Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Viên Minh
Chân Như Thực Tại
- Tác giả
- Thích Viên Minh
2020
Ngày 12-01-2020
Câu hỏi 466:
Kính thưa Thầy cho con hỏi: khi con lo lắng, phiền não thì con cần phải tư duy, quán chiếu thế nào để tâm con được an lạc trở lại ạ? Con đã nghĩ cứ buông hết coi như không có gì là của mình để phải ôm nắm, giữ gìn mà vẫn khó quá. Mong Thầy từ bi khai thị giúp con. Con cám ơn Thầy ạ!
Trả lời:
Cố buông càng thêm buộc
Phiền não có nhân sinh
Nhân diệt phiền não diệt
Thấy sinh diệt mới minh
Ngày 12-01-2020
Câu hỏi 467:
Con xin đảnh lễ Thầy! Thầy ơi cho con hỏi làm sao để mình có thể kìm chế được cơn giận ạ? Con không thể nào kìm chế khi con tức giận. Con biết rằng giận dữ mang lại khổ đau cho mình và cho người khác. Nhưng mỗi khi người khác làm gì không đúng ý con, mặc dù con biết giận dữ là xấu, nhưng con không biết làm thế nào để đuổi cơn giận đó đi, hay kìm chế nó cả. Mong thầy giúp con, con cảm ơn thầy nhiều ạ!
Trả lời:
Con cần lắng nghe, cảm nhận trọn vẹn cơn sân và ảnh hưởng của nó trên cơ thể, trên cảm giác như thế nào để thấy ra nguyên nhân và hậu quả nguy hại của nó tốt hơn là cố kìm chế nó.
Sân vì không như ý
Muốn như ý càng sân
Đó chính là đạo lý
Bản ngã chỉ phù vân!
Ngày 19-01-2020
Câu hỏi 468:
Kính trình thầy,
Bước ngược dòng đời ta đi tới
Chẳng ngại đường xa lẫn khó khăn
Bến bờ tự do ngay sẵn đó
Trở về thực tại vốn bình an.
Trả lời:
Chẳng bước chẳng dừng sao có tới?
Bởi tạo đường xa chuốc khó khăn
Bến giác ngay đây sao tìm đó?
Không đi không đến mới bình an!
Ngày 10-02-2020
Câu hỏi 469:
Kính bạch Thầy! Những đứa con phương xa dự định sắp xếp tính toán đủ mọi thứ để về tham dự kỷ niệm ngày thành lập Viên Không Ni, đồng thời ra Huế thăm Sư Thúc sau 3 năm nhập thất, và tham dự Hội Huyền Không năm 2020, cuối cùng Corona virus cản đường! Con xin gửi 4 câu sau đây để mọi người khỏi ấm ức, toan tính cũng chỉ là tính toán thôi...
Khi đã hiểu thế nào là pháp
Sẽ không còn thắc mắc đến đi
Thấy biết rõ thân tâm tạo tác
Tao ngộ rồi cũng phải chia ly!
Trả lời:
Thế mới biết tuỳ duyên
Không chủ quan tạo tác
Trong tự tánh bổn nguyên
Muôn đời không đổi khác
Ngày 12-02-2020
Câu hỏi 470:
Con xin tri ơn và đảnh lễ Thầy. Con nghe pháp thoại của Thầy và hiểu một cách tuyệt đối không còn nghi ngờ. Con ở An Giang, nhờ Thầy khai thị nên con thấy như sau:
Các pháp duyên sanh nó đang là
Khác nhau cái thấy mỗi chúng ta
Yêu ghét khổ vui do ý khởi
Như như là chánh, vọng là tà
Trả lời:
Sādhu lành thay!
Duyên sanh pháp như thị
Mắt bụi khó nhìn ra
Khi trí tuệ chiếu sáng
Mới thấy pháp đang là
Ngày 14-03-2020
Câu hỏi 471:
Con kính đảnh lễ Sư! Con xin thưa một chuyện, cách đây mấy hôm con dù biết Tổ đình Bửu Long đang đóng cửa (trong đại dịch Covid-19) nhưng vì lòng quá ái mộ nên con có xin phép 1 vị sư khác được ghé thăm Sư. Tuy nhiên sau đó con vì bận rộn và cũng ngại vì con ở nước ngoài về và du lịch nhiều nơi, nên con đã không đến. Con xin được sám hối...
Con nhớ mãi bài kệ của Sư trong lòng:
Thầy vui chia sẻ Đạo
Con vui sống pháp Thiền
Dù cách xa vạn dặm
Đạo pháp vẫn vô biên
Trả lời:
Thất hứa cũng chẳng sao
Tuỳ cảnh duyên điều tiết
Không tự trói buộc vào
Những gì không cần thiết
Ngày 18-03-2020
Câu hỏi 472:
Dạ thưa Sư Ông 4 nguyên lý tu tập thể hiện giới, định tuệ hay tinh tấn, chánh niệm, tỉnh giác mà Sư
Ông dạy:
- Thận trọng, chú tâm, quan sát
- Trở về, trọn vẹn, tỉnh thức
- Trong lành, định tĩnh, sáng suốt
- Rỗng rang, lặng lẽ, trong sáng là ứng ra từ tánh biết để tu tập hay mình tu tập 4 nguyên lý để thấy ra tánh biết? Hay cả 2 điều trên là 2 mặt tất yếu gắn liền với nhau? Con xin cám ơn Sư Ông!
Trả lời:
Khi chưa giác ngộ, tu tập 4 nguyên lý giúp tướng biết thanh tịnh nên thấy ra tánh biết, sau khi giác ngộ nhờ tánh biết soi sáng mà tướng biết trở thành đại dụng trong đời sống.
Tánh biết nương sáu căn
Biểu hiện thành tướng biết
Tánh tướng chẳng cách ngăn
Nhị nguyên sinh phân biệt!
Ngày 20-03-2020
Câu hỏi 473:
Trước hết con chúc sức khỏe Thầy. Xin cám ơn bài nói về Dr. Jill Bolte Taylor của Thầy đã giúp con hiểu rõ về 2 bán cầu não phải - trái. Số là con đã do cơ duyên thế nào mà bỗng nhiên dứt bặt rồi rơi vào bán cầu phải. Việc này khiến con gần 30 năm nay luôn trăn trở mà không biết hỏi ai. Thưa Thầy nó thể nhập mạnh lắm không thể tả được chừng 2 phút thì nó trở lại như cũ. Bây giờ con mới hiểu ra các Tổ Thiền Tông xưa cứ hỏi đến là hèo, là hét, là mắng... và nói những gì nghe điếc tai. Té ra Tổ từ bi, nếu nói ra lại sợ làm cho bít cửa ngộ của người ta, mà Tổ làm vậy chỉ để thiền nhân tạm ngưng hoạt động bán cầu trái mới chứng nhập chân đế. Thì ra con đã vào được pháp giới chân đế nên từ đó cuộc sống con rất là thảnh thơi, nhẹ nhàng và những điều Thầy giảng con đều thấy ra hết. Con đã thấu hiểu vì sao Thầy dạy trong đời sống cần thận trọng chú tâm quan sát và trở về trọn vẹn tỉnh thức, chính là để qua “bờ kia” ở đó tự tánh vốn đã trong lành định tĩnh sáng suốt và rỗng rang lặng lẽ trong sáng mà bà Jill Bolte Talor nói: “A, tôi đã thấy được Niết-bàn”.
Trả lời:
Sādhu lành thay!
Bờ này là não trái
Não phải là bờ kia
Giữa hai bờ tương tác
Tự tại, chẳng phân chia!
Ngày 20-03-2020
Câu hỏi 474:
Đức Phật lấy đi tất thảy đau khổ của nhân gian mà nhân gian không hiểu Phật!
Trả lời:
Phật không lấy khổ đi
Ngài chỉ khổ cho thấy
Thấy khổ mới xả ly
Vô minh cùng tham ái
Ngày 10-04-2020
Câu hỏi 475:
Kính bạch Thầy! Con đang ở San Jose, đại dịch Covid-19 đang hoành hành khắp thế giới khiến chúng con không về thăm Thầy được. Con mong đại dịch qua mau để sớm về thăm lại quê nhà!
Mây đen giăng khắp lối
Đại dịch Cô – rô – na!
Mong tan mây tăm tối
Về thăm lại quê nhà!
Trả lời:
Đời có sáng có tối
Người có hợp có tan
Hoạ phúc đều tương đối
Tự tại mới thanh nhàn!
Ngày 29-04-2020
Câu hỏi 476:
Thưa Thầy cho con hỏi:
1) Đã là "quy tắc cao nhất là không có quy tắc nào hết" vậy tại sao lại có quy tắc "ngũ giới"?
