Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Pháp Bảo (VBeta)Trang 21/25

Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Kinh Tập

Đại Tập 68 · Bộ Kinh Tập XV · Số 729–804

Dịch giả
Thích Tịnh Hạnh
Thông tin
Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000

Số 770 - Phật Thuyết Tứ Bất Khả Đắc Kinh

SỐ 770

PHẬT THUYẾT TỨ BẤT KHẢ ĐẮC KINH

(BỐN ĐIỀU KHÔNG THỂ ĐƯỢC)

Hán dịch: Đời Tây Tấn, Tam tạng Trúc Pháp Hộ,

người nước Nguyệt Chi.

Nghe như vầy:

Một thời, Phật du hóa tại khu vườn rừng Kỳ-đà Cấp cô độc thuộc nước Xá-vệ, cùng với chúng đại Tỳ-kheo một ngàn hai trăm năm mươi vị và các Bồ-tát hội đủ.

Vào buổi sáng, Phật đắp y, mang bình bát vào thành khất thực, bốn chúng đệ tử theo sau, chư Thiên, Long, Thần ứng hầu trên hư không, cúng dường hoa hương, kỹ nhạc. Phật dùng đạo nhãn, xem thấy bốn người anh em ruột rời bỏ gia đình, sự nghiệp, vào ở nơi chốn núi rừng vắng vẻ, thanh nhàn, đắc năm thần thông, được gọi là Tiên nhân. Nghiệp đời trước đến, tự biết sắp chết, tất cả muốn trốn tránh cái chết, mỗi người tự nghĩ: “Chúng ta có thần túc bay lên hư không, đến đâu cũng được. Nay nếu để vô thường bắt được sẽ bị mất mạng, nên tìm cách thoát khỏi nạn này, không còn cách nào hơn”. Ngay khi ấy, một người dùng phép thần túc bay lên hư không, tự tàng hình, cho rằng: “Vô thường đến, nào biết ta ở đâu”. Một người đi vào giữa chợ đông người để lánh nạn, cho rằng: “Vô thường đến, chỉ bắt được một người, làm sao bắt được ta”. Một người lặn xuống biển sâu ba trăm ba mươi sáu vạn dặm, dưới không tới đáy, trên không lộ ra mặt nước, cho rằng: “Ở đây vô thường đến thì biết chỗ

nào mà tìm”. Một người thì lén tới ngọn núi lớn, chỗ không có người ở, chẻ núi ra làm hai, chui vào chính giữa rồi nhập núi lại, cho rằng: “Vô thường đến, đâu biết được chỗ của ta”.

Bấy giờ, bốn người ai nấy tự lo lánh mạng nhưng hoàn toàn không thể thoát khỏi. Người tàng hình nơi không trung bị rớt xuống đất giống như trái cây chín rơi rụng. Người ở trong núi bị núi nghiền tan mạng. Người trốn nơi biển sâu bị chết ngay, cá rùa ăn thịt. Người vào giữa chợ, tại chỗ đông người nhưng cũng tự chết.

Khi ấy, thấy việc như vậy, Đức Thế Tôn bảo:

–Bốn người này ngu tối không hiểu, nên muốn bỏ nghiệp cũ mà không trừ ba độc, không thấu suốt ba đạt là Trí tuệ ba-la-mật, vì từ xưa đến nay cho mãi về sau, chưa ai có thể thoát khỏi nạn này.

Phật liền đọc kệ:

Tuy muốn núp trên không

Hoặc ở trong biển lớn

Hay vào giữa lòng núi

Để tự che giấu mình.

Mong cầu khỏi bị chết

Nhưng chưa ai đạt được

Thế nên phải siêng tu

Vô ngã mới an ổn.

Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Ở đời có bốn việc không thể đạt đến. Bốn việc đó là:

1. Tuổi trẻ sắc diện hồng hào, tóc đen, răng trắng, dung mạo tươi tắn, khí lực mạnh mẽ, đi đứng nhanh lẹ, ra vào tự tại, lên xe, cỡi ngựa, mọi người chiêm ngưỡng, không ai là không yêu thích. Nhưng rồi một ngày bỗng già, răng rụng, mặt nhăn, da dùn, thân phải chống gậy, hơi thở phì phò. Muốn trẻ mãi không già, nhưng hoàn toàn không thể được.

2. Thân thể tráng kiện, xương cốt chắc chắn, bước đi nhanh nhẹn, ăn uống tự do, trang sức đẹp đẽ cho là không ai sánh bằng. Dương cung, uốn tên, nắm cầm đao, gậy, gặp việc nguy hại, không chịu xét rõ, nói năng mắng nhiếc gọi là giàu mạnh, tự cho thân mình không có suy hao. Khi tật bệnh ập đến, nằm liệt trên giường, không cử động nổi, thân thể đau đớn như bị đánh đòn. Tai, mắt, mũi, họng

không thể nghe, thấy, nếm, ngửi tiếng hay, sắc đẹp, vị ngon, hương thơm và sự xúc chạm mịn màng, trơn láng. Ngồi đứng phải chờ người dìu đỡ. Chất nhơ bẩn trong thân tuôn ra lại nằm ngay trên đó. Các bệnh khổ thật khó ví dụ. Giả sử muốn tránh khỏi luôn an vui không bệnh là hoàn toàn không thể được.

3. Muốn cầu được trường thọ ở mãi nơi đời, nhưng mắc bệnh chết, mạng sống vốn rất ngắn, mong được vạn năm nhưng ai đạt tới? Mạng sống ít, lo buồn nhiều, không xét nghĩ đến vô thường, buông lung theo năm dục, phóng dật, tâm ý sát sinh, trộm cắp, dâm loạn, nói hai lưỡi, nói lời thô ác, nói dối, nói lời thêu dệt, tham lam, ganh ghét, tà kiến, bất hiếu với cha mẹ, không kính thuận thầy bạn, khinh dễ bậc tôn trưởng, phản nghịch, vô đạo, mong mỏi giàu sang, cho rằng vĩnh viễn tồn tại, hủy báng Thánh đạo cho là tà đạo, xem coi thiên văn, tính ngày giờ để mong cầu sự phồn vinh ở đời, không chịu nghe theo lời hướng dẫn, không biết sinh từ đâu đến và chết đi về đâu. Tâm để nơi chỗ viển vong, cho đó là theo ý mình. Vô thường đến như gió thổi mây, muốn nghĩ về trường sinh, mạng bỗng nhiên chấm dứt, không được tự tại. Muốn không như vậy, cũng chẳng thể được.

4. Cha mẹ, anh em, nhà cửa, thân tộc, bạn bè trí thức, thương yêu vui vẻ, quan quyền chức tước, bổng lộc cùng vợ con, cháu chắt, tiền của giàu sang, cỡi xe dạo khắp, ăn uống khoái ý, tự do, kiêu căng, kẻ hầu người hạ rong chơi, ỷ thị chỉ theo bề ngoài, khinh miệt mọi người, cho mình là hơn hết, mắng chửi nô tỳ, tôi tớ, kẻ làm thuê mướn là loài cầm thú, súc sinh. Ra vào buông thả không có chừng độ, không xem xét trước sau, cho rằng những quyến thuộc những kẻ hầu cận đều phải theo ý mình. Nghiệp báo đời trước bỗng đến, như nước nóng làm tan băng tuyết, tâm mới lo sợ cầu xin cứu nạn, đâu được như nguyện. Hơi thở chấm dứt mạng sống, thần hồn đi một mình, cha mẹ, anh em, vợ con, họ hàng, bạn bè quen biết, thân yêu đều ở lại. Quan quyền, chức tước, tài vật, tôi tớ đều tan rã như sao xẹt. Muốn cầu khỏi bất tử là không thể được.

Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Xưa, từ khi có trời đất thì không ai thoát khỏi bốn khổ nạn này. Do bốn khổ ấy nên Đức Phật mới xuất hiện ở đời. Nếu như

không có bốn nạn này thì Đức Phật không thị hiện thân tướng để giáo hóa quần sinh. Giống như bốn phía có núi đá to lớn và cao, trên núi mọc cỏ cây và các hoa, trái, cây thuốc, tất cả đều tươi tốt, bỗng nhiên lửa bùng lên cháy khắp bốn núi, nhanh nhẹn từng ngày. Có người cầu vua, làm sao tránh được hoạn này? Vua đáp: “Không thể được, chỉ Đức Thế Tôn có đủ thần thông mới có thể cứu được.”

