Đại Tập 166 · Bộ Chư Tông VI · Số 1888–1910

Số 1904- Căn Bản Thuyết Nhất Thiết Hữu Bộ Xuất Gia Thọ Cận Viên Yết Ma Nghi Phạm

LINH SƠN PHÁP BẢO ĐẠI TẠNG KINH

TẬP 166

CĂN BẢN THUYẾT NHẤT

THIẾT HỮU BỘ XUẤT

GIA THỌ CẬN VIÊN

YẾT MA NGHI PHẠM

SỐ 1904

HỘI VĂN HÓA GIÁO DỤC

LINH SƠN ĐÀI BẮC XUẤT BẢN

SỐ 1904

CĂN BẢN THUYẾT NHẤT THIẾT

HỮU BỘ XUẤT GIA THỌ CẬN VIÊN

YẾT-MA NGHI PHẠM

LỜI TỰA

Châu Thiệm-bộ vận tốt, đến bốn Phật Thích-ca Như Lai có di giáo lợi ích người nghe. Đời vua thứ năm nhà Đại Nguyên thay trời hành đạo, nhân văn nghĩa võ. Niên hiệu Đại Quang, Hiếu Hoàng đế lên ngôi, trời ban phước tuệ tin chắc nội thừa khiến muôn nước lân bang đều về một hóa. Tuy các trời chắp tay mà chí trị vô hạn, mở đạo ở Chi-na mà đích thân thường giữ. Muốn đem Phật mình truyền nhau Thầy trò đến nay không dứt. Phép tắc chánh giới chăm chăm tu thiện, khiến ai nấy đều thường giữ tịnh giới, tinh luyện ba nghiệp bền chặt bốn oai nghi. Đây thật là ý chỉ Thánh hoàng thường phò trì Phật pháp. Vì xưa Đức Thiện Thệ cùng các trời, người khắp nói Thanh văn Vô Tránh Tạng giáo, Kinh Nhất Thiết Hữu Bộ Biệt Giải Thoát, y theo đây mà nhặt lượm chưa được khiến được luật nghi Phương tiện yết-ma nghi phạm. Đây là Tổng tập của Thánh Quang Đức Sư, trước từ Thiên-trúc kế ở quật Tây Thiên. Lại có Pháp vương Đại sĩ Tát-tư-ca-phân-để-đạt thông suốt năm minh, tiếng tăm vang khắp chốn, có Thượng Túc Bí-sô Bạt-hợp-tư-ba là Pháp chủ của chúng, ta là Thầy của Hoàng đế Đại Nguyên, đạo đức cao siêu hạnh vị khó lường đem Nghi phạm này mà truyền bá ở Trung Nguyên, khiến Tỳ-kheo hiểu thông ba Tạng trụ ở Tự Quán giảng nói Chánh Bản, người phiên dịch biết rành tiếng cả ba nước, biện tài vô

ngại. Lại gồm có quan Hàn lâm nước Ý-la vâng chỉ vua Đàn Yểm Tôn dịch sang tiếng Hán. Chủ dịch là Sanh Duyên Bắc Đình Đô Hộ Phủ biết rõ hai thứ tiếng, thông suốt lời pháp thống lãnh các lộ Thích môn, hợp Đài Tát Lý Đô Thông, đến khi Hàn lâm học sĩ an tạng đều cùng lời lẽ các nước, vâng chiếu dịch thành nghi thức. Lời tựa do Đế Sư đích thân soạn ra. Lụa làm Hoa, dấu viết để xếp bày, trước sau nêu lược, ghi rõ ngày tháng.

Bấy giờ là năm Canh Ngọ, niên hiệu Chí Nguyên năm thứ bảy, sau tiết Đông Chí hai ngày. Kính ghi lời tựa.

XUẤT GIA THỌ CẬN VIÊN YẾT-MA

NGHI PHẠM

Bí sô Đế Sư Bạt-hợp-tư-ba đời Nguyên biên tập.

- KÍNH LỄ ĐẤNG NHẤT THIẾT TRÍ

Hễ có người muốn cầu xuất gia thì tùy ý đến chỗ một vị sư. Sư nên hỏi những điều làm chứng. Như hỏi: Ông có phải là ngoại đạo không? Ông đã đủ mười lăm tuổi chưa, ông tuy đủ mười lăm tuổi mà có đuổi quạ được chăng? Ông đuổi quạ được mà không phải là bảy tuổi chứ? Ông có phải là kẻ tôi tớ hoặc thiếu nợ người khác chăng? Cha mẹ có cho ông xuất gia không hoặc không cho xuất gia vì ở quá xa nhà chăng? Ông có bị bịnh chăng? Ông có làm ô uế Bí-sô-ni chăng? Ông không phải là kẻ ở chung với giặc cướp hoặc ở riêng một mình chăng? Ông có phải không thể chung sống với người khác chăng? Ông có giết hại người không? Ông có bị thiến chăng? Ông có phải là hóa nhân chăng? Ông có phải là bàng sanh chăng? Ông có phải là tăng đã theo ngoại đạo chăng? Ông có giết cha, giết mẹ chăng? Ông có giết A-la-hán, hay đã phá hòa hợp tăng, hoặc có tâm ác làm thân Phật chảy máu chăng? Ông có ở trong bốn người tốt mà có phạm bất cứ một giới chăng? Ông có phải là người có phạm mà chẳng sám hối nên bị chúng đuổi đi chăng? Ông có thiếu tay chân, hay là kẻ tóc vàng, hoặc chỉ có một ngón tay không? Ông có phải là kẻ bị vua chọn riêng, hoặc vua không cho xuất gia hay chăng, hoặc vua không cho xuất gia mà ở xa nhà chăng? Ông có phải là kẻ cường đạo nổi tiếng chăng, hoặc giết hại người, hoặc là người thuộc da, hoặc làm nem chả thịt người chăng? Ông có thuộc giai cấp hèn hạ, hoặc phi nhân, hoặc người Châu Câu-lô ở phía Bắc hoặc người ba lần đổi tướng, hoặc vừa giống nam vừa giống nữ (lại cái) chăng? Ông có phải là kẻ quê mùa dốt nát hoặc ở châu khác tướng mạo kỳ dị chăng? v.v... Hỏi đủ các thứ chướng ngại, nếu đáp là phải, liền đáp rằng tùy ý ông. Nếu thanh tịnh thì mới nhận mà trao cho giới luật nghi Ổ-ba-sách-ca. Như thế trước khi trao phải dạy người muốn xuất gia khiến trước phải lạy Phật ba lạy, kế lạy quĩ phạm sư ba lạy, rồi quì thẳng chấp tay, dạy rằng: “Xin Đại đức nhớ nghĩ, con tên là.... Từ nay cho đến suốt đời, qui

y Phật-đà (Phật) Lưỡng Túc Tôn, qui y Đạt-ma (pháp) Ly Dục tôn, qui y Tăng-già (tăng) Chúng Trung Tôn. Xin Đại đức chứng biết cho con suốt đời là Ổ-ba-sách-ca”. Nói như thế ba lần. Đến lần thứ ba thì nói A-giá-lợi-da chứng biết cho. Sư nói: Tốt. Đáp rằng: Vâng, đây là phép trao luật nghi Ổ-ba-sách-ca đã xong.

- Kế trao năm học xứ Ổ-ba-sách-ca, bảo rằng: Ông nói theo tôi: xin A-già-lợi-da nhớ nghĩ, như các Thánh A-la-hán đều suốt đời bỏ giết hại, xa lìa giết hại, con tên là... cũng như thế. Từ nay đến suốt đời, con xin bỏ giết hại, xa lìa giết hại. Đây là chi thứ nhất các Thánh A-la-hán đã học. Con xin học theo và giữ gìn. Lại như các Thánh A-la-hán suốt đời lìa bỏ trộm cướp tà dâm, nói dối, quả trí làm men rượu, làm rượu, uống rượu say sưa loạn tánh, chơi bời buông lung cho đến xa lìa làm men rượu, uống rượu say sưa loạn tánh, chơi bời buông lung. Đây là năm chi học, là chỗ các bậc Thánh A-la-hán đã học, con nguyện học theo, làm theo và giữ gìn Sư nói tốt. Đáp: Vâng. Đây là nghi phạm trao Ổ-ba-sách-ca.

- Kế sai một Bí-sô (Tỳ-kheo) tác bạch chúng, người ấy hỏi Bổn sư: Tất cả chướng nạn đã hỏi chưa? Đáp: hỏi rồi. Nếu hỏi thì tốt, nếu không hỏi mà bạch thì phạm tội vượt pháp.

- Kế là bạch chúng. Tất cả tăng đều phải nhóm họp, hoặc đi từng phòng trình báo cho biết. Kế dắt người muốn xuất gia đến kính lễ chúng xong liền đến trước Thượng tọa quì gối chấp tay bạch rằng: “Xin Đại đức tăng nhớ nghĩ, Ổ-ba-sách-ca này tên là.... muốn xuất gia, là người tại gia chưa cạo tóc, xin nguyện khéo nói pháp luật xuất gia, người này muốn xuất gia, cạo tóc, đắp y nhiễm sắc khởi tâm chánh tín, bỏ nhà mà ở chỗ không, theo Ổ-ba-đà-da tên là... xin xuất gia, nói không có chướng nạn, khắp thanh tịnh, Tăng-già có cho người này xuất gia hay chăng? Chúng đều đáp rằng: Nếu khắp thanh tịnh thì cho xuất gia. Có hỏi thì tốt, nếu chẳng hỏi thì phạm tội vượt pháp. Đây là phép tắc bạch chúng xin xuất gia đã xong.

- Kế thỉnh năm vị Ổ-ba-đà-da. Lễ Thân giáo sư xong thì quì xuống chắp tay bạch rằng: “Xin A-giá-lợi-da nhớ nghĩ cho, con tên là... nay thỉnh A-giá-lợi-da làm Ổ-ba-đà-da. Xin A-già-lợi-da vì con mà làm Ổba-đà-da giúp con xuất gia”. Nói như thế ba lần. Đến lần thứ ba, phải nói do Ổ-ba-đà-da (A-già-lợi-da) làm Ổ-ba-đà-da, thì sư nói tốt, đáp: Vâng. Đây là nghi phạm thỉnh Ổ-ba-đà-da đã xong.

- Kế là thỉnh Bí-sô cạo tóc. Nếu cao hết tóc, người này về sau hối hận, nên Phật bảo nên chừa lại trên đỉnh đầu một ít tóc, và hỏi rằng: Có

cạo tóc trên đỉnh đầu chăng? Nếu đáp không, thì bảo: Tùy ý ông. Nếu nói cạo, thì mới cạo hết. Kế bảo tắm gội. Nếu trời lạnh thì nấu nước nóng, nếu trời nóng thì cho nước lạnh.

- Kế Thân giáo sư trao cho Bình bát và y nhiễm sắc. Người này phải dạy lễ dưới chân Sư, rồi mới trao y - bát.

- Kế Thân giáo sư mặc áo và quần. Khi đó phải xem xét kỹ, coi có hai bộ phận sinh dục, hoặc không có, hoặc có mà không hoàn hảo hay không. Đây là nghi phạm đầu đã xong.