2) Tại sao cuộc đời con lại gặp toàn trắc trở, bất hạnh và đầy nước mắt? Thành kính tri ân Thầy.
Trả lời:
1) Ngũ giới không phải là quy tắc đặt ra để ràng buộc ai, mà chỉ là những điều học khơi gợi lại tánh bản thiện xuất phát từ lương tâm mỗi người.
2) Cuộc đời là trường học mà mỗi tình huống trải qua là một tấm gương soi giúp con thấy lại chính mình. Vì vậy đời vẫn mãi là những thử thách cam go để giúp mỗi người phát huy trí tuệ và đạo đức.
Cuộc đời là vị thầy
Dạy biết bao chân lý
Chính nước mắt vơi đầy
Là những lời khai thị!
Ngày 16-05-2020
Câu hỏi 477:
Thưa thầy, con là một người thích trò chuyện và giao lưu với mọi người nên con có rất nhiều bạn. Con không hiểu tại sao mỗi khi con được bạn bè quan tâm đến quá nhiều con cảm thấy rất sợ hãi. Con cũng sợ ai đó dành tình cảm cho con quá nhiều. Có lẽ con sợ nếu con mắc nợ tình cảm hoặc nếu con đón nhận một ngày nào đó họ sẽ không còn thích con nữa. Xin thầy hãy cho con lời khuyên để con được tự nhiên sống trong tình cảm của mọi người.
Trả lời:
Có giữ mới sợ mất,
Đã vay ắt phải trả,
Muốn tự tại vô lo,
Chỉ cần biết buông xả
Ngày 10-06-2020
Câu hỏi 478:
Kính bạch Thầy, Sau vài ngày ở chùa quét lá, nghe pháp, con về thơ cứ tự bật ra trong lúc vô tâm. Con xin trình Thầy ạ.
Quét lá trên sân
Quét tưởng trong lòng
Sân sạch bóng lá
Lòng sạch “tưởng là”
Ra ngay sự thật
Nhớ những sáng ban mai
Chùa Bửu Long quét lá
Nhớ những buổi chiều tà
Vẫn nghe Thầy giảng pháp
Pháp Thầy dạy giản dị
Mà sâu thẳm Thầy ơi
Pháp của Thầy vô chiêu
Mà vẫn toàn chân lý
Mặt trời mọc rồi lặn
Cuộc sống ngày rồi đêm
Nhưng ánh sáng trong tâm
Không bao giờ ngừng chiếu.
Trả lời:
Sādhu lành thay! Con xứng với pháp danh Tuệ Tính
Như, đã ngộ được thiền trong quét lá!
Mỗi ngày thiền quét lá
Tuệ thấy tính vốn như
Chiếc lá vàng trên đá
Lặng lẽ nằm buông thư
Ngày 22-07-2020
Câu hỏi 479:
Thưa Thầy con xin hỏi:
Làm sao giảm bớt sân?
Sân trào ra tạo nghiệp
Như sóng dậy khó phân!
Trả lời:
Cố diệt sân càng nuôi sân lớn mạnh. Khi trọn vẹn rõ biết sân, sân liền tự diệt. Nếu chủ quan cố ý lấy/bỏ liền rơi vào phân biệt nhị nguyên, khó thấy ra sự thật.
Chớ cầu mong hết sân
Chỉ thấy sân sinh diệt
Sinh diệt chỉ phù vân
Cớ sao còn phân biệt?
Ngày 01-08-2020
Câu hỏi 480:
Trước đây con luyện tập bộ môn kiếm đạo rất chăm chỉ, nhưng con càng cố gắng thì đường kiếm càng sai lệch. Từ sau khi con nghe được lời giảng của Thầy trong cuốn sách Thực Tại Hiện Tiền con đã biết cách hành động trong thực tại như nó đang là. Khi trọn vẹn với thực tại đang là thì mọi phiền não của tam giới đều tan biến, tinh thần sống trọn vẹn với thực tại đó đã giúp con tiến bộ rất nhiều trong đời sống và công việc thường ngày. Con đã tự ghi lại cảm nhận của con:
Thoát kiếm đoạn phi sa
Chư lưu vãng đại hà
Không gian vô giới hạn
Thời hậu nhậm bàng đà
Tài thụ chân như chủng
Dĩ khai duyên khởi hoa
Bất nhất diệc bất nhị
Tự tính bản bao la.
Tay vung kiếm chém bụi bay
Tâm như sông suối về ngay biển hồ
Không gian chẳng có bến bờ
Thời gian chỉ có bây giờ tại đây
Vừa gieo hạt tính không này
Hoa duyên khởi đã nở đầy muôn nơi
Không một nhưng cũng không hai
Hóa ra tự tính bản lai bao trùm.
Hàng ngày con vẫn nghe pháp thoại của Thầy, càng
nghe pháp thoại con càng thấy lòng mình nhẹ nhõm và thấy thực tại rõ ràng hơn. Con xin cảm ơn thầy rất nhiều ạ, con xin kính chúc thầy luôn mạnh khỏe để tiếp tục truyền thụ cho chúng con những lời chỉ dẫn quý báu.
Trả lời:
Sādhu lành thay!
Dù kiếm đạo, cung đạo
Cũng thực tại đang là
Chân như không điên đảo
Ngay đó thấy Phật-đà!
Ngày 05-09-2020
Câu hỏi 481:
Con chào thầy! Còn có chút vướng mắc trong khi hành thiền, mong thầy cho con lời khuyên. Con biết đến thiền đã gần 2 năm, con đã tham gia 1 khoá vipassanā 10 ngày. Trong quá trình hành thiền hàng ngày, con thường xuyên bị căng đầu và rất đau đầu, con biết là do thói quen hay điều khiển. Kể cả khi con bị căng đầu, con biết là con đang điều khiển nhưng con không thể ngưng không điều khiển. Con không thể đưa tâm ý hay cơ thể vào trạng thái thư giãn được. Tình trạng này đã kéo dài và con không biết cách để khắc phục. Con rất mong thầy chỉ dẫn cho con. Con cảm ơn thầy! Con chúc thầy thật nhiều sức khỏe!
Trả lời:
Bỏ đi! Đừng hành thiền theo kiểu hữu vi hữu ngã đó nữa. Cứ sống bình thường trong sự soi sáng của tâm (lương tri) một cách tự nhiên mới thực sự là thiền.
Trả tâm về với tâm
Trả pháp về cho pháp
Thấy biết mới tinh thâm
Cớ chi tự ràng buộc?
Ngày 17-09-2020
Câu hỏi 482:
Con kính chào Thầy! Con không có thành tựu gì đáng khoe với Thầy, con chỉ cảm thấy tự tin, chín chắn hơn sau một thời gian thực hành chiêm nghiệm những gì con trải qua. Nên sau khi hiểu được pháp Thầy hơn, con cảm thấy nhẹ gánh đi nhiều. Trong niềm hỷ lạc nhẹ nhàng con tưởng nhớ đến Thầy Tổ thế thôi. Con kính chúc Thầy nhiều sức khoẻ.
Trả lời:
Sādhu lành thay!
Chút ánh sáng đạo mầu
Xua tan bao phiền não
Chỉ một thoáng vọng cầu
Hoá muôn ngàn huyễn ảo!
Ngày 02-10-2020
Câu hỏi 483:
Thưa thầy, Con vừa gặp thất bại trong chuyện tình cảm. Con đã nhìn ra được nguyên nhân, nghiệp dữ mình gieo, con hiểu và chấp nhận buông không níu kéo. Con cũng ngộ ra thật nhiều bài học, mà trước nay con nghe pháp nhiều nhưng không giác ngộ thực sự. Hiểu những nghiệp xấu này đều do nhân mình đã gieo, và cái mình cần làm là học những bài học nên học, để khổ đau như vậy không lặp lại trong vô minh. Con nghe pháp, tập thiền nhưng liên tục những hình ảnh cũ, sự dằn vặt hay sự bất an vẫn hiện lên trong tâm trí con. Con đã tập quan sát nó đến và đi, nhưng nó vẫn hiện ra quá thường xuyên. Xin thầy chỉ cho con cách để không bị hồi tưởng, dính mắc quá nhiều vào những thứ đã qua như vậy ạ. Con cảm ơn thầy.
Trả lời:
Khi con sống trọn vẹn rõ biết thực tại thân-thọ-tâm- pháp thì độ trọn vẹn rõ biết giúp tâm thoát khỏi sự dính mắc vào quá khứ, vị lai hoặc bên ngoài.