Phật nói:

–Người có tâm ý thức nhưng không hiểu được giáo pháp, không có trí tuệ, tâm gắn vào ngã, bị năm ấm trói buộc, sáu trần mê hoặc, muốn không bị già, bệnh. Nhổ sạch ác ấy hoạn mới xa lìa. Chỉ chấp nẻo thường còn là hoàn toàn không thể có. Thành tựu Pháp thân mới trừ bỏ được năm ấm. Không còn trong ngoài, tới lui tự tại mới có thể thoát khỏi bốn nạn này. Như mùa xuân trồng lúa, đến mùa thu không chín là điều không có. Sinh, già, bệnh, chết vốn trái chống nhau. Muốn cho không chết, không thể như ý. Giống như cây sinh hoa trái, muốn cho không rụng là không thể có. Giống như người uống rượu, muốn không hề bị say, ai có thể đạt? Làm gãy gốc rễ, muốn cho cây không chết là không thể có. Như người uống thuốc độc, lại muốn không chết, ai có thể làm được? Trồng gốc rễ lìa nhau, muốn cho không cách biệt, hoàn toàn là không thể. Như người vào nhà xí, muốn không nghe mùi hôi, sao có thể được? Muốn khỏi nạn sinh, già, bệnh, chết này, chưa ai có thể như nguyện. Người không biết bốn khổ ấy, phóng tâm buông ý, chìm đắm trong năm đường, giống như bánh xe không thể rời đất. Buồn rầu, than thở, lần lượt luyến tiếc, không có thể xong. Giống như kẻ cuồng khỏa thân đi dạo, nói dối bừa bãi cho là chân thật. Đau đớn thay! Ai có thể hiểu được nghĩa này? Chỉ có người hiểu đạo mới có thể biết rõ.

Tỳ-kheo bạch Phật:

–Nhân duyên nào có thể cứu giúp khỏi nạn khổ ấy?

Đức Thế Tôn bảo:

–Phải cầu giải thoát?

–Thế nào là giải thoát?

Phật nói:

–Giữ gìn thân, khẩu, ý, đầu giữa cuối đều thiện. Không tu hạnh Thanh văn, thân không phạm ba tội, khẩu không phạm bốn lỗi, ý

không nghĩ ba ái, đầu giữa cuối đều thiện. Lại thân, khẩu, ý hòa hợp đều quay về Tam bảo, trừ sạch ba độc, nhập vào pháp Không, Vô tướng, Vô nguyện, hướng đến ba môn giải thoát, đó là đức toàn thiện của đầu, giữa, cuối. Ba cõi đều khổ. Sinh, già, bệnh, chết, thấy thân như oan gia, hành bốn Đẳng tâm: Từ, Bi, Hỷ, Xả. Ai không thực hành theo đạo Từ bi mà chỉ muốn thân mình giải thoát đến Niết-bàn, không nghĩ đến tất cả chúng sinh, đắc A-la-hán, không cứu độ khắp mười phương thì chỉ thoát khỏi bốn nạn nhưng có giới hạn.

Phật nói:

–Phát tâm Bồ-tát, làm cho tất cả chúng sinh thường tu tập theo sáu Độ, cùng đến bờ kia, đầu giữa cuối đều thiện. Đó là phát tâm Bồ-tát. Đầu cũng thiện là thấy tất cả mọi người như cha mẹ, như bản thân mình, giống nhau không khác. Giữa cũng thiện là không sợ hãi, siêng năng chịu khổ, ở trong sinh tử vô số kiếp không lấy đó làm mệt nhọc. Cuối cùng cũng thiện là nhận thức bằng trí tuệ không có ngã.

Lại đầu cũng thiện: Vốn phát tâm rộng lớn, nguyện cứu giúp tất cả, không nghĩ đến mình.

Giữa cũng thiện: Hành bốn Đẳng tâm: Từ, Bi, Hỷ, Xả.

Cuối cùng cũng thiện: Lòng từ rộng lớn vô lượng, muốn dẫn dắt quần sinh dứt các khổ não.

Đầu cũng thiện: Thấy thân bốn đại hòa hợp vốn không, duyên nơi không duyên dựa.

Giữa cũng thiện: Không ngã, không nhân, không thọ, không mạng. Có đủ bốn việc này thì thọ nhân, không duyên, không vin từ đâu được nhân. Giống như làm nhà có gỗ, có đất, có nước, có cỏ, bốn thứ riêng biệt ở mỗi chỗ khác nhau, người hòa hợp lại làm nhà, nhân đó được gọi là nhà.

Xét bốn việc của thân cũng như vậy, mỗi cái ở một vị trí, tâm đắm chấp có ra ngã, nhân, thọ, mạng. Bốn đại hợp lại thành, nhân đó gọi là người.

Cuối cũng thiện: biết rõ không có thân, nên không bị trói buộc trong ba cõi. Tất cả đều không.

Đầu cũng thiện: Hướng dẫn Bố trí, Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Nhất tâm, Trí tuệ.

Giữa cũng thiện: Hiểu biết về pháp của sáu thông, hội nhập nơi pháp nhẫn nhu thuận.

Cuối cũng thiện: Biết thân tự nhiên, các pháp tự nhiên, người vật tự nhiên. Tất cả đều như huyễn hóa. Xét tất cả vốn không.

Đầu cũng thiện: nghĩa là phát tâm cầu đạo quả Vô thượng chánh chân.

Giữa cũng thiện: Hiểu rõ âm hưởng nơi trí tuệ đắc pháp Nhẫn vô sinh.

Cuối cũng thiện: Đạt đến bậc Nhất sinh bổ xứ với thái độ mạnh mẽ, đi đến khắp chúng sinh, xem xét tất cả, cứu độ hết thảy như mặt trời chiếu khắp, không sót chỗ nào.

Đó là Bồ-tát đầu cũng thiện, giữa cũng thiện, cuối cũng thiện.

Phật nói:

–Hành đạo Bồ-tát phần nhiều được độ thoát, cũng như trong các ngôi sao, mặt trăng riêng sáng rực rỡ. Sáng rực rỡ như mặt trời mới mọc, cùng một lúc chiếu tỏa khắp tất cả. Giống như ngọn đuốc lớn chiếu sáng chỗ nó chiếu. Như lương y chữa trị các bệnh, như chèo thuyền đưa mọi người qua sông. Giống như vị quốc chúa làm an ổn ba cõi. Như Sư tử hàng phục ngoại đạo, tâm đạo trùm khắp như hư không. Tâm như đất, bình đẳng đối với tất cả. Như nước rửa sạch mọi cấu uế. Như lửa thiêu rụi các tội lỗi. Như gió thổi không trở ngại. Bồ-tát với đầu, giữa, cuối đều thiện như vậy thì đạt đến cứu cánh.

Phật thuyết giảng như vậy, các Bồ-tát và chúng Tỳ-kheo, chư Thiên, Long, Thần, A-tu-la nghe kinh không ai là không hoan hỷ.

Số 771 - Kinh Tứ Phẩm Học Pháp

SỐ 771

KINH TỨ PHẨM HỌC PHÁP

Hán dịch: Đời Lưu Tống, Tam tạng Cầu-na-bạt-đà-la,

người xứ Thiên Trúc.

Nếu có ba đức mà học đạo thì gọi là chân chánh học đạo. Đó là bậc trên.

Nếu giữ giới đầy đủ mà học đạo thì gọi là vâng theo pháp mà học đạo. Đó là bậc giữa.

Nếu giữ giới thấp mà học đạo thì gọi là nương theo phước mà học đạo. Đó là bậc dưới.

Nếu thực hành ba việc thì gọi là Tán thị. Tức là ngoài ba bậc kia.

Lại nữa, ba đức của người chân chánh học đạo là:

1. Giới hạnh đầy đủ.

2. Hiểu biết nhiều kinh pháp.

3. Có khả năng hóa độ người.

Đây gọi là ba đức của người chân chánh học đạo.

Lại nữa, vâng theo pháp giữ giới đầy đủ là chuyên giữ năm giới, hiểu rõ tội phước và vâng theo giáo pháp. Còn nương theo phước và giữ giới thấp tức là chỉ giữ bốn giới trên, không giữ giới cấm rượu, tùy theo tập tục thế gian mà không thay đổi. Đó là nương theo phước mà học đạo.

Lại nữa, ba việc của Tán thị không phải là giới. Ba việc đó là gì?

1. Thân quy y.

2. Cúng dường.

3. Theo phép học đạo.

Tự có sự phân biệt rằng không có thầy thì không có chỗ vâng theo, tâm tự nhiên yêu thích chứ không bị trói buộc nên gọi là pháp Tán thị.

Công đức của việc chân chánh học đạo hơn gấp trăm lần công đức của việc vâng theo pháp mà học đạo. Công đức của việc vâng theo pháp mà học đạo hơn gấp trăm lần công đức nương theo phước mà học đạo. Công đức nương theo phước mà học đạo hơn gấp trăm lần công đức theo pháp Tán thị. Công đức theo pháp Tán thị hơn gấp trăm lần phàm tục. Người phàm tục có khi không bằng súc sinh. Súc sinh có khi còn hơn con người. Vì sao? Vì con người luôn tạo tội phải đọa địa ngục. Tội địa ngục hết làm ngạ quỷ, tội ngạ quỷ hết chuyển làm súc sinh, tội súc sinh hết mới trở lại làm người. Còn trong loài súc sinh thì hết tội liền được làm người. Thế nên người phải làm lành, phụng hành theo sự dạy bảo của Tam tôn, học theo pháp của bốn bậc trên, vĩnh viễn xa lìa ba đường dữ, lần lần sinh lên cõi trời hay sinh làm người trong nhà hào tộc đời đời hưởng phước sau sẽ được giải thoát.

