. Môn chữ Sá: Biểu thị nghĩa rốt ráo không biên vực của tất cả pháp. Môn thân Tịch tĩnh: Biểu thị nghĩa không tham nhiễm nơi tất cả pháp. Môn tâm tịch tĩnh: Biểu thị nghĩa điều phục sân si nơi tất cả pháp. Môn Chỉ tức: Biểu thị nghĩa quy hướng không vướng mắc nơi tất cả pháp. Môn Thâm cố: Biểu thị nghĩa xuất ly ba cõi của tất cả pháp. Môn Trú thật tánh: Biểu thị nghĩa trú pháp giới của tất cả pháp; môn Vô thủ: Biểu thị nghĩa tướng giải thoát tất cả pháp; môn Vô chấp trước: Biểu thị nghĩa xa lìa tranh luận của tất cả pháp; môn Vô tạp nhiễm: Biểu thị nghĩa tướng thanh tịnh tất cả pháp; môn Pháp tự tánh: Biểu thị nghĩa xưa nay vốn sáng sạch của tất cả pháp; môn Diệu quang minh: Biểu thị nghĩa sáng rực của tất cả pháp; môn Quán tưởng: Biểu thị nghĩa ly tán của tất cả pháp; môn Vô nhiếp tạng: Biểu thị nghĩa không hòa hợp của tất cả pháp; môn Bồ-đề: Biểu thị nghĩa bình đẳng nhất vị của tất cả pháp; môn Niết-bàn: Hiện bày nghĩa xa lìa các phiền não của tất cả pháp.

Này Hải Ý! Người có thể thọ trì các môn cú như vậy thì tự tâm được lắng trong, đối với các chúng sinh khác và Bổ-đặc-già với căn tánh thượng, trung, hạ vị ấy đều có thể biết rõ.

Lại nữa, này Hải Ý! Sao gọi là Ấn cú? Đó là ấn chứng, làm rõ tất cả pháp giải thoát, vì pháp vốn không hai, không hai sự thanh tịnh; ấn chứng tất cả pháp nhị biên là vô biên, vì đoạn và thường đều thanh tịnh; ấn chứng tất cả pháp thảy đều lìa tham, vì trong môn tận và cõi tận đều vô tận, không biên vực; ấn chứng tất cả pháp không cao

không hạ, vì tánh của thực tế vốn bình đẳng thanh tịnh; ấn chứng tất cả pháp như hư không, vì vượt ngoài nẻo quán sát của năm mắt; ấn chứng tất cả pháp trụ nơi hư không, vì pháp giới tức hư không giới; ấn chứng tất cả pháp là không phân biệt, vì đều hội nhập nơi pháp giới; ấn chứng tất cả pháp vì pháp không có tướng phân biệt; ấn chứng tất cả pháp chân như, vì đời trước sau đều như thật; ấn chứng về thực tế tất cả pháp, vì xưa nay vốn thanh tịnh; ấn chứng tất cả pháp là không, vì các pháp hữu vi đều đồng đẳng; ấn chứng tất cả pháp là vô tướng, vì xa lìa mọi đối tượng duyên sai biệt; ấn chứng tất cả pháp là vô nguyện, vì xa lìa các chốn mong cầu; ấn chứng tất cả pháp là vô thường, vì tự tánh là vô tánh, vô tướng; ấn chứng tất cả pháp là khổ, vì tướng của năm uẩn khéo tích tập; ấn chứng tất cả pháp là vô ngã, vì tự tánh là vô ngã; ấn chứng tất cả pháp là vắng lặng, vì rốt ráo là bất động; ấn chứng tất cả pháp thành thật, vì thắng nghĩa đế thâu tóm cùng khắp; ấn chứng tất cả pháp là bất động, vì chủng tử vô trú; ấn chứng tất cả pháp là bất hoại, vì quyết định rốt ráo; ấn chứng tất cả pháp là như như, vì mọi lãnh vực trước sau đều không đoạn dứt; ấn chứng tất cả pháp ba đời bình đẳng, vì ở trong tất cả xứ đều cùng một vị; ấn chứng tất cả pháp là vô sinh, vì tự tánh là vô sở hữu; ấn chứng tất cả pháp là vô diệt, vì tự tánh là vô sinh; ấn chứng tất cả pháp là không đối đãi, vì lìa tăng thượng mạn; ấn chứng tất cả pháp không có hý luận, vì tất cả tầm và tứ đều không tích tập; ấn chứng tất cả pháp sáng rõ, vô tướng, vì chỗ hiện ra không có các sắc tướng; ấn chứng tất cả pháp là vô nhiễm, vì đoạn dứt sự nương trú; ấn chứng tất cả pháp không thành tựu, vì sự đối trị không thể thủ đắc; ấn chứng tất cả pháp là phi nghiệp báo, vì tất cả là không tạo tác; ấn chứng tất cả pháp là vô vi, vì đều xa lìa các phần vị sinh diệt; ấn chứng tánh của tất cả pháp là bình đẳng, vì các pháp bình đẳng như hư không, đều không sai biệt.

