Chân Như Thực Tại

Chân Như Thực Tại

Lời nói đầu

Do yêu cầu của nhiều Phật tử hâm mộ những bài kệ thiền của Hoà Thượng Viên Minh nên chúng tôi xin Hoà Thượng cho phép trích lại trong mục Hỏi Đáp của trang web Trung Tâm Hộ Tông những câu hỏi được Hoà Thượng trả lời bằng những bài kệ. Sau khi trích đầy đủ những bài kệ của Hoà Thượng từ năm 2010 đến 2022 chúng tôi đã trình lên Hoà Thượng để ngài hiệu đính lại trước khi xin phép xuất bản.

Trong khi trích lại những câu hỏi chúng tôi cũng xin phép Hoà Thượng được lược bớt cho ngắn gọn những câu cú rườm rà hoặc dài dòng, chỉ giữ lại ý chính của câu hỏi.

Nên có thể các bạn đặt câu hỏi sẽ thấy nhiều câu đã được chỉnh sửa để người đọc dễ hiểu ý câu hỏi hơn. Riêng phần các bài kệ thì đã được Hoà Thượng đích thân hiệu đính.

Chúng con tri ân Hoà Thượng đã cho phép chúng con được xuất bản tập thi kệ Chân Như Thực Tại để tặng trong dịp Lễ Hội kỷ niệm 50 thành lập Chùa Huyền Không (1973-2023) đồng thời khánh tuế Hoà Thượng tròn 80 tuổi đời và 60 tuổi đạo.

Kính mong quý đạo hữu hoan hỷ!

Thành Phố Thủ Đức, ngày 15.01.2023

Nhóm Yenlang.net và Nhóm Ấn tống

2010

Ngày 09-11-2010

Câu hỏi 1:

Nếu không nỗ lực tu tập giới định tuệ đức Phật chế định liệu giới định tuệ tự tánh như thầy nói có giúp thoát ly Tam giới (Dục, Sắc, Vô sắc giới) và chứng ngộ Niết-bàn không?

Trả lời:

Giới định tuệ chế định chỉ là phương tiện để trở về giới định tuệ tự tánh đã có sẵn trong Tánh Biết vốn rỗng lặng trong sáng mà đức Phật gọi là Tâm Chói Sáng (Pabhassara Citta). Đó là lý do tại sao trong thời kỳ đầu ai được đức Phật khai thị liền giác ngộ dù chưa có giới định tuệ chế định nào. Vì vậy giác ngộ không phải do nỗ lực tu tập của bản ngã mà chính là:

Học Đạo quý vô tâm

Làm, nghĩ, nói không lầm

Sáng, trong và lặng lẽ

Giản dị mới uyên thâm

Ngày 29-12-2010

Câu hỏi 2:

Con đường đến Niết-bàn cũng giống như đường lên núi. Nhưng bây giờ con đang:

Nhìn lên không thấy núi,

Nhìn xuống chẳng thấy đường,

Giữa tìm mình chẳng thấy

Còn biết chỗ nào nương?

Trả lời:

Niết-bàn không phải núi

Nên chi chẳng cần đường

Tự mình còn chẳng thấy

Thấy chi chỗ nhờ nương!

2011

Ngày 06-08-2011

Câu hỏi 3:

Dạ thưa Thầy, Con thường nghe nói: Bờ này là Sinh Tử, Bờ kia là Niết-bàn. Tức có đi có đến, có sinh có diệt, có thời gian… Sao đức Phật lại nói Pháp (Dhammo) là thiết thực hiện tiền (Sandiṭṭhiko), không qua thời gian (Akāliko), hồi đầu liền thấy (Ehipassiko)?

Bờ kia ấy - khi nào mới đến?

Bờ này đây - lúc nào vượt qua?

Trả lời:

Tuy nói bờ này bờ kia nhưng ngay đó chỉ thay đổi thái độ nhận thức để thấy ra Sự Thật chứ không có đi có đến. Nên ai nhận ra điều này được gọi là Như Lai.

Không bờ này bờ kia

Chỉ ngay nơi thực tại

Không khởi ý phân chia

Liền ung dung vô ngại

Ngày 06-08-2011

Câu hỏi 4:

Thưa Thầy, bây giờ con đã hiểu do tâm phân biệt nhị nguyên nên mới thấy có sự đối đãi giữa bờ này với bờ kia, sinh tử với Niết-bàn, huyễn với chân, thủ với xả v.v… Nếu tâm thanh tịnh thì thấy tất cả pháp đều thanh tịnh.

Trả lời:

Phải! Thực ra:

Ngay nơi sinh tử: Niết-bàn

Ngay nơi huyễn hóa: an nhàn thảnh thơi

Ngay nơi góc biển chân trời

Thấy vầng Trăng vẫn sáng ngời mười phương

Ngày 07-08-2011

Câu hỏi 5:

Chúng con kính dâng bài thơ này lên Thầy – vị Thiền sư đã đem đến cho chúng con nguồn cảm hứng đầy thiền vị.

Về Nguồn

Người trở về thăng hoa dòng sinh diệt,

Chuyến hành hương bỏng rát gót nghìn năm.

Ngón tay nào rung mãi phím đàn... câm,

Buông tự ngã theo hương trầm lắng tuyệt.

Người trở về cuộc dấn thân toàn triệt,

Sỏi đá reo dưới từng bước huyền môn.

Người trở về quỳ bên gối Thế Tôn,

Nên cung bậc cũng vô ngôn từ đấy.

Đoàn người đi, bước chân xưa lừng lẫy,

Gánh càn khôn nhưng nào thấy lao lung.

Bụi phai mờ rớt lại lý trung dung,

Giúp nhân loại vượt nghìn trùng số kiếp.

Lửa chân như thắp lên làm thông điệp,

Áo vàng xưa chuyển tiếp áo vàng nay.

Người trở về vốc năm tháng vào tay,

Sống tỉnh thức - phút giây này - hiện tại.

Trả lời:

Cảm ơn con! Nhưng thầy không phải là thiền sư, chỉ là nhà sư sống giản dị bình thường. Nên năm 1973, khi về dựng am tranh Huyền Không ở Lăng Cô dưới chân đèo Hải Vân, dân địa phương gọi thầy là “Sư Rẫy” vì thầy hầu như đã quên hết ngôn từ kinh luận, quên hết những phương pháp thiền đầy lý tưởng sở đắc ở tương lai mà thầy đã từng miệt mài nỗ lực theo đuổi, để rồi mỗi ngày chỉ biết sống trọn vẹn tỉnh thức hoà mình vào nương rẫy trong bối cảnh núi rừng với tiếng suối reo và biển trời lồng lộng:

Ta không biết đâu suối nguồn An Lạc

Sáng sớm ra vườn bón đậu trồng dưa

Ta không biết đâu bến bờ Diệu Giác

Đúng ngọ về chùa cất cuốc ăn trưa

Ngày 15-08-2011

Câu hỏi 6:

Thầy dạy con tu hành đem ông Phật vào lòng nhưng con không làm được không làm sao làm được Nhưng con lại làm được đem ông Phật ra ngoài cho mọi người niềm vui nụ cười hơ hơ hơ Như khi thầy giảng pháp thầy cười hơ hơ hơ con cười hơ hơ hơ sống tự nhiên thông pháp Thiền duyệt hỷ niệm xứ pháp hỷ thực vi diệu a con người sống thở vui tu thiền vô vi A con người vui pháp nghe thầy giảng sáng ra thầy cười hơ hơ hơ con cười hơ hơ hơ Đem ông Phật ra ngoài cho mọi người cùng vui

Trả lời:

Thầy không dạy tu hành

Đem ông Phật vào lòng

Trong lòng đã có Phật

Đem Phật vào làm chi?

Thầy cũng không hề dạy

Đem ông Phật ra ngoài

Vì chẳng ai thiếu Phật

Đem Phật ra ích gì?

Thầy không dạy vô vi

Vô vi sao dạy được?

Thầy chẳng dạy hữu vi

Hữu vi thêm triền phược!

Nhưng thầy cười ha ha

Con cũng cười ha ha

Sống tự nhiên thuận pháp

Tức Phật ở mọi nhà

Trong ngoài đều có Phật

Nên vạn pháp dung thông

Đem Phật vào chẳng được

Đem Phật ra cũng không!

Ngày 23-08-2011

Câu hỏi 7:

Thưa Thầy, mục đích tu hành là đạt đến Đạo Quả và Niết-bàn, nhưng con thấy còn quá xa xôi vời vợi, làm sao biết được khi nào mới đạt được mục đích?

Trả lời:

Tất cả mục đích hoàn hảo nhất đều có sẵn trong con, biết nhìn lại liền thấy, đừng vọng ngóng đâu xa.

Mục đích có sẵn rồi,

Nào phải vọng xa xôi

Dặm trình thong dong bước

Hoa nở trắng ven đồi

Ngày 21-09-2011

Câu hỏi 8:

Bạch Thầy cho con hỏi như thế nào là thiền định, như thế nào là thiền tuệ. Chánh niệm tỉnh giác như thế nào là đúng?

Trả lời:

Định tuệ không thể tách rời, khi tâm trọn vẹn rõ biết, rỗng lặng trong sáng - trong chánh niệm tỉnh giác – ngay đó thấy giới định tuệ tự tánh vốn đã viên mãn.

Định: tự tâm rỗng lặng

Tuệ: tự tánh viên minh

Chánh niệm: tâm dứt vọng

Tỉnh giác: tánh bất sinh*

*không sinh, không hữu, không tác, không thành -

Udāna

Ngày 21-09-2011

Câu hỏi 9:

Nhờ Thầy khai thị con đã biết thế nào là sống “tuỳ duyên thuận Pháp”. Bây giờ con cứ vậy mà hành hay có cần làm gì thêm nữa mới thành tựu viên mãn?

Trả lời:

Khi thực sự sống “tuỳ duyên thuận pháp” trong trọn vẹn rõ biết thực tại, con không cần phải lo thêm hay bớt, việc đó để Pháp tự vận hành trong nguyên lý của chính nó.

Chẳng có gì để thành

Cũng không cần thêm bớt

Chỉ thấy pháp vận hành

Không ta, không ảo tưởng

Ngày 17-10-2011

Câu hỏi 10:

Kính thưa Thầy! Khi không còn cái ta tinh tấn, chánh niệm, tỉnh giác thì tâm tự trở về hiện tại. Khi đó tâm vốn đã trong lành, định tĩnh, sáng suốt nên mọi pháp tự hiển bày. Vậy có chăng mê hay ngộ?

Trả lời:

Mê chính là tưởng “ta” chánh niệm tỉnh giác để tương lai đạt được Đạo Quả. Chỉ khi không có cái “ta” ảo tưởng, ngay đó Tâm Thanh Tịnh Trong Sáng (Pabhassaracitta) tự chiếu gọi là ngộ. Trong thực tánh chân đế không có khái niệm mê hay ngộ gì cả.

Trong thực tánh chân đế

Không ngộ cũng chẳng mê

Nhưng để cứu người mê

Phật chỉ đường giác ngộ

Ngày 24-10-2011

Câu hỏi 11:

Thưa Thầy, con đã trải qua những cơn sóng gió đầy cam go trong cuộc đời. Quả là “phước bất trùng lai, hoạ vô đơn chí”. Nhờ những lời dạy của Thầy con đã có đủ sự trầm tĩnh trong sáng để đối mặt với biết bao thăng trầm, khủng hoảng đầy hiểm nguy này. Con kính tri ân Thầy!

Trả lời:

Sādhu lành thay! Sống chính là trải nghiệm những thăng trầm của cuộc sống, nhờ đó thấy ra Sự Thật, không còn tham ưu, bám víu.

Chuyện gì đến cứ đến

Chuyện gì đi cứ đi

Tùy duyên tâm ứng hiện

Vô ngại, sống xả ly

Ngày 06-11-2011

Câu hỏi 12:

Tại sao có người nói, "Đi tu là coi như mình đã chết rồi". Con nên hiểu như thế nào cho đúng nghĩa?

Trả lời:

Đúng. Tu là chết đi “cái ta ảo tương” ngay khi nó mới sinh khởi để sống với một tâm rỗng lặng, trong sáng, tự tại, hồn nhiên như bài kệ thiền sau đây, xin tạm dịch:

“Tâm không, làm muôn việc

Công đức trả về không

Sống nhờ ơn không tạng

Chết từ thuở lọt lòng”

Ngày 09-11-2011

Câu hỏi 13:

Vâng, con đã “chết đi” kể từ khi con hiểu những lời Thầy dạy. Con trở lại với chính mình để sống tuỳ duyên thuận pháp. Với "tâm không", con xin "làm muôn việc" thầy ạ!

Trả lời:

Sādhu lành thay! Thật tuyệt vời! Chúc mừng con!

Chết đi cái ngã rộn ràng

Tâm không, muôn việc nhẹ nhàng thảnh thơi,

Lăng xăng uổng phí một đời

Sống tùy thuận pháp tuyệt vời biết bao!

Ngày 14-11-2011

Câu hỏi 14:

Con biết nếu muốn học thiền phải có một vị thầy hướng dẫn, nhưng ở Hà Nội chúng con không có những khóa thiền như các chùa trong Miền Nam. Vậy bây giờ muốn hành thiền hằng ngày con phải làm thế nào? Nếu không có thầy hướng dẫn con tự hành thiền thì có sợ bị sai không?

Trả lời:

Đừng cố hành thiền theo phương pháp của một vị thầy nào. Thiền là Tánh Biết tự chiếu khi buông xuống mọi ý đồ của bản ngã, chứ không phải làm con rối theo sự điều khiển của bất kỳ ai. Vị thầy giác ngộ không bao giờ đưa ra khuôn mẫu để bắt người khác phải làm theo. Sứ mệnh duy nhất của các ngài là chỉ ra vị thầy “vô sư trí” sẵn có trong mỗi người, đó chính là Tánh Biết: Tâm Chói Sáng (Pabhassara Citta) mà đức Phật đã khai thị.

Đã thiền sao lại hành?

Hành tức còn tạo tác!

Tánh Biết tự chiếu soi:

Là thầy, không ai khác!

Ngày 07-12-2011

Câu hỏi 15:

Thưa Thầy, Pháp vận hành giúp chúng sanh giác ngộ Sự Thật, đâu phải “ta” tu để cầu đắc sở vọng? Như vậy Pháp tu cho ta chứ đâu phải “ta tu”, đúng không thưa thầy?

Trả lời:

Rất đúng! Tu không phải là tuân thủ nghiêm ngặt một phương pháp chế định của thiền sư nào mà chính là sống tự trải nghiệm chiêm nghiệm thực tại đang là ngay nơi sự vận hành của Pháp mới giác ngộ Sự Thật đức Phật khai thị. Chính Pháp giúp tâm giác ngộ Sự Thật, chứ không phải “ta tu” để đạt được điều gì trên đời.

Khi mê cứ tưởng ta tu

Tỉnh ra mới biết pháp tu cho mình

Cái ta ảo tưởng vô hình

Lăng xăng tạo tác tử sinh luân hồi

Ngày16-12-2011

Câu hỏi 16:

Thưa Thầy, từ khi biết tự soi sáng như Thầy dạy, cùng sự chia sẻ của các đạo hữu trên website này, con dần thấy ra sự thật trong câu nói "sống tuỳ duyên thuận pháp", điều mà con đã từng nghe và hiểu qua kiến thức lý trí. Khi quay lại nơi pháp đang là, quả thật mọi thứ vốn đầy đủ: không có gì để mất, cũng không có gì để được. Mặc dù cuộc sống trong tục đế thân tâm còn nhiều nhiệt não, con vẫn sống sáng suốt rõ biết mọi hành trạng của thân, mọi cảm thọ khổ-lạc-xả; mọi trạng thái vui, buồn và thái độ mừng, giận... của tâm, thấy rõ mối quan hệ ràng buộc hay giải thoát giữa căn và cảnh.

Trả lời:

Lành thay! Chúc mừng con đã nhận ra nguyên lý “tùy duyên thuận pháp”: Sống trung thực với chính mình và lẽ thật trong cuộc sống.

Vạn pháp vốn như chân

Chỉ tại lòng mê vọng

Chuốc vui khổ vào thân

Tỉnh ra, ồ giấc mộng!

Ngày 18-12-2011

Câu hỏi 17:

Trong lúc đọc lời giải đáp của Thầy ở mục Thư Viện, hôm qua con đã nhìn vào tâm mình, phát hiện trạng thái an tịnh trong sáng và lòng từ bi vô lượng. Thì ra tâm vốn hoàn hảo chỉ cần trở lại cội nguồn để thực chứng, không cần tìm kiếm bên ngoài.

Trả lời:

Phải. Pháp vốn hoàn hảo ở khắp nơi, mỗi người đều đầy đủ, dù ở đâu và lúc nào chỉ cần nhìn lại là thấy.

Pháp vị thật vi diệu

Tiềm ẩn trong mỗi người

Chỉ cần được khai mở

Ngay đó thấy nụ cười!

2012

Ngày 01-01-2012

Câu hỏi 18:

Dạ thưa Thầy, con đã thấy "Khổ đau quả là bài học tuyệt vời" nên khổ được đức Phật gọi là Thánh đế!

Đúng là:

“Con người là kẻ học nghề

Mà thầy là những ê chề đớn đau

Không ai tự biết mình đâu

Nếu không từng trải đớn đau nhiều bề.”

