Đại Tập 68 · Bộ Kinh Tập XV · Số 729–804

Số 797 (B) - Phật Thuyết Bần Cùng Lão Công Kinh

SỐ 797 (B)

PHẬT THUYẾT BẦN CÙNG LÃO CÔNG KINH

Hán dịch: Đời Tống, Sa-môn Thích Huệ Giản.

Tôi nghe vầy:

Một thời, Đức Phật ngồi ở tinh xá thuộc nước Xá-vệ, cùng với đông đủ hai ngàn Tỳ-kheo. Lúc ấy, có một ông lão nghèo khổ, sống hai trăm tuổi, lông mày mọc dài, tai mọc trên đầu, răng thì so le, tay dài quá đầu gối, nhìn diện mạo rất là có hữu tướng, nhưng lại nghèo cùng khổ sở, không áo che thân, năm thể lộ ra, bụng luôn đói khát, bước đi run rẩy, hơi thở yếu ớt, chống gậy mà đi, cầu mong gặp Phật, Đế Thích, Phạm thiên giữ cửa, chặn không cho vào. Ông già nhân đó kêu to:

–Ta tuy là dân nghèo khổ thấp hèn, trải qua ngàn thứ khổ, hôm nay gặp được Phật, muốn hỏi rõ tội phước, cầu lìa các khổ. Ta nghe Đức Thế Tôn nhân từ khắp nơi, vạn vật nương nhờ, thọ nhận ân đức, cho nên từ xa đến, xin một lần được gặp, mà ông chặn ta, tức là trái với nguyện ta, làm sai Thánh ý, đâu có thể vậy ư?

Đức Phật đã biết, nhìn A-nan và nói:

–Ông có thấy ông già có tướng sống lâu năm, mà tội chưa hết chăng?

Tôn giả A-nan chắp tay thưa Phật:

–Người được phước tướng sống lâu mà còn chịu tội, người mắc tội đâu thể có tướng, người như thế trước nay con chưa từng gặp.

Đức Phật nói:

–Ở gần ngoài cửa, Phạm thiên, Đế Thích ngăn cản lại, nên ta kêu ông ra trước xem sao.

Lúc ấy, ông lão chống tay bò lết đến, đảnh lễ Đức Phật, buồn vui lẫn lộn, thưa Đức Phật rằng:

–Con sinh ở đời bất hạnh nghèo khổ đói khát rét lạnh, cầu chết không được, sống không chỗ cậy nhờ, mạng người rất nặng, không thể dứt bỏ, nghe Phật ở đời, tâm rất vui mừng, ngày đêm phát tâm, nguyện một lần gặp mặt, chờ đến mười năm, hôm nay được kết quả, vừa rồi ở ngoài cửa, đợi lâu không đến được, tính muốn lui về, khí lực không còn, tiến lui chưa đi, vì sợ mạng sống chấm dứt, làm ô uế nơi Thánh môn, tăng thêm tội nặng, không ngờ Đấng Thiên Tôn thương xót cho được bước vào, không đạt được bản nguyện, nhưng được như vậy dẫu chết cũng không hối hận, chỉ muốn nhanh chóng chấm dứt đời sau hết tội, xin được thương xót ban cho ân huệ Vô thượng.

Đức Phật nói:

–Thọ sinh của con người là nhân duyên sinh tử, vì nhiều nhân duyên nên có nguồn gốc của tội, hôm nay ta sẽ nói rõ nguồn gốc cho ông. Ông ở đời trước, sinh vào nhà vua Minh Tuệ thuộc nước lớn mạnh. Lúc đó làm Thái tử Kiều Quý phi phàm, trên được cha mẹ thương yêu, dưới thì thần dân cung kính, dùng tâm buông lung, kHinh miệt mọi người, trợn mắt nhìn ngó, tỏ vẻ xem thường, của báu vạn ức đều là vật của dân, trăm họ nghèo đói, ngồi không đóng thuế, chỉ biết tích chứa vật của, không chịu bố thí. Lúc ấy, có Sa-môn đói khát, tên là tĩnh Chí, từ nước xa đến, mới đến chỗ ông, không mong cầu nhiều, chỉ xin pháp y, ông biết mà không cho, đối đãi rất ác, đã không cho áo, lại chẳng cho ăn, không để ngồi trước, đi cũng không cho, qua bảy ngày bảy đêm, tuyệt dứt nước cháo, chỉ còn hơi thở, mạng sống sắp hết, ông thấy thế hết sức vui mừng tụ tập mọi người lại xem, cho là vui thích, vị thần hầu cận, liền can ngươi rằng:

–Thái tử đừng như vậy, Sa-môn từ bi đáng kính, bên trong tích chứa đạo đức, rét không lạnh, khát không đói, sở dĩ đến xin, vì muốn tạo phước, đã không bố thí, mà còn ép đến cùng, dịp may đã bỏ, chớ tạo tội ấy.

Thái tử đáp:

–Đây là người nào, giả xưng đạo đức, chỉ thử khổ nhỏ, vừa rồi chưa chết. Lúc đó thả đi không còn lo nữa, tức liền đuổi ra khỏi nước, nhưng chưa ra khỏi nước, còn khoảng mười dặm, bỗng gặp giặc đói, muốn giết để ăn. Sa-môn nói rằng:

–Ta là Sa-môn đói rét, gầy ốm lồi xương, thịt thì hôi tanh không nên ăn thế, không nên thấy giết mà không ngăn cản.

Giặc đói lại nói:

–Ta đói, khổ nhiều ngày, chỉ ăn có đất, ngươi tuy ốm gầy, nhưng cũng là thịt, nếu như phải thả người đi ắt sẽ phải chết.

Đôi co như thế rất lâu, thái tử biết được liền đến cứu nói:

–Vì ta không cho vị ấy thức ăn, áo mặc, lẽ nào lại để cho giặc giết ư?

Giặc thấy thái tử, liền cúi đầu tạ tội, liền thả Sa-môn đi. Vị Sa-môn lúc ấy, nay chính là Bồ-tát Di-lặc, còn thái tử Kiều Quý, nay chính là ông, cho nên ông ngày hôm nay phải nhận chịu tội đói nghèo này, vì kiếp trước keo kiệt tham lam, sở dĩ được sống lâu là cứu mạng sống của Sa-môn, tội phước báo ứng, như hình với bóng.

Ông lão bạch Phật:

–Việc quá khứ còn lại, con nguyện dứt hết hôm nay, xin rủ lòng thương cứu mạng sống xấu này được làm Sa-môn, nguyện kiếp sau đời đời luôn hầu bên Phật.

Đức Phật khen:

–Lành thay, lành thay! Lúc ấy, ông lão râu tóc rụng xuống, thân mặc pháp y, thể khí khỏe mạnh, tai thông mắt sáng, đạt được trí tuệ Vô thượng, nhập vào pháp môn Tam-muội, bằng kệ khen Phật.

Xưa con làm thái tử

Không biết rõ nhân nghĩa

Kiều Quý tự buông lung

Cậy làm vua nước lớn.

Cho rằng không tội phước

Do vậy thường giữ gìn

Đâu biết rõ sinh tử

Đời này thọ tai ương.

Bị tội lại mong phước

Gặp được Thiên Trung Thiên

Dứt hết tội đời trước

Thương cho vào pháp môn.

Tâm dứt hẳn tham lam

Sống lâu trí tuệ lớn

Đời đời hầu bên Phật

Giữ gìn sống vạn kiếp.

Khi ấy, vị Tỳ-kheo già kia nói kệ xong, đảnh lễ Đức Phật lui ra.

Số 798 - Phật Thuyết Tấn Học Kinh

SỐ 798

PHẬT THUYẾT TẤN HỌC KINH

Hán dịch: Đời Tống, Cư sĩ Tự Cừ Lương Thanh.

Nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật du hóa ở tinh xá Tu-đạt, vườn cây của Kỳ-đà Thọ thuộc nước Xá-vệ, cùng với đại chúng một ngàn hai trăm năm mươi người. Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Có bốn nhã hành, bậc Trí giả phải tuân theo, chỗ tu tập của bậc Trượng phu, bậc Đại sĩ luôn phụng hành, những kẻ ngu phu bất tài thì không thích. Thế nào là bốn?

1. Hiếu thảo cha mẹ vui vẻ nuôi dưỡng.

2. Giữ gìn hạnh nhân từ trước sau không sát sinh.

3. Bố thí giúp người nghèo thiếu không luyến tiếc.

4. Gặp bậc Thánh ở đời bỏ vinh hoa mà cầu đạo.

Đó là bốn nhã hành. Bậc Trí giả đều tuân theo, bậc Trượng phu tu tập, bậc Đại sĩ phụng hành, kẻ ngu phu lại không thích. Khi ấy, Đức Phật nói kệ:

Trí giả xưng hiếu

Thương xót mạng sống

Bố thí khắp nơi

Vượt tục thích tịnh.

Chánh nghiệp như vậy

Minh sĩ tu tập

Thánh kiến đầy đủ

Định trời vô vi.