Này Hải Ý! Đó là Ấn cú, các ấn cú như vậy mới là ấn Bồ-đề của chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại. Ấn cú như vậy sinh ra từ trong bốn vạn tám ngàn pháp uẩn. Ấn cú như vậy thâu khắp trí ấn tối thượng của chư Phật và Bồ-tát, mau chóng chứng đắc pháp Nhẫn vô sinh.

Này Hải Ý! Với các ấn cú như vậy, các chúng sinh không trồng căn lành sẽ không được duyên nghe lãnh hội. Lại nữa, pháp môn này có thể khéo hàng phục hết thảy nghiệp ma.

Này Hải Ý! Tất cả tạng báu Tổng trì vô tận có thể chứa giữ tất cả pháp, pháp đó đều lưu xuất từ trong Ấn cú. Lại nữa, tám vạn bốn ngàn môn Tam-ma-địa môn cùng nhập khắp nơi tám vạn bốn ngàn tâm hành của chúng sinh; một ngàn môn Ba-la-mật đều từ Ấn cú như vậy mà lưu xuất ra, nhưng Ấn cú ấy vẫn tùy nhập nơi mọi pháp môn đó.

Kinh Những Điều Bồ- Tát Hải Ý Hỏi Về Pháp Môn Tịnh Ấn, Quyển 13

KINH NHỮNG ĐIỀU BỒ- TÁT HẢI Ý HỎI VỀ

PHÁP MÔN TỊNH ẤN

QUYỂN 13

Lại nữa, Hải Ý! Sao gọi là Kim cang cú? Nghĩa là chính tự thân là Kim cang cú, vì tự tánh không phân biệt.

Này Hải Ý! Kim cang cú này chọn lựa ở trong các kiến mà chuyển hóa vô minh, vì kim cang cung kính này, thể nhập nơi các Minh. Kim cang cú này nhận biết khắp ở trong các đối tượng duyên mà chuyển hóa biên vực của năm vô gián, đó là Kim cang cú, vì không bình đẳng gia hạnh. Kim cang cú này biết khắp các gia hạnh mà chuyển hóa cõi tham, ấy là Kim cang cú, vì bình đẳng lìa cõi tham. Kim cang cú này là bình đẳng ở nơi tham lìa tham mà chuyển hóa cõi sân, đó là Kim cang cú vì cõi từ bình đẳng. Kim cang cú này phá các cõi sân, si, đó là Kim cang cú vì ánh sáng của tuệ bình đẳng. Kim cang cú này khai mở minh tuệ cho một chúng sinh và tất cả chúng sinh, đó là Kim cang cú vì bình đẳng vào khắp mọi chúng sinh. Kim cang cú này tùy duyên biết rõ tự tánh của chúng sinh, tâm của một chúng sinh là tâm của tất cả chúng sinh, đó là Kim cang cú vì thể nhập vô tâm. Kim cang cú này tùy duyên biết rõ tự tánh của tâm một Đức Phật là tất cả Đức Phật, xưa nay sáng tỏ, đó là Kim cang cú vì vào khắp chân như bình đẳng. Kim cang cú này tùy cơ biết rõ tánh trí bình đẳng của một cõi nước là tất cả cõi nước, đó là Kim cang cú vì vào khắp vô tận cõi nước. Kim cang cú này tùy duyên biết rõ hư không bình đẳng, tất cả pháp là một pháp, đó là Kim cang cú vì vào khắp tất cả pháp tánh bình đẳng. Kim cang cú này tùy duyên biết rõ pháp môn bất nhị, tất cả pháp là pháp Phật, đó là Kim cang cú vì ở nơi tất cả chốn, trí tuệ đều tùy thuận thể nhập lãnh hội. Kim cang cú này tùy duyên biết rõ định kim cang dụ, sự nghiệp quân ma là sự

