Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Luật › Luật Hán dịch

Luật Tứ Phần (Tập 5 hết)

Dịch giả: Thích Đỗng Minh
Thông tin: Ghi trên sách: Việt dịch: Tỳ - Kheo Thích Đỗng MinhPhương Đông, 2013

Sách Dẫn

SÁCH DẪN

p: Pāli; s: Sanskrit;

i, ii, iii, iv, vi ,vi: số quyển bản dịch Việt.

———

a-ba-khâm-mãn 阿波欽滿, P. upanikkhipana (S. upanikṣepana), i. 61

a-ba-xa 阿波奢, P. apassena, i. 60

a-bàn-đà 阿槃陀, P. abhantara, i. 204

A-bàn-đề quốc 阿槃提國, P. Avanti, iii. 1386

A-chỉ-la hà 阿脂羅河, P.Aciravatī, ii. 549

A-di阿姨, P. ayye, iii. 776, 1076

A-di-đầu阿夷頭, P. Ajita vi. 2010

A-di-đầu Sí-xá-khâm-bà-la阿夷頭翅舍欽婆羅, P. Ajito Kesa-kambalo, iii. 1139; vi. 1909;

A-di-la-bạt-đề (sông) 阿夷羅跋. P. Aciravatī, i. 427; v. 305; v. 305; vi. 287

A-di-la hà 阿夷羅河, P. Aciravatī, ii. 261

A-du-ba-la ni-câu-luật阿踰波羅尼拘律樹. P. ajapāla-nỉgodha, iv. 49

A-đa-hầu-đa y 阿哆睺多衣, iv. 499

A-đầu阿頭. P. Ātumā,, v. 52

A-đề-lê, iv. 457

A-già-lâu-la阿伽樓羅. P. Aggaḷapura, vi. 219; vi. 219

A-hàm, P. āgama, iv. 376, 377; v. 365

A-kỳ-la-bà-đề (sông) 阿耆羅婆提, P. Aciravatī, ii. 261

A-la-bà (tỳ-kheo-ni), ii. 95

A-la-hán, iii. 238, 242; iv. 69, 73, 77, 89, 95, 120, 215, 232, 274, 292 361, 407;

A-la-hán, v. 17, 364

A-la-hán (giết), iv. 215, 370

a-la-lê cách tỷ 阿羅梨革屣, S. alāri? iv. 425

A-la-quân-trà 阿羅軍荼, ii. 412

A-la-tì quốc 阿羅毘國, ii. 30

A-la-tì quốc 阿羅毘國, P. āḷavī, i. 127

A-lam-ca-lam阿藍迦藍. P. Āḷāra-Kālāma, iv. 14, 15

A-lan-ca-lan阿蘭迦蘭, iv. 54; x. Alam-ca-lam

a-lan-nhã 阿練若, P. arañña, i. 40, 259, 447; ii. 431; iv. 265, 329, 366, 519; v. 436

A-lê-tra (tỳ-kheo) 阿梨吒, P. Ariṭṭha, ii. 323, ii. 325;

A-lợi-tra, v. 192; x. A-lê-tra a-luyện-nhã tỳ-kheo 阿練若比丘, P. araññaka. i. 29

a-ma-lặc 阿摩勒, P. āmalaka, iv. 473; v. 5, 450; vi. 101

a-ma-lê, v. 174; x. a-ma-lặc

A-ma-lê (vườn) 阿摩梨, P. Ambāṭakārāma (?), v. 174, 175

A-ma-na (thành) 阿摩那, P. Āpaṇa, v. 47, 48

A-mâu-đa-la (nước) 阿牟多羅. P. Aṅguttarāpā, v. 46

a-na-ban-na tam-muội 阿那般那三昧, P. ānāpānassati, i. 69

A-na-hàm, iii. 238, 242; iv. 30, 232

A-na-luật阿那律. P. Anurudddha, i. 169; ii. 23, 95, 140; vi. 193

A-nan-phân-để阿難分坻, P. Anāthapiṇḍika, vi. 514

A-na-tần-đầu (nước) 阿那頻頭, P. Andhakavindaka, i. 427; ii. 148, 155

A-nan 阿難, Ānanda, i. 68, 78, 243, 272, 410; ii. 95, 149, 181, 257, v. 12, 24, 34, 50, 68, 118, 275, 299,311, 328, 329, 344, 345, 347, 362, 412; tụng Kinh tạng, vi. 209

A-nan-bân-đê, v. 118

A-nan-đà, i. 173, 175, 404

A-nan-tân-đê阿難賓坻, P. Anāthapiṇḍika, iv. 477,

A-nậu阿耨. P. Anotatta, v. 10

a-nậu-bà-đà (tác pháp) 阿㝹婆陀, P. anuvāda, v. 124; vi. 392

A-nậu-di, P. Anupiya, i. 174; x. A-nô-di.

A-nậu lâm阿㝹林, P. Anupiya, i. 168

A-nậu đại tuyền 阿耨大泉, P. Anotatta, iv. 105

A-nậu-đạt (ao), P. Anotatta, vi. 346; vi. 347

A-nhã Kiều-trần-như阿若憍陳如, P. Añña-Koṇḍañña, iv. 63

A-ni-lâu-đà阿尼樓陀. P. Aunuddha, vi. 452, 453

A-nô-di 阿奴夷, P. Anupiyā, i. 168

a-phù-ha-na, P. abbhāna, iv. 164, 279

a-tăng-kỳ kiếp, P. asaṅkheyya, iv. 43

A-thấp-ba A-vân-đầu quốc 阿濕波阿雲頭國, iv. 412

A-thấp-bà阿濕婆, P. Assaji, i. 208, 210;

A-thấp-ma-già A-bàn-đề quốc 阿濕摩伽阿槃提國, iv. 412, 416

A-thấp-phược-ca 阿濕薄迦, P. Assaji,i. 208

A-thấp-ti阿濕卑. P. Assaji, iv. 65, 128

A-thấp-tì, dòng họ: iv. 7; tỳ kheo: v. 164; vi. 46, P. Assaji

A-tì-đàm, P. abhdhamma, iv. 374, 376

A-trà-bễ ấp 阿荼髀邑, P. Āḷavī, i. 127, 324

A-tu-la, P. asura, iv. 289; (nhật thực), v. 286

A-vân-đầu quốc雲頭國, iv. 412

A-vu-hằng hà sơn阿吁恒河山, P. Ahogaṅgā, vi. 226

A-xà-lê, P. ācariya i. 229; iv. 153, 279, 366, 372, 431, 531; (quở trách), iv. 159

A-xà-thế (Vi-đề-hy Tử), P. Ạātasattu(-Vedehiputta) i. 177, 188, 189; iv. 449

á pháp, iv. 357, 593

ác bất thiện, iv. 19, 20

ác giới, P. dussīla, iv. 341

Ác Hành, v. 286, 294, 295

ác kiến, P. dudiṭṭhi, ii. 333; iv. 143, 172, 370; v. 144

ác tà bất trừ tẫn, v. 196

ác tánh bất thọ nhân ngữ 惡性不受人语, P. dubbacajātiko, i. 227; iii. 57

ác tánh lệ ngữ 惡性戾語, P. dubbacajātiko, i. 227

ác tánh nan cộng ngữ 惡性難共語, P. dubbacajātiko, i. 227

ác thuyết (đột kiết-la), P. dubbhāsita, iv. 380

ác tỳ-kheo, iv. 328

ái, iv. 361

ái dục, P. kāma, kāmacchanda, iv. 19, 39, 55, 58, 403, 408

Am-bà-la viên 菴婆羅園, P. Ambavana, iv. 491, 491, 493

Am-bà-la (viên) P. Ambavana, vi. 107

Am-bà-la-bà-đề 菴婆羅婆提, P. Ambapāli, iv. 490, 491, 492, 496, 497, 498

Am-bà-la-bà-lợi (lị) 菴婆羅婆利, P. Ambapāli, iv. 454, 490

am-bà-la quả tương, ambapāna, vi. 108

ám ảnh (dục), i. 91, 92, 93

ám thất 闇室, Pali: rattandhakāra, iii. 161

An Ẩn安隱, P. Khemā, iii. 89, 250, 268, 289, 325

An-bễ 頞髀, P. Asssaji, i. 208

an cư (hạ), P. vassāvāsa, iii. 279; an cư, iv. 323; an cư y 安居衣, vassāvāsika-cīvara, i. 438; (thành), iv. 325, 326

an-đà-hội, P. antaravāsa, iv. 487, 501, 540

An-đà viên, P. Andhavana, i. 273 an lạc, P. sukha, iv. 58, 128, 357, 407, 502; (pháp), iv. 19

an sát cụ 安殺具, P. upanikkhipana, i. 76

an trụ chánh niệm, satipaṭṭhāna, iv. 493

án hành ngoạ cụ 案行臥具, P. senāsanacarikaṃ āhiṇḍantā, i. 29

án hành trú xứ 案行住處, P. senāsanacarikaṃ āhiṇḍantā, i. 29 áo (y) sa-môn, samaṇa-cīvara, iii. 201

áo che vai, P. saṅkacchā, iv. 542

áp du nhân 壓油人, iv. 337

ăn đủ (túc thực), P. bhattasamada, ii. 186

ăn một lần ngồi (nhất tọa thực), P. ekāsana, i. 116

ăn ngủ chung, vi. 114

ẩm, vi. 395

ẩm thực, iv. 32, 44; v. 443; (pháp thức), v. 449

Ất-la sơn 乙羅山, P. Isigilipassa, i. 40

ấu trỉ幼稚, iv. 129

Ba-bà 波婆, P. Pāva, iv. 528; Ba-bà (thành), iv. 528; v. 50

Ba-cù Ca-chiên-diên, P. Pakudha-Kccāyana, vi. 65 ba câu, iv. 93; ba chuyển, iv. 62

ba-dạ-đề波夜提, P. pācittiya, i. 241; ii. 4;

ba-dật-đề, P. pācittiya, ii. 284; iv. 376, (sám), iv. 519

Ba-di-na波夷那. P. Pāciṇakā,, vi. 227

ba kết, P. tīṇi saṃyojanāni, vi. 437

ba-la 波羅, P. pala, i. 333

Ba-la (nước), iv. 203, 443, 500, 519

ba-la-di波羅夷, P. pārājika, i. 34, 160; iii. 8; v. 238, 260

Ba-la-ly Tử波羅離子. P. Pāṭheyyakā (Pāveyyakā), vi. 226

Ba-la-diên kinh波羅延經, P. Pārāyana-vagga, vi. 211

Ba-la-diên-tát-giá-đà-xá-tu-đố-lộ 波羅延薩遮陀舍修妒路,

P. Aṭṭhakavaggikāni, iv. 415

ba-la-đề đề-xá-ni 波羅提舍尼, P. pāṭidesanīya, ii. 415; iii. 337; iv. 376

Ba-la-đề-mộc-xoa 波羅提木叉, pāṭimokkha, i. 2; iv. 247, 319, (nghĩa), iv. 248

Ba-la-na (vua), iv. 6

Ba-la-nại, P. Bārāṇasī, i. 270, 268; iv. 55, 69, 72, 75, 77, 79, 80, 203, 207, 212, 443, 500; v. 1, 3, 14, 44, 65, 75, 98, 105; vi. 57, 207, 267, 373, 466, vi. 3, 341, 342

Ba-la-lê Tử (thành), P. Pāṭaliputta, vi. 431

Ba-lê Tử Ba-tư-bà-xà-già, vi. 83

Ba-la-lê-tỳ 波羅梨毘, ii. 268

Ba-la-ly Tử, vi. 226

ba-la thanh 波羅聲, ii. 271

Ba-la-thị-ca 波羅市迦, i. 34

Ba-la-thù-đề 波羅殊提, iv. 470, 473, 483; vi. 72, 76, 86, 166

Ba-lâu-đa sơn波樓多山, iv. 412

Ba-lê (nước), vi. 83, 227, 228, 229, 232

Bà-lê (lâm), vi. 233

Ba-lê-giá-la-di (tỳ-kheo-ni), ii. 95

ba-lị (lỵ) = ba-lợi

Ba-lị波利, iv. 24

ba-lợi-ca-la (y) 波利迦羅衣, i. 251; iv. 528, 542

ba-lợi-bà-sa, iv. 142, 145, 279, 380, 521; v. 201

Ba-ly (nước), i. 13

Ba-lỵ quốc 波利國, i. 13

ba mươi hai tướng, iv. 7, 42

ba người cùng ăn, i. 192

ba pháp, vi. 416

ba quân, ii. 247

Ba-tuần, i. 13; iv. 90, 91, 525

Ba-tư-bà-xà-già 波私婆闍伽, P. paribbājaka, vi. 83

Ba-tư-ba-la-xà波私波羅闍, P. paribbājaka ii. 214

Ba-tư-nặc, P. Pasenadi, iii. 36, 137, 139, 181, 183; iv. 205, 330, 343, 396, 449, 504, 523; săn bắn, ii. 371; ii. thân chinh, 244; tra kẻ trốn thuế, ii. 319

ba việc giáo hóa (tam thị đạo), P. pāṭihāriya, iv. 117

ba y, iv. 498, 519, 535, 539, 542, 552,

Ban-đà (tỳ-kheo) 般陀, vi. 46

Bà-bà-na婆婆那, vi. 201

Bà-cầu hà 婆裘河, P. Vaggumudā, i. 65

Bà-cừu (vườn), 66, i. 70; ii. 41

Bà-di, 婆夷. P. Bāhiya vi. 453

Bà-đề, P. Bhddiya, iv. 66, 67, 492

Bà-già-bà 婆伽婆, P, bhāgavā, iii. 92, 95, 129, 141

Bà-già-đà thành 婆伽陀城, P. Magadha, iv. 458

Bà-giá-la (tỳ-kheo-ni), ii. 95

Bà-kha婆呵. P. Payāga, vi. 219, 227

Bà-kỳ-đà 婆祇陀, iii. 168

Bà-kỳ-đề, vi. 114, 161

Bà-la, iii. 219; iv. 18, 37, 455

Bà-la (sông), P. Payāga, iv. 70

Ba-la-lê Tử 波羅梨子, P. Pāṭaliputta, vi. 431

bà-la-môn, P. brāhmaṇa, i. 320; nhóm họp, iv. 137, 153; bà-la-môn bện tóc, v. 98, 100

bà-lâu-sư (nước), P. phārusakapāna, v. 49; vi. 35, 95

Bà-lâu-việt-xa婆樓越奢. P. Bharukaccha (?), vi. 264

Bà-lê 婆梨林. P. Vālikārāma, vi. 233

Bà-nể (tỳ-kheo-ni), ii. 95

Bà-phả 婆頗, iii. 58

Bà-phả-di, iii. 58, 63, 64

Bà-phu, P. Vappa, iv. 66, 67

Bà-sa 婆娑, iv. 428

Bà-sa-bà (tụ lạc)婆娑婆, P. vāsabhagāma, v. 129, 132; v. 129

Bà-sưu thôn婆搜村. P. Sahajāti, vi. 229; vi. 229

bà-thâu-già y 婆輸伽, iv. 513

Bà-tiên 婆先, P. Upasena (Vaṅgataputta), iv. 137

bà-trà (cây) 婆茶, v. 450

Bà-tu-đạt-đa (tỳ-kheo), vi. 283

Bà-xà (nước), iv. 490; v. 34

Bà-xà Tử (tỳ-kheo), vi. 161, 218, 226, 227, 237

Bách Cung (vua), P. Dhanusata, iv. 6

bách túc 百足, P. satapadī, i, 60

Bách Xa, iv. 6

bạch dương白羊, P. aja, iv. 414, 185

bạch ế白翳, v. 9

bạch lại 白癩, iv.

Bạch mộc điều (nước),白木調, P. Setakaṇṇika, iv. 417

Bạch mộc tụ lạc 白木聚落, P. Setakaṇṇika, iv. 417

bạch nguỵêt 白月, iv. 250

Bạch Tặc, v. 105, 106

bạch thạch mật白石蜜, v. 27

bạch thời đáo 白時到, ii. 118

bạch y, iii. 201, 210; bạch y bệnh, v. 73; cùng bạch y tắm, vi. 38

bạch y quy nữ 白衣歸女, iii. 267

Ban-đà, P. (Cūla) Panthaka, ii. 96

Ban-đặc 般特, P.(Cūla) Panthaka, ii. 96

Ban-trà-bà (núi) 班荼婆, P. Paṇḍava, iv. 11

bàn-tẩu y 槃藪衣, P. paṃsuka, iv. 443

Bán-đậu-lô-hê-đắc-ca 半豆盧呬得迦, i. 208

bán giảo thực 半咬食, ii. 491

bán nguyệt (huỳnh môn) 半月, P. pakkhapaṇḍaka, iv. 211

bán-trạch-ca 半擇迦, P. paṇḍaka, i. 35

bản = bổn

bản bộ yết-ma, v. 375

bạn đảng 伴黨, i. 206

bánh (cho phép ăn), v. 74

bánh xe hươu, iii. 218; bánh xe quay, iv. 278; bánh xe nghìn căm, v. 25

Bảo thiện thiên, v. 284

bát, vi. 57

bát (bát ăn) P. patta: bất tịnh, iii. 250, 268, 269, iv. 137, 153; (các loại), vi. 100; hai loại bát, vi. 57; ba loại, vi. 100; hai loại, vi. 100; sáu loại, i. 376; vi. 103; tám loại, vi. 100; các loại bát cấm, vi. 95; không thọ trì bát gỗ, vi. 67;

không chứa bát chiên-đàn, vi. 67; không nên chứa cất bát bằng chiên-đàn,

vi. 67

bát bất khả vi pháp 八不可違法, P. aṭṭha-garu-dhamma, ii. 104

bát ca-la đen, vi. 112

Bát chánh đạo, iv. 59

bát chi 缽榰, iv. 148

bát-đầu (hoa), iv. 53; bát-đầu-ma 钵頭摩, P. paduma, i. 58; iv. 33; iv. 53

bát kỉnh pháp, P. aṭṭha-garu-dhamma, ii. 104

bát-la (đơn vị), P. pala, i. 333

bát lâu 缽樓, iv. 509

Bát-ma (đại quốc) 缽摩, P. paduma, iv. 40

bát nguyệt tặc 八月賊, P. kattikacorakā, i. 444

Bát-niết-bàn, iv. 45

bát sàng 缽床, iv. 148

bát tối hạ, i. 386

bát-tứ-đam-lam-bà y, vi. 132

bát Ưu-già-la優伽羅. P. Ugga, vi. 102

Bát-xà-la (vua), iv. 7

Bạt-cầu-ma hà 跋求摩河, P. Vaggumudā nadī, i. 64, 66

Bạt-đà Ca-tỳ-la, iii. 110, 113

Bạt-đà-la-bạt-đề跋陀羅跋提. P. Bhaddavaggiyā, iv. 93

Bạt-đà-la Ca-tỳ-la, iii. 286

Bạt-đà-la-bà-đề跋陀羅婆提邑, P.bhaddavatikā, ii. 254

Bạt-đề, P. Bhaddiya, i. 170

Bạt-đề (nước), P. Bhaddiya, iv. 499

Bạt-đề (thành), P. Bhaddiya, v. 42

Bạt-đề Ca-la, iii. 168

Bạt-giá-la (vua), iv. 7

Bạt-kỳ quốc跋耆國, P. Vajji, i. 64; iv. 502

Bạt-kì Tử 跋耆子, P. Vajjiputtaka, i. 27

bạt-ma (cỏ) 跋磨草, vi. 9

Bạt-nan-đà跋難陀, P. Upananda, i. 173, 286, 302, 309, 315, 348, 356, 363, 367, 383, 391, 396, 403, 436; ii. 197, 207, 215, 233, 301, 334, 394; iii. 200, 209; iv. 174, 200, 294, 350, 422, 552; vi. 120, 124, 158, 161, 168, 194

Bạt-xà, vi. 33

Bạt-xà Tử, P. Vajjiputtaka, i. 27, 28; vi. 199; Bạt-xà Tử (mười sự), vi. 214

bảy báu, iv. 8

bảy ngày (quá), iv. 344

bảy ngày (thọ pháp), iv. 339, 350, 353

bảy pháp, vi. 518

Băng-già-di崩伽彌, P. Paṅkadhā, vi. 432

bắt cóc trẻ, vi. 303

bất cộng giới, P. asādhāraṇpaññatti, iii. 81, 129

bất cộng ngữ (năm pháp), iv. 159

bất cộng trú 不共住, P. asaṃvāsa, i. 35

bất cung kính 不恭敬, P. agārava, anādariya, ii. 267

bất dị, bất khả dị 不異不可異, iv. 122

bất dụng xứ định 不用處定, P. akiñcaññāyata, iv. 14

bất dữ 不與, ii. 205

bất dữ thủ 不與取, adinnādāna, i. 48; ii. 205; vi. 264

bất định (thiên tội), P. aniyata, i. 235

bất khả quá pháp, P. (aṭṭha)-garu-dhamma, v. 365

bất kiến phạm, P. āpattiyā adassane, v. 93

bất kiến tẩn, P. āpattiyā adassane ukkhepanīya, v. 91

bất kiến tội不見罪, P. āpattiyā adassane, iii. 26; v. 185

bất kính lễ (yết-ma), v. 406

Bất-lan Ca-diếp不蘭迦葉 P. Pūraṇo Kassapo, iv. 82; v. 42; vi. 64, 82, 98

bất minh, P. mohagāmi, iii. 71, 72, 73

Bất-na-bà-sa (tỳ-kheo), P. Punabbasu, vi. 46

bất năng nam 不能男, i. 35

bất sám hối, P. āpattiyā appaṭikamme, v. 189

bất si tỳ-ni, P. amūḷha-vinaya, v. 309

bất sinh địa 不生地, P. ajātā pathavī, ii. 53

bất tăng ích 不增益, iv. 67

Bất-thi thành lâm不尸城林, vi. 540

bất thiện, iv. 19, 51, 52, 53

bất thiện ức trì, P. adhikaraṇe paccākatā iii. 71

bất thọ 不受, P. adinna, ii. 205

bất tịnh (không thanh tịnh): iv. 65, 71, 77, 87, 94, 114, 117, 123, 291, 460

bất tịnh bát 不淨缽, iv. 132, 134

bất tịnh hạnh, i. 34; iii. 237; iv. 188, 346

bất tịnh thực 不淨食, P. akappiyakata, iii. 250, 268; iv. 134; (nhận), iv. 153, 154

bất tri bất kiến 不知不見, i. 84

bất tự cử 不自舉, iii. 24

bất tự phát lồ 不自發露, iii. 24

bất tử, P. amata, iv. 126

Bất-xà-tô-ma (trưởng lão) 不闍蘇摩, P. Khujjasobhita vi. 232

bất xả ác kiến, v. 169

bè đảng, P. pakkha, i. 206

bệnh, P. gilāna, i. 417; ii. 147, 160, 171, 178, 210, 242, 278, 281; iii. 320; bệnh đau đầu, v. 71; bệnh độc, v. 33; bệnh sốt rét, v. 73;

bệnh thống phong, v. 72; bệnh thấp, v. 71

bì y 皮衣, P.vākacīra, iv. 506

bị cử, P. ukkhitta, iv. 162, 167, 274, 300, 558; bị người cử tội, P. ukkhittaka, iv. 299; vi. 422

bị y 被衣, iv. 542

Bích-chi-phật, P. paccekabuddha, iv. 44, v. 44

biên biên cách tỷ 編邊革屣, iv. 426

biên đái, P. sūkaranta vi. 157

biên giới, iii. 182

biên phòng 邊房, ii. 222

biên phương đắc 邊方得, i. 123

biến huỳnh môn 變, P. opakkamika-paṇḍako iv. 221

biến tỳ-ni, P. sabbatthapaññatti, vi. 339

biển (tám điều hy hữu), iv. 289

biện (thành), vi. 446

biện (bốn), P. paṭisambhidā, iv. 174

biết, iii. 25

biệt bộ 別部, iv. 513; biệt bộ thuyết giới, iv. 251; v. 92; biệt bộ (thọ y), 514, 515

biệt chúng thực 別眾食, P. gaṇabhojana, ii. 163; v. 78

biệt gián sự 事別諫, P. ukkhepaniya-kamma, ii. 325

biệt ký, iv. 43

biệt thỉnh, v. 20

biệt thỉnh chúng thực 別請眾食, P. uddesabhatta, ii. 163

biệt trụ (trú) 別住, P. parivāsa, iii. 185; v. 202

bình chướng xứ 屏障處, ii. 124

bình đáng nhân, P. ubbāhika, v. 343; vi. 232, vi. 232

bình đoán nhân, v. 343; x. bình đáng nhân.

bình đoán sự, v. 343

bình minh (minh tướng), P. arnuggamane, i. 245; iv. 275, 325, 374

bình nghị, vi. 233

Bình-sa (vua), P. Bimbisāra, i. 42, 45, 47, 49, 177, 180, 189, 416; iii.39;

iv. 119, 126, 178, 241, 320, 454, 461, 465, 468, 470, 474, 483; v. 28; vi. 3, 21, 71, 86, 96, 100, 107, 263

bình xứ 屏處, ii. 232

Bồ-đề (cây), iv. 20

Bồ-đề vương tử, P. Bodhirājakumāra, iv. 502,

bố, P. sāṇa, vi. 398

bố-la 布羅, P. pūlā, ii. 517

bố-tát, P. uposatha, iv. 173, 251, 256, 281;iv. 7, 30, 41, 241, 478; v. 262 ; bố-tát ngoài giới, iv. 352, 353,

bố thí, P. dāna, iv. 41, 45, 65, 71, 76, 87, 91, 114, 117, 123, 331, 341, 401, 521; bố thí như pháp, vi. 46; bố thí phi pháp, vi. 45

bồ-thiện-ni thực 蒲繕尼食, P. bhojanīya, ii. 160

bồ-xà-ni, P. bhojanīya, ii. 198, 201; v. 1,

Bổ-nại-phạt-tố 補捺伐素, P. Punabbasu, i. 208

bổ nạp y, P. paṃsukūla, ii. 15

bộ-thê-dạ-bà-đề步梯夜婆提, v. 8

bộ vãn thặng (thừa) 步挽乘, iii. 304

bốc cháy, iv. 119

bộc đầu 襆頭, ii. 443

bốc thăm, P. salākagāha, v. 302

bối-nặc 唄匿, P.bhāṇaka, i. 116, 150

Bôn-trà 奔荼 (sông), iv. 417

bốn Đại thiên vương, P. cātummahārājikā, iv. 476

bốn độc, iii. 46

bốn pháp, vi. 447

bốn quân, ii. 247

bốn tháng, ii. 242

bốn Thánh đế, P. cattāri saccāni, iv. 59

bốn tránh sự, P. cattāri adhikarāṇi, v. 317

Bổn kinh, P. jātaka, vi. 210

bổn nhật trị, P. mūlaya paṭikasana, iv. 142, 145, 164, 279, 339, 375, 380;

v. 203

bột hương, iii. 291, 355; bột cây tai ngựa, v. 6; bột cây xá-ma-la, v. 7;

bột đậu, v. 75

bờ kia (qua), iv. 126

buồng (thất, xá), ii. 28

buồng tối, iii. 161

Ca-diếp (Phật), P. Kassapa, iv. 89, 90

ca-đề (bọn cướp), P. kattikā-coraka, i. 444

Ca-đề nguyệt 迦提月, P. kattikā, ii. 163, 444

Ca-duy-la, P. Kapilavatthu, iv. 191, 522

Ca-duy-la-vệ迦維羅衛, Kapilavatthu, i. 351; ii. 31, 236, 428; iii. 135; iv.