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

Lại nữa, có hai pháp: Hoặc ở nơi thanh vắng; hoặc ở chỗ đại chúng. Tâm luôn thực hành chớ có biếng nhác:

1. Im lặng như Hiền thánh.

2. Học rộng giảng luận nghĩa lý sâu xa.

Lại có hai việc bố thí: Ăn uống vị ngon để nuôi mạng sống, mở bày kinh điển hiểu rõ giáo lý nhiệm mầu. Cho nên Tỳ-kheo, luôn suy nghĩ tuyên dương trí tuệ, diễn giảng giáo pháp vi diệu chớ có nghi ngờ, tự mình tẩy sạch và dứt hết nhiễm trần. Đạo pháp như vậy mãi mãi rốt ráo, mới gọi là người xuất gia giác liễu đầy đủ.

Đức Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo vui mừng đảnh lễ ghi nhận lời Phật dạy.

Số 799 - Phật Thuyết Lược Giáo Giới Kinh

SỐ 799

PHẬT THUYẾT LƯỢC GIÁO GIỚI

KINH

Hán dịch: Đời Đường, Tam tạng Pháp sư nghĩa Tịnh.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật ở tại khu vườn rừng Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc thành Thất-la-phiệt, cùng với vô lượng chúng Bí-sô hội đủ. Đức Phật bảo các vị Bí-sô:

–Các ông nên biết! Ở trong pháp của ta có cách nuôi sống chân chánh, ít ham muốn, biết đủ, nghĩa là đệ tử của ta cạo tóc, nhuộm y, bưng bát đi từng nhà khất thực, tự nuôi sống. Đó là việc mà kẻ ngu trong thế gian hay khinh thường. Nếu có thiện nam tịnh tín lìa tục xuất gia, tu hành những việc ấy, không vì nạn vua bức bách, không vì giặc cướp hay sợ mắc nợ, lo sợ không giữ mạng sống; chỉ vì phát tâm nhàm chán đối với sinh, già, bệnh chết, lo buồn khổ não, nhằm đoạn trừ các khổ tích tụ, sự trói buộc của phiền não, cho đến tận cùng không còn gì nữa để cầu giải thoát, các ông há chẳng phải vì việc ấy mà cầu xuất gia sao?

Các Bí-sô bạch Phật:

–Thưa Thế Tôn! Đúng vậy, đúng vậy! Chúng con vì giải thoát nên cầu xuất gia.

Phật bảo:

–Này các Bí-sô! Như có một hạng Bí-sô gây tạo tội ác, tuy có xuất gia nhưng tánh tình nhiều tham nhiễm, đối với năm dục họ rất

tham đắm, hoặc khởi sân hận, sinh ý nghĩ xấu, tâm thường buông lung, không siêng năng, phần nhiều thường thất niệm, không tu tập thiền định, chạy theo các cảnh, ưa thích những việc thấp kém, không mong cầu những hạnh cao thượng, rốt cuộc không được gì cả. Hạng người ác ấy như thế nào?

Này các Bí-sô! Hãy nghe ta nói thí dụ: Như ở trong vùng đồng trống vắng dùng củi thiêu đốt tử thi, hai đầu cây củi đã cháy, ở giữa thì lam nham nhơ nhớp nên khúc củi này không được người trong xóm làng và người ở đồng trống sử dụng. Do đó, nay ta lấy việc này làm thí dụ cho một hạng người xuất gia mà biếng trễ ngu si, xả bỏ các việc dục lạc nơi cuộc đời thế tục, mong đạt được lợi ích của hàng Sa-môn, nhưng không chịu tu tập, thường có ba loại suy nghĩ về bất thiện, đó là: Suy nghĩ về năm dục, suy nghĩ sân hận, suy nghĩ lừa dối. Ba loại suy nghĩ bất thiện này phát sinh từ đâu?

Nên biết, chúng từ vô minh làm nhân mà sinh khởi ra, khi thân hoại mạng chung bị đọa vào ba đường ác. Do đó, các ông nên siêng năng tu tập dốc đoạn trừ vô minh. Ta là bậc Đại Sư, các ông là đệ tử, nay ta đem việc cốt yếu trong giáo pháp để giảng nói cho các ông, do vì lòng đại Bi, do thương xót, vì để tạo lợi ích và vì sự an lạc thù thắng. Như chỗ ta đã giảng nói, các ông nên tu tập, hoặc ở nơi núi rừng, chốn A-lan-nhã, bên gốc cây hoặc khoảng đất trống, các ông hãy khéo suy nghĩ kỹ, không nên phóng dật, đừng để sau này sinh tâm hối hận. Ai tu hành đúng như lời giảng nói sẽ được giải thoát.

Khi Đức Thế Tôn giảng nói lời ấy xong, các Bí-sô đều hoan hỷ phụng hành.

Số 800 - Phật Thuyết Vô Thượng Xứ Kinh

SỐ 800

PHẬT THUYẾT VÔ THƯỢNG XỨ KINH

Hán dịch: Mất tên người dịch, dựa vào dịch phẩm

đời Đông Tấn.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật ở tại khu vườn rừng Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ. Khi ấy, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:

–Có ba bậc Vô thượng, các ông hãy lắng nghe, Như Lai sẽ giảng nói cho các ông.

Các Tỳ-kheo bạch Phật:

–Xin vâng được nghe!

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Ba bậc Vô thượng là:

1. Phật là bậc Vô thượng.

2. Pháp là bậc Vô thượng.

3. Tăng là bậc Vô thượng.

Như các chúng sinh hoặc hai chân, bốn chân, không chân hay nhiều chân, hoặc có sắc, hoặc không sắc, hoặc có tưởng hoặc không tưởng, hoặc phi tưởng hoặc phi vô tưởng, trong các loài ấy, Như Lai được gọi là bậc Vô thượng.

Này các Tỳ-kheo! Nếu chúng sinh nào đối với bậc Phật Vô thượng ấy, phát khởi lòng tin, tâm hướng đến Phật, thì ở trong hàng trời, người được quả báo vô thượng.

Này các Tỳ-kheo! Đó gọi là bậc Vô thượng thứ nhất.

Lại nữa, các Tỳ-kheo! Đối với các pháp hữu vi, pháp vô vi, pháp sắc, pháp vô sắc, thì pháp lìa dục là vô thượng. Này các Tỳ-kheo! Nếu chúng sinh nào đối với Pháp vô thượng ấy phát khởi lòng tin, tâm hướng đến, thì ở trong hàng trời, người đạt được quả báo vô thượng.

Này các Tỳ-kheo! Đó là bậc Vô thượng thứ hai.

Lại nữa, các Tỳ-kheo! Tăng là bậc Vô thượng tức ở trong hoặc Tăng chúng hoặc nơi đám đông, hoặc ở đoàn thể, hoặc trong đồ chúng, chư Tăng đệ tử của Đức Như Lai là bậc Vô thượng. Này các Tỳ-kheo! Nếu có chúng sinh đối với bậc Tăng vô thượng ấy phát khởi lòng tin, hướng tâm đến, thì ở trong cõi Trời, người đạt được quả báo vô thượng. Đó là bậc Vô thượng thứ ba.

Khi ấy, các Tỳ-kheo nghe Đức Phật thuyết giảng xong, đều hoan hỷ phụng hành.

Số 801 - Phật Thuyết Vô Thường Kinh (Kinh Tam Khải)

SỐ 801

PHẬT THUYẾT VÔ THƯỜNG KINH

(KINH TAM KHẢI)

Hán dịch: Đời Đường, Tam tạng Pháp sư Nghĩa Tịnh.

Cúi đầu quy y Đấng Vô Thượng

Thường khởi hoằng thệ, tâm đại bi

Cứu độ hữu tình thoát sinh tử

Khiến đến Niết-bàn, nơi an ổn.

Đại xả ngăn ác không mệt mỏi

Thiền định phương tiện, lực chánh tuệ

Tự lợi, lợi tha đều viên mãn

Nên hiệu Điều Ngự, Thiên Nhân Sư.

Cúi đầu quy y Pháp tạng diệu

Ba, bốn, hai, năm lý tròn sáng

Bảy, tám mở bày cửa bốn Đế

Tu tập cùng đến bờ vô vi.

Mây pháp, mưa pháp thấm quần sinh

Trừ được phiền não và các bệnh

Điều phục những kẻ khó hóa độ

Tùy cơ dẫn dắt không ép buộc.

Cúi đầu quy y chân Thánh chúng

Tám bậc Thượng nhân lìa cấu nhiễm

Chày trí Kim cang phá núi tà

Đoạn hết buộc trói từ vô thỉ.

Đầu từ Lộc uyển đến Song lâm

Theo Phật một đời hoằng chân giáo

Tùy nơi bản duyên hành hóa xong

Xả báo thân, trí chứng vô sinh.

Cúi đầu đảnh lễ Tam bảo tôn

Đó là Chánh nhân năng cứu độ

Sinh tử ngu mê bị chìm đắm

Đều khiến giải thoát đạt Bồ-đề.