Việc nào đến thấy đến
Việc nào đi thấy đi
Nhớ, quên đều biết rõ
Đó chính là tuệ tri
Ngày 02-10-2020
Câu hỏi 484:
Thưa Thầy, Có lúc con chỉ ngắm bầu trời hay cây cối mà trong lòng thấy tràn ngập hạnh phúc, cảm thấy tình yêu thương ở ngay đây. Nhưng một lúc khác con lại thấy buồn và cô đơn. Con phân vân tự hỏi vậy cái thực là cái gì hay là cả hai cái mà con cảm nhận? Con mong Thầy chỉ dạy cho con ạ. Con thành kính tri ân Thầy!
Trả lời:
Hạnh phúc hay khổ đau lắm khi chỉ là trạng thái ảo do thái độ tưởng tượng của tâm thức. Biết trọn vẹn cảm nhận trạng thái đó con mới thấy được thực tánh của nó.
Khổ đau và hạnh phúc
Đều là tướng huyễn hư
Tuy vẫn đang hiện hữu
Thấy tánh mới chân như
Ngày 05-10-2020
Câu hỏi 485:
Kính bạch Sư Ông. Tâm con bị dính mắc một chuyện, xin Sư Ông cho con lời khuyên. Con học đông y, nơi làm việc cũng là nơi con thích, nhưng công việc đó khiến con áp lực rất nhiều, về nhà rồi mà tâm con nó cứ dính mắc vô cái toa thuốc... Con tạm ngưng 1 thời gian chuyển qua việc khác cũng nghề đó nhưng không xem bệnh nữa, con thấy dễ chịu thoải mái hơn rất nhiều. Con định làm luôn không thay đổi nữa, nhưng Thầy của con khuyên nên ra ngoài. Tâm con cứ phân vân, con cũng không biết quyết định sao? Học mà không làm con thấy cũng uổng, mà nghĩ tới áp lực khi ra ngoài thì con lại sợ. Xin Sư Ông giúp con, con cám ơn Sư Ông thật nhiều.
Trả lời:
Thiếu tự tin và quyết tâm con không thể chọn lựa tốt được. Thực ra, dù chọn lựa nào con cũng cần sáng suốt biết mình biết việc thì mới là chọn lựa tốt.
Do lý tưởng cầu toàn
Sợ không được như ý
Nên cứ mải tính toan
Sinh phân vân do dự!
Ngày 01-11-2020
Câu hỏi 486:
Con thành tâm đảnh lễ Thầy!
Kính bạch Thầy con xin trình pháp:
Dù chúng con có biết:
Chỉ cần bớt vọng tình
Tùy thuận theo pháp tánh
Không buộc theo ý mình
Giữ Tâm không giữ cảnh
Tâm bình cảnh cũng bình
Nhưng điều này không dễ
Khó thoát khỏi vọng tình!
Có gì sai sót xin Thầy chỉ dạy thêm cho con.
Trả lời:
Dễ khó cũng còn tuỳ
Nhiều ít bụi trong mắt
Khi tuệ giác phát huy
Chân như liền hiển hiện
Ngày 08-12-2020
Câu hỏi 487:
Thưa Thầy, con xin hỏi: Con tập thiền dưới một áp lực lớn nên tâm khởi nhiều câu hỏi về những điểm giáo lý mâu thuẫn mà con chưa giải nghi được làm con căng thẳng không giữ được bình tĩnh và bị tẩu hỏa nhập ma. Hiện tại con đã dừng ngồi thiền được một năm, con không dám thiền nữa. Triệu chứng càng ngày càng nặng thêm, tuy con còn giữ mình được nhưng không điều khiển được hoàn toàn cách suy nghĩ, hay ánh mắt của mình. Hiện con không biết nên làm như thế nào. Thầy có thể chỉ đường đi nước bước cho con được không ạ?
Trả lời:
Buông mọi tìm cầu sở đắc,
Trở về soi sáng chính mình
Rõ biết trong từng khoảnh khắc
Không theo bản ngã vô minh!
2021
Ngày 19-01-2021
Câu hỏi 488:
Con xin đảnh lễ thầy ạ!
Kính thưa thầy, trước kia khi chưa biết đến Phật Giáo
Nguyên thủy, con có từng nghe đến một cảnh giới sau
khi chết có thể tái sinh đến một cõi gọi là Cõi Thanh
Văn nơi có thể hàng ngày ngồi nghe Phật giảng pháp, con cũng ước ao mình được tái sinh như vậy (không hiểu sao con lại mong như vậy vì con cũng không hay đi chùa, không tìm hiểu Phật giáo). Sau này, khi biết đến Phật giáo nguyên thủy con lại ước ao mình được là một vị tỳ-khưu có thể được gần gũi các bậc cao tăng, được ở giữa rừng để tu tập, con thấy mình thiệt thòi khi là nữ, con nghĩ mình trót đã lấy chồng rồi nên không đi tu được. Thưa thầy, bây giờ con không nghĩ như vậy nữa, con thấy ngay đây con đã sống một cuộc sống hoàn toàn mà con đã từng "mơ ước", ngay kiếp này, không phải chờ đến kiếp sau vì con đã hàng ngày nghe Phật pháp. Làm ni cô, tỳ-khưu-ni hay không không quan trọng, không phải ở chiếc áo, ở tôn giáo, ở hội nhóm, ở tăng đoàn mới có thể tu tập, con vẫn có thể tu tập ở mọi nơi, mọi lúc, mọi hoàn cảnh, con có thể tu ngay khi đang làm việc, khi ở nhà, khi một mình hay khi đông người, sống trong rừng hay không cũng vậy thôi. Thưa thầy, từ ngày con được gặp thầy trực tiếp cách đây gần 2 tháng thầy ra Hà Nội, trong con có một sự thay đổi rõ rệt về nhận thức, con cảm thấy mình tiến bộ hơn trong sự tu tập, con không thể lý giải nổi sự chuyển biến này. Con tu nhưng thực ra không tu, con không tu nhưng lại là đang tu, nó nhẹ nhàng và thanh khiết lắm. Những cảm xúc buồn giận, xấu hổ, tham ái,... vẫn xuất hiện nhưng nó vụng về và dễ bị bắt quả tang hơn trước. Thưa thầy, con ra đây vì muốn trình pháp và tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy. Nếu con có nhận thức gì sai thì xin thầy chỉ dạy cho con, con cám ơn thầy ạ!
Trả lời:
Thật đáng tán dương thay!
Người thấy ra Chánh Pháp
Thoát kiến thức đắm say
Trong ngôn từ Kinh Luận!
Ngày 27-01-2021
Câu hỏi 489:
Thầy kính! Thưa Thầy, con biết đạo và học đạo với Thầy từ những ngày đầu tiên. Tâm con lúc ấy trong sáng như đứa trẻ thơ hồn nhiên, lúc nào cũng an vui líu lo... luôn sống trọn vẹn thận trọng chú tâm quan sát với những gì đến đi. Khoảng thời gian ấy con đã từng nếm được sự hỷ lạc, sự từ ái, thánh thiện mặc dù lúc ấy con không biết nhiều về kiến thức Phật pháp. Rồi con xa chùa, xa Thầy đến một vùng trời khác, ở nơi đây mọi người tu tập nhiều lắm, họ làm phước nhiều, học Vi Diệu Pháp rất giỏi, hành thiền miên mật. Mỗi lần trò chuyện thấy ai cũng giỏi quá, nói hay quá nên con cũng xin theo học cho bằng người ta. Một thời gian sau, pháp học con tăng cấp thấy rõ: con có thể nói làu làu các tâm và tâm sở, chân đế tục đế, danh sắc... Kinh điển con nhớ dai nhớ lâu, trao đổi Phật pháp với ai con toàn dẫn kinh ra nói, ra cãi nếu thấy người kia hiểu khác mình. Hành thiền được chút hỷ lạc là dính mắc, càng cố gắng thì càng tham, càng căng thẳng nôn nóng, có lúc thì hôn trầm dã dưới cả ngày... Rồi một khuya, con nhìn lại mình và bật khóc nức nở, sao con thương cho bản thân mình quá! Cái tâm hồn nhiên trong sáng thánh thiện mát mẻ ngày nào đã mất! Con nhớ lại những buổi sáng sớm đạp xe đạp lên chùa nghe trà đạo sao thấy lòng nhẹ nhàng quá! Còn bây giờ, thay vào đó là tâm ngã mạn cho mình hơn người, là tâm sân vì kiến thức lí trí làm việc liên tục, nó chỉ chờ chực nhảy ra để so sánh khen mình chê người, là tâm tham vì luôn nôn nóng cho mục đích lí tưởng ở tương lai... Ngay lúc đó, con buông ra hết, buông "một phen không luyến tiếc", và bây giờ, con đã tìm lại được chính mình như ngày xưa, con đã trở về đúng như bản tánh trong sáng ngày nào vì con đã hiểu ra cái gì là cốt lõi rồi. Con cảm ơn quãng đường con đi lạc một vòng thật xa, thật dài, thật lâu vừa qua để con biết rằng cái cốt lõi cũng là quay về nhìn ngắm quan sát cái thân tâm mình bằng sự trọn vẹn chú tâm tỉnh giác mà thôi. Thưa Thầy, con muốn chia sẻ câu chuyện của bản thân để muốn nói rằng, con tri ân Thầy tận đáy lòng, vì con hiểu được lòng từ bi của Thầy dành cho chúng con, giống như cha mẹ vì thương các con nên chỉ muốn trao truyền những cái gì cốt lõi nhất, thiết thực nhất, an toàn nhất cho chúng con. Con xin tri ân Thầy và chúng con luôn nhớ nụ cười từ ái của Thầy!