Kinh Tứ Phẩm Học Pháp

❧

Nếu phạm một việc là mất oai nghi, phải như pháp tự học, đúng thời tự phát lồ ăn năn liền hết. Nếu người biếng nhác, không siêng năng thì nên lui ngồi xuống hàng dưới, sau đó có công đức mới trở lại.

Nếu người được dạy bảo, không vâng lời, phạm giới thì nên đuổi ngay, chớ cho ở trong chúng, sợ làm hư người khác.

Nếu người mới thọ pháp chưa đầy ba tháng, có phạm điều gì thì không nên hỏi, vì họ chưa được học. Những người đã học rồi thì áp dụng theo luật thượng hạ, kiểm xét lẫn nhau mới có thể mau thành nguyện lớn.

Pháp Tán thị.

Hỏi:

–Nếu có thiện nam muốn vào chánh đạo, muốn nương theo đạo lớn mà không vâng giữ giới, nên tu hạnh gì để cầu phước lành?

Thầy dạy:

–Cũng có ba việc gọi là pháp Tán thị tốt đẹp, có thể phụng thờ, đó là: Ủng hộ pháp, cúng dường pháp, học tập pháp. Làm ba việc này vượt hơn khi làm phàm phu gấp trăm lần.

Thế nào là hay thực hành pháp Tán thị? nghĩa là tuy không giữ giới nhưng cũng phải khác phàm phu chút ít, thường nương chỗ có chỉ dạy kinh điển để ở. Nếu thấy người thế tục làm việc thiện hay làm việc ác, chớ nên dùng lời tốt để phân biệt và lời xấu để chỉ trích. Đó là pháp Tán thị thứ nhất.

Lại nữa, pháp Tán thị cúng dường là nên sớm chiều phụng thờ Tam bảo, chẳng nên biếng nhác. Tâm luôn hướng về Tam bảo và tu bổ kinh sách. Nếu nghèo khổ không có của cải để cúng dường thì phải hết sức siêng năng. Thấy người làm phước thì cung kính, gần gũi giúp đỡ, vui theo việc làm của họ. Đó là pháp Tán thị thứ hai.

Lại nữa, pháp Tán thị đối với những người đồng học là phải kính ái họ, không được kiêu mạn. Ngồi, đứng đều nghĩ đến nhau, ra vào chiêm nghiệm như được thấy nhau. Nếu khi đi đường, đi gần thì hỏi han nhau, cách xa thì chờ đợi nhau. Cẩn thận chớ trái ngược. Đó là pháp Tán thị thứ ba.

Thầy dạy:

–Làm ba việc như vậy, tuy chưa vượt qua, giống như đất có nhiều đá và cỏ, giống trồng lại không tốt cho nên thu hoạch được ít. Dùng thời gian đó tiếp tục trồng, còn hơn là bỏ không. Giống nghiệp không hư, gặp được đất tốt, việc trồng trọt thành tựu, thu hoạch mới được nhiều. Đây cũng như vậy, không ngưng việc tu hành, giữ gìn phước đức, gọi là nhóm họp, lãnh thọ giới chân chánh.

Số 772 - Kinh Đại Thừa Tứ Pháp

SỐ 772

KINH ĐẠI THỪA TỨ PHÁP

Hán dịch: Đời Đường, Tam tạng Địa-bà-ha-la,

người xứ Thiên Trúc.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Bạc-già-phạm ở tại khu vườn rừng Kỳ-đà Cấp cô độc nơi thành Thất-la-phiệt, cùng với chúng đại Bí-sô một ngàn hai trăm năm mươi vị và vô lượng chúng Đại Bồ-tát.

Khi ấy, Đức Thế Tôn bảo các Bí-sô:

–Có bốn pháp, Đại Bồ-tát trọn đời phải luôn thực hành, cho đến tuy gặp lúc phải chết, cũng không bỏ.

Bốn pháp đó là:

1. Các Bí-sô, Bồ-tát, trọn đời cho đến bỏ thân mạng cũng nhất định không bỏ tâm Bồ-đề.

2. Các Bí-sô, Bồ-tát trọn đời cho đến bỏ thân mạng, nhất định không bỏ Thiện tri thức.

3. Các Bí-sô, Bồ-tát trọn đời cho đến bỏ thân mạng, không được xả bỏ sự ưa thích hành nhẫn nhục.

4. Các Bí-sô, Bồ-tát trọn đời cho đến bỏ thân mạng, nhất định không xả bỏ hạnh A-lan-nhã.

Các Bí-sô! Bốn pháp như vậy, Bồ-tát trọn đời thường luôn giữ vững, thà chết quyết không xả bỏ.

Khi ấy, Đức Thế Tôn tuyên lại nghĩa này và nói kệ:

Người thông minh trí tuệ

Nên phát tâm Bồ-tát

Thường nghĩ Nhất thiết trí

Luôn gần Thiện tri thức.

Ưa thích hạnh nhẫn nhục

Ở nơi chốn lan-nhã

Giống như sư tử chúa

Lìa các sự sợ hãi.

Những người có trí tuệ sáng suốt, tu hành pháp này nhanh chóng vượt khỏi lưới của ma ác, mau chứng đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Đức Bạc-già-phạm thuyết giảng kinh này xong, các Bí-sô… đều hoan hỷ phụng hành.

Số 773 - Phật Thuyết Bồ-Tát Tu Hành Tứ Pháp Kinh

SỐ 773

PHẬT THUYẾT BỒ-TÁT TU HÀNH TỨ PHÁP KINH

Hán dịch: Đời Đường, Tam tạng Địa-bà-ha-la,

người xứ Thiên Trúc.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Phật ở tại khu vườn rừng Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ, cùng với đông đủ chúng đại Tỳ-kheo một ngàn hai trăm năm mươi vị.

Khi ấy Đức Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:

–Các ông đã được vô lượng lợi ích, nên cầu Đại Bồ-đề vô thượng của Phật. Vì sao? Vì Đại Bồ-đề của Phật là thế gian và xuất thế gian không ai bằng. Nếu các chúng sinh đời vị lai phát tâm muốn cầu Đại Bồ-đề của Phật phải tu bốn pháp, đó là:

1. Phải phát tâm đại Bồ-đề, thà mất thân mạng cũng không thoái lui.

2. Phải gần gũi bạn lành, thà mất thân mạng cũng không xa lìa.

3. Phải tu tập nhu hòa, nhẫn nhục, thà mất thân mạng cũng không sân giận.

4. Phải ở chỗ yên tịnh, thà mất thân mạng cũng không nghĩ đến chỗ ồn ào.

Thiện nam, Đại Bồ-tát phải tu học bốn pháp như vậy.

Khi ấy, Đức Thế Tôn nói kệ:

Muốn cầu các thắng quả

Phải phát tâm Bồ-đề

Siêng năng tu tinh tấn

Phải gần Thiện tri thức.

Nhẫn nhục Phật khen ngợi

Là người có sức mạnh

Nơi chỗ vắng, Thánh tục

Giống sư tử, không sợ.

Đức Thế Tôn nói kệ xong, lại bảo:

–Những người có trí tuệ và đại Từ bi luôn tu bốn pháp như trên. Người như vậy, chắc chắn có thể thoát khỏi sinh tử, lìa khỏi lưới ma, thành tựu Đẳng chánh giác, đắc đại Niết-bàn.

Khi Đức Thế Tôn thuyết giảng kinh này xong, các Tỳ-kheo, các Bồ-tát nghe Phật giảng nói đều rất hoan hỷ, tín thọ phụng hành, làm lễ và lui ra.

Số 774 - Kinh Đại Thừa Tứ Pháp

SỐ 774

KINH ĐẠI THỪA TỨ PHÁP

Hán dịch: Đời Đường, Tam tạng Pháp sư Thật-xoa-nan-đà,

người nước Vu Điền.

Quy mạng biển trí lớn

Phật Tỳ-nô-giá-na.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Phật ngự tại khu vườn rừng Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ, cùng với chúng đại Tỳ-kheo năm trăm người và tám ngàn Đại Bồ-tát hội đủ, tất cả đều đã mặc áo giáp thệ nguyện lớn bền chắc, cùng với vô lượng trăm ngàn các Thiên tử nơi Dục giới, Sắc giới… cung kính vây quanh Đức Như Lai để nghe và lãnh thọ giáo pháp.