Có sống đều phải chết

Hình sắc suy tàn dần

Bệnh hao mòn sức lực

Không ai tránh khỏi được.

Ví như núi Diệu cao

Kiếp tập cũng tan hoại

Biển sâu rộng không đáy

Đều phải bị khô cạn.

Đất, mặt trời, mặt trăng

Đến lúc, cũng tiêu diệt

Chưa từng có một pháp

Không bị vô thường phá.

Trên đến cõi Phi tưởng

Dưới đến Chuyển luân vương

Bảy báu luôn tùy thân

Ngàn con thường vây quanh.

Như thế thọ mạng hết

Chốc lát không tạm dừng

Trôi trong biển sinh tử

Tùy duyên thọ các khổ.

Luân hồi nơi ba cõi

Như bánh xe lấy nước

Cũng như tằm làm kén

Nhả tơ tự trói mình.

Chư Thế Tôn Vô Thượng

Chúng Thanh văn, Độc giác

Còn xả thân vô thường

Huống gì các phàm phu.

Cha mẹ và vợ con

Anh em cùng quyến thuộc

Thấy sống chết xa lìa

Sao lại không buồn rầu!

Vì thế khuyên các người

Lắng nghe pháp chân thật

Cùng bỏ nơi vô thường

Thực hành nẻo bất tử.

Pháp Phật như cam lồ

Trừ nóng, được mát mẻ

Một lòng hãy lắng nghe

Diệt được các phiền não.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Thế Tôn ở tại khu vườn rừng Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc thành Thất-la-phiệt. Khi ấy, Đức Phật bảo các Bí-sô:

–Có ba loại pháp, ở nơi các thế gian, thật không đáng ưa, thật không tươi sáng, thật không đáng nhớ, thật không vừa ý. Những gì là ba? Ấy là: già, bệnh, chết.

Này các Bí-sô! Già, bẹânh, chết ấy ở trong các thế gian, thật không đáng ưa, thật không tươi sáng, thật không đáng nhớ, thật không vừa ý. Nếu già, bệnh, chết không có ở thế gian thì Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác không xuất hiện ở đời để giảng thuyết pháp đã chứng ngộ và phương thức điều phục cho các chúng sinh. Vì thế nên biết già, bệnh, chết ấy ở các thế gian là thật không đáng ưa, thật không tươi sáng, thật không đáng nhớ, thật không vừa ý. Do ba việc này, nên Đức Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác xuất hiện ở đời vì các chúng sinh, giảng nói pháp đã chứng đắc và phương thức nhằm điều phục.

Khi ấy, Đức Thế Tôn nói lại bằng bài tụng:

Trang sức bên ngoài đều hủy hoại

Trong thân suy biến cũng như vậy

Chỉ có thắng pháp không diệt mất

Những người có trí nên xét kỹ.

Tất cả đều ghét già, bệnh, chết

Hình dáng xấu xí, rất đáng chán

Tuổi trẻ dung mạo trụ tạm thời

Không lâu đều phải bị khô gầy.

Giả như thọ mạng đủ trăm năm

Đều không khỏi vô thường bức bách

Già, bệnh, chết khổ luôn theo đuổi

Thường gây bất lợi cho chúng sinh.

Lúc Đức Thế Tôn thuyết giảng kinh này xong, các Bí-sô, tám bộ chúng Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la… đều rất vui vẻ, tín thọ phụng hành.

Thường mong các cảnh dục

Không làm các việc thiện

Làm sao giữ mạng sống

Không bị chết xâm hại?

Mạng, hơi thở muốn hết

Tay chân đều phân ly

Các khổ cùng chết đến

Hối hận nào ích gì!

Hai mắt đều trợn ngược

Dao chết, chém theo nghiệp

Ý tưởng rất hoảng hốt

Không ai cứu giúp được.

Thở khò khè gấp gáp

Hơi ngắn, họng khô khan

Sống chết tranh giành nhau

Thân thuộc cùng nắm giữ.

Các thức đều hôn mê

Đi vào trong thành hiểm

Thân quyến đều xa lìa

Bị nghiệp trói dắt đi.

Đưa đến vua Diêm-la

Tùy nghiệp mà thọ báo.

Nhân tốt sinh cõi thiện

Nghiệp xấu đọa địa ngục.

Trí tuệ hơn mắt sáng

Ngu si hơn bóng tối

Oan gia không bằng bệnh

Sợ hãi không bằng chết.

Có sống ắt có chết

Làm tội khổ hại thân

Nên sách tấn ba nghiệp

Thường tu các phước tuệ.

Quyến thuộc đều xa lìa

Của cải trao người khác

Chỉ giữ thiện căn mình

Lương thực qua đường hiểm.

Giống như cây bên đường

Tạm nghỉ chẳng dừng mãi

Xe ngựa và vợ con

Không lâu đều như vậy.

Giống như bầy chim ngủ

Đêm tụ, sáng bay đi

Chết biệt ly thân thích

Xa lìa cũng như thế.

Chỉ có Phật Bồ-đề

Nơi nương tựa chân thật

Y kinh, Ta lược nêu

Người trí hãy tư duy.

Trời, Rồng, A-tu-la, Dạ-xoa

Đến nghe giáo pháp hãy hết lòng

Hộ trì Phật pháp khiến trường tồn

Thường tinh tấn hành lời Phật dạy.

Những người đến nghe pháp Phật này

Ở nơi mặt đất hoặc hư không

Thường với thế gian khởi tâm Từ

Bản thân ngày đêm sống đúng pháp.

Nguyện các thế giới thường an ổn

Vô biên phước trí lợi quần sinh

Tất cả tội nghiệp đều tiêu trừ

Xa lìa các khổ, về Niết-bàn.

Thường dùng giới hương thoa khắp thân

Mặc áo thiền định che cơ thể

Trang sức bằng hoa đẹp Bồ-đề

Sống ở nơi nào cũng an lạc.

❧

PHẬT THUYẾT VÔ THƯỜNG KINH

Các Bí-sô, Bí-sô-ni, hoặc Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, nếu thấy có người sắp mạng chung, thân tâm đau khổ, nên phát khởi tâm Từ cứu giúp, tạo nhiều lợi ích. Dạy họ dùng nước hoa thơm tắm rửa sạch sẽ, mặc y phục mới, ngồi ổn định, chánh niệm tư duy. Nếu người bệnh tự mình không thể ngồi thì người khác nâng đỡ ngồi. Lại không thể ngồi được thì bảo người bệnh nằm nghiêng bên phải, chắp tay, chí tâm quay mặt về phương Tây. Trước mặt người bệnh, chọn một khoảng không gian sạch sẽ, dùng phân bò trộn hương thơm, bùn trét nơi mặt đất, lớn nhỏ tùy ý, làm đàn vuông gốc, dùng hoa rải trên đất, đốt các hương thơm, đốt đèn nơi bốn gốc. Ở trong đàn ấy treo một bức tượng Phật ngũ sắc, khiến người bệnh tâm niệm liên tục, quán sát tướng hảo của bức tượng rõ ràng, phân minh để phát tâm Bồ-đề. Lại vì người bệnh nói rộng về sự bất an trong ba cõi, khổ nạn trong ba đường, chẳng phải chỗ để sinh đến, chỉ có sự giác ngộ của Phật là chốn quy y chân chánh. Do quy y ắt sinh về cõi Phật trong mười phương, sống chung với Bồ-tát, thọ pháp lạc vi diệu.

Hỏi người bệnh:

–Người thích sinh về cõi Phật nào?

Người bệnh đáp:

–Ý của tôi thích sinh về cõi Phật.

Khi thuyết pháp, phải theo ý muốn của người bệnh mà bày tỏ, nói rõ nhân duyên của mười sáu pháp quán… về cõi Phật ấy. Ví như Đức Như Lai Vô Lượng Thọ ở cõi nước Tây phương, mỗi mỗi nên giảng nói đầy đủ, khiến người bệnh tâm vui thích sinh về cõi Phật.

Vì người bệnh thuyết pháp rồi, lại dạy quán sát rõ tùy theo cõi nước phương nào mà quán tướng hảo Phật ấy. Quán sát tướng hảo rồi lại dạy thỉnh Đức Phật và các Bồ-tát, thưa thế này:

–Cúi đầu lạy Đấng Như Lai, Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác và các Đại Bồ-tát. Nguyện xin thương xót cứu giúp tạo nhiều lợi ích cho con. Nay con phụng thỉnh vì diệt trừ các tội. Xin đem đệ tử đi theo Phật, Bồ-tát, sinh về cõi Phật.

(Lần thứ hai, thứ ba cũng thưa như vậy).

Đã dạy thỉnh xong, lại bảo người bệnh xưng danh hiệu Đức Phật ấy. Mười niệm được thành tựu, cho thọ ba quy y, phát đại sám hối. Sám hối xong rồi lại cho người bệnh thọ giới Bồ-tát. Nếu người bệnh mệt nhọc, không thể nói được thì người khác thay thế để thọ và sám hối… các tội đều tiêu diệt, đắc Bồ-tát giới, ngoại trừ không chí tâm.