nghiệp của chư Phật, đó là Kim cang cú vì vào khắp các ma nghiệp tùy cơ thức tỉnh. Kim cang cú này siêu vượt tất cả ma sự, tất cả ngữ ngôn là ngữ ngôn Như Lai, đó là Kim cang cú vì vào khắp tất cả âm thanh, tùy duyên biết rõ. Kim cang cú này tùy duyên biết rõ pháp bất khả thuyết, vì tất cả pháp là vô sinh, đó là Kim cang cú vì thể nhập vô diệt. Kim cang cú này là siêu vượt nẻo sinh, lão, bệnh, tử vì tất cả pháp là không khởi, đó là Kim cang cú vì thể nhập sự không dừng nghỉ. Kim cang cú này có thể tùy chuyển nơi các pháp tịch diệt.

Này Hải Ý! Các Kim cang cú như vậy là cú không thể phá hoại; là cú tinh diệu; là cú bình đẳng; là cú Thánh đế; là cú kiên cố; là cú không có các thứ loại; là cú ái lạc; là cú bất đoạn; là cú tịch tĩnh tịch tĩnh khắp cận tịch tĩnh; là cú vô tác dụng; là cú bất hòa hợp; là cú vào cõi không cõi; là cú vô hành; là cú chân tánh;là cú như thật, là cú không trái với Phật; là cú không hủy báng pháp; là cú không phá Tăng; là cú như chỗ giảng; là cú ba luân thanh tịnh; là cú dũng mãnh; là cú Phạm hạnh; là cú không tịch; là cú hư không; là cú Giác chi; là cú vô tướng; là cú vô nguyện; là cú pháp tướng; là cú tâm ý thức vô trú; là cú dẹp trừ chư ma ngoại đạo; là cú thanh tịnh sáng tỏ vô cấu; là cú quán chiếu Bồ-đề; là cú tuệ quang minh; là cú không pháp hiển bày; là cú rốt ráo không sinh không diệt; là cú tự thanh tịnh cảnh giới; là cú cảnh giới Phật; là cú không tư duy, phân biệt, biến kế; là cú pháp giới vô sai biệt cú; là cú nhập nơi cú của vô cú. Này Hải Ý! Các cú kim cang thắng diệu như vậy, nếu Bồ-tát nào có thể lãnh thọ, quyết định lựa chọn nghĩa ấy thì ta cho rằng người đó nhất định sẽ ngồi đạo tràng Bồ-đề, gầm lên tiếng Sư tử.

Lúc Thế Tôn thuyết giảng Môn cú, Ấn cú, Kim cang cú, trong hội này có tám ngàn Bồ-tát chứng nhập tất cả pháp môn Ấn Đà-la-ni, vào khắp Tam-ma-địa ý lạc của tất cả chúng sinh.