Bấy giờ, Đồng tử Văn-thù-sư-lợi, cầm một cái lọng báu rộng mười do-tuần, che bên trên Đức Như Lai. Lúc này có vị trời ở cõi Đâu-suất-đà tên là Thiện Thắng, đã đạt pháp không thoái chuyển nơi đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác cùng với quyến thuộc hiện có mặt trong pháp hội này, bạch Đồng tử Văn-thù-sư-lợi:

–Thưa Tôn giả! Tôn giả cúng dường Như Lai như vậy là đủ chăng?

Đồng tử Văn-thù-sư-lợi đáp:

–Ý ông thế nào? Biển dung nạp tất cả các dòng sông có chán đủ không?

Vị trời thưa:

–Thưa không.

Đồng tử Văn-thù-sư-lợi nói:

–Thiên tử! Biển lớn sâu rộng vô cùng tận. Muôn vạn dòng nước tuôn về biển đều được thâu nạp, không có đầy và bị từ chối. Đại Bồ-tát cầu Nhất thiết trí, cúng dường Như Lai, cũng như vậy, chưa từng nhàm chán.

Vị trời lại thưa:

–Khi cúng dường Phật nên làm thế nào?

Đồng tử Văn-thù-sư-lợi đáp:

–Nên dùng bốn việc:

1. Cầu Nhất thiết trí.

2. Độ tất cả chúng sinh.

3. Không đoạn hạt giống Tam bảo.

4. Trang nghiêm các cõi Phật bằng công đức.

Đó là Bồ-tát dùng bốn việc để cúng dường Như Lai.

Vị trời lại thưa:

–Lành thay, Tôn giả! Bồ-tát luôn không lẫn tiếc pháp. Như xưa Tôn giả đã làm Phạm vương Thi-khí cùng với quyến thuộc, diễn thuyết bốn pháp môn của Bồ-tát đạo. Xin Bồ-tát hãy vì chúng tôi cùng tất cả pháp hội nêu giảng lại ý nghĩa ấy.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi bảo:

–Xin hãy lắng nghe! Lắng nghe và suy nghĩ kỹ. Tôi sẽ giảng nói cho ông. Thiên tử! Đại Bồ-tát nên phát bốn loại tâm ý hoan hỷ tăng thượng! Đó là:

1. Tâm thâu giữ tất cả chúng sinh.

2. Tâm thành tựu đầy đủ cho tất cả chúng sinh.

3. Tâm tích tập tất cả căn lành.

4. Tâm giác ngộ tất cả pháp Phật.

Lại nữa, Bồ-tát nên phát bốn loại tâm như núi. Đó là:

1. Tâm không giận ghét đối với người đến xin.

2. Có tâm Từ bi hướng đến cõi ác.

3. Tâm không xả bỏ Trí tuệ ba-la-mật.

4. Tâm tu tập các hạnh đạt đến cứu cánh.

Lại nữa, Bồ-tát nên phát bốn loại tâm tu hành chuyển vượt hơn. Đó là:

1. Trì giới chuyển vượt hơn.

2. Đa văn chuyển vượt hơn.

3. Đại từ chuyển vượt hơn.

4. Đại bi chuyển vượt hơn.

Lại nữa, Bồ-tát nên phát bốn loại tâm như Kim cang không hư hoại. Đó là:

1. Tin ưa không hoại.

2. Nương tri thức thiện không hoại.

3. Tu hành không hoại.

4. Cầu Đại thừa không hoại.

Lại nữa, Bồ-tát nên phát bốn loại tâm không thể nhiễm. Đó là:

1. Phiền não không thể nhiễm.

2. Danh lợi không thể nhiễm.

3. Thừa thấp không thể nhiễm.

4. Các chúng sinh xấu ác không thể nhiễm.

Lại nữa, Bồ-tát nên phát bốn loại Tâm vô thượng. Đó là:

1. Tâm xả bỏ khát ái.

2. Tâm bố thí rồi không hối tiếc.

3. Tâm không mong cầu quả báo.

4. Tâm hồi hướng đến quả Bồ-đề.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn thứ có thể đạt đến Đảnh pháp. Đó là:

1. Trí tuệ.

2. Phương tiện.

3. Hành trì chánh pháp.

4. Giáo hóa chúng sinh.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại trợ đạo Bồ-đề. Đó là:

1. Siêng tu các pháp Ba-la-mật.

2. Thuận bốn Nhiếp pháp.

3. Trụ bốn Phạm trụ.

4. An trú nơi thần thông.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại thắng pháp bậc nhất. Đó là:

1. Tâm không tổn hại đối với các chúng sinh.

2. Tâm không nhớ nghĩ về người não hại mình.

3. Không buông lung trong cảnh năm dục.

4. Gặp bần cùng, khổ nạn không bỏ pháp hành.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại tâm an ổn. Đó là:

1. Khi ở tại gia tự biết đủ với của cải của mình.

2. Không tham của cải của người khác.

3. Khi xuất gia nương nơi bốn Thánh chủng.

4. Hành pháp Đầu-đà.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn cách bố thí. Đó là:

1. Bố thí tiền của.

2. Bố thí pháp.

3. Bố thí giấy bút.

4. Bố thí dùng tâm thiện khen ngợi Pháp sư.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại pháp vững chắc. Đó là:

1. Thực hành điều đã nghe.

2. Giàu có đem bố thí.

3. Cúng dường các bậc Tôn giả.

4. Trong đời luôn trồng các căn lành.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại không xả bỏ. Đó là:

1. Không xả bỏ tâm Bồ-đề.

2. Không xả bỏ chánh pháp.

3. Không xả bỏ chúng sinh.

4. Luôn luôn cầu các pháp thiện.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại vườn. Đó là:

1. Ưa ở A-lan-nhã.

2. Ưa ngồi một mình giữa đất trống.

3. Ưa cầu pháp thiện.

4. Ưa dùng phương tiện hóa độ các chúng sinh.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại cung điện. Đó là:

1. Ưa nương Phạm trụ.

2. Ưa nghe pháp thiện.

3. Ưa quán tánh Không.

4. Ưa cùng ở chung với người tu tập.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại của vô tận. Đó là:

1. Của cải về đa văn.

2. Của cải về thuyết pháp.

3. Của cải về sự giúp đỡ mọi sự nghèo thiếu.

4. Của cải về hồi hướng đến Bồ-đề.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại kho tàng. Đó là:

1. Kho tàng Đà-la-ni.

2. Kho tàng biện tài.

3. Kho tàng giáo pháp.

4. Kho tàng hồi hướng đến tài sản vô tận.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại xa lìa. Đó là:

1. Xa lìa các sự nói năng.

2. Xa lìa cảnh của dục.

3. Xa lìa tâm phi Thánh.

4. Xa lìa ba cõi.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại vui. Đó là:

1. Vui vì xa lìa ngã, ngã sở, không tham đắm.

2. Vui vì xa lìa, tất cả đều không luyến tiếc.

3. Vui vì lìa tất cả cảnh giới, đạt được tịch tĩnh.

4. Vui vì không xả bỏ tất cả chúng sinh, đạt Niết-bàn, không còn phiền não.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại hoan hỷ. Đó là:

1. Hoan hỷ được thấy Phật.

2. Hoan hỷ được nghe pháp.

3. Hoan hỷ vì bố thí không hối tiếc.

4. Hoan hỷ vì đem an lạc cho chúng sinh.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại chân thật. Đó là:

1. Không xả bỏ tâm Bồ-đề.

2. Không xả nguyện rộng lớn.

3. Không bỏ người đến quy y.

4. Không bỏ tất cả những lời nói thiện, giúp.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại pháp thiện. Đó là:

1. Ưa tu tất cả pháp thiện.

2. Không khinh người chưa học.

3. Đối với các chúng sinh, xem oán thân đều bình đẳng.

4. Người không cầu mình, nhưng vẫn làm lợi ích cho họ, không nghĩ tới việc báo ân.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn thứ thanh tịnh. Đó là:

1. Không có ngã nên Giới thanh tịnh.

2. Không có chúng sinh nên Định thanh tịnh.

3. Không có thọ mạng nên Tuệ thanh tịnh.

4. Không sinh đến các nẻo, nên giải thoát thanh tịnh.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại chân. Đó là:

1. Chân thiện.

2. Chân pháp.

3. Chân thực hành công đức Đầu-đà.

4. Chân tích tập hành trang của Bồ-đề.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại tay. Đó là:

1. Tay tín.

2. Tay giới.

3. Tay văn.

4. Tay tuệ.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại mắt. Đó là:

1. Nhục nhãn tạo nghiệp thiện.

2. Thiên nhãn thần thông không lui sụt.

3. Tuệ nhãn học tập không nhàm chán.

4. Pháp nhãn quán sát đúng các pháp, nên đạt được pháp nhẫn.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại không nhàm chán. Đó là:

1. Bố thí không chán.

2. Ở chốn A-lan-nhã không chán.