Trả lời:
Sādhu lành thay! Chúc mừng con đã trở về được với bản tâm hồn nhiên trong sáng!
Biết buông xuống sở tri
Không đắm say sở đắc
Người trí sống xả ly
An nhiên không dính mắc
Ngày 27-01-2021
Câu hỏi 490:
Nam-mô Bổn Sư Thích-ca Mâu-ni Phật Con kính đê đầu đảnh lễ Thầy. Kính bạch Thầy, hôm nay con xin gửi lời tri ân sâu sắc của con đến Thầy mà lòng con hoan hỉ vô cùng. Con cảm ơn những bài Pháp thực tế mà vi diệu của Thầy, chính nhờ những bài Pháp đó mà con biết được tại sao con phải gặp những bài học khó hơn những người khác trong cuộc sống này... Nhưng có khó mới hiểu được giá trị đích thực của mỗi bài học để thấy ra chính mình và nguyên lý của Pháp. Con thật sự rất cảm ơn Thầy. Con cảm ơn Pháp và cảm ơn tất cả những nghịch duyên mà con đã gặp phải trong cuộc sống, nhờ có những điều đó mà con luôn vững tin sâu sắc hơn vào Nhân Quả để phát huy trí tuệ và đạo đức. Con kính chúc Thầy có thật nhiều sức khỏe để là Cây Bồ Đề tỏa mát cho chúng con. Kính Thầy.
Trả lời:
Sādhu lành thay!
Dù đọc ngàn kinh thư
Không bằng thấy khổ đế
Thấy khổ, Tâm Nhất Như
Thong dong giữa trần thế
Ngày 17-02-2021
Câu hỏi 491:
Kính bạch Thầy, Hiện tại con đang gặp một vấn đề là con đọc quá nhiều nên bị mắc kẹt giữa những kiến thức Kinh Luận được giải thích sai khác, đồng thời phân vân giữa các phương pháp và kinh nghiệm tu tập trái chiều mà con đọc được. Con nên làm thế nào để thoát khỏi tình trạng này để có những trải nghiệm tu tập của riêng con. Xin Sư Ông từ bi chỉ dạy cho con. Con xin chúc Sư Ông năm mới nhiều sức khỏe, bình an và hạnh phúc!
Trả lời:
Mong tìm Đạo lý giữa Kinh Thư
Chẳng thấy ngay đây pháp vốn như
Đừng mải loay hoay cùng chữ nghĩa
Chớ luôn bép xép với ngôn từ
Vay mượn Phật Kinh xưng pháp khí
Học đòi phương tiện tưởng thiền sư
Chỉ cốt buông tay, đừng dính mắc
Tỏ tường thực tại: Đạo bất hư!
Ngày 18-02-2021
Câu hỏi 492:
Con xin Sư Ông chỉ cho con pháp nào đầu pháp nào cuối?
Trả lời:
Không có pháp nào đầu
Cũng không pháp nào cuối
"Đang là" pháp nhiệm mầu
Sao mải kiếm tìm đâu?
Ngày 10-03-2021
Câu hỏi 493:
Xin thầy từ bi giảng giải. Con đọc trong Khóa Hư Lục của thiền sư Trần Thái Tông thấy có đoạn: "Pháp tánh như như, không có niệm lự chừng mảy tóc. Chân nguyên trong lặng, xưa nay bặt cả bụi nhơ". Con chưa hiểu lắm xin thầy giải thích.
Trả lời:
Điều này quá hiển nhiên. Một là thấy hai là không thấy, hiểu bằng lý trí làm gì chỉ thêm trở ngại!
Hiển nhiên sao chẳng thấy
Lại muốn hiểu nghĩa từ
Chớ nghĩ bàn pháp tánh
Uổng công tìm huyễn hư!
Ngày 19-03-2021
Câu hỏi 494:
Thầy ơi, tại sao khi trở về chính mình con lập tức có một sự tự tin tràn đầy?
Trả lời:
Lý trí sinh hoài nghi
Do dựa trên khái niệm
Thường tỉnh giác tuệ tri
Tin vì tự chứng nghiệm
Ngày 14-05-2021
Câu hỏi 495:
Kính bạch Thầy, con có điều thắc mắc không biết hỏi ai, con chỉ có niềm tin nơi Thầy nên con xin được phép hỏi ý Thầy ạ! Dạ sự việc con là sinh viên hiện đang học ở trường Đại học, bên cạnh việc đi học con còn đi làm thêm. Nhưng khi con đi làm con thấy có nhiều điều trong cuộc sống này diễn ra rất tiêu cực, con thấy nhiều người tham lam, sân hận nhiều quá, họ luôn muốn thế này thế kia, bên cạnh đó họ còn muốn điều khiển con, muốn con làm theo ý họ mặc dù đó là những điều xấu xa gian dối. Con thật sự rất đau khổ, không biết phải nên tiếp xử với họ như thế nào nữa? Xin Thầy cho con lời khuyên về việc này ạ. Liệu rằng đâu đó giữa cuộc đời này có còn điều gì là tốt đẹp, điều gì là hạnh phúc, điều gì là bình an hay không? Tâm hồn con đang bị tổn thương và con không còn niềm tin hay sự thương yêu đối với con người nữa. Con xin kính tri ân Thầy!
Trả lời:
Trường đời rất khắc nghiệt,
Đầy cạm bẫy dối gian,
Cần rõ ràng thấy biết,
Phi pháp chớ liên can!
Ngày 29-07-2021
Câu hỏi 496:
Con kính đảnh lễ Thầy ạ! Thưa Thầy, con trình thầy trải nghiệm của con ngày hôm nay với mong muốn được thầy chỉ dạy và hi vọng hữu ích với các đạo hữu khác ạ. Hôm nay con ứng dụng nguyên lý “thiền quét nhà”, khi quét con trọn vẹn rõ biết thân đang chuyển động. Khi suy nghĩ con rõ biết tâm suy nghĩ sinh lên rồi tự diệt, ý nghĩ chấm dứt con lại rõ biết diễn biến của thân khi quét nhà. Khi có cảm giác mỏi con trọn vẹn cảm nhận trạng thái mỏi v.v… Trước nay con vẫn “thiền rửa bát”,... nhưng nó còn yếu ớt, nay con thấy mọi thứ rõ ràng hơn. Con càng hiểu sâu sắc hơn những lời Thầy dạy, không chỉ ngồi mới thiền mà thiền bất cứ khi nào. Thật hoan hỉ biết bao! Một điều hoan hỉ nữa là con làm được việc thiện. Hôm nay con làm việc cùng một đồng nghiệp, chị ấy là người nóng tính và khởi sân với sinh viên (chúng con là giảng viên), chị ấy đã nói những lời không hay. Sau đó, hai chị em chuyện trò, với sự định tĩnh, con nói cho chị ấy về vô ngã, tánh biết, về quán tâm và con thấy có sự chuyển biến rõ rệt trong chị, (con hỏi đơn giản như: “Khi chị suy nghĩ, chị biết chị suy nghĩ, vậy cái gì biết suy nghĩ ấy? Khi chị vui/buồn, chị biết chị vui/buồn, vậy cái gì biết cái vui/buồn ấy?...). Sau khi trò chuyện con thấy chị trầm tư, chị nhẹ nhàng, định tâm hơn. Lúc sau chị ra ngoài vào, chị bảo thấy bông Ngọc lan đẹp ở sân trường, định hái nhưng nghĩ đến em nên chị thôi. Con thấy chị vui, con cũng rất hoan hỉ. Hôm nay mưa ngập đường, con đi lòng vòng không về được nhà nên đi bộ về nhà, tuy vậy trong lòng thật tĩnh tại, đúng là “khi tâm thanh tịnh thấy tất cả các pháp đều thanh tịnh”. Thưa Thầy, khi sống trọn vẹn tỉnh thức trong thực tại con thấy được tâm trong lành và quả an lạc hiện tiền, không bận tâm về quả báo tương lai nữa. Con cảm ơn thầy đã đọc những lời dài dòng lan man của con ạ!