Bấy giờ, những vị đến tập hội, tất cả chúng Đại Bồ-tát ở mười phương thế giới, nghe pháp này, rồi đều vô cùng hoan hỷ, tâm ý phấn khích, mỗi mỗi vị đều dùng thần lực, tùy từ chỗ đến là các cõi nước của chư Phật, trong mỗi mỗi cõi nước ấy, mỗi vị đều có vòng hoa,

hương xoa, hương bột đem đến trong pháp hội này nên đều mưa xuống các hương hoa vi diệu đầy khắp, tất cả đều dùng các phẩm vật báu ấy dâng cúng Thế Tôn Thích-ca Mâu-ni Như Lai và chánh pháp này, nguyện cho chánh pháp ấy được trụ lâu thế gian. Chư Bồ-tát này thực hiện cúng dường xong thì cùng phát khởi diệu âm tán thán Đức Thế Tôn nên nói kệ:

Vô tướng hiển bày các sắc tướng

Một tướng ly tướng - Đại Thánh tôn

Các tướng bình đẳng - tướng vô tướng

Đảnh lễ, an trú tướng chân thật.

Vào tất cả ngôn âm chúng sinh

Vào nơi âm thanh trí tùy nhập

Tất cả âm thanh, cửa giải thoát

Đảnh lễ bình đẳng, tâm giải thoát.

Các tâm hành thế gian sai khác

Tâm như huyễn nên không chỗ giác

Vô hành bình đẳng hành không hành

Con lễ hư không tâm sáng tỏ.

Vô, hữu bình đẳng, bờ không bờ

Pháp, pháp phân biệt lìa phân biệt

Tất cả tâm ý vốn vắng lặng

Con nay đảnh lễ tâm vắng lặng.

Phật biết vận dụng các nhân duyên

Phật thường tuyên nói các nhân hành

Nhân duyên giải thoát trong bản tế

Phật biết thật tế chân bình đẳng.

Nay vào nơi ấy tướng bình đẳng

Con quán Thiện thệ thân phi thân

Không thể phân biệt thân hữu tướng

Nên hiện các diệu tướng sai biệt.

Tất cả mười phương cõi chư Phật

Đều cùng vào trong cõi Phật này

Mà cõi Phật ấy không hề tăng

Cõi ấy không động cũng không giảm.

Các tâm bình đẳng, tâm vô tâm

Tâm huyễn không khác, không phân biệt

Biết rõ bình đẳng - tâm Bồ-đề

Thế Tôn thường hành pháp bình đẳng.

Thể nhập pháp giới bình đẳng giới

Các pháp vô tánh đều thể nhập

Tánh thường bình đẳng trong nhiễm tịnh

Con lễ Đấng lợi lạc thế gian.

Nhật, nguyệt có thể rơi xuống đất

Gió không hình tướng còn buộc được

Thổi bay Tu-di cũng như bụi

Chỉ Phật Thế Tôn không vọng thuyết.

Ngữ ngôn chân thật vốn thanh tịnh

Tâm tịnh như không - tâm sáng tỏ

Pháp tục tham ái chẳng nhiễm tâm

Như sen không nhiễm ở ba cõi.

Hoặc nghe khen ngợi không vui mừng

Hoặc nghe hủy báng không nổi sân

Như núi Tu-di không lay động

Con lễ Đấng lợi lạc thế gian.

Chúng Đại Bồ-tát nói kệ xong đều bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Vì Phật Thế Tôn xuất hiện ở đời là của báu xuất hiện; là pháp lạc xuất hiện; là niệm tuệ, hạnh trí xuất hiện; là bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, thắng tuệ xuất hiện; là Từ, Bi, Hỷ, Xả xuất hiện; là thắng nghĩa xuất hiện; là Thật đế xuất hiện; là chánh pháp xuất hiện; là sự chứng pháp xuất hiện; là pháp Niệm xứ, Chánh cần, Thần túc, Căn, Lực, Giác, Đạo xuất hiện; là Xa-ma-tha xuất hiện; là Tỳ-bát-xá-na xuất hiện; là sáu thông, ba minh, tám giải thoát xuất hiện. Nói tóm lại là đoạn dứt tất cả pháp bất thiện và xuất sinh tất cả pháp thiện.