191, 524; v. 54; vi. 75, 306

ca-hưu (cây), 迦休樹, P. kakudha, iv. 108

Ca-hưu-câu-la Tử 迦休拘羅子. P. Kakudha/ Kakudha Koliya, i. 194

Ca-hưu-Thiên tử, P. Kakudha-devaputta, ii.178

ca-la (động vật), P. kāḷaka iv. 457

Ca-la (ngoại đạo) 迦羅, ii. 168;

Ca-la (Tỳ kheo ni), iii. 109, 167, 284

Ca-la (cụ thọ)具壽哥羅, ii. 199

Ca-la ( tiếng hoa), iv. 420

Ca-la (tỳ-kheo), i. 118

Ca-la, con của trưởng giả Lộc Tử 鹿子長者兒名曰迦羅, i. 118

Ca-la 迦羅比丘尼 (tỳ-kheo-ni), iii. 71

ca-la hắc bát, vi. 112

Ca-lan-đà (thôn), P. Kalandakagāma, i. 21

Ca-lan-đà (vườn trúc) 迦蘭陀竹園, Kalandakanivāpa (Veḷuvana), i. 100, 268, ii. 148 ; iv. 126, 131, 181, 254 ; iv. 3, 4, 7, 17, 19, 563

Ca-lâu (tỳ-kheo), i. 46

Ca-lưu (trưởng giả) 長者名迦留, i. 118

Ca-lưu-đà-di, P. Kāḷudāyi, i. 91, 99, 107, 113, 231, 280; ii. 44, 117, 196, 223, 290, 379, 394, 404; v. 305, 405; vi. 116, 152, 209, 299, 350, 355, 364, 367, 374

Ca-lưu-la-đề-xá迦留羅提舍, P. Kaṭamoraka-tissa, i. 191; ii. 134, 162; iii. 26

Ca-ma-la, v. 53, 54

ca múa, xướng hát, iv. 197

ca-na-phú-la 迦那富羅, S. karṇapūla? iv. 424

ca-na-phúc-la迦那腹羅, iv. 424

ca-sa袈裟, P. kāsāya, iii. 209; ca-sa, iv. 444

ca-sa vị, P. kasaṭa, ii. 272

Ca-tỳ-la, iii. 169, 280, 286

Ca-tỳ-la (tỳ-kheo-ni), iii. 168, 169

Ca-tỳ-la-vệ, P. Kapilavatthu, i. 173

Ca-thi (quốc) 迦尸(國), P. Kāsi, i. 209; vi. 46

ca-thi-na, P. kaṭhina, v. 77; x. công đức y

cá cược, vi. 121

cách đêm, iii. 270

cách tỷ 革屣, P. upāhana, ii. 511; iii.301

cãi cọ, iii. 167

cam lồ (lộ), P. amata, iv. 58; (cửa), P. amata-dvāra, iv. 53,

cam lồ (trống) 甘露鼓, P. amata-dundubhi, iv. 6, 56

cam quả 甘果, ii. 217

cảm thọ, iv. 119

can tiêu (bệnh) 乾痟病, P. sosa, i. 254; iv. 185, 223, 185

Càn-đà-la (vua), iv. 7

Cao các (giảng đường) 高閣講堂, P. kūṭāgārasālā, iii. 7 ; iii. 109, 129, 195

Cao Thắng, P. Ajju, vi. 305

cáo bạch thanh tịnh, iv. 308

cáo tội, v. 267

cạo tóc, P. acchinnakesa, vi. 57, 133; vi. 61

Cát An, P. Sotthiya, iv. 20

cát tiệt y 割截衣, P. chinnaka, i. 31; iv. 487

cát tiệt tọa cụ, P. dasaka-nisīdana, vi. 225

Cát tường thọ 吉祥樹, P. assattha, iv. 20

căn cứ, ii. 368

căn cứ: thấy, nghe, nghi, i. 156

cặn vừng (mè), P. piññāka, iii. 293

câm (pháp), iv. 359

cầm nhầm, vi. 295

cầm thú, P. tiracchāna, vi. 161

Cấm giới kinh 禁戒經, P. Pāṭimokkha, i. 2

cấm-mãn, P. kumbha, v. 450

cẩm sắc 錦色, iv. 427

Cấp Cô Độc (vườn), i. 132, 208, 214, 231, 235, 241, 253, 262, 280, 286

Cấp Cô Độc, P. Anāthapiṇḍika, vi. 15

Cấp Cô Độc Thực, P. Anāthapiṇḍika, vi. 16, 33, 389, 514

Cấp-đa bí-sô-ni 笈多苾芻尼, ii. 117

cấp tháo dược, vi. 317

cấp thí y 急施衣, P. acceka-cīvara, i. 439

Câu-bà-ly拘婆離, P. Kokālika, i. 191

Câu-bạt-đạt-la phạn俱跋陀羅飯, v. 1

câu-chấp (y), P. kojava (kocava), ii. 269 ; vi. 109

câu-dạ-la俱夜羅, iv. 517

câu-giá-la 拘遮羅, P. koseyya, i. 326

Câu-hưu-câu-la Tử迦休拘羅子, P. Kakudha Koliya, i. 178

Câu-la-bà, iv. 7

Câu-lê, ii. 428

câu-lô-xá, P. kosa, S. krośa ii. 128

Câu-luật-đà, P. Kolita, iv. 130, 131; x. Ưu-ba-đề-xá

Câu-lưu Hoan hỷ sơn khúc 拘留歡喜山曲, P. Kuraraghara papāta pabbata, iv. 412;

câu-mâu-đầu (hoa), P. kumuda, iv. 53

câu nhiếp, P. kojava, vi. 109

câu-nhiếp-la 拘攝羅, iv. 443

Câu-tát-la, P. Kosala, i. 290, 367; ii. 125, 212; iii. 45; iv. 206, 215, 335, 357, 420, 424, 449, 518, 527, 533; v. 77, 98, 100, 108, 362; vi. 114, 120, 141, 335, 348, 527

Câu-thi thành, P. Kusinārā, vi. 192

Câu-thiểm-di拘睒彌, P. Kosambī, i. 141, 142, 222; ii. 89, 225; iii. 71; iv. 321, 345, 350, 429, 468; v. 91, 97, 111, 184, 188, 317; vi. 41, 52, 73, 109, 161, 163, 225, 453, 508, 514

Câu-thiểm-tỳ拘睒毘. P. Kosambī, i. 178; ii. 31, 59, 92, 266, 342; iv. 195

câu-xá 拘舍, 拘舍, P. koseyya, iv. 443

Câu-xá-di 拘舍彌國, P. Kosambī, ii. 31

câu-vật-đầu 拘勿頭, P. kumuda, i. 58

cầu (chúc), vi. 155

cầu nguyện y 求願衣, P. āgamenta-cīvara, iv. 449

cầu thính求聽, P. apalokana, i. 137; iv. 359, 593; v. 125

cầu tịch, P. sāmaṇera, samaṇuddesa, ii. 33

cầu tự ngôn, v. 256

cầu xí treo, v. 410

cầu y, i. 306

cây cỏ (có mạng sống), iv. 324

cha mẹ chơn chánh, iv. 7, 36

chà thân, v. 399

Chánh biến tri, P.sammāsambuddha, v. 47, 48

Chánh chơn, P.arahant, iv. 85

Chánh đẳng giác, P. sammasāmbuddha, iv. 86

chánh hành, P.sammākammanta, iv. 59

chánh kiến, sammādiṭṭhi, iv. 22

chánh niệm, sammāsati, iv. 21

chánh niệm chánh tri, iv. 21

chánh pháp, P. saddhamma iv. 52, 89, 180, 195, 323, 429, 434, 453, 505

Chánh pháp điện 正法殿, P. dhammāsabhā, i. 6

chánh pháp yết-ma, iii. 236; v. 378

chánh thọ, P. samāpatti, i. 87

chánh thọ trừ nhập除入正受, P. abhibhāyatanāni, i. 87

chánh thực正食, P. bhojanīya, ii. 181, 201; iii. 289; (năm loại), vi. 396

chánh tín ô-ba-tư-ca 正信鄔波斯迦, P. saddheyyavacasā upāsikā, i. 234

cháo đặc, ii. 152, 154, 155

chăm sóc tỳ-kheo bệnh, iv. 531, 533

chăn màn, vi. 11

chăn mền, iv. 330, 333, 343

Chân Đàn 真檀, iii. 58

chân thật thí, P. sammukhavikappana ii. 285;

chân thật tịnh thí, P.sammukhavikappana, i. 249; ii. 286 ;iv. 560, 561

chân-thệ-lê thảo tỉ真誓梨草屣, iv. 426

chấn thủ 振手, ii. 498

chấp thư 執書, i. 75

Chấp Trượng Thích chủng執杖釋種. P. Daṇḍapāṇī, iv. 44

Chất-đa-la cư sĩ質多羅居士. P. Cittagahapati, v. 174 ; v. 174, 176, 182

Chất-đa-la dược, v. 5

Châu Kế (đại thần), P.Maṇicūḷa. i. 358;

Châu Kế (trưởng giả), P.Mṇicūḷa, vi. 215

Châu-lợi Bàn-đà-già, P. Cūḷa-Panthaka, ii. 96

Châu-na-hy-la, iii. 324

Châu-na-nan-đà 周那難陀, P. Thullanandā, iii. 13

Châu-nể (tỳ-kheo-ni), ii. 95

che giấu, 303 iv. 188, 189 ; che dấu tội của người, iii. 239; che dấu trọng tội, iii. 239; che dấu (không có tâm). chế, P. paññatti, vi. 395

chế giới, P. paññatti, iii. 67, 254, 256, 270, 273, 276, 314, 318, 330

Chi-đà (nước), P. Cetiya, ii. 253

Chi-đề 支提國, P. Cetiya, ii. 254

Chi-lê 支梨(Sa-di-ni), i. 100

chi tiết chú 支節咒, P. aṅgavijjā, iii. 218, 320; vi. 177

chia cháo

năm pháp, vi. 55

Chí chơn, P. arahant, iv. 9, 23, 29, 57, 63, 64, 69, 86, 92, 120. 192, 231

chỉ ấn, P. aṅgulimuddikā, vi. 64

Chỉ địa (ao) 指地池, iv. 107, 108

Chỉ-tra sơn 抧吒山, P. Kiṭāgiri, i. 208

chỉ túc 止宿, iv. 10

Chiêm-ba, P. Cambā, v. 129, v. 129, 132

Chiêm-bà瞻婆, P. Cambā, i. 175; iv. 399; v. 311; vi. 262

Chiêm-tỳ (vua), iv. 7

chiếm dụng, vi. 282

chiên 氈, i. 327

Chiên-đà (tỳ kheo), iv. 466

Chiên-đà-la, P. Caṇḍala, iv. 446; v. 16

chiên-đàn tất-lăng-kỳ-già-la-nậu-bà-la, S. gośṛiṅga-candana v. 31

Chiên-đàn-thâu-na, iii. 102, 103

Chiên-trà Tu-ma-na 旃荼修摩那, iii. 71

chín pháp, vi. 531

cho y, ii. 286

chõ (ba loại), v. 55

chỗ ngồi, vi. 127

chồm hỗm (ngồi), P. ukkuṭikāya, ii. 448

chống nạnh, ii. 450

Chơn =chân

Chân Xà, iv.6

chú (cầu chúc), vi. 155

chú thuật, P. vijjā, iii. 218, 320; iv.

463; vi. 158

chúc lành, vi. 155

chúc thọ 囑授, iii.722; chúc thọ tự tứ,

iv. 369, 371

chúng, P. gaṇa, parisā, iii. 285

chúng đa học pháp 眾多學法,

P. sekhiyā dhammā (sikkhā

karaṇīyā), ii. 433

chúng học pháp 眾學法, sekhiyā

dhammā (sikkhā karaṇīyā), ii. 433

chúng sanh bốn chân, 60; hai chân, i.

60; không chân, 59; nhiều chân,

Chủng, vi. 397

chủng tộc (mười), P. gotta, iv. 6

Chủng Tử (Tôn giả) 種子, P. Bījaka,

i. 203

chủng chủng dụng bảo 種種用寶,P.

nānappakārakaṃ, i. 364

chủng loại mạ 種類罵, ii.7

chủng chủng mãi mại 種種買賣,

P. nānappakārakaṃ, i. 364

chủng chủng nữ thặng 種種女乘, iii.

304

chủng chủng xuất nạp cầu lợi 種種出

納求利, P. nānappakārakaṃ, i.

364

chủng loại hủy tỷ ngữ 種類毀呰語, P.

omasavāda, ii. 11

chủng tử quỷ thôn種子鬼村,

P.(bīja)bhūtagāma, ii. 55

chuyển dục, iv. 372

chuyển lộc luân 轉鹿輪, iii. 218

chuyển luân cao toà 轉輪高座, iv.

278

Chuyển luân vương, P. Cakkavattī, iv.

13, 29, 478

chuyển pháp luân,

P. dhammacakkappavattana, iv.

56,63.

Chuyển pháp luân kinh,

P.Dhammacakkappavattana-sutta,

iv. 59

chuyển trú xứ, iv. 317

chứa dư thừa, iv. 505

chứa giấu bảo vật, ii. 381

chữa bịnh, iv. 458

chức sàng 織床, vi. 8

chức thằng sàng 織繩床, iv. 193

chứng cứ do nghe, ii. 369; do nghi, ii.

369; do thấy, ii. 368

chủng tử種子, P. bīja, ii. 55

chướng đạo pháp 障道法,P.

antarayika dhamma iv. 249

chưởng mộc đại thần 掌木大臣, P.

dārugaha gaṇaka, i. 42

cọc ngà voi, P. nāgadanta, v. 7

con của Phật, P. buddha-suta, ii. 32

con đường giữa, iv. 58,59

con đường tám chánh, iv. 59

con nhà tộc tánh, P. kulaputta, iv. 76

con trai cư sĩ, P. gahapati-putta, iii.

187

cô tửu酤酒, v. 398

cố nhị 故二, P. purāṇadutiyakā, i. 24

cố ý đoạn mạng chúng sanh, iii. 238

cố ý vọng ngữ, ii. 2, 554

cổ dương 羖羊, P. eḷaka, iv. 414

công đức, iv. 26, 28, 413

công đức y, P. kaṭhina, v. 78; (xả y

công đức), v. 87; sáu nhơn duyên

xả y công đức, v. 86; 8 trường hợp

xả, v. 86 ; tám nhơn duyên xả, v.

công đường, v. 35

công nhân 工人, ii. 399

công sư 工師, ii. 399; (chủng tộc), iii.

283

công xảo (người thợ), iv. 195

cộng trú, P.saṃvāsa, iv. 175, 176, 177

cộng túc diêm, v. 76

cộng tỳ-kheo 共比丘, i. 31

cộng vi bạn đảng 共為伴黨, i. 206

cộng yếu (hẹn) 共要, i. 61

cơ bát 機撥, i. 76

cơ hiềm 譏嫌, ii. 67

cơm khô, iv. 19

cơm rơi, ii. 500

Cù-bà-ly瞿婆離, ii. 134, 162; x, Câu-

bà-ly.

Cù-bà-ly (tướng quân) 瞿婆離, vi.

135

Cù-di (Thích nữ), P. Gotamī, iv. 44; v.

299

cù-du氍毹, iv. 421

Cù-đàm, P. Gotama, iv. 14, 55, 83,

86, 96, 113, 120, 503, 551

Cù-đàm di, P. Gotamī, v. 118, 361, 362 , 363, 392

Cù-la (vua), iv. 7

cù lâu氍氀, iv. 414, 504, 515, ; iv. 421,433,448,484,516,539

Cù-sư-la瞿師羅 (vườn),

P. Ghositārāma, i. 141, 222; ii. 31,

59, 92, 266, 342; iii. 26, 57, 71, 166 iv ; 195, 350 ; vi. 73

(trưởng giả), Ghosita-gahapati, ii.

423

cú nghĩa (mười), P. dasa atthavasa, i.

cú nghĩa, P. padāttha, ii. 36; (mười

sáu), iv. 415

Cú nghĩa kinh, vi. 211

cú vị, P. pada-vyañjana, ii. 36

cụ túc (giới), P. upasampāda, iii. 231,

253, 317; (pháp thức truyền thọ), iv.

225

cùng ngủ, ii. 333

cùng sống chung, iii. 175

cúng dường, P. upaṭṭhāna, v. 285; vi.

198

cúng dường (cung dưỡng) người

bệnh, iv. 531, 533

cúng đường, P. upaṭṭhanasāla, vi. 13

cùng một trú xứ, iv. 253, 513

cư sĩ, P. gahapati, i. 320; iii. 38, 179

cử, v. 384

cử tội, P. codanā, ukkhepaniya, i. 211;

iii. 29, 43; (tác pháp), iv. 142, 144,

167; cử tội phi pháp, v. 129;

(năm pháp), v. 263; (tác pháp), v.

cửa ngõ, vi. 35

cười giỡn, ii. 462

cương giới, P. sīma, iv. 185, 201,

262, 325, 350, 371, 393, 394, 559; cương

giới của thôn, iii. 305; iv. 259, 265, 266,

cưỡng an tọa, ii. 225

cưỡng dâm, vi. 246

cưu-la-da (cỏ), ii. 398

cưu-vật-đẩu, P. kumuda, iv. 33

cựu đàn-việt舊檀越, ii. 138

cựu pháp, P. pubbāpatti, vi.395

cựu trú (tỳ-kheo), P. āvāsika-bhikkhu,

iv. 163, 260

cựu tỳ-kheo, v. 423

da (các loại), P. camma iv, 420, các vật dụng

bằng da, iv. 423; da lớn, iv. , 420, 424, 426, 438, 439; vi. 36

Da-ba-đồ (tỳ-kheo), vi. 117

Da-du-đà-la, P. Yasodharā, iv. 44

Da-nhã-đạt, P. Yaññadatta, ii. 291; iv.

32, 35, 37

Da-thâu-đà (mộc tượng đại thần)耶輸

陀 (木匠大臣), i. 35

Da-thâu-già, P. Yasoja, iv. 57; v. 19;

vi. 217

Da-xá 耶舍, P.Yasa, i. 18; iv. 57

Da-xá Ca-lan-đà Tử, P. Yasa-

Kākaṇḍakaputta, i. 33

Da-xá Ca-na Tử, P. Yasa-

Kākaṇḍakaputta, vi. 169

da y-sư, iv. 339

dao, vi. 49

dao thân hành 搖身行, ii. 353

dâm dục biến tâm 淫欲變心,

P. otiṇṇo vipariṇatena cittena, i.

dâm dục ý 淫欲意, i. 81

dấu (làm dấu), iv. 256; làm dấu bằng

tay, iv. 256; làm dấu hiệu, iv. 415

dép, P. upāhana, iv. 75, 109, 119,

121, 130, 140, 156, 223; dép mềm,

340; dép hai lớp, iv. 321, 324; dép

một lớp, iv. 318, 336; dép (quy

định chung), iv. 324

di chúc, vi. 232

Di-lặc (Bồ-tát),

P. Metteyya(Bodhisatta) iv. 38

Di-đa-la 彌多羅 (tỳ kheo ni), iii. 22

Di-đa-la-phù-ma 彌多羅浮摩,

P. Mettiyabhummajakā, i. 120

Di-đế-lệ 彌帝隸 (tỳ kheo ni), iii. 22

Di hầu (sông), i. 52, 63, 257; ii. 36;

iii. 7, 38, 105, 123, 187

Di-khước, S. Megha, iv. 31, 32, 34

Di-la (vua), iv. 8

di lạc 遺落, ii. 384

Di-lân chiên-đà-la 彌鄰旃陀羅,

P. Migalaṇḍika, i. 53

di li nhãn 彌離眼, iv. 174

Di-na ấp A-nậu lâm 彌那邑阿㝹林, i.

134

Di-ni, i. 168, 174

Di-ni-sưu, i. 138

Di-tất-lê (vua), iv. 8

di vật của Tỳ-kheo, iv. 404

dĩ giá nữ已嫁女, P. gihitagatā, iii.

235

dị ngữ 異語, P. aññavādaka, ii. 53; v.

124

dị phần sự 異分事, P. aññabhāgiya

adhikaraṇa, i. 130

diêm cộng túc, vi. 176

diêm-phù (cây), P.jambu, iv. 38;

(quả), P. jambupakka, iv. 31

Diêm-phù-đề, P. Jambudīpa, iv. 38,

81, 368,; v. 219, 222, 224, 225,

225, 228, 229, 232, 233

diêm-phù-đề (cây), P. jambu, iv. 81

Diêm-phù-đề (vua), v. 12, 222

Diệm thiên, P. Yāma-devā, iv. 366;

Diệm thiên tử, P. Yāmadevaputta,

iv. 366; Diệm-ma thiên, P. Yāma-

devā, iv. 53

diệp 葉, P. patta, iv. 413

diệt ám pháp滅闇法. P. tapassī,

v. 31

diệt tẫn, P. nāseti, nāsita, ii. 265, 268;

iii. 25, 230; iv. 162, 274, 370; diệt

tẫn, iv. 130, 135, 142, 151, 164,

214, 287, 295; diệt tẫn (yết-ma), v.

237

diệt tận, P. nirodha, iv. 15, 42, 51, 58,

73, 142, 316; diệt tận nhuế, iv.

316; diệt tận si, iv. 316; diệt tận

thủ uẩn, iv. 408

diệt tránh, P. adhikaraṇa-samatha, v.

305

Diệu âm妙音園, P. Ghositārāma, ii.

do-diên, P. yojana, ii. 128

dọa, ii. 271; dọa bỏ đạo, iii. 67

doanh sự 營事, P.navaka, iv. 295; vi.

50; (tri sự)

dòng dõi thấp hèn, ii. 12

dòng họ, iii. 41

du hành, P. cārikaṃ careyya, iii. 169,

173

dù-gậy-quạt-phất trần, vi. 98

dụ, ii. 268

dục, P. kāma, iv. 61, 74; dục là bất

tịnh, iv. 54, 55, 59

dục lậu, P. kāmāsava, iv. 21

dục sàng 浴床, ii. 72

dục thạnh biến tâm 欲盛變心,

P. otiṇṇo vipariṇatena cittena, i.

81; iii. 15

dục trì 浴池, P. pokkharaṇi, iii. 181

dục y 浴衣, P. vassikasāṭikā, i. 338

dục ý xí thạnh 欲意熾盛 (ám ảnh dục

bừng bừng), P. otiṇṇo

vipariṇatena cittena, i. 73

dùng thuốc, v. 57

dũng kiện nhơn, P. sūra, vi. 211

Dũng Mãnh, P.Yameḷakekuṭā, vi. 95

dụng bảo用寶, P. rūpiyasaṃvohāra, i.