Trả lời:
Sādhu lành thay! Biết sống thiền trong mọi sinh hoạt đời sống thật hoan hỷ con nhỉ!
Ai thay được ngồi thiền
Bằng quét nhà, rửa bát
Hưởng phước báu hiện tiền
Thiện hạnh tâm Bồ-tát
Ngày 04-08-2021
Câu hỏi 497:
Kính thưa thầy. Con biết tâm con cũng không xấu. Không hại ai. Nhưng mà tính con không ưa gì là con nói. Mặc dù biết sẽ làm người khác tổn thương và không tốt cho con. Kính thưa Thầy bây giờ con phải làm sao ạ?
Trả lời:
Nên tự sửa chính mình
Hơn lo sửa người khác
Biết sửa mình mới minh
Sửa người mang tiếng ác
Ngày 06-08-2021
Câu hỏi 498:
Con kính bạch Thầy! Cách đây 2 ngày trong lúc sinh hoạt bình thường, con chợt nhận ra tâm mình yên lặng không khởi niệm nào hết. Con như trơ ra. Tất cả các hành động con đều biết. Con nhớ lại câu nói của Thầy: "Trong thấy chỉ thấy, trong nghe chỉ nghe, trong xúc chỉ xúc, trong biết chỉ biết, không có bản ngã Bahiya nào trong đó". Con liền hiểu. Con lấy sách Sống Trong Thực Tại của Thầy ra đọc thì hiểu từng câu chữ trong đó. Con không buồn không vui. Ngày hôm sau thức dậy trạng thái đó không còn, con tìm không thấy cái Tâm ấy nữa. Nhớ lại lời Thầy dạy con không tìm trạng thái đó nữa. Kính mong Thầy cho con lời khuyên. Con thành kính tri ân Thầy.
Trả lời:
Khi tâm tư rỗng lặng
Chân đế hiện bản lai
Khi tâm duyên khái niệm
Chân đế ắt mờ phai!
Ngày 21-08-2021
Câu hỏi 499:
Kính thưa Thầy, Con là người đang tìm hiểu về Phật pháp. Con đọc kinh Nikāya nhưng có nhiều chỗ con không hiểu. Mong Thầy vui lòng sáng tỏ cho con. Gần đây con có đọc kinh Đại Bát-niết-bàn. Trong kinh, Ác ma nói với Thế tôn đã đến thời Thế tôn diệt độ. Khi ấy Thế Tôn trả lời Ác ma như sau: “Này Ác ma hãy yên tâm, không bao lâu Như Lai sẽ diệt độ. Sau ba tháng bắt đầu từ hôm nay, Như Lai sẽ diệt độ... Và tại điện thờ Capala, Thế Tôn chánh niệm, tỉnh giác, từ bỏ thọ, hành (không duy trì mạng sống lâu hơn nữa)”. Con xin hỏi 2 câu:
1. Tại sao từ bỏ thọ, hành để không giữ mạng sống nữa?
2. Khi Đức Phật duy trì mạng sống thì Thọ gì, Hành gì được lưu giữ? Con xin cám ơn Thầy.
Trả lời:
Khi đọc Kinh, điều nào có thể thấy ngay nơi chính mình liền sáng tỏ và từ đó sống thể nghiệm sự thật được khai thị, điều gì đọc hoài vẫn mù tịt hoặc chẳng liên quan gì đến mình, thì đừng cố hiểu bằng lý trí, có tìm hiểu định nghĩa ngôn từ cũng mất công vô ích thôi. Yassa, Aṅgulimāla, Bāhiya v.v... đều chỉ nghe Phật nói một câu liền được khai ngộ đâu cần quan tâm những điều Phật nói cho ai khác. Vậy con cứ đọc Kinh đến câu nào ngay đó được khai ngộ, thấy ra sự thật là đủ rồi, không cần tầm chương trích cú cho nhiều làm gì vô ích. Đó mới thật sự là học đạo.
Người xưa nghe một câu
Liền thấy ra Sự Thật
Nay Kinh nào cũng thâu
Nhưng vẫn hoàn lắm tật!
Ngày 03-09-2021
Câu hỏi 500:
Kính thưa Sư Ông, Việc thường tỉnh giác với suy nghĩ, hành động của mình giúp thấy phần nhiều mình suy nghĩ, hành động theo thói quen, và không ít trong số đó là thói quen xấu. Nhờ vậy con đã bớt dần việc hành xử theo phản ứng, thói quen; mỗi lời nói, hành động được cân nhắc hơn. Quan hệ với mọi người được cải thiện. Việc thường thấy mọi sự, mọi việc như nó là giúp bớt khởi tâm đánh giá, phán xét; dần dần những quan điểm, những thành kiến của mình, những phán xét bên ngoài bớt dần ảnh hưởng tới con. Con cảm thấy được tự do hơn. Việc cảm nhận những cảm giác thực tại giúp con cảm thấy sự nhẹ nhàng, thư thái khi nghe tiếng chim hót, khi có một cơn gió mát, một làn nước chạm vào người. Thấy sự khó chịu khi tâm sân, tâm tham nổi lên; thấy hạnh phúc khi chơi đùa cùng con cái... Những Pháp đơn giản Sư Ông dạy, khi thường xuyên thực hành, con thấy hiệu quả thật tuyệt vời. Con xin cảm ơn Sư Ông.
Trả lời:
Sādhu lành thay! Rất đúng!
Ai thấy ra nguyên lý,
Biết soi sáng chính mình
Thoát khổ sầu, điên đảo
Không uổng kiếp bình sinh
Ngày 08-09-2021
Câu hỏi 501:
Kính thưa Thầy! Con lờ mờ nhận ra sắc uẩn nơi mình như vậy: Thân này giờ như cỗ máy rỉ, sét khô dầu mỡ không còn điều khiển được. Có khi như cây khô úa tàn sắp đến ngày tàn lụi mà chẳng thể níu kéo. Con cũng thấy cái tâm lăng xăng này vui buồn thất thường, vọng động mông lung. Nhìn đi nhìn lại, ngó tới ngó lui cả đời chẳng làm được gì, chẳng được gì, chẳng mất gì, chỉ thấy dòng nghiệp lực lăn trôi. Con thấy mình muốn được xuất gia, rồi lại thấy duyên nghiệp mình chưa tới, phúc đức mình không có gì nên rơi vào tham, sân, si vi tế. Tất cả trống không. Vô định. Con xin thầy từ bi cứu con. Con đảnh lễ tạ ân Thầy.
Trả lời:
Thấy vô định bởi vì mong định hướng
Buông đến - đi, ngay đó thấy Như Lai!
Thấy trống không bởi vì còn mong có
Buông có - không, ngay đó ngộ không hai!
Ngày 23-09-2021
Câu hỏi 502:
Kính bạch Thầy, Con thành kính chúc sức khỏe Thầy. Con đang khá mỏi tay trong niềm phấn khởi hạnh phúc tràn đầy Thầy ạ. Mỏi tay? Tại sao? Dạ, vì con vừa đọc Hỏi Đáp và viết tay lại 3 câu trả lời dài của Thầy. Con đã từng sử dụng "chép" và
"dán", nhưng dễ quá con không thu nhập tốt. Thật là duyên lành cho con. Vì như đã có lần con chia sẻ, trong rừng pháp mênh mông với không biết bao nhiêu bài giảng và bài viết kể cả trả lời Hỏi Đáp của Thầy, khi bắt gặp, hiểu và lãnh hội được điều gì đúng căn cơ trình độ nhu cầu thiết thực của mình, thật ra do tình cờ thôi - pháp ban cho mình theo thời vị tính của pháp. Ba câu trả lời tường tận về quán pháp "chết", về loay hoay nỗ lực áp dụng pháp học pháp hành, và về buông xả qua tưởng tri & thức tri. Có lẽ con đang không thực hành đúng theo lời Thầy dạy: “nghe để quên đi”, vì con đang bị dính mắc vào những tinh túy cốt lõi, theo con, qua 3 câu trả lời trên. Nhưng, con biết con đang trong giai đoạn "văn", nếu không ghi chép lại, như bao nhiêu lời khuyên dạy của Thầy trong mục HĐ bao năm nay, đọc xong đọc vội kéo lên đọc câu khác, thì con nghĩ con khó đi đến giai đoạn "tư", rồi mới may ra "tu". Vì con nghĩ, con vẫn chưa lãnh hội hơn 60% thôi, huống gì là trọn vẹn những điều Thầy đã từ bi truyền cho chúng con khi đọc thoáng qua. Nếu không ghi lại, nó sẽ đi vào hư không mặc dù có thể tìm lại, nhưng làm sao nhớ để mà tìm! Con thực hành theo "phương pháp" nầy của riêng con cho đúng căn cơ trình độ của con, theo con thấy, chắc nặng phần lý trí (tưởng tri, thức tri) có gì trở ngại không, thưa Thầy? Con cũng xin phép cảm ơn rất nhiều những bạn đã tạo duyên cho Thầy khai thị qua ba câu hỏi rất thực tế mà chúng mình vướng phải. Nhất là bạn hỏi về quán pháp "chết". Đúng là khi buồn ngủ gặp chiếu manh! Con xin gởi lời cảm ơn mấy bạn qua cảm nhận của con lúc đi thư giãn quanh bờ hồ chiều nay:
Chín mười chim cánh trắng
Vung lượn giữa trời mây
Cặp thiên nga rẽ nước…
Thầm lặng cảm ơn Thầy
Trả lời:
Ai cần nhớ cứ nhớ
Ai quên đi cũng hay
Ai ngay đây rõ biết
Đều sādhu lành thay!