Đã thọ giới xong, đỡ người bệnh quay đầu về phương Bắc mà nằm, mặt hướng phương Tây, mở mắt, nhắm mắt, tưởng rõ đến ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp của Phật, cho đến mười phương chư Phật cũng đều như vậy.

Lại vì người bệnh thuyết giảng về bốn Đế, Nhân quả, mười hai Nhân duyên, vô minh, lão, tử; quán khổ, không… Nếu họ sắp mạng chung, những người nuôi bệnh khác chỉ niệm Phật, mỗi tiếng liên tục không ngừng, nhưng niệm danh hiệu Phật tùy theo sở thích của người bệnh, đừng niệm danh hiệu Phật khác, sợ người bệnh sinh tâm nghi hoặc.

Người bệnh mạng sống dần dần muốn hết, liền thấy Phật và Bồ-tát đem hương hoa tốt đẹp đến đón hành giả. Khi hành giả trông thấy, liền sinh tâm hoan hỷ, thân không đau khổ, tâm không tán loạn, tâm sinh chánh kiến như nhập thiền định, tức liền mạng chung, chắc chắn không bị đọa địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, nương nhờ giáo pháp dạy trước, giống như khoảng thời gian tráng sĩ co duỗi cánh tay, liền sinh về cõi Phật.

Hoặc tại gia Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di… sau khi mạng chung nên lấy y phục mới, đẹp của người chết và những vật thường dùng, có thể phân làm ba phần, vì người chết ấy đem cúng dường Phật, Pháp, Tăng. Do đấy mà nghiệp chướng người chết chuyển hết, được phước

báo lợi ích, công đức thù thắng. Không nên mặc y phục tốt đẹp … cho tử thi để mai táng. Vì sao? Vì không có lợi ích.

Người xuất gia Bí-sô, Bí-sô-ni và Sa-di… có những y vậy không phải y vật của họ, nên phân xử như Phật dạy trong các bộ Luật. Những điều khác giống như bạch y. Nếu đưa người chết đến chỗ chôn, nên để dưới gió, khiến nằm nghiêng bên phải, mặt hướng về ánh sáng mặt trời. Ở trên đầu gió nên đặt tòa cao, bố trí các vật đều trang nghiêm. Thỉnh một vị Bí-sô biết tụng kinh, lên pháp tòa vì người chết ấy đọc kinh Vô thường. Hiếu tử không nên bi lụy, không được khóc than và tất cả người khác đều phải chí tâm, vì người chết đốt hương, rải hoa cúng dường tòa cao, kinh điển vi diẹâu và rải trên Bí-sô. Sau đó an tọa, chắp tay cung kính, nhất tâm nghe kinh.

Bí-sô từ từ đọc một lượt, nếu người nghe kinh đều tự thấy thân mình vô thường, không lâu bị tiêu diệt, chánh niệm lìa thế gian, hội nhập Tam-ma-địa. Đọc kinh ấy xong, lại rải hoa, đốt hương cúng dường, lại thỉnh Bí-sô tùy theo đó chú nguyện vào nước không có trùng đủ hai mươi mốt biến, rảy trên thân người chết. Lại nữa, chú nguyện vào đất sạch, đủ hai mươi mốt biến, rải lên người chết, rồi sau mới tùy ý hoặc nhập tháp, hoặc thiêu đốt, hoặc để trong rừng sâu thẳm, hay là chôn dưới đất. Do sức lực của nhân duyên công đức này, khiến người chết ấy một lúc tiêu diệt được mười điều ác, bốn trọng tội, năm tội đại nghịch, hủy báng kinh Đại thừa, trừ diệt tất cả nghiệp chướng, báo chướng… trong trăm ngàn vạn ức vô số kiếp, sinh về Cực lạc, được công đức lớn, phát khởi trí tuệ, đoạn trừ mê hoặc, được sáu thần thông và ba minh trí, chứng đắc Sơ địa, đi khắp mười phương cúng dường chư Phật, nghe nhận chánh pháp, dần dần tu tập vô biên phước tuệ, đều chứng đắc Vô thượng Bồ-đề, chuyển chánh pháp luân, độ vô số chúng sinh đến Niết-bàn, thành tựu Chánh giác tối thượng.

Số 802 - Phật Thuyết Tín Giải Trí Lực Kinh

SỐ 802

PHẬT THUYẾT TÍN GIẢI TRÍ LỰC KINH

Hán dịch: Đời Tống, Đại sư Pháp Hiền.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật ở tại vườn Kỳ thọ Cấp cô độc thuộc nước Xá-vệ cùng với đông đủ chúng đại Tỳ-kheo.

Bấy giờ, Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Này các Tỳ-kheo! Các ông nên biết có pháp tín giải trí lực. Pháp này có khả năng chứng lý thật tướng tức là pháp vô sở úy của Như Lai, chỉ có Phật mới biết được.

Nếu có Tỳ-kheo hoặc Thanh văn nào nói đúng như vầy: “Con đối với pháp tín giải trí lực này, hiểu rõ như thật, tinh tấn không hư vọng, lìa các trần cấu”.

Lại nói: Con có thể khéo thuyết giảng. Con khéo điều phục. Con sẽ thuyết pháp. Nay đã đúng lúc. Đây là pháp tối thắng làm cho người khác nương tựa, chân thật như thế nên phải tu học, nên phải siêng thực hành”.

Lại nói: “Nên biết như vậy! Pháp này tối thượng tối tôn không có pháp nào sánh bằng. Nên thấy như vậy, nghe như vậy, hiểu như vậy, biết như vậy.”

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Các ông nên biết! Nếu có Thanh văn nói lời như vậy tức là hư vọng, chẳng thấy như vậy, chẳng nghe như vậy, chẳng hiểu như vậy, chẳng biết như vậy. Vì sao? Vì pháp này là chân lý của chư Phật, chỉ

có Phật mới hiểu thấu, không đồng với pháp Thanh văn.

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Pháp tín giải ấy là năm Lực, mười Lực của Như Lai.

Những gì là năm? Đó là Tín lực, Tấn lực, Niệm lực, Định lực và Tuệ lực. Pháp tín giải đầy đủ năm Lực này.

Lại nữa, Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác có đầy đủ mười Lực vi diệu có thể hiểu rõ vô thượng xứ của Phật, ở trong đại chúng rống tiếng rống sư tử, khéo chuyển pháp luân cho chúng sinh.

Thế nào gọi là mười Lực của Như Lai?

nghĩa là đối với xứ hay chẳng phải xứ đều hiểu biết như thật.

Vậy đối với xứ hay chẳng phải xứ nếu như thật biết, đó là trí lực thứ nhất của Như Lai. Nhưng đối với trí lực này, nếu Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác đầy đủ trí lực thì có thể biết được cõi vô thượng của Phật, ở trong đại chúng rống tiếng rống sư tử khéo vận chuyển bánh xe diệu pháp cho chúng sinh.

Lại nữa, trí lực của Như Lai đối với quả báo, nhân duyên, hành nghiệp các pháp quá khứ, hiện tại, vị lai đều biết như thật. Như vậy, Như Lai đối với nhân duyên, quả báo, hành nghiệp các pháp quá khứ, hiện tại, vị lai đều như thật biết rồi. Đây là trí lực thứ hai của Như Lai.

Vậy, trí lực này, nếu Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác đầy đủ trí lực, có thể biết được cõi vô thượng của Phật, ở trong đại chúng rống tiếng rống sư tử khéo chuyển diệu pháp luân cho chúng sinh.

Lại nữa, Như Lai đối với thiền định, giải thoát Tam-muội cho đến nghiệp khổ phiền não đều được thanh tịnh, hiểu biết như thật. Như vậy, Như Lai đối với thiền định, giải thoát Tam-muội cho đến nghiệp khổ phiền não đều đã được thanh tịnh, đã hiểu biết rõ như thật rồi. Đây là trí lực thứ ba của Như Lai.

Vậy, đối với trí lực này, Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh giác đầy đủ trí lực này có thể biết được chỗ vô thượng của Phật, ở trong đại chúng rống tiếng rống sư tử khéo chuyển diệu pháp luân cho chúng sinh.

Lại nữa, Như Lai đối với tất cả căn hành của chúng sinh đều

biết đúng như thật. Do vậy, Như Lai đối với các loại căn hành của chúng sinh đều đã biết như thật. Đây là trí lực thứ tư của Như Lai.

Vậy, đối với trí lực này, nếu Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác đầy đủ trí lực này thì mới có thể hiểu biết cõi vô thượng của Phật, ở trong đại chúng rống tiếng rống sư tử khéo chuyển diệu pháp luân cho chúng sinh.

Lại nữa, Như Lai đối với các sự tin hiểu của chúng sinh đều biết như thật. Như vậy, Như Lai đối với các loại hiểu biết của chúng sinh đều biết như thật rồi. Đây là trí lực thứ năm của Như Lai.