- Kế trao cho ba qui giới và cho xuất gia, trước phải lạy Phật, kế lạy Thân giáo sư xong rồi thì quì xuống chắp tay. Dạy thưa rằng: Xin Ổ-ba-đà-da nhớ nghĩ cho, con tên là... từ nay đến trọn đời xin qui y Phật-đà Lưỡng Túc Tôn, qui y Đạt-ma Ly Dục Tôn, qui y Tăng-già Chúng Trung Tôn, Bạc-già-phạm Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác Thích-ca Mâu-ni, Thích-ca Sư Tử, Thích-ca Đế Vương đấng Chí tôn của chúng con, Ngài đã xuất gia, con cũng xin xuất gia theo, bỏ hình dạng thế tục mà giữ theo hình tướng xuất gia. Nói như thế ba lần. Đến lần thứ ba phải nói con nhân việc cho đến nói tên, Ổ-ba-đà-da tên là... Sư nói: Tốt, đáp:Vâng. Đây là Nghi phạm xuất gia.

- Kế Thân giáo sư nên giao cho một Bí-sô, trao cho luật nghi Sadi giữ gìn, Bí-sô nên hỏi Thân giáo sư rằng: Người này có thanh tịnh chăng? Nếu thanh tịnh hết thì cho làm Sa-di. Kế kính lễ Phật và lễ quĩ Phạm sư, quì xuống chắp tay thưa rằng: “Xin Đại đức nhớ nghĩ cho, con tên là... từ nay đến trọn đời xin qui y Phật-đà Lưỡng Túc Tôn, qui y Đạtma Ly Dục Tôn, qui y Tăng-già Chúng Trung Tôn, xin Đại đức chứng biết trọn đời con là Sa-di”. Nói như thế ba lần. Đến lần thứ ba phải nói: Xin A-giá-lợi-da chứng biết trọn đời con là Sa-di. Sư nói tốt. Đáp:Vâng. Đây là nghi phạm thọ giới Sa-di đã xong.

- Kế là ngài A-già-lợi-da thì theo bất cứ một Bí-sô nào, tùy theo lượng của bóng mà làm ngón thương cũ, đồng thời chia ra các pháp ngày đêm, v.v…đều làm như trong giới Bí-sô.

- Kế trao mười học xứ, bảo ông hãy nói theo ta. “Xin A-già-lợida nhớ nghĩ cho, như các bậc Thánh A-la-hán trọn đời bỏ giết hại, xa lìa giết hại, con tên là... cũng như thế. Từ nay đến chết con xin bỏ giết hại, xa lìa giết hại. Đây là chi thứ nhất, là chỗ học của các bậc Thánh A-la-hán ấy, con xin học theo và giữ gìn. Lại như các bậc Thánh A-lahán cho đến trọn đời bỏ trộm cắp, dâm dục, nói dối, làm men rượu, làm rượu, uống rượu say sưa loạn tánh chơi bời buông lung, ca múa, đờn địch, thoa hương thơm, đeo chuỗi anh lạc nằm giường cao rộng, ăn phi

thời, cất chứa vàng bạc cho đến không cất chứa vàng bạc. Con tên là... cũng xin như thế. Từ nay đến trọn đời bỏ trộm cắp, dâm dục, nói dối, làm men rượu, làm rượu, uống rượu say sưa loạn tánh, chơi bời buông lung, ca múa, đờn địch, thoa hương thơm, đeo chuỗi anh lạc, ngồi nằm giường cao rộng, ăn phi thời, cất chứa vàng bạc cho đến xa lìa chứa cất vàng bạc. Đây là mười chi học xứ, là chỗ học của bậc Thánh A-la-hán, con xin học theo, làm theo và giữ gìn. Sư nói tốt, đáp:Vâng. Đây là nghi phạm thọ giới Sa-di đã xong.

Nghi phạm thọ giới Cụ túc:

Nếu người đủ hai mươi tuổi. Sư Ổ-ba-đà-da phải cho người ấy xin bát và ba y. Vì thỉnh Yết-ma và Giáo sư và nhập đàn tràng. Các chúng Bí-sô thường cùng nhóm hợp vào nửa tháng. Đối với việc phòng hộ, sám hối, giữ gìn đều nghĩ tìm, biết rõ các lỗi đã phạm để phòng hộ, sám hối, giữ gìn huân tu. Sau mới ngồi (buộc tội). Như ở giữa nước (thành phố lớn) thì nên nhóm họp mười vị. Nếu ở biên địa thì cùng Luật sư nên nhóm họp năm vị. Bảo người thọ giới trước kính lễ Phật ba lạy, kế lạy chúng tăng ba lạy. Kính lạy có hai thứ: Một là năm vóc đều sát đất (đầu và hai đầu gối hai cùi chỏ); Hai là hai tay chạm vào chân thầy, với cách một đã chí kính rồi, phải thỉnh Ổ-ba-đà-da, trước để kính lễ phải đặt một viên gạch, hoặc ngói rồi phủ cỏ lên trên. Người thọ giới quì gối chắp tay trên đó. Nếu trước là Ổ-ba-đà-da hoặc là A-già-lợi-da thì tùy lúc mà xưng nói. Nếu trước không phải là hai thầy ấy thì phải thưa là Đại đức Tôn giả. Nếu thỉnh quĩ phạm sư, thì vị này phải đủ oai nghi. Tác bạch rằng: “Xin Đại đức nhớ nghĩ cho. Con tên là... nay thỉnh Đại đức làm Ổ-ba-đà-da, xin Đại đức vì con làm Ổ-ba-đà-da. Do Đại đức làm Ổ-ba-đà-da mà trao cho con giới Cận Viên”. Nói như thế ba lần. Đến lần thứ ba, phải nói do Ổ-ba-đà-da làm Ổ-ba-đà-da trao cho con giới Cận Viên, thì sư nói tốt, đáp:vâng. Đây là nghi phạm thỉnh Ổ-ba-đà-da đã xong.

- Kế vị sư Ổ-ba-đà-da phải gia trì ba pháp y. Nếu là y đã cắt may rồi thỉ phải như thế mà gia trì, xếp chồng ba pháp y lên nhau rồi đặt trên vai trái của người ấy. Sau đó Thân giáo sư và người thọ giới cùng đứng dậy, người thọ giới hai tay cầm góc Tăng-kỳ-chi (Hán dịch là phức y), phải nói thế này: Xin Ổ-ba-đà-da nghĩ tưởng, con tên là... đã làm thành y, là dùng được, pháp y này làm tăng-kỳ-chi. Nay con xin giữ gìn”. Nói như thế ba lần. Sư nói tốt, đáp: vâng.

- Kế hai tay cầm góc Ốt-đát-la Tăng-già (Hán dịch là nội y). Phải nói thế này: Xin Ổ-ba-đà-da nhớ nghĩ cho, con tên là... đã làm Thánh y,

là có khả năng được thọ dụng pháp y này làm Ốt-đát-la-tăng-già. Nay con xin thọ trì. Nói như thế ba lần. Sư nói: Tốt, đáp: Vâng.

- Kế hai tay cầm góc An-đát Bà-sa giác (Hán dịch là nội y) nói rằng: “Xin Ổ-ba-đà-da nhớ nghĩ cho, con tên là... đã làm thành y, là có khả năng được thọ dụng pháp y này làm An-đát Bà-sa, nay xin thọ trì”. Nói như thế ba lần. Sư nói: Tốt, đáp:Vâng. Đây là nghi phạm thọ trì ba y đã cắt may xong. Nếu không có y cắt may xong thì phải đem xấp vải mà gia trì. Lúc đó, hai người cùng đứng dậy chồng ba vật lên nhau rồi đặt trên vai trái người ấy làm góc vật Tăng-già-chi mà nói rằng: Xin Ổ-ba-đà-da nhớ nghĩ cho, con tên là... lấy y này làm pháp y Tăng-giàchi. Nay con xin thọ trì. Nếu không chướng nạn thì sẽ làm y chín điều v.v… hai bức dài một bức ngắn, con sẽ giặt giũ và cắt may nhuộm xấp vải này, hoặc y cứ theo trên mà vá, tùy kham sử dụng y này là có khả năng được thọ dụng (thì có thể dụng được)”... Nói như thế ba lần. Sư nói: Tốt, đáp: Vâng.

- Kế cầm góc vật Ốt-đát-la-tăng-già mà nói rằng: Xin Ổ-ba-đàda nhớ nghĩ cho, con tên là... y này làm Ốt-đát-la-tăng-già, nay con xin thọ trì. Nếu không có chướng nạn thì nên làm y bảy điều, hai bức dài một bức ngắn, điều tương pháp y. Con sẽ giặt giũ, cắt may, nhuộm mầu, hoặc y cứ ở trên đắp vá tùy kham sử dụng y này, là kham được thọ dụng. Nói như thế ba lần. Sư nói: Tốt, đáp: Vâng.

- Kế cầm góc vật An-đát Bà-sa mà nói rằng: Xin Ổ-ba-đà-da nhớ nghĩ cho, con tên là... lấy vật này làm An-đát Bà-sa nay con xin thọ trì. Nếu không có chướng nạn thì làm y năm điều An-đát Bà-sa pháp y, hai dài một ngắn. Con sẽ giặt giũ, cắt may, nhuộm mầu, hoặc y cứ theo trên đắp vá, tùy kham sử dụng y này”. Nói như thế ba lần. Sư nói: Tốt, đáp: Vâng. Đây là nghi phạm giữ gìn ba y chưa cắt may xong.

- Kế bày bát ra trước chúng tăng, một Bí-sô tay trái cầm bát, xòe tay phải che miệng bát. Từ Thượng tọa mỗi chỗ tăng đích thân nói rằng (hoặc gọi Đại đức hoặc Cụ thọ). Xin Cụ thọ nhớ nghĩ cho, Cụ thọ ấy tên là... có Bát-đát-la này không phải nhỏ, không phải lớn, không phải mầu trắng hay chăng? Phải hỏi như thế, nếu không có chướng nạn, thì đại chúng đều nói tốt. Nếu nói tốt là được, nếu không nói tốt là phạm tội vượt pháp. Đây là nghi phạm bày bát đã xong.

- Kế Ổ-ba-đà-da phải tự gia trì Ba-đát-la, phải làm như sau: Cùng người thọ giới đứng dậy, hai người tay trái cùng cầm bát, đều dùng tay phải che miệng bát, dạy nói như sau: Xin Ổ-ba-đà-da nhớ nghĩ cho, con tên là... Ba-đá-la này dùng làm đồ đựng khi ăn, là đồ đựng của Đại tiên

(Phật) dùng để khất thực. Nay con xin thọ trì. Nói như thế ba lần. Sư nói: Tốt, đáp:Vâng. Đây là nghi phạm thọ trì Ba-đát-la đã xong.