Lúc ấy, trong pháp hội có một vị Bồ-tát tên là Tuệ Tích, bạch Phật:

Bạch Thế Tôn! Như chỗ hiểu của con về điều Phật nói:

–Vì có thân nên các kiến sinh ra; Phật xuất thế vì đời có vô minh, hữu ái; Phật xuất thế vì có tham, sân, si sinh khởi; Phật xuất thế vì bốn điên đảo, năm ái, sáu nhập, bảy thức xứ, tám pháp tà, chín não xứ, mười nghiệp bất thiện sinh khởi nên Phật xuất thế. Vì sao? Vì đoạn nghiệp bất thiện của tất cả chúng sinh nên Phật xuất thế. Nhưng Phật cũng không đối trị và tăng lực thù thắng. Vì không đối trị nên Phật xuất thế. Bạch Thế Tôn! Nếu chư Bồ-tát muốn biết nhân duyên của chư Phật xuất thế thì nên biết như vậy, nên tu học như vậy.

Phật nói:

–Này thiện nam! Đúng vậy, đúng vậy, đúng như ông nói! Chư Phật xuất thế nên biết như vậy, nên tu học như vậy, vì nhân duyên của chư Phật xuất thế như vậy; chư Pháp xuất thế cũng lại như vậy.

Bấy giờ, Đại Bồ-tát Hải Ý bạch Phật:

–Bạch Thế Tôn! Bồ-tát mới phát tâm nghe nói nhân duyên của Phật xuất thế như vậy, họ vẫn không hiểu:

Phật xuất thế là thế nào?

Phật bảo Đại Bồ-tát Hải Ý:

–Nhân duyên Phật xuất thế, Bồ-tát tùy theo sự ứng hợp của mình mà tâm được thanh tịnh. Vì sao? Hải Ý nên biết, Bồ-tát có bốn hạng. Những gì là bốn?

1.Bồ-tát mới phát tâm.

2.Đang ở phần vị tu hành.

3.Bồ-tát bất thoái chuyển.

4.Bồ-tát Nhất sinh bổ xứ.

Hải Ý trong bốn loại Bồ-tát này, nếu Bồ-tát mới phát tâm quán sắc tướng trang nghiêm Phật Như Lai thì tâm được thanh tịnh. Nếu Bồ-tát đang ở phần vị tu hành quán tất cả công đức thắng diệu thành tựu của Phật Như Lai thì tâm được thanh tịnh. Nếu Bồ-tát bất thoái chuyển quán thân tâm Phật thì được thanh tịnh. Bồ-tát Nhất sinh bổ xứ không quán sắc tướng của Phật trang nghiêm, không quán chủng tánh, dòng dõi Phật, cũng không quán công đức thành tựu của Phật, vì

trong đó đều không pháp nào có thể quán. Vì sao? Vì tuệ quán chiếu, vì sức Tuệ nhãn, vì tuệ thâu giữ, vì tuệ vô hành, đều lìa các hý luận. Bồ-tát ấy không quán như vậy, cũng không phải không quán. Vì sao? Vì hữu kiến và vô kiến là nhị biên, Bồ-tát này đối với kiến và phi kiến đều lìa nhị biên, nên quán Phật như vậy. Vì quán Phật như vậy nên quán thân cũng vậy; quán thân thanh tịnh rồi, quán Phật thanh tịnh; quán Phật thanh tịnh rồi, nên biết tất cả các pháp cũng như vậy. Trong khi quán như vậy mà được thanh tịnh, ấy là trí quán, đó tức là quán Phật chân thật.

