Pháp Sự Khoa Nghi 4 5 6

Mục Lục

Soạn dịch giả: THÍCH HUYỀN QUANG

PHÁP SỰ

KHOA NGHI

Việt ngữ

TẬP 4

Mục Lục

1. Viễn kỵ Cao Tổ sư Nguyên Thiều .................................................. 7

2. Chánh kỵ Tổ sư Minh Hải – Pháp Bảo......................................... 21

3. Điếu từ lễ nhập tháp cố Đại lão HT. Giác Nhiên........................... 35

4. Nghi báo tiến Đại lão HT. Thích Đôn Hậu.................................... 43

5. Viễn kỵ HT Thích Huyền Ý.......................................................... 57

6. Nghi báo tiến Đại lão HT. Thích Phúc Hộ..................................... 71

7. Nghi báo tiến Đại lão HT. Thích Chí Tâm..................................... 87

8. Nghi cúng dường húy nhật HT. Hoằng Thông............................... 97

9. Nghi cúng dường húy nhật HT. Hoành Trụ................................. 107

10. Nghi cúng dường húy nhật HT. Bảo Huệ.................................. 121

11. Nghi cúng dường húy nhật HT. Tâm Hoàn............................... 127

12. Nghi báo tiến và Điếu văn cúng dường

húy nhật Hòa thượng Giác Tánh..................................................... 139

13. Điếu văn lễ Di kim quan cố HT. Thích Kế Châu....................... 153

14. Nghi dự tiến Hòa thượng Thích Bảo An.................................... 161

15. Nghi cúng dường húy nhật HT. Bình Chánh............................. 175

16. Nghi tiến giác linh và Điếu văn cúng dường

Hòa thượng Thích Đồng Thiện........................................................ 189

17. Nghi báo tiến cúng dường TT. Huyền Ấn.................................. 207

18. Nghi dự tiến Pháp sư Huyền Quang.......................................... 221

NHƠN DUYÊN THÀNH TỰU

———

Tôi viết các văn bản PHÁP SỰ KHOA NGHI nầy, nhờ học hỏi ít nhiều nơi hai vị Bổn sư tôi:

1- Hòa thượng CHÍ TÂM, trụ trì chùa Vĩnh Khánh Ngài rất giỏi về diễn xuất nghi lễ.

2- Hòa thượng THÍCH TRÍ HẢI, Chủ bút tạp chí Từ Bi Âm, Tam Bảo Tạp Chí - Đà Nẵng. Người có nhiều khả năng viết các văn bản nghi lễ.

Do đó, tôi từ lâu muốn làm việc soạn dịch các Pháp sự khoa nghi, nhưng vì bận các Phật sự khác chiếm hết thời giờ, năm tháng, nên chưa thực hiện được. Mãi đến khi đọc xong Đại Tạng Kinh, trong mười bốn năm tại Quảng Ngãi, tôi mới bắt đầu soạn thảo các Pháp sự Khoa nghi, trong hoàn cảnh thiếu thốn tư liệu và cũng không biết nhờ ai đi sưu tầm các nơi xa ngoài Quảng Ngãi.

Hôm nay, tôi bắt đầu kết thúc công việc và đã cho ra đời các tập PHÁP SỰ KHOA NGHI nầy. Kính trình lên quí Ngài, quí vị xem và cho tôi biết ý kiến những gì còn thiếu xót để có dịp bổ túc cho nghi lễ Việt ngữ sau nhiều năm, nhiều trăm năm, nghi lễ Hán văn sao đi chép lại có nhiều sai xót, nhưng không có một lần tu chính. Ngoài bản "THIỀN MÔN CHÁNH ĐỘ" do Hòa thượng Bích Liên làm công tác tu chỉnh "Lỗ - ngữ" và sao chép bằng Hán văn gần một trăm năm qua. Nay bản ấy cũng thấy ít có trong các Tu viện. Do đó, ngày nay hay cũng đã lâu rồi, sự diễn xuất nghi lễ toàn bằng truyền khẩu, không được dạy dỗ. Và nghệ thuật diễn xuất cũng ngày một lu mờ. Có thể một ngày không lâu nữa, nghi lễ cổ truyền của Thiền môn sẽ thay đổi bằng "Trầm hương đốt", vv… việc này cũng tốt. Nhưng ai có khả năng

đem lời "Lư vàng vừa bén" qua tân nhạc hôm nay, hay viết bài mới, nhạc mới?!

Tôi chờ đợi, có ngày lời đề nghị của tôi có thể thành sự thật không xa, để chư Tăng và Phật tử đồng diễn xuất nghi lễ qua nhạc đạo (lời các bài tán chữ Tàu xưa nay). Lúc ấy nhạc Đạo sẽ dễ phổ cập. Rất tốt vậy! Và cũng mong lắm vậy.

Nay kính!

Quảng Ngãi ngày 15 - 8 - Nhâm Ngọ

Phật lịch 2546

Lão Tăng HUYỀN QUANG

Cẩn vọng,

Viễn kỵ Cao Tổ sư Nguyên Thiều

NGHI CÚNG DƯỜNG VIỄN KỴ

CAO TỔ SƯ NGUYÊN THIỀU

( 19 - 10 ÂM LỊCH )

———

- Tiết thứ lâm diên:

- Chuông trống Bát nhã

- Cử nhạc khai đàn

- Chủ lễ lâm diên

- Cử nhạc tham lễ…

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH – Xướng:

Môn đồ pháp phái,

Mời đến trước đây,

Tất cả đều quì,

Đốt hương mặc niệm …

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH – Vịnh khai diên:

Nhớ lại ngày nào cũng độ này

Bốn trăm năm trước tại nơi đây,

Hoa đàm rơi rụng trong sương tuyết

Đạo thọ điêu tàn dưới gió mây.

Thế rồi:

Tôn giả mang bình trông đất Bắc (?)

Tổ sư quảy dép ngắm trời Tây,

Tôn phong, Tổ ấn nghìn năm vững

Lịch đại cháu con vẫn nhớ Thầy.

- TẢ BẠCH XƯỚNG:

Dâng hương lên án cúng dường, cúi lễ Tổ sư

Tất cả lại quì, chí thành làm lễ.

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Cử tán hương.

Hương xông đảnh báu, giới định tuệ hương

Giải thoát tri kiến quí khôn lường,

Ngào ngạt khắp muôn phương

Thanh tịnh tâm hương,

Đệ tử nguyện cúng dường.

Nam Mô Hương Cúng Dường Bồ Tát. (3 lần)

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - QUỲ, tuyên dương công đức:

Kính bạch giác linh đại sĩ Tổ sư !

Chúng con cung kính nghe rằng:

Trước đây hơn bốn trăm năm,

Đất Bắc, một đàm hoa đã nở.

Và, sau đó hơn ba thế kỷ,

Trời Nam, một đạo thọ lại sanh.

Vui mừng thay một mộng đẹp điềm lành,

May mắn bấy một tình thương ân huệ!

Nhớ Tổ sư xưa: (vào vần)

Đạo dòng Lâm tế,

Pháp phổ Thiên đồng,

Tú khí núi sông

Tinh hoa Phật pháp.

Người, chấn tích qua miền Chân Lạp,

Khai sơn Thập Tháp cạnh bắc Đồ Bàn.

Và, Phù bôi vào cữa Thuận An,

Lập thạch Quốc Ân phía nam thành Huế.

Rồi từ đó:

Bồ đề bén rễ, Bát nhã trỗ hoa,

Tòng lâm đánh trống thổi loa

Giảng kinh thuyết pháp,

Thôn dã xây chùa dựng tháp,

Phụng Phật dưỡng Tăng.

Và như thế, không bao lâu…trong cữa Người có nhiều hàng:

Biển pháp: côn bằng,

Rừng thiền: sư tượng.

Và dưới sân, Tổ không thiếu bậc:

Cấp Cô khanh tướng,

Tiêu Diễn đế vương.

Một hiện tượng tự nhiên cơ hồ đã bộc lộ:

Phật pháp, Vương chương,

Đồng điều cọng quán.

Do đó:

Chùa Tổ: chữ vàng đề bảng,

Quốc sư: gấm tía ban y.

Trước điện: tôn trí Long vì,

Dưới tọa: cung duy Thánh thọ.

Phước nhuần cây cỏ, mưa thuận gió hòa

Đức trải sơn hà, non xanh nước biếc,

An dân cung khuyết, hộ quốc lâm tuyền

Rạng rỡ nhà Thiền, vẻ vang đất nước.