Vậy, đối với trí lực này, nếu Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác đầy đủ trí lực này thì mới có thể biết rõ cõi vô thượng của Phật, ở trong đại chúng rống tiếng rống sư tử khéo chuyển diệu pháp luân cho chúng sinh.

Lại nữa, Như Lai đối với các loại cảnh giới đã biết rõ như thật. Đây là trí lực thứ sáu của Như Lai.

Vậy, đối với trí lực này, nếu Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác đầy đủ trí lực này thì mới có thể hiểu biết cõi vô thượng của Phật, ở trong đại chúng rống tiếng rống sư tử khéo chuyển diệu pháp luân cho chúng sinh.

Lại nữa, Như Lai đối với tánh dục lạc của chúng sinh đều biết như thật. Như vậy, Như Lai đối với tánh dục lạc của chúng sinh đã biết rõ như thật. Đây là trí lực thứ bảy của Như Lai.

Vậy, đối với trí lực này, nếu Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác đầy đủ trí lực này thì mới có thể biết rõ cõi vô thượng của Phật, ở trong đại chúng rống tiếng rống sư tư khéo chuyển diệu pháp luân cho chúng sinh.

Lại nữa, Như Lai nhớ nghĩ vô biên pháp hành trong quá khứ nghĩa là một đời, mười đời, trăm đời, ngàn đời và trăm ngàn đời cho đến vô lượng, vô biên kiếp tăng, kiếp giảm. Trong số đời, số kiếp như vậy chúng sinh có tên gọi, dòng họ, ăn, uống, khổ, vui, mạng sống dài, ngắn hoặc lại sống lâu dài, chết đây sinh kia, chết kia sinh đây. Như vậy, thể tướng nghiệp dụng, vô lượng vô biên các việc quá khứ Như Lai đều nhớ nghĩ. Như vậy Như Lai đối với vô biên hành pháp trong quá khứ ấy nghĩa là một đời, mười đời, trăm đời, ngàn đời và trăm ngàn đời cho đến vô lượng, vô biên kiếp tăng, kiếp

giảm, số đời, số kiếp như vậy, chúng sinh có tên gọi, dòng họ, ăn, uống, khổ, vui, mạng sống dài, ngắn hoặc lại sống lâu, chết đây sinh kia, chết kia sinh đây. Như vậy, thể tướng nghiệp dụng, vô lượng vô biên các việc quá khứ đều biết rõ như thật. Đây là trí lực thứ tám của Như Lai.

Vậy, đối với trí lực này, do Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác đầy đủ trí lực này nên mới có thể biết rõ cõi vô thượng của Phật, ở trong đại chúng rống tiếng rống sư tử khéo chuyển diệu pháp luân cho chúng sinh.

Lại nữa, Như Lai dùng Thiên nhãn thanh tịnh vượt xa Nhục nhãn xem thế gian thấy tất cả chúng sinh, sinh, diệt, xấu, đẹp, giàu, nghèo, sang, hèn, các nghiệp đã tạo, ở cõi ác, cõi thiện cho đến chúng sinh tạo đủ nghiệp bất thiện từ thân, miệng, ý, hủy báng Thánh hiền, tà kiến, tạo nghiệp bất thiện, hành pháp bất thiện đều từ tà nhân sinh khởi. Do nhân duyên tà này nên sau khi qua đời, đọa vào cõi ác, chịu khổ ở địa ngục.

Lại nữa, chúng sinh nhờ thân, miệng, ý hành mười nghiệp thiện, không chê Hiền thánh, phát khởi chánh kiến, tạo các nghiệp thiện, hành các pháp thiện đều từ chánh nhân sinh khởi. Do nhân duyên chánh kiến này nên sau khi qua đời, sinh lên cõi trời, được làm Thiên tử. Các pháp như vậy, Như Lai đều biết rõ như thật. Cũng vậy, Như Lai dùng Thiên nhãn thanh tịnh vượt xa Nhục nhãn xem khắp thế gian thấy tất cả chúng sinh, sinh, diệt, đẹp, xấu, giàu, nghèo, sang, hèn, tạo tác các nghiệp, ở cõi lành, cõi ác, cho đến chúng sinh tạo các nghiệp bất thiện từ thân, miệng, ý, hủy báng Hiền thánh, phát khởi tà kiến, tạo nghiệp bất thiện, hành pháp bất thiện đều từ tà nhân sinh khởi. Do nhân duyên tà kiến này nên sau khi qua đời, đọa vào cõi ác, thọ khổ địa ngục.

Lại nữa, có chúng sinh nhờ thân, miệng, ý hành mười nghiệp thiện, không chê Hiền thánh, phát khởi chánh kiến, tạo các nghiệp thiện, hành các pháp thiện. Do nhân duyên chánh kiến này nên sau khi qua đời, sinh lên cõi trời, được làm Thiên tử.

Các việc như vậy, Như Lai đều biết rõ như thật. Đây là trí lực thứ chín của Như Lai.

Vậy, đối với trí lực này, các Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng

Chánh Giác đầy đủ trí lực này nên có thể biết rõ cõi vô thượng của Phật, ở trong đại chúng rống tiếng rống sư tử, khéo chuyển diệu pháp luân cho chúng sinh.

Lại nữa, Như Lai đoạn tận các pháp lậu, được vô lậu giải thoát, trí tuệ giải thoát, tự dùng thần thông, rõ biết các pháp, sinh đã dứt, phạm hạnh đã lập, việc làm đã xong, không thọ thân sau nữa. Các việc như vậy, Như Lai đều biết rõ như thật. Cũng vậy, Như Lai đoạn tận các lậu hoặc, được vô lậu giải thoát, trí tuệ giải thoát, tự dùng thần thông, rõ biết các pháp, sinh đã dứt, phạm hạnh đã lập, việc làm đã xong, không thọ thân sau nữa. Các việc như vậy Như Lai biết rõ như thật rồi. Đây là trí lực thứ mười của Như Lai.

Vậy, đối với trí lực này, do các Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Chánh Giác đầy đủ trí lực này nên có thể biết rõ cõi vô thượng của Phật, ở trong đại chúng rống tiếng rống sư tử khéo chuyển diệu pháp luân cho chúng sinh.

Bấy giờ, Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Đối với thần lực thị hiện ở xứ và chẳng phải xứ của Như Lai kia, nếu có người hỏi: “Tại sao ở trong xứ, chẳng phải xứ Như Lai có trí lực để thấy, nghe, hiểu, biết, cho đến thành Đẳng chánh giác? Các ông nên trả lời đúng như thật.

Lại nữa, có trí lực tự nghiệp của chúng sinh. Tại sao Như Lai dùng trí lực nghiệp để thấy, nghe, hiểu, biết cho đến thành Đẳng chánh giác? Nếu có người hỏi thì phải trả lời đúng như vậy.

Lại nữa, có thiền định giải thoát Tam-muội. Tại sao Như Lai dùng trí lực thiền định để thấy, nghe, hiểu, biết cho đến thành Đẳng Chánh giác? Nếu có người hỏi thì nên trả lời đúng như vậy.

Lại nữa, có trí lực các loại căn tánh của chúng sinh. Tại sao Như Lai dùng trí lực căn tánh để thấy, nghe, hiểu, biết cho đến thành Đẳng chánh giác? Nếu có người hỏi thì nên như thật đáp.

Lại nữa, có trí lực các loại tin hiểu của chúng sinh. Tại sao Như Lai dùng trí lực tín giải để thấy, nghe, hiểu, biết cho đến thành Đẳng chánh giác? Nếu có người hỏi thì nên trả lời đúng như thật.

Lại nữa, có trí lực các cảnh giới của chúng sinh. Tại sao Như Lai dùng trí lực giới để thấy, nghe, hiểu, biết cho đến thành Đẳng Chánh giác? Nếu có người hỏi thì nên trả lời đúng như sự thật.

Lại nữa, có trí lực dục lạc của chúng sinh. Tại sao Như Lai dùng trí lực dục lạc để thấy, nghe, hiểu, biết cho đến thành Đẳng Chánh giác? Nếu có người hỏi thì nên trả lời đúng như sự thật.

Lại nữa, có trí lực nhớ nghĩ về quá khứ. Tại sao Như Lai dùng trí lực nhớ nghĩ để thấy, nghe, hiểu, biết cho đến thành Đẳng chánh giác? Nếu có người hỏi thì nên trả lời đúng như thật.

Lại nữa, có các pháp sinh diệt của chúng sinh. Tại sao Như Lai dùng trí lực Thiên nhãn để thấy, nghe, hiểu, biết cho đến thành Đẳng chánh giác? Nếu có người hỏi thì nên trả lời đúng như thật.

Lại nữa, có trí lực diệt hết lậu hoặc. Tại sao Như Lai dùng trí lực lậu tận để thấy, nghe, hiểu, biết cho đến thành Đẳng chánh giác? Nếu có người hỏi thì nên trả lời đúng như thật.