364

dụng cụ thờ lửa, iv. 92, 93

Duy-da-li維耶離, P. Vesalī, i. 63; ii.

211

duyên ái bản sở sanh 緣愛本所生, P.

taṇhā ponobhavikā, iv. 50

duyên ba 沿波, ii. 106

Duyệt-đầu-đàn, P. Suddhodana, iv. 8

dư ngữ, P. aññavādaka, ii. 53;

dư nước (bệnh), iv. 365

dư thực pháp 餘食法, P. atiratta-

bhojana, i. 92; ii. 148 dư thực (tác

pháp), ii. 111; iv. 396, 335; v. 13,

dữ dục與欲, P. chandaṃ dātum, iv.

193, 212, 217; dữ dục thanh tịnh,

iv. 215

dữ học giới, iv. 190

dữ học pháp 與學法, i. 32;

dữ tánh, vi. 143

dữ thanh tịnh 與清淨,

P. pārisuddhiṃ dātuṃ, iv. 213

dữ tội 與罪(trao tội), P. āpattiṃ

ropetabba, i. 167; v. 122

dữ xử phân 與處分,

P. kuṭivatthudesana, i. 110

dược liệu (năm loại), P. bhejjāni, v.

Dược sơn, iv. 35

Dược Sơn ( Long vương), iv. 28

dương chi 楊支, P. dantakaṭṭha,

dantapoṇa, i. 48

Đa-ha-lâu-chi, v. 37

đa-la多羅 (cây), P. tāla, iv. 37, 181,

332

đa-la (lá), P. tālapatta, ii. 340, 343

Đa-lâu-tỳ-đế (vua), P. Saruci, iv. 8

đa nhân ngữ, P. yebhuyyasikā, v. 244

đa tác, P. bahukatta, vi. 281

đà-bà (cây), v. 349

Đà-bà Lực Sỹ Tử 陀婆力士子,

P. Dabbamallaputta, i. 117

Đà-hê-la Ca-diếp, vi. 157

Đà-ni-già, vi. 205; xem Đà-nị-ca

Đà-phiêu Lực Sỹ Tử 陀驃力士子,

P. Dabbamallaputta, i. 147

Đà-phiêu Ma-la Tử 陀驃摩羅子,

P. Dabbamallaputta, i. 147

đả lộ trượng 打露杖, v. 441

đai thiền, iv. 560

đài thuyền 臺船, i. 57

Đại Ái Đạo, iii. 135; (tỳ-kheo-ni),

P. Mahāpājapati, ii. 95; Cù-đàm-

di, ii. 96;

đại bì 大皮, iv. 420

Đại Ca-chiên-diên, P. Mahā-

Kaccāyana, ii. 95; iv. 319, 412

Đại Ca-diếp, P. Mahā-Kassapa, i.

192; ii. 77

Đại Ca-tân-nậu 大迦賓㝹,

P. MahāKappina, iv. 196

Đại Châu-na, P. Mahā-Cunda, vi. 157

đại chúng, P. gaṇa, mahāparisā, iii.

đại chúng tập hợp, ii. 137

đại diện thọ giới, v. 300

đại đồng nữ 大童女, iv. 128

đại giá y 大價衣, iv. 404

đại giới cộng trú, iv. 201

đại giới liên kết, iv. 206

đại hấp phạn thực 大噏飯食, ii. 387

Đại Kiếp-tân-na 大劫賓那, P.

MahāKappina, iv. 195

Đại lâm (rừng), P. Mahāvana, i. 25

đại long tượng vương, P. mahānāga,

v. 12

Đại Mục-(kiền)-liên,

P. MahāMoggallāna, i. 14; ii. 77

đại ngũ chủng căn dược, v. 8

Đại nhân duyên (kinh),

P. Mahānidāna-sutta, vi. 164

đại nhất dạ, vi. 26

đại nhơn, P. mahāpurisa, iv. 7, 9, 10

đại oai đức, iv. 79

đại phòng 大房, P. mahāvihāra, ii. 73

Đại Sa-môn, P.Mahāsamaṇa, iv. 60,

61, 62, 63, 108

đại sắc 大色, v. 66

đại tặc (năm) 五大賊, P. pañca

mahācorā, i. 66

đại tặc (ba) 三大賊, i. 6617

đại thần, iii. 41

Đại Thiện Hiện (vua),

P. Mahāsudasana, iv. 9

Đại Thiện Lộc Lạc大善鹿樂, P.

Sādhu Migāraratta/ Sāḷho

Migāranattā, iii. 12, 19

Đại Thiện Sanh, P. Mahāsujāta, iv. 8

đại tiểu tiện, iii. 138; vi. 35

đại trú xứ 大住處, P. mahallaka

vihāra, ii. 77

đại tự 大祠, P. mahāyañña, vi. 17

Đại tướng (thôn), P. Senagāma, iv. 17

đại vọng ngữ, vi. 251

đại xá 大舍, ii. 77

Đàm-di 曇彌 (tỳ kheo ni), iii. 58

đạm thực噉食, P. khadānīya, iii. 210

đàn-việt, P. dānapati, iv. 158 đàn-việt

thí y, iv. 182, 254, 258, 263, 275,

327

Đản-ni-ca bí-sô đào sư tử 但尼迦苾芻

陶師子, P. dhaniya

kumbhakāraputta, i. 33,

đãn-đà-lư-đa-lê 誕陀盧多梨, iv. 387

đánh, ii. 286

Đảnh Sanh (vua), P. Māndhātā, iv. 7,

Đao-lợi thiên, P. Tāvatiṃsa, iv. 53

đào (đất), ii. 45; đào mương; đào

giếng, vi. 32; (lấy nước), vi. 16

đạo 道, P. magga, i. 31; P. passāva-

magga, vi. 239

đạo, vi. 398, 437

đạo chân 道真, P. arahant, iv. 112

đạo tâm thủ 盜心取, P. theyyasaṅkhāta, i. 48

Đạp-bà-ma-la Tử (Tôn giả), P. Dabbamallaputta, i. 147, 154, 162; ii. 65, 351 ; v. 306, 307; vi. 145, 386

Đạt-ma 達摩比丘, ii. 233

Đạt-ma 達摩 (tỳ kheo ni), iii. 58

Đạt-nị-già (ngoã sư tử trưởng lão)達膩伽 (瓦師子長老), P. Dhaniya kumbhakāraputta, i. 40

Đạt-ni-ca 達尼迦, P. dhaniya kumbhakāraputta, i. 40

Đắc-sát-thi-la (nước), P. Takkasilā, ii. 8

đắc tự nội, P. āvāsakappo, vi. 221

Đắc-xoa-thi-la得叉尸羅, P. Takkasilā, iv. 457

Đẳng chánh giác, P. sammāsambuddha, iii. 237, 240; iv. 8, 15, 23, 24, 29, 43, 57, 80, 120, 175, 192, 231, 413, 487; v. 26

đẳng chúng bất đẳng chúng, vi. 406

đẳng khởi tội, P. āpattisamuṭṭhāna, v. 320

đẳng trí 等智, S. abhisamayāntyākhya-laukika-jñāna, i. 87

đất (2 loại), ii. 53; đất phèn, v. 449;

đất trống, vi. 40

đâu-la, P. tūla, ii. 397

đâu-la-miên 兜羅綿, P. tūla, ii. 396

Đâu-suất chư thiên, P. Tusita-devā, iv. 476; Đâu-suất thiên vương, iv. 476

Đâu-thuật-đà thiên, P. Tusita-devā, iv. 64

đấu, vi. 118

đầu-đà, P. dhūta, i. 108; iii. 68, 72;

đầu đà, iv. 137

đầu-đầu-la y, 頭頭羅衣. S. dukūla vi. 132

đấu, vi. 118

đấu tránh 鬥諍, P. adhikaraṇa, iii. 73, 167

đấu tranh (bốn tránh sự), P. adhikaraṇa, ii. 361; v. 117

đậu khứu豆糗, v. 75

Đế Thích đường 帝釋堂, P.Sudhammāsabhā i. 6

Đề-bà-đạt = Đề-bà-đạt-đa

Đề-bà-đạt-đa, P. Devadatta, i. 173, 179, 186, 202; ii. 162 ; ii. 134; iv. 216, 478; Đề-bà-đạt-đa, v. 275, 299

Đề-bà-bạt-đề, S. Devavati, iv. 27, 31

Đề-diêm-bà-đề (vua), S. Devampati, iv. 32

Đề-diêm-phù-bà-đề 提閻浮婆提, iv. 27

đề hồ 醍醐, P. sappi, v. 46; iv. 483

Đề-xá, iii. 48, 163, 164, 289

Đề-xá Cù-đàm-di (tỳ-kheo-ni),P. Tissa-Gotamī, ii. 95

Đề-xá Nan-đà, iii. 22, 48, 163

để thổ, v. 6

để thủ thực 舐手食, ii. 497

đệ lục 第六, iv. 84

đệ lục cú, iii. 10

đệ tứ thiền, P. catutthajjhāna, vi. 134

đệ tử 弟子, P. antevāsika, iv. 134; (phận sự), iv. 143

đệm, P. ratti, ii. 72

đi đường, ii. 171; ii. 278

đi thuyền, ii. 171

Địa-hoá thiên, iv. 64

địa thượng xứ 地上處, P. thalaṭṭha, i. 52

địa xứ 地處, P. bhūmaṭṭha, i. 51

điềm tửu 甜酒, ii. 260

điên cuồng 顛狂, iv. 185

điển tri (9 sự), P. bhattudesaka, i. 148

điệp 褶, iv. 507

điều 條, iv. 486

điều bộ, vi. 237

Điều-đạt, ii. 40

Điều ngự trượng phu, P. purisadamasarathi, iv. 8, 29, 31, 43, 120; v. 47

điều phục pháp, P. venayika, v. 37;

điều phục, vi. 421

đình thực 停食, P. anna-sannihikāra, ii. 201

định không huệ, P. ākāsānañcāyatana, vi. 344

Định Quang (Bồ-tát), P. Dīpaṇkāra-bodhisatta, iv. 29

Định Quang Như Lai, P. Dīpaṅkāra-tathāgata, iv. 30

định sanh, P. samādhija, iv. 20

định ý 定意, P. samāhita citta, iv. 21

đoan nghiêm (pháp, đầu đà), iv. 505

đoàn kim tiểu nhi 鍛金小兒, iv. 195

đoán sự đường, P. santhāgāra, v. 35

đoản áo ngoa 短靿靴, S. pūlā. ii. 17; iv. 441

đoạn diệt pháp, P. ucchedavāda, v. 37

đoạn nhân mạng 斷人命, P.manussaviggahaṃ jīvitā voropeyya, i. 70; vi. 307

đoạn mạng chúng sanh, P. pāṇātipāta, iii. 238

đoạn tận (các lậu), (āsavak) khaya, iv. 23

đoạn tranh pháp, P.adikaraṇasamatha (dhamma) vi. 410

đoạn trừ kết sử, P. saṃyojanakkhaya, iv. 18

đoạt, vi. 385

đoạt điểu 鵽鳥, vi. 25

Đô tử bà-la-môn (thôn), ii. 527; vi. 141

đồ đựng nước, vi. 15

đố huỳnh môn 妒, P. usūyapaṇḍaka, iv. 211

độc hành, iii. 44

độc tĩnh xứ 獨靜處, i. 32

độc tọa sàng 獨坐床, ii. 88; iii. 156; iv. 421

độc tọa sáp đắng, vi. 268

độc tưởng 獨想, i. 32

đổi chác, i. 277

đồng đẳng học xứ, P. sikkhāsājīvasamāpanna, i. 32

đồng giới, P. sikkhāsājīvasamāpanna, i. 32

đồng Hòa thượng, iv. 268, 366, 531

đồng hoạt 同活, P. sahajīvita, iii. 175

đồng học 同學, P. sahajīvita, iii. 175

đồng học giới pháp 同學戒法, P. sikkhāsājīvasamāpanna i. 32

đồng loã, vi. 274

đồng nữ, P. kumārī, iii. 226

đồng một (nhất) thuyết giới, P. ekuddesa, iv. 260, 262, 263, 266, 267, 270

đồng một (nhất) trú xứ, iv. 260, 262, 263, 264, 270

đồng nghiệp 同業 (nô tỳ do hợp tác), kammakārī, i. 122

đồng nhập tỳ-kheo học pháp 同入比丘學法, P. sikkhāsājīvasamāpanna, i. 32

đồng nhất lợi dưỡng, iv. 265

đồng nhất thuyết giới, P. ekuddesa, iv. 259, 263

đồng nhất trú xứ, i. 198; iv. 259, 260

đồng tài nghiệp 同財業, i. 60

đồng thất 同室, P. sahaseyya, ii. 27

đồng tử 童子, P. kumāra, iv. 456

đồng ý tỳ-kheo, i. 83

đồng ý tương trợ 同意相助, P. vaggavādaka, i. 206

đồng yết-ma, P.ekakamma, ii. 333; iv. 248, 268, 558

đột-kiết-la突吉羅, P. dukkata, ii. 435

đưa thức ăn, v. 21

đương danh tác dư ngữ 當名作餘語, ii. 60

đường, ii. 128, 322

đường dưới, P. hīnāya, vi. 526

đường đen, ii. 198; đường cát đen, v. 25; đường cát dẻo, v. 27; đường

cát trắng, v. 2; đường mía, v. 2 ; đường mía đen, i. 413

đường hẻm (chỗ khuất vắng), iii. 154

gà quạ, v. 176

gang tay Phật, P. sugata-vidaṭṭhati, i. 136

gần gũi, iii. 187; gần gũi sống chung, iii. 185

gây gổ, iii. 73

gậy, vi. 122

gậy không trung, vi. 125

gậy phá sương móc, v. 441

ghế đơn, vi. 268

Già-ca-chiên-đà-thâu-na, iii. 334

Già-cừ (ao), P. Gagga v. 311

Già-da (sơn) 伽耶山, P. Gayāsīsa, iv. 18, 283; v. 276

Già-da Ca-diếp, P. Gayā-Kassapa. iv. 115, 116

Già-lang 伽郎, P. Kajaṅgala, iv. 417

Già-lăng-ca (vua), iv. 7

già lâu thảo 茄蔞草, P. harita, iii. 144

Già-na Tử, vi. 214, 218; x. Da-xa Ca-na Tử

Già-na-ủy-xà, vi. 219

già nạn, P. antarāyika dhamma, i. 160; iv. 178, 204, 216; v. 338

Già-nâu-chi (vua), P. Suruci, iv. 7

già nguyệt kỳ y 遮月期衣, P. āvasathacīvara, iii. 102

Già-nhã-na, P. Kāṇamātā, ii. 173

Già-phạm-bà-đề, P. Gavampati, iv. 490 ; iv. 76, 490

Già-thi, P. Kāsi, v. 129, v. 129, 130, 131, 132, 165, 174

già thuyết giới (ngăn thuyết giới), P. pāṭimokkhaṭhapana, uddesaṭhapana, v. 256; già tự tứ 遮自恣, P. pavāraṇaṭhapana, iv. 337;

già yết-ma, P. kammaṭhapana, v. 225

Già-xa, P. Kāsi, v. 98 ; v. 97, 101

Giá-la(vua), P. Caraka, iv. 6

Giá-la-di (tỳ-kheo-ni), ii. 95

Giá-ma-la, i. 447

Giá-ma-lê, i. 259

giả căn báng, iii. 34

giác quán, P. (sa) vitakka-(sa) vicāra, iv. 19, 20; vi. 183

giác ý 覺意, P. bojjhaṅga, i. 7; vi. 39, 439

giải giới, iv. 202, 262, 265, 268; giải giới không mất y, iv. 264; giải thuyết giới đường, iv. 255; giải tiểu giới, iv. 269, 270, 367; giải yết-ma, v. 119, 162

giải thoát hữu lậu, iv. 73

giải thoát môn (ba), i. 86

giải thoát tam-muội, P. (tayo) vimokkha (samādhi), iv. 46, 47, 48

giải thoát tri kiến, P. vimutti-ñāṇadassana, vi. 470

giải tội (tự ý), iii. 42

giải yết-ma, iv. 145, 235, 285, 286

giảm ngũ xuyết 減五綴, P. ūnapañcabandhana, i. 386

giám sát việc giết, i. 72

giám sự (tỳ-kheo), iv. 328

giảng đường, vi. 13

giao hẹn, ii. 321

giáo giới, P. ovāda, iii. 250; iv. 234

giáo giới ni (10 tiêu chuẩn), P. bhikkhunovāda, ii. 103

giáo hóa (tam thị đạo), P. paṭihāriya, iv. 117; giáo hóa (bằng thần túc,

thần biến thị đạo), P. iddhipāṭihāriya, iv. 118; giáo hóa (bằng sự thuyết pháp, giáo giới thị đạo), P. anusāsanīpāṭihāriya, iv. 119; giáo hóa (bằng ức niệm, ký tâm thị đạo), P. ādesanāihāriya, iv. 118

giáo thọ, P. ovadati, ovāda, ovādaka, ii. 104, 110 ; giáo thọ, iii. 271, 279 ; iv. 117, 137, 153, 154, 172, 190, 433

giáo thọ giới tử, P. anusiṭṭhi, anusāsati, iv. 225

giáo thọ ni, P. bhikkunovāda, ii. 108

giáo thủ vật 教取物, i. 63

giặc (cướp), P. cora, iii. 41

giấm, vi. 31

dây đàn căng, iv. 405

giây lưng sa, v. 400

giây nịt, vi. 156

giếng, vi. 36

giết, i. 72

gió, i. 97; gió (bốn thứ), vi. 343

giống (chủng tử, 5 loại), P. bīja, ii. 55

giộp, v. 30

giới luy 戒羸 (giới sút kém), P. dubbalya, i. 33

giới luy (bất tự hối) 戒羸不自悔, P. dubbalyaṃ anāvikatvā, i. 29

giới luy (bất xuất) 戒羸不出, P. dubbalyaṃ anāvikatvā, i. 29

giới hiện tiền, sīlasammukhi, v. 328

giới thân, sīlakkhandha, iv. 297

giới trường戒場, P. uposathāgāra, uposathagga, iv. 253, 261, 274, 315, 369, 392

giới tử, P. upasampanna, iv. 227

giỡn trong nước, ii. 263

giường (có 5 loại), P. mañca, ii. 72;

giường cây, iv. 274, 276, 311, 333, 370, 390, 420, 439, 448, 515; chân

ráp, ii. 86; tắm, ii. 88; giường dây, iv. 274, 311, 370, 390, 420, 439, 448, 515; giường dây dệt, iv. 193; giường đơn, iii. 156; iii. 215; iv. 421, 448; giường lớn, P. mahāsayana, iii. 215; giường mang đi, iii. 156; giường ngồi cá nhân, iii. 158; giường nhỏ, iii. 215; giường nằm, iv. 32, 44, 330; giường bện, vi. 8; giường nằm, vi. ; giường xí, vi. 364

gối, vi. 8

gốm, vi. 157

gởi dục, P. chandaṃ dātum, iv. 273, 372

gởi thanh tịnh, P. pārisuddhiṃ dātuṃ, iv. 275

guốc gỗ, P. kaṭṭhapādukā, ii. 511

ha, v. 148

Ha-đa (Thích) 訶哆釋子, P. Hatthaka Sakyaputta ii. 2

ha gián, i. 197; yết-ma 呵諫, P. tajjanīyakamma, ii. 325; v. 157

Hê-la-bát long, P. Erāpatha iv. 80

ha-lê-đà 呵梨陀 P. haliddi, iv. 33

ha-lê-lặc 訶梨勒 (cây), P. harīṭaka, iv. 45, 100; v. 3; (rừng), iv. 100; (quả), iv. 45, 46, 100; v. 3

ha trách 呵責, tajanīya, iv. 158;

ha trách (yết-ma) 羯磨呵責, P. tajjanīyakamma, ii. 60; (tác pháp), iv. 142

hạ an cư, P. vassāvāsa, iii. 179, 279; v. 77

hạ an cư y, P. vassāvāsika, i. 438

hạ đường夏堂, P. vassa-kuṭi, iv. 328, 329

hạ kết sử, P. orambhāgiya saṃyojana, vi. 436

hạ nghiệp, S. nīca-karma,P.nīca-kamma, vi. 329

hạ ngũ sử, P. pañca orambhāgiya saṃyojana, vi. 436

hạ nội phần y 夏內分衣, P. vassāvāsika, i. 438

hạ ý, P. paṭisāraṇīya, v. 174

hạ ý yết-ma, P. paṭisāraṇīyakamma, v. 178

hạ ý tùy thuận, iv. 162

hai bộ Tăng, P. ubhato-saṅgha, i. 276

hai đường, iii. 317

hai hình, P. ubhatovyañjanaka, i. 35; iii. 9, 316 ; iv. 274, 293

hai lưỡi, ii. 20

hai năm học giới, iii. 226

hai pháp, iii. 251; vi. 416, 393

hai quân, ii. 247

Hải Long vương, P.S. Sāgara-nāgarja, v. 290

hàm tiêu dược 含消藥, P. paṭisāyanīyāni bhesajjāni, i. 417

Hàn tuyết quốc 寒雪國, iv. 441

hán-đà-la (cỏ) 漢陀羅, P. hintāla,iv. 428

hạn kỳ, iv. 305

hạn kỳ tự tứ, iv. 381, 593

hạn sau cùng, iv. 353

hang ổ (a-lại-da), P. ālaya, iv. 50, 61; v. 193

hàng rào, vi. 35

hành ác hạnh 行惡行 (có hành vi xấu), P. pāpasamācāro, i. 219

hành khất (người), P. bhikkhaka, iv. 357

hành mãn thủy bát nhân, P. pattagāhāpaka i. 387

hành bất trụ 行不住, iv. 153

hành thiện (miệng), iv. 22

hành tướng (mười hai), iv. 62

hạnh ác, iii. 61

hạt giống Phật, iv. 41

Hạt Nhãn 瞎眼, P. Kāṇamātā, ii. 173

hay biết, ii. 4

Hắc (tỳ-kheo-ni), P. Caṇḍakāḷī, iii.72 , 73

Hắc ám hà 黑闇河, iv. 206

Hắc Lộc Tử 黑鹿子 (Trưởng giả), i. 118

hắc nguyệt 黑月, P. kālapakkha, iv. 250

Hắc sơn tụ lạc黑山聚落, P. Kiṭāgiri, i. 208

Hắc sơn thổ địa 黑山土地, P. Kiṭāgiri, i. 208

Hắc thạch sơn黑石山, P. Kālasilā, iv. 252

hắc thạch mật 黑石蜜, P. guḷa, i. 413; ii. 198; v. 25; hắc thạch mật tương, P. guḷodaka v. 27

hắc tửu 黑酒, P. kāpotikā, ii. 257

hắc y 黑衣, ii. 412

hầm hố, i. 75

hầu bệnh 瘊病, iv. 222

hầu lệ 喉戾, iv. 223

hậu an cư, P. pacchimika vassūpanāyika, iv. 293, 333, 352, 365

hậu ca-đề後迦提, i. 444

Hê-lan-nhã醯蘭若. P. Hiraññavatī, vi. 195

hỉ lạc, P. pītasukha, iv. 19

hỉ lạc nhất tâm 喜樂一心, P. pītisukha-ekaggata, iv. 19

hiềm hủy 嫌毀, ii. 67

hiềm trách 嫌責, ii. 67; iii. 68, 72

hiện thân đắc lạc, P. diṭṭhadhammasukhavihāra vi. 183

hiện tiền, P. sammukha, v. 326; hiện tiền luật, v. 328; hiện tiền tỳ-ni, P. sammukhavinaya, v. 305; hiện tiền tỳ-ni diệt tránh, v. 306

hiện tiền tác tịnh, P. sammukhavikappana, i. 249; ii. 286

hiện tiền Tăng, P. sammukhībhūta saṅgha, v. 511, 533, 543, 556

hiến 幰, iv. 539

hiệp bối 合唄, P. S. bhāṇaka, iv. 224

hinh-nga-bà-đề, P. hiṅguvatī, v. 8

hinh-ngưu, P. hiṅgu, v. 8

hình biến形變, iii. 25

hình dây nho, iv. 329; hình lượn sóng, iv. 329

họ thấp hèn, ii. 12

hoa quả, vi. 283

hoa tai, vi. 63

hoà giải, v. 95

hòa hiệp, P. samagga, samaggī, i. 198 iv. 306, 313, 321, 358, 364, 373, 385, 391

hòa hiệp thuyết giới, iv. 319

hòa hợp = hòa hiệp

Hòa thượng, P. upajjha, upajjhāya, iv. 134, 142, 158, 166, 168, 196, 200, 208, 216, 223, 234, 237, 251, 279, 294, 372, 416, 431, 531; Hòa thượng đối với đệ tử, iv. 142, 158; Hoà thượng như pháp, iv. 202; quở trách, iv. 159; (phẩm chất), iv. 171; (phận sự), iv. 142; (pháp), iv. 142