Kiếp kiếp người sau kẻ trước,

Đời đời hưởng phước, thừa ân.

Nên, khí tượng thường xuân, phong quang bất lão!

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Tỏ bày cảm nghĩ:

Kính bạch giác linh Tổ sư Hòa thượng!

Chúng con tự nghĩ rằng:

Công ơn Thầy, môn sinh phải báo,

Sự nghiệp Tổ, con cháu được thừa

Thoại đầu, công án ngày xưa,

Bãng hát, bóng vang thuở nọ.

Bốn câu kệ di ngôn còn đó, (a)

Sáu vần thơ minh ký còn đây. (b)

Đá vàng ghi tạc công Thầy,

Son sắc lưu truyền đức Tổ.

Tình quê dưới đài bộc lộ,

Ý Tổ trên tọa chứng minh.

- TẢ BẠCH HẠ THỦ XÍCH - Thỉnh tổ lâm diên:

Kính bạch giác linh Cao Tăng đại lão Tổ sư !

Hôm nay:

Thiết lễ tôn vinh, kiến đàn chúc tụng,

Trước đài hoa, xuất gia bốn chúng,

Dưới chiếu cỏ, tại tục mười phương

Cung kính tác bạch cúng dường,

Chí thành chuyên thân bái thỉnh.

Hương hoa thỉnh, hương hoa phụng thỉnh.

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - THƯỢNG HƯƠNG - SƠ THỈNH (Thượng sĩ Cao Tăng):

- Nam mô nhứt tâm phụng thỉnh!

Xuất trần thượng sĩ, phi tích Cao Tăng,

Thiên đồng pháp phổ truyền đăng,

Lâm tế Tổ đình tục diệm.

Hôm nay pháp tịch phụng vì: Bắc Nam hoằng pháp, sứ giả Như Lai, nối dòng pháp Lâm tế đời thứ 33, Sắc tứ Thập tháp Di Đà đường thượng, khai sơn Tổ

sư, húy thượng Nguyên hạ Thiều, Cao Tăng lão tổ Hòa thượng giác linh, liên đài tọa hạ.

- Duy nguyện:

Hoa đài thanh tịnh, pháp tịch trang nghiêm,

Bốn chúng cung chiêm, một lòng bái thỉnh.

Hương hoa thỉnh, hương hoa phụng thỉnh.

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - THƯỢNG HƯƠNG - TÁI THỈNH (Thần tăng, phạm tướng:)

- Nam mô nhứt tâm phụng thỉnh!

Thần tăng phạm tướng, Thánh chủng phước điền,

Ra vào cữa Thánh sân Hiền, (1)

Xuôi ngược sông mê bể khổ.

Hôm nay pháp tịch phụng vì: Nghĩa Huyền viễn duệ, Phước Huệ cao ông, nối dòng pháp Lâm tế đời thứ 33, Sắc tứ Quốc Ân đường thượng khai sơn Tổ sư, húy thượng Siêu hạ Bạch, Trượng phu đại sĩ, Hòa thượng giác linh, liên đài tọa hạ.

- Duy nguyện:

Đài vàng hoa rải,

Đảnh báu hương bay,

Thành kính tỏ bày,

Cảm thông chứng giám.

Hương hoa thỉnh hương hoa phụng thỉnh

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - THƯỢNG HƯƠNG - TAM THỈNH (Viên đảnh phương bào:)

Nam mô nhứt tâm phụng thỉnh!

Thủy thanh thu nguyệt, viên đảnh phương bào,

Niết bàn ngày trước mặc tiêu dao,

Tu viện hôm nay xin phó hội.

Giờ này pháp tịch phụng vì: Nguyên Thiều phương trượng, Hạnh Đoan thiền sư, Thọ Tôn Lão tổ, Hòa thượng giác linh, liên đài tọa hạ.

- Duy Nguyện:

Thiền đường giáng tích, linh tọa thùy quang,

Thỉnh giáng hoa đàn, chứng minh công đức.

Hương hoa thỉnh, hương hoa phụng thỉnh

Nam mô Đăng Bảo Tọa Bồ tát. (3 lần)

- TẢ BẠCH HẠ PHỦ XÍCH - Xướng:

Sơ hiến trà - lễ ba lạy - cùng quì.

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - VỊNH 1: Hồng luân tây trụy.

Từ thuở vừng hồng gát mái tây,

Tưởng rằng bóng tối ngập nơi nầy,

Dư quang sưởi ấm đêm đông lạnh

Mừng thấy vừng hồng lại đến đây!

- KỆ TRÀ:

Đến đây vừng ánh sáng,

Sưởi ấm khắp nhân gian

Vừng hồng chưa tằng lạnh,

Vẫn còn phóng hào quang.

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Xướng Sớ:

Nguy nguy tăng tướng,

Hạo hạo uy quang,

Thiên thượng nhơn gian

Tùy duyên ứng cúng.

Nay có pháp chúng,

Thiết lễ tôn vinh,

Tỏ tấc đạo tình

Sớ văn bái bạch.

Duy nguyện Tôn sư cảm cách,

Từ bi tác đại chứng minh.

- TUYÊN ĐỌC VĂN SỚ:

Kính bạch giác linh tôn giả Cao Tăng!

Chúng con cung kính nghe rằng:

Đức Tổ mở mang,

Muôn thuở vàng son Tổ ấn

Công ông bồi đắp,

Nghìn thu trong sáng Tôn phong

Canh cánh cầu mong,

Đinh ninh hoài bão.

Sớ rằng:

Nay có trú xứ trụ trì Thích …, và Giáo phẩm chư phương, Đại đức Tăng Ni, Thiện nam tín nữ, tập hợp tại Tu viện Nguyên Thiều, ở xã Phước Hiệp, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định.

Giờ này, chí thành quì trước Tổ đình,

Kính cẩn dâng lên Sư tọa.

Bồ đề thánh quả,

Bát nhã giác hoa,

Với Triệu Châu trà,

Cùng y bồ soạn.

Đôi ngọn đèn thiền sáng lạn,

Một lò hương giới ngạt ngào.

Cúng dường ngôi: đức cả công cao,

Đền đáp nghĩa: dắt dìu khai hóa,

Ngưỡng mong Tổ sư bất xả,

Dũ ánh từ nhãn chiếu lâm.

Kính bạch giác linh Tổ sư!

Chúng con tự nghĩ rằng:

Bơ vơ ba cõi thăng trầm,

Vất vả sáu đường thiệp lạp, (2)

Sanh thời mạc pháp,

Sống kiếp hậu sanh

Đạo nghiệp khó thành,

Chướng duyên dễ ngại.

Nhưng cũng rất may, gặp thuở Tổ sư:

Thuyền xuôi Nam hải,

Cứu vớt quần sinh,

Sóng tạt Qui Ninh

Mở mang đạo giáo.

Và sau khi trác tích, Tổ sư đã:

Khai đàn dạy dân làm đạo,

Mở nước giúp chúa xây thành,

Xanh tươi Đạo thọ mười cành (3)

Thơm ngát Huệ hoa trăm cánh (4)

Thập Tháp, Quốc Ân hai cảnh,

Đạo sư, giáo thọ, một thầy.

Nhưng tiếc thay! Chẳng bao lâu Tổ sư đã:

Mượn đường cánh hạc chân mây,

Treo bình Đông độ.

Và, giả bến sông mê bể khổ,

Quảy dép Tây thiên!

Ứng hóa thiêng liêng,

Tùy duyên diệu dụng.

Nay thời, pháp diên hiến cúng,

Nghi trượng xưng dương,

Văn sớ một chương,

Tỏ bày tấc dạ,

Ngưỡng can sư tọa,

Phủ tứ quang minh.

Nam mô Sắc tứ Thập Tháp, Quốc Ân khai sơn Tổ sư, nối dòng pháp Lâm tế đời thứ 33, Siêu Bạch, Hạnh Đoan - Nguyên Thiều phương trượng, Tôn ông sứ giả, Hòa thượng giác linh, tác đại chứng minh.

- Phục nguyện:

Trên ao cửu liên, sáng soi đưa xuống,

Trong nhà Tam bảo, hoa rải rước về.

Độ sanh còn nhớ lời thề,

Tế chúng chưa quên ý nguyện.

Thần thông hiển hiện,

Ơn đức cao siêu.

Cẩn sớ!

Nay ngày... tháng... năm..., PL...

Nhĩ tôn chúng đẳng, Hòa nam thượng sớ.