Ngày 21-12-2021
Câu hỏi 503:
Bạch Thầy! Trong quá khứ con chịu đựng nhiều tổn thương về thân xác lẫn tâm hồn, khi nhỏ con bị bỏng toàn thân rất nặng, thời điểm đó hoàn cảnh gia đình khó khăn, nên con phải sống với những vết bỏng trên người hơn 37 năm qua, con lúc nào cũng mặc cảm tự ti và luôn sống khép kín, dần khiến con xa rời thế giới này... Từ khi con nghe pháp thoại của thầy, con thấy cuộc sống của mình đỡ hơn. Nhưng lúc tĩnh lặng, ký ức trong quá khứ cứ ùa về làm con rơi nước mắt, khi con viết những dòng này, thì nước mắt con chảy không ngừng. Con chỉ tiếc rằng con biết đến Phật pháp quá muộn, phải chi con biết sớm hơn thì 37 năm qua con không sống trong nỗi đau khổ. Con cảm ơn Thầy và gửi lời tri ân đến Ban điều hành trang web này!
Trả lời:
Không sao. Mọi chuyện đều đến đúng lúc để giúp con giác ngộ. 37 năm đau khổ là thời gian Pháp giúp con tôi luyện để đến khi đủ duyên con thấy ra Sự Thật. Đừng mặc cảm, nên cảm ơn thời gian khổ luyện đó đã giúp con trưởng thành.
Ai từng trải khổ đau
Mới thấy nhân tham ái
Thoát nhân quả trước sau
Sống khinh an, thư thái
Ngày 23-12-2021
Câu hỏi 504:
Con xin đảnh lễ thầy! Thưa thầy, năm ngoái con có trình bày với thầy về việc trong khoảnh khắc thấy thực tánh pháp, con thấy trên mục hỏi đáp cũng thi thoảng có người bắt gặp khoảnh khắc đó. Con mới đọc được đoạn "Trong trạng thái Tối thượng – không. Trạng thái này hoàn toàn là một duy nhất, không thể phân chia, nó là một khối kiên cố duy nhất của thực tại. Cách duy nhất để biết nó là là nó. Tâm không thể đạt đến nó. Để nhận thức được nó – không cần đến các giác quan. Để biết nó – không cần đến tâm." của ngài Sri Nisargadatta Maharaj trong cuốn "I Am That", con thấy chân lí của bậc giác ngộ và của thầy đều giống nhau chỉ khác cách trình bày với đối tượng nghe nên con muốn chia sẻ lên đây để những đạo hữu khác có thể tham khảo. Từ lần thấy thực tánh pháp trước đây con trình thầy cho đến giờ con vẫn chưa thấy lại lần nào, chắc con nên đọc ít lại và cảm nhận đời sống trọn vẹn hơn, đúng không thầy? Con chúc thầy mạnh khỏe và nguyện mãi theo bước đường đạo của thầy!
Trả lời:
Sādhu lành thay!
Một lần thấy tỏ tường
Xoá biết bao mộng ảo
Chân lý vốn bình thường
Chỉ không còn điên đảo
2022
Ngày 02-01-2022
Câu hỏi 505:
Văn, Tư, Tu Lúc đầu Văn và Tư là con lấy bản ngã ra để tìm hiểu về Phật Pháp và khi đã tìm mọi cách vẫn không thấy ra Sự Thật, con buông hết ý đồ lý trí thì không những thấy ra Sự thật mà còn thấy ra cái Bản ngã đó. Tiếp đó, Tu là trải nghiệm đời sống để chứng ngộ Sự thật: Tứ Thánh Đế - Thấy sự thật về Khổ, Tập, Diệt, Đạo ngay trên thân thọ tâm pháp. Con ngàn lần tri ân thầy!
Trả lời:
Văn, Tư dù chỉ một câu
Trí nhân đã ngộ tìm đâu ích gì
Văn, Tư Kinh Luận chi li
Sao bằng vô ngã, vô vi, vô cầu
Ngày 10-01-2022
Câu hỏi 506:
Con xin đảnh lễ Sư Ông ạ! Mặc dù đã hiểu nguyên lý sống Thiền mà sư ông giảng cho chúng con, nhưng thời biểu của con rảnh rỗi nên con thử tu thiền định cho biết xem sao. Con ngồi và niệm Buddho liên tục, kết quả mỗi lần ngồi là mỗi lần nổ ra chiến tranh, tâm con cứ chạy nhảy rồi con lại kéo nó về, cứ thế cho đến khi xả thiền thì con cảm thấy người mệt mỏi. Con tu chừng khoảng 3 ngày không thấy có kết quả gì mà người lại mệt, căng thẳng nên con không tu nữa. Khoảng 4-5 hôm sau trong giấc mơ con lại thấy chỉ cần thở vào ra với 2-3 hơi thở con thấy quang tướng hiện lên, con chú tâm vào quang tướng thì phát sinh hỷ như bốc hẳn lên trên mái nhà (lúc đấy con có thử mở hí mắt ra để xem thì thấy đúng căn phòng và chiếc chăn mà con đang ở), cứ thế lặp lại khoảng 3-4 lần, cứ 1-2 hơi thở con đã thấy quang tướng mà trong khi ngồi thiền con có cố gắng thế nào cũng không có được. Con vẫn chưa hiểu vấn đề này lắm, xin Sư Ông từ bi khai thị cho con.
Trả lời:
Do bị lý thuyết về định an chỉ ám ảnh nên trong mơ do tưởng thấy dễ đắc định hơn khi ngồi định thực tế. Nhưng thiền không phải để đắc định trong Tam giới mà chính là giác ngộ Sự Thật để thoát khỏi Tam giới.
Khai hoài sao chưa thị
Loay hoay mải tìm chi
Tam giới như nhà lửa
Trú định phỏng ích gì!
Ngày 20-01-2022
Câu hỏi 507:
Dạ mô Phật, kính bạch thầy. Cho con xin hỏi: Trên đường tu tập, khi còn mê cần nương vào kinh điển để nhận ra tánh giác vốn sẵn có; khi ngộ tâm thấy tánh rồi ngay đó tu hành thì có cần phải học kinh điển nữa không ạ?
Trả lời:
Khi đã rõ biết đường
Nương bản đồ thêm rối
Sự Thật chưa tỏ tường
Ngữ nghĩa che mất lối!
Ngày 01-02-2022
Câu hỏi 508:
Thầy ơi Thầy vẫn khỏe chứ ạ? Năm mới con chúc Thầy luôn khỏe, luôn an lành ạ. Con rất thích bài thơ xuân của Thầy. Con xin được viết lại ạ.
Mùa xuân nào có đến
Mùa xuân nào có đi
Lòng ta hoa nở mãi
Thơm ngát nụ huyền chi.
Trả lời:
Năm nay thầy có bài thơ mới:
Năm cũ qua đi mọi ưu phiền
Thiên tai, dịch bệnh... vẫn an nhiên
Tết đến người người vui hạnh phúc
Xuân về xứ xứ hưởng bình yên.
Ngày 11-02-2022
Câu hỏi 509:
Thưa thầy, Bồ Tát vận dụng Thập Độ để trừ Thập Chướng. Thập Độ gồm Biến Hành Độ, Tối Thắng Độ,
Thắng Lưu Độ, Vô Nhiếp Thụ Độ, Loại Vô Biệt Độ,
Vô Nhiễm Tịnh Độ, Pháp Vô Biệt Độ, Bất Tăng
Giảm Độ, Trí Tự Tại Độ và Nghiệp Tự Tại Độ.
Thập Chướng gồm Dị Sanh Tánh Chướng, Tà Hạnh
Chướng, Ám Độn Chướng, Vi Tế Hiện Hành Phiền
Não Chướng, Hạ Thừa Niết Bàn Chướng, Thô Tướng
Hiện Hành Chướng, Tế Tướng Hiện Hành Chướng,
Vô Tướng Gia Hành Chướng, Lợi Tha Bất Dục Hành
Chướng, Chư Pháp Vị Đắc Tự Tại Chướng.