3. Nghe pháp không chán.

4. Tu thiện không chán.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại khó làm. Đó là:

1. Nhẫn chịu tất cả những sự lăng nhục thấp hèn.

2. Tự chịu nghèo khổ, có tài vật đều bố thí.

3. Thấy có người đến xin đầu, mắt, thân thể, đều tưởng như bạn lành, không trái nghịch.

4. Hiện thọ sinh nhưng quán không, vô ngã.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại không bệnh. Đó là:

1. Không có bệnh về cảnh giới chẳng bình đẳng.

2. Không có bệnh phiền não bức bách.

3. Không có bệnh không làm lợi ích chúng sinh.

4. Không có bệnh nghi ngờ các pháp.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại pháp tự phân biệt. Đó là:

1. Các Ba-la-mật.

2. Pháp Bồ-đề phần.

3. Thiện tri thức chân chánh.

4. Không tạo tất cả nghiệp ác.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại bất động. Đó là:

1. Tâm Bồ-đề.

2. Hành đúng nguyện.

3. Làm như lời nói.

4. Siêng tu hạng chân chánh.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn hành trang. Đó là:

1. Thiền chỉ.

2. Thiền quán.

3. Trồng tất cả căn lành.

4. Học tất cả căn lành.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại hạnh ngay thẳng. Đó là:

1. Hạnh phát khởi tâm.

2. Bố thí hồi hướng.

3. Đại Từ, đại Bi.

4. Phương tiện của trí tuệ.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại pháp mộng vì chướng ngại. Đó là:

1. Mộng thấy mặt trăng rơi trong giếng, nơi đất bằng.

2. Mộng thấy mặt trăng hiện ở trong ao, suối cấu uế.

3. Mộng thấy mặt trăng ở giữa hư không bị áng mây lớn che lấp.

4. Mộng thấy mặt trăng ở trên không bị bụi khói che lấp.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại mọâng về nghiệp chướng. Đó là:

1. Mộng thấy bị rớt trong chỗ rất nguy hiểm.

2. Mộng thấy con đường cao thấp.

3. Mộng thấy đường đá lởm chởm, quanh co.

4. Mộng thấy bị lạc hướng, sợ hãi.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại mộng về phiền não chướng. Đó là:

1. Mộng thấy rắn độc nhiễu loạn.

2. Mộng thấy tiếng kêu hung dữ của bầy thú.

3. Mộng thấy lưu lạc vào chỗ nạn giặc.

4. Mộng thấy chân bị bụi bặm che lấp.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại mộng đạt được Đà-la-ni. Đó là:

1. Mộng thấy kho lớn chứa đầy của báu.

2. Mộng thấy các hoa phô bày đầy khắp nơi ao trong sạch.

3. Mộng thấy được hai tấm thảm dày trắng.

4. Mộng thấy chư Thiên cầm lọng che ở trên.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại mộng đạt được Tam-muội. Đó là:

1. Mộng thấy đồng nữ xinh đẹp trang sức các báu cầm hoa trao cho.

2. Mộng thấy từng đàn ngỗng trắng bay lượn quanh không trung.

3. Mộng thấy Đức Như Lai đưa tay sờ lên đỉnh đầu.

4. Mộng thấy Đức Như Lai ngồi trên tòa liên hoa nhập thiền định.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại mộng thấy Như Lai. Đó là:

1. Mộng thấy mặt trăng xuất hiện.

2. Mộng thấy mặt trời xuất hiện.

3. Mộng thấy hoa sen nở.

4. Mộng thấy Đại Phạm vương oai nghi vắng lặng.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại mộng được tướng Đại nhân. Đó là:

1. Mộng thấy rừng cây Sa-la đầy hoa trái tươi đẹp.

2. Mộng thấy bình đồng lớn đựng đầy các vật báu.

3. Mộng thấy cờ lọng trang nghiêm giữa hư không.

4. Mộng thấy Chuyển luân thánh vương dùng chánh pháp trị đời.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại mộng thấy tướng không lui sụt. Đó là:

1. Mộng thấy lụa trắng vấn quanh đỉnh đầu.

2. Mộng thấy tự bày hội bố thí vô ngại.

3. Mộng thấy thân mình ở trên pháp tòa.

4. Mộng thấy Đức Phật ngồi nơi đạo tràng thuyết pháp cho mọi người.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại mộng hàng phục ma oán. Đó là:

1. Mộng thấy đại lực sĩ xô tiểu lực sĩ, giật cờ chiến thắng đi.

2. Mộng thấy tướng dũng mãnh chiến thắng mà đi.

3. Mộng thấy nhận ngôi vị vua quán đảnh.

4. Mộng thấy ngồi nơi gốc cây Bồ-đề hàng phục các ma.

Lại nữa, Bồ-tát có bốn loại mộng ngồi Bồ-đề tràng. Đó là:

1. Mộng thấy đầy bình cát tường.

2. Mộng thấy mọi người đi nhiễu vòng bên phải thân mình.

3. Mộng thấy những chỗ đi đến cây cối đều sà nhánh xuống.

4. Mộng thấy ánh sáng vàng rực rỡ chiếu khắp.

Khi Đồng tử Văn-thù-sư-lợi thuyết giảng pháp này, Thiên tử Thiện Thắng cùng với quyến thuôïc đều hết sức vui mừng, bèn đem hoa sen trời xanh, vàng, đỏ, trắng cúng dường Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi và tung rải trên tất cả chúng hội. Do thần lực của Phật, các hoa tung rải đó bay thẳng lên hư không, kết thành một đài hoa sen lớn như bánh xe, tỏa hương thơm vi diệu, làm vui lòng tất cả đại chúng. Trên đài hoa, có các vị Bồ-tát an tọa với ba mươi hai tướng tốt trang nghiêm thân.

Bấy giờ, Thiên tử Thiện Thắng bạch với Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Các Bồ-tát này từ phương nào đến?

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi đáp:

–Như chỗ các hoa đến, các Bồ-tát cũng từ đó đến.

Vị trời thưa:

–Hoa này là hóa sinh, tất không từ đâu đến.

Bồ-tát Văn-thù đáp:

–Nên biết, các Bồ-tát cũng như vậy.

Khi ấy, Đức Thế Tôn liền mỉm cười, từ trong miệng phóng ra vô số ánh sáng sắc xanh, vàng, đỏ, trắng, pha lê… chiếu khắp vô lượng cõi trong mười phương trên đến cõi Phạm thế che lấp ánh sáng mặt trời, mặt trăng, rồi trở lại nhập vào nơi đỉnh đầu.

Thiên tử Thiện Thắng bèn đứng dậy, bày vai bên phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng Phật, dùng kệ khen ngợi:

Sắc vàng sáng thanh tịnh

Ba mươi hai tướng tốt

Đủ ức na-do-tha

Công đức không ai hơn.

Bậc cứu khổ thế gian

Cớ sao hiện mỉm cười?

Phạm âm rất sâu xa

Tiếng trong suốt vi diệu.

Thường chứa bảy Thánh tài

Phóng trí tuệ sáng lớn

Tiếng Ca-lăng-tần-già

Nguyện nói nghĩa mỉm cười.

Thế Hùng Đại Trượng Phu

Hàng phục ma, ngoại đạo

Thường được các trời, người

A-tu-la cúng dường.

Bậc đầy đủ mười Lực

Cớ sao hiện mỉm cười?

Tất cả tham, sân, si

Phiền não ngăn trí tuệ.

Đoạn hẳn, nghiệp không còn

Mặt như trăng tròn đầy

Bậc bố thí an lạc

Nguyện nêu nghĩa mỉm cười.

Thiện Thệ, Thiên Nhân Sư

Khối vô lượng công đức

Tâm Phật luôn bình đẳng

Hành các thiện đầy đủ.

Bậc chỉ dạy tất cả

Cớ sao hiện mỉm cười?

Thường đem đèn tuệ lớn

Phá rừng tối dày đặc.

Dạo đi như trâu chúa

Không sợ, như sư tử

Bậc lợi ích chúng sinh

Nguyện nói nghĩ mỉm cười.

Tối tôn trong loài người

Khó thấy, khó thể lường

Vô ngã, không dối trá

Vượt hẳn các biển hữu.

Bậc trí lực tự tại

Cớ sao hiện mỉm cười?

Chân có thiên bức luân

Ba cõi không ai bằng.

Khô kiệt dòng sinh tử

Đoạn tuyệt lưới ngu tối

Lành thay, Bậc Đại Trí!

Nguyện nói nghĩa mỉm cười.