Trả lời:

Lành thay ai thấy ra giá trị đích thực của khổ đau. Vì vậy, “Cảnh khổ là nấc thang cho bậc anh tài, là kho tàng cho người khôn khéo và là vực thẳm cho những kẻ yếu đuối”.

Tặng con bài kệ:

Cuộc đời là vị thầy

Dạy biết bao chân lý

Chính nước mắt vơi đầy

Là những lời khai thị

Ngày 04-01-2012

Câu hỏi 19:

Kính tri ân thầy!

Vị thầy rộng lượng

Vô ngã vị tha

Ai nói gần xa

Thầy không giữ lại

Tự do vô ngại

Hóa độ chúng sanh

Mười phương an lành

Xứng danh Bồ-tát!

Trả lời:

Cảm ơn con, nhưng thầy không là Thanh văn cũng không là Bồ-tát, chỉ là đang thấy ra Sự Thật qua trải nghiệm chính mình trong cuộc sống này thôi, vì:

Bồ-tát không danh

Chúng sanh tự độ

Phật xưa khai ngộ

Thuận pháp tự hành

Ngày 24-01-2012

Câu hỏi 20:

Thưa Thầy, đầu năm chúng con kính chúc thầy sức khỏe, an lạc. Chúng con cúi đầu đảnh lễ và tạ ơn những lời khai thị của Thầy đã giúp chúng con vượt qua biết bao nỗi khổ trầm luân giữa cuộc đời nhiệt não.

Trả lời:

Cảm ơn các con! Nhưng các con nên tạ ơn Pháp, vì chỉ khi thấy Pháp mới có thể thoát khỏi trầm luân.

Ơn thầy là nhỏ

Ơn Pháp khôn lường

Biết sống thuận Pháp

Vạn sự tỏ tường!

Ngày 10-02-2012

Câu hỏi 21:

Thưa Thầy, mấy hôm nay thời tiết ở Hà nội rất xấu nên nhiều người nói với con là cảnh buồn quá. Lúc này ở trong nhà con ngồi nghe tiếng mưa rơi ngoài hiên và viết ra mấy dòng này trình lên Thầy:

Mây trôi nước chảy tự nhiên thôi

Sao thấy "thằng ta" đã chết rồi

Đập bàn, chợt tỉnh: không ai chết

Mà chỉ thấy ra Đạo đất trời.

Trả lời:

Tỉnh ra chỉ thấy Đạo đất trời

Mới biết rằng “ta” chỉ mộng thôi

Cớ sao mãi đắm dòng sinh tử?

Do bởi còn mê... chốn luân hồi!

Ngày 07-03-2012

Câu hỏi 22:

Kính bạch Thầy! Con rất đau khổ và phiền não khi không thể nào vượt qua được lỗi lầm dù biết đó là sai! Thầy ơi, con rất hay làm người thân yêu của con tổn thương, buồn khổ vì lời nói thiếu suy nghĩ của mình. Và sau khi nói ra rồi chừng 5 hay 10 phút gì đó con lại ân hận và biết mình đã sai mà không sao bỏ được điều này.

Trả lời:

Chỉ cần thường thận trọng, chú tâm, quan sát trong khi hành động, nói năng, suy nghĩ điều gì con mới không phạm phải sai lầm.

Nói, làm thường thận trọng

Luôn trọn vẹn chú tâm

Lắng nghe, quan sát rõ

Đến đi pháp lặng thầm.

Ngày 20-03-2012

Câu hỏi 23:

Con thưa Thầy, khi đã là một Phật tử thì phải giữ năm giới. Nhưng trong cuộc sống mình vẫn thờ cúng tổ tiên nên vẫn phải làm thịt gà cúng vào các ngày giỗ, lễ, tết... Khi đó thì phải làm sao ạ?

Trả lời:

Cúng giỗ là phong tục tập quán hay tục lệ xưa bày nay làm, chẳng ai biết tổ tiên có hưởng được hay không, chỉ biết cúng xong đem xuống cả nhà cùng hưởng mà thôi. Là người Phật tử chỉ nên làm phước thiện để hồi hướng cho người đã khuất hơn là sát sinh hại vật.

Không thấy đâu thật giả

Chỉ xưa bày nay làm

Gieo nhân ắt gặt quả

Sao chẳng biết quý, tàm!*

*Tàm là làm điều tội lỗi mà không biết hổ thẹn với lương tâm. Quý là làm điều sai xấu mà không biết sợ nhân quả.

Ngày 04-04-2012

Câu hỏi 24:

Thưa Thầy, Thầy thường nói “không gì dễ hơn thiền vì thiền là không làm gì cả”. Tuy nhiên, con nhận thấy tham sân si hầu như luôn có mặt dù không ai muốn như thế. Vậy thực tế là phải làm gì để tham sân si đừng tạo nghiệp ác? Thí dụ, khi con sân, lực của sân rất mạnh, phải cố gắng rất nhiều mới có thể không trút cơn giận đó ra. Đâu thể nói thiền là dễ vì không cần làm gì cả. Ngoài ra, xin thầy giải thích nếu bản chất của tâm là trong sáng hồn nhiên thì làm sao ở đâu có tham sân si sinh ra.

Trả lời:

“Không làm gì cả” là làm với tâm thái vô vi (asaṅkhata), vô ngã (anatta) hay hành động duy tác (kiriya), chứ không phải làm với dụng tâm hay cố ý của bản ngã. Pháp đức Phật dạy chỉ có mục đích duy nhất là giác ngộ Sự Thật và giải thoát khỏi mọi ảo tưởng gây ra phiền não khổ đau. Vì vậy thiền là sống hồn nhiên trong sáng với tâm “không (suññatā), vô tướng (animitta), vô nguyện (appaṇihita)” hoặc “không sinh (ajātaṃ), không hữu (abhūtaṃ), không tác (akataṃ), không thành (asaṅkhataṃ)" - Udāna 8.3. Chứ không phải cố đè nén cơn sân để trở thành bản ngã không sân. Tâm vốn thanh tịnh trong sáng, đức Phật gọi là pabhassara citta, và Ngài dạy rằng do kẻ vô văn phàm phu không biết tâm chói sáng này nên hướng ngoại tìm cầu (vô minh, ái dục) đã để cho các cấu uế (tham sân si…) làm ô nhiễm tâm. Dẫu vậy, khi sân sinh khởi chỉ cần tánh biết soi sáng thì sân liền tự diệt.

Chưa rõ biết cơn sân

Do nhân gì sinh diệt

Đè nén trạng thái sân

Sân càng thêm mãnh liệt!

Rõ biết diễn biến sân

Đã sinh hoàn tự diệt

Thấy tác hại lửa sân

Xuất ly mới ưu việt!

Ngày 23-04-2012

Câu hỏi 25:

Con thấy tâm con

Dao động trạo cử

Chẳng thể nằm yên

Ý đồ lắm đó.

Thầy dạy con buông

Mà con vẫn giữ

Thầy dạy chánh niệm

Mà con ‘thất’ hoài.

Con dùng chế định

Chế ngự tâm mình

Tâm không thanh tịnh

Vì còn vô minh.

Một lời Thầy giảng

Nước mắt vô hình

Thầy ơi con tệ

Bao giờ mới minh?

Trả lời:

Dù tâm trạo cử

Ý đồ liên miên

Tánh biết vẫn thấy

Sao lại không yên?

Giữ thấy chấp giữ

Thất niệm thấy thất

"Thấy tức là buông"

Chính lời thầy dạy.

Tịnh thấy tâm tịnh

Không tịnh thấy không

Nhưng cố thanh tịnh

Minh càng chẳng thông.

Lời thầy đừng nhớ

Nhớ trở về mình Thấy rõ tâm - pháp Ngay đó liền minh.

Ngày 28-04-2012

Câu hỏi 26:

Kính thưa Thầy, sự Thấy Biết vô tư trong sáng tự nhiên luôn sẵn có từ trong mỗi người, luôn hiện hữu khách quan khắp mọi nơi, mọi lúc vượt qua không gian và thời gian đó là sự Hồn Nhiên. Hồn Nhiên trước mọi sự việc, mọi ý tưởng là sự sống đích thực với nguồn năng lượng tiềm ẩn thiên nhiên không bị giới hạn cản trở bởi bất cứ lý do gì. Trầm tĩnh, sáng suốt, tự tại từ tâm Hồn Nhiên Thấy Biết sự vận hành trong thân-tâm-cảnh ngay nơi giây phút hiện tại từ tư tưởng, nói năng, hành động một cách vô tư (vô vi, vô ngã) thì mọi ảo tưởng liền mất dạng. Có phải đây là sự tương đồng giữa Lão Tử và Đức Phật?

Trả lời:

Phải!

Khi thấy biết hồn nhiên

Liền tuệ tri thực tánh

Sống thuận pháp tùy duyên

An nhiên là cứu cánh

Ngày 06-04-2012

Câu hỏi 27:

Vừa rồi trong một bài kệ Thầy có nói “An nhiên là cứu cánh”. Xin Thầy từ bi giảng giải ý nghĩa an nhiên là như thế nào. Con cám ơn Thầy.

Trả lời:

Mỗi khi xúc chạm việc đời*

An là không động không rời tự tâm

Nhiên là giản dị uyên thâm

An nhiên rõ biết, lặng thầm, vô ngôn

*Được-mất, hơn-thua, thành-bại, vinh-nhục, vui-khổ v.v…

Ngày 07-05-2012

Câu hỏi 28:

Hôm nay như thường lệ, con mở trang web và đọc mục Hỏi Đáp Thầy trả lời cho các Phật tử. Sau khi đọc xong bài thơ thầy giảng về ý nghĩa hai chữ "an nhiên", tự nhiên một trạng thái cảm xúc dâng lên trong con. Con cảm nhận lòng từ bi và ánh sáng trí tuệ của Thầy thật vô biên vô lượng!

Trả lời:

Cảm ứng đạo giao khó nghĩ lường

An nhiên thanh tịnh suốt mười phương

Niết-bàn, sinh tử thôi mơ mộng!

Tỉnh giấc, cười khan, chợt tỏ tường!

Ngày 13-12-2012

Câu hỏi 29:

Thưa thầy cho con hỏi, khi ngồi thiền con hay bị phóng tâm. Kính thầy từ bi chỉ dạy cho con phương cách để giảm phóng tâm.

Trả lời:

Muốn diệt phóng tâm, tâm lại phóng

An nhiên thấy phóng, phóng nhẹ bâng

Khởi tâm trừ vọng càng thêm vọng

Buông ý tìm chân bỗng thấy chân!

Ngày 19-05-2012

Câu hỏi 30:

Bạch Thầy con niệm tâm, Thầy có thể chỉ rõ thêm cho con chánh niệm trên chánh niệm nghĩa là sao?

Trả lời:

Niệm là nói tắt cụm từ “chánh niệm tỉnh giác”, có nghĩa là tâm trọn vẹn tỉnh thức ngay nơi thực tại hiện tiền. Thực tại đó có thể là thân, thọ, tâm hoặc pháp đang là chứ không nên tự ý chọn riêng đối tượng nào để niệm. Chánh niệm trên chánh niệm là đang chánh niệm vẫn trọn vẹn biết rõ đang chánh niệm. Nhưng chánh niệm tỉnh giác rốt ráo thì không có “ta niệm” và đối tượng được niệm, chỉ là một sự thấy biết trọn vẹn với tâm hồn nhiên trong sáng mà thôi.

Tâm không thất niệm tức chánh niệm

Cố tình chánh niệm, niệm thành tà

Trọn vẹn sáng trong tâm thấy pháp

Pháp còn không ngã... có chi “ta”!*

*Trong thấy chỉ thấy nên không có ảo tưởng ta thấy

(năng) và đối tượng được thấy (sở).

Ngày 22-05-2012

Câu hỏi 31:

Mấy hôm nay con phát hiện được mình luôn muốn trở thành. Lý trí tưởng có thể chấp nhận thực tại, nhưng nhìn kỹ bên trong khi khổ vẫn muốn được vui, dở vẫn muốn được ngon, xấu vẫn muốn được đẹp v.v… Sao con hiểu mà vẫn chưa trở về với thực tại thân tâm được thưa Thầy?

Trả lời:

Chưa trở về với thực tại thân tâm sao con lại phát hiện được mình luôn muốn trở thành? Thực tại thân tâm lúc đó chính là ý muốn trở thành. Vậy, khi con phát hiện “mình luôn muốn trở thành” chính là con đang trở về với thực tại thân tâm. Trở về với thực tại thân tâm không phải để chấp nhận nó, mà chính là để phát hiện sự thật như nó đang là.

Tìm vui nên chuốc khổ

Chỉ vì muốn trở thành

Khổ vui tâm không động

Mới chứng ngộ Bất Sanh

Ngày 01-06-2012

Câu hỏi 32:

Một câu bừng tỉnh mộng:

“Còn chứng đắc còn sai”

Thâm ân Thầy khai ngộ

Thấy pháp tánh như lai

Trả lời:

Tỉnh mộng ngã pháp không

Tánh tướng thảy đều thông

Thấy biết tâm không ngại

Chứng đắc chỉ hoài công!

Ngày 05-06-2012

Câu hỏi 33:

Sống ở đời với nợ cơm áo nhiều khi cũng chua cay quá Thầy ạ. Biết là bài học để mình buông bỏ cái ta ảo tưởng thôi, nhưng cũng xót xa lắm thầy ơi!

Trả lời:

Nhân duyên quả báo trùng trùng

Trả vay vay trả, quả tùng theo duyên

Mê lầm khổ não triền miên

Ngộ ra dứt hết ưu phiền mới thông

Ngày 09-06-2012

Câu hỏi 34:

Thưa Thầy, con xin tặng đạo hữu hỏi câu hỏi ngày 05/06/2012 bài thơ:

Bốn mùa cảnh sắc đổi tự nhiên

Thi thoảng nghịch duyên chớ ưu phiền

Chỉ biết thiên nhiên là thế đấy

"Ở đời vui Đạo hãy tùy duyên"

Trả lời:

Hay lắm! Thầy xin tiếp ý:

"Ở đời vui đạo hãy tùy duyên"

Thấy pháp đến đi chẳng muộn phiền

Tự tại an nhiên như thế đấy

Sáng trong, rỗng lặng, đạo hồn nhiên

Ngày 09-06-2012

Câu hỏi 35:

Vinh hư, tiêu trưởng cũng hoàn không

Tạo tác càng nhiều chỉ ngóng trông

An nhiên vô sự liền xong hết

Thấu suốt lẽ này mới thong dong

Trả lời:

Hơn thua, thành bại cũng hoàn không

Sáng suốt, hồn nhiên khỏi ngóng trông

Thấy biết, đến đi... luôn rỗng lặng

Nói làm, suy nghĩ… cứ thong dong

Ngày 07-08-2012

Câu hỏi 36:

Con đã thực sự nhận ra lời Thầy dạy “khổ đau cũng là bài học giác ngộ”. Chính khổ đau có giá trị thức tỉnh trí tuệ và đạo đức. Nên con có bài thơ trình thầy:

Khổ đau, hạnh phúc xuống rồi lên

Có đâu hạnh phúc mãi kề bên

Bài học khổ đau giúp tỉnh ngộ

Hạnh phúc nào đâu có vững bền

Trả lời:

Đúng lắm!

Xin cám ơn đời những khổ đau

Giúp cho nhân thế cảm thông nhau

Tuy ít ngọt bùi nhiều cay đắng

Tỉnh giấc nam kha thấy đạo mầu!

Ngày 08-08-2012

Câu hỏi 37:

Thầy ơi, vì sao sau khi con đã vượt qua mà lòng vẫn cứ buồn quá?

Trả lời:

Vì đó chỉ là sự vượt qua của cái “ta” ý chí, chưa phải “khi xúc chạm việc đời tâm không động không sầu tự tại và vô nhiễm”. Còn cái “ta” thì vẫn còn sầu muộn!

Chỉ có pháp vận hành

Tự vượt qua chính nó

Khi "ta" muốn trở thành

Muốn qua càng thêm khó!

Ngày 19-08-2012

Câu hỏi 38:

Thưa Thầy, nhân trong phần trả lời Thầy có dạy về 4 giai đoạn tiến hoá từ bản năng, lý trí, đức tin đến trí tuệ. Con xin phép diễn tả qua vài vần thơ:

Chập chững bước từng bước

Bé chăm chú tập đi

Đường trở về cũng vậy

Trọn vẹn từng bước đi.

Trả lời:

Phải, ai biết sống trọn vẹn trải nghiệm chính mình trong cuộc đời sẽ học ra bài học giác ngộ.

Sự sống là con đường

Cuộc đời: trường học lớn

Tâm thấy biết tỏ tường

Liền liễu tri vô ngại

Ngày 20-08-2012

Câu hỏi 39:

"Có thuyền có bến lại chẳng sang"

Hay bởi vì chưa kịp sẵn sàng

Thuyền nay đang thuận theo dòng nước

Đâu bận lòng sang với chẳng sang

Trả lời:

Có thuyền có bến có sang sông

Nên mới phân ly giữa đôi dòng!

Nếu biết ngay đây là cố quận

Giữa đời dâu bể cứ thong dong!