Đức Phật dạy các Tỳ-kheo:

–Trí lực ở xứ chẳng phải xứ này, ta chỉ giảng nói cho người khéo tu thiền định mà không giảng nói cho người không khéo tu thiền định.

Trí lực nghiệp này, ta chỉ giảng nói cho người khéo tu thiền định mà không giảng nói cho người chẳng khéo tu thiền định.

Trí lực thiền định giải thoát Tam-muội, ta chỉ giảng nói cho người khéo tu thiền định mà không giảng nói cho người chẳng khéo tu thiền định.

Trí lực các căn của chúng sinh, ta chỉ giảng nói cho người khéo tu thiền định mà không giảng nói cho người chẳng khéo tu thiền định.

Trí lực các loại tín giải của chúng sinh, ta chỉ giảng nói cho người khéo tu thiền định mà không giảng nói cho người chẳng khéo tu thiền định.

Trí lực cảnh giới của tất cả chúng sinh, ta chỉ giảng nói cho người khéo tu thiền định mà không giảng nói cho người chẳng khéo tu thiền định.

Trí lực dục lạc của chúng sinh, ta chỉ giảng nói cho người khéo tu thiền định mà không giảng nói cho người chẳng khéo tu thiền định.

Trí lực túc mạng này, ta chỉ giảng nói cho người khéo tu thiền định mà không giảng nói cho người chẳng khéo tu thiền định.

Trí lực Thiên nhãn này, ta chỉ giảng nói cho người khéo tu thiền định mà không giảng nói cho người chẳng khéo tu thiền định.

Trí lực lậu tận này, ta chỉ giảng nói cho người khéo tu thiền định mà không giảng nói cho người chẳng khéo tu thiền định.

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Người khéo tu thiền định là chánh đạo. Người chẳng khéo tu thiền định là tà đạo. Vì vậy, các người phải nên biết rõ. Đức Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe lời Phật dạy đều tín thọ phụng hành.

Số 803 - Phật Thuyết Thanh Tịnh Tâm Kinh

SỐ 803

PHẬT THUYẾT THANH TỊNH TÂM KINH

Hán dịch: Đời Tống, Đại sư Thi Hộ.

Một thời, Đức Phật cùng đại chúng Tỳ-kheo trú tại vườn Kỳ thọ Cấp cô độc ở nước Xá-vệ.

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Các ông hãy lắng nghe! Thanh văn nào tu tập chánh hạnh mong được tâm thanh tịnh thì phải đoạn trừ năm pháp chướng ngại, tu tập bảy pháp mới đạt được viên mãn.

Năm pháp ấy là gì? Đó là sân hận, tham dục, thùy miên, trạo cử và nghi hoặc.

Các ông phải tinh tấn đoạn trừ năm chướng ngại này mới được tâm thanh tịnh.

Lại nữa, sao gọi là bảy pháp? Đó là: Trạch pháp, niệm, tinh tấn, hỷ, khinh an định và xả.

Các ông phải siêng năng tu tập bảy pháp này thì tâm mới được thanh tịnh.

Này các Tỳ-kheo! Tâm thanh tịnh là tâm hiểu biết hay tâm giải thoát tăng trưởng, tuệ giải thoát tăng trưởng. Do tham làm nhiễm ô, khiến cho tâm trở nên bất tịnh. Do vô minh ràng buộc, khiến cho trí tuệ trở nên bất tịnh.

Tỳ-kheo nào đoạn trừ tham thì đạt được tâm giải thoát; đoạn trừ vô minh thì đạt được trí tuệ giải thoát.

Tỳ-kheo lìa tham nhiễm ô đạt được tâm giải thoát. Đây gọi là thân tác chứng: Đoạn trừ vô minh đạt được trí tuệ giải thoát đây gọi là vô học. Xa lìa tham ái, biết rõ chánh trí chân thật, hiện tại chứng được đạo quả, đoạn tận vô số khổ.

Này các Tỳ-kheo! Ta đã giảng nói như thế, các ông nên nhẫn nại tu tập.

Số 804 - Phật Thuyết Giải Ưu Kinh

SỐ 804

PHẬT THUYẾT GIẢI ƯU KINH

Hán dịch: Đời Tống, Đại sư Pháp Thiên.

Cúi đầu quy y Chánh Đẳng Giác

Hay độ vô biên biển khổ não

Thường rưới cam lồ cho chúng sinh

Đạt đến Niết-bàn, con đảnh lễ

Cúi đầu quy y tạng chánh pháp

Ngăn ngừa vô biên nhân khổ não

Chỉ dạy lỗi lầm, giúp chúng sinh

Đạt đến tịch tĩnh, con đảnh lễ

Cúi đầu quy y Tỳ-kheo Tăng

Hay làm ruộng phước cho thế gian

Phát nguyện siêng tu nhân an lạc

Khéo đoạn luân hồi, con đảnh lễ

Thương mà xa là khổ

Lửa sầu, sân thiêu đốt

Nếu muốn tự an tâm

Ngồi thiền để quán tưởng

Như bầy chim, bầy thú

Tạm gặp rồi ra đi

Người sống, chết cũng vậy

Tại sao ôm sầu khổ?

Chỉ có một mình chết

Mọi người đều sống lâu

Cách biệt rất đau đớn

Thân nhân đều khóc than

Ba cõi luân hồi lớn

Không có miễn cho ai

Bình đẳng chịu vô thường

Tại sao ôm sầu khổ?

Nếu người sinh tham ái

Sao biết lửa tham đốt

Như trâu mao mến đuôi

Nên bị người giết chết.

Người đời nhiều mê say

Muốn vào đường hiểm ác

Dùng đủ mọi phương cách

Không thể lìa thoát khổ.

Như hươu, nai ở rừng

Thường bị sư tử rượt

Cuối cùng không trốn thoát

Tại sao ôm sầu khổ?

Mặt đất và trên trời

Ba cõi cùng bốn loài

Chưa từng được nghe thấy

Ai không chịu vô thường

Cũng như lửa rừng núi

Lúc thiêu cháy cỏ cây

Không lựa rừng hoa quả

Đều thiêu đốt cháy rụi.

Các chúng sinh ngu si

Điên đảo sinh vọng tưởng

Bị vô thường trói buộc

Không ai được giải thoát

Cõi sắc, cõi Phạm thế

An vui trong thiền vị

Cũng như cây ven sông

Gió, nước dễ làm hoại

Trăm ức, Chuyển luân vương.

Ngàn vạn trời Đế Thích

Niệm niệm đều vô thường

Như gió thổi tắt đèn

Quá khứ đại thần tiên

Năm thần thông tự tại.

Chim bay giữa hư không

Còn bị vô thường bắt

Thân Kim cang kiên cố

Còn thị hiện tịch diệt.

Người phàm như cây chuối

Tại sao mong sống lâu?

Mặt đất núi Diệu cao

Và cả bốn biển lớn

Kiếp hoại trở về không

Huống chi cõi chúng sinh

Rồng ở trong biển sâu

Quyến thuộc thường vây quanh

Bị chim cánh vàng ăn

Cách biệt cũng khổ vậy

Hoặc người qua cõi khác

Muốn tránh khỏi vô thường

Như vào miệng Ma-kiệt

Ở đó cầu an ổn.

Cõi Dục và cõi Sắc

Cùng cõi Phi phi tưởng

Chưa có một vật nào

Không bị vô thường nuốt

Chỉ có Chánh Đẳng Giác

Nơi chân thật nương tựa

Người lắng nghe tin thọ

Có thể thoát sầu não.

❧

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật ở tại vườn Kỳ thọ Cấp cô độc thuộc nước Xá-vệ.

Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:

–Chúng sinh vô số, luân hồi vô biên, như kiến đi vòng quanh, không bao giờ kết thúc. Chúng sinh bị tham ái, vô minh che lấp giống như núi bị chìm đắm trong bùn không thể thoát ra được. Hữu tình quá khứ luân hồi qua lại vô số kiếp không thể biết được.

Này các Tỳ-kheo! Tất cả đất trên mặt đất đều nhóm lại một chỗ, ngồi lại thành viên tròn nhỏ như hạt đậu. Nếu tính chúng sinh từ vô thỉ đến nay đã sinh làm cha, mẹ, con, cháu, cứ mỗi một người thả xuống một viên đất, như vậy thì số viên đất đã hết mà số cha, mẹ, con, cháu vẫn còn.

Này các Tỳ-kheo! Như vậy chúng sinh luân hồi vô lượng vô biên bị tham ái vô minh làm điên đảo, chìm đắm trong bùn ái dục, luân hồi sinh tử không có kỳ hạn. Do đó, ta chỉ dạy cho các ông tự biết cách đoạn trừ luân hồi.