Đức Thế Tôn bảo Thiên tử Thiện Thắng:

–Ông có thấy các vị Bồ-tát nơi tòa hoa sen trên hư không không?

Thiên tử bạch:

–Kính bạch Thế Tôn! Con thấy.

Phật nói:

–Các Bồ-tát này đều do Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi hóa độ, vì nghe bốn pháp môn này nên từ mười phương đến đây, đều đã trụ vào Nhất sinh bổ xứ, sẽ thành tựu đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác nơi các cõi trong mười phương, danh hiệu các vị đều khác nhau.

Vị trời thưa:

–Kính bạch Thế Tôn! Có thể dùng toán số để biết được số Bồ-tát này là bao nhiêu không?

Đức Thế Tôn bảo Tôn giả Xá-lợi-phất:

–Ông có thể biết được chăng?

Tôn giả Xá-lợi-phất bạch:

–Kính bạch Thế Tôn! Trong khoảnh khắc một niệm con có thể biết tất cả tinh tú trong tam thiên đại thiên thế giới, nhưng trong một trăm năm con cũng không thể tính biết được số lượng các Bồ-tát này.

Phật nói:

–Tôn giả Xá-lợi-phất! Giả sử số vi trần trong khắp cõi Diêm-phù-đề còn có thể tính đếm được, nhưng không thể biết được số Bồ-tát này.

Tôn giả Xá-lợi-phất bạch:

–Các vị Bồ-tát ấy có thể thành bậc Chánh giác thì ở những quốc độ nào chứa cho hết?

Phật nói:

–Thôi, đừng nói điều đó. Các thế giới không có Phật thì nhiều

vô lượng vô biên. Xá-lợi-phất! Giả sử Như Lai ở mãi nơi đời, số kiếp nhiều như cát sông Hằng, mỗi ngày giảng nói pháp nhiều như cát sông Hằng, cứ mỗi pháp thuyết ra đều thọ ký cho Bồ-tát thành tựu đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác nhiều như cát sông Hằng. Vậy mà đi về phương Đông, vượt qua hằng hà sa số cõi Phật, mới có một Bồ-tát thành Phật ở trong đó. Như vậy, ở phương Đông, những thế giới không có Phật là nhiều vô số, huống là tất cả thế giới không có Phật trong khắp mười phương. Này Tôn giả Xá-lợi-phất! Vô lượng thế giới như vậy, dùng nhục nhãn, Như Lai thấy rõ tất cả chúng sinh nơi đó, Như Lai đều biết về tâm của họ.

Khi ấy, các đại Thanh văn và tất cả chúng hội sinh lòng thán phục thưa:

–Ngày nay chúng con được lợi ích hoàn toàn, được gặp bậc Thầy thành tựu phước đức, trí tuệ rộng lớn.

Lúc này, nơi hư không có các Bồ-tát đi đến, đều từ không trung hạ xuống, đảnh lễ Đức Như Lai và Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi cung kính đi nhiễu bên phải và đều trở về quốc độ của mình.

Bấy giờ, Thiên tử Thiện Thắng thưa Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Lành thay, Tôn giả! Bồ-tát đã thực hiện Phật sự này, đã hóa độ vô lượng Bồ-tát an trụ nơi Đại Bồ-đề. Nguyện xin Tôn giả hãy vì tôi thuyết giảng pháp thành tựu các trụ Bồ-đề ấy.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi bảo Thiên tử:

–Có ba mươi lăm pháp giúp cho Bồ-tát thành tựu sự an trụ nơi Bồ-đề. Đó là: phải luôn đúng thời, không để mất thời, nên cảnh tỉnh nơi các căn, nên thâu giữ tâm không động, nên tu các Ba-la-mật, nên tùy thuận phương tiện tốt, nên phát tâm vui vẻ, nên kiến lập đại từ, nên phát khởi đại Bi, nên không bỏ Đại thừa, nên xa lìa đạo nhỏ, nên thường chắc thật, nên như thật mà làm, nên hộ trì chánh pháp, làm đúng như đã học, nên rõ tánh nơi chúng sinh bình đẳng không hai, nên xem kẻ phá giới, trì giới đều là tướng phước điền, nên biết các nghiệp ma, nên thành tựu viên mãn nguyện lớn, đối với sinh tử không nhàm chán, nên hàng phục các ma, nên tri ân, báo ân, nên vào pháp, chấm dứt nhân, nên đối với cửa giải thoát không sợ hãi, nên cúng dường chư Phật, nên tùy thuận chúng sinh cần gì đều làm, nên không nhiễm pháp thế gian, nên ưa thích chốn A-lan-nhã, nên

sống thiểu dục, nên niệm tri túc, nên độ người chưa được độ, nên chỉ dạy cho người chưa được chỉ dạy, nên làm an ổn cho người chưa được an ổn, nên làm cho người chưa Niết-bàn được Niết-bàn, nên không đoạn hạt giống Tam bảo, nên trang nghiêm cõi Phật bằng công đức. Đó là ba mươi lăm pháp giúp cho Bồ-tát thành tựu sự an trụ nơi Bồ-đề, nên học như vậy.

Lại nữa, Thiên tử, Bồ-tát nên xa lìa mười thứ tâm kiêu mạn, đó là: Mạn về ngã, mạn về đa văn, mạn về biện tài, mạn về lợi dưỡng danh xưng, mạn do trụ A-lan-nhã, mạn về công đức Đầu-đà, mạn về quyến thuộc phú quý, mạn về được Thích, Phạm, Hộ thế phục vụ, mạn về thần thông thiền định, mạn do đối với Phật, Pháp, Tăng được tín bất hoại, được các hàng Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già… cung kính tán thán. Bồ-tát lìa mười loại kiêu mạn này liền không thoái lui nơi đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, không bị tất cả ngoại đạo, ma oán làm hại.

Khi ấy, Thiên tử Thiện Thắng bạch Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi:

–Tùy theo trụ xứ của Tôn giả, nên biết là đã có pháp môn này, tức là Như Lai ở trong đó chuyển Chánh pháp luân xuất thế.

Phật nói:

–Đúng vậy! Đúng vậy! Như ông đã nói, ở quốc độ nào, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi thuyết giảng pháp môn này thì coi như có Pháp vương an trụ ở đấy. Nếu chúng sinh thực hành pháp này, đó là Phật tử chân chánh. Ai tin hiểu và thọ trì pháp này, gọi là tu hành chân thật. Người đó đã được Phật điều phục, không thoái chuyển nơi đạo quả Bồ-đề vô thượng.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo Bồ-tát Di-lặc, Tôn giả Ca-diếp, Tôn giả A-nan:

–Thiện nam! Ta nay đem pháp môn này phó chúc cho các ông, các ông nên thọ trì, đọc tụng, đúng như lời dạy mà tu hành cùng giảng dạy rộng rãi cho mọi người. Sau khi ta Niết-bàn nên đem pháp lớn này làm Phật sự, khiến cho tất cả chúng sinh đều được an vui.

Bồ-tát Di-lặc bạch Phật:

–Chúng con xin kính vâng theo lời Thế Tôn dạy. Kính bạch

Thế Tôn! Nên đặt tên kinh này là gì và phụng trì như thế nào?

Phật bảo Bồ-tát Di-lặc:

–Kinh này tên là Thuyết Giảng Bốn Pháp Môn cũng gọi là Thành Tựu Bồ-đề Đạo Pháp. Các ông phải cùng nhau thọ trì.

Phật thuyết giảng kinh này xong, Đại Bồ-tát Di-lặc, Trưởng lão Đại Ca-diếp, Trưởng lão A-nan và tất cả chúng Trời, Người, A-tu-la… ở thế gian nghe Phật thuyết pháp đều hoan hỷ phụng hành.

Số 775 - Phật Thuyết Tứ Vô Sở Úy Kinh

SỐ 775

PHẬT THUYẾT TỨ VÔ SỞ ÚY KINH

Hán dịch: Đại sư Thi Hộ, người xứ Tây Thiên.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật ở tại vườn Kỳ thọ Cấp cô độc thuộc nước Xá-vệ. Lúc ấy Đức Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:

–Các ông hãy lắng nghe, Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, thành tựu bốn pháp không sợ nên ở trong đại chúng chuyển đại pháp luân như sư tử rống, tự tại không sợ hãi.

Các Tỳ-kheo nghe lời này rồi, năm vóc gieo xuống đất, đảnh lễ dưới chân Phật, chắp tay thưa:

–Làm sao, Như Lai thành tựu bốn pháp không sợ?

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Xưa kia, ở trong đại chúng ta nói rằng: “Như Lai thành tựu Chánh đẳng Chánh giác”. Khi nói lời này, Sa-môn, Bà-la-môn, chúng Ma, Phạm thiên, Trời, Người đều nói: “Sự tuyên thuyết này chẳng nương theo giáo pháp, chưa từng nghe thấy có sự việc này”.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn ở trong chúng hội ấy, không sợ, không hãi, tâm được an lạc, trụ ở nơi pháp không sợ.