- Kế là trao tọa cụ và đãy lọc nước. Sau đó đắp y Tăng-kỳ-chi dạy lễ tăng chúng ba lạy. Nên để ở chỗ thấy mà không nghe, dạy người ấy nhất tâm chắp tay hướng về chúng đứng chí thành. Sư Yết-ma liền hỏi trong chúng rằng: Ai trước từ Ổ-ba-đà-da kia thọ thỉnh, thì phải ở chỗ khuất mà chỉ bày người ấy. Người thọ thỉnh ấy đáp: Tôi là... Kế Yết-ma Sư hỏi: Ông là Bí-sô tên... Ông là Ổ-ba-đà-da ở chỗ vắng mà chỉ dạy người ấy chăng. Vị ấy đáp: Tôi làm được. Kế Yết-ma sư nhờ Bình giáo sư vì hỏi chướng nạn, làm đơn bạch Yết-ma. Kế Yết-ma sư ngồi xong thì nói thế này: Xin Đại đức tăng nhớ nghĩ cho. Bí-sô này là..., ông... là Ổ-ba-đà-da ở chỗ khuất mà chỉ bày cho... Nếu khi Tăng-già đến nghe, Tăng-già chấp nhận cho Bí-sô này là..., Ông... là Ổ-ba-đà-da cùng ở chỗ khuất chỉ bày cho... Đây là trắng, đây là sai, thì nghi phạm Bình giáo sư đã xong.

- Kế Bí-sô Bình giáo dắt đến chỗ khuất dạy kính lễ xong, quì xuống chắp tay nói rằng: xin Các Cụ thọ lắng nghe, đây là lúc các ông nên nói lời thành thật. Nay tôi có ít điều muốn hỏi, chẳng được nói dối. Các ông có phải là đại trượng phu chăng (là đàn ông chăng?)? Đáp rằng: Thưa phải. Các ông có nam căn (bộ phận sinh dục nam) chăng? Đáp: Đủ. Các ông đủ hai mươi tuổi chăng? Đáp: Có. Các ông có đủ ba y và bát chăng? Đáp: Đủ. Cha mẹ còn sống chăng? Đáp: Còn. Có cho các ông xuất gia chăng? Đáp: Cho. Nếu nói đã chết thì không cần hỏi. Các ông không phải là kẻ tôi tớ, không phải vì trộm cắp mà đến, không phải vì cầu lợi dưỡng mà đến chăng? Các ông không phải là người tranh cãi, không phải kẻ bán người khác, không phải bị vua chọn riêng, không phải là người vua sơ hãi, không phải người độc hại nhà vua, không phải người giết hại vua, bảo người khác giết hại vua chăng? Ông không phải là kẻ cướp bóc nổi tiếng, không phải là kẻ giết người, không phải là quan Huỳnh môn bị thiến, không phải là kẻ làm ô uế Bí-sô-ni chăng. Ông không phải là kẻ ở chung với giặc, hoặc ở riêng một chỗ, hoặc chẳng phải không cùng ở chung chăng? Ông có phải là ngoại đạo, hoặc thú ngoại đạo (trước là ngoại đạo, sau đó xuất gia, rồi về với ngoại đạo và nay trở vào Phật giáo, gọi là thú ngoại đạo) chăng? Ông có phải là kẻ giết cha giết mẹ, giết A-la-hán, phá hòa hợp tăng và có ý làm thân Phật chảy máu hay chăng? Ông có phải là hóa nhân, có phải là bàng sanh chăng? Nên hỏi như thế, đều đáp là không phải. Ông có phải là kẻ giật nợ người khác, hoặc còn thiếu nợ người khác nhiều ít chăng? Nếu

nói có thì hãy hỏi rằng: Ông có thể thọ giới Cận Viên rồi trả nợ cho họ được chăng? Nếu nói được thì tốt, nếu nói không được, thì bảo: Ông hỏi người ấy cho thì mới đến đây. Ông có phải trước đây đã xuất gia chăng? Nếu nói đã từng xuất gia, thì phải hỏi ông đối với bốn giới tha thắng mà phạm bất cứ một giới nào, khi ông hoàn tục có bỏ học xứ chăng (phạm giới chăng?). Đáp: Phạm trọng. Bảo: Tùy ý ông (đi), nếu nói không phạm thì bảo: Ông hiện là người xuất gia phải chăng? Nếu nói phải, thì bảo: Ông có giữ phạm hạnh chăng? Đáp: Có thì hỏi ông tên gì, đáp con tên.... Hỏi: Ổ-ba-đà-da của Ông tên gì. Đáp: Con nhân sự cho đến nói tên Ổ-ba-đà-da, Ổ-ba-đà-da tên là... Này Cụ thọ, ở trong thân người có các thứ bịnh như: Các bịnh cùi hủi, bịnh bướu, bịnh ghẻ nhọt, phỏng, bịnh lậu, ghẻ lở, trùng dế cắn, bịnh gầy cồm, bịnh quên, bịnh đói, bịnh thủng, sưng, cước khí, ấm lậu, bịnh thời khí (dịch tả), v.v... các bịnh dữ dằn hoặc một ngày, hai ngày, ba, bốn ngày phong hoàng đàm ẩm cùng nhóm hợp các bịnh ngày bớt ngày thêm, hoặc kéo dài, hoặc tạm dứt, bịnh ung thư, vàng da, bịnh nghẹn, bịnh uôn oẹ, bịnh ho, suyển, khí nổi cục, tay chân đau nhức, huyết khối, bịnh trĩ, lậu, ói ngược, bịnh lâm lịch, khắp mình sốt nóng, đau lưng, xương gân đau nhức... ông có các bịnh như thế và các bịnh khác chăng. Đáp: Không. Này Cụ Thọ! ông hãy lắng nghe! Như nay ta ở chỗ khuất hỏi ông, lát nữa các Bí-sô ở giữa đại chúng cũng sẽ hỏi ông. Ông ở chỗ đó không nên sợ sệt, nếu có nói thì có, nếu không thì nói không, phải đáp cho thành thật. Lại ở đây chưa gọi chớ đến. Đây là nghi phạm chỉ dạy ở chỗ vắng.

- Kế bình giáo (người chỉ dạy ở chỗ khuất) biến hiện đi trước, nửa đường hướng về chúng, đứng chắp tay, lại nói rằng: Xin Đại đức Tănggià lắng nghe! người ấy là... ở chỗ khuất tôi đã chỉ dạy, hỏi những điều chướng pháp, Ổ-ba-đà-da ấy chỉ nói thanh tịnh hết, nên cho đến đây chăng? Cả chúng đều nói: nếu thanh tịnh hết thì hãy gọi đến đây. Đều nói thì tốt, nếu chẳng nói như thế thì phạm tội vượt pháp. Kế phải từ xa mà gọi đến. Đến rồi thì lễ chúng tăng ba lạy để xin thọ giới Cận Viên. Kính lễ Phật ba lạy, lại lễ chúng tăng ba lạy. Ở trên gạch có lót cỏ mà quì gối chắp tay, dạy nói rằng: Đại đức Tăng-già nhớ nghĩ cho, con tên là... nay nhân việc, cho đến nói tên, mỡ giáp là Ổ-ba-đà-da,... nay từ Tăng-già cầu thọ Cận Viên, con tên là... nhân việc cho đến nói tên, mỡ giáp là Ổ-ba-đà-da, nay từ Tăng-già xin thọ Cận Viên. Xin Đại đức Tăng-già trao cho con giới Cận Viên. Xin Đại đức Tăng cứu độ con. Xin Đại đức Tăng-già giữ gìn con, xin Đại đức Tăng-già chỉ dạy con đầy đủ tâm thương xót, xin Đại đức Tăng-già thương xót con. Nói như thế ba

lần. Đây là nghi phạm cầu xin thọ giới Cận Viên đã xong.

- Kế Yết-ma Sư ở trong Tăng hỏi chướng nạn, làm đơn bạch Yếtma. Yết-ma Sư ngồi xong thì nói rằng: Xin Đại đức Tăng-già nhớ nghĩ cho. Người này là Ổ-ba-đà-da tên là... nay từ Tăng-già cầu thọ giới Cận Viên. Người này là Ổ-ba-đà-da tên là... nay từ Tăng-già cầu thọ giới Cận Viên. Người này là Ổ-ba-đà-da tên là... nay từ Tăng-già xin thọ giới Cận Viên. Nếu Tăng-già nghe rõ và ưng thuận, thì tôi ở trong chúng, là Ổ-ba-đà-da tên... sẽ xét hỏi người này các chướng nạn. Đây là lời tác bạch. Đây là nghi phạm Yết-ma hỏi chướng nạn đã xong. Kế Yết-ma Sư ở trong tăng nên hỏi các chướng nạn. Người thọ giới ấy kính lễ thầy Yết-ma quì gối chắp tay, dạy cho nói rằng: Xin Cụ thọ lắng nghe lúc này ông phải nói lời thành thật, nay ta có ít điều hỏi ông, ông chớ nên sợ sệt, nếu có thì nói có, nếu không thì nói không, chẳng được nói dối: Ông có phải là trượng phu chăng? Đáp: Phải. Ông có nam căn chăng? Đáp: Đủ. Ông đủ hai mươi tuổi chưa? Đáp: Đủ. Ông có đủ ba y và bát chăng? Đáp: Đủ. Cha mẹ Ông còn không? Đáp: Còn. Có cho ông xuất gia chăng? Đáp: Cho (nếu nói cha mẹ đã chết thì không hỏi câu này). Ông có phải là tôi tớ, có phải vì trộm cướp mà đến, có phải vì cầu lợi dưỡng mà đến chăng? Ông có phải là người tranh cãi, là người mua bán người khác chăng. Ông có phải là kẻ bị vua chọn riêng, không phải là người vua sợ hãi, không phải là kẻ giết hại vua và bảo người khác giết hại vua chăng? Ông có phải là bọn cướp bóc nổi tiếng, không phải là kẻ giết người, có phải là quan huỳnh môn bị thiến, có phải là kẻ làm ô uế Bí-sô-ni chăng? Ông không phải là kẻ ở chúng với giặc, hoặc kẻ ở một mình, hoặc có ở chung với người khác chăng. Ông có phải là ngoại đạo, hoặc ngoại đạo thú (đã là ngoại đạo, xuất gia, rồi lại làm ngoại đạo, nay trở lại Phật giáo gọi là ngoại đạo thú) hay chăng? Ông có phải là kẻ đã giết hại cha, giết hại mẹ, giết hại A-la-hán, phá hòa hợp tăng, có ác ý làm thân Phật chảy máu hay chăng. Ông có phải là hóa nhân, là bàng sanh chăng? Phải hỏi như thế mà đều đáp không phải. Ông có giật nợ người khác, hoặc còn thiếu nợ người khác ít nhiều chăng? Nếu nói có, thì nên hỏi rằng: Ông thọ giới Cận Viên rồi có trả nợ người ấy được chăng, nếu nói được là tốt. Nếu nói không được thì bảo: Ông đi hỏi người ấy cho rồi mới đến đây. Ông có phải trước đã xuất gia chăng? Nếu nói đã từng xuất gia thì phải hỏi ông có đối với bốn giới tha thắng mà phạm bất cứ giới nào chăng, khi ông hoàn tục có bỏ học xứ chăng. Đáp là: phạm trọng, thì bảo: Tùy ý ông đi, nếu nói không phạm thì hỏi: Ông hiện là người xuất gia phải chăng? Đáp: Phải. Nếu nói phải thì hỏi:

Ông có giữ phạm hạnh chăng? Đáp: Có giữ. Hỏi: Ông tên họ gì? Đáp: Con là..., Hỏi: Ổ-ba-đà-da của Ông tên gì? Đáp: Con nhân việc cho đến nói tên Ổ-ba-đà-da là... bảo: Này Cụ thọ! hãy lắng nghe. Trong thân người có các bịnh như cùi hủi, ghẻ chóc, sâu bọ cắn mà thành ghẻ lở, lác chàm ngứa ngáy, bịnh ốm gầy, bịnh quên, bịnh đói lạnh, phù thủng, bịnh cước khí âm lậu, bịnh thời khí, bịnh cực thời khí (dịch tả) hoặc một ngày, hai ngày, ba, bốn ngày phong huỳnh làm ẩm, nhóm hợp các bịnh, ngày bớt ngày thêm (sốt rét cơn), bịnh lâu ngày hoặc tạm thời, bịnh ung thư, hoàng bán (bụng có nước), bịnh nghẹn, ói, ho, suyễn, khí lựu, tay chân tê nhức, bịnh huyết khối, ung thư, trỉ, lậu, ói ngược, bịnh lâm lịch. Do bịnh nên thân thể sốt nóng, đau lưng, gân xương đau nhức v.v... Ông có các thứ bịnh đó và các bịnh khác hay chăng. Đáp: Không. Đây là nghi phạm đầu khi thọ giới Cận Viên.