Hòa thượng ni, iii. 234

Hòa-tiên, P. Upasena. iv. 138, 520, 521

Hòa-tiên Bạt-đàn-đa Tử 和先跋檀陀子, P. Upasena Vaṅgataputta,

iv. 519

Hóa-lạc thiên, P. Nimmāṇarāti-devā, iv. 64; Hóa lạc chư thiên, iv. 476;

Hóa lạc thiên vương, iv. 476

Hoá tự tại thiên化自在天, i. 178

hỏa chú, P. aggi-homa, vi. 177

hỏa mẫu mộc, vi. 113

hỏa quang tam-muội, P. tejo-samādhi, iv. 97, 98

họa đường 畫堂, P. cittāgara, iii. 188

hoại huân, P. pattamūlaṃ ghaṃsiyati, vi. 105

hoại sắc cát tiệt y 壞色割截衣, i. 31

hoàn, vi. 64

hoạn pháo, v. 30

hoạn phong, S. vāyvādhika, v. 3

hoạn thấp, v. 71

hoạn thuỷ 患水, P. dosābhisanna, iv. 474

Hoàng Đầu, ii. 370

hoàng ế nhãn 黃翳眼, iv. 222

hoàng xích sắc nhãn 黃赤色眼, iv. 222

học đạo, iv. 73, 86, 116, 120, 132, 134, 168, 178, 192, 290

học gia (yết ma), P. sekkhasammuti, ii. 424 ; 426

học giới (hai năm), iii. 226

học nhân (bảy hạng), v. 322

học thuốc, iv. 456

học trí, iv. 73, 74

hồ giao 胡膠, P. jatumaṭṭaka, iii. 138

hồ ma chỉ 胡麻滓, P. piññāka, iii. 292; v. 176

hồ thuyền 壺船, P. nāvā, i. 57

hổ thẹn, P. hiri-ottappa, iii. 68, 72, 150; iv. 137, 180, 323, 453; v. 398, 411

hộ niệm khoái lạc, P. upekkhako satimā sukhavihārī, vi. 184

hộ niệm lạc, P. upekkhako satimā sukhavihārī, vi. 184

hộ niệm thanh tịnh 護念清淨, P. upekkā sati pārisuddhaṃ, vi. 21; vi. 185

hộ tích tha gia 護惜他家, P. kulamaccharin, iii. 290

hối quá, P. pāṭidesanīyā, ii. 538

hợp thức, P. kappiya, vi. 413

hủ đựng bột, v. 75

hủ lạn dược 腐爛藥, P. pūtimutta, iii. 241; iv. 204; v. 3, 33

huân bát, vi. 101

Huệ Đăng, vi. 90

huệ giải thoát, P. paññāvimutti, iv. 409

huyền thuyền 懸船, i. 57

huyền xí, P. vaccakuṭī, v. 410

huỳnh môn 黃門, P. paṇḍaka, i. 35; iii. 9; iv. 210, 274, 293, 346, 369; có năm, iv. 211; huỳnh môn do bẩm sinh, vi. 478; huỳnh môn do đổi, vi. 478; huỳnh môn do ghen, vi. 478; huỳnh môn do thiến, vi. 478; huỳnh môn nửa

tháng, vi. 478

hủy nhục chúng Tăng, iii. 245

hủy tỷ ngữ 毀呰語, P. omasavāda, ii. 11

huyết xuất, v. 388

hư không hư không trung vật 虛空虛空中物, P. ākāsaṭṭha, i. 54

hư không vật 虛空物, P. ākāsaṭṭha, i. 53

hứng tóc (đồ), vi. 58

hương (để khủng bố), P. gandha, ii. 271

hưởng thọ an lạc, P. sukhavihārī, iv. 23

hữu dư bất tác 有餘不作, P. avasesa akaraṇa, iv. 377

hữu dư tác 有餘作, P. sāvasesa karaṇa, iv. 378

hữu dư tội, P. sāvasesā āpatti, vi. 393

hữu đái ngoa 有帶靴, P. pūlā, iv. 441

Hữu (và) Địa, ii. 65

hữu giác hữu quán 有覺有觀, P. savitakka-savicāra, i. 86, iv. 19

hữu hành xứ 有行處, P. saparikkammana, i. 136

hữu học, P. sekha, v. 17

hữu lậu, P. sāsava, iv. 23, 65, 66, 69, 77, 78, 79, 87, 89, 94, 114, 117, 123, 132, 407, 408, 409

hữu nghi xứ 有疑處, P. sāsaṅkasammato, ii. 128

hữu pháp hộ 有法護, P. dhammarakkhitā, i. 121

hữu tác, P. karanīya, vi. 199

hữu tàn và vô tàn, P. sāvasesā, anavasesā, vi. 394

hữu tầm hữu tứ 有尋有伺, P. savitakka-savicāra, iv. 19

hữu thực gia 有食家, P. sabhojana, ii. 224, 225

hữu tịch bệnh 有癖病, iv. 233

hữu tranh cạnh 有諍競, i. 136

hữu tránh tỳ-ni, vi. 399

hữu tưởng vô tưởng định 有想無想定, P. nevasaññānāsaññāyatana-

samādhi, iv. 16

im lặng, vi. 154

kẹo mè, v. 175

Kê viên, P. Kukkuṭārāma, vi. 431

kế-lị-sa-bàn, P. kahāpaṇa, i. 47, 49

Kế-na, P. Kaṇḍaka, iv. 200

kế-ni (chất), P. kiṇṇa, ii. 198; v. 27

kế-sa dược, S. kesara, v. 6

kết giới, iii. 7, 20, 28, 33, 40, 43, 46, 50, 69, 87, 91, 94, 97, 132, 157; iv. 247, 258, 263, 268, 366; kết giới an cư, iv. 323; kết giới không mất y, iv. 263, 265; kết khố tàng 庫藏, iv. 547;

kết thuyết giới đường, iv. 256; kết

tiểu giới, iv. 201, 269, 366, 367; kết và giải tiểu giới, iv. 1201

kết lũ thảo 結縷草 (cỏ), P. harita, iii. 144

kết sử, P. saṃyojana, ii. 22

kết sử tỳ-ni, P. saṃyojana-vinaya, vi. 399

Khả Ái 可愛 (ni), iii. 58

khả đạm thực可噉食, P. khādanīya, iii. 210

khả thân, vi. 397

khả tín ưu-bà-di 可信優婆夷, P. saddheyyavacasā upāsikā, i. 234

khách tự tử, iv. 387

khách tỳ-kheo nghi pháp, P. āgantukavatta, v. 418

khải ma 揩摩, iii. 294

khanh hãm 坑陷, P. opāta, i. 76

khát ái, P. taṇhā, iv. 50, 52

khăn lau mặt, iv. 529, 540, 542; khăn lau thân, iv. 529, 540, 542, 560; khăn

tay thêu, iv. 509

khâm-bà-la欽婆羅, P. kambala, iv. 429, 483, 484, 510

khâm-bạt-la (y) 欽跋羅衣, P. kambala, iv. 443

khẩn-thù-thán 緊殊炭, P. kiṃsuka, iv. 442

khất cầu yết-ma, i. 137

khất thực, P. piṇḍapāta, iii. 240; v. 430

khất thực tỳ-kheo 乞食比丘, i. 29

khâu y, vi. 110

khẩu thuyết 口說, i. 74

khí (xả), vi. 398

khiếm diện tác tịnh, P. parammukha-vikappana, i. 249

Khiên-đà-la-đạt-bà騫駄羅達婆,P. Khaṇḍadeviyāputta, ii. 134, 162

khiển sứ 遣使, i. 75

khiển thư 遣書, i. 75

khiển trách (pháp), P.tajjanīya, iv. 158, 161; khiển trách, v. 155

khiêu hành 跳行, ii. 444

khinh mạn, iii. 333

khinh sư 輕師, P. anādariya, ii. 267

khinh tha 輕他, P. anādariya, ii. 267

khinh tội, P. lahukā āpatti, vi. 393

khinh y 輕衣, P. lahupāraṇa, iii. 114

kho tàng chôn dấu, iv. 346

khỏa thân, vi. 38

Khoáng Dã, P. Āḷavī, iii. 45

Khoáng dã (quốc) 曠野(國), P. Āḷavī,

i. 127, 324; thành, ii. 30, 35, 50, 54, 279; vi. 43; tinh xá 曠野精舍, ii. 30

khoen, vi. 64

khổ diệt Thánh đế, P. dukkhanirodha-ariyasacca, iv. 63

khổ hạnh, iv. 17, 58,

khổ sanh-lão-bệnh-tử, iv. 28

khổ tận Thánh đế, P. dukkhanirodha-ariyasacca, iv. 59, 60, 62

khổ tập Thánh đế, P. dukkhasamudaya-ariyasacca, iv. 59, 60, 62, 63

khổ Thánh đế, P. dukkha-ariyasacca, iv. 59, 60

khổ thiết (yết-ma), P. tajjanīya-kamma, vi. 415

khổ tửu 苦酒, vi. 31

khổ xuất yếu Thánh đế, P. dukkhanirodha-ariyasacca,iv. 59, 61

không có chủ, i. 135

không địa 空地, P. arañña, i. 48

không nhàn xứ 空閑處, P. arañña, i. 48, 273

không thọ mà ăn, v. 61

không trung trượng, vi. 125

không xứ 空處, P. ākāsaṭṭha, i. 53

Khổng tước quan bà-la-môn, vi. 431

khởi thi quỷ (chú), iii. 320

khuân vác, vi. 128

khuất (chỗ), ii. 229, 232; khuất kín (chỗ), ii. 123

khủng bố lâm 恐怖林, P. bhiṃsanaka vanasaṇḍa, i. 17

khủng úy lâm 恐畏林, P. bhiṃsanaka vanasaṇḍa, i. 17

khuyến dụ, v. 502

khuyến hóa, vi. 406

khuyến khích chết, vi. 232

khư-đà-la, P. khadira, (gai) v. 101; vi. 294

khư-đà-ni 佉陀尼 (5 loại), P. khādanīya, ii. 189

khư-xà-ni 佉闍尼, P. khādanīya, ii. 181, 189, 206 ; v. 2

khứu糗. P. kummāsa, v. 2

Ki-li-na (nước), P. Kiṭāgiri, v. 164, 165

Ki-liên, P. Kiṭāgiri, vi. 46

Kiên Cung (vua), iv. 6

kiền-đà-la, v. 450

kiền huỳnh môn 犍, P. āsitta-paṇḍako, iv. 211

Kiền-trà-đạt-bà騫荼達婆, P. Khaṇḍadeviyā-putta, i. 191

kiến đế 見諦, ii. 423

kiến, văn, xúc, tri 見聞觸知, ii. 4

kiện tụng, iii. 38

Kiếp-ba viên 劫波園, iv. 93

kiếp bại, iv. 22

kiếp-bối, P. kappāsa, iv. 428, 500

Kiếp-tân-na 劫賓那, P. Kappina,iv. 537

kiếp thành, iv. 22

kiếp thành bại, iv. 22

kiết-la, P. khīra, v. 2

Kiêu-thiểm-tì 憍閃毘, P. Kosambī, ii. 208

Kiều-trần-như 憍陳如, P. Koṇḍañña, iv. 32

kiêu-xa-da, P. koseyya, i. 63

Kiều-đàm-di, P. Gotamī, v. 361

Kim-bà-già-la, iv. 18

Kim-tỳ-la, P. Kimbila, i. 387

kim kinh hành đường 金經行堂, P. (suvaṇṇa) caṅkamanasālā, ii. 173, 175

kinh hành (nơi đất trống), vi. 14

kinh hành xứ, P. caṅkamma,v. 423

kinh dinh (xây dựng), P. navaka, iv. 295, 328, 345

kinh dinh phòng chủ, iv. 328

kinh doanh (buôn bán), i. 364; kinh doanh mậu dịch (dưới mọi hình thức), i. 371; kinh doanh nhân, ii. 72

kinh doanh giả 經營者, vi. 53

kinh doanh nhân, vi. 49

kinh hành (chỗ đi), P. caṅkamma, v. 423

kinh hành đường, P. caṅkamanasālā, vi. 14

kinh sách, iv. 14

kinh sợ, P. bhaya, ii. 12; iii. 182

Kinh sợ (rừng), P. bhiṃsanaka, i. 17

Kỳ-bà (Đồng tử) 耆婆, P. Jīvakomārabhacca, iv. 457, 482, 454; Kỳ-bà thỉnh nguyện, iv. 482

Kỳ-đà (rừng cây), P. Jetavana, i. 132, 208, 214, 231, 235, 241, 253, 262, 280, 286, 296, 302, 399, 315, 331, 336, 342, 347, 367, 373, 383, 391, 396, 403, 408

Kỳ-đà (vương tử), P. Jeta-rājakumāra, vi. 22, 35

Kỳ-hoàn, P. Jetavana, iv. 242, 358, 423, 446, 519, 533, 552; Kỳ-hoàn, v. 362

Kỳ-liên, P. Kiṭāgiri, i. 208;

Kỳ-ly-na, v. 165

Kỳ-xà-quật, P. Gijjhakūṭa, i. 39, 118, 127, 130, 147, 150, 161, 177, 184, 201, 273, 356, 363, i. 38, 65, 161, 195, 199, 351, 399, 423, iv. 252, 283, 400, 404, 414, 478

kỹ nghệ thấp hèn, ii. 12

Kỹ nữ thành Vương-xá, iv. 454

kỹ thuật, iv. 29

kỵ thừa (thặng) 騎乘, ii. 512

La-duyệt, i. 39, 118, 127, 147, 150, 151, 268, 271, 315

La-duyệt-kỳ, i. 94, 101; iii. 139

la-hầu-đa y 羅睺多衣, iv. 384

La-hầu-la, ii. 5; iv. 8, 153; x. La-vân

La-hổ-la, x. La-hầu-la羅怙羅

La-vân, ii. 29

lá lốt, v. 9

lạc, v. 6

lạc 酪, v. 41

lạc sắc 酪色, i. 76

lạc tương酪漿, ii. 74; v. 6

lạc tương sắc 酪漿色, i. 76

Lai Nhãn 睞眼, ii. 138

lãi kế 蠡髻, i. 103

Lại 癩, iv. 148

Lại-tra (tỳ-kheo-ni) 賴吒比丘尼, iii.

Lại-tra-bà-la, i. 134

Lại-tra-bà-la (tỳ-kheo), i. 134

Lam-bà-na (tỳ-kheo), vi. 245

làm thuê (người), iii. 38

làm việc, ii. 278

lạn nhãn 爛眼, iv. 222

Lao-xa, iv. 6

lạp mật 蠟蜜, iv. 336

lắc lư (đi), ii. 450

lần lượt ăn, v. 29

lập vương y, P. abhisekika, vi. 533

Lật thị 栗氏國, i. 11

Lâu các (tịnh xá), ii. 41

Lâu các giảng đường 樓閣講堂,

Kūṭāgārasālā, iii. 7

Lâu-di, P. Roja, iv. 5

Lâu-diên 樓延, P. Roja, iv. 528

Lâu-hê-na (tỳ-kheo), S. Lohita, vi. 46

lầu các, vi. 7

lầu gác, P. upari-vehāsa-kuṭī, ii. 86

lậu tâm 漏心, iii. 15

lậu tận trí, iv. 23; iv. 23

lấy (ba loại), i. 49

lê (rượu nước quả lê), ii. 259

Lê-na (vua), iv. 6

Lê-sư-đạt, P. Isidatta, ii. 136; ii 137;

Lê-sư-đạt-đa, iv. 368

Lê-xa, P. Licchavi, iii. 105; iv. 378; v.

30, 34

Lê-xa Tử (nhóm người), P.

Licchaviputta, i. 327

lễ bái, vi. 25

li-bà-na (cây), iv. 46, 47

Li-việt, P. Revata, ii. 78

Li-xa, P. Licchavī, iii. 39; vi. 271

Li-xa 離車子, P. Licchaviputta, i. 23

Lị-sư-đạt-đa, P. Isidatta, i. 348 ii.

194; x. Lê-sư-đạt

Li-vị離謂, iv. 22

lịch pháp, iv. 249

liếc ngó hai bên, ii. 358

liếm, ii. 389

Liên hoa, P. Paduma, iv. 23, 25, 31

Liên hoa (thành), P. Paduma, iv. 25,

Liên Hoa Sắc蓮華色,

P. Uppalavaṇṇā, i. 212; ii. 78,

325; v. 320; vi. 198

liễn 輦, iv. 340

liệu lý như pháp, iv. 115, 117

Linh thứu, P. Gijjhakūṭa, i. 144

lò bánh xe, vi. 36

lò sát sanh, iv. 316

lò sưởi, P. aggiṭṭhāna, vi. 36

loa kế 螺髻, i. 103

Loa kế Phạm chí 螺髻梵志, P. jaṭila,

iv. 79

lõa hình ngoại đạo (xuất) gia nữ 裸形

外道家女, P. acelakāparibbājikā,

ii. 167

loài vật, ii. 229

loạn đấu, pesuñña, ii. 21

lọc nước, vi. 91

long nha, P. nāgadanta, iv. 123, 203;

long nha dặc, i. 44; v. 9, long nha

quyết, i. 269

Long vương, P. Nāgarāja, v. 227

Long vương (tám), v. 27

Lô-di, P. Roja, v. 41, 42

lô-đà-la nhiễm盧陀羅染, iv. 389

Lô-hê-na, S Lohitaka, v. 121

lỗ thổ, v. 349

lộ địa, P. abbhokāa, ii. 183

lộ xứ, ii. 183

lộc鹿, P. miga, iv. 343

Lộc dã, P. Migadāya, iv. 343

Lộc Lạc (trưởng giả), P. Migaratta,

Sāḷho Migāranatta, iii. 13

Lộc Trượng phạm chí 鹿杖梵志,

P. Migadaṇ, Migalaṇḍika, i. 66

Lộc Tử cư sĩ nhi 鹿子居士兒,

P. Migāranatta, iii. 13

Lộc uyển, P. Migadāya, iv. 56

lông (ba chỗ), iii. 135

lông mũi, vi. 59

lộng 弄vọc, i. 95

lộng âm, vi. 350

lợi = lị (lỵ)

Lợi Ích Chúng Sanh, vi. 87

Lợi Thích 利刺 (sa-di), P. Kaṇḍaka,

ii. 334

lợp, ii. 92, 94.

lúa sống, P. āmakadahñña, iii. 143;

lúa chín tự nhiên, akaṭṭhapāka

sāli, iv. 101,

luân hỏa lô, vi. 42

Luận (bốn loại), iv. 174

lục quần, iii. 53

lục tránh (bản), P. cha vivādamūlāni,

v. 319; vi. 518

lung sơ, P. vātapāna-bhasikā, vi. 11

lửa, P. aggi, vi. 91

lửa (chú), P. aggivijā, vi. 139

lửa dục, iv. 96; lửa nhuế, iv. 96; lửa

si, iv. 96

lưới lồng, vi. 13

lương khô, P. kumāsa, ii. 125, 177; v.

5; lương khô (phương pháp dùng),

v. 21; vi. 298

lưỡng biên 兩邊, iv. 157

Lưu-ly (vua), P. Viḍūḍabha, iv. 399;

x. Tỳ-lưu-ly

ly = li

Ly-bà-đa, P.Revata, vi. 173, 179, 185

Ly-bà-na 離婆那, iv. 39

ly dục, P. virāga, iv. 13, 15, 16, 18, 41

ly y túc, P. vippavāsa, v. 64

lý (lỏa) đầu 裹頭, ii. 399

ma 麻, P. khoma, i. 10, 58, 152, 216;

iv. 443

ma (mài), vi. 58

Ma-ca (sa-di) 摩伽, ii. 334

Ma-câu-la 摩俱羅, ii. 268

Ma-da, P. Māyā-devī, v. 299

Ma-di 摩夷, P. Mātikā, iv. 296; (trì),

iv. 304

Ma-đắc-lặc-già 摩得勒伽, P.Mātikā,

S. Mātṛikā, iv. 296

Ma-đầu-cưu-la (núi), iv. 87, 88

Ma-ha-ba-la-na (vua),

P. Mahāpanāda, iv. 7

Ma-ha Ba-xà-ba-đề,

P. Mahāpājapati, ii. 96; iii. 129;

iv. 366; v. 93, 233, 281, 282, 285,

299, 305, 316

Ma-ha Ca-chiên-diên, P.

MahāKacāyana, vi. 133; x. Đại

Ma-ha Ca-diếp, P. MahāKassapa, i.

102; v. 321; vi. 152, 158; x. Đại

Ma-ha Câu-hy-la, P. MahāKoṭṭhika,

ii. 78

Ma-ha Châu-na, P. MahāCunda, ii. 78

Ma-ha Kiếp-tân-na,

P. MahāKappina, iv. 195

Ma-ha-la, P. mahālla, vi. 153

Ma-ha-nam, P. MahāNāma, i. 134; ii.

187; iv. 401, 402

Ma-ha-quý-xá (vua), iv. 7

Ma-hầu-ca, P. Mahaka, ii. 263

Ma-hê-đà-la摩醯陀羅, P. Mahīdhāra,

iv. 256; vi. 13

ma-hê-đà-la (hình), vi. 13

Ma-hê-thủ-la (chư thiên), P.

Mahissāra, iv. 366; Ma-hê-thủ-la

thần, iv. 25; Ma-hê-thủ-la thiên, v.

222; Ma-hê-thủ-la thiên vương, iv.

477

ma hương nữ nhân, P. vañjihā, vi. 359

Ma-khư, P. Mahaka, iv. 200

Ma-kiệt, P. Magadha, i. 42, 128, 180;

iv. 9, 105, 120, 133, 178, 185, 320, 399; 449, 468

vi. 3, 43, 72, 86, 165, 348, 432

Ma-kiệt-đà, x. Ma-kiệt

Ma-kiệt-đề, v. 28, 412; vi. 44; x. Ma-

kiệt-đà

Ma-kiệt ngư 摩竭魚, P. makara, i.

412

Ma-la 摩羅, P. Mallā, iv. 528; v. 50

Ma-la Tử, P. Mallaptutta, v. 50, 51

Ma-la-tỳ (tỳ-kheo-ni), ii. 95

ma-lâu (lá) 摩樓, S. mālu, vi. 124

Ma-ma-đế 摩摩帝, S. vihāra-svamin,

ii. 72

ma-na-đỏa, P. mānatta, 142, 145, 164, 279, 339, 375, 380, 521, v. 205,

ma-nạp 摩納, P. māṇava, iii. 156; iv. 38, 41; ma-nạp, v. 101

Ma-ni-kiền-đại (Long vương), P.

Maṇikaṇṭho, i. 104

ma-sái 磨灑, P. māsaka, i. 47

ma tế mạt 磨細末, ii. 151

Ma thiên thần魔天神, P. Māra-devā,

i. 32, 54

Ma-tu-la摩修羅山神 (thần núi), iv.

Ma xan trí, v. 24

Ma-yết-đà quốc摩揭陀國, P.

Magadha, i. 35

mạ罵, P. akkosa, ii. 7

mạ lị, iii. 273, 274

Mã nhĩ, S. aśva-karṇa, v. 9

Mã Tú 馬宿, P. Assaji, i. 165

mai mối, P. sañcaritta, iii. 33

mãi mại買賣, P. saṃvohāra, i. 286

man-nâu, P. maṇḍa, v. 6

man y 縵衣 (mạn y), iv. 412

mãn số, v. 134

Mãn thiện thiên, v. 284

Mãn Tú滿宿, P. Punabbasu, i. 208

mạn chỉ 縵指, iv. 222

Mạn-đà-diên (ao), P. Mandākinī, vi.

345 ; vi. 345

mạn-đà-la (hoa), P. mandāra, iv. 102;

vi. 193

Mãn Nguyện, P. Puṇṇaji, iv. 75

mạng nạn, iv. 336, 354, 371

mao lâu nang, vi. 32

mạo-la, P. moragu, iv. 321, 336, 346,

386, 394, 341

mạo-mạo-la, P. majjhāru, iv. 321,

336, 346, 386, 394, 341

mạt hậu 末後, iv. 274

Mạt-khư-la Cù-xa-la, P. Makkhali-

Gosāla, vi. 55

Mạt-khư-lê-cù-xa-li, P. Makkhali-

Gosāla, iv. 67, 68

Mạt-khư-la Cù-xá-la, P. Makkhali-

Gosāla, vi. 55, 79

Mạt-la (vua), iv. 8; (bộ tộc) P. Mallā,

vi. 151

Mạt-lị viên 末利園, P. Mallikārāma,

ii. 291

Mạt-lợi = Mạt-lị (lỵ)

Mạt-lợi phu nhân, P. Mallikā, ii. 206,

295, 296, 298; iv. 366

mắc nợ, P. iṇāyaka, iii. 308

mặc nhiên, vi. 122

mầm giống (thôn), P. bhūtagāma, ii.

mầm giống thực vật, P. bhūtagāma, ii. 55

Mân-trà, P. Meṇḍaka, v. 42

mất đêm, iii. 176; v. ; 253

mật đường đặc, v. 27

Mật lâm, P. Macchikāsaṇḍa, v. 174, 177

mất y, i. 257

mật khứu 蜜糗, P. manthañca madhupiṇḍikañca, iv. 24

Mâu-đề-xỉ-bà-hưu-ca-chiên-diên, P. Pakudha Kaccāyana, iv. 82

mậu dịch 貿易, P. saṃvohāra, i. 277

mí mắt, vi. 62

mị (lúa), v. 1

mích tội (tác pháp), P. tassa-pāpiyasikā, ii. 104

mích tránh, P. anuvādādhikaraṇa, v.