- TẢ BẠCH HẠ PHỦ XÍCH - Xướng:

Á hiến trà - lễ ba lạy - cùng quì.

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - VỊNH 2: Tổ sư diện mục

Sư ông diện mục vẫn huy hoàng,

Mưa gió thời gian khó phũ phàng,

Con cháu nhiều đời còn diễm phúc,

Hôm nay thành kính lễ Tôn nhan.

- KỆ TRÀ:

Tôn nhan ngôi Lão Tổ,

Năm tháng chẳng phôi pha

Cháu con còn may mắn,

Lễ mừng mặt ông cha.

- TẢ BẠCH XƯỚNG: Phụng thực!

- Tụng: Cúng dường Nam mô tát phạ…

- TẢ BẠCH XƯỚNG:

Chung hiến trà - lễ ba lạy – cùng quì.

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH VỊNH 3: Cúng dường bồ soạn.

Sắc hương mỹ vị trai bồ soạn,

Thành kính dâng lên trước bảo đài,

Một bát hòa la đầy đạo vị,

Cúng dường Hòa thượng - Sứ Như lai.

- KỆ TRÀ:

Như Lai - Người - Sứ giả,

Ứng cúng khắp muôn phương,

Một bát trai bồ soạn,

Xin thành kính cúng dường

Nam mô Thiền Duyệt Tạng Bồ tát. (3 lần)

- Tụng: Ma Ha Bát Nhã….

- HỒI HƯỚNG - CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Xướng:

Vừa rồi, bao nhiêu công đức,

Bấy nhiêu hương hoa,

Thành kính thiết tha

Nguyện xin cúng dưỡng

Nguyên Thiều phương trượng,

Linh giác tọa tiền

Duy nguyện ai liên,

Thùy từ nạp thọ!

- Phục nguyện:

Lợi sanh nhơn thiên đây đó,

Hoằng pháp sanh tử ra vào

Nghìn thu đất Bắc thanh cao,

Thiên đồng ghi tên Pháp phả.

Muôn thuở ghi ơn sứ giả,

Thập Tháp chép sử Tổ đình

Pháp tánh linh minh,

Chơn tâm trạm tịch.

Bình bát chờ xem linh tích,

Ca sa mong gặp hoá thân.

Tấc dạ ân cần,

Một lòng thành khẩn.

Cầu cho:

Yên Tử niêm hoa tái chấn,

Trúc Lâm kích tiết trùng quang.

Xin phò hộ kẻ vô doan (5) (duyên).

Mong linh thiêng - Người hữu cảm.

- (Đồng hòa): Nam mô A Di Đà Phật.

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Tán đưa: (Nhạc trạo)

Tu viện hôm nay,

Cờ phang bay phất phưởng,

Tăng tín chư phương,

Vân tập nơi phương trượng,

Thiết lễ cúng dường

Tôn vinh ngôi Sư trưởng,

Cổ nhạc khanh tương,

Tán tụng hàng Long tượng.

Đạo pháp hoằng dương,

Nam bắc đều qui ngưỡng.

Đạo đức tình thương,

Để lại bao âm hưởng,

Đế, chúa, hầu, vương

Trên dưới đều tin tưởng.

Vàng đá văn chương,

Ghi tạc ơn vô lượng

Pháp sự đạo trường,

Cầu nước nhà thịnh vượng.

Chuông trống hoa hương,

Tất cả đều hồi hướng

Tình đạo vấn vương

Xin tiễn chân Hòa thượng,

Cánh hạc cát tường,

Đưa Tổ về an dưỡng. (lặp lại )

Nam mô Đăng Vân Lộ Bồ tát. (3 lần)

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Kết diên:

Đạo tràng viên mãn,

Pháp sự châu long,

Pháp chúng một lòng,

Lễ thành ba lạy.

- TẢ BẠCH XƯỚNG:

Cử chuông trống Bát nhã.

Lễ thành, xin mời quí vị thứ tự lui ra.

* GHI CHÚ:

1. Cữa thánh sân hiền: Tam hiền thập thánh.

2. Thiệp lạp: Bạt thiệp, Lạp tiễn: Qua lại, lặn lội…

3. Đạo thọ mười cành: Mười vị Tổ sư, truyền xuống đến chữ Như.

4. Huệ hoa trăm cánh: Quốc sư Phước Huệ giảng dạy Phật pháp cho chư Tăng qua nhiều thế hệ.

5. Doan: xem Việt Nam tự điển trang: 344.

a. Bốn câu kệ:

Tịch tịch cảnh vô ảnh

Minh minh châu bất dung

Đường đường vật phi vật,

Liêu liêu không vật không.

Đại ý bài này Ngài muốn khai thị cho chúng biết: thể Pháp thân thanh tịnh sáng suốt, như bức gương sáng sạch không bụi, như ngọc minh châu trong sáng bóng ngời. Tuy hiện tiền sự sự vật vật sai khác, nhưng đều là thể Pháp thân biểu hiện. Thể Pháp thân thường vắng lặng, mà không phải là không, tức là lý Chơn không Diệu hữu.

b. Sáu vần thơ:

Ưu ưu bát nhã, đường đường phạm thất,

Thủy nguyệt ưu du, giới trì chiến lật

Trạm tịch cô kiện, trác lập khả tất,

Quán thân bổn không, hoằng pháp lợi vật

Biến phú Từ vân, phổ chiếu tuệ nhựt

Chiêm chi nghiêm chi, thái sơn ngật ngật.

Kệ thơ nầy sao lại ở VIỆT NAM PHẬT GIÁO SỬ LƯỢC, soạn giả Thượng tọa Thích Mật Thể, do Phật Học Viện Trung Phần ấn hành. Tựa do Hòa thượng Phước Huệ Tăng cang Sắc tứ Thập Tháp đề tháng ba, PL: 2506. Điều Ngự Tử Mật Thể viết tại Trúc Lâm - Huế, giữa mùa xuân năm Quí tỵ, PL: 2506 - 1943.

Quảng Ngãi, ngày rằm tháng tám năm Đinh mão,

PL: 2531 - 1987

Huyền Quang cung soạn

Chánh kỵ Tổ sư Minh Hải - Pháp Bảo

NGHI CÚNG DƯỜNG

THÁNH KỴ

TỔ SƯ MINH HẢI - PHÁP BẢO

( 7 - 11 ÂM LỊCH )

———

- Tiết thứ làm nghi:

- Chuông trống Bát nhã

- Cử nhạc khai đàn

- Chủ lễ lâm diên

- Cử nhạc tham lễ

- Chủ lễ niệm hương

- Dâng hương - tác lễ.

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Xướng :

- Nhĩ tôn pháp phái

- Mời đến trước đây

- Tất cả đều quì

- Đốt hương mặc niệm…

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Vịnh khai viên:

Nhớ lại năm nào cũng độ nầy

Bốn trăm năm trước tại nơi đây

Một biến cố đã xảy ra :

Đàm hoa rơi rụng trong sương tuyết,

Đạo thọ điêu tàn dưới gió mây.

Giữa lúc ấy thì …

Tôn giả mang bình trông đất Bắc,

Tổ sư quảy dép hướng trời Tây.

Rồi từ đó,

Sông Thu, non nước mờ vang bóng

Nhưng, con cháu nghìn thu vẫn nhớ Thầy.

- TẢ BẠCH XƯỚNG:

Dâng hương lên án cúng dường,

Cúi lễ Tổ sư ba lạy

Tất cả thứ tự lại quì

Một lòng chí thành làm lễ.

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Cử tán hương:

Hương xông đảnh báu, giới định tuệ hương, giải thoát tri kiến quí khôn lường, ngào ngạt khắp muôn phương, thanh tịnh tâm hương, đệ tử nguyện cúng dường.

Nam mô Hương cúng dường Bồ tát (3 lần)

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Tuyên dương đạo nghiệp:

Kính bạch giác linh Chúc Thánh khai sơn Tổ sư!

Chúng con cung kính nghe rằng:

Trước đây hơn ba trăm năm,

Đất Bắc một đàm hoa đã nở;

Và, sau đó gần năm mươi kỷ,

Trời Nam một đạo thọ lại sanh.

Vui mừng thay, một mộng đẹp điềm lành

May mắn bấy, một tình thương ân huệ!

Nhớ Tổ sư xưa:

Đạo dòng Lâm tế,

Pháp phổ Thiên đồng,

Tú khí núi sông,

Tinh hoa Phật pháp.