Con đã tra nhưng không ra ý nghĩa của từng Độ và
từng Chướng, chỉ có Dị Sanh Tánh Chướng là chướng ngại vì tưởng rằng những cái không thật là thật. Còn Tà Hạnh chắc là sự tạo tác thiên lệch và lầm lạc so với thực tại, Ám Độn chắc là nhận thức mông lung và trì trệ so với thực tại, Vi Tế Hiện Hành Phiền Não chắc là sự hiện diện tinh tế của tham sân si làm lu mờ thực tại, Hạ Thừa Niết Bàn chắc là quan niệm tách biệt cảnh giới giải thoát ra khỏi thực tại để đồng nhất với trạng thái trầm không trệ tịch, Thô Tướng Hiện Hành chắc là sự hiện hữu rõ ràng của lớp ngoài vỏ bao che thực tại, Tế Tướng Hiện Hành chắc là sự hiện hữu tinh vi của lớp vỏ ngoài bao che thực tại, Vô Tướng Gia Hành chắc là không còn lớp vỏ ngoài nhưng vẫn còn dao động và hoài nghi thực tại hiện tiền, Lợi Tha Bất Dục Hành chắc là không muốn làm vì lợi ích của người khác, Chư Pháp Vị Đắc Tự Tại chắc là chưa được tự tại trong mọi pháp, con hiểu đại khái như thế, còn Thập Độ thì con chưa liên hệ được. Thầy có thể giải nghĩa các Độ và các Chướng để con có thêm phương tiện tu tập không ạ? Con xin tri ân thầy.
Trả lời:
Con là Vô Trụ mà còn trụ làm gì nơi ngôn từ nữa? "Pháp còn phải bỏ huống chi phi pháp" mà con! Con nên:
Pháp ngay đây hoàn hảo
Tự tánh vốn chân không
Sao phải còn Độ, Chướng
Cố hiểu mãi không thông?
Ngày 04-03-2022
Câu hỏi 510:
Thầy cho con hỏi khi nào có khoá thiền hoặc khoá tu ở chùa Bửu Long vậy ạ? Con cảm ơn thầy.
Trả lời:
Thiền là tâm soi sáng
Trong thực tại tự nhiên
Sao phải cần thời khoá
Để chỉ chuốc thêm phiền?
Ngày 10-03-2022
Câu hỏi 511:
Kính bạch Sư Ông, Con có một việc muốn bạch cùng sư ông. Ngày hôm kia 8/3 bố con đi làm và không may té từ mái nhà xuống và rách đầu, gãy đốt sống cổ phải đi cấp cứu trên viện Việt Đức, Hà Nội. Đêm qua bố con đã được phẫu thuật và chiều qua bố con tỉnh rồi ạ. Ca mổ đốt sống cổ sẽ xử lý sau đó. Giờ Covid chỉ có em trai con được ở lại viện chăm bố. Suốt cả quá trình đó con chỉ biết niệm Phật và hồi hướng cho bố. Cả một đời bố con ăn ở sống hiền lành, ai cũng thương mến. Giờ 65 tuổi nhưng vẫn phải đi làm vì bố mẹ con không có lương hưu và còn bà nội ở quê. Có lẽ pháp xảy ra để chúng con nhận ra sức khỏe, tuổi tác của bố đã tới lúc nghỉ ngơi. Duy chỉ có một điều tâm con vẫn lấn cấn lâu nay, là việc bố mẹ con đang khổ vì chiều và thương vợ chồng em trai con, trong khi hai vợ chồng sống không nghĩ đến ngày mai, mang nợ khắp nơi nhưng vẫn tiêu xài phung phí vào số tiền dành dụm cả đời của bố mẹ mà không chịu đi làm. Con không biết phải làm sao để thuận pháp, giúp bố mẹ buông ra cho bớt khổ, mong muốn các em con sống tiết kiệm và ý thức hơn, chứ cứ thế này thì khi cha mẹ già yếu không biết phải lo làm sao… Con đang rất bối rối nên mong sư ông thương tình bỏ qua cho ạ.
Trả lời:
Nhiều tình huống ở đời tự gây ra bế tắc, tự tạo ra nghiệp báo... để rồi chỉ khổ não triền miên! Con nên lấy đó làm bài học giác ngộ hơn là mong giải quyết chu toàn.
Chưa giác ngộ khổ đế
Cứ tạo nghiệp triền miên
Không thấy ra nhân quả
Đành chuốc lấy não phiền
Ngày 13-03-2022
Câu hỏi 512:
Con kính bạch Thầy! Mong Thầy từ bi chia sẻ để giúp con ạ. Mẹ con có 3 người con, con gái đi tu xa xứ, người con kế bị bệnh nặng, oán trách ba mẹ và không lo cho ba mẹ, người út không muốn đi làm vì không có khả năng giao tiếp ngoài xã hội. Mẹ than khổ đau vì có con mà không nhờ được đứa nào. Đã gần 60 vẫn ngày đêm bán rong kiếm tiền, lo cho gia đình. Ba con hiền nhưng nhu nhược, không quan tâm chuyện gia đình nhiều. Mẹ hỏi kiếp trước mẹ đã làm gì ác mà kiếp này khổ vậy? Làm sao giải được nghiệp đã gieo? Người con gái cũng không biết làm sao giúp mẹ thoát khổ. Mà bỏ gia đình không lo, cũng không an trong lòng để tu hành. Con kính mong Thầy chia sẻ, con nên khuyên mẹ sống thế nào? Cần làm gì? Để giải được nghiệp của mình đã gieo ạ? Làm sao thấy khổ mà thoát khổ?
Trả lời:
Vấn đề không phải là nghiệp vay trả mà đó là bài học giác ngộ cho mỗi người. Thiếu thái độ nhận thức và hành vi sáng suốt, đạo đức sẽ mãi khổ suốt đời!
Thấy khổ biết tu hành,
Còn hơn ngồi than thở
Càng muốn thoát khổ nhanh
Càng chuốc thêm sầu muộn!
Ngày 25-04-2022
Câu hỏi 513:
Con xin cúi đầu đảnh lễ Thầy Thưa Thầy con có con trai học lớp 4 đang học tại Bảo Lộc Lâm Đồng. Nhà trường mai tổ chức chích ngừa Vaccin Covid. Con thấy đã 3 năm các cháu không chích mà vẫn không sao. Rất nhiều nhà khoa học cũng không chắc chắn về tác dụng của vaccin với trẻ em bình thường. Trong khi hậu quả lâu dài và trước mắt là có khá nhiều. Con không muốn cho cháu tiêm và cũng thống nhất với vợ. Tuy nhiên do toàn trường đều tiêm nên cháu nhỏ lại đòi tiêm quyết liệt. Con cố gắng phân tích cho cháu nhưng cháu không nghe. Xin Thầy chỉ giúp con với. Con xin cám ơn Thầy!
Trả lời:
Chuyện đời khó hoàn hảo
Được mất chẳng thể lường
Chỉ tuỳ duyên thuận pháp
Trải nghiệm mới tỏ tường!
Ngày 25-04-2022
Câu hỏi 514:
Kính đảnh lễ Thầy.
Con kính trình pháp lên Thầy:
Một và Hai!
Xa cố quận,
Chân và Mê tưởng một.
Trở về nhà,
Rõ Chân một, Mê hai.
Con kính tri ân Thầy chỉ dạy cho Con.
Trả lời:
Không Một nói chi Hai
Chân - Mê vốn bất nhị
Tuy ngàn biệt muôn sai
Chỉ thấy pháp như thị!
Ngày 05-05-2022
Câu hỏi 515:
Kính chào Thầy. Thầy cho con hỏi các thầy học kinh luận nhiều như vậy thì có cách nào không bị vướng mắc vào kiến thức sách vở ạ? Con cám ơn Thầy.
Trả lời:
Kinh Luận chủ yếu giúp thấy ra Sự Thật. Ai qua Kinh Luận thấy ra Sự Thật ngay nơi thực tại hiện tiền sẽ không còn lệ thuộc vào ngôn từ ngữ nghĩa nữa. Ai chưa thấy ra Sự Thật mới phải bám vào kiến thức Kinh Luận, mà càng bám vào kiến thức càng khó thấy Sự Thật vì dễ bị sở tri chướng ngăn che. Kinh Luận truyền qua bao thời gian, bao tông phái đã “tam sao thất bản”, vì vậy cả tin vào đó vô tình không những không lấy được lõi cây mà còn lấy lầm chùm gởi.