Đức Phật lại nói:

–Thân ta thanh tịnh, các lậu hoặc đã diệt tận.

Khi nói lời này, Sa-môn, Bà-la-môn, chúng Ma, Phạm thiên, Trời, Người đều nói:

–Sự tuyên thuyết này chẳng nương theo giáo pháp, chưa từng nghe thấy có sự việc này.

Lúc ấy, ở trong chúng hội kia, Như Lai không sợ, không hãi, tâm được an lạc, trụ ở nơi pháp không sợ.

Đức Phật lại nói:

–Có một loại chướng tạp nhiễm có khả năng ngăn ngại đạo quả. Nếu diệt trừ chướng này thì Thánh đạo tự hiện.

Khi nói lời này, Sa-môn, Bà-la-môn, chúng Ma, Phạm thiên, Trời, Người đều nói:

–Sự việc này được tuyên thuyết chẳng nương theo giáo pháp, chưa từng nghe thấy có sự việc như thế.

Lúc ấy, ở trong chúng hội kia, Như Lai không sợ, không hãi, tâm được an lạc, trụ ở nơi pháp không sợ.

Đức Phật lại nói:

–Tu giới, định, tuệ có thể thoát khỏi sinh tử, diệt tận các khổ báo.

Khi Phật nói lời này, Sa-môn, Bà-la-môn, chúng Ma, Phạm thiên, Trời, Người đều nói:

–Sự việc này được tuyên thuyết chẳng nương theo giáo pháp, chưa từng nghe thấy có sự việc như thế.

Lúc ấy, ở trong chúng hội kia, Như Lai không sợ, không hãi, tâm được an lạc, trụ ở nơi pháp không sợ.

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Đó gọi là Như Lai chuyển vận bánh xe pháp về bốn điều không sợ.

Lại nữa, này các Tỳ-kheo! Ở trong tám bộ đại chúng, Như Lai thành tựu đầy đủ bốn pháp không sợ. Đó là:

Xưa kia, ở một trú xứ nọ có vô số Sa-môn hoặc ở, hoặc đứng, hoặc đi, hoặc ngồi rồi cùng nhau nói:

–Thuở xưa, Phật nói pháp tướng như thế, thâm sâu khó hiểu, chưa từng thấy nghe. Như vậy là đúng hay sai, là thật hay giả?

Lúc ấy Như Lai nghe họ nói rồi, tâm không khiếp sợ, lông tóc không dựng, tự tại không sợ hãi, như núi không lay động.

Lại nữa, có vô số chúng Bà-la-môn, vô số chúng Sát-đế-lợi, vô số chúng Cư sĩ, vô số chúng Tứ thiên vương, vô số chúng Đao-lợi thiên, vô số chúng m/a vương, vô số chúng Phạm thiên, tám chúng như thế hoặc ở, hoặc đứng, hoặc đi, hoặc ngồi rồi cùng nhau nói:

–Thuở xưa, Phật nói pháp tướng như thế, thâm sâu khó hiểu, chưa từng thấy nghe. Như vậy là đúng hay sai, là thật hay giả?

Lúc ấy Như Lai nghe họ nói rồi, tâm không khiếp sợ, lông tóc không dựng, tự tại không sợ hãi, như núi không lay động.

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Đó là ở trong tám bộ đại chúng, Như Lai đều không sợ hãi.

Phật nói kệ:

Như Lai tự tại Chuyển pháp luân

Xưa đã thành tựu bốn Vô úy

Trời, Người, Ma, Phạm và Sa-môn

Nghe Tôn sư nói lòng do dự

Thân, tâm chẳng động, được vô úy

Lợi ích tất cả các hữu tình

Khiến phát tâm Vô thượng Bồ-đề

Cung kính tu hành được giải thoát.

Lúc nghe lời Phật thuyết giảng, các đại Tỳ-kheo đều tín thọ phụng hành.

Số 776 - Phật Thuyết Tứ Phẩm Pháp Môn Kinh

SỐ 776

PHẬT THUYẾT TỨ PHẨM PHÁP MÔN KINH

Hán dịch: Đời Triệu Tống, Tam tạng Pháp Hiền.

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Phật ở tại khu vườn rừng Kỳ-đà Cấp cô độc thuộc nước Xá-vệ, cùng với đại chúng hội đủ. Bấy giờ, Tôn giả A-nan ngồi một mình nơi tịnh thất phát sinh ý nghĩ: “Hữu tình ở thế gian có sự sợ hãi, cho đến tại họa, chướng nạn, bệnh tật, lỗi lầm, đã sinh, sẽ sinh, đều là người ngu mắc phải, người trí thì không”. Tôn giả A-nan suy nghĩ xong, bèn đi đến chỗ Phật, đầu mặt lạy nơi chân Phật, xong rồi đứng qua một bên, bạch Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Con một mình ngồi nơi tịnh thất thanh vắng, phát sinh ý nghĩ thế này: Thế gian có các việc sợ hãi… đều là người ngu mắc phải, người trí thì không. Cúi xin Thế Tôn vì con chỉ dạy.

Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Ông hãy lắng nghe, ta sẽ giảng rõ cho ông.

Tôn giả A-nan bạch Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Con xin vui thích được nghe.

Phật nói:

–Tôn giả A-nan! Thế gian có các việc sợ hãi, đã sinh, sẽ sinh, đó là tai họa, chướng nạn, bệnh tật, lỗi lầm, đều là người ngu mắc phải, người trí thì không.

A-nan! Ví như có người chất đống cỏ lau khô, bị lửa đốt cháy, các việc người ngu sợ hãi… cũng lại như vậy.

A-nan! Như vậy trong đời quá khứ, vị lai, hiện tại người ngu có tai họa, người trí thì không. Người ngu có chướng nạn, người trí thì không. Người ngu có bệnh tật, người trí thì không.

A-nan nên biết! Đây là pháp của người ngu, đây là pháp của người trí. Biết pháp người ngu rồi nên xa lìa để hành pháp người trí. A-nan! Ông cần phải học như vậy.

Tôn giả A-nan bạch:

–Kính bạch Thế Tôn! Sao gọi là người ngu?

Phật nói:

–A-nan! Nói người ngu là vì ngu tối không rõ. Người ngu ở thế gian đối với chánh pháp không hiểu rõ, cho nên gọi là ngu.

Thế nào là không hiểu rõ? Không rõ cảnh của pháp có bốn phẩm loại. Đó là: không rõ pháp giới, không rõ pháp xứ, không rõ pháp duyên khởi, không rõ pháp của xứ phi xứ.

A-nan! Đối với pháp như vậy không thể thấu tỏ, cho nên gọi là người ngu.

Tôn giả A-nan bạch Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Đúng như vậy! Không rõ bốn pháp nên bị gọi là người ngu.

Lại nữa, thế nào được gọi là người trí?

Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Nói người trí là đối với pháp biết lựa chọn, hiểu rõ đúng sai nên gọi là người trí. Thế nào là hiểu rõ? Hiểu rõ cảnh của pháp cùng bốn phẩm loại, đó là hiểu rõ pháp giới, hiểu rõ pháp xứ, hiểu rõ pháp duyên sinh, hiểu rõ pháp của xứ phi xứ. Hiểu biết hoàn toàn về các pháp như vậy, cho nên được gọi là người trí.

Tôn giả A-nan lại bạch Phật:

–Hiểu rõ pháp này được gọi là người trí, vậy người trí này rõ được pháp giới gì?

Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Ông hỏi rất hay, Ta sẽ vì ông chỉ dạy rõ: Nói pháp giới nhưng có nhiều loại, đó là: Nhãn giới, sắc giới, nhãn thức giới. Nhĩ giới, thanh giới, nhĩ thức giới, tỷ giới, hương giới, tỷ thức giới.

Thiệt giới, vị giới, thiệt thức giới. Thân giới, xúc giới, thân thức giới. Ý giới, pháp giới, ý thức giới. Mười tám giới như vậy, người có trí tuệ đều thấu đạt đúng như thật.

Lại có sáu giới, đó là: Địa giới, hỏa giới, thủy giới, phong giới, không giới, thức giới. Sáu giới như vậy người có trí tuệ thấu đạt đúng như thật.

Lại có sáu giới, đó là: Hỷ giới, lạc giới, khổ giới, xả giới, phiền não giới, vô minh giới. Sáu giới như vậy người có trí tuệ đều thấu đạt đúng như thật.

Lại có sáu giới, đó là: Tham dục giới, sân nhuế giới, bất sân giới, sát hại giới, bất sát giới, xuất ly giới. Sáu giới như vậy người có trí tuệ đều thấu đạt đúng như thật.