Ngày 18-09-2012

Câu hỏi 40:

Kính Thầy, sau khi nghe xong buổi giảng thứ 5 khóa 11 con có cảm xúc viết mấy câu thơ xin gởi đến thầy mong thầy đọc qua và cho con một lời khuyên:

NHẪN

Thầy cho con chữ nhẫn

Lặng lẽ mang về nhà

Nhẹ tênh và buông xả

Mang ơn thầy sâu xa

Thầy cho con chữ nhẫn

Không biết để nơi đâu

Con tùy duyên cảm ứng

Mát lành chốn bể dâu

Nhẫn nằm ở bàn tay

Khi con đi vo gạo

Nhẫn nằm ở bàn chân

Bước chân trên sỏi đá

Nhẫn nằm trên hoa lá

Đón ánh nắng xuân sang

Nhẫn trên giọt lệ tràn

Khóc cười cùng nhân thế

Nhẫn cạm bẫy cuộc đời

Làm bài học tỉnh thức

Trong đối nhân xử thế

Giữa tình người đầy vơi

Nhẫn nầy là buông bỏ

Mọi tham đắm si mê

Nhẫn dẹp lòng sân hận

Cho đời bớt nhiêu khê.

Sáng nay vừa thức dậy

Nhẫn đi đâu vắng teo

Chỉ còn tâm thấy biết

Cái nhìn thật trong veo!

Trả lời:

Sādhu lành thay! Tuyệt vời! Đúng là:

Cái nhìn thật trong veo

Khi tâm hồn minh mẫn

Nghe chim hót, suối reo

Là vô sanh pháp nhẫn

Ngày 12-10-2012

Câu hỏi 41:

Trong công ty, con luôn nỗ lực không ngừng để hoàn thành nhiệm vụ, thậm chí luôn đạt kết quả xuất sắc. Nhưng trớ trêu thay, bên cạnh con luôn có những đồng nghiệp hành xử xấu xa. Họ luôn có những mưu mô, suy tính có lợi cho họ và ép con thoả hiệp với họ nhưng con không đồng ý, bởi trái với lương tâm con. Từ đó, họ gây khó dễ cho con. Vì vậy, con không thể làm việc cùng với họ. Lạ thay, khi con quyết định nghỉ việc thì họ lại cứ níu kéo con. Nhưng con đã quyết định không thỏa hiệp để dung túng cho những việc làm sai trái của họ. Xin Thầy cho con lời khuyên để con được sống trọn vẹn hơn.

Trả lời:

Con đã quyết định rất đúng. Họ muốn con ở lại chỉ để lợi dụng khả năng của con cho lợi ích riêng họ thôi!

Xưa nay đời vẫn thế

Nhưng là trường học hay

Thị phi dìm kẻ ác

Người trí vẫn đường ngay

Ngày 08-11-2012

Câu hỏi 42:

Kính xin dâng lên Thầy cảm xúc trong con những ngày học “thiền quét lá” với Thầy:

Tri ân Thầy

Hai tuần Thầy dạy quét lá rơi

Nghĩ rằng lỗ nặng, hoá ra lời!

Để lại Bửu Long bụng chữ nghĩa

Tâm bình đối cảnh thản nhiên chơi.

Tưởng đâu Thầy dạy Pháp cao siêu,

Hồn nhiên Thầy chỉ cười thật nhiều

Chổi đây, con quét luôn thằng Tưởng

Thấy ra ngay đó Pháp vô chiêu!

Trả lời:

Chỉ hai tuần học thiền trong quét lá ở chùa Bửu Long mà con đã thâm nhập được cốt lõi thiền như thế, thật hoan hỷ! Pháp thiền này rất khó đối với những ai không thể "buông ra để thấy", nhưng khi đã thấy ra thì không có gì dễ hơn.

Thấy ra pháp vô chiêu

Không sở tri, sở đắc

Không khuôn mẫu, giáo điều

Chỉ ngay đây trực nhận

2013

Ngày 02-01-2013

Câu hỏi 43:

Kính thưa Thầy, thấy ra pháp trong lòng con thật hoan hỷ, nên mạo muội viết vài dòng xin trình pháp cùng

Thầy.

Tâm bình cảnh cũng bình.

Tất cả pháp diệt sinh

Vận hành theo quy luật

Thấy được tánh liền minh

Trả lời:

Sādhu lành thay! Chúc mừng!

Tâm bình pháp cũng bình

Tâm sinh pháp liền sinh

Sống tùy duyên thuận pháp

Tâm pháp thảy đều minh

Ngày 24-02-2013

Câu hỏi 44:

Con kính chào Thầy! Con đã tìm hiểu Phật Giáo trong nhiều năm nhưng vẫn loay hoay không biết mình phải làm gì khi đối diện với những sân hận, lo lắng, sợ hãi... May mắn con gặp được trang web Trung Tâm Hộ Tông này. Những câu hỏi của con đều được thầy giải đáp. Vừa rồi con có tải về bài pháp thoại của thầy giảng ở Huế. Mới nghe nửa chừng đã thấy trong con có nhiều chuyển hóa.

Không làm gì cả

Thấy pháp đang là

Xấu, tốt cũng vậy

Thuận, nghịch tùy duyên

Cần chi phải thiền?

Trả lời:

Đúng vậy!

Cần chi phải thiền

Thấy pháp tự nhiên

Tốt xấu đều rõ

Sinh diệt biết liền

Nên không sinh diệt

Tánh biết bản nguyên

Luôn tự chói sáng

Thực tại hiện tiền

Ngày 21-05-2013

Câu hỏi 45:

Tâm con hướng Phật

Nay con cầu Pháp

Kính mong chư đức

Tỏa sáng trong con

Tâm trí chưa thông

Cứ mãi long đong

Đi vòng Tịnh độ

Lại đến Thiền tông

Bến nào cũng không

Cầu mong chư vị

Chỉ rõ cho thông

Trả lời:

Phật ở trong lòng

Đâu cần tìm đến

Ngộ ra liền thông

Hồi đầu thấy bến

Ngày 24-05-2013

Câu hỏi 46:

Tại sao chúng con phải tin rằng Pháp vốn hoàn hảo như Thầy đã giảng? Thực tế nào chứng minh điều đó? Có phải đây chỉ là một đòn tâm lý Thầy muốn chúng con dễ buông bỏ bản ngã hơn chăng? Nhưng rồi nhờ tự mình trải nghiệm thực tế, sau bao năm học đạo giờ đây con đã có một câu trả lời! Trong hạnh phúc tột cùng con chỉ biết thốt lên:

Buông ra thấy Pháp rạng ngời

Lặng nghe tự tánh muôn đời thong dong

Bao năm gánh nặng long đong

Gánh đầy bản ngã hoài công tu hành.

Trả lời:

Tuyệt vời! Chúc mừng con!

Bao năm nghe thuyết pháp

Nhưng tâm vẫn còn nghi

Bây giờ nghe pháp thuyết*

Mới thấy rõ đường đi

*Trải nghiệm thực

Ngày 10-06-2013

Câu hỏi 47:

Con gửi thầy bài này, viết đã vài năm trước, khi con vừa tập tễnh tìm đọc Phật Pháp: Thưa rằng – là gió là mây là mưa là nắng là cây là cành là hoa lá nở trên nhành chim ca, bướm lượn, nhập nhằng đàn ong xuân rồi hạ đến thu đông đêm nằm mộng mị, ngày thong dong đời là im lặng giữa muôn lời cuồng ngôn rồi lặng thinh cười cùng không không là không có là không là không vạn nẻo ngoài trong vạn tình là không bóng, cũng không hình như lai – khởi diệt – tử sinh – vô thường.

Trả lời:

Đúng là “Phật Pháp tại thế gian, bất ly thế gian giác”, cho nên:

Vô thường vốn lẽ diệu thường

Tử sinh mới thấy tỏ tường bất sinh

Hữu vô như bóng với hình

Vô minh cùng với chữ minh một vần.

Ngày 19-06-2013

Câu hỏi 48:

"Việc đến tâm ứng hiện, việc đi tâm rỗng rang". Đúng là câu này. Khi con suy nghĩ, con nhận ra mình suy nghĩ và cảm xúc như thế nào. Có những hoàn cảnh khiến tâm dao động bất an, nhưng con chỉ cần có mặt với nó, cảm nhận nó trọn vẹn thì dù thế nào Tánh Biết vẫn trong sáng, rỗng rang.

Trả lời:

Đúng vậy. Nguyên lý thiền thật đơn giản!

Pháp cứ đến cứ đi

Tánh an nhiên vô ngại

Tướng vô ngã vô vi

Tâm rỗng rang tĩnh tại

Ngày 21-06-2013

Câu hỏi 49:

Thưa Thầy trong bài “Đóa Hoa Vô Thường” của Trịnh Công Sơn có câu con không hiểu: Tìm trong vô thường, có đôi dòng kinh Sấm bay rền vang, bỗng tôi thấy em Dưới chân cội nguồn, tôi mời em về Đêm gội mưa trăng, em ngồi bốn bề, thơm ngát hương trầm.

Trả lời:

Chớ hiểu qua ngôn từ

Lặng yên liền cảm nhận

Trọn vẹn cùng thái hư

Trong sát-na nhiệm vận

Ngày 25-06-2013

Câu hỏi 50:

Hôm nay con bắt đầu học ra bài học kham nhẫn với khổ đau để thấy ra Sự Thật, như thầy đã dạy, và con đã hiểu vì sao Nhẫn được liệt vào 10 pháp Ba-la-mật.

Trả lời:

Phải, nhẫn là một trong những yếu tố giác ngộ.

Trải qua những bước thăng trầm

Mới hay bậc trí giữ tâm làm đầu

An nhiên giữa cuộc bể dâu

Khổ đau nhẫn được, đạo mầu chẳng xa!

Ngày 26-06-2013

Câu hỏi 51:

Con kính chào Thầy! Hôm rồi sau khi nghe bài Thầy giảng tại chùa Linh Sơn Austin vào ngày 09/05/2013 con mới nhận ra những điều giản dị Thầy thường nói: “Khi tâm rỗng lặng, tánh biết chiếu soi thì không còn cái “ta” ảo tưởng” nên con thường sống với tâm trong lành, định tĩnh, sáng suốt khi hành động, nói năng, suy nghĩ. Con thành kính tri ân thầy!

Trả lời:

Sādhu lành thay! Chúc mừng con!

Thấy pháp liền hết nghi

Buông cái “ta” ảo tưởng

Thường rõ pháp đến đi

Sáng trong là tối thượng!

Ngày 28-06-2013

Câu hỏi 52:

Thân Thầy tuy ngụ Bửu Long

Nhưng tâm bi mẫn tấm lòng vô biên.

Học Thầy tự tại an nhiên

Thời thời tịch tịnh, sống thiền nơi nơi.

Thời gian vị thế đổi dời

Thấy nghe như thị sống đời tự nhiên

Nhẹ nhàng thuận pháp tuỳ duyên

Chẳng tri chẳng đắc chẳng thuyền chẳng sông

Trả lời:

Phải. Ngay đó trực nhận cứu cánh, không cần sở tri, sở đắc và phương tiện đạt đến.

Không sở tri sở đắc

Ngay đó pháp vốn thông

Chỉ cần không dính mắc

Liền tự tại thong dong!

Ngày 01-07-2013

Câu hỏi 53:

Thưa Thầy, sau khi nghe Thầy giảng con mới thấy ra:

Bao năm khổ sở với Tôi, Ta

Đến ngày xuất hiện Đấng Thích Ca

Bảo là không có Ta đâu hết

Mới hay an lạc chẳng đâu xa!

Trả lời:

Đúng lắm!

Bấy lâu đau khổ với Tôi, Ta

Phật dạy chẳng qua "thợ làm nhà"

Pháp tánh tự nhiên đâu chẳng tỏ

Niết-bàn, chân lạc cớ chi xa!

Ngày 09-07-2013

Câu hỏi 54:

Điều bất ngờ với con là con hoàn toàn thích ứng với cuộc sống bên ngoài! Những điều Thầy dạy giờ đây con mới thấy quan trọng biết chừng nào! Qua thời gian ở bên Thầy, giờ con đã ra ngoài đi làm và lại học được rất nhiều.

Ngày qua ngày Thầy con còn ở đó

Vẫn nụ cười giản dị mãi bên con

Chỉ mới xa sao nhớ Thầy nhiều quá

Nhớ lời Thầy: "Luôn tỉnh thức nghe con"

Bước vào đời sống với lòng chân thực.

Con ra đi Thầy ân cần dặn bảo:

"Nếu cần gì cho Thầy biết liền nghe"

Chỉ vậy thôi... ôi tình người quá đủ.

Trả lời:

Con xuống núi, với hành trang giản dị

Thầy tiễn đưa duy chỉ một nụ cười

Con cứ đến cứ đi tình lặng lẽ

Dẫu muôn trùng đâu phải đã xa xôi.

Cứ vào đời với trái tim rộng mở

Lòng chân thành, tỉnh thức giữa tha nhân

Tuy cuộc đời nhiều thăng trầm biến đổi

Tâm sáng ngời vẫn thấy pháp như chân.

Ngày 26-07-2013

Câu hỏi 55:

Kính thưa Thầy, con có xem cuốn phim phóng sự Phật Giáo Nguyên Thủy ở Úc trong đó vô tình có bài thơ “Hẹn cõi ba ngàn” của Thầy. Con muốn biết ý nghĩa bài thơ đó là gì, kính mong thầy giảng giải.

Trả lời:

Bài thơ đó là:

Ta có hẹn nhưng quên rồi ngày tháng

Cuộc tao phùng xin trả lại thời gian

Ta có đến một phương trời lãng đãng

Tựa hồ như có hẹn cõi ba ngàn.

Cuộc đời dường như là cuộc hẹn ra đi và trở lại. Sinh ra trong cuộc đời giống như rời bỏ quê hương đi tìm một lý tưởng nào đó giữa trời đất, và hẹn ngày trở về cố quận... Thế rồi đi vào viễn mộng, trải qua bao nỗi thăng trầm, sóng gió... một ngày nào đó chợt nhớ đến lời hẹn ước. Ra đi là hẹn hay trở về là hẹn, hay ra đi chính là trở về? Đó là một bí ẩn mà mỗi người phải tự mình khám phá ra câu trả lời đích thực cho chính mình. Và phải chăng giải đáp đó cũng chính là ý nghĩa cuộc đời?

Ngày 01-08-2013

Câu hỏi 56:

Thầy quý kính, con cảm tạ ơn Thầy đã hết lòng chỉ dạy, giúp con tìm lại được kho tàng vô giá sẵn ở nơi đây.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Kho tàng vô giá đó chính là:

Pháp vốn tịch tịnh

Tâm vốn bất sinh

Tâm pháp phân minh

Vô sinh pháp nhãn.

Ngày 12-08-2013

Câu hỏi 57:

Theo con, quán không không có nghĩa xem mọi hiện tướng đều rỗng không - không có thực - mà là tâm rỗng lặng trong sáng trước mọi hiện tượng. Vì cho dù có quán vạn pháp đều không vẫn còn khái niệm “không” để chấp thủ và tham ái.

Trả lời:

Đúng vậy, “không” chủ yếu là tâm không dính mắc điều gì chứ không phải “không” đối lập với “có”. Chấp “có” chấp “không” đều là biên kiến, nhị nguyên trong tưởng tượng của lý trí.

Pháp tánh vốn bất nhị

Sao quán có quán không?

Chỉ thấy pháp như thị

Thôi tưởng tượng lông bông!

Ngày 27-08-2013

Câu hỏi 58:

Thưa Thầy, con có đọc câu Pháp Cú do Thầy dịch:

“Người mê ngủ thấy đêm dài

Đường xa trĩu nặng đôi vai lữ hành

Si nhân chẳng thấy pháp lành

Luân hồi nào biết mối manh nẻo về!”

Vậy con xin hỏi:

Đường thế mịt mù tăm tối

Biết đâu đường lối thoát thân?

Trả lời:

Đường thế dẫu mịt mù

Tâm vốn vầng trăng sáng

Soi chiếu tận thiên thu

Đâu không là giác ngạn?

Ngày 31-08-2013

Câu hỏi 59:

Thưa Thầy, con xin trình chỗ thấy, xin Thầy minh giám:

Thầy ở trên cao chẳng vọng cầu

Cao nhân khó gặp, biết tìm đâu

Chỉ đợi pháp duyên giờ hội ngộ

Thầm mong thân phận phút cơ mầu

Trong khổ mong sao cho bớt khổ

Trên đầu muốn được có thêm đầu

Đêm tối tìm trăng sao chẳng thấy

Để rồi thao thức suốt canh thâu!

Trả lời:

Tỉnh giác ngay đây chớ vọng cầu

Chân nhân vốn sẵn mải tìm đâu

Ngỡ đợi tương lai tìm diện mục

Nào hay ngay đó thấy đạo mầu

Khởi vọng tìm chân, chân cũng vọng

Hồi đầu thấy bến, bến ngay đầu

Nếu biết vầng trăng luôn sáng tỏ

Tìm chi đom đóm giữa canh thâu!

Ngày 05-09-2013

Câu hỏi 60:

Thầy ơi, tâm trạng mấy ngày nay của con là:

Thôi thì trải nghiệm với đời

Thôi thì bặt hết những lời ba hoa

Lang thang như kẻ không nhà

Bàng hoàng chợt hỏi Ta là ai đây?

Kính mong Thầy từ bi chỉ dạy!

Trả lời:

Cứ tự mình trải nghiệm

Lặng lẽ chẳng ba hoa

Là ai không cần hỏi

Ta… chính cái ta là!