38; mích tránh sự không thiện, v.

321; mích tránh sự thiện, v. 321;

mích tránh sự vô ký, v. 322

miên 綿, P. koseyya, i. 324

miệng nói, i. 74

Minh hành (hạnh) túc,

P. vijjācaraṇasampanna, iv. 8, 29,31, 43, 120; v. 47, 48

minh tướng 明相, P. aruṇa, i. 94, 245

moi (giữa bát mà ăn), ii. 371

móng tay, vi. 51; móng tay dài, vi. 52

mộc kịch 木屐, P. pādukā, ii. 399

mộc sàng 木床, P. pīṭha, ii. 59

mộc tửu 木酒, P. meraya, ii. 204

môi giới, P. sañcaritta, vi. 284

một pháp, P. ekadhamma, vi. 295

một quân, ii. 195

một tháng, iv. 194, 267, 358

mỡ (sáu loại), i. 323; năm thứ, v. 22;

mỡ cá sấu, v. 22

mục-chân-lân-đà, P. mucalinda, iv. 40

Mục-kiền-liên, P. Moggallāna, i. 178;

x. Đại ~

Mục-liên, i. 178, 179, 181, 211, 212,

213, 214; x. Đại ~

Mục-liên tự thuyết, vi. 295

mục ngưu giả 牧牛者, P. gopālaka,

iv. 266

muối (các loại), P. loṇa, v. 10; (năm

loại), v. 10; (mười loại), v. 10;

muối cách đêm, v. 61; muối ngủ

chung, vi. 176

mụt nhọt, v. 58

mưa gió, ii. 218

mười một pháp, vi. 404

mười bảy tỳ-kheo, ii. 58, 65, 66, 205,

222, 232, 285, 287

mười pháp, vi. 399, 404

mười sáu tháng ba, i. 338

mười tuổi (cho người y chỉ), iv. 112

mương (nước), vi. 16

mỹ thực 美食, ii. 164

Na-ca-ba-la, S. Nāgapāla, ii. 211

Na-đề Ca-diếp, P. Nadī-Kassapa, iv.

92, 93, 94

Na-la-đà, P. Narada, iv. 67, 68, 69, 70

Na-la-diên 那羅延, S. Nārāyaṇa iv.

367

Na-lặc-đà 那剌陀, P. Narada, iv. 66

Na-lăng-ca (bà-la-môn),

P. Nāḷijaṅgha, ii. 206

Na-lân-già 那鄰伽, P. Nāḷijaṅgha, ii.

206

Na-lân-la-tân-châu-man-đà-la 那隣羅

濱洲曼陀羅, P. Naḷeru-

pucimanda, i. 11

Na-lê, vi. 44

Na-na-do 那那由, P. Gagga, iv. 283, 285,

nại, 捺P. chupana, i. 269; iii. 16

nam căn, P. purisa-indriya, iii. 138;

khởi năm nhơn duyên, vi. 263

Nan-đà, P. Nanda, i. 173, 403; ii. 95;

Nan-đà, ii. 411; v. 299

Nan-đà (ao), P. Nandapokkharaṇī, vi.

344

Nan-đà (Đồng tử), iv. 194

Nan-đề, Nandiya, i. 39, 66 , 173 ; ii.

95; iv. 188, 189, 190; v. 309, 310, 311

nạn, P. antaraya, vi. 397

nạn sự (mười ba), P. anatarāyika

dhamma, iv. 225

nạn sự, iv. 345, 346, 347, 374, 375, 395; (tám), v. 260

nạn xứ 難處 (chỗ nguy hiểm),

P. sārambha, i. 136

nạp y, iv. 162, 345; v. 65; nạp y năm

màu, iv. 413

nảy nở, vi. 279

năm lời, ii. 42

năm pháp, vi. 356, 411

năm tiền, i. 38, 40

năm tụ phạm, P. pañca āpattikkhandā

vi. 367

năm y, iii. 105

Năng Sư Tử (vua), iv. 8

nấu cháo, 50

nê bát泥缽, P. mattikapatta, i. 296

nê-lê, P, niraya, v. 216, 234

nệm lớn, ii. 312

nệm nhỏ, ii. 312

ngà voi, P. nāgadanta, i. 44

ngã, P. attā, iv. 25, 41, 55

ngăn che, ii. 100

ngăn không cho đến nhà bạch y, iv.

114, 116, 134, 398

ngăn thuyết giới,

P. pāṭimokkhaṭhapana,

uddesaṭhapana, iv. 217, 246; ngăn

tự tứ, P. pavāraṇṭhapana, iv. 282,

289, 293, 306, 307

ngăn yết-ma, v. 116

ngậm thức ăn, ii. 382

Ngật-la-ngật-liệt (ấp), P. Kiṭāgiri, vi.

nghe, ii. 7, 284; sanh nghi, ii. 290

nghe giới, iv. 224, 230, 233, 235, 236

nghề nghiệp thấp hèn, ii. 13; vi. 129

nghi ngờ, ii. 234

nghỉ đêm, iii. 208

nghỉ như đả tướng 擬如打相, ii. 287

nghi ngờ (chỗ có), ii. 103

nghĩa 義, P. attha, i. 24, 135, 431

Nghiêm Hảo, P. Sobhita, vi. 264

nghinh thực phần 迎食分, i. 269

ngoạ cụ 臥具, P. senāsana, sayana, i.

255; ii. 60, 67; iii. 153, 241; iv. 37,

260, 274, 277, 319, 324, 339

ngoạ khởi sự, P. senāsana-katham, vi.

137

ngọa sàng 臥床, P. mañca, ii. 59

ngoại đạo, ii. 169; iii. 25, 201, 210;

ngoại đạo xuất gia, P.

paribbājaka, iv. 138; ngoại đạo nữ

nhân, P. paribbājikā, vi. 281

ngoại sắc, i. 78

ngộ sát, vi. 243

ngồi riêng, i. 185; ngồi chung một

giường, vi. 15

ngồi xổm, v. 300, 332

ngôn ngữ, các thành phần ngôn ngữ,

vi. 384

ngôn nhân 言人, P. ussaya-ādika, iii.

ngôn tránh, P. vivādādhikaraṇa, v.

247, 251; ngôn tránh, v. 247, 264;

bất thiện, v. 249; thiện, v. 249; vô

ký, v. 249

ngủ (ngày), vi. 32; ngủ trụ tâm có năm

điều công đức, vi. 351; ngủ với

tâm tán loạn có năm điều tai hại,

vi. 351

ngũ bách kết tập, vi. 192

ngũ chủng tôn 五種尊, P. pañca

satthār, i. 185

ngũ dạ bất khán ngũ y 五夜不看五衣,

iii. 196

Ngũ đại hà, iv. 289

ngũ nạp y 五納衣, iv. 541

ngũ nhật bất khán 五日不看, iii. 196

ngũ thạnh ấm khổ 五盛陰苦, P. pañca

upādānakkhandha, iv. 60

ngũ tiền 五錢, i. 49

nguồn nước, vi. 216

nguyện y 願衣, P. āgamenta(cīvara)

iv. 343

Nguyệt, v. 222, 224, 230, 232, 233

Nguyệt Ích, v. 222, 233

Nguyệt vương, v. 231

ngược dòng sanh tử, iv. 42, 44

người, P. puggala; (kiền-độ): v. 201

người, i. 71; người giữ vườn, iv. 166,

395; ; người như vậy, iii. 239;

người nuôi bệnh

người thứ năm ( trì luật),

P. vinayadharapañcama, iv. 323

nha 牙, P. danta, ii. 314

nha giác sư 牙角師, dantakāra, ii.

313

nhà ấm (ôn thất), ii. 220; nhà (bạch y),

iii. 206, 208; nhà lớn (xây cất), ii.

73; nhà trọ miễn phí, ii. 22; nhà

hội của Tăng, iv. 255; nhà kinh

hành, iv. 157, 417; nhà tắm, iv.

255, 256, 297, 417, 419; vi. 33,

114 nhà để y riêng, vi. 33

nhà sưởi ấm., P. aggisālā, vi. 36

nhàn tĩnh xứ 閑靜處, P. arañña, i. 33

nhãn dược, P. añjana, v. 11

nhạn (đàn), v. 346

nhăm nhành dương (dương chi), P.

dantakaṭṭhaṃ khādanti, ii. 408; v.

333

nhặt lượm, vi. 165

nhân 人, i. 57

nhân ngữ thứ thất khẩu thuyết, i. 72

nhân pháp, i. 68

nhẫn, P. aṅgulimuddikā, vi. 54

nhận (5 cách), ii. 163

nhận chia, iv. 485

nhận dục, iv. 212; nhận dục thanh

tịnh, iv. 215

nhập Tăng bộ khác, vi. 365

nhập thai, P. apagabbo, v. 32

nhất chưởng noãn thuỷ 一掌煖水, iv.

365

nhất đoàn thực 一摶食, ii. 111; iv.

396

nhất mộc thuyền 一木船, i. 46

Nhất-sư-lê Tiên nhơn chủng 一師梨

仙人種, P. Usīraddhaja, iv. 323

nhất thiết giải 一切解, P. sabbadhi

danta, iv. 101

Nhất Thiết Khứ, P. Sabbakāmi, vi.

180

nhất thiết nhập, P. kasiṇāyatanāni, i.

Nhất Thiết Thí, iv. 367

Nhất thiết trí, P. sabbaññu, iv. 46, 97

nhất thôn gian 一村間, ii. 321

nhất thực pháp 一食法, P. ekāsana,

ekabhatta. ii. 180

nhất tọa gian 一坐間, ii. 210

nhất tọa thực 一坐食 (ăn một lần

ngồi), P. ekāsana, i. 116; ii. 138, 180; iii. 331; iv. 519

nhất túc xứ 一宿處, P. āvasaṭhapiṇḍa,

ii. 145

nhất xứ 一處, ii. 123

Nhật 日, P. Ādicca (Ādiccabanhddhu)

iv. 12

Nhật Tôn (đấng), P. Ādiccabanhddhu,

iv. 12

nhi ý 兒意, P. puttacitta, iv. 135

nhị biên 二邊, P. dve antā, iv. 58

nhị căn 二根, P. ubhatovyañjana, i.

35; iii. 316

nhị câu giải thoát 二俱解脫, P.

ubhatobhāga-vimutta, ii. 25

nhị chỉ sao, P. dvaṅgulakappa, vi. 174

nhị đạo, iii. 220

nhị giải thoát二解脫, iv. 313

nhị hình 二形, P. ubhatovyañjana, i.

30; iii. 305

Nhị Thập Ức (Sa-môn) 沙門二十億,

P.Soṇa-Koḷivisa, iv. 309

nhị thiền, iv. 19

nhiễm triền tâm 染纏心 (ý dâm dục),

i. 87

nhiên hỏa đường, P. aggisālā, vi. 42

Nhiếp-phạt-la-phật-để (nước) 攝伐羅

佛底, iv. 323

nhiếp trì oai nghi, iv. 371, 378

nhiệt (bệnh), vi. 32

nhớ lại, i. 252

nhơn duyên, ii. 191

nhơn duyên (pháp sanh), iv. 59, 75,

105; (pháp diệt), iv. 73, 105

nhũ 乳, v. 38

nhũ diệp (cỏ), i. 274

nhục mạ, P. omasavāda, ii. 12

nhuộm y, v. 349

nhuy trấp 蕤汁, ii. 204

nhuyến hắc thạch mật, v. 24

như cỏ che đất, P. tiṇavatthāraka, v.

276

Như Lai, iii. 238, 230, 313

Như Lai Chí chơn Đẳng chánh giác,

iii. 215

như pháp, i. 179; ii. 249, 270

như thị nhân 如是人, iii. 238

Như thị sanh (kinh), P. itivuttaka, vi.

165

ni: ni thọ giới, v. 287; ni thường hành,

v. 304

Ni-câu-loại (vườn),

P. Nigrodhārāma, ii. 5, 322, 335;

v. 281

ni-câu-luật, P. nigrodha, i. 113; vi. 24

Ni-câu-luật (vườn), P. Nigrodhārāma,

i. 276; ii. 187; iii. 111; iv. 41, 97;

v. 281

Ni-câu-luật thọ thần, i. 113

Ni-kiền, P. Nigaṇṭha, v. 30, 31, 33,

34; x. Ni-kiền Tử

Ni-kiền-đà Nhã-đề Tử, P. Niiigaṇṭha-

Nātaputta, vi. 55

Ni-kiền Na-da Tử, P. Niiigaṇṭha-

Nātaputta, vi. 80

Ni-kiền Tử, P. Nigaṇṭha, ii. 135, 136;

iv. 67; vi. 55, 80

Ni-liên-thiền (sông), P. Nerañjarā, iv.

18, 92

Ni-phù-la (vua), iv. 7

ni-sư-đàn, P. nisīdana, i. 269; ii. 405, 312, 419, 516

ni-tát-kỳ ba-dạ-đề, P. nissaggiya-

pācittiaya, i. 241

niêm dược, P. jatūni bhejjāni, v. 8

niên thiếu, iv. 34; niên thiếu tỳ kheo,

v. 413

niệm tại thân 念在身,

P. satipaṭṭhāna, i. 85

Niết-bàn, iv. 15, 30, 50, 59, 71, 89, 291, 528, 556

Niết-bàn hành 涅槃行, iv. 59

niết-bàn-tăng 涅槃僧, P. nivāsana, i.

99; ii. 406, 433 iv. 448, 537, 542

nói: nói chín câu, v. 84; nói dối, iii.

238; nói dối trá, v. 405; nói quanh

co, ii. 59, v. 159; nói thô tục, v. 405

nô lệ chết, v. 403

nội đẳng tịnh 內等淨, iv. 20

nội ngoại sắc, i. 97

nội phong (bệnh), iv. 46

nội sắc, i. 97

nội thọ sắc 內受色, i. 97

nội tín, iv. 20

nung bát, vi. 100

nùng chúc 濃粥 (cháo đặc), ii. 124

nuôi bệnh, P. gilāna-upaṭṭhāka,

gilāna-upaṭṭhākī, iii. 302

nuôi dưỡng, ii. 268

nữ, i. 233;(20 hạng), i. 120; cùng

ngồi, vi. 290

nữ ngoại đạo lõa thể, P. acelakā

paribbājikā, ii. 167

nữ tặc, P. corī, iii. 39

nữ thặng女乘, iii. 294

nước, P. udaka, i. 59, 97; iii. 46; nước

(giá lạnh), iv. 341; nước rửa bát, ii.

393; nước trái cây, nước trái cây

trong, ii. 74; nước đường, v. 24

nước (tám thứ), P. pāna, v. 46; vi.

298; dùng, vi. 34

oai nghi, P. abisamācārikā, iv. 58, 128, 134, 137, 153, 154, 167, 295, 324, 336, 351, 379, 433, 493; oai

nghi (đã xả), ii. 187; vi. 427

Ô-ba-đà-da 鄔波馱耶, P. upajjhāya

(S. upādhyāya), iv. 134

ô-bà-đà-phả-ni, v. 27

Ô-già-la (quốc) 烏伽羅(國), P. Ugga-

nigama, i. 376

ô kê, v. 176

ô-mãn-thổ 烏滿吐, P. opāta, i. 76

ô tha gia 污他家, P.kuladusāka, i.

172; iii. 56

ổi xứ 猥處, iii. 289

ôn thất溫室, P. jantāghara, i. 269; ii.

220; iv. 121, 255

Ôn-thi-la 嗢尸羅 (núi), iv. 323

Ôn thủy (sông), iv. 314

Ông bạn, iv. 48

ống đựng rận, vi. 30

ống thổi, vi. 37

phá giới, P. sīlavipatti, v. 133, 201,

211, 320

phá oai nghi, iv. 130, 134, 294; v.

206; vi. 407

phá giới, P. sīlavipatti, vi. 407

phá kiến, P.diṭṭhivipatti, iv. 130, 134,

294

phá Tăng, P. saṅghabheda, v. 210,

240; phá hòa hiệp Tăng, iii. 54;

(pháp), i. 198

phá Tăng, iv. 137, 177, 270, 287; phá

Tăng luân, P. cakkabheda, i. 192, 193

phá thai, vi. 312

phá tiền an cư, iv. 352, 353, 354

phá tự tứ, iv. 372

phá yết-ma, iv. 310

Phả-na-đà-thi 頗那陀施, iv. 500

phả-ny, v. 29

phác lộ trượng, vi. 125

phạm, P. āpatti, hai loại, vi. 393

phạm-chí, P. parribbājaka, ii. 212; iv.

36, 55, 83, 86, 87, 117, 128, 241; phạm chí bện tóc,

P. jaṭila, i. 130; iv. 95, 110, 120;

phạm chí thờ lửa, iv. 110

Phạm động, P. Brahmacāla

(Brahmajāla), iv. 342 ; vi. 209

phạm hạnh, P. brahmacariya, i. 115;

phạm hạnh đã vững, iv. 23, 58, 69, 407

Phạm Thí, P. Brahmadatta, iv. 476; v. 97, 99, 108; vi. 75, 76, 78

Phạm thiên (chúng), P.

Brahmakāyika, iv. 477; (cõi), iv.

51; (cõi), v. 301; Phạm thiên

vương, iv. 51, 104, 105, 477

phạm tội sanh nghi, iv. 298

phạm tránh, P. āpattādhikaraṇa, v.

276; bất thiện, v. 251; vô ký, v.

251; diệt, v. 273

phạn khứu 飯糗, iv. 18; phạn khứu

pháp, v. 21

pháp (nghi pháp), P. vatta, v. 325

pháp, P. dhamma, ii. 262; pháp (để

khủng bố), ii. 214; pháp (về con

người), ii. 37;

pháp biệt chúng, iii. 62, 67, 71

Pháp cú kinh, P. Dhammapada, vi.

165

Pháp Dữ 法與 (sa-di), ii. 263

pháp hiện tiền, P.

dhammasammukhatā, v. 275

pháp hộ 法護 (nữ), dhammarakkhitā,

i. 121

pháp lạc, iv. 296

pháp lành, i. 92

pháp nhãn, P. dhammacakkhu, iv. 53;

pháp nhãn tịnh,

P. dhammacakkhu-parrisuddhi, iv.

pháp nhiếp thủ 法攝取, iii. 241

Pháp Thủ 法手苾芻, P. Hatthaka, ii. 5

pháp thượng nhơn,

P. uttarrimanussa-dhamma, i. 85;

ii. 42; iii. 238

pháp trí 法智, P. dhammaññāṇā, i. 87

pháp tùy thuận, iii. 29

Pháp Vương 法王, iv. 8; vi. 406

phát lồ, iv. 297, 299

phân-đà-lị/lợi 分陀利, P. puṇḍarīka, i.

58; iv. 33, 53; vi. 346 ; vi. 346

phân ngọa cụ, P. senāsanapaññapa,

iv. 330

phân phòng xá, iv. 326

phân vật (pháp thức), iv. 390

phần khác, i. 131

phấn tảo糞掃, P. paṃsu, ii. 111, 161;

quý giá, iv. 344

Phân-na-bà 分那婆, P. Punabbasu, i.

165

phất trần, vi. 98

phật-đồ佛圖, P. thūpa, i. 279; (chủ),

iv. 257

Phật ngôn (chuyển thể),

P. buddhavana, vi. 95

Phật trách thủ 佛搩手,

P. sugatavidatthiyā, ii. 317

Phật trương thủ 佛張手, P.

sugatavidatthiyā, ii. 317

phi bát dụng 非缽用, i. 306

phi chánh thực非正食, ii. 160

phi cú vị; ii. 36

phi dược, vi. 316

phi đạo, i. 37; v. 67; vi. 245

phi luật, iii. 67, 75

phi nhân 非人, P. amanussa, i. 35; iii.

9; iv. 274, 281, 293, 357, 370, 373

phi pháp, P. adhamma, adhammika,

iii. 67, 71, 75

phi pháp biệt chúng, P. adhammena

vagga. iii. 67, 71, 75

phi pháp hòa hợp chúng,

P. adhammena samagga, iii. 67,

71, 75

phi phương xứ, i. 136

phi thời, i. 264; ii. 197, 393; iii. 106;

phi thời (ăn), iv. 197

phi thời dược, P. yāmakālika, v. 30

phi tự nghĩa, ii. 36

Phi tưởng phi phi tưởng xứ,

P. nevasaññānāsaññāyatana,iv. 16, 17

phi y 非衣, i. 251; iv. 447, 512, 521, 542

phiền nhiễu, ii. 63

phong (bệnh), i. 412; vi. 128

phòng biên, ii. 222

phòng ốc, vi. 30

phòng xá, iv. 103, 118, 123, 130, 241,

252, 253, 274, 290, 380, 386, 415;

phòng xá lớn, ii. 77; (năm loại), vi.

7; vi. 9; phòng xấu, vi. 43

phòng y, v. 20

phóng khứ tỳ 放去婢 (tỳ nữ bị thải), i.

phồng má (ăn), ii. 385

phu cụ 敷具, P. santhata, i. 269

phú đầu 覆頭, ii. 347, 398

phú kiên y, P. saṅkacchika, iii. 223

phú-la 富羅, S. pūlā ii. 403

Phú-la-am-đề 富羅菴鞮, iv. 341

phú-la-bạt-đà-la 富羅跋陀羅, P.

puṭabaddha, iv. 330

Phú-la-na, P. Purāṇa, ii. 194; iv. 366;

vi. 166

Phú-lâu-na, P. Pūraṇa, vi. 166

Phú-lô-hê-xỉ (đa)富盧醯侈, purohita,

v. 79, 80

Phú-na-bà-sa, P. Punabbasu, i. 165,

210; v. 128;

Phú-na-bà-ta (tỳ-kheo),

P. Punabbasu, v. 129

phú-na bạt-đà-la thảo tỉ腹羅跋陀羅

草屣, P. puṭabaddha, iv. 330

Phú-na-la (đại thần), P. Purāṇa, i. 343

phú sang y 覆瘡衣,

P. kaṇḍupaṭicchādi, ii. 318

phú tàng (pháp), P. pṭicchana, iv. 339;

iv. 291; phú tàng trung gian phạm

tội, v. 157, 354; xin yết-ma phú

tàng, v. 195

phú thân y 覆身衣, P.

kaṇḍupaṭicchādi, iv. 410, 413, 419

phụ nữ, ii. 28; iv. 128

phụ nữ Câu-lê, ii. 335

phụ ý 父意, P. pitucitta, iv. 109

phúc, x. phước

phúc bát, P. pattaṃ nikkujjatum, v.

239

phúc-la 福羅/腹羅, S. pūlā, ii. 403; 富

羅, iv. 341

phục thủ tội, P. āpattiṃ āropetvā, v.

125

phục tội, P. āpattiṃ āropetvā, v. 125,

243

phức y 複衣, iv. 411

Phương đẳng kinh, S. vaipulya, vi.

165

phước đức xá 福德舍,

P āvasaṭhapiṇḍa, ii. 22, 116

phước nhiêu 福饒, iv. 418; v. 327

phương tiện giết, vi. 235

phương tiện phá Tăng, iv. 270, 271

Phương tỳ-ni, P. padesapaññatti, vi.

399

phương xứ 妨處, P. aparikkammana,

i. 152

quá nhân pháp 過人法,

P. uttarimanussa-dhamma, i. 85

quá sai 過差, iv. 244

quả dược, P. phala-bhesajja, v. 5

quả không tịnh, P. akappa-phala, v. 59

quả thuyền 果船, i. 57

quán đầu y 貫頭衣, iv. 500; 串頭衣,

iv. 506

quán quân phát hành 觀軍發行, ii. 246

quán vô dục, iv. 19

Quang Minh, iv. 6

Quảng nghiêm 廣嚴城, i. 64

quát, vi. 58

quạt, vi. 122

quân, ii. 247, 252

quấn cao, ii. 437

quấn cổ, ii. 442

quấn thấp, ii. 437

quấn y, ii. 436

Quật-đa tỳ-kheo-ni 掘多比丘尼, ii. 117, 230

quậy sữa, vi. 280

quốc cảnh 國境, iii. 174

quốc giới biên 國界邊, iii. 174

quở trách (pháp), P. tajjanīya, iv. 128,

129, 134

quật trạch 窟宅, P. ālaya, iv. 42

quỵ vật, vi. 97

quy y, iv. 23, 39, 60, 100, 140, 152,

381

quý giá phấn tảo 貴價糞掃, iv. 87,

344

Quý-xá (vua), iv. 7

quỉ tử mẫu, iv. 25

quỷ thần thôn 鬼神村, P. bhūtagāma,

ii. 47

quỷ thôn chủng tử鬼村種子,

P.bhūtagāma/ bījagāma, ii. 47

quyển hình cách tỷ 捲形, iv. 330

quyết định thủ, P. pasayha (pasaya),

vi. 367

quyết-tu-la, P. udakasāṭika, iii. 223

ra dấu bằng thân, i. 74

ra dấu bằng thân và miệng, i. 75

rình chờ (trinh sát, trộm), i. 51

rau không tịnh, v. 61

rảy tay, ii. 498

răng-lưỡi-tai, vi. 158

răng thú, v. 398

rận, vi. 33

râu-tóc-móng, vi. 50

rỉ máu, v. 303

rơi vải, ii. 384

rùa trạnh, vi. 365

rừng tịnh, v. 40

rượu, P. sura, ii. 204; rượu chua, ii.