Như vậy, chúng sinh luân hồi, đem xương chất lại như núi Diệu-cao, không hoại, không rã. Bậc Thanh văn vô học chứng bốn Thánh đế, hiểu biết khổ này chân thật là khổ. Khổ diệt thì chứng khổ Thánh đế. Các chúng sinh kia thấy đống xương khô không biết là khổ, cũng không thể diệt trừ phiền não trong ba cõi. Nếu diệt phiền não trong ba cõi thì chứng Tu-đà-hoàn chân thật pháp, chắc chắn được đạo quả Bồ đề. Do bảy lần sinh trong cõi trời, người, đoạn diệt luân hồi, trừ sạch phiền não. Bảy lần sinh đã hoàn tất, Thánh đế hiện bày, chánh kiến, trí tuệ, tận diệt các lậu hoặc còn sót lại, đạt đến Niết-bàn tịch tĩnh, chúng sinh kia mới được thoát khổ luân hồi.

Đức Phật nói:

–Này các Tỳ-kheo! Quyến thuộc loài người yêu thương lẫn nhau, do vì tham ái nên tạo nhiều nghiệp và rồi bị luân hồi sinh tử trói buộc. Giống như voi rừng sa vào hố bùn lầy, không thể thoát ra được.

Lại nữa, quyến thuộc kia nhiều như cát sông Hằng. Cha mẹ nuôi dưỡng đều như con ruột cho đến đời sau tùy theo quả báo mà không đồng nhau, hoặc làm đày tớ, hoặc làm oan gia, sân hận, đánh

đập, nhục mạ lẫn nhau, hoặc cùng ăn uống với người hàng xóm, hoặc bị giết hại.

Các việc như vậy làm luân hồi các cõi như bảy chúng Tiên tụ họp hoặc tan rã, cũng như trời mưa tạo thành bọt nước lúc còn, lúc mất. Như vậy, chúng sinh do quá ngu si, mê hoặc điên đảo không biết luân hồi, đối với quyến thuộc, vọng sinh, tưởng lạc, tạo vô số nghiệp, chưa có khoảnh khắc nào được thanh tịnh.

Lại nữa, hữu tình kia đã luân hồi từ vô thỉ, vào trong địa ngục uống nước đồng sôi nhiều hơn nước biển cả. Chẳng khác nào loài heo, chó ăn vật bất tịnh chất đống như núi Diệu cao.

Lại nữa, hữu tình kia, sống chết chia lìa, nước mắt luyến ái, cũng nhiều như nước biển.

Lại nữa, hữu tình kia, giết hại lẫn nhau, đem đầu chất lại cao hơn cõi Phạm thiên, máu mủ trùng ăn cũng nhiều như nước biển.

Ở loài ngạ quỷ do đời trước, keo kiệt tham lam nên chịu khổ đói khát. Nếu có được thức ăn, uống liền biến thành than lửa. Hết quả báo ở ngạ quỷ được sinh trong loài người thì nghèo cùng khốn khổ, chịu nhiều khổ não, nói không hết được.

Lại nữa, hữu tình kia do tu phước nghiệp được sinh ở cõi trời Đao-lợi… ở các cảnh giới thù thắng, thường được vui sướng, do tham ái hừng hẫy như lửa thiêu cỏ khô nên khi tuổi thọ đã hết liền đọa vào cõi ác. Giống như loài chim bị bẻ gãy đôi cánh, trong khoảng khắc liền rơi xuống đất chịu nhiều đau khổ. Vì vậy, các ông phải tu tập đoạn diệt luân hồi, chóng cầu giải thoát.

Đức Phật nói:

–Này các Tỳ-kheo! Ví như sông, ngòi, mặt đất, mặt trăng, mặt trời, các vì sao, núi Tu-di và các xóm làng và thế giới chưa hoại mà được tồn tại lâu dài, thường còn ở thế gian. Nay kinh điển này cũng như vậy. Thế giới chưa hoại, pháp cũng tồn tại lâu dài.

Ý các ông nghĩ sao? Các ông có thể khiến cho tất cả chúng sinh chấm dứt sự luân hồi!

Các Tỳ-kheo nghe rồi, tín thọ phụng hành.

Mục Lục

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

TẬP 68

BỘ KINH TẬP

15

SỐ 729 →804

HỘI VĂN HÓA GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN

NHỮNG QUY ƯỚC THỐNG NHẤT

TRONG PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

I- Viết hoa toàn bộ:

1. Tên người: (Phật) Vô Lượng, (vua) Tự Đức, (Thiền sư) Vạn Hạnh, (Bồ-tát) Quán Thế Âm...

2. Tên nước: Việt Nam, Trung Hoa, Thái Lan, Đài Loan...

3. Tôn Xưng danh hiệu Phật: Đức Như Lai, Bậc Chúng Hựu, Đấng Tối Chánh Giác...

4. Tác phẩm, kinh sách: luận Trung Quán, kinh Diệu Pháp Liên Hoa, kinh Trường A-Hàm...

II- Viết hoa chữ đầu:

1. Địa danh: thành Vương xá, chùa Ấn quang, rừng Thi lợi...

2. Thuật ngữ phật học được nhấn mạnh: Bát chánh đạo, Tứ thánh đế, Khổ xuất yếu thánh đế...

3. Phẩm bậc, quả vị tôn kính: Hòa thượng, Thanh văn, Duyên giác, Thái tử (nói về Phật, Bồ-tát thị hiện độ sanh; ví dụ: Thái tử Tỳ-bà-thi), Tôn giả...

4. Chủng loại: chư Thiên

5. Phương hướng: phương Đông nam, hướng Tây bắc, phía Đông thành Vương xá...

III- Viết hoa chữ đầu + gạch nối: (những từ được phiên âm từ Pàli)

1. Nhân danh: Mãn-độ-ma, Xà-ni-sa, Xá-lợi-phất...

2. Địa danh: nước Bạt-kỳ, thành Xá-vệ, cõi Diêm-phù-đề...

3. Thuật ngữ phật học được nhấn mạnh: A-lại-da, Tam-phật-đà, Ba-la-đề-mục-xoa...

4. Phẩm bậc, quả vị: Tỳ-kheo, Ưu-bà-di, A-la-hán...

5. Chủng loại: A-tu-la, La-sát, Càn-thát-bà....

IV- Gạch nối (danh từ chung được phiên âm từ Pàli)

ví dụ: đàn-việt, na-do-tha, do-tuần...

V- Số:

1. Viết thành chữ: (những số quá lớn nên chú thích thêm số)

ví dụ: hai trăm năm mươi (giới), ba mươi hai (tướng tốt), mười lăm ức bảy ngàn sáu mươi vạn (1.570.600.000)...

2. Viết thành số: số hiệu kinh, số trang dẫn

ví dụ: Đại I, trang 15, cht. 52...

VI- Đặc biệt:

- Âm "y" và "i": dù đứng một mình, đứng đầu từ hoặc ở giữa từ, hoặc sau các phụ âm: K, L,M,T,Q vẫn viết theo thói quen cũ.

ví dụ: kỹ cương, lý luận, hoàn mỹ, quy định, li ti, hoan hỷ ...

- viết là " Phạm" không viết là " Phạn" (phát âm theo chữ Brahma).

- viết là "Tuệ" không viết là "Huệ"

TP. Hồ Chí Minh, ngày 8 tháng 9 năm 2000

Sa môn Thích Tịnh Hạnh

MỤC LỤC

(KINH TẬP – BỘ 15)

SỐ 729 – PHẬT THUYẾT PHÂN BIỆT THIỆN ÁC SỞ KHỞI KINH ...................... 3

SỐ 730 – PHẬT THUYẾT XỨ XỨ KINH ..................................................................... 35

SỐ 731 – PHẬT THUYẾT THẬP BÁT NÊ-LÊ KINH ................................................ 55

SỐ 732 – PHẬT THUYẾT MẠ Ý KINH ........................................................................ 63

SỐ 733 – PHẬT THUYẾT KIÊN Ý KINH .................................................................... 83

SỐ 734 – PHẬT THUYẾT QUỶ VẤN MỤC-KIỀN-LIÊN KINH .............................. 87

SỐ 735 – PHẬT THUYẾT TỨ NGUYỆN KINH .......................................................... 93

SỐ 736 – PHẬT THUYẾT TỨ TỰ XÂM KINH ........................................................... 99

SỐ 737 – KINH SỞ DỤC TRÍ HOẠN ............................................................................. 105

SỐ 738 – PHẬT THUYẾT PHÂN BIỆT KINH ............................................................ 113

SỐ 739 – PHẬT THUYẾT MẠN PHÁP KINH ............................................................. 121

SỐ 740 – PHẬT THUYẾT ÁT-ĐA-HÒA-ĐA-KỲ KINH ............................................. 123

SỐ 741 – KINH NGŨ KHỔ CHƯƠNG CÚ ................................................................... 127

SỐ 742 – PHẬT THUYẾT TỰ ÁI KINH ....................................................................... 147

SỐ 743 – PHẬT THUYẾT TRUNG TÂM KINH ......................................................... 155

SỐ 744 – PHẬT THUYẾT TRỪ KHỦNG TAI HOẠN KINH .................................... 163

SỐ 745 – PHẬT THUYẾT TẠP TẠNG KINH ............................................................. 187

SỐ 746 – KINH NGẠ QUỶ BÁO ỨNG .......................................................................... 201

SỐ 747 (A) – PHẬT THUYẾT TỘI PHƯỚC BÁO ỨNG KINH ................................. 211

SỐ 747 (B) – PHẬT THUYẾT LUÂN CHUYỂN NGŨ ĐẠO TỘI PHƯỚC BÁO ỨNG KINH 217

SỐ 748 – PHẬT THUYẾT HỘ TỊNH KINH ................................................................. 225

SỐ 749 – PHẬT THUYẾT NHÂN DUYÊN TĂNG HỘ KINH ................................... 229

SỐ 750 – KINH SA-DI-LA ............................................................................................... 257