- Kế thầy Yết-ma phải bạch bốn lần Yết-ma, ngồi xong thì nói rằng: Xin Đại đức Tăng-già nhớ nghĩ cho! người này tên… Ổ-ba-đàda của người này tên… nay từ Tăng-già cầu thọ giới Cận Viên. Người này tên... Ổ-ba-đà-da tên... nay từ Tăng-già xin thọ giới Cận Viên. Là Đại trượng phu (đàn ông), cũng Nam căn, tuổi đủ hai mươi, ba y và bát đầy đủ. Người tên... tự nói đã thanh tịnh hết, không có các chướng nạn. Người này tên... Ổ-ba-đà-da tên... nay từ tăng-già xin thọ giới Cận Viên. Nếu Tăng-già nghe rõ và ưng thuận thì nay người này tên... Ổ-bađà-da tên... nay xin tăng-già trao cho giới Cận Viên. Đây là túc Bạch, kế là làm Yết-ma (là bạch Yết-ma lần hai). Xin Đại đức Tăng-già nhớ nghĩ cho, người này tên... Ổ-ba-đà-da tên... nay từ Tăng-già cầu thọ giới Cận Viên. Người này tên... Ổ-ba-đà-da tên... nay từ Tăng-già xin thọ giới Cận Viên. Là Đại trượng phu, cũng có nam căn, tuổi đủ hai mươi, ba y và bát đầy đủ. Người tên... tự nói đã thanh tịnh hết, không có các chướng nạn. Người này tên... Ổ-ba-đà-da tên... nay từ Tăng-già xin thọ giới Cận Viên. Cho nên Tăng-già nay vì người này tên... Ổ-bađà-da tên... mà trao cho giới Cận Viên. Nếu các Cụ thọ cho người này tên... Ổ-ba-đà-da tên... được nhận giới Cận Viên. Nếu cho thì im lặng, nếu không cho thì nói. Đây là Yết-ma lần đầu. Nói như thế ba lần, đến lần thứ ba thì nói Tăng-già đã cho rồi, Tăng-già đã cho người tên... Ổba-đà-da tên... đã trao cho giới Cận Viên xong, vì im lặng, nay như thế mà thực hành. Đây là nghi phạm trao giới Cận Viên căn bản đã xong.

Kế ngoài thầy Yết-ma, hễ có bất cứ Bí-sô nào liền tính toán bóng mặt trời mà lấy thẻ nhỏ dài bốn lóng tay, dựng đứng dưới đất (cắm trên đất), lúc mặt trời giữa trưa (giữa ngọ) đo bóng tối hai bên dài ngắn bằng

nhau gọi là một người, trong đó một lóng tay gọi là một đủ. Nếu có thêm bớt thì y theo đây mà đo lường bóng tối (bóng tối cách chân thẻ một lóng ngón tay thì cho là đủ?). Lúc ngày hết thì bảo người ấy, kế hoặc ở trong đêm, hoặc lúc ngày tối (ngày âm u không có mặt trời) thì có thể y theo đây mà thêm bớt. Tức là từ sáng sớm, giữa trưa và chiều tối hoặc nửa đêm. Đầu hôm, nửa đầu đêm, giữa đêm, nửa giữa đêm. Cuối đêm, nửa cuối đêm (hoặc đầu đêm, đầu đêm rưỡi, giữa đêm, giữa đêm rưỡi, chưa sáng, đã sáng, mặt trời mọc, mặt trời đã mọc). Hoặc chia tám phần lấy một phần đầu, hoặc chia bốn phần lấy một phần đầu. Lúc giữa trưa, hoặc bốn phần dư một phần, hoặc tám phần dư một phần, mặt trời chưa lặn, mặt trời đã lặn, sao chưa mọc, sao đã mọc. Đây là hai mươi hai thời gian lấy bất cứ một thời nào phải bảo cho biết. Lại theo thời tiết khác nhau có năm là: 1/ Mùa Đông; 2/ Mùa Xuân; 3/ Mùa mưa; 4/ Chung thời; 5/ Trường thời. Nói mùa Đông, có bốn tháng tức là tứ 16 tháng 9 đến 15 tháng giêng. Nói mùa Xuân cũng có bốn tháng, tức là từ 16 tháng giêng đến 15 tháng 5. Nói mùa mưa thì có một tháng, tức từ 16 tháng 5 đến 15 tháng 6. Nói Chung thời từc là từ 16 tháng 6, là một ngày một đêm. Nói Trường thời thì có ba tháng, thiếu một ngày một đêm, tức là từ 17 tháng 6 đến 15 tháng 9. Trong năm thời gian này tùy bất cứ một thời gá phải bảo cho biết.

Kế thầy Yết-ma phải nói pháp bốn y: “Này Cụ thọ tên... ông hãy lắng nghe, bốn pháp y này các Thế tôn Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đã thấy đã biết. Các y này là pháp xuất gia thọ Cận Viên mà làm Bí-sô. Nói pháp y, tức là y này khéo nói pháp luật. Người xuất gia Cận Viên thành tánh Bí-sô. Thế nào là bốn y: Một là trong các y thì y phẩn tảo là vật thanh tịnh rất dễ tìm. Y Bí-sô này đối với pháp luật Thiện mà xuất gia cận viên thành tánh Bí-sô. Ông tên là… từ ngày nay cho đến trọn đời dùng y phẩn tảo mà tự cứu có ưa thích chăng?

Đáp: “Ưa thích, nếu được lợi lớn đà lụa trắng hoặc lụa lông trắng, hoặc lụa trởn hoặc vải trắng, vải hồng, tơ lụa hồng, lụa vái tế ca thi, sắc trung bình hoặc sắc kém, hoặc áo lông, hoặc y xá-na, hoặc y hồ-ma, hoặc y kiếp bối, hoặc y đổ-câu-la, hoặc y nước Kiều-đàm-ba, hoặc y nước Nhật hạ, nếu lại được các loại y thanh tịnh khác, nếu từ chúng mà được hoặc từ người khác mà được. Các ông nên tùy đó mà dùng, biết lượng thọ dụng, ông có giữ được chăng?

Đáp rằng: Dạ giữ được.

Nay các ông tên... hãy lắng nghe, hai là trong các cách ăn thì khất thực là thanh tịnh thật dễ tìm được. Bí-sô này xuất gia trong Thiện pháp

luật cận viên thành tánh Bí-sô. Ông tên... từ nay đến trọn đời dùng khất thực mà tự sống có ưa thích chăng?

Đáp: Ưa thích, nếu được lợi lớn, có nhiều cháo nhừ, nước cháo nước gạo rạng bột khuấy... cúng dường cho bậc Đại nhân, nếu ngày mồng 5, mồng 8, 14, rằm có tiết hội thực, nếu Tăng kế mời ăn, hoặc người khác mời ăn, hoặc tình cờ gặp mời ăn, nếu cố mời ăn, hoặc lại được các thức ăn thanh tịnh khác, nếu từ chúng mà được hoặc từ người khác mà được thì ông hãy tùy đó mà dùng, biết lượng thọ dụng. Ông có giữ được chăng?

Đáp: Dạ giữ được.

Ông tên... hãy lắng nghe! Ba là trong các chỗ ở thì ở dưới gốc cây là chỗ thanh tịnh dễ tìm được. Bí-sô y theo đây xuất gia Thiện pháp luật trong cận viên thành tánh Bí-sô. Ông tên... từ nay đến trọn đời ở dưới gốc cây trái tọa cụ mà tự cứu có ưa thích chăng?

Đáp: Ưa thích, nếu được lợi lớn có nhiều nhà cửa phòng ốc lầu gác mát mẻ, lan can tường rào nhà đẹp, trên cửa lầu gác treo rèm sáo màn trướng, đất trống màn che, làm nhà gỗ trên hầm hố (nhà sàn) hang đá, nhà tranh trong núi, hoặc có tường rào hoặc không tường rào, hoặc có nhà trống, hoặc không nhà trống, lại được các chỗ ở thanh tịnh khác, hoặc từ chúng mà được, hoặc từ người khác mà được. Ông đối các thứ này tùy ý được nhận, biết lượng thọ dụng, có giữ được không?

Đáp: Dạ giữ được.

Ông tên... nên lắng nghe! Bốn thứ Trần Khí Dược là vật thanh tịnh dễ tìm được. Bí-sô y theo đây, xuất gia trong Thiện pháp luật cận viên thành tánh Bí-sô. Các ông tên... từ nay đến trọn đời dùng trần khí dược mà tự cứu có ưa thích chăng?

Đáp: Ưa thích, nếu được lợi ích lớn, các thứ bơ dầu, mật sữa, đường bôt, nghi thời dược, nghi canh dược, hoặc bảy ngày hoặc hơn, rễ thân cành lá hoa quả thuộc, hoặc lại được các thứ thuốc thanh tịnh khác, hoặc từ chúng mà được, hoặc từ người khác mà được, ông đối với các thứ này tùy ý dùng được, biết lượng thọ dụng có giữ được chăng?

Đáp: Dạ giữ được.

Đây là pháp bốn y đã xong, kế nói pháp bốn đọa lạc.

Ông tên... hãy lắng nghe! Có bốn pháp là các Thế tôn Như Lai Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác đã thấy đã biết, là y theo các pháp ấy mà xuất gia cận viên làm Bí-sô nói pháp đọa lạc. Bí-sô ở trong bốn thứ này tùy bất cứ một việc nào, nếu có phạm thì không phải Bí-sô, không phải Sa-môn, không phải đệ tử Phật Thích-ca, mất tánh Bí-sô, phá pháp Sa-

môn. Đây liền bị tổn giảm hư hoại đọa lạc, bị người khác hơn, chẳng thể trọng thâu thí như chặt đầu cây Đa-la, chẳng thể cao lớn lên. Bí-sô cũng như thế. Bốn pháp ấy là gì?