Người chấn tích qua miền Chân Lạp,

Khai sơn Chúc Thánh - Hội An.

Và, Phù bôi vào cữa Thuận An,

Chứng giới Tràng vương Thiên mộ.

Rồi từ đó:

Núi rừng chiều vang lôi cổ

Biển dã tối vọng triều âm,

Gọi hồn bao kẻ phóng tâm,

Quay đầu cầu Phật

Thức tỉnh mấy người trục vật,

Trở gót tìm tâm.

Chẳng bao lâu, Người đã:

Nối dòng Thánh sử Trúc Lâm,

Và, kế nghiệp sư mô Yên Tử.

Phong văn mọi xứ,

Thanh vấn khắp nơi.

Do đó:

Dưới sân Người: Qui sơn khí tượng một thời,

Trongcữa Tổ: Hoài hải phong quang mấy độ.

Phước Lâm truyền đăng pháp phổ,

Tổ đạo miên diên,

Tổ đình tục diệm tâm truyền,

Môn phong vĩnh chấn.

Nhờ vậy:

Ba trăm năm dòng Thiền rõ ấn,

Mười một hệ, họ Thích sáng danh

Cháu con đạo nghiệp viên thành,

Xứ sở văn phong phổ hóa.

Tuy nhiên:

Môn đình cũng có thời nghiêng ngã,

Pháp phái cũng có thuở chia phôi.

Dù biết rằng :

Cây một cội có lắm chồi,

Nước chung dòng có nhiều rạch.

Vì vậy:

Dù chia phôi, nhưng nguồn trong nước sạnh,

Dù nghiêng ngã, nhưng cội tốt cành xanh.

Tổ sư, Người là:

Trăng sáng nửa vành,

Sông bể sáng soi không sót.

(nửa soi Nam, nửa soi Bắc)

Nước trong một giọt,

Trăng sao ảnh hiện có thừa.

Kính bạch giác linh Tổ sư !

Chúng con hồi tưởng Tổ sư xưa, đã:

Khai hoang ruộng phước cày bừa,

Doanh thực giống lành gieo vãi.

Nhờ đó:

Nghĩ bao đời cháu con gặt hái,

Một bát ứng cúng nghìn nhà

Nhớ mấy thuở Thầy tổ bôn ba,

Cô thân hóa duyên muôn dặm.

Để rồi :

Quảng Nam đất vàng tích cắm,

Hội An cát trắng chùa xây

Bồ đề thọ, trồng cây,

Bát nhã hoa, ươm giống.

Tòng lâm hồi chuông chuyển trống,

Thôn dã xây tháp dựng chùa.

Và hân hạnh hơn nữa:

Chữ vàng đề bảng ơn vua,

Gấm tía ban y kính Tổ

Vườn thiền bốn mùa hoa trỗ

Cửa Phật tám tiết hương xoay. (liễu nhiễu)

Đến đây chúng con chỉ biết chí thành xưng tán rằng:

Sự nghiệp người Thầy

Cùng giải Trường Sơn vạn cổ,

Cơ đồ liệt Tổ,

Với dòng đại hải thiên thu.

Thật vậy:

Hải hà đức cả khó thù,

Khê hát lòng hèn nào bổ

Mạo muội trước đài bộc lộ,

Mặc nhiên trên tọa chứng minh.

- TẢ BẠCH TIẾP: (nhạc chuyên thân phụng thỉnh )

Hôm nay thiết lễ tôn vinh,

Kiến đàn chúc tụng

Trước đài hoa xuất gia bốn chúng,

Dưới chiếu cỏ tại tục mười phương

Chí thành tác bạch cúng dường,

Cung kính chuyên thân bái thỉnh.

Hương hoa thỉnh, hương hoa phụng thỉnh.

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Thượng hương sơ thỉnh:

Nam mô nhất tâm phụng thỉnh!

Xuất trần Thượng sĩ, phi tích Cao Tăng,

Trời nam biển pháp côn bằng,

Đất bắc rừng thiền sư tượng.

Hôm nay pháp tịch phụng vì: Sắc tứ Chúc Thánh tổ đình khai sơn Tổ sư, nối dòng pháp Lâm tế đời thứ 34, Lão tổ giác linh, liên đài tọa hạ.

- Duy nguyện:

Hương lòng vừa bén, linh giác đã hay,

Pháp tịch hôm nay, quang lâm chứng giám

Hương hoa thỉnh, hương hoa phụng thỉnh.

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Thượng hương tái thỉnh:

Nam mô nhứt tâm phụng thỉnh!

Thần tăng phạm tướng, Thánh chủng phước điền,

Ra vào cữa thánh sân hiền,

Xuôi ngược dòng mê bể khổ.

Hôm nay pháp tịch phụng vì: Sắc tứ Chúc Thánh tổ đình, nối dòng pháp Lâm tế đời thứ 34, truyền giáo Tổ sư, liên đài tọa hạ.

- Duy nguyện:

Linh đài hoa rải, bảo đảnh hương xông,

Linh giác cảm thông, chứng minh công đức

Hương hoa thỉnh, hương hoa phụng thỉnh.

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Thượng hương tam thỉnh:

Nam mô nhất tâm phụng thỉnh!

Thiền đường lão nạp, trượng thất cổ chùy,

Gió mưa mờ xóa gót người đi,

Công hạnh in sâu lòng kẻ ở.

Hôm nay pháp tịch phụng vì: Sắc tứ Chúc Thánh tổ đình, nối dòng pháp Lâm tế đời thứ 34, sứ giả Như Lai, liên đài tọa hạ.

- Duy nguyện:

Linh reo nhạc trổi, tán tụng ca dương,

Thánh kỵ cúng dường, nguyện xin minh chứng

Hương hoa thỉnh, hương hoa phụng thỉnh.

Nam mô Đăng Bảo Tọa Bồ tát (3 lần)

- TẢ BẠCH XƯỚNG:

Sơ hiến trà - lễ ba lạy - cùng quì.

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Vịnh 1:

Từ thuở vừng hồng gát mái Tây

Tưởng rằng bóng tối ngập nơi nầy,

Dư quang sưởi ấm đêm đông lạnh

Mừng thấy vừng hồng lại đến đây.

- KỆ TRÀ:

Đến đây vừng ánh sáng,

Sưởi ấm khắp trần gian,

Vừng hồng chưa tằng lạnh

Vẫn còn phóng hào quang.

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Tuyên sớ:

Nguy nguy Tăng tướng,

Hạo hạo uy quang,

Thiên thượng nhơn gian

Tùy duyên ứng cúng.

Nay có pháp chúng,

Thiết lễ thù ân,

Cẩn cụ sớ văn

Hòa nam bái bạch

Cúi xin Tổ sư cảm cách,

Từ bi tác đại chứng minh!

- TUYÊN SỚ:

Kính bạch Tổ sư Cao Tăng giác linh!

Chúng con cung kính nghe rằng:

Đức Tổ mở mang,

Muôn thuở vàng son Tổ ấn

Công ông khai khẩn,

Nghìn thu trong sáng tôn phong.

Sớm tối cầu mong,

Tháng năm hoài bão.

Sớ rằng:

Nay có trụ trì trú xứ, giáo phẩm chư phương, đại đức Tăng Ni, thiện nam tín nữ, tập hợp về tổ đình Chúc Thánh - Hội An…

Giờ này cung kính quì trước hoa đàn,

Chí thành dâng lên bảo tọa

Bồ đề thánh quả,

Bát nhã giác hoa,

Với Triệu Châu trà,

Cùng y bồ soạn,

Đôi ngọn đèn thiền sáng lạn,

Một lò hương giới ngạt ngào,

Cúng dường ngôi đức cả công cao

Đền đáp bậc dắt dìu khai hóa.

Cúi mong Tổ sư hỷ xả,

Dũ ánh từ nhãn chiếu lâm.

Kính bạch giác linh truyền giáo Tổ sư!

Chúng con tự nghĩ thân phận chúng con:

Bơ vơ ba cõi thăng trầm,

Vất vả sáu đường thiệp lạp

Sanh thời mạc pháp,

Sống kiếp hậu sanh,

Đạo nghiệp khó thành

Chướng duyên dễ ngại.

Nhưng rất may gặp thuở Tổ sư:

Thuyền xuôi Nam hải, cứu độ nhơn gian,

Sóng tạt Hội An, hoằng khai đạo giáo.

Tổ sư đã: lập đàn dạy dân làm đạo,

Mở nước giúp chúa xây thành.