260; rượu đen, P. kāpotikā, ii. 203;

rượu nấu bằng cây, P. meraya, ii.

204; rượu ngọt, ii. 205; rượu nước

quả lê, ii. 204; rượu nước quả uy

nhuy, ii. 204; rượu quả xá-lâu già,

P. sālūka, ii. 204

Sa-bà thế giới chủ, P. Sahampati, iv. 51

Sa-di xuất gia, P. sāmaṇera

(paribbajā), iv. 191

sa-di-ni, P. sāmaṇerī, v. 368; sa-di-ni

(giới), iii. 224

Sa-già-đà, P. Sāgata, ii. 253

Sa-kiệt-đà 沙竭陀, P. Sāgata, ii. 254

Sa-la (rừng), P. sālavana, vi. 92; vi.

192

Sa-la-bạt-đề羅跋提, P. : Sālavatī, iv. 455

sa-la song thọ, P. yamaka-sāla, vi. 192

Sa-la-trĩ (rừng) 娑羅雉林, i. 64

Sa-lan (pháp sư) 法師比丘沙蘭, ii. 2

Sa-lâu Lộc Lạc, P. Sāḷha

Migāranatta, iii. 19

sa-lê-sa-bà, v. 6

Sa-lưu沙留, P. Sāḷha, vi. 232 ; vi. 232

Sa-môn, P. samaṇa, iv. 59

sa-môn thí thực, P. samaṇabhatta, ii. 172

Sa-nậu (bà-la-môn), ii. 148

Sa-nhiên沙然 (phạm chí), iv. 128

sa yêu đái, P. colapaṭṭa, v. 400

sác sác thực 數數食,P.

paraṃparabhojana, ii. 160

sách cúng dường, vi. 374

sai bảo giết, vi. 319

Sai-ma (tỳ-kheo-ni), P. Khemā, ii. 78;

vi. 224

sai quấy, iii. 72

sai sứ, i. 60

sai sứ giết, i. 58

sai trái (làm điều), iv. 113, 114, 125

sám hối, iv. 129, 130, 183, 192, 230;

v. 189

Sám-ma, P. Khemā, iii. 155, 171, 172

Sám-ma (tỳ kheo ni), P. Khemā, iii.

171, 172

San-đâu Tỳ-la-tra Tử, P. Sañjaya

Belaṭṭhi-putta, vi. 55

San-nhã, P. Sañjaya, iv. 57, 104, 107,

135

San-nhã-tỳ-la-tra-tử, P. Sañjaya

Belaṭṭhi-putta, iv. 57

sản nghiệp chung, i. 49

sản phụ 產婦, iii. 213

sàng chi 床榰, iv. 120

sang tịnh, v. 59

sanh = sinh

sanh cốc 生穀, P. āmakadhañña, iii.

136

sanh hắc 生黑 (màu đen tự nhiên), P.

jātiyā kālaka, i. 258

sanh huỳnh môn 生, iv. 167

sanh thiên, P. sagga, iv. 54, 55, 59,

63, 92, 103, 311

sanh tô 生酥, P. takka, v. 38

sanh tử trí, P. cutūpapātañāṇa, iv. 20

sanh tượng 生像, P. jātarūpa, i. 42,

281; sanh tượng vàng bạc, vật báu,

iv. 157

sảnh đường, vi. 15

sào quật 巢窟, P. ālaya, i. 21; v. 151

sát-lợi (chú),剎利咒, P. khattiya-vijjā,

iii. 209, 310; vi. 139

Sát-lợi (dòng), P. khattiya, iv. 9

Sát-lợi Quán đảnh, P. khattiya-

muddahāvasitta, ii. 299 iv. 9, 25

Sát-lợi thuỷ nghiêu đảnh 剎利水澆頂,

P. khattiya-muddahāvasitta, iv. 9

Sát-lợi vương Thủy kiêu đầu chủng

剎利王水澆頭種, i. 37

sát-lị = sát-lợi

sát sinh thảo mộc 殺生草木,

P. bhūtagāmapātavyatāya, ii. 55

sau bữa ăn, ii. 221

sáu đêm ma-na-đỏa (yết-ma), P.

chāratta-mānatta, v. 206

sáu lời, ii. 49

sáu mươi thứ kinh, iv. 342

sáu niệm, P. cha anusati, vi. 445

sáu pháp, vi. 517

sáu pháp (thọ), iv. 340

sáu tránh, P. cha vivādamūlāni, v. 319

sáu tỳ-kheo, P. chabbaggiyā, ii. 7, 30, 50, 78, 145, 237, 264, 274, 293, 314, 331, 338, 345, 352, 354, 396, 403, 420, 433 ; iv. 162, 251, 257, 272

279, 317, 359, 360, 377, 394, 428, 488, 500, 538, 539, 552 ; iv. 201, 276, 280, 323, 336, 359, 372, 420, 425, 447, 484, 488, 500, 543 ; v. 59, 70, 81, 135, 137, 243, 269, 305, 393, 408, 411, 447 ; vi. 9, 24, 29, 32, 37, 41, 61, 107, 114, 121, 122, 155, 161, 207, 225, 278, 281, 286, 368

sáu tỳ-kheo-ni, P. chabbhaggiyā

bhikkhunī, iii. 44, 52, 63, 97, 101,

130, 160, 169, 170, 200, 209, 281,

310; iv. 247, 307; v. 304, 311,

318, 321

sắc, P. rūpa, iv. 67, 68, 119, 410; sắc

(có chấp thọ), i. 78; không chấp

thọ (ngoại bất thọ sắc), i. 78

sắc (khủng bố), ii. 213

đồ sắt (thợ), vi. 82

sấm ký (sách), iv. 35

sân bất hỉ, vi. 301

sân cơ 瞋譏, ii. 56; sân cơ sai hội

nhân 瞋譏差會人, ii. 57

sân nhuế, P. dosa, i. 124

sí-di-la 翅夷羅, iv. 343

Sí-nậu, v. 38; Sí-nậu (bà-la-môn bện

tóc), P. Jaṭila Keniya, v. 38

Sí-tỳ-già-thi, vi. 112

sinh dục đạo, vi. 188 239

sinh địa 生地, P. jātā pathavī, ii. 53

sọt (đựng) y, iv. 529

sô-ma 芻摩, P. khoma, iv. 443

Sổ-na (tỳ-kheo-ni), ii. 95

sống chung, iii. 8

sơ sản y, vi. 533

sơ tránh, v. 254

sở hành 所行, P. gocara, i. 7

sở hành nhu nhuyến 所行柔軟, iv. 20

sợ, vi. 360

sơ chuyển pháp luân, iv. 50

sơ thiền, P. paṭhama-jhāna, iv. 18, 19

sơ thức 初識, P. paṭha

paṭisandhicitta, i. 58

sơ pháp ưng xả tăng-già-bà-thi-sa初

法應捨僧伽婆尸沙,

P. paṭhamāpattikaṃ dhammaṃ

āpannā nissāranīyaṃ

saṅghādisesam, iii. 33

sở đắc, iv. 49, 53, 105, 318

sơn túc 山宿, iv. 10

súc sanh, P. tiracchāna, iii. 229; iv.

20, 41, 74, 159, 168, 177, 181,

213, 368; vi. 189

súc trưởng bát 畜長缽,

P. atirekapatta, iii. 95

súc trưởng y, P. atirekacīvara, v. 64

súc vật, P. tiracchāna, vi. 298

suy lão, iv. 56

Sư-diêm-phù-bà-đề, iv. 24

Sư Tử Giáp, P. Sīhahanu, iv. 8

sứ giả luân chuyển (giết),

P. visakkiya dūta, i. 59

sứ giả Tăng, vi. 118

sứ giả Tăng sai v. 141

sự 事, iv. 379; vi. 366

sự dị phần trung thủ phiến 事異分中

取片, P. aññabhāgiya adhikaraṇa,

i. 163

sự tình của phần khác,

P. aññabhāgiya adhikaraṇa, i. 163

sự tránh, P. kiccādhikaraṇa, v. 319;

bất thiện, v. 323; thiện, v. 323

sữa (cho phép uống), P. khīra, v. 23;

sữa bò năm loại, v. 46; sữa đông,

v. 2

sừng xoay, iv. 425

sương móc, v. 363

ta-bà (cỏ), ii. 398

Ta-kiệt-đà 娑竭陀, iv. 400

tà mạng (ba), vi. 427

tả hữu phản sao y 左右反抄衣, ii. 440

tác, v. 257

tác bất tác 作不作, i. 364

tác cổ đạo, v. 390

tác cử 作舉:cử tội, i. 211; v. 157

tác cử yết-ma 作舉羯磨, ii. 326

tác nhân, v. 257

tác pháp (diễn tiến), ii. 330

tác tịnh作淨, i. 249; v. 61; tác tịnh

hiện tiền, ii. 286, iii. 135, 137

tác ức niệm, i. 211

tai ngựa (cây), v. 6

tái phạm tội cũ, v. 204

tài, ii. 262

tài mộc sư 材木師, i. 35

tam cấu nhân 三垢人, i. 5

tam ngữ, iv. 75, 109

tam ngữ đắc giới, P. tīhi

saraṇagamanehi pabbajja

upasampada, iv. 75, 152

tam ngữ tự tứ, iv. 291, 293

tam pháp ưng xả tăng-già-bà-thi-sa 犯

三法應捨僧伽婆尸沙,

yāvatatiyakaṃ dhammaṃ āpannā

nissaraṇīyaṃ saṅghādisesaṃ, iii.

Tam-phù-đà, P. Sambhūta, vi. 178

tam thiền, P. tatiyajjhāna, iv. 19, 193

Tam-văn-đạt-đa三聞達多, P.

Samuddadatta, i. 151, 152, 153; v.

218

tám pháp, vi. 118, 389

tám sự, P. aṭṭhavatthukā, iii. 20, 229;

vi. 166

tàn dược 殘藥, P. paṭisāyanīyāni

bhesajjāni, i. 327

tàn thực pháp 殘食法, ii. 148

tàn túc thực 殘宿食, P. sannidhikāra,

ii. 159

tán diên (giây đai), vi. 124

Tán-nhã, v. 128, 129, 220

tán trợ hành ác, iii. 57

táo bình 澡瓶, P. kamḍalu, iv. 89

tạp, P. saṃyutta, vi. 158

tạp chú thuật 雜咒術, iii. 209

tạp dã tàm miên 雜野蠶綿,

P. kosiyamissaka, i. 255

Tạp nan kinh, vi. 165

tạp sự, iv. 410

tạp toái giới 雜碎戒,P.

khuddānukhuddaka sikkhāpada, ii.

271; vi. 158

Tát-giá Ni-kiền Tử, P. Sacca-

Niganṭha, vi. 80

tát-la thọ 薩羅樹, P. sāla, ii. 214

Tát-xà, iv. 384, 385

tát-xà-la-sà, S. sarjarasa, v. 11

tặc tâm, P. theyyacitta, iv. 164, 213,

214, 287

tăm, P.dantakaṭṭha, i. 48; tăm lạ (loại

cây không được dùng), vi. 126

Tăng, P. saṅgha, i. 198, 40, 335; iii. 25, 74; có

bốn loại, v. 136; Tăng bốn vị, v.

136; Tăng hai mươi vị, v. 137;

Tăng hiện tiền, v. 328; Tăng hoà

hợp, P. samaggasaṅgha, v. 115;

Tăng mười vị, v. 137; Tăng năm

vị, v. 137; Tăng trần cấu, v. 300; Tăng tỳ-kheo, v. 16, 18, 23, 34, 41, 45; Tăng bốn phương,

P. catudesa-saṅgha.iv. 333, 499; Tăng cử tội, iii. 26, 43, 239

tăng-già-bà-thi-sa, P. saṅghādisesa,

vi. 350

Tăng-già biên địa, iv. 412

Tăng-già-lam, P. saṅghārāma, iii.

280; iv. 174, 178, 184, 186, 187, 192, 194, 200, 204, 210, 212, 234, 277, 320, 324, 328, 434, 437, 452, 499, 504, 515, 516, 522, 526, 529, 556, 564

tăng-già-lê, P. saṅghāti, iii. 193; iv. 487, 500, 501, 527, 540; tăng-già-lê quý giá, iv. 499

Tăng-già-xa, Saṅkassa, vi. 219

Tăng giá ( tiếng hoa), 24

tăng giới, P. adhisīla, iv. 145, 173

tăng giới học, vi. 435

tăng huệ, P. adhipaññā, iv. 145, 200

tăng ích, P. vuddhi, vi. 371

tăng-khước-kỳ, P. saṃkacchika, iii.

223, 295

tăng-kỳ-chi 僧祇支, P. samkacchika,

i. 217; iii. 223; 295, iv. 118, 375,

414;

Tăng-kỳ-đà (kinh), P. Saṅgīti-

suttanta, vi. 164

Tăng nhất (kinh), P. Ekottara, vi. 164

Tăng phú thân y 僧覆身衣, iv. 419

Tăng sai, iii. 231, 264; iv. 61, 151,

182, 254, 267, 281, 391, 418

Tăng-sô, P. Seyyasaka, v. 132

Tăng sự, P. saṃghassa karanīya, iv.

tăng tàn (phạm), P. saṅghādisesa, iv.

114, 116, 263, 291, 294, 295; tăng

tàn, v. 185

tăng tâm, P. adhicitta, iv. 117, 135,

159

tăng tâm học, vi. 357

Tăng tập xứ 僧集處, P.

upaṭṭhānasālā, iv. 255

Tăng thập (kinh), P. Dasuttara-

suttanta, vi. 164

tăng thượng giới, P. adhisīla, iii. 241

tăng thượng oai nghi,

P. abhisamācārikā, iv. 137, 138

tăng thượng quả, iv. 296

tăng thượng tịnh hạnh, P.

ādibrahmacariya, iv. 138

tăng thượng tự tứ 增上自恣, iv. 297,

298

tăng tịnh hạnh, P. ādibrahmacariya,

vi. 363

tăng trí tuệ, P. adhipaññā, iv. 138

tăng trưởng hữu lậu, vi. 312

tăng tuệ học, P. adhipaññā, vi. 326

Tăng tự tứ, iv. 281, 282, 297

Tăng tỳ-kheo, P. bhikkhusaṅgha, iv.

28, 95, 113, 114, 116, 124, 124,

135, 148, 150, 164, 188, 228, 252,

273, 297, 318

Tăng vật, P. saṅghika labha, i. 354;

iv. 393

Tăng viện, P. saṅghārāma, i. 205

tằng giá 曾嫁, P. gihigatā, iii. 233

tằng xúc thực 曾觸食, 201

tâm định tĩnh, P. saṃhita citta, iv. 21 , 22, 23

tâm giải thoát, P. cetovimutti, iv. 23, 69, 73, 89, 188, 409; tâm giải thoát hữu lậu, iv. 74

tâm giặc, P. theyya citta, iv. 208, 209, 210, 293

tâm nhiễm ô, P. avassuta, iii. 51

tâm nhiễm trước, iv. 13

tâm niệm an cư, iv. 325

tầm tứ, P. vitakka-vicāra, iv. 20

Tân-ca-la 賓迦羅, P. Piṅgala, iv. 457

Tân-đầu-lô, P. Piṇḍola-Bhāradvāja,

vi. 65, 163

Tân-kỳ-da賓祇耶, iv. 494

Tân-kỳ-dương-nâu 賓耆羊菟, iv. 494

tẫn (pháp), P. pabbājaniya, iv. 167, 168; tẫn yết-ma 擯羯磨, P.

pabbājaniyakamma i. 211; v. 166;

tẫn xuất (tác pháp), iv. 142, 144; v. 164, 166

tận hình thọ dược, P. yāva-jīvika, v. 30

tầng gác, 88

tập đường, P. upaṭṭhānasālā, vi. 13

tập luật Tăng, vi. 205

Tập Pháp Tỳ ni ngũ bách nhân, vi. 213

tập Tăng, iv. 207, 297; vi. 157, 182

tập thập cú nghĩa 集十句義, P. dasa

atthavase paṭicca, i. 22

tất bát, v. 249

tất bạt 蓽苃, v. 9

tất-lăng-kỳ-già-la-nậu-bà-la, v. 27

Tất-lăng-già-bà-ta, P. Pilindavaccha.

ii. 415; iv. 337, 338, 339, 426; v.

11, 25, 44; vi. 231

tật đố, iii. 279

tật tật thuyết 疾疾說 (nói nhanh vội),

i. 72; tật tật ngữ (thuyết), ii. 15

Tất-thế-na 悉替那, ii. 60

tẩy tịnh 洗淨, P. udaka-suddhika, iii.

128

tế 穄 (gạo), v. 5

tế mạt dược, P. kasāva, v. 9

tế thanh 細聲, iv. 330

tế thằng sàng 細繩床, P. mañca, ii. 59

Tha hóa tự tại thiên, P.

Paranimittavasavatti-devā, iv.

366; Tha hóa tự tại thiên vương,

iv. 366

thạch mật, P. phāṇita, v. 6

thạch mật tửu 石蜜酒, P. kāpotikā, ii.

203

tham dục tỳ-ni, vi. 301

thanh ế nhãn 青翳眼, iv. 174

thanh lạc tương清酪漿, ii. 74

thanh lâm, v. 40

thanh tịnh không tỳ vết, iv. 20, 84, 85

thanh tịnh tự tứ, iv. 286, 293, 300,

301, 302

Thanh văn, P. sāvaka, iv. 27, 37, 109

thành bạc, v. 227, 228

thành bằng vàng, v. 227

thành kim, vị thành kim 成金, 未成金

, i. 286

thành tựu thần thông, iv. 49

Thánh chủng (bốn), P. ariyavaṃsa, i.

154

Thánh điển (12 bộ), i. 15

Thánh kệ kinh, P. Theragathā, vi. 165

Thánh thuyết ưng xả, P. yaṃ taṃ

ariyā ācikkhanti uppekkhako, iv.

Thánh trí sở kiến hộ niệm lạc 聖智所

見護念樂, P. yaṃ taṃ ariyā

ācikkhanti uppekkhako satimā

sukkhavihārī, iv. 19

Thánh trí tăng thượng, iv. 18

thạnh ấm khổ,

upādānakkhandadukkha, iv. 60

thảo cốc 草, i. 106

thảo xa 草車 (xe chở cỏ), P. yuttena

sakaṭa, i. 136

tháp Phật, vi. 135

tháp Thanh văn, vi. 129

tháp thờ tóc, vi. 135

thằng sàng 繩床, P. mañca, ii. 72

thắng giải / tín giải (sáu), P.

adhimutta, iv. 408

Thắng Man phu nhân 勝鬘夫人, P.

Mallikā, ii. 261

Thắng Oán, iv. 26, 27, 32, 40, 42, 44

Thắng tuệ 勝慧河, i. 64

thân, P. kāya, i. 102; thân chạm nhau,

iii. 239; vi. 397

thân bác 身駮, S. citrāṅga, iv. 221

thân cận cộng trú 親近共住, P.

saṃsaṭṭhā vihareyya, iii. 185

thân chứng 身證, P. kāyasakkhin, i. 1

thân giao 身鲛, S. citrāṅga, iv. 221

thân giáo sư 親教師, P. upajjhāya, iv. 134

thân hành thiện, iv. 22

thân hậu, ii. 353; iv. 195, 197, 247,

289, 402, 427

thân hiện tướng 身現相, i. 60

thân lậu tận, ý giải 身漏盡意解意解,

P. anāsava cetovimutta, iv. 60

thân lí tri thức, iv. 265, 268

thân niệm xứ, P. kāya-satipaṭṭhāna, i.

thân quyến, i. 219

thân tộc, i. 219

thân tương xúc 身相觸 (thân xúc

chạm nhau), P. kāyasaṃsaggaṃ, i.

thần biến thị đạo, P. iddhipāda-

pāṭihāriya, vi. 54

thần thông, P. iddhapāda, abhiñña, iv.

48, 49, 97, 261 (năm), iv. 31

thần túc giáo hoá 神足教化, P.

iddhipāda-pāṭihāriya, iv. 95

thần túc tự tại, iv. 69, 71, 82, 83, 84,

85, 87, 89, 91

thẩn-la-bát 嚫羅缽, iv. 343

Thập Cung (vua), iv. 8

thập bát phá Tăng sự, P. aṭṭhārasahi

vatthuhi adhammavādī, v. 91

thập lục cú nghĩa 十六句義, P.

Aṭṭhakavaggikāni, iv. 322

thập lục nghĩa phẩm kinh 十六義品

經, P. Aṭṭhakavaggikāni, iv. 322

thập sự lợi ích 十事利益, P. dasa

atthavasa, i. 22

thập thất quần đồng tử 十七群童子,

iv. 144

thập tuế tằng giá 十歲曾嫁, iii. 235

Thập Xa (vua), P. Dasaratha, iv. 8

Thất bách kết tập, vi. 214

Thất bách tập Pháp Tỳ ni, vi. 185

thất bất tịnh 失不淨, i. 77

Thất diệp (hang), P. Sattapaṇṇigūha,

iv. 254

Thất-la-phiệt (thành) 室羅伐城 (Xá-

vệ), P. Sāvatthi, i. 118; ii. 30

thất-lê-sa trùng 失梨[沙/虫]虫, P.

sirīsapa, iv. 165

thất nhật dược, P. sattāha-kālika, v. 30

thất-thâu ma-la 失收摩羅, P.

suṃsumāra, i. 57 ; v. 25

Thất-thủ-ma-la (núi), P. Suṃsumāra,

iv. 502

thất trung trượng, vi. 125

thất túc 失宿, iii. 176

thất tuế 失歲, iii. 176

thất y giới, iv.262

Thật Lực Tử 實力子,

P. Dabbamallaputta, i. 147

thật vô tri vô biến tri 實無知無遍知,

i. 84

Thâu-đầu-đàn-na 輸頭檀那, P.

Suddhodana, iv. 194

Thâu-la-nan-đà, P. Thullanandā, iii.

13, 19, 42, 53, 63, 64, 81, 107, 129, , 158, 174, 175, 194, 197, 202, 207, 214, 265, 298, 307, 313; v. 413

thâu-lan-giá 偷蘭遮, P. thullaccaya, i. 38; iv. 311, 359, 376, 379, 390, 391, 441, 510

Thâu-na 輸那國土 (nước), iv. 412

thấy, ii. 4; như vậy, ii. 333; sanh nghi,

ii. 369

thấy-nghe-nghi, v. 262

thề thốt, vi. 155

Thế gian giải, P. Lokavidu, iv. 89, 25,

37, 27, 97; v. 39, 40

Thế giới thành bại (kinh), vi. 164

thế lực, ii. 199

thế phần, P. upacara, i. 203

thi-bà-lê-đà, S. śivāṭikā, v. 11

Thi Dược, iv. 478

Thi dược quang minh 施藥光明, S

bhaiṣjya-daraśmi), iv. 367

Thi-đà尸陀林 (rừng), P. Sītavana, iv.

314

Thi-ha, P. Sīvakadvāra, vi. 18

Thi-khư thành 尸佉城, S. śikhi-diś,

iv. 58

Thi-lị-bạt 尸利跋, P. Sāḷho

Migāranattā, iii. 12

Thi-lị-da-bà 尸利耶婆 (Tỳ-kheo),

P. Seyyasaka, i. 73

Thi-việt 施越, iv. 220

Thi-việt-sa 施越沙, iii. 185

thi-xa-bà (cây), P. siṃsapā, (gỗ), vi.

78; 82

thi-xoa-kế-lại-ni 尸叉罽賴尼,

P. sikkhā karaṇīyā, ii. 385

thì thầm (nói chuyện), iii. 146

thí chủ, P. dānapati, iii. 91

Thí dụ kinh, S. avadāna, vi. 165

Thí-lô (bà-la-môn), v. 39

thí y, ii. 182, 254

thị giả đường, P. upaṭṭhānasālā, vi. 15

thị pháp ưng nhĩ, P. ayaṃ tattha

sāmīcī, i. 303

thị sự pháp nhĩ 是事法爾, P. ayaṃ

tattha sāmīcī, i. 252

thị sự ưng nhĩ 是事應爾, P. ayaṃ

tattha sāmīcī, i. 252

thị thế ngôn nhân 恃勢言人, P.

ussaya-ādika, iii. 37

Thích-ca, iv. 13

Thích-ca Mâu-ni (Phật), iv. 73

Thích-ca Văn, iv. 22

Thích-ca Văn Như Lai, P. Sakkamuni

Tathāgata, iv. 37, 71

Thích Đề-hoàn Nhơn, P. Sakka Inda

devānam, iv. 84, 85, 87, 88, 89,

101, 366

Thích-sí (súy)-sấu, P. Sakkesu, i. 276;

ii. 5, 322; iii. 111, 129; v. 244, 281

thích tha phụ適他婦, gihigatā, iii.