Thảo nào sở tri dễ trở thành "bụi trong mắt" như đức
Phật đã cảnh báo.
Vào rừng chỉ lấy lõi cây
Ham chi cành lá buộc dây gánh về
Càng đi càng thấy nặng nề
Ôm đồm chi lắm si mê vẫn thừa!
Ngày 20-05-2022
Câu hỏi 516:
Thưa thầy, có bài thơ của thầy con rất thích:
Nắng trốn sau đồi thông
Chiều đuổi theo không kịp
Nhớ nắng chiều chạnh lòng
Để hoàng hôn mênh mông.
Thầy có thể khai thị cho con ý nghĩa ẩn sau bài thơ
này được không ạ?
Trả lời:
Vẻ đẹp của Thiên Nhiên (Pháp) không thể nắm bắt, chỉ có thể thưởng ngoạn. Cố nắm bắt để sở hữu điều gì trên đời chỉ là “nhớ nắng chiều chạnh lòng” rồi cũng chỉ “để hoàng hôn mênh mông” mà thôi. Cũng vậy, ai cố đuổi theo sở tri, sở đắc trong lý tưởng của mình thì không thể thấy được vẻ đẹp chân thiện mỹ của Đất Trời (Pháp).
Chân Lý luôn hiện hữu
Nhưng biến hoá khôn lường
Không dụng tâm nắm bắt
Mới chiêm ngoạn tỏ tường
Ngày 20-06-2022
Câu hỏi 517:
Con kính đảnh lễ thầy! Hôm nay con xin phép Thầy cho con đuợc chia sẻ sự học Phật của con. Con là người Đạo Thiên Chúa, vì bất hạnh và đau khổ trong đời sống gia đình, nên con tìm đến Phật Giáo qua những chị bạn lớn tuổi trên đường Đạo 30, 40 năm. Con chỉ biết theo và cúng dường vì mấy chị dạy sẽ đuợc Phước. Pháp môn nào con cũng tu, Thiền Tông, Tịnh Độ, Mật Tông. Một hôm con dự khoá tu được nghe bài giảng ngắn của Thầy. Thầy rất Từ bi, không chỉ trích Pháp môn nào, nhưng tự nhiên những Pháp môn con đã bám chặt qua biết bao vị Thầy, nay đã rơi rụng không còn pháp môn nào. Và theo con hiểu lời Thầy dạy: - Pháp môn chính là những khổ đau mình đang trải nghiệm cần được lắng nghe, cảm nhận trọn vẹn để thấu hiểu nó muốn nói lên điều gì. - Khi không thể bám víu, không nương tựa vào điều gì bên ngoài, mình mới chịu quay về khám phá sự thật nơi chính mình. - Những điều thế gian cho là đúng sai... cần phải trải nghiệm thực tế qua nhân quả mới thật sự rõ biết được! - Bất cứ điều gì đến với mình, dù là nghịch cảnh, đều chỉ có lợi vì nó đang giúp mình giác ngộ sự thật. Những điều con học được ở thầy thật sâu sắc và thiết thực. Con kính đảnh lễ tri ân Thầy!
Trả lời:
Sādhu lành thay! Chúc mừng con đã thấy ra Sự Thật nơi chính mình!
Lành thay thấy pháp tánh
Lành thay trọn biết mình
Lành thay Tâm Chói Sáng
Lành thay Tánh tự minh!
Ngày 20-06-2022
Câu hỏi 518:
Kính bạch thầy! Trước giờ con luôn né tránh việc tìm về đạo pháp. Tuy nhiên, hiện tại con thấy con đã đủ sự tĩnh tâm để tìm về đạo pháp, nên vài tháng qua vừa tiếp xúc với pháp con cảm thấy con hiểu và nhận được rất nhiều bài học về tỉnh giác. Con được trải nghiệm chân thực về cái chết, tâm thức và sự dính mắc thế gian để hiểu được sự luân hồi sinh tử. Những giấc mơ của con thật hơn và đều có nguyên nhân. Con không nghĩ tới giấc mơ nhưng cơ duyên đưa đến giúp con hiểu được vì sao con lại chiêm bao thấy được điều đó và khi thấu hiểu được con thâm nhập những vấn đề rộng lớn mà con chưa từng nghĩ con sẽ hiểu và biết được. Con được gặp những giấc mơ tâm linh về các đấng, con tìm hiểu nghe giảng pháp của rất nhiều thầy và con luôn có điều thắc mắc trong từng bài pháp giảng nhưng với pháp thầy giảng con hiểu được từng lời thầy nói và lý do thầy nói dù thầy chưa giải thích, con thật sự cảm ơn lời thầy truyền đạt. Đến với đạo con thấy thân tâm con an lành hơn rất nhiều, con thấy được tâm con biến động, thấy rõ sự đau khổ của tâm, thấy được nguyên nhân khiến tâm động và vấn đề bất như ý khiến tâm đang sân nhưng con cứ mặc nhiên để mọi việc diễn ra như nó đang là và để cho nó đến và đi như chuyện bình thường phải đến và đi. Con muốn xin chia sẻ điều lành con nhận được với thầy và con một lần nữa cám ơn những điều thầy đã và đang chia sẻ giúp con xác nhận được những điều con đang quán chiếu với tâm mình, con cũng không biết trên con đường trở về con có hiểu và học được hết những bài học của mình không nhưng hiện tại con thấy bản thân may mắn vì cơ duyên nghe được những lời giảng của thầy.
Con tri ân và kính chúc thầy thật nhiều sức khoẻ!
Trả lời:
Sādhu lành thay!
Pháp ở khắp mọi nơi
Thấy ra nhờ khai thị
Sống tự tại thảnh thơi
An nhiên trong Pháp vị
Ngày 21-06-2022
Câu hỏi 519:
Kính bạch Thầy! Con viết vài dòng gởi đến Thầy vì trong con dâng lên niềm biết ơn sâu sắc đối với Thầy khi con thấy ra: Mặc dù ai cũng có sẵn những yếu tố giác ngộ (như lời Thầy dạy) nhưng nếu không gặp bậc Minh Sư chỉ cho thấy thì vẫn mãi loay hoay trong kiến thức thủ đắc của bản ngã. Pháp thật tuyệt vời và thú vị, Pháp cho con đi tích lũy kiến thức, kinh luận thật nhiều để đến khi nghe những lời dạy của Thầy thì bao nhiêu thứ rơi rụng hết, chỉ còn lại biết chính mình. Con kính chúc Thầy nhiều sức khỏe. Sự tương giao trong Pháp thật tuyệt vời. Tuyệt vời như bài kệ của Thầy:
"Thầy vui chia sẻ Đạo
Con vui sống pháp thiền
Tuy cách xa ngàn dặm
Đạo Pháp vẫn vô biên"
Con thành kính đảnh lễ Thầy!
Trả lời:
Sādhu lành thay!
Khi thấy ra sự thật
Văn tự liền rụng rơi
Bản tâm luôn chói sáng
Soi rọi khắp muôn nơi
Ngày 22-06-2022
Câu hỏi 520:
Kính thưa Sư Ông, Ngày hôm nay đối với con rất là bình thường. Sau mấy ngày liền quán sát tình trạng thân và tâm, đôi khi có sự giằng co, đôi khi có sự trách móc hoặc tham đắm. Nhưng hôm nay dường như khác hẳn mà con phải dùng hai chữ "bình thường". Mọi thứ xung quanh con như dừng lại. Lá thì vẫn rơi, mọi người xung quanh vẫn cười nói ồn ào, thác nước của hòn non bộ trước phòng con vẫn chảy, và hơi thở của con cứ vào ra. Các pháp có vẻ như đang xảy ra theo quy luật của chúng và cái gọi là "con" đây không muốn làm gì thêm nữa. Phần nào sự sống như được hiển bày trước mắt con. Kể cả cái gọi là tâm sân hay tham mà con đã cố gắng đoạn trừ cũng trở thành bình thường như lá rơi trước nhà vậy. Con thầm biết rằng các pháp vốn dĩ đã là vậy rồi, chỉ cần trả pháp lại cho pháp. Tuy nhiên, tận thâm sâu trong con vẫn còn tồn dư một số tập nghiệp cũ, nhưng với cái bình thường này con tin rằng chỉ cần thời gian thôi thì chúng sẽ tan mất theo quy tắc của chúng. Ngoài ra con rất thích nghe Sư Ông làm kệ ạ, Sư Ông có thể tặng cho con một câu được không? Con xin tri ân Sư Ông.
Trả lời:
Tặng con bài kệ:
Bình thường như lá vẫn rơi
Bình thường như cánh chim trời vẫn bay
Bình thường vạn pháp đổi thay
Bình thường như Đạo xưa nay vẫn là...
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