Nhưng chẳng bao lâu Tổ sư đã:

Mượn đường xe gió du hành,

Treo bình Đông độ

Rẽ bước chân mây quá bộ,

Quảy dép Tây thiên.

Ứng hóa tùy duyên,

Thần thông diệu dụng.

Nay thời, hương hoa hiến cúng

Công đức tuyên dương,

Văn sớ một chương

Tỏ bày tấc dạ.

Ngửa mong Tổ sư hứa khả,

Cúi đầu bái bạch xin nghe.

Nam mô Sắc tứ Chúc Thánh tổ đình, khai sơn Tổ sư, Minh Hải Pháp Bảo, Lão tổ giác linh, tác đại chứng minh.

- Phục nguyện:

Trên ao cửu liên, sáng soi đưa xuống,

Trong nhà Tam bảo, hoa rải rước về

Độ sanh còn nhớ lời thề,

Tiếp chúng chưa quên ý nguyện,

Thần lực mật nghiêm,

Bốn chúng quan chiêm,

Mười phương tín ngưỡng.

Cẩn sớ!

Nay ngày …tháng …năm…, PL…

Nhĩ tôn chúng đẳng, Hòa nam thượng sớ.

- TẢ BẠCH XƯỚNG:

Á hiến trà - lễ ba lạy - cùng quì.

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Vịnh 2:

Sắc hương mỹ vị trai bồ soạn,

Thành kính dâng lên trước bảo đài

Một bát hòa la đầy đạo vị,

Cúng dường Cao tổ, sứ Như Lai.

- KỆ TRÀ:

Như Lai - Người - Sứ giả,

Ứng cúng khắp muôn phương,

Một bát y bồ soạn,

Xin thành kính cúng dường.

Nam mô Thiền Duyệt Tạng Bồ tát (3 lần)

- TẢ BẠCH XƯỚNG: Phụng thực!

- Tụng: Cúng dường Nam mô tát phạ...

- TẢ BẠCH XƯỚNG:

Chung hiến trà - lễ ba lạy - cùng quì.

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Vịnh 3:

Tôn sư diện mục vẫn huy hoàng,

Mưa nắng, thời gian khó phủ phàng

Con cháu nhiều đời còn diễm phúc,

Hôm nay thành kính lễ Tôn nhan.

- KỆ TRÀ:

Tôn nhan ngôi lão Tổ,

Năm tháng chẳng phôi pha,

Cháu con còn may mắn

Lễ mừng mặt ông cha.

- Tụng : Ma Ha Bát Nhã...

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Hồi hướng:

Vừa rồi, bao nhiêu công đức,

Bấy nhiêu hương hoa,

Thành kính thiết tha,

Nguyện xin cúng dưỡng.

Chúc Thánh phương trượng

Linh giác tọa tiền,

Duy nguyện ai liên

Thùy từ nạp thọ.

- Phục nguyện:

Độ sanh nhơn thiên đây đó,

Hoằng pháp sanh tử ra vào.

Do đó, mong Người gia hộ cho chúng con:

Tôn phong gìn giữ thanh cao,

Tổ ấn tôn thờ nghiêm túc

Ứng tiết chờ nghe kích trúc

Tùy cơ mong thấy niêm hoa.

Rạng rỡ nước nhà,

Vẻ vang đạo pháp,

Nguyên Thiều, Quốc Ân, Thập Tháp,

Minh Hải, Chúc Thánh, Phước Lâm

Mãi mãi chánh thống ấn tâm,

Chơn truyền y bát.

Thoại đầu ngộ ngoài bãng hát,

Công án chứng cạnh sắc thanh.

Một cội năm cành,

Sum nghiêm đạo thọ

Năm nhà một họ,

Hòa hợp thiền gia.

- Phổ nguyện:

Giàu mạnh nước nhà,

Văn minh dân tộc,

Tăng Ni chân tu thật học,

Thiện tín giữ đạo xây đời

Khác miệng chung lời,

Thầm cầu mật nguyện.

- (Đồng hòa): Nam mô A Di Đà Phật.

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Tán đưa:

Tôn vinh chúc tán lễ viên hoàn,

Công đức vô biên nguyện cúng dường

Cánh hạc hương hoa xin tiễn bước,

Đường mây xe gió nguyện bình an.

Nam mô Đăng Vân Lộ Bồ tát (3 lần)

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Kết diên:

Thù ân báo đức,

Lễ đã viên thành,

Chung cổ hòa thanh,

Lễ từ ba lạy.

Nhĩ tôn Huyền Quang

Thành tâm cung soạn, cung kính cúng dường.

Ngày 22/ 9 Mậu Thìn, PL: 2532 (01-11-1988).

Điếu từ lễ nhập tháp cố Đại lão HT. Giác Nhiên

ĐIẾU TỪ

Hòa thượng Viện trưởng Viện hóa đạo,

Cung tuyên trong lễ nhập tháp đức

Đệ nhị Tăng Thống,

Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất,

Cố Đại lão Hòa thượng THÍCH GIÁC NHIÊN

15.1.AAl (11/02/1979), tại Tổ đình Thuyền Tôn - Huế

———

Nam mô Thiên Thai sơn, Liễu Quán pháp phái Thuyền Tôn tổ đình, Lâm tế nguyên phái, tứ thập nhị thế, sung Việt Nam Phật giáo thống nhất Giáo hội, Tăng Thống đại bảo vị, thượng Giác hạ Nhiên Tôn giả, toạ tiền tác đại chứng minh.

Kính bạch đức Tăng Thống!

Giáo hội Phật giáo Việt nam thống nhất ra đời với sứ mạng thừa kế sự nghiệp truyền trì đạo giáo cao cả của đức Bổn Sư Từ Phụ Thích Ca Mâu Ni Phật, mà liệt Tổ truyền giáo đã dày công xây dựng trên mảnh đất Việt nam thân yêu này, với một cơ đồ vững chắc tốt đẹp hơn hai nghìn năm lịch sử. Chưa có một Đạo giáo, học thuyết nào trong quá khứ đã có một ảnh hưởng, một thọ mạng, một địa vị hơn thế được, đối với xứ sở này. Thật vậy, lịch sử truyền giáo của Phật giáo Việt nam là một lịch sử gắn liền với lịch sử giữ nước, dựng nước của dân tộc Việt nam. Điều đó không ai phủ nhận được và cũng không có tổ chức nào trong quá khứ có trang sử vẻ

vang trọn vẹn như vậy, đối với xứ sở. Giáo hội Phật giáo Việt nam thống nhất là hậu thân, là miêu duệ xứng đáng của Giáo hội và liệt Tổ tiền nhiệm của Phật giáo cho dân tộc Việt nam.

Kính bạch đức Tăng Thống!

Hôm nay, giờ này, trước Linh đài, trước bảo tháp, trước hình ảnh uy nghiêm đức Tăng Thống và trước cộng đồng Tăng tín đồ, Giáo hội chúng con đê đầu đảnh lễ liệt Tổ quá khứ để xin gợi lại vài nét vàng son của Phật giáo Việt nam. Đồng thời chí thành khể thủ trước đức Tăng Thống, xin giác linh Ngài cho phép chúng con bày tỏ nỗi lòng tôn thờ, kính yêu chí thành tha thiết của chúng con đối với đức hạnh cao cả và sự nghiệp lãnh đạo sáng suốt trong nhiệm vụ thiêng liêng của đức Tăng Thống đối với Giáo hội, với toàn thể Tăng tín đồ Phật giáo Việt nam.

Kính bạch đức Tăng Thống!

Đức Tăng Thống ra đời trong thế kỷ trước, một thế kỷ suy tàn, biến động và mất nước. Và Ngài đã vào đạo trong thế kỷ này, trong một tôn giáo tuy lớn lao nhưng cũng cùng số phận tủi nhục hẩm hiu chung của dân tộc. Hoàn cảnh lúc bấy giờ khó mà có thể giúp được gì cho một công dân, một tu sĩ như đức Tăng Thống để có cơ hội tiến lên xây dựng sự nghiệp cho bản thân, cho dân tộc và cho đạo pháp.

