Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 3/6

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Viên Minh

Chân Như Thực Tại

Tác giả
Thích Viên Minh

2016

Ngày 01-01-2016

Câu hỏi 233:

Lâu nay con không có gì thắc mắc nữa nhưng khi rảnh con vẫn nghe Thầy thuyết Pháp và xem mục hỏi đáp. Nhiều câu trả lời của Thầy làm rúng động Tâm thức con, vì thật sự khi đọc xong một cảm giác nhẹ nhõm như mình vừa buông bỏ thêm một vật dính mắc. Đôi lúc cảm động con muốn rơi nước mắt. Và trong đầu con bây giờ cũng thấy ít nhớ điều gì nhưng khi cần thì tự nhiên nó có thể trôi chảy ra thật nhanh như là mình thường quan tâm đến vậy.

Trả lời:

Sādhu lành thay!

Tâm: suối nguồn vi diệu

Thấy Pháp tánh bổn nguyên

Không bến bờ phàm thánh

Chỉ lặng lẽ hồn nhiên.

Ngày 10-01-2016

Câu hỏi 234:

Con được lớn lên trong truyền thống Phật giáo Nguyên thủy Theravāda và tu tập dưới sự chỉ dẫn của vị Thầy Tổ tôn kính, nhưng do tính cởi mở nên con sẵn sàng học hỏi với bất cứ ai và đã đi thọ giáo nhiều nơi nên tích lũy khá nhiều kinh nghiệm và kiến thức. Con được nghe và biết Thầy từ lúc nhỏ. Khoảng năm

1976-77 Thầy có giảng hàng tuần tại chùa Kỳ Viên, con có đến nghe nhưng không lãnh hội được gì. Từ khi xa xứ con chỉ nương tựa vào Kinh Tạng để tu tập cùng với những kinh nghiệm xa xưa. Con rất tự tin những gì mình đã học và hiểu. Cuộc sống một cư sĩ như con tương đối ổn định thăng bằng và dưới mắt mọi người rất tốt đẹp. Thỉnh thoảng về Việt Nam con đều có duyên gặp lại Thầy và được nghe Thầy giảng Pháp. Dường như con đã lãnh hội được điều gì đó về "Bản Ngã" và "Tánh Biết" nhưng con vẫn tin tưởng kiến thức Kinh điển của mình hơn. Cho đến khi lần đầu Thầy qua đây giảng Pháp con chợt bừng tỉnh từ sự nhẫn nại nhìn lại mình một cách lặng lẽ… như lời thầy dạy. Trước đó con đã phải "cố gắng" chịu đựng hoàn cảnh tưởng chừng quá sức mình. Tuy tìm được sự an ủi nơi những lời Phật dạy trong Kinh điển hoặc tìm quên trong những buổi toạ Thiền… nhưng thật sự con vẫn cảm thấy tâm thức còn quá nặng nề. Con cũng tập quán "thọ... này không phải là tôi, không phải của tôi, không phải tự ngã của tôi", hoặc quán đây là “nghiệp quả” của mình để tự trấn an. Nhưng cho dù trấn an và quán xét như thế nào con cũng vẫn cảm thấy ưu phiền trong tâm. Mà tệ nhất là con lại cố giữ bề ngoài vui vẻ điềm nhiên trong khi lòng muốn vỡ tung. Khổ thiệt! Rồi con đọc mục Hỏi Đáp của Thầy. Có lẽ đã đến lúc hợp thời nên bỗng nhiên con đã trực nhận ra mặt mũi "cái ngã" và sự thật đã vỡ tung ra. Từ đấy con vẫn là con như thường ngày nhưng con không còn lầm lẫn về "cái tôi" nữa. Cái "bản ngã" vẫn còn đây nhưng là "khách", không phải là "chủ" nữa. Con vẫn nhẫn nại với mọi việc nhưng không thấy "mình" nhẫn nữa, nếu có thấy chỉ là thấy một tâm từ thôi. Và cũng từ đó con không phải sợ sự chê trách phê bình gì nữa, con sống thật với chính mình. Thà là con lộ vẻ khó chịu khi tâm con không vui hơn là mỉm cười mà lòng muốn lánh xa! Chắc Thầy cũng hiểu là bao nhiêu gánh nặng của con đã rơi xuống như thế nào và càng lúc càng nhẹ hơn bởi những nắm giữ đã dần dần được nhận diện và tự mất đi. Bây giờ con có nhiều cảm thông với mọi người và thật sự có tình thương với họ dầu người thô lỗ hay người trí thức, tất cả còn bám víu "bản ngã" là còn khổ như nhau. Dạo này con cũng ít giương gân cổ để mà bàn luận hay tranh cãi về Giáo Pháp dầu biết đúng hay sai vì con thấy tất cả tùy thuộc nhân duyên hay Pháp vận hành. Tâm tư trở nên thanh thản nhẹ nhàng với đời sống hiện tại.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Rất hay khi con nói "bản ngã" là "khách". Chính đức Phật cũng dùng từ āgantuka (khách vãng lai) để chỉ những thứ "không mời mà đến" như tham, sân, si, ngã mạn, vọng tưởng, tà niệm, chấp kiến v.v... vì những thứ này không có trong Bản Tâm Trong Sáng (Pabhassara Citta) mà người mê không thấy nên lầm "khách" là "chủ" mà chuốc lấy phiền muộn khổ đau.