1. Các Dục, luyến dục, thấm nhuần, đắm nhiễm dục. Các Đức Thế tôn dùng vô lượng pháp môn các thứ chê trách dứt bỏ dục, lìa dục, diệt dục, dứt dục v.v... khen ngợi đó là sự thắng diệu. Này Cụ thọ! Ông từ ngày nay chẳng dám dùng nhiễm tâm mà nhìn người nữ, huống chi là hai người giao hội làm việc bất tịnh. Này Cụ thọ! Như Phật, Thế tôn, Như Lai, Ứng Cúng Chánh Đẳng Giác đã biết, đã thấy, đã nói. Nếu Bí-sô cùng các Bí-sô đồng đức học xứ, chẳng bỏ học xứ, chẳng phạm học xứ mà làm hạnh bất tịnh, cho đến cùng bàng sinh làm việc bất tịnh. Bí-sô ấy liền đọa lạc, chẳng được ở chung. Đối với việc Bí-sô tùy phạm như thế thì ngay khi làm, liền không phải Bí-sô, không phải Sa-môn, không phải là đệ tử Phật Thích-ca, mất tánh Bí-sô, phá pháp Sa-môn, đây liền tổn giảm, phá hoại, đọa lạc, vì bị người khác hơn chẳng thể trọng thâu. Thí như chặt đầu cây Đa-la chẳng thể còn cao lớn lên. Ông từ nay đối với việc này chẳng nên làm, chẳng thể làm, chẳng phải chỗ làm, mà phải dứt bỏ, trong việc làm phải dùng chánh niệm, không nên buông lung chơi bời, phải hết lòng ngăn ngừa tâm mình, đối với việc đó ông chẳng làm được chăng?

Đáp: Con chẳng làm.

Này Cụ thọ! Hãy lắng nghe! Lấy vật người khác chẳng cho, Đức Thế tôn dùng vô lượng các thứ môn chê trách lìa việc lấy vật không cho, khen ngợi đó là việc thắng diệu. Này Cụ thọ! Ông từ nay đến trọn đời chẳng dùng tâm cướp giật cho đến một hạt mè, vật người ta không cho mà mình cố lấy, huống chi là năm ma-sái, hoặc quá năm ma-sái, này Cụ thọ! Như Phật Thế tôn, Như Lai, Ứng Chánh Đẳng Giác đã thấy, đã biết, đã nói. Nếu có Bí-sô hoặc trong xóm làng hoặc ở chỗ vắng tâm muốn trộm cướp lấy vật người không cho. Như thế khi trộm cướp lấy nếu bị vua quan bắt giữ quở trách: Này thằng kia, mày là tên cướp ngu si không biết gì cho nên mới trộm cướp như thế, hoặc bị trói cột, hoặc bị giết chết, hoặc bị đuổi đi. Này Bí-sô! Nếu lấy vật người không cho thì Bí-sô ấy sẽ phải đọa lạc, không nên ở chung. Bí-sô phạm việc như thế thì khi đang làm không phải là Bí-sô, không phải Sa-môn, không phải đệ tử Đức Thích-ca, mất tánh Bí-sô, phá pháp Sa-môn, đây bị tổn giảm phá hoại, đọa lạc vì người khác hơn chẳng trọng thâu. Ví như chặt đầu cây Đa-la, chẳng còn cao lớn lên. Ông từ ngày nay với việc này chẳng nên làm, chẳng phải chỗ làm mà phải đoạn dứt, trong việc làm phải làm

với chánh niệm, chẳng buông lung chơi bời, hết lòng ngăn ngừa tâm mình, ông đối việc này chẳng làm được chăng?

Đáp: Chẳng làm.

Cụ Thọ! Ông hãy lắng nghe! Việc giết hại sinh mạng, Đức Thế tôn dùng vô lượng pháp môn để chê trách xa lìa giết hại. Khen ngợi đó là việc thắng diệu. Này Cụ thọ! Từ ngày nay dù cho loài bé nhỏ nhất là ruồi muỗi cũng chẳng nên cố tâm giết hại huống là với người và thai người. Này Cụ thọ! Đức Phật Thế tôn, Như Lai, Ứng Chánh Đẳng Giác đã biết, đã nói. Nếu Bí-sô hoặc người, hoặc thai người mà tự tay giết chết, hoặc cầm dao đưa cho người khác bảo giết, hoặc dạy cho chết, khen ngợi sự chết, bảo rằng: Này người nam! Dùng đời sống xấu ác bất tịnh này làm gì, Ông nên chết đi, chết còn hơn sống, tuỳ tự tâm ông suy nghĩ, dùng các lời lẽ khác mà khuyên khen cho chết. Nếu người ấy chết thì Bí-sô bị đọa lạc, vì người khác hơn chẳng thể trọng thâu. Thí như chặt đầy cây Đa-la chẳng còn cao lớn lên. Ông từ ngày nay việc này chẳng nên làm, không phải chỗ làm, phải nên đoạn dứt. Trong việc làm phải dùng chánh niệm, chẳng nên chơi bời buông lung, mà hết lòng ngăn ngừa tâm mình. Ông đối với việc này chẳng làm được chăng?

Đáp: Chẳng làm.

Cụ Thọ! Ông hãy lắng nghe! Việc nói dối, Đức Thế tôn dùng vô lượng pháp môn các thứ chê trách lìa bỏ nói dối, khen ngợi việc thắng diệu ấy.

Này Cụ thọ! Từ ngày nay chẳng nên cố tâm dù cho nhẹ nhất là vì cười giỡn mà nói dối, huống chi không thật là thượng nhân mà bảo mình có pháp thượng nhân. Này Cụ thọ! Như Phật, Thế tôn, Như Lai, Ứng Chánh Đẳng Giác đã biết, đã thấy, đã nói. Nếu Bí-sô thật không chứng hiện tiền, không khắp biết mình, không được pháp Thượng nhân vắng lặng thì thắng, chứng thù thắng, ngộ tức thấy được, mà bảo mình biết như thế, thấy như thế, tức là đọa lạc. Vì muốn được thanh tịnh nên người này vào lúc khác, hoặc có người hỏi, hoặc chẳng ai hỏi mà nói như thế.

Này Cụ thọ! Ta chẳng biết chẳng thấy mà nói biết nói thấy dối trá nói dối, trừ người Tăng thượng mạn, Bí-sô ấy liền đọa lạc chẳng được ở chung. Nói biết pháp gì, tức là nói mình biết khổ, biết Tập, Diệt, Đạo. Nói thấy pháp nào tức là nói mình thấy các trời, mình thấy các rồng, các Dạ-xoa, các Ca-lầu-la, các Càn-thát-bà, các Khẩn-na-la, các Mahầu-la-già, các ngạ quỷ, các Tỳ-xá-xà, các Cưu-bàn-trà, các Bộ-đa-na, tôi thấy Yết-tra-bộ-đa-na, tôi thấy quỷ toàn phong, hoặc nói các vị trời

thấy mình, các rồng thấy mình, các thứ thấy mình như Dạ-xoa, Ca-lầula, Càn-thát-bà, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, ngạ quỷ, Tỳ-xá-xà, Cưubàn-trà, Bộ-đa-na, Yết-tra-bộ-đa-na, quỷ toàn phong thấy mình, hoặc nói là nghe tiếng trời, tiếng rồng, tiếng Dạ-xoa, tiếng Ca-lầu-la, tiếng Càn-thát-bà, tiếng Khẩn-na-la, tiếng Ma-hầu-la-già, tiếng ngạ quỷ, tiếng Tỳ-xá-xà, tiếng Cưu-bàn-trà, tiếng Bộ-đa-na, tiếng Yết-tra-bộđa-na, tiếng quỷ toàn phong, hoặc nói: Trời nghe tiếng mình, rồng nghe tiếng mình,... cho đến quỷ Diên phong nghe tiếng mình, hoặc nói ta đi xem các trời, Rồng, Dạ-xoa, Ca-lầu-la v.v... cho đến ta đi xem quỷ toàn phong, hoặc nói ta cùng các trời nói năng, bàn luận rất vui vẻ, ở chung nhau rất lâu. Hoặc nói ta và các Rồng, Dạ-xoa v.v... cho đến nói năng bàn luận với quỷ toàn phong rất vui vẻ, ở chung nhau rất lâu. Hoặc nói các trời cùng đến nói năng bàn luận với mình rất vui vẻ, ở chung với nhau rất lâu, cho đến quỷ toàn phong đến nói năng bàn luận với mình rất vui vẻ, ở chung nhau rất lâu, hoặc chẳng được mà nói mình được tưởng vô thường, trong vô thường tưởng khổ, trong khổ tưởng vô ngã, tưởng chán ăn, tưởng tất cả thế gian chẳng đáng vui, tưởng lỗi lầm, tưởng đoạn, tưởng ly ái, tưởng diệt, tưởng chết, tưởng chẳng vừa ý, tưởng xanh ứ, tưởng rạn nứt, tưởng sình chương, tưởng giòi phá hoại đục khoét, tưởng hút ăn, tưởng đỏ lạ lùng, tưởng lìa tan, tưởng hài cốt (bộ xương), tưởng đổi khác thành không, hoặc chẳng được mà nói được, nói ta được Sơ tịnh lự, Nhị tịnh lự, Tam tịnh lự, Tứ tịnh lự, được Từ, Bi, Hỷ, Xả, Không vô biên xứ, Thức vô biên xứ, Vô sở hữu xứ, Phi tưởng phi phi tưởng xứ, được quả Dự lưu, quả Nhất lai, quả Bất hườn, quả Ala-hán, được Thần cảnh trí thần thông, Túc trụ trí thần thông, Tử sinh trí thần thông, Lậu tận trí thần thông, v.v... Hoặc nói: Ta là A-la-hán, trong tám Giải thoát là Định thiện giải thoát, Cụ thiện giải thoát.

Này Bí-sô! Nếu nói thế thì Bí-sô ấy liền đọa lạc, chẳng được ở chung. Đối với việc đó Bí-sô phạm thì lúc làm liền không phải là Bí-sô, chẳng phải Sa-môn, chẳng phải đệ tử Phật Thích-ca, mất tánh Bí-sô, phá pháp Sa-môn, đây liền tổn giảm, phá hoại đọa lạc, vì người khác hơn, chẳng thể thâu nữa. Thí như chặt đầu cây Đa-la không còn sống cao lớn lên được. Ông từ hôm nay đối với việc chẳng nên làm này chớ làm, chẳng phải chỗ làm, mà phải đoạn dứt. Trong việc đáng làm nên dùng chánh niệm, chẳng nên buông lung chơi bời, phải hết lòng giữ gìn tâm mình, đối với việc ấy ông chẳng làm được chăng?

Đáp: Chẳng làm.

Như trên là bốn pháp đọa lạc đã xong.

Này Cụ thọ! Hãy lắng nghe! Đây là bốn pháp của Sa-môn, chư Phật, Thế tôn, Như Lai, Ứng Chánh Đẳng giác đã biết, đã thấy, là các y pháp, như thế mà xuất gia thọ giới cận viên làm Bí-sô. Nói bốn pháp Sa-môn nên làm, đó là:

Này Cụ Thọ! Hãy lắng nghe! Từ ngày nay nếu bị người mắng chửi thì chẳng nên chửi lại, người khác sân, chẳng nên sân lại, người khác đánh chẳng nên đánh lại, người khác chọc ghẹo chẳng nên chọc ghẹo lại. Có các thứ não loạn như thế khi khởi lên, ông có nhiếp tâm chẳng đáp trả được chăng?