Ngày 16-09-2013

Câu hỏi 61:

Con chào Thầy, lâu lắm chưa có dịp đến thăm thầy, nhân đây con có bài thơ vui vui xin tặng Thầy:

Thế gian vạn pháp hữu vi

Cái gì cứ đến cứ đi mặc tình

Bận tâm chi chuyện nhục vinh

Để cho sinh diệt diệt sinh chất chồng

Công đức còn trả về không

Sá chi bao nỗi long đong kiếp người

Sá chi tiếng khóc nụ cười

Tâm không muôn việc vẹn mười an nhiên

Trả lời:

Trong hữu vi thấy vô vi

Thấy dòng sinh diệt đến đi tỏ tường

Trong vô thường thấy chân thường

Trong thế gian chẳng vấn vương cõi lòng.

Công đức cứ trả về không

Cho tâm rỗng lặng sáng trong mọi bề

Buông luôn bờ giác bến mê

Tâm không ngay đó nẻo về tịch nhiên.

Ngày 22-10-2013

Câu hỏi 62:

Con ở xa tận California, USA, nên chưa duyên lành để được diện kiến Thầy. Nhưng những câu trả lời, những bài pháp thoại của thầy trong trang web Trung Tâm Hộ Tông làm con lúc nào cũng thấy vững chãi trên đường mình đi. Con xin được tri ân thầy và kính chúc thầy mọi điều an lành ở mọi nơi, mọi lúc.

Trả lời:

Thầy vui chia sẻ Đạo

Con vui sống pháp thiền

Tuy cách xa ngàn dặm

Đạo Pháp vẫn vô biên.

Ngày 26-10-2013

Câu hỏi 63:

Hôm nay vô tình đọc bài thơ “Cát bụi” của Thầy, con chợt học được tinh thần vô ngã vị tha thật tuyệt vời! Con không biết bài thơ con đọc có đúng nguyên văn không, thầy cho con xin bài thơ đó lại được không ạ?

Trả lời:

Bài thơ đó là:

Nếu mai mốt còn vào ra sinh tử

Bước thăng trầm đâu sá kể nguy nan

Nếu giờ đây vẫy tay chào cuộc lữ

Cát bụi này xin trả lại trần gian.

Ngày 03-11-2013

Câu hỏi 64:

Trước đây khi nghiên cứu Thiền Tông thấy câu “Tu vô tu, chứng vô chứng” con cho là cao siêu khó hiểu, thấm chí là vô lý! Về sau nghe Thầy giảng thiền Vipassanā con lại bắt đầu nhận ra tu là trọn vẹn trong sáng với thực tại, ngay đó thấy ra chân lý, chứ không phải tu luyện để đạt thành lý tưởng gì ở tương lai. Thì ra “Tu không phải tu luyện, tu luyện không phải tu” là vậy.

Trả lời:

Rất đúng! Tu là trọn vẹn rõ biết thực tại không thể đắc nên chỉ buông chứ không tu luyện để đạt thành điều gì.

Chúc con xứ xứ thấy đạo mầu

Ngay nơi thực tại khỏi tìm đâu

Bôn ba tu luyện thêm nhọc sức

Trở lại ngay đây chớ vọng cầu.

Ngày 06-11-2013

Câu hỏi 65:

Tiễn Thầy sau những ngày du hoá ở Melbourne chúng con xin dâng thầy bài thơ: Thầy du hóa trong chiều rơi lặng lẽ, Phi trường ơi! Bao kẻ giấu niềm đau!

Buồn hay vui cùng một nghĩa như nhau,

Đi hay đến vẫn một màu nguyên thủy.

Con đứng lại lòng bặt tăm ý nghĩ,

Cổng ngoài kia lồng lộng chiếc Hoàng Y.

Không - Thời gian làm nên cuộc chia ly,

Tâm phiêu lãng khóc phân kỳ ảo mộng.

Nắng vàng ôm từng bước chân đồng vọng,

Thầy mênh mông giữa trời đất mênh mông.

Phụng Hoàng bay còn rớt lại giọt KHÔNG,

Cho sông suối xuôi dòng chung biển cả.

Trả lời:

Cảm ơn các con, những ngày ở Melbourne thật tuyệt vời! Thầy cũng tặng các con bài thơ:

Bước vân du biết nơi nào dừng lại

Gieo duyên rồi Chân Tánh tự khai hoa

Không - Thời gian nào cũng phải nhạt nhoà

Nơi Tánh Giác vẫn muôn đời Bất Tử.

Thế gian ơi, đời vẫn là cuộc lữ

Bước đi - về như huyễn cũng như chân

Thấy Niết-bàn trong sinh tử phù vân

Ai ngờ được bờ mê là Bến Giác!

Ngày 17-11-2013

Câu hỏi 66:

Ở nơi con đang làm, họ quản lý con rất chặt về chuyên môn. Con cảm nhận thấy họ muốn nắm giữ những điều con làm ra để sở hữu riêng. Tuy vậy, suy nghĩ và trải nghiệm con thấy nhẹ nhõm hơn khi mình chẳng giữ lại gì cho riêng mình thầy ạ. Con chưa thấy thật rõ ràng vì sao mình cho đi, nhưng con nghĩ mọi thứ xảy ra không cần nắm giữ.

Trả lời:

Phải. Không nắm giữ mới nhẹ nhàng thanh thoát.

Của Trời trả cho Đất

Bàn tay luôn mở ra

Cho đi nào có mất

Mất vì giữ riêng ta!

Ngày 21-11-2013

Câu hỏi 67:

Kính thưa Thầy, sau một thời gian tu học theo Thầy gần đây trong tâm con hay xảy ra hiện tượng "tắt và mở" ở giữa hai trạng thái tĩnh và động. Ứng sự thì mở, vô sự thì tắt. Từ tĩnh sang động, sự "mở" tương đối nhẹ nhàng không gây cho con nhiều sự chú ý. Ngược lại, từ động về tĩnh, cảm giác của lúc "tắt" mạnh hơn, đôi khi giống như một cảm giác hỷ lạc. Dù rất vi tế nhưng nó mạnh hơn khi "mở" nhiều. Và con trở về trạng thái tĩnh lặng cũng thường xuyên hơn. Nay con kính trình lên Thầy sự việc này.

Thân thọ tâm pháp sẵn đấy thôi

Trọn vẹn thấy nghe, thế đủ rồi

Chấp chi phương tiện cho thêm ảo

Sở tri, sở đắc mãi lăn trôi!

Trả lời:

Việc đến tâm "mở" việc đi tâm "tắt" một cách tự nhiên là đang sống "tuỳ duyên thuận pháp", không cần phương tiện để đạt được sở tri sở đắc gì nữa.

Như Lai không đến đi

Tướng tuỳ duyên ứng hiện

Tánh rỗng lặng vô vi

Trực chỉ, ngoài phương tiện

Ngày 28-11-2013

Câu hỏi 68:

Con nghe tin Thầy bệnh, nên con kính xin dâng Thầy vài dòng vấn an:

Lòng Thầy bi mẫn dẫu hưng suy

Tự tại đến đi, một chữ tùy

Tứ đại bất an không dính mắc

Thân tâm thanh tịnh vẫn uy nghi!

Trả lời:

Cảm ơn con!

Có thân tứ đại có hưng suy

Thuận pháp hồn nhiên với chữ tuỳ

Thân dẫu bất an, tâm chói sáng

Tánh luôn thanh tịnh, tướng uy nghi

Ngày 05-12-2013

Câu hỏi 69:

Bạch thầy, con có bài thơ vui vui xin chia sẻ:

Trở về trong sáng hồn nhiên

Tương giao vạn pháp vô biên... tuyệt vời

Như Lai vô trụ rạng ngời

Niết-bàn ngay đó mây trời bao la!

Trả lời:

Phải, Niết-bàn Diệu Tâm ngay đây không thấy mới vọng cầu huyễn mộng:

Vọng cầu mới thấy còn xa

Không đi không đến Phật-đà tại tâm

Ngay đây Diệu Pháp thậm thâm

Ngóng xa chi để thấy lầm huyễn hư!

Ngày 08-12-2013

Câu hỏi 70:

Thưa Thầy, Thầy dạy thiền là sống “tuỳ duyên thuận pháp”, mới nghe con còn nghi lắm. Nhưng con có một cơ hội trải nghiệm, đó là một lần con bị nhiễm trùng lỗ tai, bên tai trái đau nhức không thể chịu nổi. Con nhớ bài giảng của Thầy "sống trọn ven với nỗi đau" nên con nằm buông thư, trọn vẹn cảm nhận cơn đau buốt từ lỗ tai trái và tự nhiên con cảm thấy cơn đau liền nhẹ hẳn. Thật kỳ diệu quá Thầy ơi! Thầy dạy không sai chút nào. Con xin tri ân Thầy vô cùng!

Trả lời:

Sādhu lành thay!

Trọn vẹn với nỗi đau

Liền thấy niềm an lạc

Ngay đó chẳng trước sau

Khổ lạc không hề khác

Ngày 11-12-2013

Câu hỏi 71:

Bạch thầy, đệ tử xin trình thầy bài thơ này:

Trên trời dưới đất tưởng xa,

Nhìn đi ngắm lại vẫn là khó phân,

Không phải xa cũng chẳng gần,

Phật tâm cùng với huyễn thân ngại gì

Trả lời:

Phải. Phật Tâm chính là “Tâm chói sáng” (Pabhassara Citta) đang tự tại vô ngại trong thân huyễn hoá của mỗi người.

Tâm vốn thường toả sáng

Hơn vô lượng mặt trời

Dù trong thân huyễn hoá

Tánh thấy vẫn sáng ngời

Ngày 17-12-2013

Câu hỏi 72:

Bạch thầy, con bôn ba đi tìm cái thực dè đâu là vọng, muốn đạt được chỗ chân hoá ra là huyễn, biết làm sao bây giờ?

Biết bao hy vọng tràn trề

Nhưng rồi lại chỉ ê chề đớn đau

Hóa ra vọng tưởng theo nhau

Ngỡ là có thực dè đâu hão huyền!

Trả lời:

Huyễn và chân qua lăng kính lý trí vọng thức đều không thực. Chỉ khi buông hết vọng niệm Sự Thật liền tự hiển bày.

Tìm chân qua ảo vọng

Nên thấy thực thành hư

Tỉnh ra cơn huyễn mộng

Ngay đó thấy chân như

2014

Ngày 06-01-2014

Câu hỏi 73:

Kính bạch Thầy! Mùa đông năm nay ở Canada lạnh dữ dội hơn mọi năm, -35 độ C Thầy ạ. Cứ vài hôm thì có 1 trận bão tuyết, cho nên ngoài đường cứ thấy toàn là tuyết như núi, nhưng chúng con nhờ nghe pháp thầy nên chẳng lo ngại gì mà chỉ cười hì hì… Nhân đó con có làm bài thơ: Sao cũng hì!

Chuyện tốt cũng hì, xấu cũng hì.

Hơn thua, được mất để mà chi.

Lên voi, xuống chó sao cũng được.

Tự tại, an nhiên, một tiếng hì.

Trả lời:

Hay lắm!

Tự tại, an nhiên, một tiếng hì

Có không, thuận nghịch, chẳng buồn chi

Thăng trầm, thành bại, đâu cũng thế

Được mất, hơn thua, cũng cứ hì

Ngày 28-01-2014

Câu hỏi 74:

Thưa Thầy, con ở trời Tây, nhân mùa Xuân đến chợt nhớ về quê hương nên có bài thơ kính gởi thầy.

Trời Tây Xuân mới đến

Chợt nhớ về quê hương

Ngắm nhìn tuyết phủ núi cao

Trời Tây lạnh lẽo, mai đào cách xa

Mái nhà sương phủ trắng mờ

Quyện trong sợi khói hững hờ bay bay

Trời Nam Xuân thịnh Đông tàn

Xưa thường hoài niệm, chứa chan vui buồn

Duyên lành chợt thấy tùy duyên

Đông xuân cũng chỉ hão huyền đến đi

Mai vàng đượm thắm tầng không

Xuân đi Xuân đến ngõ lòng vắng tênh

Hồn nhiên giọt nắng long lanh

Hòa trong vô tận tựu thành hương Xuân.

Trả lời:

Phải, nơi này Xuân, chỗ kia Đông, nên chỉ khi nào hoa nở rộ trong lòng thì mùa Xuân mới bất tận.

Xuân qua Xuân lại đến

Tuổi đời ngày một già

Chỉ tâm còn trẻ mãi

Ngắm trời đất bao la!

Ngày 04-02-2014

Câu hỏi 75:

Bạch thầy, con có bài thơ kính gởi thầy ạ.

Ảo tưởng mong hạnh phúc

Nào ngờ chỉ khổ đau

Pháp vốn là chân đế

Quan sát liền thấy ngay

Buông cái "Ta" xuống tất

Ấy là bậc chân tu.

Bỗng nhớ lời Lục Tổ:

"Vốn không một vật” gì

Thì ai vui, ai khổ?

Trả lời:

Phải! Chung quy, khổ vui đều chỉ là ảo ảnh của cái ngã mà thôi!

Càng ước mơ hạnh phúc

Càng thấy nhiều khổ đau

Cả hai đều mộng ảo

Đâu có khác gì nhau!

Ngày 06-02-2014

Câu hỏi 76:

Bạch thầy, con có bài thơ trình thầy:

Chạy đâu cho thoát vô thường

Chạy đâu cho khỏi vô lường bể dâu

An nhiên đón nhận khổ sầu

Mới hay sầu khổ nhiệm mầu biết bao!

Trả lời:

Vô thường, khổ, vô ngã đều là mầu nhiệm vì nhờ thế chúng sinh mới chịu buông chấp thủ và tham ái.

Thấy duyên khởi vô thường

Nên không còn bám víu

Thấy tạo tác sinh khổ

Nên lòng chẳng vấn vương

Thấy pháp đều vô ngã

Nên buông hết tựa nương

Ngày 10-02-2014

Câu hỏi 77:

Thưa Thầy, tình cờ con đọc trong Thư Viện bài Thầy viết về Bác Hai Như Sanh, gặp nhau Thầy và Bác cũng ngồi im lặng mà vẫn tràn đầy cảm ứng đạo giao. Thế rồi đêm qua con nằm mơ thấy Thầy cùng với mọi người trong đạo tràng chùa Linh Thông Hà Nội đều ngồi im lặng, không ai nói một lời. Sáng nay, ngồi uống trà với cậu ruột con là Mục Sư mới ở nước ngoài về, nghe cậu nói vài câu con thấy dù câu từ có khác nhưng ý thì thật giống với những điều Thầy dạy. Con cũng chẳng nói gì chỉ lặng lẽ ôm cậu rồi đi làm. Con vô cùng biết ơn Thầy, Người đã khai thị cho chúng con âm thanh vi diệu của lặng lẽ vô ngôn.

Trả lời:

Sādhu lành thay!

Dù nói cả ngàn lời

Không bằng tâm rỗng lặng

Nghe âm thanh sâu lắng

Từ pháp tánh muôn đời

Ngày 23-02-2014

Câu hỏi 78:

Bạch Thầy, Thầy ra Hà Nội giảng lần này con không đến được. Gần một năm rồi từ những lần đầu con nghe thầy giảng. Thời gian qua như giấc mộng thầy nhỉ!

Năm mới hôm nào giờ đây đã cũ

Cuốn lịch dày chả còn lại tờ nao

Ôi tháng năm chất chồng bao kỷ niệm

Nay qua rồi như một giấc chiêm bao!

Trả lời:

Năm tháng cũ qua đi

Nên mỗi ngày một mới

Buông hết nỗi sầu bi

Cho tâm hồn thư thới!

Ngày 01-03-2014

Câu hỏi 79:

Kính bạch Sư Ông,

Con xin kính tặng Sư Ông bài thơ và cũng là sự

trình pháp của bản thân con.

Chánh niệm là trách nhiệm

Chánh kiến là thấy chân…

Thấy biết có trách nhiệm

Đạo giải thoát Thánh nhân

Con xin chân thành biết ơn Sư Ông.

Nguyện cho tất cả chúng sanh đều giác ngộ chân lý

Tứ Thánh Đế, giải thoát khỏi phiền não khổ đau.

Trả lời:

Trách nhiệm nghe căng quá! Xin góp ý:

Chánh niệm: Tâm tự nhiệm*

Chánh kiến: Tánh tự chân

Sáng suốt, không thất niệm

Xứng gọi bậc Chân Nhân

* Tâm tự nhiệm: tâm trọn vẹn với chính nó

Ngày 04-03-2014

Câu hỏi 80:

Kính chúc sinh nhật Thầy với bài thơ nhỏ:

Đến đi thuận vô thường

Dẫu ngày sanh hay tử

Khi tâm đã tỏ tường,

An nhiên nhìn cuộc lữ.

Trả lời:

Cảm ơn con!

Có ngày sinh, ngày tử

Mới thấy đời vô thường

Nhờ vào ra cuộc lữ

Tâm, pháp mới tỏ tường.

Ngày 04-03-2014

Câu hỏi 81:

Con kính chúc Thầy sinh nhật vui khỏe.

Trả lời:

Cảm ơn con!

Sinh làm người là quý

Thấy pháp còn quý hơn

Ngộ ra nhờ sinh tử

Xin cúi đầu tạ ơn!

Ngày 13-03-2014

Câu hỏi 82:

Con xin được cúng dường và chia sẻ cùng thầy một niềm vui sau nhiều năm trăn trở. Đó là niềm vui sau một giấc mộng và nay đã trở thành hiện thực trong đời sống. Con cũng xin được chia sẻ cùng tất cả bạn hữu gần xa.