Lại có bốn giới, đó là: Thọ giới, tưởng giới, hành giới, thức giới. Bốn giới như vậy, người có trí tuệ đều thấu đạt đúng như thật.

Lại có ba giới, đó là: Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới. Ba giới như vậy, người có trí tuệ đều thấu đạt đúng như thật.

Lại có ba giới, đó là: Hạ giới, trung giới, thượng giới. Ba giới như vậy, người có trí tuệ đều thấu đạt đúng như thật.

Lại có ba giới, đó là: Thiện giới, bất thiện giới, vô ký giới. Ba giới như vậy, người có trí tuệ đều thấu đạt đúng như thật.

Lại có ba giới, đó là: Hữu học giới, Vô học giới, Học vô học giới. Ba giới như vậy, người có trí tuệ đều thấu đạt đúng như thật.

Lại có hai giới, đó là: Hữu lậu giới, Vô lậu giới. Hai giới như vậy người có trí tuệ đều thấu đạt đúng như thật.

Lại có hai giới, đó là: Hữu vi giới, Vô vi giới. Hai giới như vậy người có trí tuệ đều thấu đạt đúng như thật.

Này Tôn giả A-nan! Những giới như vậy người có trí đều hiểu rõ hoàn toàn.

Tôn giả A-nan bạch Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Người có trí tuệ thấu đạt các pháp giới như vậy rồi, lại thế nào là thấu đạt về pháp xứ?

Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Nói pháp xứ đó là mười hai xứ: Nhãn xứ, sắc xứ, nhĩ xứ, thanh xứ; tỷ xứ, hương xứ; thiệt xứ, vị xứ; thân xứ, xúc xứ; ý xứ, pháp xứ. Mười hai xứ này, người có trí tuệ đều thấu đạt đúng như thật.

Tôn giả A-nan bạch Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Người trí thấu đạt đúng như thật mười hai xứ rồi, lại thế nào là hiểu rõ về pháp duyên sinh?

Phật bảo:

–Người trí nên biết mười hai pháp duyên sinh từ nhân duyên khởi lên, do nhân duyên nên có các pháp. Nhân duyên thế nào? Đó là vô minh duyên hành, hành duyên thức, thức duyên danh sắc, danh sắc duyên lục xứ, lục xứ duyên xúc, xúc duyên thọ, thọ duyên ái, ái duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sinh, sinh duyên lão tử, ưu bi khổ não. như vậy tạo thành một tập hợp khổ lớn. Nếu thấy rõ pháp duyên sinh như trên, tánh của nhân duyên là không, nên duyên tụ thì có, duyên tan thì không. Pháp của duyên là không nên không có các pháp. Đó là vô minh diệt thì hành diệt, hành diệt thì thức diệt, thức diệt thì danh sắc diệt, danh sắc diệt thì lục xứ diệt, lục xứ diệt thì xúc diệt, xúc diệt thì thọ diệt, thọ diệt thì ái diệt, ái diệt thì thủ diệt, thủ diệt thì hữu diệt, hữu diệt thì sinh diệt, sinh diệt thì lão, tử, ưu bi khổ não diệt. Như vậy tức là diệt một khối khổ lớn. Pháp sinh diệt như vậy, người trí phải nên thấu đạt đúng như thật.

Tôn giả A-nan bạch Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Người trí tuệ đối với pháp duyên sinh nhận biết đúng như thật rồi, lại thế nào là rõ về pháp xứ và phi xứ?

Phật nói:

–Pháp phi xứ là không có sự việc thân, khẩu, ý tạo nghiệp bất thiện nhưng đạt được quả báo thiện. Hay sự việc thân, khẩu, ý tạo nghiệp thiện nhưng lại bị quả báo bất thiện.

Nói thị xứ là có sự việc thân, khẩu, ý tạo các nghiệp thiện và được quả báo vui sướng tốt đẹp, hoặc thân, khẩu, ý tạo các nghiệp bất thiện sẽ bị quả báo bất thiện.

Lại nữa, A-nan! Nói phi xứ là không có sự việc thân, khẩu, ý tạo nghiệp bất thiện, vì mong cầu quả thù thắng, do nhân duyên ấy, sau khi qua đời được sinh trong cõi trời, người. Hoặc thân, khẩu, ý tạo nghiệp thiện, sau khi qua đời lại biï đọa nơi nẻo ác.

Nói thị xứ là có sự việc thân, khẩu, ý tạo các nghiệp thiện được sinh trong cõi trời, người, hoặc tạo nghiệp ác bị đọa vào cõi ác, cũng như vậy.

Lại nữa, A-nan! Không có sự việc trong một thế gian có hai Đức Phật xuất hiện. Có sự việc chỉ có một Đức Phật xuất hiện ở thế gian.

Lại nữa, không có sự việc có hai Luân vương xuất hiện trong một thế gian. Có sự việc chỉ có một Luân vương xuất hiện ở thế gian. Như vậy, nếu có người nữ làm vua Chuyển luân trị vì thế gian, cho đến người ấy làm chủ Tứ thiên vương, chủ Đao-lợi thiên, chủ Đại phạm thiên và thành tựu quả vị Duyên giác, Vô thượng Chánh giác, các việc như vậy không thể có. Nếu có thiện nam đủ tướng Đại nhân, phước tuệ trang nghiêm, làm vua Chuyển luân xuất hiện ở thế gian, cho đến thành tựu bậc Bồ-đề Vô thượng, điều đó đúng như vậy.

Lại nữa, A-nan! Không có sự việc người chánh kiến mà giết cha hại mẹ, giết A-la-hán, phá Tăng hòa hợp, làm thân Phật chảy máu, tạo nghiệp ngũ nghịch. Có sự việc phàm phu ngu si, tà kiến, tạo tội ngũ nghịch.

Lại nữa, A-nan! Nếu là người chánh kiến thì không có sự việc thọ giới phẩm đầy đủ trở lại phạm giới, hủy báng vị A-xà-lê, nói thế này: “A-xà-lê đây giới pháp bất thiện, cũng không thể thọ trì giới cấm, ta sẽ lựa chọn A-xà-lê khác để thọ học giới pháp”. Nói như vậy xong, đến chỗ Sa-môn, Bà-la-môn khác lựa chọn thầy, nhận người kia làm thầy. Hoặc thấy Sa-môn, Bà-la-môn làm các việc hý luận, chẳng phải luật nghi, nương theo người kia làm A-xà-lê để cầu tịch tĩnh, ra khỏi ba cõi. Những việc như vậy nếu là người ngu si, tà kiến, làm để mong cầu thì đúng.

Lại nữa, A-nan! Hoặc người không đoạn trừ căn bản phiền não và tùy phiền não. Do phiền não nên căn lành bị tổn giảm, chướng ngại nơi trí tuệ, che lấp Niết-bàn, pháp chân tịch tĩnh. Người kia nếu rõ về bốn Niệm xứ thì không có lẽ đó. Nếu người đoạn trừ căn bản phiền não và tùy phiền não, hiểu rõ hoàn toàn bốn pháp Niệm xứ, cầu Niết-bàn, thì có điều đó.

Lại nữa, A-nan! Nếu người không đoạn trừ phiền não, mà hiểu rõ bốn Niệm xứ, chứng bảy Giác chi, hướng đến Niết-bàn thì không có điều đó. Nếu người đoạn trừ pháp phiền não xong, mà hiểu rõ bốn Niệm xứ, chứng bảy Giác chi, hướng đến Niết-bàn thì có việc ấy.

Lại nữa, A-nan! Không có sự việc người không đoạn trừ phiền não nhưng hiểu rõ tận cùng về bốn Niệm xứ, chứng bảy Giác chi, chấm dứt tận cùng bờ khổ, hướng đến Niết-bàn, thành tựu Bồ-đề Duyên giác, cho đến đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Có sự việc người đoạn trừ phiền não xong, hiểu rõ về bốn Niệm xứ, chứng bảy Giác chi, chấm dứt tận cùng bờ khổ, hướng đến Niết-bàn, thành tựu Bồ-đề Duyên giác, cho đến thành tựu đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Người trí thấu đạt đúng như thật pháp xứ, phi xứ như vậy, các ông phải nên đúng như lý mà tu học.

Khi ấy, Tôn giả A-nan bạch Phật:

–Kính bạch Thế Tôn! Con được nghe pháp chưa từng có như vậy, đạt vị cam lồ nên hết sức vui mừng. Kính bạch Thế Tôn! Kinh này gọi tên là gì, chúng con phải phụng hành như thế nào?

Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Kinh này tên là Tứ Phẩm Pháp Môn. Cũng gọi là Gương Pháp, cũng gọi là Trống Cam Lồ, cũng gọi là Đa Giới. Tên gọi như vậy, ông nên theo đấy mà thọ trì.

Tôn giả và đại chúng nghe Phật giảng thuyết đều rất hoan hỷ, tín thọ, phụng hành.

Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.