Đáp: Chẳng đáp trả.

Đây là pháp Sa-môn nên làm đã xong.

(Đã thỏa mãn tâm mong muốn thắng nguyện?)

Kế nêu mãn tâm hy vọng thắng nguyện.

Này Cụ thọ! Hãy lắng nghe! Trước ông phải nêu tâm có chỗ mong muốn, nghĩ rằng: Ta lúc nào được Thế tôn khéo nói Pháp giới luật xuất gia cận viên, thành tánh cận viên, được các thứ tốt đúng pháp, như thân giáo sư và Quỹ Phạm sư, hòa hợp tăng nêu bạch bốn Yết-ma. Văn không sai trái, rất khéo an trụ. Nêu mãn tâm hy vọng Thắng nguyện đã xong.

Kế là nêu đồng được học xứ.

Này Cụ thọ! Hãy lắng nghe! Như các Bí-sô khác tuy mán trăm Hạ, chỗ nên học thì ông đã tu học. Chỗ ông học thì các vị kia cũng đồng như thế. Có nhân duyên này đều được thi-la, đều được học xứ, đồng nói kinh Biệt Giải Thoát. Ông từ nay phải ở chỗ ấy mà khởi tâm kính phụng, chẳng nên chán lìa. Nói đồng được pháp Học xứ đã xong.

Kế là y thế gian dụ nói nghi phạm.

Ông từ nay hãy đối với thân giáo sư tưởng như cha mình, thầy cũng nghĩ ông là con, cho đến suốt đời chăm nom săn sóc như nuôi bệnh, thường thăm hỏi, khởi tâm thương xót cho đến già đến chết, y dụ theo thế gian mà nói đã xong. Kế là pháp trụ điều phục. Ông từ nay đồng ở chỗ các Phạm hạnh, Thượng, Trung, Hạ tọa mà luôn kính trọng và thuận theo cung kính mà ở chung. Pháp trụ điều phục đã nói xong.

Kế là làm xong chỗ cần làm.

Ông từ nay thọ trì giới pháp, đọc tụng suy nghĩ, tu các nghiệp, lành, khéo chứa điều lành, khéo ở cho tốt, khéo giới thiện, khéo duyên khởi thiện, khéo xứ phi xứ thiện. Chưa được thì cầu được, chưa hiểu thì cầu hiểu chưa chứng thì cầu chứng. Chẳng bỏ pháp lành.

Kế nói trong nghi phạm không hề nói pháp phòng hộ.

Nay tôi, vì ông nêu đại cương các điều chưa biết, vào mỗi nửa tháng khi nói kinh Biệt Giải Thoát, phải tự lắng nghe lại phải đối với Thân giáo sư và Quỹ Phạm sư và bạn đồng học mà khéo học hỏi, y chuẩn theo lời dạy và kinh giáo mà siêng tu.

Kế là nói kệ phát tâm chí tín:

Ông tối thắng trí giáo

Đầy đủ thọ thi-la (giới)

Không chướng thân khó được

Nên dốc lòng vâng giữ

Đoan chánh là xuất gia

Thanh tịnh là viên cụ

Chánh giác chỗ nên biết

Lời nói ra là thật.

Kế lược nói khuyên tu phương tiện.

Này Cụ thọ! Ông đã thọ cận viên rồi chớ nên buông lung phải kính trọng vâng làm.

Kế là Bí-sô mới thọ giới. Kính lễ thân giáo sư và Quỹ Phạm sư cùng các tăng-già ba lạy xong, thì tạ ân vâng giữ trao cho Cận Viên. Nếu khi thọ Yết-ma thì phải làm thủ trì trừ tội. Khiến Tăng-già ở chỗ trao Yết-ma, thứ lớp ngồi xoay bèn làm Yết-ma. Bí-sô ở trước chúng phải nói như vầy: Xin đại đức Tăng-già nghĩ tưởng, nay là lúc Tăng-già làm nghi phạm trao cho Cận Viên, tất cả Tăng-già có phạm giới luật nghi thì được trừ chỗ phạm. Ở trong tăng này không có một người nào đến chỗ ở khác, đối với thanh tịnh, Bí-sô đúng pháp trừ tội danh ấy. Nếu khi Tăng-già đến nghe thì Tăng-già chấp thuận. Tăng-già lúc này tự giữ tội mình mà thực hành nghi phạm trao Cận Viên rồi, hướng về chỗ khác đối với Bí-sô thanh tịnh phải biết pháp trừ tội. Đây là Đơn Bạch Yết-ma.

Kế tăng-già vì trụ xứ đồng ý làm Yết-ma.

Bí-sô ở trước tăng ngồi xong thì nói rằng: Xin đại đức Tăng-già nhớ nghĩ cho nhà cửa xây cất đã thành, ngoài giới đều đi quanh khắp một vòng để tìm đất sống. Ở trong phòng này tăng-già đã trao Cận Viên, có thể cùng đồng ý, nếu khi tăng-già đến nghe thì tăng-già chấp thuận. Tăng-già, chỗ xây cất đã xong, ngoài giới đã đi quanh khắp một vòng để tìm đất sống, ở trong phòng này Tăng-già trao cho Cận Viên, cùng đồng một ý. Đây là Bạch Yết-ma lầ thứ hai.

Kế phải làm Yết-ma:

Đại đức Tăng-già nhớ nghĩ cho, chỗ xây cất đã thành, ngoài giới đi quanh một vòng để tìm ranh đất, ở trong phòng này Tăng-già trao cho Cận Viên. Đồng ý nguyện cầu, cho nên Tăng-già xây cất đã thành, ngoài giới đã đi quanh một vòng để tìm ranh đất. Trong phòng này, tăng-già trao cho Cận Viên, vì chấp thuận. Nếu các cụ thọ chỗ xây cất đã thành, ngoài giới đi quanh một vòng để tìm ý chấp thuận thì yên lặng. Nếu không cho thì cứ nói lên. Tăng-già đã chấp thuận, Tăng-già chỗ xây cất đã thành, ngoài giới đã đi một vòng để tìm biết ranh đất. Trong phòng này tăng-già đã trao cho Cận Viên, vì yên lặng chấp thuận rồi, việc này nên hành trí như thế. Đây là nói nghi phạm chỗ xây cất đã thành, chỗ khác xây cất chưa thành thì nói chỗ xây cất chưa thành. Hoặc ở chỗ trống thì phải nói đất chưa từng xây cất. Đồng như trước làm nghi phạm Yết-ma. Cách dạy xin Yết-ma:

Hễ có người cầu xuất gia thì phải thứ lớp thọ luật, nghi giới. Trước hết khi muốn thọ giới ổ-ba-sách-ca, trước phải hỏi chướng nạn. Hỏi chướng nạn xong kế dạy nói rằng: Nam-mô Phật-đà-da, Nam-mô Đạtma-da, Nam-mô Tăng-già-da. Thế tôn, Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Tác, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Điều Ngự Trượng Phu, Vô Thượng Sĩ, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn khéo nói pháp mầu. Thiện đầu, Thiện giữa, Thiện sau. Nghĩa mầu Văn khéo không xen lẫn, Viên mãn, thanh thiết bạch tịnh. Người quan sát gần thì nội chứng, Thế Tôn, Thanh văn tăng thì khéo làm hạnh đúng lý. Chất trược hạnh đồng hành, tùy pháp thành tựu các Ngài, đã xuất gia, con cùng xin xuất gia theo. Nói như thế xong thì trao ba quy y và luật nghi giới Ổ-ba-sách-ca cho người ấy.

Xuất gia thọ Cận Viên Yết-ma Nghi Phạm (Phép tắc làm Yết-ma trao Cận Viên cho người xuất gia).

Số 1905- Căn Bản Thuyết Nhất Thiết Hữu Bộ Bí Sô Tập Học Lược Pháp

SỐ 1905

CĂN BẢN

THUYẾT NHẤT THIẾT HỮU BỘ BÍ-

SÔ TẬP HỌC LƯỢC PHÁP

Đế sư Bí-sô Bạt-hợp-tư-ba đời Nguyên biên tập.

Kính lễ Đấng Nhất Thiết Trí.

Dạy bày luật tạng Tăng thượng giới học có ba thứ: Một là chưa được khiến được Nghi Phạm, hai là đã được luật nghi chẳng phạm hộ trì phương tiện, ba là nếu có phạm thì khiến tu bổ.

1. Chưa được khiến được Nghi Phạm, có bốn:

- Hay làm chướng luật nghi.

- Hay làm chướng an trụ luật nghi.

- Hay làm chướng tăng trưởng đức nghiệp.

- Hay làm chướng đoan nghiêm chúng.

Nếu không có bốn duyên trái này lại dùng chỗ vè hình tướng thân thể suy nghĩ nghi phạm. Nếu toàn đủ năm thứ thuận duyên thì mới được luật nghi, đây là nghĩa khác nhau, như trong Nghi Phạm nên biết.

2. Đã được luật nghi chẳng phạm phương tiện hộ trì: Có năm thứ là:

a. Nương vào y chỉ sư mà hộ trì.

b. Dùng tưởng đối trị để hộ trì.

c. Biết rõ tướng nên bỏ trái với hộ trì.

d. Tự tịnh giới luật nghi của mình mà hộ trì.

e. Y duyên An lạc trụ mà hộ trì.

a) Nương vào y chỉ sư mà hộ trì.

Là nếu người thọ giới Cận Viên đã đủ mười năm, trong hai mươi mốt thứ năm công đức đã đủ mười lăm pháp, hiểu luật Tỳ-kheo cầu làm Y chỉ sư, việc nên làm và chẳng nên làm, tất cả sự nghiệp đều phải hỏi thầy. Như thầy chỉ dạy thì y theo đó mà làm từ thọ Cận Viên đủ mười năm và ba thứ đức nghiệp đã đầy đủ thì phải nương vị thầy ấy.

b) Dùng tưởng đối trị mà hộ trì:

Ở trong mọi lúc niệm biết chẳng buông lung, đủ ba pháp này, trừ tất cả pháp trái nhau, thành tựu tất cả pháp lành.

c) Hiểu rõ nên bỏ trái nhau mà hộ trì:

1. Tập họp chung thành năm thiên: hai trăm năm mươi ba trong pháp nên buông bỏ mà đủ giới thanh tịnh hoặc đủ giới nên tu bổ có tâm có niệm. Lại không duyên đầu, chẳng buông bỏ học xứ, chẳng phạm học xứ thiên thứ nhất Ba-la-di, là Bí-sô đối với ba đường tùy một đường làm hạnh bất tịnh thi phạm tội Ba-la-di thứ nhất, nếu trộm vật người khác không phải của mình thì phạm tội Ba-la-di thứ hai, trừ thân mình, người và thân người mà giết hại mạng sống thì phạm tội Ba-la-di thứ ba. Nói dối chứng pháp hơn người thì phạm tội Ba-la-di thứ tư. Bốn tội Ba-la-di này đều có thể đoạn dứt chánh giới căn bản (đoạn dứt gốc rễ chánh giới). Nói thiên thứ một đã xong. 2. Thiên thứ hai, mười ba Tăng-già Bà-thi-sa: Nếu cố ý xuất tinh. Nếu có tâm nhiễm mà đụng chạm thân người nữ, hoặc nói chuyện dâm dục thô ác với người nữ, hoặc ở trước người nữ mà khen ngợi thân mình, hoặc làm mai môi cho người thành vợ chồng. Nếu ba chỗ chẳng kham, từ người khác mà xin đất để tạo phòng nhà. Nếu chỗ chẳng kham mà lập Tăng-già-lam, hoặc không căn cứ mà hủy báng Bí-sô phạm pháp Ba-la-di, hoặc phá hòa hợp tăng, hoặc giúp phá hòa họp tăng, hoặc do làm nhỏ nhà người bị tăng tẫn xuất mà chê bai tăng. Nếu trong tự giới có tỳ-kheo khác vì tâm thương xót muốn cho khuyên nói các Tăng-già do tất cả giới pháp của ta, chớ luận nói ta mà chống trái. Mười ba pháp này từ Tăng-già mà tu bổ lại, nên gọi là Tănggià Bà-thi-sa.