VUI TÀN MỘNG

Những con dao tôi cất giấu,

Tự bao đời bỗng nhiên hiện hữu,

Trong cơn mộng hoàng hôn

Những con dao nhọn hoắt,

Sắc bóng và đen tuyền.

Chúng có mặt như một niềm tin

Như một tự hào

Và như một sợ hãi…

Trong cơn mộng

Tôi sử dụng chúng

Để bảo vệ, giành giựt, tấn công…

Tôi vung dao răn đe,

Tôi vung dao xua đuổi,

Tôi vung dao chạy trốn,

Tôi quơ dao loạn xạ…

Nhưng lạ chưa?

Sức cùng lực kiệt chăng?

Tôi múa, dao không lên,

Tôi đâm, dao không tiến,

Tôi rút, dao không lùi…

Tôi mệt nhoài sợ hãi,

Tôi dừng cơn chiến đấu,

Tôi buông dao trong tay,

Tôi buông dao trong lòng…

Tích tắc mọi điều ngưng bặt.

Và ô kìa,

Lạ lùng quá đỗi

Người thân vẫn còn đây,

Bạn bè vẫn còn đấy,

Kẻ thù vẫn còn kia,

Cảnh vật chẳng chia lìa,

Mà sao đều như rực sáng,

Dòng giao lưu thân thiện

Không còn phòng thủ,

Không còn tự hào

Không còn sợ hãi,

Lòng tôi thơ thái,

Nhẹ nhàng tỉnh giấc cơn mơ.

Ngoài kia tiếng chim véo von,

Bình minh chào đón!

(Được ghi lại sau giấc mộng)

Trả lời:

Hay quá! Đúng là tỉnh mộng!

Sau cơn mộng ảo đêm dài

Chuyển mình tỉnh giấc, sao Mai sáng ngời

Bình minh tỏa rạng chân trời

Trong vô ngôn đọng ngàn lời chân ngôn.

Ngày 15-03-2014

Câu hỏi 83:

Kính thưa Thầy, xin Thầy giải nghĩa cho con về Tánh Không trong Đạo Phật.

Trả lời:

Tánh Không không thể giải nghĩa bằng ngôn từ. Chỉ khi lý trí ngưng bặt mọi tìm kiếm ngữ nghĩa thì ngay đó tánh không liền xuất hiện.

Lăng xăng tra cứu nghĩa không

Muôn đời chẳng gặp mất công kiếm tìm.

Trở về tâm trí lặng im

Bỗng nghe tiếng hót con chim gọi đàn!

Ngày 26-03-2014

Câu hỏi 84:

Thưa thầy, con thường ngồi thiền với tâm lắng đọng, có khi tâm khinh an với cảm giác lâng lâng. Nhưng đến giai đoạn hơn nửa tiếng trôi qua bắt đầu con cảm giác như là mình bị bật ra khỏi trạng thái an định đó và trở lại trạng thái bình thường. Lúc đó con cảm thấy đau chân mà quan sát hoài cũng không hết. Con phải xả ra vài phút cho hết đau rồi mới ngồi tiếp. Và cứ thế lặp đi lặp lại nhiều lần. Làm sao con có thể giữ được tâm ổn định liên tục?

Trả lời:

Cố giữ định liên tục để làm gì? Chẳng phải đó là ý đồ kéo dài thời gian hiện hữu của bản ngã hay sao? Con có biết:

Cầu định liền mất định

Không cầu tâm tự an

Còn phân chia động tịnh

Sao thấy được Niết-bàn?

Ngày 27-03-2014

Câu hỏi 85:

Nhưng nếu con không cố giữ định liên tục làm sao tương lai có thể đạt được Đạo Quả Niết-bàn?

Trả lời:

Đạo, Quả và Niết-bàn thật chỉ chứng ngộ ngay trong hiện tại khi chấm dứt cái “ta” ảo tưởng, sao con lại muốn kéo dài sự hiện hữu của bản ngã để đạt được Đạo, Quả, Niết-bàn ảo ở tương lai?!

Tìm Đông rồi lại tìm Tây

Ngỡ rằng Đạo ở bến nầy bờ kia!

Ngờ đâu Đạo vốn chẳng lìa

Giật mình tỉnh ngộ, ơ kìa... ngay đây!

Ngày 28-03-2014

Câu hỏi 86:

Con được học khi đối mặt với ngoại cảnh hoặc với tự thân... tâm sẽ ứng xử theo hai cách: - Nếu tâm phân biệt sẽ bị cuốn theo các sự tướng làm phát sinh tâm yêu – ghét, tham – sân. - Nếu chánh niệm tỉnh giác quan sát mọi sự tướng như nó là thì tâm an nhiên tự tại. Nhưng trong đời sống làm sao không phân biệt được?

Trả lời:

Vấn đề không phải phân biệt hay không phân biệt mà phân biệt như thế nào: Nếu phân biệt thị phi theo khái niệm chủ quan của bản ngã, sẽ đưa đến phiền não khổ đau. Nếu phân biệt minh bạch theo thực tánh tự nhiên trong chánh niệm tỉnh giác lại đưa đến giác ngộ giải thoát.

Pháp tánh vốn như thị

Tướng dụng có đúng sai

Tâm bình thấy bất nhị

Khởi niệm liền phân hai

Ngày 01-04-2014

Câu hỏi 87:

Con hiện tại đang bị mất phương hướng trong cuộc sống. Con cảm thấy rất cô đơn, nhàm chán cuộc đời. Đôi khi lại chán ghét bản thân. Và con cũng không biết mình muốn gì, cần gì! Hiện tại con không biết: mình sống để làm gì? Và đâu là mục đích của cuộc đời này?

Trả lời:

Do mối quan hệ bên ngoài không được như ý nên con mới cảm thấy cô đơn và chán nản. Nếu biết trọn vẹn lắng nghe lại chính mình con sẽ thấy tự tại thay vì cảm giác cô đơn. Khi an nhiên tự tại tâm liền tương thông với vạn pháp mà không bị ràng buộc bởi mối quan hệ nào. Ngược lại, càng tạo nhiều mối quan hệ càng cảm thấy cô đơn, nhàm chán!

Mê đời nên mới chán đời

Không mê không chán thảnh thơi cõi lòng

Khi tâm thanh tịnh sáng trong

Bờ mê bến giác thong dong đi về

Ngày 02-04-2014

Câu hỏi 88:

Con tuổi Ngọ năm nay 24 tuổi, vợ sắp cưới của con tuổi Dần. Chúng con định cuối năm nay sẽ cưới nhau, thưa Thầy vậy có sao không ạ? Con cám ơn Thầy.Trả lời:

Duyên do pháp vận hành

Nghiệp do ý khởi sanh

Biết tuỳ duyên thuận pháp

Không việc gì không thành

Ngày 03-04-2014

Câu hỏi 89:

Con lại có trạng thái mới của thiền, xin thầy giải thích giúp con ạ. Con ngồi thiền như mọi ngày, sau đó con rơi vào trạng thái êm dịu, rồi một lúc sau pháp trần hiện lên, con nương theo pháp trần, dùng tâm từ để quan sát, cứ như vậy con lại vào sâu thêm, thân tâm con nhẹ nhàng, sâu lắng, trong sáng và rỗng lặng, cảm giác thoải mái nhẹ nhàng hơn trước nhiều thầy ạ.

Trả lời:

Vậy cũng tốt, nhưng đừng vì trạng thái thoải mái nhẹ nhàng mà miệt mài ngồi chìm đắm trong cảm giác thiền. Thiền là tự soi sáng chính mình trong mọi hoạt động đời sống tự nhiên để thấy ra Sự Thật mới đúng.

Không phải vì an lạc

Ngồi tu luyện miệt mài

Khi giáp mặt cuộc sống

Sáng suốt mới không sai

Ngày 19-04-2014

Câu hỏi 90:

Con xin thành tâm cảm tạ Sư Ông đã từ bi chỉ dạy. Con đã nhận ra: trước một tình trạng khó khăn vấn đề không phải là giải quyết thế nào mà là có thấy ra sự thật hay không. Nếu còn chưa thông suốt, dù giải quyết cách nào cũng chỉ làm rắc rối thêm thôi.

Trả lời:

Phải. Chưa thấy ra sự thật chớ vội giải quyết. Cũng như một đống chỉ rối, nếu chưa tìm ra manh mối càng cố gỡ càng rối thêm.

Ngã pháp vốn không,

Hữu vô tương đồng

Khi tâm thanh tịnh

Vạn pháp đều thông!

Ngày 21-04-2014

Câu hỏi 91:

May mắn con được theo học đạo Sư Ông, cũng đã học nhiều khoá rồi mà giờ con mới nhận ra trước đây con tu sai quá nhiều vì chỉ lo nỗ lực tìm kiếm sở tri, sở đắc ở tương lai. Giờ con mới biết cười bù lại những lúc khóc nhiều vì tìm cầu và căng thẳng. Con cứ là khúc gỗ thuận dòng nhẹ trôi ra biển cả, không cố bám víu gì để thoả mãn cái ta như trước nữa.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Chân lý ở khắp nơi, mở mắt ra liền thấy. Nỗ lực tìm cầu chỉ là ảo tưởng của bản ngã vô minh!

Đạo xưa nay vẫn vậy

Ngã kiến thấy đến đi

Mở mắt ra liền thấy

Tìm kiếm có ích chi!

Ngày 22-04-2014

Câu hỏi 92:

Con thấy như thế này có đúng không?

Dưới gầm trời bao la

Ta là sinh vật lạ

Lang thang cõi Ta-bà

Sống không vì người ta

Qua trò đùa bản ngã

Không cần sống vị tha

Sẵn sàng chết làm ma

Chấp nhận cái ta là.

Trả lời:

“Sẵn sàng chết làm ma

Chấp nhận cái ta là”

Vẫn trò đùa bản ngã

Lang thang cõi… Ta-bà!

Ngày 02-05-2014

Câu hỏi 93:

Con xin trình pháp:

Vô cớ sinh ra giữa cõi đời

Sanh già bệnh lão có gì vui

Cuộc đời chấm dứt là cảnh tử

Biệt ly, ly biệt hỡi người ơi

Sau cái chết là gì, gì nhỉ?

Thân xác này rồi sẽ hoại tiêu đi

Nếu còn hồn, hồn sẽ đi đâu chớ

Cuộc thế gian vui ít khổ nhiều

Giận buồn thương ghét… có bấy nhiêu

Thân tứ đại khi vầy khi khác

Hết bệnh này rồi đến bệnh kia

Chưa kể đến thiên tai địa ách...

Ngẫm thân mình rồi nghĩ đến người

Chẳng khác gì lũ gà trong bội

Làm thế nào để thoát thân ra?

Tìm trong cõi thế có ai vượt thoát

Khỏi khổ đau sinh tử luân hồi

Ngày xưa nghe nói có ngài Thích Ca

Nhưng trong thời này, có ai như vậy

Tỷ tỷ người biết kiếm đâu ra

Kinh sách luận đọc suốt đời không hết

Đừng nói gì sáng suốt chọn ra

Một phương cách để thoát ra cảnh khổ

Ngước nhìn vũ trụ bao la

Cầu Ơn Trên giúp con lời giải đáp

Mặt khác đọc kinh, hỏi bạn, tầm thầy

Rồi thêm quán xét ngày ngày

Thấy có chút mối manh, manh mối

Xin bày tỏ và cúi xin lời khai ngộ

Ai khổ đau? Ai hạnh phúc đây?

Thân biến đổi từng giây từng phút

Cùng một lúc tế bào sinh diệt

Từng giây qua thân xác lại qua

Tâm biến đổi buồn thương giận ghét…

Có lúc nào cố định đâu mà

Cảnh bên ngoài từ nhỏ đến to

Từ nguyên tử cho đến thiên hà

Mỗi sát-na đều là di chuyển

Thân, Tâm, Cảnh mỗi giây mỗi mới!

Vạn sự vật như tuồng ảo hoá

Khổ đau, hạnh phúc tựa bọt xà phòng

Xuất hiện rồi biến đổi lại mất đi

Cái mới cứ thay nhau tiếp diễn

Thật không thể tắm hai lần trên một dòng sông!

Mọi cảnh vật, tình huống vốn vô tình

Chỉ thành vấn đề khi xen vào tư kiến!

Do ảo hoá mà không đặng thất

Trong chỗ tối tăm thấy sợi dây là rắn

Hoặc thấy đó là sợi chuyền vàng

Rồi từ đó nghĩ sai, làm không đúng

Người dụng pháp tu cũng giống như vầy

Thiền Tịnh Mật như gãi ngứa ngoài giày

Vậy trường hợp này thì phải làm sao???

Tôi trộm nghĩ chỉ cần XEM KỸ

Để mình lúc nào cũng BIẾT RÕ

Biết rõ thân tâm cảnh vô thường

Biết rõ mình vốn là tánh GIÁC

Cũng còn gọi Tánh Nghe hay Tánh Biết

Chỗ gọi Chơn Tâm, bản lai diện mục vậy mà

Cái vốn thường hằng chẳng sinh chẳng diệt

Không quán, chẳng tưởng, không hành

Không tu, không đắc, không gì vướng mắc

Chỉ XEM KỸ, BIẾT RÕ, thì GIẢI THOÁT

Nhưng chỉ là kiến giải thường tình

Chưa thực sự bước vào cổng Đạo

Có lẽ phải cần “hành thâm” hơn nữa

Con thành tâm cúi đầu khấn nguyện

Khi nào tìm lại được Bản tâm

Đem hết sức mình âm thầm gỡ rối

Cho kẻ hữu duyên còn trong bóng tối

Tìm lại được viên ngọc quên trong chéo áo của mình

Từ trước đến giờ chưa từng làm thơ

Nay viết kệ trình thầy ra mắt.

Kính chúc Thầy dồi dào sức khỏe.

Trả lời:

Pháp pháp vốn như chân

Chỉ cái "Ta" ảo vọng

Không giác được Pháp Thân

Nên thấy toàn huyễn mộng

Tánh giác tự hành thâm

Không phải "ta" lập nguyện

Hết vọng thấy chân tâm

Chẳng do ai khổ luyện

Ngày 03-05-2014

Câu hỏi 94:

Con thấy người cư sĩ dù luôn tu nhưng ở đời có gia đình rất khó, họ nghĩ xuất gia vào chùa mới là tu. Con đang đọc luật xuất gia. Ước mơ sư ông cho con tu tập tại chùa Bửu Long vì ở đây các cô tu nữ tu hành rất sáng, tinh tấn lắm, con sẽ được người tu trước hướng dẫn. Xin cho con một lời khuyên.

Trả lời:

Xuất gia, xuất giá cũng đều tu

Không tuỳ thuận pháp khác chi tù

Chớ đợi xuất gia rồi hạ thủ

Đừng chờ thế phát mới công phu!

Hiện tại chẳng am tường thật giả

Tương lai sao thấy rõ cương nhu

Đâu đâu cũng chỉ thân, tâm, cảnh

Giác liền ngay đó độ Xuân Thu!

Ngày 09-05-2014

Câu hỏi 95:

Một lời dạy quý giá đã thay đổi cách sống và cuộc đời con trong phút chốc. Đó là lời Thầy dạy: "Hãy thay đổi thái độ chứ không phải thay đổi cuộc đời...". Nên nhìn cuộc đời với cảm nhận thực tại đang là, không tham đắm, không chấp thủ và chỉ với tinh thần Không, Vô Tướng, Vô Tác, Vô Cầu. Thưa Thầy, con như cảm thấy lặng yên, bình thản trong một dòng sông đang chảy xiết... Mọi sự đến rồi đi, nhưng pháp tánh dường như không sinh diệt. Đúng như Thiền Sư Vạn Hạnh đã nói:

"Nhậm vận thịnh suy vô bố úy,

Thịnh suy như lộ thảo đầu phô"

Trả lời:

Sādhu lành thay! Chính cuộc đời vô thường, đau khổ mới giúp tánh giác chứng ngộ Sự Thật.

Không thấy ra khổ đế

Sao phát hiện nguyên nhân?

Không trải qua phiền não

Sao giác ngộ Pháp Thân?

Ngày 14-05-2014

Câu hỏi 96:

Con thấy tu sao khó quá, con cũng có cố gắng theo lời chỉ dẫn của các Thiền sư, sống tỉnh thức, thấy vọng không theo. Nhưng trong sinh hoạt hằng ngày con cứ bị cuốn theo công việc, lúc nghỉ ngơi cũng có sự tỉnh thức một chút nhưng cái đầu lại cứ hiện lên đủ mọi việc, con nhìn nó thì nó lặng xuống, rồi lại tiếp tục hiện thứ khác.

Trả lời:

Con càng cố lặng, tâm càng lao xao! Đừng cố tỉnh thức để đạt được điều gì cả. Khi tâm hồn nhiên, tánh giác tự chiếu dù trăm công ngàn việc vẫn thong dong tự tại.

Muốn sóng lặng, thấy lênh đênh

Trở về tánh nước lặng tênh biển trời

Muốn yên càng vọng tiếng lời

Hồn nhiên ngay đó tuyệt vời vô thanh!

Ngày 31-05-2014

Câu hỏi 97:

Thưa thầy, khi ngồi thiền nên tập chú vào đâu trên cơ thể? Con nghe nói thiền có nhiều cách như tập chú vào hơi thở, vào phồng xẹp ở bụng, vào cửa mũi hoặc đỉnh đầu, trái tim, đan điền v.v... ở đâu là tốt nhất?