Này Hải Ý! Chính vì vậy nên xưa kia, lúc ta thấy Phật Nhiên Đăng, ta liền đắc pháp Nhẫn vô sinh và tương ưng với nhẫn vô sở đắc. Ngay lúc đó, ta bay lên hư không cao bảy cây đa-la, ở trong hư không liền chứng đắc trí Nhất thiết trí, sức không sai biệt vĩnh viễn đoạn dứt các kiến, siêu vượt các tư duy, biến kế phân biệt, ở trong các cảnh giới, ý vô sở trụ. Lúc đó ta đắc sáu vạn môn Tam-ma-địa, cho nên Như Lai Nhiên Đăng vì ta mà thọ ký: “Tương lai ông sẽ được làm Phật hiệu là Thích-ca Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác”. Lúc ta được Đức Phật ấy nói về sự thọ ký nhĩ căn của ta không hề đối ngại, cũng không do thức khác mà có chỗ biết rõ. Ta có chỗ thấy ở trong sự hòa hợp mà không chỗ trú. Khi đó, ta không tưởng Phật hay không Phật, tưởng ngã hay vô ngã, tưởng thọ ký hay không thọ ký.

Này Hải Ý! Cho nên Bồ-tát ba luân thanh tịnh sẽ được thọ ký thành Phật. Người có ba luân thanh tịnh là không tưởng Phật hay không Phật, tưởng ngã hay vô ngã, tưởng thọ ký hay không thọ ký. Này Hải Ý! Lại có ba luân thanh tịnh. Những gì là ba? Đó là không chấp ngã; không chấp chúng sinh; không chấp pháp. Lại có ba luân thanh tịnh: Đó là không chấp danh, không chấp sắc tướng, không chấp đối tượng. Lại có ba luân thanh tịnh: Đó là biết trí quá khứ đã qua, trí vị lai chưa đến, trí hiện tại trú pháp giới. Lại có ba luân thanh tịnh: Đó là trí về thân như ảnh tượng, trí về lời như tiếng vang, trí về tâm như huyễn. Lại có ba luân thanh tịnh: Đó là năm uẩn và pháp uẩn bình đẳng, mười tám giới và pháp giới bình đẳng, mười hai xứ quán như không tụ. Lại có ba luân thanh tịnh: Đó là biết rõ về Không,

tin thuận Vô nguyện, Vô tướng, vô cầu. Hải Ý! Nếu ba luân thanh tịnh tức là tất cả pháp thanh tịnh. Cho nên nếu chư Bồ-tát ba luân thanh tịnh thì nên tu trí phương tiện thiện xảo.

Bồ-tát Hải Ý lại bạch Phật:

–Hy hữu Thế Tôn! Bồ-tát Bất thoái chuyển có thể đạt đầy đủ trí pháp thâm diệu. Bạch Thế Tôn! Nếu Bồ-tát ấy có thể đầy đủ trí pháp như vậy thì có thể khéo thành tựu trọn vẹn công đức.

Phật bảo Bồ-tát Hải Ý:

–Này Hải Ý nên biết! Bồ-tát đang trụ vị ấy, nhờ sức của bản nguyện nên làm việc thù thắng. Giả như Bồ-tát ấy thoái vị thì nhờ sức bản nguyện nên cũng không hoại các công đức đã thành thục. Hải Ý! Ở đời có một hạng người vô trí không thể hiểu được chỗ giảng nói của ta, nay dùng thí dụ để khiến cho người nghe hiểu được. Hải Ý! Ví như thế gian có ruộng mía, ruộng lúa, hoặc ruộng đậu, người nông phu canh tác đối với các ruộng ấy đều làm hoàn tất mọi việc: mở đường nước, dẫn nước vào ruộng, nước chảy vào khắp đủ. Người nông phu ấy khéo sắp đặt rồi lại nghỉ ngơi ở chỗ khác. Nơi các ruộng ấy, nước tùy chỗ đi qua và tự nhiên vào ruộng, chứ không nhờ công sức người làm ruộng bỏ ra mà các ruộng gieo trồng đều được thành tựu. Bồ-tát cũng vậy, hoặc lúc Bồ-tát tuy ở Tán vị nhưng có phương tiện khéo léo nên ở trong thiện căn tương tục của tất cả chúng sinh mà có thể thành thục. Tùy chỗ thuyết giảng tất cả pháp Phật ấy mà thiện căn nơi các cõi đều được viên mãn. Bồ-tát ấy tâm ý thanh tịnh, khéo hộ giới uẩn. Hoặc ở trong định, nhờ sức của bản nguyện nên có thể thành tựu đầy đủ các thiện căn, khiến chúng sinh đối với pháp Phật, tất cả pháp thiện liên tục lớn mạnh.