Nhưng đức Tăng Thống đã không tầm thường. Với ý chí và khả năng riêng, Ngài đã cùng với các Thiện hữu tri thức khác, được đào tạo và trưởng thành một cách đáng kính phục trong các Thiền lâm tôn nghiêm cổ kính của Giáo hội. Đặc biệt với giới đức, Ngài được đào tạo đến nỗi thân, miệng, ý hoàn toàn đồng hóa với giới pháp. Chính giới đức này, đã và mãi mãi là hào quang và cam lồ soi sáng và làm tươi mát cho Phật giáo, cả thế giới Phật giáo đang sống. Thật vậy, giới hạnh của đức Tăng Thống đã giữ Đạo, dựng Đạo bằng cách tuân giữ huấn thị sau đây của Đức Phật, tuân giữ suốt một đời bằng một thế kỷ của mình: “Tỳ ni tạng trụ, Phật pháp diệc trụ”. Đức Tăng Thống đã đóng góp lớn lao cho Phật giáo, cho thế giới Phật giáo đang sống, chính là giới pháp hiện thực ấy.

Đối với đời, đức Tăng Thống cũng đã giúp cho xứ sở, cho mọi người trong sự nghiệp giữ nước và dựng nước. Nhất là thời kỳ toạ vị, đức Tăng Thống đã lãnh đạo Giáo hội qua hai thời kỳ lịch sử đặc biệt của đất nước, đi đúng đường lối và truyền thống của lịch sử Phật giáo Việt nam. Đức Tăng Thống đã ý thức và hành động phản ánh qua các thông điệp Phật đản sau ngày đất nước hoà bình thống nhất. Đức Tăng Thống đã kêu gọi Tăng Ni và Phật tử đoàn kết để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Lời kêu gọi ấy, tuy đơn giản, nhưng đã ảnh hưởng sâu xa và lâu dài đối với quảng đại quần chúng trong công

cuộc kiến thiết xứ sở. Đó là một đóng góp nữa của đức Tăng Thống cho đời, qua tư thế và trách nhiệm tôn giáo của đức Tăng Thống.

Với ngần ấy tinh thần, ngần ấy công đức mà chúng con vừa đê đầu trình lên còn lắm thiếu sót, lắm vụng về nhưng cũng đã nói lên phần nào lòng ngưỡng mộ thiết tha của chúng con đối với đức Tăng Thống. Dĩ nhiên điều đó đã xúc phạm đến cá tính của đức Tăng Thống, nhưng chắc chắn đức Tăng Thống sẽ tha thứ cho chúng con, như Ngài đã tha thứ từ lâu như vậy.

Kính bạch đức Tăng Thống!

Sau hơn một thế kỷ trác tích nơi cõi đời đầy khó khăn đau khổ và bất trắc, hôm nay đức Tăng Thống đã ra đi theo thệ nguyện: “Khứ lai tự tại”. Chúng con và tất cả tứ chúng của Giáo hội không khỏi đau buồn khi thấy ca sa đức Tăng Thống để lại đã in bóng trăng mờ. Tích trượng đức Tăng Thống để lại đã thấm màu sương lạnh! Từ nay, ngọn đèn Thiền thất chong suốt canh dài, nhưng pháp tướng cao cả oai nghi, nằm ngồi đi lại, sau giờ phóng tham thì còn đâu nữa. Từ nay, ánh trăng khuya lồng bóng kinh song lạnh lẽo thì vẫn còn đó, nhưng còn đâu, người hành giả thường trầm tư mặc tưởng với công án và thoại đầu vi diệu của thiền tôn! Từ nay tìm đâu ra dáng dấp siêu trần của Người truyền giáo cao cả trên bước đường hoằng pháp độ sanh

đây đó của vị Đạo sư khả kính! Từ nay, những đứa con thơ dại đang ăn nhằm trái đắng, uống lỡ thuốc cay trong lúc Lão phụ đang đi về một phương trời xa xôi đâu rồi! Thật không có gì rủi ro đau buồn và bất hạnh hơn cho đàn con đó. Chúng con chỉ mong đức Tăng Thống, y theo đại nguyện hồi nhập Ta bà, hãy thương chúng con, hãy quay lại nhìn chúng con.

Giờ này, đức Tăng Thống không còn nữa. Giáo hội mất đi một vị Đạo sư tối tôn chí kính. Tứ chúng mất đi một vị cha lành phước trí vẹn toàn. Tổ đình Thuyền Tôn mất đi một vị cao túc truyền đăng xứng đáng nhất của Liễu Quán Tổ sư. Thật vậy, không ai là không xúc động và ngậm ngùi trước cảnh: “ Sơn tồi, hà ẩm” của nhân thế thường tình. Ôi! Bao nhiêu mất mát, bao nhiêu đớn đau thiệt thòi! Nhưng chúng con biết làm gì hơn để giữ mãi cho Giáo hội, cho chúng con một mảnh trăng tròn cuối tháng, một mùa xuân sau chín chục ngày! Chúng con làm sao giữ được một giọt nước cam lồ, một đoá hoa Ưu đàm yêu quý còn mãi mãi với chúng con.

Ôi! Trăng mờ, xuân mãn

Nước chảy, hoa tàn.

Luật biến thiên bất tận muôn đời không riêng ai cả. Chúng con chỉ còn lại trong lòng một niềm đau buồn vô hạn sau ngày đức Tăng Thống ra đi, không

hẹn ngày trở về! Tuy nhiên, chúng con nghĩ rằng: “Chư Phật ra đời vì hạnh nguyện độ sinh, khi nhơn duyên đã mãn, chư Phật đã thị hiện Niết bàn. Đức Tăng Thống đã đến đây và ra đi cũng cùng hạnh nguyện của một vị Bồ tát”. Chúng con đã và sẽ lấy đó làm lẽ sống cho Giáo hội, cho chúng con. Chúng con nhất tâm đoàn kết để giữ gìn đường lối chỉ đạo, nhất là các lời giáo huấn cuối cùng của đức Tăng Thống để kế tục sự nghiệp giữ Đạo, dựng Đạo, giữ nước, dựng nước, để lịch sử Việt nam trong sáng muôn đời. Và những thệ nguyện chân thành thiết tha ấy mới mong đền đáp được phần nào ân pháp nhũ vô biên của đức Tăng Thống, đã giáo dưỡng cho chúng con trong tinh thần đạo giáo cao quý của đức Bổn Sư Từ Phụ Thích Ca Mâu Ni.

Chúng con nguyện:(Điệp xướng và đồng thanh)

Nhất tâm lãnh thọ,

Y giáo phụng hành.

Và trong giờ phút trang nghiêm cuối cùng này, chúng con đồng lắng lòng bùi ngùi đưa linh giác đức Tăng Thống nhẹ nhàng lên vân lộ xa xôi, đi vào chốn bất sanh bất diệt của Niết bàn, và đưa nhục thân đức Tăng Thống vào bảo tháp vô tung, nơi an nghỉ nghìn thu của trần thế.

Chúng con đồng thành tâm phục nguyện:

Linh minh nhất tánh,

Trực vãng Tây phương

Diệu tịnh tam ma,

Tốc thành chánh giác.

Chứng vô sanh chi pháp nhẫn

Nhập đại định ư chơn thừa,

Nguyện chư Phật từ bi thọ ký,

Mong đức Tăng Thống sớm trở lại độ sanh.

Nam mô từ Lâm tế chánh tôn, Thuyền Tôn pháp phái, sung Việt nam Phật giáo thống nhất Giáo hội, Tăng Thống bảo vị, huý Giác Nhiên - Đại lão Hòa thượng...(điệp xướng - đồng hoà:)

Tác đại chứng minh

Thùy từ gia hộ.

Nghi báo tiến Đại lão HT. Thích Đôn Hậu

NGHI BÁO TIẾN

ĐÔN HẬU CAO TĂNG

ĐẠI LÃO HÒA THƯỢNG

———

- Tiết thứ lâm diên:

- Chuông trống Bát nhã,

- Cử nhạc khai đàn

- Chủ lễ lâm diên,

- Cử nhạc tham lễ

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Xướng:

Hiếu đồ môn phái,

Mời đến trước đây,

Tất cả đều quì,

Đốt hương mặc niệm.

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Vịnh khai diên

Thế là đại hạn đến rồi!

Giường hạc canh thâu(1) phút mộng tàn,

Nghìn thu vĩnh biệt nẻo nhơn gian!

Thật vậy!

Hóa thân báo xả siêu sinh tử,

Chân tánh quang thu nhập Niết bàn.

Tuy nhiên,

Chết chẳng sợ sa đường địa ngục,

Sống không ham đến ngõ Thiên đàng.

Thế thì Người đi đâu?

Cân bình nửa gánh về quê Phật,

Để lại trần gian ngọn Pháp tràng!