3. Thiên Ba-dật-đề-ca: Có hai thứ, nếu y chưa từng gia trì mà chứa quá mười đêm, hoặc ba y đã gia trì mà lìa y quá một đêm, hoặc ba y vật chẳng đủ lại mong người khác đủ mà chứa quá mười ba đêm, hoặc nhờ ni chẳng phải bà con giặt y, hoặc từ tỳ-kheo-ni lấy y, hoặc đã có ba y mà còn xin quá phần, hoặc người khác muốn cho vật mà chưa cho lại đòi. Nếu người khác đều muốn cho vật mà chưa cho lại đòi, hoặc đã gởi

đến mà chẳng thể làm y vật. Nếu đòi quá ba lời hoặc quá ba lần làm thinh mà đòi. Mười thứ đầu đã xong.

- Mười thứ biến khắp thứ hai:

Nếu tơ tằm, vải bông làm tọa cụ mới, hoặc toàn lông dê đen làm toạ cụ mới, nếu dùng lông dê đen và trắng làm tọa cụ mới, hoặc chưa đủ sáu năm mà làm tọa cụ mới hoặc làm tọa cụ mới mà không dùng cái cũ, rộng hơn của Phật một gang tay dùng tọa cụ nhiều lớp, hoặc không có người mà cầm lông dê, tự cầm lông dê, đi quá ba do-tuần, có người cần mà tự cầm đi quá một dặm, hoặc khiến Tỳ-kheo-ni không phải bà con tay cầm lông dê. Nếu tự chứa châu báu để ngắm nhìn hoặc bảo người khác ngắm nhìn, hoặc dùng tiền của xuất nhập để cầu lợi, hoặc mua bán v.v... là mười thứ biến khắp thứ hai.

1. Mười thứ biến khắp thứ ba:

Nếu bát không gia trì mà chứa quá mười đêm, hoặc có nhiều bát lại tìm bát khác, hoặc khiến người diệt không bà con đệt thành y rồi mà không trả tiền công, hoặc người khác vì mình khiến người dệt thành y, mà vì lợi mình lại bảo dệt cho dài. Nếu mượn dùng y bát của Tỳ-kheo khác rồi đoạt luôn, hoặc trong mùa hạ an cư vì được lợi dưỡng mà an cư để lấy, hoặc trong an cư vì được lợi dưỡng mà an cư rồi tự tứ mà lợi dưỡng ấy chẳng chia. Nếu Bí-sô ở A-lan-nhã, mà trong xóm làng để y quá sáu đêm mà không đến chỗ để y, hoặc tự ở A-lan-nhã. Nếu y tắm mưa mà cầu trước an cư một tháng, hoặc chứa sau an cư quá nửa tháng, hoặc muốn cho chúng tăng hoặc muốn cho tăng mà lại lấy làm của mình. Nếu kham lấy bỏ bốn thứ thuốc đều chứa quá hạn. Đây là mười thứ biến khắp thứ ba, ba mươi ni-tát-kỳ-ba-dật-đề đã xong.

2. Mười thứ Ba-dật-đề-ca biến khắp, mười thứ biến khắp đầu:

Nếu Bí-sô cố ý nói dối, hoặc nói lỗi Bí-sô khác, hoặc nói hai lưỡi khiến hai Bí-sô xa lìa nhau, hoặc có tranh cãi với Bí-sô sau hòa hợp rồi lại khởi lên tranh cãi nữa. Nếu nói pháp cho vợ người khác không có người nam, hoặc cùng người chưa thọ giới Cận Viên mà đọc tụng chỉ bày pháp. Nếu biết Bí-sô khác có phạm pháp đọa lạc, hoặc tăng tàn, tùy mối mà đem nói với người tái giá, hoặc nói mình thật được pháp của bậc Thượng nhân với người chưa được Cận Viên hoặc chưa chứng Thánh đế. Nếu chúng Tăng chấp sự và Bí-sô không có lỗi mà chê bai? Nói đem vật của tăng cho người quen biết, hoặc nếu ngày Bồ-tát mà tụng giới vụn vặt, khinh chê mà nói đâu cần phải đọc những giới như vụn vặt thế khiến Bí-sô khác nghe được. Mười thứ biến khắp đều đã xong.

- Mười thứ biến khắp thứ hai:

Nếu phá bỏ hạt giống của cỏ cây tươi, hoặc ganh ghét chê bai Tăng-già chấp sự Bí-sô, hoặc người đồng học dạy nói lợi ích mà chống cự lại, hoặc đem tọa cụ tăng mà dùng tâm buông lung để ở chỗ trống, hoặc ở trong phòng Tăng trải cỡ hoặc dùng lá rồi mà chẳng quét dọn. Nếu trong Tăng-già-lam mà khiến Bí-sô đi ra (đuổi đi), hoặc Bí-sô đến ở sau mà chê chưởi Bí-sô ở trước, hoặc chỗ ở tăng chẳng bền chắc ở trong phòng trên gác mà ngồi nằm giường lỏng chân. Nếu vì người khác khiến dùng nước có trúng. Nếu tường rào chùa Tăng-già-lam mà xây quá lượng.

3. Mười thứ cùng khắp thứ ba:

Nếu Tăng chẳng sai mà tự ý đến răn dạy Bí-sô-ni, hoặc dạy răn Bí-sô-ni đến chiều tối, hoặc thật không có niệm này mà chê bai người, vì ăn uống nhỏ mà răn dạy Bí-sô ni cắt may y, hoặc Bí-sô và Bí-sô-ni làm bạn đi đường, hoặc Bí-sô cùng Bí-sô-ni cùng ngồi chung thuyền, hoặc Bí-sô và người nữ ngồi chỗ vắng, hoặc Bí-sô và người nữ đứng chỗ vắng, hoặc nhân Bí-sô-ni khen ngợi mà nhận cơm của người tại gia.

4. Mười thứ cùng khắp thứ tư:

Hoặc trong một buổi ăn không có lợi dường nên nhân ăn lại, hoặc ở chỗ của ngoại đạo qua một đêm và nhận ăn lại nữa. Nếu Bí-sô khất thực từ nhà tai gia ăn hơn hai ba bát, hoặc Bí-sô ăn đủ rồi lại khiến ăn nữa, hoặc Bí-sô lìa chỗ chúng tăng thường ăn đều không có mình ăn lại cùng ba Bí-sô ăn riêng, hoặc từ mặt trời lặn đến sáng mà ăn là ăn phi thời, nếu ăn hoặc mình hoặc người thức ăn của Bí-sô để dành, nếu ăn thức ăn chẳng trao chẳng nhận, hoặc đòi thí chủ thức ăn ngon mới ăn.

5. Mười thứ cùng khắp thứ năm:

Hoặc vì mình mà dùng nước có trùng, hoặc khi người tại gia làm việc bất tịnh mà cùng ngồi trong phòng ấy, hoặc cùng ăn với ngoại đạo khỏa thân. Nếu xem quân nghiêm chỉnh muốn đánh nhau, hoặc hỗn loạn bày ra định quân trận, hoặc đánh Bí-sô, hoặc chỉ tay hướng về Bísô, hoặc biết Bí-sô khác có tội thô ác mà che giấu.

6. Mười thứ cùng khắp thứ sáu:

Nếu thí chủ muốn cho Bí-sô ăn để lấy oán mà đáp trả, ngăn không cho cùng ngày ấy tuyệt thực, hoặc đụng chạm lửa, hoặc nhân Bí-sô làm Yết-ma cùng người khác muốn rồi sau lại hối. Nếu Bí-sô cùng người chưa Cận Viên ở gần trong một tầm đất trong một đêm hoặc quá một đêm, hoặc nói chuyện dâm dục là chẳng bị chướng ngại là chấp sự ác kiến, hoặc tăng khuyên can chẳng bỏ, hoặc cùng chúng tăng sai khiến

Tỳ-kheo làm bạn, hoặc biết Sa-di bị đuổi mà thâu nhận làm bà con giúp ích cùng ở chung, hoặc thọ y dụng và tọa cụ trắng chưa nhuộm, hoặc báu đẹp thuộc người khác mà mình chạm, bảo người chạm. Nếu từ mùng 1 tháng 4 đến 15 tháng 6, trừ hai nửa tháng này, ngoài ra trong thời gian ấy nếu chưa đến nửa tháng mà tắm giặt.

7. Mười thứ cùng khắp thứ bảy:

Nếu cố ý giết súc sinh, hoặc nói Bí-sô ông không phải là Bí-sô khiến cho buồn rầu không vui, hoặc dùng ngón tay mà thọt lét Bí-sô, hoặc đùa giỡn trong nước, hoặc chỉ riêng mình ở trong nhà người nữ, một nhà cùng ngũ đến sáng, hoặc Bí-sô chỉ một nhân làm cho Bí-sô sợ hãi, hoặc giấu y Bí-sô, hoặc Bí-sô không lý do có tội tăng tàn, hoặc dùng một nhân nhỏ mà chê bai là phạm tội tăng tàn, hoặc cùng ở nhà người nữ, lại không có người nam cùng đi đường.

8. Mười thứ cùng khắp thứ tám:

Nếu cùng kẻ trộm cướp trốn thế mua bán cùng đi đường, hoặc biết tuổi chưa đủ hai mươi mà cho thọ giới Cận Viên, hoặc trong đất cứng chắc mà đào đất, hoặc nhận người tại gia thỉnh ở quá 4 tháng. Nếu chẳng y luật Tăng-già mà lại chê bai, bảo Bí-sô rằng: Ông ngu si chẳng biết gì, nếu có cùng đấu tranh Bí-sô muốn cho đấu tranh đến đó nghe nói. Nếu từ chỗ Tăng làm Yết-ma chẳng hỏi mà một Bí-sô từ đúng dậy khỏi chỗ ngồi đi xa mà nghe tiếng đất, hoặc chỗ Tăng-già đáng kính tín như chỗ Tăng chấp sự v.v... mà không kính tín không thuận theo, hoặc uống các thứ rượu, hoặc chẳng hỏi Bí-sô mà chiều tối vào xóm làng.