Trả lời:

Tập chú hay tầm tứ trong thiền định hữu sắc để đạt được tâm an chỉ (appanā) nên gọi là thiền chỉ (samatha), nhưng đó là định hữu vi, hữu ngã, tức còn mong cầu sở đắc trong Tam Giới, không phải là thiền tự nhiên vô vi vô ngã đức Phật dạy. Phật dạy chỉ thấy biết trong sáng (tuệ tri) các pháp (thân-thọ-tâm-pháp) đến đi, sinh diệt, không tham ưu, không bám trụ vào bất cứ điều gì mới thật sự là thiền.

Trong ngoài lặng lẽ chẳng vin đâu

Sáng suốt hồn nhiên khỏi vọng cầu

Buông hết một phen đừng luyến tiếc

Mới hay ngay đó thấy Đạo Mầu.

Ngày 15-06-2014

Câu hỏi 98:

Con vô cùng biết ơn sự hướng dẫn của thầy qua sách và video trên trang mạng của chùa Bửu Long. Con xin gửi đến thầy cảm nghĩ của con sau một thời gian học đạo, xin thầy chứng minh:

Thân sinh diệt, bệnh sinh diệt

Thời gian tương đối

Sinh lão bệnh tử có hay không?

Tâm sinh diệt, cảnh sinh diệt

Vạn pháp trôi mãi như dòng chảy

Tâm cảnh tương sinh tương diệt

Đó là quy luật trần ai

Mọi thứ trong mơ đều ảo mộng

Thành bại, đắc thất không vướng mắc

Tu luyện, dụng công như đập rắn trong mơ

Chỉ cần xem kỹ rồi biết rõ

Dù cho bọt sóng còn hay mất

Biển xanh mãi mãi vẫn là biển xanh

Trả lời:

Đúng lắm! Chỉ cần buông mọi ảo tưởng mộng mơ liền thấy ra sự thật, đâu cần khổ luyện để đạt được điều gì!

Trong hữu vi sinh diệt

Tánh thấy vẫn bất sinh

Mỉm nụ cười vi tiếu

Giữa tiêu trưởng hư vinh.

Ngày 15-06-2014

Câu hỏi 99:

Thưa thầy xin cho con hỏi: đời và đạo hai ngả, làm sao sống tốt đạo đẹp đời để không uổng một kiếp người?

Trả lời:

Đạo và đời là hai hay một tuỳ vào thái độ nhận thức mê hay ngộ.

Mê: biến Đạo thành Đời

Ngộ: trong Đời thấy Đạo

Đạo - Đời tuỳ nhận thức

Pháp tánh vẫn sáng ngời

Ngày 18-06-2014

Câu hỏi 100:

Kính thưa thầy, Con đang ở Anh, tiếc là không thể sắp xếp qua Pháp để được gặp thầy, con xin gởi vài dòng kính dâng thầy:

Đường đời ai đã bước chân qua

Từng trải trần gian mắt lệ nhoà

Nay biết quay về nơi cố quận

Gặp Thầy, dừng lại khỏi bôn ba

Trả lời:

Sādhu lành thay! Đúng là:

Có trải bao gian khổ

Thấm ý nghĩa cuộc đời

Mới thấy chân hạnh phúc

An nhiên sống tuyệt vời

Ngày 29-06-2014

Câu hỏi 101:

Từ ngày Thầy đến châu Âu đã khai mở cho con cái nhìn mới con thấy vui lạ. Đôi lúc như con nít hồn nhiên vô tư thật hạnh phúc. Khi thấy được nguyên lý của sự sống bỗng nhiên thấy cái gì cũng thông, cái gì cũng được cho dù đang bù đầu bù cổ hay đang bực bội khó chịu hoặc đang vui vẻ nhàn hạ, vì có cái gì ở lại đâu, có cái nào là mình đâu! Nhìn xem các pháp đến đi thấy vui vui giống như một màn kịch phải không Thầy? Mong gặp lại Thầy năm 2016.

Trả lời:

Lần đầu đến châu Âu thầy vô cùng hoan hỷ gặp nhiều Phật tử có trình độ tiếp nhận nguyên lý thiền rất nhanh. Thầy sẽ trở lại vào năm 2016 như đã hứa. Tuy thầy và quý Phật tử châu Âu ở cách xa hàng ngàn dặm nhưng qua cảm ứng đạo giao vẫn thấy rất gần gũi.

Tuy xa nhưng đạo vẫn gần

Tuỳ duyên thuận pháp sơ thân cũng là

An nhiên giữa cõi Ta-bà

Đến đi vô ngại, gần xa khác gì!

Ngày 04-07-2014

Câu hỏi 102:

Thưa Thầy, dù con chỉ được ở gần và nghe Thầy giảng có 2 ngày, nhưng đó là một khoảng thời gian vô cùng ý nghĩa đối với con. Cái cảm giác "trực nhận" khi ngồi nghe Thầy giảng quả thực vô cùng đặc biệt. Giờ đây con quay trở lại với những eo sèo của nhân thế, nhưng con đã hiểu ra rằng không thể có Giải Thoát nếu không có Ràng Buộc, không thể có Bến Giác nếu không có Bờ Mê. Trước đây con cứ mải loay hoay tìm kiếm một cách tu nào đó để thoát ly khỏi cái căng thẳng của cuộc sống thường nhật, ban ngày thì đi làm còn buổi tối thì ngồi tu, thực là ngốc, phải không Thầy?

Ngay nơi cuộc Lữ khôn cùng,

Áo vàng ôm trọn muôn trùng núi sông.

Ai thong dong giữa Sắc - Không,

Bờ Mê - Bến Giác giờ con tự tìm.

Trăm năm nơi cõi tử sinh,

Một mai tỉnh giấc, thấy mình hư không.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Thật cảm động khi con đã tranh thủ những ngày nghỉ cuối tuần để từ Anh qua Thụy Sỹ nghe thầy giảng, và thật hy hữu khi chỉ trong vài ngày con đã có thể thấu hiểu được nguyên lý sống đạo ngay giữa đời thường với những thăng trầm được mất... Trước đây khi thấy ra đạo lý giản dị trong sáng này thầy cũng đã cảm hứng mấy vần thơ mộc mạc:

Ta không biết đâu Suối Nguồn An Lạc

Sáng sớm ra vườn bón đậu, trồng dưa

Ta không biết đâu Bến Bờ Diệu Giác

Đúng ngọ về chùa cất cuốc, ăn trưa.

Ngày 10-07-2014

Câu hỏi 103:

Thầy kính, trong khoảng thời gian đầu học với Thầy, mỗi khi được biết Thầy đang không khỏe nhưng vẫn tận tụy làm việc đến quên thân, con xót xa, lo lắng lắm và thường hay gởi thư nhắc Thầy nhớ giữ gìn sức khỏe, làm việc ít ít một chút. Nhưng sau hơn một năm, nhờ ngày ngày nghe Pháp Thoại rồi ứng dụng Pháp Thầy dạy vào trong sinh hoạt hằng ngày, hôm qua bất chợt con nghe được “pháp thuyết”, con như người sực tỉnh mộng, con nhìn thấy tự tánh hoàn hảo vốn sẵn có của các pháp, và cái ngã thọc gậy bánh xe pháp của con - cái tâm chưa mở rộng đủ để đón nhận tất cả các pháp như nó là.

Trả lời:

Đúng là khi tâm được khai mở mới nghe được “pháp thuyết” và thấy được pháp tánh như thị.

Khi biết sống thuận pháp

Tự tánh sẽ mở ra,

Như hoa đúng thời tiết

Tự tỏa ngát hương xa.

Ngày 10-07-2014

Câu hỏi 104:

Thưa Thầy. Bố con đã ngoại tình nhiều năm và hiện tại đã có con riêng, gia đình riêng. Bố lo cho gia đình kia hơn là mẹ con. Khi mẹ con lên tiếng, bố con còn la lối, lấn át. Con đã tranh cãi với bố con kịch liệt, nhưng không đi đến đâu. Con thương mẹ nhưng không biết làm sao, một khi đã sa lầy thì chỉ lún sâu hơn, thật khó có thể quay đầu, thầy nhỉ!

Trả lời:

Đúng thế, đã mê rất khó tỉnh.

Nghiệp lực cùng căn cơ

Mỗi chúng sinh mỗi khác

Khi còn đắm trong mơ

Khó phân minh thiện ác.

Ngày 17-07-2014

Câu hỏi 105:

Con xin được thành tâm sám hối Ôn trước về những đa ngôn vọng ngữ con lạm bàn lý đạo, khiến Ôn phải hao tổn tâm lực chỉ dạy mãi cho con.

Kiếp sau xin chẳng làm người,

Như hư không để muôn đời tự do,

Làm người tính toán so đo,

Trải thân chìm đắm mải lo sự đời.

Trả lời:

Làm người chính là để học bài học giác ngộ. Trốn tránh đời sống thực tế để mong giải thoát như hư không chỉ tự trói buộc thêm vọng tưởng!

Được thân người là quý

Làm người, Đạo mới thông

Nếu chưa thật giác ngộ

Sao muốn làm hư không?

Ngày 18-07-2014

Câu hỏi 106:

Thưa Ôn, vậy làm người phải sống sao để có thể giác ngộ? Con kính tri ân Ôn.

Trả lời:

Đạo chính là biết sống đúng tốt. Chỉ cần sáng suốt, định tĩnh, trong lành khi hành động, nói năng, suy nghĩ để trọn vẹn rõ biết chính mình mới thấy ra Sự Thật. Đạo cần giản dị, tự nhiên và vô tâm - tức tâm rỗng lặng trong sáng: “không, vô tướng, vô tác, vô cầu” như đức Phật dạy mới chứng ngộ được. Tâm bình thường chính là Đạo.

Học Đạo quý vô tâm

Làm, nghĩ, nói không lầm

Sáng, trong và lặng lẽ

Giản dị mới uyên thâm.

Ngày 25-07-2014

Câu hỏi 107:

Đây là kiến giải của con, trình ân sư chỉ dạy:

Vạn pháp vốn vô ngại

Như kiếng chiếu mọi vật

Dứt bặt tưởng điên đảo

Liền thong dong tự tại.

Trả lời:

Đúng lắm! Pháp tánh vốn hoàn hảo, chỉ do ảo tưởng tạo ra huyễn tướng mới sinh điên đảo, chấp mê!

Pháp vốn tự hoàn hảo

Đâu cần phải dụng công

Chỉ thấy pháp như thị

Tâm - cảnh liền viên thông.

Ngày 30-07-2014

Câu hỏi 108:

Con xin cảm ơn Thầy! Qua mục hỏi đáp Thầy đã khai sáng cho con thấy sự buông lung tạo tác của ý - cái ngã tư tưởng hay cái ta lý trí - và đâu là tánh biết đâu là vọng thức.

Thực tánh chẳng đâu xa

Nằm ngay nơi thực tại

Mở mắt liền thấy ra

Mọi sự chỉ đang là.

Trả lời:

Phải. Tánh ở ngay trong tướng, lý ở ngay trong sự. Lìa sự tướng khởi ý tìm lý tánh chỉ là vọng tưởng thôi.

Thực tánh pháp đang là

Đừng tìm kiếm bôn ba

Khi tâm không trước ý

Ngay đó chẳng đâu xa!

Ngày 02-08-2014

Câu hỏi 109:

Câu nói "Ý THỨC CHẤP SAO TÌM THẤY NGỌC" là lời của một vị thiền sư đã dạy cho con lần đầu tiên con đến lễ Phật tại Trúc Lâm Yên Tử cách đây khoảng 7 năm. Đây cũng là khoảng thời gian con tuyệt vọng nhất. Từ đó con không ngừng nỗ lực thiền định để vượt qua những tra tấn hành hạ của vọng tưởng nhưng dường như không tác dụng. Cho đến vài ngày vừa qua con quyết định buông ra không dụng công nữa và chỉ nghỉ ngơi như Thầy dạy... thì con liền thấy ra điều vị ấy khai sáng, vậy mà bấy lâu nay con cứ chấp vào ý thức tưởng tri. Giờ đây con chỉ sống với Tánh Biết soi sáng mọi lúc mọi nơi, không cần “cái ta ý thức” đầy vọng tưởng nữa.

Trả lời:

Phải, khi con hoàn toàn buông xuống mọi nỗ lực đoạn trừ phiền não thì thân tâm được nghỉ ngơi vô sự và ý thức không còn lăng xăng suy nghĩ, tìm kiếm, tạo tác để trở thành bất cứ điều gì, ngay đó con liền cảm nhận được Tánh Biết đang chiếu soi, mọi việc thấy nghe, đi đứng... đều lặng lẽ, hồn nhiên trong sáng. Đó chính là Tánh Biết - viên NGỌC “gia trung hữu bảo” của vị

Tổ Trúc Lâm - mà đức Phật gọi là Pabhassara Citta.

Tánh biết như bảo ngọc

Luôn chiếu sáng tự tâm

Ngay khi rời vọng thức

Thấy biết liền uyên thâm

Ngày 02-08-2014

Câu hỏi 110:

Xung động xấu trong con nhiều và mạnh lắm. Điều đáng quan tâm là con thích theo nó, nhưng chỉ vì sợ nghiệp xấu mà dừng bớt lại thôi, ví dụ như đay nghiến càng độc địa thì càng đã! Giống như ghiền rượu hoặc ma túy vậy Thầy ạ, biết không tốt mà cứ muốn uống vào cho đã!

Trả lời:

Đó là vì “chưa thấy quan tài chưa đổ lệ”. Chính khổ đau mới giúp đoạn trừ tham ái. Cho nên:

Khi chưa thực thấy khổ

Tham ái vẫn nhiêu khê

Đắm chìm trong khổ hải

Mới chợt tỉnh cơn mê!

Ngày 14-08-2014

Câu hỏi 111:

Giờ đây con đã biết thế nào là giác ngộ giải thoát tại đây và bây giờ như thầy từng nói. Con không phải trông ngóng tương lai, tìm cầu một phương pháp tu nào để giải thoát nữa. Con rất an ổn trong cuộc sống, trọn vẹn với thực tại đang là.

Áp cùng còn chữ buông

Khi tuệ giác trào tuôn

Sự thật đã hiện rõ,

Chữ buông chẳng còn luôn!

Trả lời:

Sādhu lành thay! Đó chính là sống tuỳ duyên thuận pháp, thoát ly “sinh-hữu-tác-thành”!

Khi buông mọi sở tri

Không trụ vào sở đắc

Ngay đó tâm thoát ly

Khỏi luân hồi sinh tử

Ngày 18-08-2014

Câu hỏi 112:

Kính thưa Ôn, con đọc trong kinh Phật thấy có câu "Tự tâm thủ tự tâm, phi huyễn thành huyễn pháp", con không hiểu. Kính xin Ôn giải thích cho con.

Trả lời:

Do tâm chấp lấy tự tâm

Mới thành huyễn hóa, mới lầm ngã, nhân

Chúng sanh, thọ giả... phù vân

Nên chi lộng huyễn thành chân… mới là!

Ngày 20-08-2014

Câu hỏi 113:

Thưa Sư Ông, từ buổi đầu được nghe pháp thoại của Sư Ông đến nay, trong con luôn có một niềm xúc động tuôn trào. Một điều rất kỳ diệu là từng lời dạy, từng ví dụ của Sư Ông hầu như giống hoàn toàn với Sư Phụ con - Người đã truyền pháp quy y cho con. Con thấy mình thật quá may mắn khi trong đời được hội ngộ và nghe lời dạy của Sư Phụ và Sư Ông. Sư Phụ con đã thị tịch, con mong được học pháp với Sư Ông.

Trả lời:

Tuy con nghe pháp Sư Phụ và Sư Ông giảng nhưng thực ra khi con nghe lại chính mình mới thật sự nghe pháp. Hãy nương tựa chính mình đừng nương tựa ai khác.

Pháp vốn tùy duyên, khỏi vọng cầu

Đến đi ngay đó chớ tìm đâu

Thấy ra vẫn thế không gì khác

Lặng lẽ hồn nhiên pháp nhiệm mầu!

Ngày 21-08-2014

Câu hỏi 114:

Xin Thầy khai sáng giúp con. Trước đây con hay thắc mắc với điển tích: Như Lai đưa tới một cành sen Không nói không rằng rõ trắng đen Sao ngài Ca Diếp cười chi nhỉ Mà được truyền trao Tổ Sư Thiền? Sau một thời gian tu tập, như kinh Pháp Cú dạy: “Ý dẫn đầu các pháp, ý làm chủ, ý tạo” nên con thấy rằng:

Như sao băng qua núi

Chợt có rồi chợt không

Nên nếu không dính mắc

Vào Ý sẽ viên thông?

Liệu điều con nhận thấy có đúng không, xin Thầy

khai sáng giúp con.

Trả lời:

Dính mắc chính là bị ngăn che bởi khái niệm, tư tưởng, quan niệm, chấp kiến và tham ái… nên không thấy pháp tánh ngay nơi thực tại đang là.

Thấy liền ngay đó thấy

Thực chứng tánh bản lai

Còn đắn đo suy nghĩ

Ôi trăm biệt nghìn sai!

Cho nên:

Kiến giải dù có đúng

Sự lý cần dung thông

Nếu ý còn vướng mắc

Dù ngộ vẫn chưa xong!