- TẢ BẠCH XƯỚNG:

Dâng hương lên án cúng dường,

Cúi lễ giác linh ba lạy

Tất cả thứ tự lại quì

Chí thành một lòng làm lễ.

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Tuyên dương thân thế đạo nghiệp:

Kính bạch Cao Tăng tân tịch - Đôn Hậu đại lão Hòa thượng giác linh!

Chúng con thiết nghĩ - Hòa thượng, Người:

Cùng Tổ ngộ lòng thiền,

Trong cữa Tây Thiên vâng lời thọ ký.

Và, vì người khai Phật trí,

Tại chùa Thiên Mộ, nối nghiệp độ sinh.

Nhớ giác linh xưa! Người là:

Non nước anh linh, trăng sao tú khí

Ngọc vàng tinh túy, tòng bá kiên cường.

Hơn thế nữa, Người còn là:

Phật pháp đống lương, tông môn cương kỷ,

Tào khê pháp thủy, thiếu thất gia trân.

Người đã từ :

Quảng Trị nhà Diệp giáng thần

Nhơn gian thác chất,

Thần kinh, cữa tùng đầu Phật

Thế ngoại thê thần.

Lúc thiếu thời, Người:

Đèn sách chuyên cần, Nho phong thế phiệt

Bút nghiêng mài miệt, cữa Khổng sân Trình.

Trau dồi lý thuyết năm kinh,

Và, xôi nấu từ chương bốn sách.

Học tập trí tri vật cách,

Thực hành tâm chính, thân tu...

Thế nhưng:

Đại sự tử sanh,Người thường thao thức

Không lẽ: kiếp sống phù du,

Nhắm mắt hồn tiêu vĩnh kiếp?

Hóa rằng: cuộc đời hồ điệp,

Xuôi tay mộng vỡ trường miên.

Biết nhờ ai mở cữa thâm huyền,

Biết hỏi ai chỉ đường diệu ngộ!

Thế rồi, Người vào Thuận Hóa,

Tâm Tịnh, cầu thầy thế độ,

Tây Thiên, xin Tổ xuất gia.

Và từ đó, Người sống cuộc đời đạo hạnh:

Thanh tịnh thi la, quang minh Bát nhã

Họ Thích, Người nguyện xây nghiệp cả

Dòng Thiền, Người mong dựng tôn cao.

Với ý chí ấy, không bao lâu Người được Bổn sư:

Truyền áo phương bào, giữa lúc trăng sao lóng lánh,

Xoa tay viên đảnh, trong khi sương tuyết lạnh lùng!

Bổn sư Người còn ân cần phó chúc, trong cữa ta:

Thích Đôn Hậu sau cùng,

Trừng, Giác, Nguyên trước hết

Làm đạo chớ mỏi mệt,

Dựng nghiệp phải siêng năng.

Sau đó, Người lên đường tham phương du hóa.

Người đã gõ cữa:

Hồng Khê tham vấn Đại tăng

Và, Thập Tháp thỉnh cầu Thượng sĩ.

Về cơ thiền huyền bí, ý Tổ mật nghiêm.

Bởi vậy, Người đã:

Bao lần chịu gậy dưới thềm

Và, mấy độ nghe la trong thất.

Trong cơ sự bất giác ấy, đã làm cho Người:

Mộng tan nửa giấc,

Hồn tỉnh một đời

Và, ý Tổ tâm truyền khó nói;

Tuy nhiên, cõi lòng sáng chói,

Cuộc sống thanh bình.

Sau giờ phút thay hồn thoát xác ấy, Người phát nguyện:

Thuyền từ bể khổ đăng trình,

Xe pháp đường mê thượng lộ.

Người đã:

Chuyển luân pháp cổ,

Hàng phục quân ma.

Hiệu triệu pháp loa,

Hoằng dương đạo Phật.

Khuông phò Tổ quốc,

Cháu con Vạn Hạnh tiên sinh,

Vận động hòa bình,

Thầy Tổ Nhất Chi (mai) hậu bối.

Độ sanh: Người mở mang Phật hội,

Tiếp chúng: Người xây dựng Tăng trường.

Tuy rằng, lụy tiết vấn vương,

Chim kêu phi tội,

Đấu tranh đòi hỏi

Người bảo vô công.

Hơn thế nữa, Người:

Thừa kế Thích tông

Tăng Thống đại vì chỉ giáo,

Duy trì chánh đạo,

Giáo quyền Giám luật chủ trì.

Người còn tượng trưng cho:

Ba ngàn oai nghi, tám vạn tế hạnh

Tỏ lòng thấy tánh, trăng sáng nước trong.

Thanh cao Thiên Mộ tổ phong,

Nghiêm túc Thuyền Tôn đại hóa

Vị tha vô ngã, kiến nghĩa năng vi,

Hưng từ vận bi, đương nhơn bất nhượng.

Cao cả thay! Tòng lâm long tượng,

Quí báu thay! Đôn Hậu Cao Tăng.

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Cảm thán:

Thế nhưng việc phải đến đã đến, thật vô khả nại hà.

Than ôi!

Đạo tràng gió tạt từ đăng,

Pháp hội khói tan tuệ cự,

Giờ nầy, Tăng Ni đau buồn mọi xứ

Thiện tín thương tiếc khắp nơi.

Thậm chí:

Tòng bá lệ rơi,

Trống chuông buồn trổi

Thật quyền bối rối,

Tàng hiện bàng hoàng.

Người chia tay Giáo hội Tăng đoàn,

Và, rẽ bước Niết bàn Phật quốc!

Tuy vân:

Hương hoa đàm vẫn còn phưởng phất,

Hồn cỏ húy luống những mơ màng.

Hoặc giả:

Chơn tánh thường an, hóa thân biến dịch

Nên người: theo thầy họ Thích,

Quảy dép Tây thiên,

Từ chúng nhà thiền,

Treo bình Đông độ!

Và trước tình cảnh ly biệt nầy:

Sông Hương kinh hoàng biến cố,

Núi Ngự ngơ ngác tình hình.

Đến đây:

Trước đài bày tỏ hiếu tình,

Trên tọa mặc nhiên hứa khả.

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Tuyên pháp ngữ:

Kính bạch giác linh Đại lão Hòa thượng!

Chúng tôi nghĩ rằng:

Biết bao giờ nghe Thầy hỏi đá

“Phật tánh vân hà?”

Biết mấy thuở thấy Tổ cầm hoa

“Pháp thân như thị!”

Và như Người đã biết:

Sanh tử, Niết bàn bất dị,

Bồ đề, phiền não vô thù.

Chỉ tiếc rằng: “Nhất biệt, thiên thu,”

Xin mong được: “Tam sanh tái ngộ”,

Thế thôi!

- TẢ BẠCH TIẾP: (Theo nhạc chuyên thân phụng thỉnh)

Kính bạch giác linh đại lão Cao Tăng!

Pháp sư vừa cúng dường cam lộ,

Linh giác đà nạp thọ đề hồ

Giờ nầy, giáo đoàn, pháp phái, hiếu đồ,

Trân trọng thượng hương bái thỉnh

Hương hoa thỉnh, hương hoa phụng thỉnh.

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH – Thượng hương - Sơ thỉnh:

Nam mô nhất tâm phụng thỉnh!

Thạch Liêm tục diệm, Liễu Quán thừa đăng

Biển pháp mạc vận côn bằng,

Rừng thiền hậu sanh sư tượng.

Hôm nay pháp tịch phụng vì: Sắc tứ Quốc tự, Thiên Mộ đường thượng trụ trì, nối dòng pháp Lâm tế đời thứ 42, húy thượng Trừng hạ Nguyên, Tân tịch Bổn sư Hòa thượng giác linh, liên đài tọa hạ.

- Duy nguyện:

Hương lòng vừa bén,

Linh giác đã hay,

Pháp tịch hôm nay,

Nguyện xin chứng giám.

Hương hoa thỉnh, hương hoa phụng thỉnh.

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Thượng hương - Tái thỉnh:

Nam mô nhất tâm phụng thỉnh!

Mích tâm sứ giả, cầu Phật đại phu

Ấn tâm chánh thống nghìn thu,

Y bát chơn truyền muôn thuở.

Hôm nay pháp tịch phụng vì: Sắc tứ Tây Thiên đường thượng, nối dòng pháp Lâm tế đời thứ 42, Pháp hiệu Đôn Hậu Pháp sư giác linh, liên đài tọa hạ.