9. Mười thứ cùng khắp thứ chín:

Nếu Bí-sô nhận thức ăn của người mời mà đi trước giờ ngọ đến ba nhà khác, hoặc đến gần chiều tối, trừ chỗ Tăng nhóm họp, mà vào bốn nhà khác, hoặc mặt trời lặn rồi, ráng đỏ đã mất, đến sáng mặt trời chưa mọc vào nội cung vua quán đảnh, hoặc nội cung của hậu phi, hoặc ngày Bồ-tát khi tụng kinh Biệt Giải Thoát, đối với giới vụn vặt mà nói nay ta mới biết đó là giới vụn vặt, chỗ đáng học mà khinh trách, hoặc đúng là ngà voi mà làm ống đựng kim, hoặc nếu ngồi nằm giường quá lượng, hoặc đem ngọa cụ Tăng mà dùng bông cây thấm dơ, hoặc làm tọa cụ quá lượng này, hoặc làm y che ghẻ dài sáu khủyu tay, rộng ba khuỷu tay quá lượng này, hoặc làm y đồng lượng y của Phật, hoặc bảo người khác làm thì phạm ba-dật-để-ca. Lượng y của Như Lai dài mười lăm khuỷu tay rộng chín khuỷu tay. Gồm chung chín lần mười thứ cùng khắp, có chín mươi Ba-dật-để-ca

4. Bốn thứ Ba-la-để-đề-xá-ni:

Nếu ở trong xóm làng, hoặc ngoài xóm làng, hoặc ở giừa đường, hoặc ở gần đường, từ Bí-sô-ni mà nhận thức ăn uống, hoặc trong nhà người tại gia có Bí-sô-ni, theo thứ lớp trao thức ăn không dứt mà ăn, hoặc chúng tăng chế trong nhà người tại gia mà lại lấy ăn, hoặc được sai coi giữ, sợ đường khó đi mà không chịu trông giữ lại ngồi ăn.

5. Một trăm mười hai điều đáng phải học:

Mặc y An-đà hội ngay ngắn không quá cao quá thấp, gác y không giống vòi voi, không giống là Đa-la, không giống hình cốc đoạn, không giống đầu rắn. Mặc y ngay ngắn không quá cao, quá thấp. Khi đi khất thực khéo giữ gìn thân ngữ. Mặc pháp y ngay ngắn, đi không gây tiếng động, đi không nhìn lung tung, đi phải nhìn mặt đất cách một tầm. Nếu vào xóm làng thì chẳng dùng y che đầu mà đi, không được vắt trái y mà đi, không được máng y trên vai mà đi, chẳng được tréo hai tay ôm cổ mà đi, chẳng được hai tay ôm đầu mà đi, chẳng được vừa đi vừa nhảy, chẳng được dò chân mà đi. Chẳng được ngồi chồm hổm, chẳng được lắc đầu mà đi, chẳng được chống nạnh mà đi, chẳng được (nắm tay nhau) mà đi. Nếu chẳng thỉnh thì chẳng được đến nhà người tại gia trải tọa cụ ngồi. Chẳng khéo quan sát thì chẳng nên ngồi. Chẳng được buông mình mà ngồi. Chẳng được ngồi tréo chân, chẳng được ngồi tréo đùi, chẳng được ngồi bẹt đùi (chàng hảng), chẳng được ngồi trong ngoài mắt cá chân. Khi ngồi trên giường chẳng được co chân trên giường, chẳng được ngồi tréo chân (xoạc chân), phải chánh ý mà ăn, chẳng được ăn đầy bát. Đi chưa đến chẳng được giơ bát ra để được dùng nhiều thức ăn. Nếu khi ăn chẳng được để bát trên thưc ăn, phải chánh ý mà ăn. Chẳng được làm việc cực nhỏ mà ăn. Chẳng được vò viên cực lớn mà ăn, phải vo viên vừa mà ăn. Nếu thức ăn chưa đến chẳng được há miệng lớn mà đợi ăn. Chẳng được ngậm cơm mà nói chuyện. Chẳng được nhăn mày mà ăn, chẳng được dù thổi dù ăn. Chẳng được hà hơi mà ăn. Chẳng được lấy ăn từng hạt. Khi ăn chẳng hét cười, khi ăn chẳng được đôn má nhai ăn, chẳng được đạn lưỡi mà ăn, chẳng được cắn phân nữa mà ăn, chẳng được liếm tay, chẳng được đập tay, chẳng được nạo bát liếm lưỡi. Chẳng được bới thức ăn trong bát lên, chẳng được tán cơm thành hình tháp, chẳng nên phá nát mà ăn. Chẳng được khinh cười bát của Bí-sô ngồi gần. Chẳng được tay dơ cầm bình nước sạch, chẳng được lọc nước uống gần chỗ ngồi của Bí-sô. Chẳng hỏi chủ phòng có cơm nước hay không, chẳng được bỏ thức ăn thừa trong nhà người tại gia, chẳng được để trong bát. Nếu trên đất không có thế chẳng nên để bát bên khe nước. Chẳng được để bát chỗ nguy hiểm. Chẳng được để bát trên chỗ cao vót,

chẳng được đứng rửa bát bên khe, chẳng được rửa bát chỗ nguy hiểm, chẳng được rửa bát trên chỗ cao vót (vách núi cao), chẳng được rửa bát ở chỗ nước chảy xiết, chẳng được dùng bát múc nước uống, phải nên học; Người ngồi mình đứng chẳng nên nói pháp cho họ nghe. Người nằm mình ngồi chẳng nên nói pháp cho họ nghe. Người ở trên cao mình ngồi dưới thấp, chẳng nên nói pháp cho họ nghe. Người đi trước mình đi sau chẳng nên nói pháp, người đang đi đường mình không phải đi đường thì không nên nói pháp. Chẳng nên nói pháp cho người che đầu nghe, chẳng nên nói pháp cho người lật trái y nghe. Chẳng nên nói pháp cho người máng y trên vai nghe. Chẳng nên nói pháp cho người trèo hai tay ôm cổ nghe. Chẳng nên nói pháp cho người hai tay ôm gáy nghe. Chẳng nên nói pháp cho người lấy tóc làm búi tóc trên đầu nghe. Chẳng nên nói pháp cho người quấn khăn nghe. Chẳng nên nói pháp cho người đội mũ nghe. Chẳng nên nói pháp cho người đội tràng hoa nghe. Chẳng nên nói pháp cho người cởi voi nghe. Chẳng nên nói pháp cho người cởi ngựa nghe. Chẳng nên nói pháp cho người ngồi xe nghe. Chẳng nên nói pháp cho người ngồi trên các vật nghe. Chẳng nói pháp nên cho người mang giày ống nghe. Chẳng nên nói pháp cho người cầm gậy nghe. Chẳng nên nói pháp cho người cầm dao nghe. Chẳng nên nói pháp cho người cầm lọng nghe. Chẳng nên nói pháp cho người cầm kiếm nghe. Chẳng nên nói pháp cho người cầm binh khí nghe. Chẳng nên nói pháp cho người mặt áo giáp nghe. Chẳng được đứng đại tiểu tiện. Chẳng được đại tiểu tiện và khạc nhỏ ói mữa trong nước. Chẳng được trên cỏ xanh mà đại tiểu tiện và khạc nhổ, ói mữa. Từ nói pháp làm đầu ba mươi mốt điều đáng đáng học này trừ Bí-sô bị bệnh thì không phạm. Trừ nạn duyên, chẳng được leo lên cây cao quá đầu người, phải nên học một trăm mười hai thứ phải nên học là Đột-cát-la đã xong.

Từ trên bốn Ba-la-di, mười ba tăng-già bà-thi-sa, ba mươi ni tátKỳ-ba-la-dật-để-ca, bốn ba-la-mật-để-ca, cộng thành một trăm hai mươi ba-dật-để-ca. bốn Ba-la-để đề xá ni, một trăm mười hai điều phải nên học. Cộng chung là hai trăm năm mươi ba luật nghi, Bí-sô thọ Cận Viên nên tinh tấn giữ gìn. Đây là điều rõ biết thứ ba, phải bỏ trái nhau mà hộ trì.

d. Tịnh tự giới luật hộ trì:

Vì tinh giới của mình nên làm pháp Bồ-tát, lại vì diệt trừ tai nạn xấu cho thân mạng mình và người mà kiết hạ an cư ba tháng. An cư xong thì làm pháp tự tứ. Ba thứ này là tịnh tự giới luật hộ trì thứ tư. Nghĩa này rất sai khác, phải xem các luật khác.

e. Nương duyên an lạc trụ mà hộ trì:

Áo quần, ăn uống, chỗ ở, thuốc thang, trong bốn thứ này xa lìa hai thứ vui khổ, phải ở mức giữa chừng (trung bình). Đây là nương duyên an lạc trụ mà hộ trì thứ năm. Đây có nghĩa khác nhau, các thứ khác nói lược trong văn Yết-ma Nghi Phạm, hoặc nói rộng trong Tỳ-nại-da, nên xem.

Nếu có phạm thì nên tu bổ:

Muốn trừ tội che giấu thì phải phát bồ, muốn trừ phạm tội thì phải sám hối. Thân miệng chưa làm thì ý đã có tội nghiệp vi tế rồi, vậy phải nên ngăn ngừa, vì muốn Yết-ma chẳng làm chướng nạn, thì phải giữ gìn, không để cho phạm lại nữa thì phải trị phạt, đây là thứ ba. Nếu có phạm thì lại phải tu bổ. Đồng nghĩa rộng khác nhau trong một trăm pháp Yết-ma. Nếu khi làm pháp tu bổ thọ giới hộ trì này thì phải cẩn thận giữ gìn các điều ác, chẳng để cho tổn hại tất cả hữu tình. Nguyện được quả Niết-bàn phải nên hộ trì.

CĂN BẢN THUYẾT NHẤT THIẾT HỮU BỘ

BÍ-SÔ TẬP HỌC LƯỢC PHÁP

Kính cẩn, đầu tiên lược bản này ở đời Nguyên, trí sáng ngày càng mới, tánh từ vốn trời cho. Lúc rảnh rang muôn cơ Thích giáo luôn noi theo. Ấy là Đế sư trí tuệ đầy đủ, tiếng đồn khắp mười phương, giáo lý rỗng suốt, oai đức khắp hợp với vạn vựng, hay dẫn ba tụ Tát-đỏa tắt đến ba thứ Bồ-đề. Lại lập Cận Viên khiến chánh mãn giác. Đế sư đức thạnh, tâm miệng chẳng cùng, đã đủ các thứ Thánh năng mà khiến cho đèn pháp truyền trao. Có Tam tạng Bí-sô Pháp Cứu, vâng theo Thánh chủ mà xuất luân, được Đế sư huy trần, tập thành lược bản rộng lớn lưu thông, khiến người nước Hàm-y-la hiểu ba thứ tiếng thông suốt Pháp biện và từ biện, Quan Hàn Lâm vâng chỉ vua là Đàn Yểm Tôn dịch thành chữ nghĩa Úy Ngột Nhi. Dạy trao các lộ thích giáo Đô Tổng Thống là Hợp Đài Rị Đô thông dịch thành tiếng Hán. Niên hiệu Chí Nguyên năm thứ tám, ngày mồng _ tết Thượng Nguyên.