Ngày 24-08-2014

Câu hỏi 115:

Được gặp Thầy là nhân duyên quý báu đối với con, được Thầy chỉ dạy, đâu là pháp phương tiện, đâu là liễu nghĩa kinh, đâu là hữu vi và thế nào là vô vi. Thầy đã dạy và đưa ra rất nhiều ví dụ để cho con thấy rằng những ảo tưởng không thực có, để trở về nơi chính mình - pháp như nó đang là - suốt thời gian qua con luôn ứng dụng và thực hành, có những lúc con nghẹn ngào xúc động vì Thầy dạy đúng quá, xác thực với kiếp người, an lạc ngay trong cuộc sống hiện tại, mà không cần đợi chết sanh về một thế giới xa xăm nào khác.

Ơn Thầy

Nay nhân duyên hội tụ

Con gặp Thầy Viên Minh

Thầy dạy con pháp hành

Thấy liền, thường rõ biết

Tại đây ngay bây giờ

Trở về với thực tại

Các pháp vốn đầy đủ

Luôn định tĩnh trong lành

Sáng suốt nơi từng niệm

Chỉ cần biết lắng nghe

Biết tùy duyên thuận pháp

Thận trọng và chú tâm

Quan sát rõ pháp hành

Tinh tấn và chánh niệm

Tỉnh giác không mê lầm

Nếu là các trạng thái

Mừng giận hay khổ đau

Dù định sâu bao nhiêu

Hay khinh an thế nào

Không được chìm vào đó

Nên viễn li buông xả

Chỉ xem những tâm trạng

Ứng mọi lúc mọi nơi…

Nghe Thầy, con ứng dụng

Không sống trong quá khứ

Cũng chẳng cầu tương lai

Không đắm chìm hiện tại

Buông hết những ảo tưởng

Bỗng dưng lòng rỗng rang

Con thực nghiệm thấy rằng

Vãng sanh không đợi chết

Cực lạc nơi chính mình

Lời thầy không hư dối

Chỉ cần bỏ cái “ta”

Không lăng xăng tạo tác

Không dụng công lấy bỏ

Trọn vẹn với đang là

Giác tánh liền hiện ra

Chứng minh lời Thầy dạy.

Thầy ơi đúng là vậy

Chỉ cần sống trọn vẹn

Nơi thân thọ tâm pháp

Không phải tìm đâu xa

Giác ngay chỗ vô minh

Pháp thân không rời uẩn

Thân tâm con là pháp

Pháp pháp trong các pháp

Pháp thuyết cho con nghe

Ảo tưởng đã là không

Thực tánh cũng không luôn

Nay nhờ Thầy chỉ dạy

Con viễn ly sở đắc

Liền ngộ pháp thâm sâu

Các pháp vốn duyên sanh

Chỉ cần một chữ biết

Mỉm cười con tùy duyên

Pháp đến rồi pháp đi

Tất cả đều vô ngại. Nam-mô Phật Như Lai. Thưa Thầy, nếu con vướng mắc vào vi tế nghiệp nào, xin thầy chỉ và dìu dắt thêm cho con, con nguyện sẽ học nữa và học mãi.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Con đã thấy pháp hành rất rõ ràng tinh tế!

Khi sự lý dung thông

Đến đi đều vô ngại

Ngã pháp cũng hoàn không

Liền thong dong tự tại

Ngày 30-08-2014

Câu hỏi 116:

Kính bạch Thầy! Con thường vào mục "Hỏi Đáp" này để học hỏi vì rất sinh động, gần gũi và dễ hiểu. Con có đọc câu hỏi của một đạo hữu về vấn đề "cô đơn" và Thầy đã trả lời có hai loại cô đơn: Cô đơn hữu ngã vì cảm thấy thiếu sự quan tâm của người khác và cô đơn vô ngã là thái độ ung dung tự tại, không lệ thuộc vào bất cứ ai. Con bỗng nhớ đến bài kệ mô tả một bậc giác ngộ trong sự cô đơn vô ngã:

"Nhất bát thiên gia phạn

Cô thân vạn lý du

Kỳ vi sinh tử sự

Giáo hoá độ Xuân Thu"

Trả lời:

Đúng, đó chính là hình ảnh của một sự cô đơn rất ung dung tự tại, không nương tựa, không bám víu vào bất cứ mối quan hệ nào giữa đời, nhưng chính người đó mới thật sự tương giao với vạn pháp.

Một mình sống ung dung

Trong cô đơn thầm lặng

Giữa thế giới muôn trùng

Tương giao cùng vạn pháp

Ngày 30-08-2014

Câu hỏi 117:

Thưa Thầy, Từ nhỏ đến lớn, không biết do hoàn cảnh giáo dục hay vốn bản tánh, trong con luôn hình thành quan điểm phải sống cho người khác, vì người khác, con luôn xem trọng cảm xúc của người khác, không muốn làm bất kỳ ai buồn lòng vì con. Nhưng âm thầm phía sau, con rất kỳ vọng người khác đối xử tốt với mình. Hết lần này đến lần khác, con oán trách vì sao con đối tốt với người mà người không đối tốt với con như con mong muốn. Dần dần con cũng buông bỏ mong cầu được đối xử tốt. Nhưng con vẫn còn một ảo tưởng, con lao vào các công việc tình nguyện, đi chùa, làm phước, vì con không có tiền nên con dùng thời gian và công sức của mình để phụng sự, đi các chuyến tình nguyện, các khoá tu, đội nhóm. Mất 6 năm con mới nhận ra, con làm những việc này cũng chỉ vì hiểu sai Phật Pháp, ẩn sau các việc thiện là lòng tham được phước báu, vì được giảng giải là làm vậy có phước, sau này được sắc đẹp, giàu sang... Giờ con nhìn lại, nếu xét ra thì động cơ muốn phụng sự cũng vì phước báu của mình chứ không phải thật sự vì người khác. Cho đến một ngày, khi con bị đuổi ra khỏi chùa vì một phút lỡ lời. Con đi ra ngoài tìm phòng trọ khi trong tay chỉ còn 200.000 dính túi, con mới thoát được ảo tưởng về phước báu, về sự nương tựa vào một điều gì đó mơ hồ không rõ ràng. Khi đó con biết rằng, mình phải lo cho bản thân mình trước, mình phải kiếm công việc chánh mạng để lo cho bản thân, không thể trông chờ vào hai chữ "phước báu" sẽ trổ quả một cách kỳ diệu nào đó. Vì trước mắt con không biết đi đâu, ở đâu hôm đó. Vậy mà sau đó, con vẫn tiếp tục làm việc ở một ngôi chùa khác. Vừa làm kiếm tiền để sống vừa công quả, mức lương con chỉ đủ để con trang trải tiền phòng, tiền ăn. Con bắt gặp thử thách tiếp theo. Con chỉ kiếm đủ tiền để lo cho bản thân con, thì ba mẹ con bắt con lấy chồng, và áp lực chuyện tiền bạc, hỏi con vì sao tốt nghiệp trường đại học danh tiếng mà mỗi tháng chỉ kiếm được nhiêu đó tiền, lương công nhân còn cao hơn con số đó. Rồi không có bảo hiểm, ốm đau thì phải làm sao. Nói con từ bỏ công việc trong chùa đó để ra ngoài tìm công việc khác tốt hơn. Lúc nhận việc, con đã hứa sẽ làm việc 3 năm, hết năm nay là đủ 3 năm, con sẽ đi kiếm công việc khác như ý của ba mẹ con. Việc phụng dưỡng ba mẹ con không lo được nhiều như chị gái con. Chỉ thỉnh thoảng gửi ít thuốc, kẹo về cho ba mẹ, lâu lâu biếu ít tiền. Con biết con chưa làm tròn bổn phận của mình đối với ba mẹ già. Bây giờ nhìn lại, con không tiếc những tháng ngày đã dành thời gian để làm các việc thiện ấy. Con chỉ nhận ra là cần phải lo cho bản thân và gia đình mình đầy đủ mới tới lượt muốn phụng sự gì thì làm. Và cũng không mong cầu phước báu làm gì khi mình có thể chủ động lo tốt cho bản thân và gia đình. Bây giờ con nghĩ, sau này nếu không có việc gì cần thiết, cũng không cần đến chùa làm gì. Chỉ cần hằng ngày sống đúng tốt, nhiệt tâm, hết lòng với mọi người xung quanh là được. Cũng không cần phải phụng sự, cúng dường gì cả, nếu hợp duyên thì cúng, không thì thôi, lo tốt cho bản thân, gia đình, nếu còn tiền ở ngoài gặp ai cần thì giúp. Giúp xong cũng không cần biết họ là ai và mình đã làm gì cho họ. Phải xem rõ khả năng giúp đỡ của mình đến đâu. Con biết mình lạc vào ảo tưởng 6 năm nay, bây giờ con 28 tuổi, con nghĩ mình vẫn đủ thanh xuân và nhiệt huyết để bắt đầu lại, sống đúng tốt và bớt ảo tưởng về mình, về người. Con có được như hôm nay là nhờ mỗi sáng CN đến nghe Thầy giảng, và nghe trên trang này, cũng nhiều lần hỏi Thầy trong đau đớn, tuyệt vọng, oán trách. Bây giờ con tỉnh hơn rồi Thầy ạ. Sau những vấp váp, nay con đứng vững hơn rồi. Con cũng cám ơn các sự việc xảy đến với con những năm con hai mươi mấy tuổi, cho con cơ hội làm lại nhiều lần, sai nhiều lần, buông bỏ nhiều lần. Con cũng xin cám ơn Thầy đã xuất hiện và giúp đỡ con. Con mong những năm tháng sau này, dù có vấp ngã nhiều lần nữa, lúc sóng gió trong tâm con khởi lên con không trụ nổi, con vẫn còn Thầy để chia sẻ và xin lời khuyên bảo. Hôm nay con kể về cuộc đời mình nhiều sai lầm. Và con mong muốn làm lại, sống đúng tốt, bớt ảo tưởng. Con xin Thầy chứng minh con. Con xin cám ơn Thầy.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Đôi khi Tôn giáo cũng tạo ra ảo tưởng, thậm chí mê tín, nếu tín đồ không hiểu đúng và sống tốt. Tôn giáo tốt nhất là giúp tín đồ nhận thức đúng về chính mình và cuộc sống để có thể đem lại lợi ích thiết thực cho mình và người. Nếu có sai lầm không nên tự ti, chỉ cần biết sửa sai là được.

Người thoát ra bóng tối

Thấy rõ những mê lầm

Trong chánh pháp bất thối

Mới thật sự uyên thâm

Ngày 01-09-2014

Câu hỏi 118:

Con xin đội ơn Thầy đã giảng dạy đầy tình thương cho chúng con về an lạc và giác ngộ. Pháp thì con chưa học được bao nhiêu mà hành thì còn non kém nhưng được lời khích lệ của Thầy lòng rất vui sướng, tin tưởng vào tâm không kinh sợ để học buông.

Quê nhà ở đâu tá?

Muôn dặm cũng chẳng xa

Từ nhãn thị chúng sanh

Nước Phật cõi Ta-bà.

Trả lời:

Phải, Phật không có cõi, cõi chỉ tại lòng ta. Nên đức Phật dạy “Khi tâm thanh tịnh thấy các pháp đều thanh tịnh”.

Tâm thanh tịnh là nhà

Ngay đó chẳng đâu xa

Hồi đầu liền thấy bến

Thôi khổ nhọc bôn ba.

Ngày 02-09-2014

Câu hỏi 119:

Thưa thầy, chúng con là Phật tử Bình Phước, chiều chủ nhật 31-8 vừa rồi được nghe Thầy giảng, khi ra về mọi người đều cảm thấy thật tâm đắc và nói rằng Thầy giảng thật dễ hiểu, pháp như nó đang là, chúng con thật may mắn đời này gặp duyên lành, cách xa Phật mấy ngàn năm mà nay tôn ý của Phật đã được Thầy truyền trao. Thưa thầy, sáng nay có chuyện bất bình đến với con, định thanh minh nhưng rồi con nhận lỗi mà lòng lại buồn và hơi phiền não. Lúc đó con lắng nghe lại thực tại đang là như thầy dạy, con không phê phán, không dụng công lấy bỏ, trọn vẹn cảm nhận phiền não đó, cứ như vậy con thực hành cho đến 4 giờ chiều. Bỗng nhiên lòng con rỗng rang trong sáng, phiền não lập tức biến mất, con tiếp tục trọn vẹn cảm nhận trạng thái thanh tịnh, khinh an. Con vẫn không quên lời Thầy dạy, khinh an chỉ biết khinh an, không đắm chìm vào đó. Cho đến giờ này trình pháp với thầy, con tràn đầy lòng biết ơn sâu sắc, sống trọn vẹn với thực tại đang là, chính là đền đáp công ơn Thầy.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Chúc mừng con đã thông suốt được pháp hành “tuỳ duyên thuận pháp vô ngã vị tha”:

Ngay đây trọn vẹn pháp đang là

Tham ưu thủ xả chẳng manh nha

Rỗng lặng an nhiên hành tỉnh giác

Tùy duyên thuận pháp sống vị tha.

Ngày 07-09-2014

Câu hỏi 120:

Con xin hỏi, con thấy trong thực tại tất cả các sắc pháp đều do duyên đất, nước, gió, lửa mà thành, còn các tâm pháp như tác ý, khái niệm, tư tưởng duyên các sắc pháp mà có. Vậy danh và sắc là một hay hai. Mong Thầy hoan hỷ khai mở cho chúng con.

Trả lời:

Không một vì danh và sắc có tánh tướng thể dụng khác nhau, nhưng cũng không hai vì danh sắc thường hợp nhất (nhất như) trong chánh niệm tỉnh giác (không còn năng-sở, ngã-pháp).

Không một cũng không hai

Chủ trương đều biên kiến

Danh – sắc vốn không sai

"Cho là" liền chẳng đúng.

Ngày 08-09-2014

Câu hỏi 121:

Con kính thỉnh xin Thầy từ bi xem qua kiến giải của con và con chờ sự chỉ dạy của Thầy.

Sự thật vốn hoàn hảo

Tâm tạo nên bất toàn

Dứt bặt tâm vọng tưởng

Các pháp vốn chân "Như".

Chim bay trên mặt nước

Bóng ẩn hiện ở trong

Nhưng không lưu lại dấu

Như tâm vốn rỗng không.

Trả lời:

Về lý thấy như thế rất đúng, nhưng về sự khi trải nghiệm thực tế tâm cũng rỗng lặng trong sáng “tự tại và vô nhiễm” mới chân thật.

Dù kiến giải đã thông

Khi trải nghiệm thực địa

Vẫn tự tại thong dong

Mới ung dung vô ngại

Ngày 13-09-2014

Câu hỏi 122:

Con xin trình kiến giải, mong Ân Sư từ bi chỉ dạy:

Nhắm mắt tìm chân lý,

Như bịt mắt sờ voi,

Tìm đó và tìm đây,

Nhưng tìm hoài không thấy,

Khi mở mắt liền "ồ",

Chân lý ở ngay đây.

Trả lời:

Đúng như vậy! Chính sở tri chướng, phiền não chướng che mờ tánh thấy nên đức Phật thường dạy đó là người “nhiều bụi trong mắt” không thể thấy

Sự Thật ngay nơi thực tại hiện tiền.

Nhắm mắt tin sở tri*

Không ngay đây thấy pháp

Càng tạo tác hữu vi**

Càng rời xa chân lý!

*Kiến thức Kinh Luận. **Tìm cầu sở đắc

Ngày 20-09-2014

Câu hỏi 123:

Con được Thầy dạy: Đạo không ở đâu xa chỉ tại đây mà thấy, Đạo không ở tương lai, ngay bây giờ mà ngộ. Không có phương tiện hoặc con đường dẫn đến cứu cánh, thực tại vừa là phương tiện vừa là cứu cánh ngay đây và bây giờ. Nhưng con chưa thấy Đạo, mọi thứ dường như quá khó với con. Con đọc nhiều sách, con rất thích đọc những cuốn sách về Đạo, con thích đọc về Thiền, qua đó con học được cách sử dụng từ ngữ, học được rằng mình nên làm thế nào là đúng. Và rồi cứ muôn vàn cách diễn giải khác nhau trong đầu óc con, hôm nay là cách này, ngày mai là cách khác và cứ thế quay lòng vòng... làm sao để thoát khỏi cái lòng vòng này đây?

Trả lời:

Lý trí tìm Đạo trong ngôn từ Kinh Luận, trí tuệ thấy Đạo nơi thực tại hiện tiền. Đạo luôn ở ngay đây, tâm hồn nhiên trong sáng liền ngộ, lập trình nắm bắt càng mê!

Thấy liền ngay đó thấy

Không thấy chỉ lầm mê

Mải chìm trong kiến thức

Quên luôn cả chốn về!