235

Thích thị thế phổ, iv. 5

thiên bức luân tướng, P. sahassāra, v. 25; vi. 87

Thiên đế Thích, P. Sakka Inda

devānam, v. 10

Thiên đế Thích vấn (kinh), P.

Sakkapañha-suttanta, vi. 210

thiên nhãn thanh tịnh, P.

dibbacakkhu-visuddha, iv. 22, 55

Thiên nhơn sư, P. Satthā

devamanussānaṃ, iv. 8, 29, 31, 43. 120; v. 47, 49

Thiên quan (chùa), P. Makuṭa-

(bandhana)-cetiya, vi. 195

thiên vị, iii. 71, 72, 73

thiền đái (đới) 禪帶, iv. 442, 560

thiền định (môn), iv. 14, 16

thiền trấn 禪鎮, ii. 401

thiến (cỏ), v. 450

thiến thảo, v. 450

thiển thoản痶瘓, iv. 222

Thiện Bác (hổ), ii. 17

thiện gia nam tử, P. kulaputta, iv. 69

Thiện Hành, v. 283, 286

Thiện Hiện, P. Sudassana, iv. 6

Thiện Hiện Long vương, iv. 212; v. 15

thiện hiển hiện y 善顯現衣, iv. 501

Thiện Hữu và Đại Địa ( tiếng hoa) ( tỳ-kheo), P. Mettiyabhummajaka bhikkhu, i. 150

thiện kiến, iv. 143, 145, 172

Thiện Lai 善來, P. Sāgata, ii. 254

Thiện Nha (sư tử), ii. 17

Thiện Pháp, v. 137

Thiện pháp giảng đường 善法講堂, P.

Sudhammāsabhā, i. 6

Thiện Sinh (tỳ-kheo-ni) 善生比丘尼,

P. Sujātā, ii. 95

Thiện Thệ, P. Sugata, iv. 9, 25, 37,

43, 97; v. 39

Thiện trụ Ni-câu-luật thọ vương 善住

尼拘律樹王, P. Suppatiṭṭhita-

ngrodha (cetiya), iv. 97

thiện tỳ-kheo, iv. 255

Thiện Tý, iv. 62

Thiện Vương (vua), S. Kalyāṇa, iv. 7

thiếp diệp y 帖葉衣, iv. 413

thiết bát鐵缽, P. ayopatta, i. 296

thiết tác giả, vi. 82

thiếu niên phụ nữ 少年婦女, iii. 233

thiếu niên tằng giá phụ nữ 少年曾嫁

婦女, iii. 234

thiểu dục tri túc, P.appiccha

santuṭṭha, iii. 67, 71

thỉnh, P. pavāraṇa, ii. 148; thỉnh chia

phần, ii. 191; thỉnh thực 請食, P.

nimatana, i. 269; thỉnh trở lại

(thuốc), ii. 191; thỉnh trọn đời

(thuốc), ii. 191

thịt (các loại), P. maṃsa, v. 15; thịt

chó, v. 16; thịt loài rồng, v. 16; thịt

ngựa, v. 15; thịt voi, v. 15

thịt bất tịnh (không được ăn), v. 35;

thịt rồng, v. 16;

thịt tịnh (ba loại được ăn), v. 35

thọ biệt thỉnh, iv. 61

thọ y, v. 66

thọ y công đức (năm nhơn duyên), v.

78; (năm điều lợi), v. 64

thọ cụ túc, P. upasampanna, v. 292

thọ cụ túc giới, iii. 230, 231

thọ dục (người), iv. 286

thọ dục, iv. 218

thọ đại giới (yết-ma), v. 292

thọ giới, iv. 100, 123; thọ giới cụ túc,

iv. 54, 59, 54, 59

thọ giao 樹膠, iii. 138

thọ ký, iv. 43, 44, 132

thọ nhận phi pháp, vi. 43

thọ phá Tăng pháp 受破僧法, i. 199

thọ pháp bảy ngày, iii. 178, 179

thọ sắc, i. 7

thọ sắc 受色 (sắc có chấp thọ), i. 97

thọ sứ cụ túc, P. dūtena upasampāda,

v. 385

thọ thỉnh, ii. 186, 193

thọ thực (pháp thức), v. 444

thọ trì, iv. 204, 414, 447, 560

thọ tự tứ (người), iv. 361, 368

thoa bóp thân mình, iii. 294

thoá chi, v. 413

thoá mạ, v. 413

thoát cước sàng 脫腳床, ii. 86

thọc (chỗ này chỗ kia mà ăn), ii. 471

thô ác, i. 109

thô ác ngữ, vi. 364

thô thằng sàng 麤繩床, P.

āhaccapādaka mañca, ii. 72

Thổ-la-nan-đà 吐羅難陀, P.

Thullanandā, iii. 71

thôi tu, iii. 25

thôn 村, P. gāma, i. 48; ii. 235

thôn gian村間, P. gāmantara, ii. 143;

vi. 221

thôn lộ trung村路中, ii. 41

thố tửu 酢酒, ii. 260

thông trung trượng, vi. 174

thống phong, S. vāyvādhika, v. 3

thời, P. kāla, vi. 296

thời, (thời gian may y) ii. 175; thời

gian nóng, ii. 218

thời dược, P. yāmakālika, v. 26

thời y, P. kālacīvara, i. 344 iii. 101

thủ bác手搏, ii. 366

Thủ-đà-hội, P. Suddhāvāsa, iv. 26

Thủ-la (tượng sư), ii. 331

Thủ-lâu-na首樓那, P. Soṇa-Koḷivisa,

iv. 309

Thủ-lung-na 守籠那, P. Soṇa-

Koḷivisa, iv. 309, 310, 311, 312,

313

thủ phiến 取片 (chứng cớ giả), i. 131

thủ tài nhân 守材人, P. dārugaha, i.

thủ thực 取食, i. 269

thủ ư hạ đạo, P. hīnāya āvattati, vi.

394

thuần hắc nhu dương mao 純黑羺羊

毛, P. suddhakāḷakāna

eḷakalomāna, i. 257

thuận theo (vì pháp và y thực), i. 162;

vì y thực, i. 163

thuận tùng (không), P.anuvattaka,

anulomika, i. 162

thục thực 熟食, ii. 172

thục tô 熟酥, P. takka, v. 371; iv. 483

thùng gỗ, v. 60

thuốc, P. bhesajja, i. 320; thuốc chữa

bệnh, iv. 28, 37, 115, 117; thuốc

dư tàn, i. 327; thuốc (các loại), v.

thuốc bảy ngày, P. sattāhakālika, v.

26; thuốc bột mịn, v. 9; thuốc

chất-đa-la, v. 8; thuốc chế từ rễ, v.

43; thuốc chữa mắt năm loại, v.

11; thuốc đúng thời, v. 26; thuốc

hủ lạn, v. 6; thuốc kế-sa, v. 8;

thuốc người đời thường dùng năm

thứ, v. 21; thuốc nhỏ mắt, v. 11,

193

thuốc phi thời, P. yāmakālika, v. 26;

thuốc rễ, v. 43

thuốc rễ lớn, v. 8; thuốc rễ nhỏ, v. 8

thuốc trái cây, v. 8; thuốc trị con mắt,

v. 11; thuốc trọn đời, v. 26, 44;

thuốc xà-bà, v. 10

thủy dục y, P. udakasāṭika, iii. 233

thủy đắc 水得, P. udakapatta, i. 122

thủy để hành nhân, v. 15

thuyền bằng trái cây, i. 57

thuyền bầu, i. 57

thuyền độc mộc, i. 57

thuyền treo, i. 57

thuyết ba-la-đề-mộc-xoa, P.

pāṭimokkha-uddesa, iv. 247

thuyết giới, (pāṭimokkha) uddesa, uposatha, iv. 190, 201, 210, 248, 251, 252, 280, 186, 292, 295, 297, 298, 299, 364, 366, 368, 397; (pháp thức), iv. 241; (ra ngoài giới), iv. 306; bốn cách, iv. 272; năm cách, iv. 282; thuyết giới riêng bộ, iv. 251; thuyết giới trở lại, iv. 308

thuyết giới đường, P. uposathāgāra,

iv. 254, 255, 271

thuyết nghĩa 說義, S. upadeśa, iv. 243

thuyết pháp, iv. 243

thuyết phi thuyết, vi. 395

thư di hầu 雌獼猴, P. makkaṭī, i. 29

thư thủ tương cập 舒手相及, iii. 234

thứ bậc Tăng, vi. 24

thử thị kỳ pháp, P. ayaṃ tattha

sāmīcī, i. 386

thử thị thời 此是時, P. ayaṃ tattha

sāmīcī, i. 320, 386

thừa 乘, P. yāna, i. 43; iii. 294

thức ăn, ii. 111, 126, 128, 136, 148;

iii. 51; iv. 18, 20, 22, 25, 313, 321,

336; 2 loại, ii. 157; bồ-thiện-ni

thực 蒲繕尼食, ii. 128; 2 loại

chánh và phi chánh, ii. 160; 5 loại,

ii. 128; cách đêm, ii. 160; khư-xà-

ni, ii. 144, 150, 163; loại cứng, ii.

144, 150, 172; mỹ diệu, ii. 210;

nam nữ, ii. 181; xà-da-ni, ii. 163;

thức ăn bất tịnh, iv. 108, 110, 112,

113, 114; thức ăn do khất thực, ii.

161

thức ăn (năm loại), v. 5; thức ăn bằng

cơm, v. 5; thức ăn hay chẳng phải

thức ăn, v. 60; thức ăn ngày mồng

một, v. 20

thức-cừ, v. 9

thức của mắt, P. cakkhuviññāṇa, iv.

thức diện cân, iv. 413

thức-xoa-ma-na, P. sikkhamaṇā, iv.

128, 395, 406; v. 289

thực, vi. 293

thực đạm 食噉, P. khādanīya, iii. 201

thực gia 食家, P. sabhojana, ii. 177

thực hậu 食後, ii. 175

thực phẩm: thức ăn

thực thượng pháp, P. bhattaggavatta,

v. 349

thực vật (quỷ), P. bhūtagāma, ii. 47

thức-xoa-ca-la-ni, P. sikkhā karaṇīyā,

ii. 340

thường, iv. 38

thường pháp, P. āciṇṇakappo, vi. 175

thường pháp (của chư Phật Thế Tôn),

iv. 58

thường thỉnh, P. niccapavāraṇa, ii.

191

thường tọa tùy tọa 常坐隨坐, ii. 111

thượng hữu lậu 上有漏, P.

upakkiliṭṭha, ii. 123

thượng nhơn (pháp), P.

uttarimanussa-dhamma, iv. 48,

182

Thượng tọa thuyết giới, iv. 199, 227

Thượng Thắng (tỳ-kheo) 上勝, P.

Belaṭṭhasīsa, ii. 158

thượng thủ, iv. 104, 106

tì = tỳ

tỉ trí 比智, S. anvaya-jñāna, i. 87

tích trượng, P. khakkhara, vi. 125

tịch bệnh 癖病, iv. 223

tịch diệt (pháp), iv. 15, 17

tịch định (các căn), iv. 24, 34, 93, 128

tịch tĩnh, iv. 15, 17, 58, 98, 408, 409;

tịch tĩnh tối thượng, iv. 17

tiêm cước sàng 尖腳床, P.

āhaccapādaka mañca, ii. 86

tiêm xuất nhãn 尖出眼, iv. 222

Tiên nhân (hang), P. Isigili, i.40; (trú

xứ), P. Isipatana, 64, 83

Tiên Nhân đạt-đa仙人達多, P.

Isidatta, i. 438; Tiên nhân Lộc

uyển, iv. 56

Tiên nhân vô dục, v. 49; vi. 395

tiên trụ hậu chí, hậu chí tiên trụ 先住後至後至先住, iii. 172, 326

tiền, P. māsaka, 361; (có tám loại), i. 365

tiền an cư, P. purimika

vassūpanāyika, iv. 333, 352

tiền hậu an cư, iv. 333; (không), iii. 312

tiền phòng, v. 22

tiền sắm y, P. cīvaracetāpaṇa, i. 306

tiền thuốc, v. 22

tiếng (thanh, để khủng bố), P. sadda,

ii. 271

tiết hội (ngày), iii. 287

tiêu tô, S. dadhiṃ mathati, vi. 372

tiêu tướng, P. liṅga, iv. 262, 264; tiêu

tướng bốn phương, iv. 260, 261;

tiêu tướng cương giới, 259

tiểu giới, iv. 268

tiểu ngũ chủng căn dược, v. 5

tiểu sàng小床, iii. 206; iv. 103

tiểu tiện, P. passāva, vi. 36

tiểu vương chư hầu, iv. 14

tiệp 啑, iv. 364

tín giải (sáu), P. adhimutti, iv. 316

tín nhạo ưu-bà-tư 信樂優婆私, P.

saddheyyavacasā upāsikā, i. 185

tinh (7 loại), P. sukka, i. 76

tinh xá, P. vihāra, vi. 8

tịnh, P. kappa, kapiya, vi. 330, 353

tĩnh chỉ, iv. 51, 58

tĩnh lâm, v. 40

tĩnh mặc 靜默, ii. 360

Tĩnh thiện 靜善(thị trấn), iv. 323

Tịnh cư (trời), P. Suddhāvāsa, iv. 26

tịnh địa, P. kappiyabhūmi, v. 45; ba

thứ, v. 46

tịnh hạnh nạn, P.

brahmacariyantarāya, vi. 318,

354

Tịnh ký 并暨, iv. 379

tịnh nhục, P. kappiyamaṃsa, v. 30

Tịnh Phạn vương, P. Suddhodana, v.

233

tịnh quả, P. kappiyaphala, v. 47; năm

loại, vi. 87

tịnh thí 淨施, P. vikappana, i. 197; 2

cách, ii. 225

tịnh trù, v. 29

tịnh vật linh tinh, v. 55

tọa cụ 坐具, P. nisīdana, i. 269;

không cắt rọc, vi. 177

toàn hỏa tử, vi. 91

toán số, iv. 26, 145

tóc, vi. 106; tóc dài, vi. 49

tỏi, P. bhaṇḍika, iii. 123; tỏi, vi. 128

Tô-di, v. 42, 43

tô diêm 酥鹽, i. 193

tô酥, P. dadhi, i. 409

tô-la, P. sulasī, v. 5

Tô-la (tỳ-kheo-ni), ii. 95

Tô-la-bà (quốc) 蘇羅婆國, i. 11

Tô-la-bà-đề, iv. 37, 39

Tô-ma (nước), i. 375; iii. 58; vi. 101,

282; vi. 101

Tô-ma-bà-đề, iv. 44

tô-mạn-na, P. sumana, vi. 232

Tô-trần-na, P. Sudinna, i. 21

Tô-tỳ (ưu-bà-di), P. Suppiyā, v. 16; vi.

260

tô-tỳ-la, P. suvīraka, vi. 326, 363

tô-tỳ-la tương, P. suvīraka, vi. 326

Tô-xà-la, P. Sujāta, iv. 47

Tố-di (tỳ-kheo-ni), ii. 95

tố lưu 泝流, ii. 132

tộc tánh tử族姓子, P. kulaputta, iv. 69

tôi tớ, dāsa, iii. 38

Tối Chánh giác, v. 293

tội, P. āpatti, iii. 162; tên tội, iv. 304; tội tướng, iv. 304; tội

chồng, v. 203; tội phú tàng, v. 201;

tội thô, ii. 303; thô ác, ii. 40

tội xứ sở, P. tassa-pāpiyasikā, v. 315

Tôn-đà-la, P. Sundara, iv. 18

Tôn-đà-la Nan-đà 孫陀羅難陀, P.

Sundarananda, ii. 411

Tôn sư (có 5 hạng), P. satthā, i. 185

tôn sư ngoại đạo (sáu), iv. 82

tốn, P. ukkuṭika, v. 384

tốn hành 蹲行, ii. 448

tống thực, v. 21

tổng hợp tăng tàn, v. 214

Tốt-thổ-nô 窣吐奴 (nước), iv. 417

tợ pháp biệt chúng, P.

dhammapaṭirū[akena vagga, iii. 67, 71, 75

tợ pháp hòa hợp chúng, P.

dhammapaṭirū[akena samagga,

iii. 62, 71

tới lui (vãng lai), P. sañcarita, i. 96

Trai齋, S. Upoṣadha, iv. 7

Trai ưu-bà-tư, i. 183; Trai ưu-bà-tư, ii.

223, 230, 231

trạm thuế, P. suṅkaghāṭa, i. 47

trang điểm, thoa hương thơm, iii. 321

trang sức, vi. 53; bằng bảo vật, ii. 305

trang trí (các thứ), ii. 77

tranh chấp, v. 252

tranh tụng tương ngôn 諍訟相言, P.

ussaya-ādika, iii. 37

tránh, P. adhikaraṇa, ii. 249; v. 275

tránh sự, P. adhikaraṇa, iii. 159, 275;

(dập tắt), iii. 198; v. 273; tránh sự

phát khởi, v. 73

trao đổi, ii. 116 iii. 103

trao tội, P. āpattiṃ ropetabba, i. 211

Trảo, P. Nakha, iv. 21

trạo tý hành 掉臂行, ii. 354

trắc chưởng đao nghỉ 側掌刀擬, ii.

287

trăm pháp chúng học, ii. 339

Trân Bảo, iv. 21, 32, 38, 225

Trân Bảo Tiên nhơn, iv. 31, 32, 38

trần cấu, P. mala, iv. 44, 45, 46, 54

trần khí dược 陳棄藥, P. pūtimutta-

bhesajja, iii. 232

trận, ii. 246, 252

tri kiến, i. 88

tri sự, P. navakammika, iv. 190, 330, 544; vi. 49

tri thị khán thị 知是看是, P. imaṃ

jānāhi, i. 362

tri thức thân hậu, iv. 251, 252, 253, 373

tri túc, P. santuṭṭhi, iv. 137; (2 nghĩa), i. 299

tri túc của người tại gia, i. 299

tri túc của người xuất gia, i. 299

trì bát, vi. 102

trì giới, i. 115; iv. 65, 71, 76, 94, 114, 117, 123, 132, 200, 341, 401, 408, 497

trì luật, P. vinayadhāra, iv. 296, 304, 376, 377, 416

trì luật đệ ngũ 持律第五,

P. vinayadharapañcama, iv. 417

trì luật ngu si, vi. 486

trì luật ngũ nhân 持律五人, iv. 416

trì pháp, iv. 304

trí kiến, iv. 54, 58

trí lậu tận, iv. 23

Trí Tuệ, v. 155

trí vô ngại giải thoát, iv. 77, 79, 89, 119

trị giác sư 治角師, P. dantakāra, ii. 399

trị tội phú tàng (yết-ma), v. 201

triền thể, v. 399

triển chuyển sứ 展轉使, P. visakkiya

dūta, i. 73

triển chuyển thực 展轉食,

P. paraṃparabhojana, ii. 160; v. 78

triển chuyển tịnh thí,P. parammukha-

vikappana, i. 249; ii. 286; iv. 560

tro (để làm thuốc), P. khāra, v. 8

tróc ma 捉摩, P. chupana, iii. 16

trọng tội, iii. 25; vi. 393

trọng vật 重物, i. 50

trọng y 重衣, P. garupāvuraṇa, iii. 111

trộm, P. theyya, i. 48; iii. 238; iv. 196 trộn bùn xây nhà, ii. 89; trộm kinh, vi. 274;

trộm nhầm, vi. 275; trộm tổ chức,

vi. 272

trốn thuế, vi. 271

trợ bạn đảng ngữ 助伴黨語,

P. vaggavādaka, i. 163

trợ phá 助破, P. vaggavādaka, i. 163

trợ thân y 助身衣, iv. 413

trù chúc 稠粥, ii. 124

trú lâm thọ hạ 住林樹下, i. 11

trú trì, vi. 27

trú xứ, P. āvāsa, ii. 117; không trú xứ,

22, 116; trú xứ, iv. 184, 197, 290;

mất trú xứ, vi. 44

Trụ (nước), P. Thāna, iv. 323

trụ pháp phá Tăng, i. 157

trụ tín ưu-bà-tư 住信優婆私, P.

saddheyyavacasā upāsikā, i. 185

trụ tự tứ 住自恣, iv. 293

Trúc lâm, P. Veḷuvana, i. 33

trùm đầu, ii. 347

trung tiền trung hậu 中前中後, ii. 221

Trung tọa thuyết giới, iv. 227

trùng các 重閣, P. kūṭāgāra, ii. 71, 72

Trùng các (giảng đường), P.

Kūṭāgarasālā, iii. 7

trùng phạm, v. 159

trùng thân 虫身, iv. 174

trùng phòng 重房, ii. 72

trùng sứ (giết), P. dūtaparamparāya,

i. 59

Trư khảm (hang),

P. Sūkarakhatalena, i. 144

trừ nhập chánh thọ 除入正受,

P. abhibhāyatana, i. 70

trữ khỏa y [袖-由+宁]髁衣,

P. saṅghāṇi, iii. 298

trước bữa ăn, ii. 221

trước y 著衣, P. pārupati, nivāseti, ii.

436; vi. 129

trước y đảm vật, vi. 129

trương điệp 張疊, P. kaṃsa, iii. 111

trường bát長缽, P. atirekapatta, iii. 99

Trường Đại (sa-di) 長大, ii. 334

trường kỷ, P. masāraka, ii. 72

trường, i. 100

Trường Ma-nạp, P. Dīghavū, v. 100

Trường Sanh Vương, P. Dīghīti, v. 97, 99, 108

Trường (Vương tử), P. Dīghavū, v. 101, 102

trường y 長衣 (y dư), P. atireka-

cīvara, i. 245

trượng lâm杖林, laṭṭhivana, iv. 120, 121

trượng phu 丈夫, P. purisa, i. 15; vi. 479

trượng phu vương, P. narapati, vi. 86

tu bổ phòng, vi. 33

tu-bộ, P. sūpa, v. 2

Tu-đà-di, vi. 283

Tu-đạt-đa, P. Sudatta, vi. 15, 16

Tu-la-tra, v. 285, 295, 297

túc mạng (chứng trí), iv. 21

túi bằng lông, vi. 36

Tư-đà-hàm, iii. 238, 242

tứ y, P. cattāro nissayā, iv. 204

Tu-ba-la (thành), v. 288, 294

Tu-đà-hoàn, iv. 232, 234, 249, 292

Tu-đạt-đa, vi. 21

Tu-đề-na Gia-lan-đà, P. Sudinna

Kalandaputta, i. 21

Tu-đề-na Ca-lan-đà Tử, P. Sudinna

Kalandaputta, vi. 237

Tu-đề-na Tử, P. Sudinna

Kalandaputta, i. 21

tu-già-đà 修伽陀 (gang tay Phật),

P. sugata, i. 136 ii. 395; ii. 404

Tu-hưu-ma 修休摩, iii. 58

Tu-lại-bà quốc 須賴婆國,

P. Sūrasena, i. 11

Tu-lâu-chi (vua), P. Suruci, iv. 7

tú thủ y 繡手衣, iv. 389

tụ lạc 聚落, P. nigama, ii. 186

túc mạng thông, iv. 20

túc số (bốn trường hợp), v. 105; túc số

Tăng, v. 107; túc số yết-ma, v. 104

Túc tán tiểu vương 粟散小王, ii. 300;

iv. 14

túc thực (ăn đủ), P. pavārita, ii. 146,

149

túc thực (ăn đêm) 宿食,

P. sannidhikarāna,ii. 160

Tục Chủng 續種, P. Bījaka, i. 23

tùng tha cử tức vật, vi. 98

tụng bạch yết-ma, iv. 132

tuổi (hạ) đủ 12, iii. 248; tuổi (hạ) dưới

iii. 12, 247

Tùy Ái 隨愛 (ni), iii. 58

tùy cử tỳ-kheo, P. ukkhitānuvattaka

bhikkhu, v. 74

tùy hỷ (tụng), P. anumodana, v. 448

tùy ngữ trụ 隨語住, i. 59

tùy ngữ vãng 隨語往, i. 59

tuỳ thuận phá Tăng, i. 159; iii. 55

tuỳ ý trú 隨意住, P. chandavāsinī, i.

tuyền giác cách tỷ 旋角革屣, iv. 329

Tuyết sơn, Himavā, iv. 79, 10, 12, 13,

86; (núi chúa), v. 220

Tư-đà-đàm, iv. 183

Tư-ha tướng quân, P. Sīha-senāpati,

v. 30

Tư-ha-tỳ-la私呵毘羅, v. 22

Tư-ha Tỳ-la-trà (tượng sư), S, Siṃha-

Vairāṭa i. 323

tư hữu (phân chia), vi. 46

Tư-na 斯那 (thôn), P. Senā-nigama,

iv. 18

Tư-na (bà-la-môn) 斯那婆羅門, P.