- Duy nguyện:

Đài vàng hoa rải,

Đảnh báu hương bay,

Thành kính tỏ bày,

Nguyện xin minh chứng.

Hương hoa thỉnh, hương hoa phụng thỉnh.

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Thượng hương - Tam thỉnh:

Nam mô nhất tâm phụng thỉnh!

Cổ chùy đại sát (2), lão nạp Tổ đình,

Thoại đầu khám phá nghi tình,

Công án phát minh tín nhẫn (giải).

Hôm nay pháp tịch phụng vì: Thuyền Tôn tự Tổ, nối dòng pháp Lâm tế đời thứ 42, đại diện Vạn Hạnh giáo khu, Bổn sư Hòa thượng giác linh, liên đài tọa hạ.

- Duy nguyện:

Thiền sàng an vị,

Linh tọa cao cư,

Ngưỡng nguyện thùy từ

Chứng minh công đức.

Hương hoa thỉnh, hương hoa phụng thỉnh.

Nam mô Đăng Bảo Tọa Bồ tát (3 lần)

- TẢ BẠCH XƯỚNG:

Sơ hiến trà - Lễ ba lạy - Cùng quì.

- CHỦ LỄ RUNG LINH – Vịnh 1:

An linh báo hiếu lễ nghiêm trang

Duy nguyện Tôn sư giáng đạo tràng,

Lễ nhạc hương hoa dâng cúng dưỡng

Cúi đầu đảnh lễ trước Tôn nhan.

- KỆ TRÀ:

Tôn nhan ngôi sư tượng,

Tướng hảo vẫn huy hoàng,

Dâng hương hoa cúng dưỡng

Cúi lễ trước linh sàng.

-TẢ BẠCH XƯỚNG:

Lễ ba lạy - Cùng quì.

- CHỦ LỄ XƯỚNG SỚ:

Nguy nguy tăng tướng, hạo hạo uy quang,

Thiên thượng nhơn gian, tùy duyên ứng cúng.

Nay có hiếu chúng, thiết lễ an linh

Tỏ tấc hiếu tình, sớ văn bái bạch.

Duy nguyện Tôn sư cảm cách,

Từ bi tác đại chứng minh.

- TUYÊN ĐỌC VĂN SỚ:

Kính bạch Thiên Mộ tân tịch Hòa thượng giác linh! Chúng tôi cung kính nghe rằng:

Đại Phật xuất hưng,

Tự có ngày Niết bàn an nghỉ.

Tôn sư nhập diệt,

Há không dịp đền đáp thâm ân!

Sự ấy rất cần, lý đâu lại chấp.

Sớ rằng:

Nay có Giáo hội chư tôn, Tỳ Kheo hiếu đồ Thích..., cùng cả bốn chúng Tăng Ni, mười phương Phật tử thuộc các Tổ đình Thuyền Tôn, Linh Mộ, Tây Thiên... ở cố đô Huế.

Giờ này, cung kính quì trước Tổ đình,

Chí thành dâng lên sư tọa

Tâm hoa Bát nhã,

Thiền vị thiên trù,

Thanh tịnh trai tu,

Sắc hương mỹ vị.

Ngõ đền ơn khai thị,

Hầu tỏ dạ tiếc thương

Hiếu tình hương phẩm cúng dường,

Linh giác ai liên chứng giám!

Tất cả chúng tôi tự nghĩ rằng, Tôn sư - Người:

Pháp thân diệu trạm,

Phật tánh linh minh

Thuyết pháp độ sinh

Tham thiền kiến tánh.

Non thần viên đảnh,

Nghe nhiều thấy rộng phẩm cao.

Ruộng phước phương bào,

Giống Thánh hạt lành giá quý.

Người là: trần hiêu đạo sĩ,

Tịch tịnh thiền Tăng.

Than ôi!

Đau lòng trước cảnh sơn băng,

Tủi dạ trong tình hà ẩm!

Rồi đây: áo mão khói mờ màu giáo phẩm,

Gậy giày mưa xóa gót Tăng quan.

Giờ thì: tịch mịch thiền sàng,

Cô liêu linh tọa.

Từ nay:

Ai phò cơ cao nghiệp cả,

Ai truyền diệu kệ chơn thuyên?

Đức lớn khó đền,

Lòng hèn nào bổ.

Nay thời:

Đạo tràng chánh độ,

Thiết lễ tôn vinh,

Nghi trượng an linh,

Tuyên dương công đức.

Cẩn cụ sớ văn tuân thức,

Hòa nam bái bạch xin nghe.

Nam mô Sắc tứ Quốc tự, Thiên Mộ Tổ đình, Trụ trì tân tịch Đôn Hậu Cao Tăng Hòa thượng, Đại lão giác linh, tác đại chứng minh !

- Phục nguyện:

Một tánh viên minh,

Tây phương trực vãng,

Ba thân thanh tịnh,

Chánh giác vị thành,

Chứng pháp nhẫn vô sanh,

Nhập chơn thừa đại định.

Mong Phật thọ mịnh,

Ứng hóa độ sanh.

Cẩn sớ!

Nay ngày... tháng...năm... PL...

Sa môn Thích... , Hòa nam thượng sớ.

- TẢ BẠCH XƯỚNG:

Á hiến trà – Lễ ba lạy – Cùng quì.

- CHỦ LỄ RUNG LINH - Vịnh 2:

Sắc hương mỹ vị y bồ soạn,

Thành kính dâng lên trước bảo đài,

Một bát hòa la đầy đạo vị,

Cúng dường Hòa thượng, sứ Như Lai.

- KỆ TRÀ:

Như Lai - Người - Sứ giả,

Ứng cúng khắp muôn phương,

Một bát y bồ soạn,

Xin thành kính cúng dường.

Nam mô Thiền Duyệt Tạng Bồ tát. (3 lần)

- TẢ BẠCH XƯỚNG : Phụng thực!

- Tụng: Cúng dường Nam mô tát phạ....

- TẢ BẠCH XƯỚNG:

Chung hiến trà – lễ ba lạy – cùng quì.

- CHỦ LỄ RUNG LINH - Vịnh 3:

Người từ đâu đến, đi về đâu?

Đạo lý vô sanh quá nhiệm mầu

Đến chẳng tằng sanh, đi chẳng diệt,

Đến đi, dấu vết khó tìm cầu.

- KỆ TRÀ:

Tìm cầu chi dấu vết,

Chẳng đến cũng chẳng đi,

Lý vô sanh đã rõ

Đến đi hỏi làm gì?

- TỤNG: Ma ha Bát nhã...

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Hồi hướng:

Vừa rồi, bao nhiêu công đức,

Bấy nhiêu hương hoa,

Thành kính thiết tha,

Nguyện xin cúng dưỡng.

Linh Mộ phương trượng,

Linh giác tọa tiền,

Duy nguyện ai liên,

Thùy từ minh chứng.

Sau hết, chúng tôi cúi mong Người:

Thần thông cảm ứng,

Diệu dụng thiêng liêng.

Gia hộ cho:

Thanh tịnh nhà thiền,

Trang nghiêm chốn Tổ,

Trong sáng Tôn phong Linh Mộ,

Vàng son Tổ ấn Thuyền Tôn.

Đạo Pháp trường tồn,

Núi sông vĩnh điện.(bền lâu)

Nghe pháp dưới sân Tiêu Diễn (3)

Tham thiền trong thất Thần Quang,

Nối dòng lịch sử vẻ vang,

Noi dấu ông cha rạng rỡ.

Trúc Lâm thiền phong muôn thuở,

Yên Tử tổ nghiệp nghìn thu,

Tăng Ni thực học chân tu,

Thiện tín xây đời giữ đạo,

Tôn thờ Tam bảo,

Đền đáp tứ ân.

(Đồng hòa): Nam mô A Di Đà Phật.

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH – Tán đưa:

Đại Tăng tang sự rất nghiêm trang

Long vị, thiền sàng đã tạm an,

Nghi trượng Thiền môn còn tiếp diễn

Xin Người an nghỉ tại linh sàng.

Nam mô Linh Tự Tại Bồ tát. (3 lần)

- CHỦ LỄ HẠ PHỦ XÍCH - Kết diên - Xướng:

An linh lễ tất, hiếu sự sơ thành.

Chuông trống hòa thanh, lễ từ ba lạy.

+ GHI CHÚ:

1. Giường hạc an nhiên: nếu tịch ban ngày.

2. Lão cổ chùy: xem Phật học từ điển, trg. 945

3. Tiêu Diễn: tên của vua Lương Võ Đế.