Này Hải Ý! Vì duyên cớ ấy nên các Bồ-tát tùy theo sự ứng hợp của mình, không nhờ dụng lực mà tự viên mãn thiện căn; lại khéo hồi hướng nơi Nhất thiết trí nên Bồ-tát hoặc định, hoặc tán đều nhờ vào sức của bản nguyện, ở trong các thiện căn, thân tâm thư thái, niệm không tán loạn không học thừa, khác chí hướng Đại thừa.

Này Hải Ý! Ví như trong thành có một cây lớn, có người muốn đến chặt các rễ cây ấy, chặt rồi liền đi; lúc chặt cây, cây dần dần ngã

thấp xuống, cuối cùng ngã xuống đất theo phía đã chặt.

Bồ-tát cũng vậy, ở trong lâu xa đã tu tập pháp thiện, hướng về Nhất thiết trí, dần dần thể nhập Nhất thiết trí, rốt cùng thành thục tất cả thiện căn. Đã thành thục rồi đều dùng để hồi hướng nơi Nhất thiết trí, hồi hướng cho tất cả chúng sinh thêm nhiều công đức. Nguyện hồi hướng khiến Thánh chúng của Tam bảo không đoạn không tuyệt; hồi hướng thân tướng trang nghiêm viên mãn, đầy đủ các tướng tốt; hồi hướng viên mãn ngữ nghiệp trang nghiêm, rộng vì chúng sinh thuyết pháp không hư dối; hồi hướng tâm nghiệp trang nghiêm, thường nghĩ đến định nguyện thành tựu của chư Phật mà Bồ-tát ấy không dụng công, không chỗ giác ngộ mà đều có thể thành thục tất cả thiện căn để hồi hướng đến khắp Nhất thiết trí, không rơi vào thừa khác, hoặc định hoặc tán. Đối với pháp phần Bồ-đề tu tập viên mãn, đều là do sức hồi hướng của bản nguyện phương tiện thiện xảo.

Này Hải Ý! Lại như Bí-sô nhập Diệt định trước tiên phải cần đợi nghe tiếng kiền chùy, sau đó mới xuất định. Vị ấy vào định rồi mà tiếng kiền chùy cũng chưa vào trong định, sau đó Bí-sô ấy nhờ tiếng kiền chùy mới khởi định. Bồ-tát cũng vậy, muốn giải thoát tất cả chúng sinh thì phải khởi thệ nguyện đại Bi: Ta sẽ cứu độ tất cả chúng sinh khiến họ giải thoát hết thảy, đều sẽ thành tựu hạnh nghiệp Bồ-đề”. Đối với các chúng sinh, thi hành tâm Từ rộng lớn, ở trong dòng sinh tử, vận tâm ý thức cứu độ rộng khắp. Tuy nhập định, dùng bản nguyện đại Bi độ thoát chúng sinh nên không bao giờ rơi vào thừa Thanh văn, Duyên giác. Sau đó từ định khởi xuất, khai phát chánh tuệ, trở lại tích tập pháp phần Bồ-đề, rộng vì chúng sinh mà hóa độ, thành tựu đầy đủ.

Này Hải Ý! Ông hãy quán sự nghiệp hành dụng của các Bồ-tát đều là tối thắng, tuy nhập trong Tam-ma-địa tịch tĩnh mà có thể siêu vượt cảnh giới giải thoát của Thanh văn, Duyên giác.