SỐ 751 – PHẬT THUYẾT NGŨ VÔ PHẢN PHỤC KINH ......................................... 261

SỐ 752 – PHẬT THUYẾT NGŨ VÔ PHẢN PHỤC KINH ......................................... 265

SỐ 753 – KINH THẬP NHỊ PHẨM SINH TỬ .............................................................. 269

SỐ 754 – PHẬT THUYẾT VỊ TẰNG HỮU NHÂN DUYÊN KINH .......................... 271

QUYỂN THƯỢNG ............................................................................................................ 271

QUYỂN HẠ ........................................................................................................................ 297

SỐ 755 – PHẬT THUYẾT TỊNH Ý ƯU-BÀ-TẮC SỞ VẤN KINH ............................ 325

SỐ 756 – PHẬT THUYẾT BÁT VÔ HẠ HỮU HẠ KINH ........................................... 331

SỐ 757 – PHẬT THUYẾT THÂN MAO HỶ THỤ KINH ........................................... 337

QUYỂN THƯỢNG ............................................................................................................ 337

QUYỂN TRUNG ............................................................................................................... 347

QUYỂN HẠ ........................................................................................................................ 357

SỐ 758 – PHẬT THUYẾT CHƯ HÀNH HỮU VI KINH ............................................. 367

SỐ 759 – PHẬT THUYẾT GIẢO LƯỢNG THỌ MẠNG KINH ................................ 371

SỐ 760 – KINH DUY NHẬT TẠP NAN ........................................................................ 385

SỐ 761 – PHẬT THUYẾT PHÁP TẬP KINH .............................................................. 403

QUYỂN 1 ............................................................................................................................ 403

QUYỂN 2 ............................................................................................................................ 424

QUYỂN 3 ............................................................................................................................ 441

QUYỂN 4 ............................................................................................................................ 461

QUYỂN 5 ............................................................................................................................ 484

QUYỂN 6 ............................................................................................................................ 504

Số 762 – PHậT THUYếT QUYẾT ĐỊNH NGHĨA KINH .............................................. 527

Số 763 – PHậT THUYếT PHÁP THỪA NGHĨA QUYẾT ĐỊNH KINH ..................... 537

QUYỂN THƯỢNG ............................................................................................................ 537

QUYỂN TRUNG ............................................................................................................... 547

QUYỂN HẠ ........................................................................................................................ 556

SỐ 764 – PHẬT THUYẾT PHÁP TẬP DANH SỐ KINH ............................................ 561

SỐ 765 – KINH BẢN SỰ ................................................................................................... 569

QUYỂN 1 ............................................................................................................................ 569

Phẩm 1: MỘT PHÁP (Phần 1) ............................................................................................. 569

QUYỂN 2 ............................................................................................................................ 593

Phẩm 1: MỘT PHÁP (Phần 2) ............................................................................................. 593

QUYỂN 3 ............................................................................................................................ 614

Phẩm 2: HAI PHÁP (Phần 1) ............................................................................................... 614

QUYỂN 4 ............................................................................................................................ 634

Phẩm 2: HAI PHÁP (Phần 2) ............................................................................................... 634

QUYỂN 5 ............................................................................................................................ 655

Phẩm 2: HAI PHÁP (Phần 3) ............................................................................................... 655

QUYỂN 6 ............................................................................................................................ 676

Phẩm 3: BA PHÁP (Phần 1) ................................................................................................ 676

QUYỂN 7 ............................................................................................................................ 696

Phẩm 3: BA PHÁP (Phần 2) ................................................................................................ 696

SỐ 766 – PHẬT THUYẾT PHÁP THÂN KINH ............................................................ 717

SỐ 767 – PHẬT THUYẾT TAM PHẨM ĐỆ TỬ KINH ............................................... 723

SỐ 768 – KINH TAM TUỆ ............................................................................................... 727

SỐ 769 – PHẬT THUYẾT TỨ BỐI KINH ..................................................................... 745

SỐ 770 – PHẬT THUYẾT TỨ BẤT KHẢ ĐẮC KINH ................................................ 749

SỐ 771 – KINH TỨ PHẨM HỌC PHÁP ......................................................................... 755

SỐ 772 – KINH ĐẠI THỪA TỨ PHÁP ........................................................................... 759

SỐ 773 – PHẬT THUYẾT BỒ-TÁT TU HÀNH TỨ PHÁP KINH ............................. 761

SỐ 774 – KINH ĐẠI THỪA TỨ PHÁP ........................................................................... 763

SỐ 775 – PHẬT THUYẾT TỨ VÔ SỞ ÚY KINH ......................................................... 777

SỐ 776 – PHẬT THUYẾT TỨ PHẨM PHÁP MÔN KINH .......................................... 781

SỐ 777 – PHẬT THUYẾT HIỀN GIẢ NGŨ PHƯỚC ĐỨC KINH ............................ 787

SỐ 778 – PHẬT THUYẾT BỒ-TÁT NỘI TẬP LỤC BA-LA-MẬT KINH ................ 789

SỐ 779 – PHẬT THUYẾT BÁT ĐẠI NHÂN GIÁC KINH .......................................... 793

SỐ 780 – PHẬT THUYẾT THẬP LỰC KINH .............................................................. 795

SỐ 781 – PHẬT THUYẾT PHẬT THẬP LỰC KINH .................................................. 799

SỐ 782 – PHẬT THUYẾT THẬP HIỆU KINH ............................................................. 803

SỐ 783 – PHẬT THUYẾT THẬP NHỊ ĐẦU-ĐÀ KINH ............................................... 807

SỐ 784 – KINH TỨ THẬP NHỊ CHƯƠNG 815

SỐ 785 – KINH ĐẮC ĐẠO THÊ ĐĂNG TÍCH TRƯỢNG .......................................... 823

PHÁP TRÌ TÍCH TRƯỢNG ................................................................................................ 829

SỐ 786 – PHẬT THUYẾT MỘC HOẠN TỬ KINH ...................................................... 831

SỐ 787 – KINH MẠN-THÙ-THẤT-LỢI CHÚ TẠNG TRUNG GIẢO LƯỢNG SỔ CHÂU CÔNG ĐỨC ............................................................................................................................................... 833

SỐ 788 – PHẬT THUYẾT GIÁO LƯỢNG SỔ CHÂU CÔNG ĐỨC KINH .............. 837

SỐ 789 – KINH KIM CANG ĐẢNH DU-GIÀ NIỆM CHÂU ...................................... 841

SỐ 790 – PHẬT THUYẾT BỘT KINH SAO .................................................................. 845

SỐ 791 – PHẬT THUYẾT XUẤT GIA DUYÊN KINH ............................................... 881

SỐ 792 – PHẬT THUYẾT PHÁP THỌ TRẦN KINH .................................................. 885

SỐ 793 – PHẬT THUYẾT PHẬT Y KINH .................................................................... 887

SỐ 794 (A) – PHẬT THUYẾT THỜI PHI THỜI KINH ................................................ 893

SỐ 794 (B) – PHẬT THUYẾT THỜI PHI THỜI KINH ................................................ 897

SỐ 795 – PHẬT TRỊ THÂN KINH .................................................................................. 901

SỐ 796 – PHẬT THUYẾT KIẾN CHÁNH KINH ......................................................... 903

SỐ 797 (A) – PHẬT THUYẾT BẦN CÙNG LÃO CÔNG KINH ................................ 913

SỐ 797 (B) – PHẬT THUYẾT BẦN CÙNG LÃO CÔNG KINH ................................ 917

SỐ 798 – PHẬT THUYẾT TẤN HỌC KINH ................................................................. 921

SỐ 799 – PHẬT THUYẾT LƯỢC GIÁO GIỚI KINH .................................................. 923

SỐ 800 – PHẬT THUYẾT VÔ THƯỢNG XỨ KINH ................................................... 925

SỐ 801 – PHẬT THUYẾT VÔ THƯỜNG KINH .......................................................... 927

PHẬT THUYẾT VÔ THƯỜNG KINH .............................................................................. 932

SỐ 802 – PHẬT THUYẾT TÍN GIẢI TRÍ LỰC KINH ................................................ 935

SỐ 803 – PHẬT THUYẾT THANH TỊNH TÂM KINH ............................................... 943

SỐ 804 – PHẬT THUYẾT GIẢI ƯU KINH ................................................................... 945