Ngày 28-09-2014

Câu hỏi 124:

Thưa thầy, 14 giờ ngày 12 tháng 6 năm 2014, con về chùa Bửu Long. Được gặp thầy, con hỏi rất nhiều và được thầy từ bi chỉ dạy. Thời gian đó con rất muốn xuất gia vì không thích sự ràng buộc của gia đình, thầy đã tận tình chỉ cho con hiểu, tránh ràng buộc này chỉ gặp ràng buộc khác thôi. Tu chính là "tự tại giữa khổ đau, ung dung trong ràng buộc". Xuất gia là ra khỏi nhà phiền não tham-sân-si, nhà tam giới do bản ngã dựng lên. Đó mới là ý nghĩa chân thực của xuất gia. Từ đó con luôn ứng dụng thực hành sống thận trọng chú tâm quan sát để soi sáng lại chính mình. Thưa thầy, não của con bị nhiễm ký sinh trùng, chỉ số bình thường cho phép là 130 UI/ml. Kết quả xét nghiệm của con là 1280 UI/ml, gấp 10 lần cho phép. Thưa thầy, trên đường tu tập, nếu con không gặp được minh sư thì người bị nhiễm ký sinh trùng như con khó mà tu được, vì mỗi người chỉ có mỗi cái đầu để tỉnh táo thì con lại bị đau mất rồi, nên tất cả các pháp môn phương tiện chế định đều khiến con căng thẳng thần kinh. Thật may con gặp được chánh pháp, học và hành chánh pháp nên bệnh hoành hành là chuyện của nó, về phần tu học con chỉ xem thái độ tâm phản ứng thế nào trong mọi tình huống mà thôi. Khi nghe thầy giảng: "Tu không phải để thay đổi hoàn cảnh mà là thay đổi thái độ nội tâm", con suy ngẫm ngay câu đó và thực hành, tâm thường trong lành định tĩnh và sáng suốt để sống trọn vẹn tùy duyên thuận pháp vô ngã vị tha.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Đúng là có trải nghiệm, chứng nghiệm bản chất vô thường, khổ, vô ngã của đời sống mới thực sự biết thế nào là giác ngộ giải thoát.

Dù thân bệnh chẳng an

Vẫn không lìa thực tánh

Nhìn thấy pháp thế gian

Tâm an nhiên không động

Ngày 11-10-2014

Câu hỏi 125:

Ngày nay con thấy có nhiều Phật tử hành theo lối "Thiền Tịnh song tu" - vừa tu Tịnh, vừa hành Thiền với ý nghĩ "nếu đời này chưa ngộ được Thiền thì khi chết cũng được vãng sanh Tịnh Độ" Như vậy có đúng không hay chỉ là phương tiện thiện xảo?

Trả lời:

Thiền hay Tịnh đều có mục đích trở về bản chất thanh tịnh trong sáng của tâm, không lang thang theo ảo tưởng của bản ngã. Khi tâm quá nhiều vọng niệm chưa thể trọn vẹn rõ biết, kết hợp với niệm Phật để hỗ trợ tâm lấy lại thăng bằng càng tốt, nhưng khi tâm đủ bình tĩnh sáng suốt có thể trực nhận thực tánh thì “song tu” chỉ làm rắc rối thêm thôi.

Khi tâm không vọng niệm

Trong ngoài đều rỗng rang

Ngay đó Chân An Lạc

Khỏi tìm kiếm lang thang!

Ngày 25-10-2014

Câu hỏi 126:

Cách nay 6 năm, con còn đi làm chưa nghỉ hưu, nhìn cảnh tranh cãi nhau trong những buổi bình xét thi đua trong cơ quan, con đã làm vài câu như sau:

Độ ngã năng diệt ngã

Chấp ngã tất tự vong

Diệt ngã tâm an lạc

Chấp ngã khổ long đong!

Nay con mạo muội trình Thầy, kính mong Thầy từ

bi chỉ dạy.

Trả lời:

Rất đúng. Tất cả khổ đều do chấp ngã mà có.

Không chấp, ngã tự diệt

Như hoa đốm hư không

Thấy chân như thực tánh

Ngã-Pháp thảy đều thông.

Ngày 29-10-2014

Câu hỏi 127:

Con là Phật tử tu theo một vị Tăng hướng dẫn ăn chay niệm Phật, trì chú, tụng kinh, làm phước rất nhiều. Con đã tu như vậy mười năm, ngày đêm cầu nguyện, hồi hướng công đức, để chết được sanh về Tây Phương Cực Lạc. Cho tới một ngày, chứng kiến sự thật phũ phàng: đạo đức của vị Tăng đó không như con từng tôn kính. Rồi con đi tìm một vị Thiền sư để tu học thiền định. Thời gian học pháp của Thiền sư ấy, con thường thấy ánh sáng, những trạng thái hỉ lạc, khinh an và đạt được các bậc định. Nhiều lúc con thấy rất tự hào và thỏa mãn… Một hôm nhân duyên con được một người bạn giới thiệu trang web của Thầy, con vào đọc sách “Sống trong Thực tại”. Có nhiều bài con đọc hiểu và thích lắm, nhưng khi đọc tới đoạn Thầy không chấp nhận thiền hữu sắc vô sắc là chánh định, bỗng dưng con sanh tâm không bằng lòng. Nhưng con vẫn ráng đọc cho hết rồi mở pháp thoại của Thầy để nghe. Lúc đó con tự khuyên mình rằng cứ nghe để học thêm nhiều phương diện của pháp hành. Những điều Thầy giảng rất thực tế, có lẽ Thầy là người đã thực chứng, nên con ứng dụng có hiệu quả khi thực hành theo. Một năm trôi qua, con tập sống tùy duyên thuận pháp vô ngã vị tha, trở về rõ biết ngay nơi thân tâm cảnh thực tại hiện tiền. Thưa Thầy, vừa qua do một chướng duyên khiến con vô cùng đau khổ. Thế là hỉ lạc, khinh an, định xả bao năm con tu luyện đều tan biến đâu mất trước nỗi khổ đau phiền muộn! Vậy mà trước đây con cứ miệt mài ôm giữ sở đắc, thấy mình đạt được thiền này chứng đắc định kia. Chính trong lúc bức bối đó, lời Thầy cứ trôi về trong con, nhắc con trở về trọn vẹn tỉnh thức ngay nơi tâm trạng phiền khổ ấy. Vi diệu thay khi tâm rõ biết trọn vẹn với hiện tại, tự nhiên con tan hòa vào trong biển rực sáng, đau khổ phiền muộn liền tan biến, chứng minh lời Thầy dạy hoàn toàn chân thực. Đây mới là tánh định vô vi vô ngã, không phải tướng định hữu vi hữu ngã mà con đã từng chứng đắc trước kia. Bấy giờ con mới nhận ra sự khác biệt giữa chánh định với tứ thiền bát định mà Bồ-tát Siddhattha đã từ bỏ trước khi hoàn toàn giác ngộ. Thấy ra được điều này con hoan hỷ vô cùng. Mở lại bài giảng của Thầy về các thể loại định để nghe, nước mắt con cứ tuôn ra sám hối Thầy, vì lúc trước nghe Thầy nói “tứ thiền bát định là của ngoại đạo không phải chánh định trong Bát Chánh Đạo” con bị sốc, nên mới có thái độ bất mãn như vậy. Giờ con đã hiểu ôm sở đắc trong các tướng định hữu sắc, vô sắc chỉ tạo ra các trói buộc trong sắc ái và vô sắc ái theo hướng trở thành đại ngã, đại mạn, ngược hẳn với hướng giác ngộ giải thoát xả ly, ly tham, đoạn diệt đức Phật dạy. Giờ con chỉ sống tinh tấn chánh niệm tỉnh giác, sáng suốt định tĩnh trong lành, không luận biện, phê phán, không níu giữ những gì đã qua, không mong cầu những gì chưa đến và cũng không đắm chìm trong hiện tại. Thấy như thực, nghe như thực, xúc như thực, biết như thực, trực nhận pháp đến đi, sinh diệt như nó đang là, không xen khái niệm chủ quan vào trật tự vận hành tự nhiên của pháp mà thầy thường nhắc nhở không thọc gậy bánh xe pháp. Con chỉ sống như thế, không nỗ lực tu luyện để tìm cầu sở đắc nào nữa. Xin thầy chứng minh cho con, tận đáy lòng sâu thẳm, con thành tâm sám hối, đảnh lễ tri ân thầy.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Chúc mừng con đã thấy ra thực tánh chân như (yathābhūtā ñāṇadassana) của pháp không phải ta, của ta, cũng không phải tự ngã.

Khi trở về thực tánh

Mới biết không có "ta"

Nên chẳng cầu sở đắc

Chỉ thấy pháp đang là...

Ngày 07-11-2014

Câu hỏi 128:

Trong con đang có sự mâu thuẫn. Con đã hai lần vào chùa với ý định xin xuất gia thì lần thứ nhất lại bị gia đình kéo về, lần thứ hai vì con đã đậu vào vị trí xin việc mà ai cũng mong muốn nên không nỡ bỏ. Nhiều lúc con rất muốn dứt mà đi, nhưng dường như có cái gì đó kéo con lại. Con không thể hiểu được... Và việc mong muốn xuất gia có phải cũng là tham không Sư ông? Con đang rất khó xử thưa Sư ông. Cầu xin Sư ông cho con lời khuyên sách tấn con với!

Trả lời:

Việc xuất gia còn tuỳ thuộc có thuận duyên hay không. Đồng thời xuất gia chỉ có ý nghĩa khi nhận thức đúng tâm nguyện của mình. Nếu con thực sự hiểu chính mình và cuộc sống thì việc quyết định hướng đi sẽ dễ dàng hơn. Nếu không con sẽ mãi phân vân do dự. Thực ra xuất gia hay không không là vấn đề, quan trọng là con có rõ biết chính mình hay không mà thôi.

Tại gia hay xuất gia

Cốt thấy ra chân tánh

Đạo mầu vốn trong ta

Tìm chi ngoài thực tại!

Ngày 15-11-2014

Câu hỏi 129:

Dạ thưa sư ông. Cách đây 10 hôm bên cạnh nhà con có đám cưới, ca hát loa đài ầm ĩ, rất khó chịu. Nhớ lời Sư ông dạy cứ trọn vẹn trong sáng với thực tại đang là thì làm gì có ngã mà khó chịu, thế là con mỉm cười chỉ nghe với tâm bình thản, không đối kháng, vậy rồi con ngủ lúc nào không hay. Từ đó con thấy thật dễ dàng trước tất cả những thứ gọi là bất bình, bất mãn, bất như ý mà không cần dụng công lấy hay bỏ, chỉ thấy như nó đang là. Đôi khi con tự mỉm cười với mình rằng khỏi cần tu, không cầu sở đắc, buông cái ngã ảo tưởng ra là xong. Giờ con như thoát ra được những lối tu chế định, vì cái gì có tướng đều có vế đối lập, cứ nghe Sư ông dạy cái đang là con hoan hỉ lắm, chỉ cần buông cái “ta” ra thì ngay đó có đủ tự tánh giới định tuệ rồi.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Chúc mừng con đã thấy ra cốt lõi!

Khi nhận ra tánh giác

Vốn thanh tịnh sáng trong

Không người tu người đắc

Động tịnh đều thong dong

Ngày 17-11-2014

Câu hỏi 130:

Thưa thầy, năm 21 tuổi, con gặp một sư cô, sư cô ấy buồn rầu nói số con sẽ chết yểu vào khoảng tuổi 31. Sau đó, lúc con 22 tuổi, con tình cờ gặp một người khác, người này cũng bảo con chết trẻ ở tuổi 28. Kể từ đó con vô cùng buồn bã, tháng ngày nặng trĩu như bị đeo án tử hình. Nay con đã qua tuổi 32 vẫn chưa chết. Như vậy, những điều họ "phán" với con là không đúng. Sao phải tin vào số mệnh mà đánh mất sự sống từng khoảnh khắc quý báu nơi chính mình!

Trả lời:

Không có số mệnh đã được an bài. Sống chết tuỳ thuộc vào sinh nghiệp mỗi người tự tạo từ thái độ nhận thức và hành vi của chính mình. Trí tuệ và đạo đức có khả năng chuyển hoá mọi sự.

Sống chết tuỳ thái độ

Nhận thức và hành vi

Không trí tuệ, đạo đức

Tin số mệnh ích gì!

Ngày 20-11-2014

Câu hỏi 131:

Nhân ngày nhà giáo Việt Nam, con có mấy vần thơ thành kính cúng dường tôn Sư:

Ân giáo dưỡng Tôn Sư khai huệ mạng

Nghĩa thâm sâu chân lý thật nhiệm mầu

Sống thuận Pháp theo lời Thầy chỉ dạy

Hành trọn đời mong báo đáp ân sâu

Cho sáng tỏ rạng ngời chân lý ấy

Nguyện lời Thầy rộng độ khắp năm châu.

Thành kính tri ân Tôn Sư.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Sống thuận Pháp đúng là cách tốt nhất để báo đáp thâm ân của chư Phật và các bậc

Thầy Tổ.

Muốn báo đáp ân sâu

Cúng dường chư Phật, Tổ

Nương Tánh Biết nhiệm mầu

Sống tuỳ duyên thuận Pháp

Ngày 20-11-2014

Câu hỏi 132:

Tối nay con mới thật sự liễu ngộ cụm từ: Tùy Duyên Thuận Pháp, Vô Ngã Vị Tha mà Thầy chỉ dạy. Trước kia, mỗi khi dùng bản ngã để giải quyết việc gì, con đều cảm thấy mất nhiều năng lượng, mệt mỏi và không hiệu quả. Bây giờ càng buông bớt bản ngã con càng thấy thật nhẹ nhàng cho mình và người khác.

Trả lời:

Phải! Đó là chính “Hạnh đoạn giảm” mà trong chánh pháp đức Thế Tôn.

Khi thấy ra vô ngã

Trong pháp tánh tự nhiên

Liền thảnh thơi an lạc

Cùng pháp giới vô biên

Ngày 21-11-2014

Câu hỏi 133:

Thầy nói con người từ khi sinh ra đã có đầy đủ mọi thứ một cách hoàn hảo. Nhưng vì hướng ngoại tìm cầu nên bị tham sân chi phối rồi tưởng là, cho là, muốn phải là, mong sẽ là… nên lăng xăng tạo tác rồi tự chuốc lấy phiền não khổ đau. Muốn thoát khỏi tình trạng sinh tử luân hồi đó chỉ có cách trở về trọn vẹn tỉnh thức với thực tại đang là. Nhờ nguyên lý đó, trong đời sống thực tế với đủ loại rắc rối như mối quan hệ vợ con, bạn bè, của cải, tham ái, tà kiến, duyên nghiệp... con cứ thận trọng chú tâm quan sát từng sự việc đến, đi trong từng khoảnh khắc đời sống. Được cái gì tốt cái đó, chưa được cứ học, cứ trải nghiệm rồi điều chỉnh nhận thức, hành vi từ từ cũng xong. Con sống như vậy có gì sai, xin thầy chỉ dạy.

Trả lời:

Tốt lắm! Con cứ sống như vậy là được.

Pháp giới vốn hoàn hảo

Thấy tánh, tâm bất sanh

Không tạo tác điên đảo

Phật đạo tự viên thành

Ngày 29-11-2014

Câu hỏi 134:

Kính bạch Thầy, cách đây mấy hôm, do một duyên sự khiến con khóc, nước mắt cứ chảy dài. Câu nói của Thầy văng vẳng trong con “trước đây con nuốt nước mắt vào trong, nay gặp duyên ắt hẳn nó tuôn tràn”, thế là nước mắt con cứ chảy và con cho nó chảy, nhưng chỉ trọn vẹn với nó được một lúc con lại loay hoay cố buông xả, bỗng con nhớ lời Thầy “ngã buông xả khác với buông xả ngã”. Vâng đúng rồi, chính cái ngã của con loay hoay tìm cách buông xả, nhưng chỉ khi tánh biết thấy ra, lòng con nhẹ nhàng rỗng rang trong sáng, lúc đó con mỉm cười nhận ra cái ngã đã lừa con thật vi tế! Thưa thầy, giờ con mới hiểu thế nào là “quán tự tại” trong Kinh Bát-nhã. Khi tâm chìm đắm trong duyên xúc căn-trần chỉ cần giác niệm lại ngay tâm đó thì không còn đắm chìm trong tham ái nữa. Đó cũng chính là Chánh niệm Tỉnh giác đức Phật dạy trong Kinh Tứ Niệm Xứ, phải không thưa Thầy?

Trả lời:

Phải! Cũng chính qua duyên sự đầy nước mắt đó con đã học được bài học thế nào là buông xả, thế nào là giác niệm.

Pháp tròn đủ ngay đây

Chỉ cần lắng nghe lại

Tánh biết chính là thầy

Ung dung quán tự tại.

Ngày 10-12-2014

Câu hỏi 135:

Để tỏ lòng biết ơn con kính trình Thầy tri kiến của con qua bốn câu thơ, xin thầy chỉ dạy thêm:

Danh sắc như đám mây bay

Đứng nhìn chỉ thấy đổi thay vô ngần

Thế gian trăm sự xoay vần

Khi tâm thanh tịnh phù vân sá gì!

Trả lời:

Sādhu!

Mây bay... cứ để mây bay

Vô tâm lặng ngắm tháng ngày trôi qua

Thong dong giữa cõi Ta-bà

"Mắt xanh" nhìn thấy mây qua phiêu bồng.

Ngày 30-12-2014

Câu hỏi 136:

Khi đã trở về với Tánh Biết, trong cuộc sống cứ làm mọi việc một cách bình thường, nhưng khi xúc cảnh, nếu tâm có tham đắm liền tự biết, vậy thưa Thầy Tánh Biết lúc đó có phải là tự động soi sáng mọi sự việc không ạ?

Trả lời:

Phải!

Khi tánh biết hiển lộ

Thấy nghe đều tự nhiên

Không có người chủ động

Pháp tánh vốn tịch viên.