Senānī, iv. 47

Tư-ni (ngoại đạo), P. Seniya, vi. 83

tư sinh khí vật 資生器物, iii. 101

Từ (tỳ-kheo-ni), P. Mettiyā, i. 151, 161

Từ Địa (tỳ-kheo),

P. Mettiyabhummajakā bhikkhū, i.

150, 151; ii. 65; vi. 144, 147, 386

tứ hiền thánh tộc 四賢聖族, P. cattāro

ariyavaṃsā, i. 194

tứ khí, P. cattāro pārājikā, iv. 230

tứ phương Tăng 四方僧, iv. 127, 497, 504, 516, 559

tứ phương Tăng vật, vi. 46

tứ sự pháp 四事法, P. cattāri

adhikaraṇāni, i. 167

Tứ Thiên Vương, P. catumahārājā,

iv. 25, 64, 102, 103

tứ thiền, P. catutthajjhāna, iv. 21, 30

tứ y, P. cattāro nissayā, iii. 240; iv. 203

tự ám chỉ, vi. 335

tự bảo hộ (chú), P. paritta, v. 32

tự dụng lệ ngữ 自用戾語, P.

dubbacajātiko, i. 227

tự hiện tướng, vi. 337

tự khất cầu, P. saññācikāya, i. 135

tự lạc phụ 自樂婦, P. chandavāsinī, i. 122

tự lạc 自樂 (nữ), P. chandavāsinī, i. 121

tự nghĩa, ii. 36

tự ngôn, P. paṭiññātakaraṇa, ii. 104; v. 124, v. 256

tự ngôn trị, P. paṭiññātakaraṇa, v. 311, 313

tự nhiệm (phụ)自任, P. chandavāsinī,

i. 121

tự nhiên canh mễ 自然粳米, P.

akaṭṭhapāka sāli, i. 13; iv. 82

tự xưng, vi. 253

tự tác cộng trú, v. 75

tự tác lộng thân 自作弄身, i. 165

Tự Tại 自在, P. Issara, iv. 56, 89, 91,

366

Tự tại thiên ma 自在天魔, P.

mārakāyikā devatā, i. 66

tự thán thân 自歎身,P.

attakāmapāricariyāya vaṇṇaṃ, i.

tự thẩm 自審, iv. 60

Tự Thí, P. Yaññadatta, iv. 30, 31, 32

tự tri 自知, iv. 72

tự tứ, P. pavāraṇā, iv. 277, 278, 280,

288; (ba việc), iii. 266; (ngày), iv.

284; (pháp thức), iv. 280; (tác yết-

ma), iv. 288; tự tứ (thọ), iv. 280;

tự tứ thỉnh 自恣請, P. abhihaṭṭhuṃ

pavāreyya, i. 236, 314

tước dương chi kỳ, vi. 126

tương ngôn相言, P. ussaya-ādika, iii.

tường rào chùa, vi. 33

tướng ánh sáng, i. 75

Tượng đầu sơn 象頭山, P. Gayāsīsa,

iv. 17

tượng hàng, v. 346

tượng hình phòng 象形房, P.

aḍḍhayoga, vi. 10

Tượng Lực, P. Hatthaka Sakyaputta,

ii. 5, 6; v. 224

tượng nha dặc 象牙杙, P. nāgadanta,

i. 269; v. 9

Tượng Thủ 象守, S. Nāgapāla, ii. 268

Tỳ-da-ly, P.Vesāli, i. 21, 39

Tỳ-kheo, P. bhikkhu, i. 31, 127; iii. 3

Tỳ-kheo-ni, P. bhikkhuni, iii. 8; tỳ-

kheo-ni danh tự, iii. 8; tỳ-kheo-ni

khất cầu, iii. 8; tỳ-kheo-ni mặc áo

cắt rọc, iii. 8; tỳ-kheo-ni phá kiết

sử, iii. 8; tỳ-kheo-ni phải đủ 5 y,

iii. 233; tỳ-kheo-ni tân học thiếu

niên, iii. 256; tỳ-kheo-ni Tăng, iii. 60, 205, 215, 236, 273, 277, 287;

tỳ-kheo-ni thiện lai, iii. 8; tỳ-kheo-

ni thọ đại giới bạch tứ yết-ma như

pháp thành tựu đúng cách, iii. 8;

tỳ-kheo-ni tự xưng, iii. 8; tỳ-kheo-

ni tương tự, iii. 8

Tỳ-ha-lặc (núi), P. Vebhāra, iv. 254

tì-hê-lặc 鞞醯勒. P. vibhītaka, v. 5

Tỳ-hê-lê-tứ (vua), iv. 6

Tỳ-lan-nhã (bà-la-môn), P. Verañjā, i. 434; iv. 550 ; vi. 12, 435

Tỳ-lan-nhã 毘籣若, P. Verañjā, i. 11

Tỳ-la-trà, P. Belaṭṭhasīsa, i. 175

tỳ-lâu (giây lưng), P. viḷīva, v. 400

Tỳ-lê-xa (vua), iv. 450

Tỳ-lưu-ly 毘琉璃, P. Viḍūḍabha, iv. 523

tỳ-ma-na (phòng) 毘摩那房,

P. vimāna, vi. 7

tỳ-ni, P. vinaya, i. 1

tỳ-ni a-tỳ-bà-la, vi. 462

Tì-ni tăng nhất, vi. 389

Tỳ-xà (đại thần), i. 423

Tỳ-xá-khư Mẫu, P. Visakhā

Migàramātā, i. 231, 236, 385, 423, 408; iv. 477; vi. 514

Tỳ-xá-khư Vô-di-la Mẫu 毘舍佉無夷

羅母, P. Visakhā Migàramātā, iv. 548; v. 13, 119; vi. 118

Tỳ-xá-ly, P. Vesāli, i. 18, 52, 63, 257;

iii. 7, 11, 38, 105, 123; Tỳ-xá-ly,

iv. 333, 350, 376; v. 29, 57; vi. 23

Tỳ-xá-ly Bạt-xà Tử 毘舍離跋闍子, P.

Vajjiputta, iv. 333; vi. 79

uẩn (ấm), P. khandha, i. 85

Uất-bà-la, iv. 18

Uất-tì-la (thôn), P. Uruvelā, iv. 46 ; iv. 17, 18, 46, 47, 95, 115, 116, 121, 122, 168

Uất-tì-la Ca-diếp, P. Uruvela-Kassapa, iv. 95, 96, 97, 116, 121

uất-châu-long-già 鬱周隆伽, P.

uccāliṅga, i. 60

Uất-đa-la欝多羅, P. Uttara, iii. 58

uất-đa-la-tăng, P. uttarasaṅga, iv. 487, 501, 540

uất-đà-la-tăng, iv. 487

Uất-đầu-lam Tử 鬱頭藍子, P. Udaka

Rāmaputta, iv. 15, 54

Uất-đơn-việt, P. Uttara-Kuru, i. 14;

iv. 101, 105

Uất-thiền, P. Ujjenī, i. 212, 213, 214;

ii. 138

uế ác/ ố (pháp), P. jegucchī, v. 31

ung 癰, P. kuṭṭha, iv. 147

uống rượu P. surāmerayapāna, (10

điều hại), ii. 203; uống rượu, iv.

60, 62, 72, 100, 156, 311, 359, 381

úp bát, P. pattaṃ nikkujjatum, vi. 114

uy-nhuy (rượu nước quả uy nhuy), ii.

204

Úy-thiền 尉禪, P. Ujjenī, iv. 362

Úy-thiền, P. Ujjenī, (quốc vương), iv. 470

Uý-thứ (tỳ-kheo-ni), iii. 26

ủy-châu-lăng-già (sâu), P. uccāliṅga,

vi. 263

Ủy-thứ, iii. 28, 42

Ức Nhĩ (Sa-môn) 沙門億耳, iv. 412

Ức Nhĩ ưu-bà-tắc億耳優婆塞, P.

Soṇa Kuṭikaṇṇa, iv. 412

ức niệm, P. sati, 211; v. 157; ức niệm

(tác) 憶念, ii. 330; ức niệm, iv. 290, 299; ức niệm tỳ-ni, P.

sativinaya, v. 307 ; v. 306

ức niệm giáo hoá 憶念教化 (ký tâm

thị đạo), P. ādesanā-pāṭihāriya, iv. 118

ức thức pháp 憶識法, ii. 60

ưng đương học 應當學, P. sikhkā

karaṇīyā, ii. 435

ưng sám應懺, ii. 435

ước sắc (yết-ma) 約敕,P.

ukkhepaniya-kamma ii. 325

Ứng cúng, P. arahant, v. 47

Ương-già 鴦伽(nước), P. Aṅga, iv. 95, 399

Ương già (vua), iv. 494

ương-già-na-la 鴦伽那羅衣, iv. 549

Ương-quật-ma-(la) 鴦崛魔(=摩)羅, P.

Aṅgulimāla, i. 8

ưu-ba-đề-xá, S. upadeśa, iv. 129, 130, 131, 243 ;

ưu-ba-đề-xá, P. Upatissa, 148, 149, 150

Ưu-bà-đề-xá kinh, S. upadeśa, vi. 211

ưu-ba-hại 優波害, P. upanikkhipana,

i. 76

Ưu-ba-li (ly), P. Upāli, i. 1, 138, 229,

230; iv. 21, 133, 144, 146, 170,

230, 249; v. 68, 96, 117, 234, 255,

277

Ưu-ba-ly thỉnh vấn, P. Upālipañhā,

vi. 187

Ưu-ba-tư-na 優波斯那, P. Upasena,

iv. 111

ưu-bà-di, P. upāsikā, iv. 40, 292, 295,

366, 406; v. 91

ưu-bà-đầu 優婆頭, P. opāta, i. 61

Ưu-bà-đề-xá Câu-luật-đà, P. Upatissa

Kolita, iv. 104

Ưu-bà-hòa 憂婆和( tỳ kheo ni), iii. 42

ưu-bà-tắc, P. upāsaka, iv. 23, 60, 100,

265, 292, 295

ưu-bát優缽(hoa), P. uppala, iv. 29,

44, 365

Ưu-bát-la 優钵羅 (tỳ-kheo-ni), P.

Uppalavaṇṇā, i. 80

ưu-bát-la (hoa) 優钵羅, i. 47

ưu-bà-tư trụ tín, P. saddheyyavacasā

upāsikā, i. 185, 188

Ưu-đà-di優陀夷, P.Udāyi, i. 73; ii.

Ưu-đà-da., P. Upaka ājīvaka, iv. 46

Ưu-đà-diên, P. Udena, vi. 62, 128,

131

Ưu-đà-diên (trưởng giả) 憂陀延, iv.

134

ưu-đàm-bát (hoa), iv. 159

Ưu-điền, P. Udena, iv. 268, 366; vi.

Ưu-già-la, P. Ugga, vi. 83;

Ưu-già-la bát, P. Ugga-patta, vi. 83

Ưu-già-xa, i. 296; vi. 83

ưu hỷ, iv. 19

Ưu-la-đà (vua), iv. 8

Ưu-lưu-tần-loa, P. Uruvelā, iv. 75

Ưu-ta 優蹉 (tỳ kheo ni), iii. 26

Ưu-thi-la sơn 優尸羅山,

P. Usīraddhaja, iv. 323

Ưu-thiền (nước), P. Ujjenī, v. 280; vi.

60, 64

Ưu-thiện-na ấp 優善那邑,

P. Uppalavaṇṇā, i. 212

vá bát, vi. 112

vải đại giá, iv. 529

vải mạng, iv. 501

vạn (chữ), vi. 105 ; vi. 105

vãng lai sứ 往來使, P. gatapaccāgata

dūta, i. 73

váy lót, iii. 298, 355

văn cú tương tự, vi. 389

văn lân (cây) 文驎樹, P. mucalinda,

iv. 48

Văn-lân (sông), P. Mucalinda, iv. 48

Văn-lân (Long vương), iv. 48, 49

Văn-lân thuỷ 文驎水, P. Mucalinda,

iv. 48, iv. 48

văn nhã (cỏ), P. muñja, ii. 398; vi. 291; vi. 291;

văn sức họa đường 文飾畫堂, P.

cittāgāra, iii. 189

văn tượng 文像 (tiền), P. rajata, i. 361

vắt lớn, ii. 485

vắt ngược y, ii. 440

vấn thính 問聽, iv. 359

vật, ii. 287, 353; vật báu, ii. 225, 229, 389;

vật của Tăng, i. 452; ii. 71, 353;

vật dành cho Tăng, ii. 71; vật

không được cho, i. 48; vật thuộc

về, i. 452 ii. 71; vật thí Tăng, iii. 87; vật dụng cần dùng, iv. 343; vật

cần dùng của sa-môn, v. 22; vật bị

chạm, v. 69; vật dụng Tứ phương

Tăng, vi. 48; vật gia dụng, vi. 267;

vật từ thú vật, vi. 287; vật vô chủ,

vi. 298

vật dụng của tỳ-kheo, vi. 290

vật phấn tảo, iv. 341

Vật-lực-già Nan-đề, P. Migadaṇḍa, i.

vẽ năm sắc, iv. 256

vẽ vòng tròn, iv. 256

vệ sinh, v. 331

Vi (vua), iv. 7

Vi-lân-đà-la (vua), iv. 7

vị (khủng bố), P. rasa, ii. 214

vị ca-sa, P. kasāva, ii. 214

Vị Sanh Oán, P. Ajātasatta, i. 141

vị tằng hữu (pháp), P.

abbhuta(dhamma), vi. 157

Vị tằng hữu kinh, S. adbhuta-dharma

vi. 165

vị trí, P. ṭhāna, i. 42; i. a-lan-nhã, 45;

bên trên, 44; gánh, 43; ghe thuyền,

46; trí nước, 47; ruộng, 46; thôn,

45; cộ, 43; đất, 43; trong không,

44; lòng đất, 42; vị liễu 未知未了,

viên lâm 園林, P. vana, iii. 181

viễn hành遠行, iii. 24

vỏ (cây), nhuộm y, v. 349

vọc (âm), i. 76

vòi voi, ii. 435, 438

vọng ngữ, P. musāvāda, ii. 2, 554

vô căn, P. amūlaka, avatthu, v. 200

vô căn ba-la-di, P. amūlaka pārājika,

vi. 290

vô căn báng, amūlakena

anuddhaṃseti, i. 163, iii. 33

vô căn bất tịnh pháp, vi. 116

vô căn cứ, P. avatthu, v. 200

vô căn, bất tác 無根不作,

P. avatthusmiṃ akaraṇa, iv. 293;

v. 201

Vô Cấu, P. Amala, iv. 75

vô dục, P. virāga, iv. 408, 409

Vô dư Niết-bàn giới,P.

anupādisesanibbāna-dhātu, iv. 45

vô giác hữu quán tam-muội 無覺有觀

三昧, P. avatakka savicāra

samādhi, i. 86

vô hữu sào quật 無有樔窟,

P. anālaya, iv. 61

vô lậu giải thoát, P. anāsava vimutta,

iv. 119, 405, 406

vô minh lậu, P. avijjā āsava, iv. 23

vô ngã, P. anattā, iv. 67

Vô ngã tướng kinh,

P. Anattalakkhaṇasutta, iv. 67

vô như vô giải 無如無解, P. na

aññakena mutti atthi, ii. 349

vô si, P. amoha, amūḷha, iv. 408, 409

vô sở huệ không xứ,

P. akiñcaññāyatana, vi. 345

vô sở hữu, P. akiñcana, iv. 14; vô sở

hữu định, P. akiñcaññāyatana-

samādhi, iv. 15; Vô sở hữu xứ,

P. akiñcaññāyatana, iv. 14

vô sở nhiệm, vi. 522

Vô sở trước, P. arahant, iii. 237, 240;

v. 26, 47, 48

Vô sự vô duyên, P. avatthusmiṃ

akāraṇa, v. 133

vô thượng hưu tức pháp 無上休息法,

P. anuttara yogakkhema, iv. 17

Vô thượng sĩ, P. anuttara, iv. 8, 29, 31, 43, 120 ; v. 47

vô thượng tịnh hạnh,

P. adhibrahmacariya,

ādibrahmacariya, iv. 407

vô tri tội無知罪, moha (āpatti), ii. 350

Vô trước nhân 無著人, P. arahant, i. 12

vô uý pháp, P. assattha(dhamma), v.

Vô Úy vương tử 無畏王子,P.

Abhaya-rājakumāra, iv. 356; vi.

204, 205

Vô Ưu (vua), iv. 8

vô y ngoại đạo, P. acelaka, ii. 169

vỗ, iii. 132

vợ cũ, P. purāṇadutiyakā, i. 20;

vợ cư sĩ, P. gahapatānī, i. 241

vu Tăng thiên vị, iii. 71

vu thuyết 誣說, P. ujjhāpanaka, ii. 56

vũ dục y 雨浴衣, P. vassikasāṭikā, i.

334, 338

Vũ Xá đại thần 雨舍大臣,

P. Vassakāra, i. 35

vua, P. rāja, i. 40, 252; iii. 41

vụn vặt (giới), P. khuddānukhuddaka,

ii. 271

vung cánh tay, ii. 355

vườn, P. ārāma, i. 49; vườn Vua,

P. rājakārāma, ii. 78

vườn Nai, P. Migadāya, iv. 46, 53, 58,

65, 68, 71, 384

vườn xoài, P. ambavana, vi. 87

vương kỳ phụ 王旗婦, P. dhajāhaṭā,

i. 97

vương viên 王園, P. rājakārāma, ii.

78; v. 316

Vương-xá, P. Rājagaha, i. 1, 33, 80,

166, 280

xa-bà-la (cỏ), S. śabala? vi. 111

Xa-di-bạt-đề奢彌跋提, P. Sāmāvati,

vi, 168

Xa-nặc, P. Channa, 222

xà-bà dược, v. 8

xà-đề-na, S. jaṭila, vi. 156

xà-đề-ra (tán diên), S. jaṭila, vi. 156

xà-lâu-la (ruợu), P. jalogi, vi. 225

xà rông, iv. 542

Xá-ca-đà (vua), P. Sāgara, iv. 6

Xá-di, P. Sākiyā, iv. 523, 524; Xá-di,

P. Sāyikā, v. 361, 362, 367, 384

Xá-di Câu-lê, v. 384

xá-la 舍羅, P. salāka, iv. 257, 271, 368, 428 ; v. 275, 302

xá-la (hành, ba cách), P. salākagāhā,

v. 338; xá-la (phi pháp), 341; hành

xá-la kín, v. 340; hành xá-la rỉ tai,

v. 340; biệt chúng, v. 342

xá-lâu-già (rượu quả xá-lâu già),

P. sālūka, ii. 259; vi. 225 ; vi. 395

xá-lâu-già (nước), P. sālūkapāna, v. 49

xá-lợi, P. sarīra, vi. 192

Xá-lợi-phất, P. Sāriputta, ii. 15, 213, 181, 186, 211, 367, 412 ; ii. 40, 95, 135, 146

Xá-lợi-phất và Mục-liên, vi. 24, 46, 131

xá-ma-la (cây), S. śālmala, v. 7

xá-nâu 舍兔, P. sāṇa, iv. 443

xá nội 舍內, ii. 24

Xá-vệ, P. Sāvatthi, i. 39, 91, 99, 107,

113, 367, 368, 383, 391, 396, 403,

408, 423, 428, 438, 444, 450; Xá-

vệ (nước), iv. 393, 408, 409

xả dục ác, vi. 438

xả giáo thọ, P. ovādaṃ ṭhapetuṃ, v. 409

xả giới, v. 202, 304, 321

xả, niệm thanh tịnh, P. upekkhā sati

pārisuddhaṃ, iv. 19

xả, niệm, an trụ lạc, P. uppekkhako

satimā sukkhavihārī, iv. 19

xả trí (tăng-già-bà-thi-sa),

P. nissāranīya (saṅghādisesa) iii. 29

xả trí (yết-ma), P. ukkhitta,

ukkhepanīya (kamma), iii. 26; ii.

325; v. 97; vi. 320

xảo sư 巧師, ii. 387; iv. 155

xe cộ, P. yāna, ii. 400; iii. 305; xe kéo

bộ, iii. 304; xe người nữ, iii. 294;

xe lớn, v. 227

xe-thuyền, vi. 219

xem nghe, iii. 142; xem nghe kỹ nhạc,

iii. 142

xí sàng, vi. 271

xỉa răng, vi. 111

Xiển-đà, P.Channa, iii. 26, 27, 28; v.

144, 247

Xiển-đà (Tôn giả), i. 223, 224, 225,

226, 141;

Xiển-đề 闡提 (tỳ kheo ni),

P. Caṇḍakālī, iii. 42

xiếu 麨, ii. 125

xoa-kỳ-xí (cỏ), v. 333

xoa dầu nơi chân, vi. 37

xoa ma 叉摩, iv. 443

xoài (nước quả), P. amba(pāna), vi.

xóm, P. gāma, iii. 144, 147; giữa xóm

làng, vi. 169

xông bát-nung bát, vi. 82

xu bồ 樗蒱, ii. 391

xuất bất tịnh, I, P. sukkavisaṭṭhi, i. 96

xuất gia, P. paribbajā, iv. 29, 58, 65, 76, 86, 89, 114, 129, 132, 178, 192, 200, 290, 345, 403, 412, 433

xuất gia (năm chúng), P. paribbājaka,

iv. 518

xuất giới, iv. 338

xuất lai y, iv. 449

xuất nạp cầu lợi出納求利,

P. saṃvohāra, i. 364

xuất tội (pháp thức), P. abhāna, iv. 375, 142, 145, 339, 380 ; v. 136, 208

xuất tức vật, vi. 122

xuất y, P. ubbhata, v. 84; xuất y ca-

thi-na, P. ubbhata kaṭhina, iii. 204

xuất yếu, P. paṭinissaga, iv. 72

xúc, P. phassa, ii. 4

xúc (để khủng bố), P. phassa, ii. 272

xúc giác (không), P. phassa, ii. 5

xúc não (tác pháp), P. vihesaka, ii. 62

xúc nữ, vi. 355

xuyên luyện (quả), P. vibhītaka, v. 5

xứ 處, P. ṭhāna, i. 51

xứ: nhập, P. āyatana, i. 85

xứ lạnh, iv. 441

xứ sở 處所, P. vihāraṭṭha, i. 56

xứ xứ thực 處處食,

P. paraṃparabhojana, ii. 160

y 衣 (vải), P. cīvara, i. 244

y: 10 loại y, 244; 3 y, 257; y an cư安

居衣, 438; hai cách cầu xin, 306;

cấp thí, 439; y dư, 245; y mùa hạ,

436; y cũ, 282; y đã xong, 244,

264; y tắm mưa, 431; y hoại sắc,

ii. 289; thời may y, ii. 171; thời thí

y, ii. 171; y màu đen, ii. 412; y

câu-chấp, ii. 269; y mới, ii. 289; y

phấn tảo, ii. 15; y vá, ii. 15; Y

bệnh, iii. 104; y nặng (y dày), iii. 111; y ngăn nguyệt kỳ, iii. 102; y

nhẹ (mỏng), iii. 115; y phấn tảo,

iii. 240; y tắm, iii. 193, 353; y chuột

gặm, iv. 449; y nhuộm màu lớn, v. 81; y sản phụ, vi. 533

y a-đa-hầu-đa, iv. 383; y ba-lợi-ca-la,

iv. 403; y da, iv. 387; y bà-thâu-

già, iv. 392; y bạt-na 跋那, iv.

383; y bị cháy, iv. 347, 414; y bị

trâu nhơi, iv. 449; y cắt rọc, iv.

373, 412; y cát triệt, iv. 372; y che

ghẻ, 410; y che thân, iv. 410; y

chui đầu, iv. 383, 387; y kép, iv.

411; y năm mảnh., iv. 413

y bát-tứ-đam-lam-bà, vi. 105

Y bất cánh, v. 70

y khất thực, P. piṇḍiyālopa (nissaya),

iv. 204

y chỉ, P. nissaya, iv. 124; (tác pháp),

iv. 114, 116, 124, 134; v. 133 y chỉ

(tác), iv. 134; (vị), iv. 136; y chỉ

và dứt y chỉ, iv. 127; v. 132; dứt y

chỉ, vi. 312

y chỉ A-xà-lê, iv. 335

y chỉ (yết-ma), P. nissayakamma, v.

133

y giá 衣價, P. cīvaracetāpann,i. 241

y la-hầu-đa, P. lahuta(cīvara), iv. 382

y-lê-diên-đà, P. eragu, iv. 321, 336,

346, 386, 394, 411

y lộc 衣簏, iv. 404

Y-la-bà-đề, vi. 200

Y-la-bà-ni (voi chúa), P. Erāvaṇa, vi.

260

y-la-bát (cây), S. elā-pattra, iv. 73

Y-la-bát-la (Long vương), S.

Elāpatra, iv. 65, 66

y-la diệp 伊羅葉, S. erapatra, i. 5

Y-lê-a-nhã, vi. 103

y-lê-diên-đà, mạo-la, mạo-mạo-la,

mao-lâu, vi. 7

Y-ni-diên-đà 伊尼延陀, S. aiṇeya, ii. 220

y nguyện, P. āgamenta, iv. 444

y phấn tảo, P. paṃsukūla, iv. 107, 108, 443, 483, 501, 519, 521; mười loại, iv. 449

y phú thân, iv. 549

y phục, iv. 32, 44

y quý ( các loại), 483

Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.