Ai tưởng khách là chủ

Theo bản ngã lăng xăng,

Biển khổ còn chấp thủ

Tìm đâu ngọn Hải Đăng?

Ngày 15-01-2016

Câu hỏi 235:

Kính thưa Thầy, gần một tuần nay tự nhiên trong tâm con dường như đã buông xuống hết và thấy không có gì để hành cả. Các pháp ra sao con thấy như vậy, trong đầu không có phân tích hay xem xét gì như trước đây mỗi khi pháp đến. Con nghĩ phân tích để thấu hiểu thì vẫn còn bản ngã trong tục đế. Giờ nó đến như thế nào con vẫn biết như vậy nên sự thấy biết tương đối nhẹ nhàng, rộng mở hơn - không bị bó buộc vào sự phân tích theo tư tưởng của con.

Trả lời:

Thực ra, Tánh Biết tự chiếu rõ ràng các pháp đến đi, không có ai tu ai chứng gì trong đó cả.

Khi mê bản ngã muốn thành

Dụng công, nỗ lực cố hành ngày đêm

Tỉnh ra chẳng bớt chẳng thêm

Ngay đây pháp vốn êm đềm tịch nhiên!

Ngày 15-01-2016

Câu hỏi 236:

Con xin trình pháp cùng Thầy: Từ lâu mỗi khi ngồi thiền định tuy con được an lạc và có chút sở đắc, nhưng con thấy vẫn vô minh, không có trí tuệ giác ngộ giải thoát. Ngược lại, mỗi lần nghe Thầy giảng pháp tới đâu con nhận ra tới đó, càng nghe cảm giác mắt càng sáng ra, con rất hạnh phúc vì điều đó. Con thật may mắn có duyên lành được nghe Thầy chỉ rõ pháp hành soi sáng tự nhiên mà bấy lâu con tìm kiếm nay mới được gặp, nên nghe Thầy giảng con hiểu ngay và thực hành dễ dàng: con thấy mọi sự vật, mọi hiện tượng sinh diệt một cách trung thực tự nhiên. Trong biết chỉ biết, trong thấy chỉ thấy, trong nghe chỉ nghe... vì tánh biết tự soi sáng một cách chân thật nhất.

Trả lời:

Mở lòng, pháp tự hiện

Cố tìm, chẳng thấy đâu

Buông ra, tâm tự chiếu

Nắm bắt gì biển dâu?

Ngày 16-01-2016

Câu hỏi 237:

Con cảm ơn Thầy đã tận tình hướng dẫn con vượt qua được bài tập khó trong trường đời. Nhóm con gồm năm người cùng chung công việc, con giúp các bạn nhưng các bạn lại đối nghịch với con, con rất bực nhưng nghĩ lại, như lời Thầy dạy, họ chính là những người thầy đang giúp con thấy được mình và người khác trong mối quan hệ giữa đời, nhờ họ con cẩn thận hơn và biết thay đổi thái độ thích ứng để sống đúng nguyên lý “tuỳ duyên thuận pháp, vô ngã vị tha”. Sau hơn một năm tu tập, con đã thấy được mặt trời tuệ chiếu sáng trong con, và những đức tính thận trọng chú tâm quan sát liền tự ứng mỗi khi hữu sự cần xử lý.

Trả lời:

Tốt lắm! Không sợ phiền não, chỉ sợ không thấy rõ phiền não mà thôi!

Mặt trời tuệ sáng tỏ

Phiền não khó che mờ

Vọng chân đều thấy rõ

Như kẻ tóc đường tơ.

Ngày 17-01-2016

Câu hỏi 238:

Kính bạch Thầy! Con có một câu chuyện mong Thầy khai ngộ giúp con.

Bệnh tật ở đời đều do nghiệp

Thầy thuốc trị bệnh, nghiệp về đâu

Nếu vậy nhân quả, ai người gánh

Muốn vẹn đạo đời, liệu được không?

Trả lời:

Bệnh đều do nghiệp sinh

Qua đó liễu nhân quả

Trị đúng bệnh là minh

Nhân diệt, quả cũng diệt

Ngày 22-01-2016

Câu hỏi 239:

Thưa thầy, hôm rồi con có thưa cùng Thầy, khi tâm con rỗng rang thường rõ biết, không ngồi Thiền mà vẫn lặng lẽ trong sáng không một niệm như vậy. Nhưng con vẫn chưa thật sự “an” thưa Thầy, vì trong thấy biết con còn trụ vào chỗ “tánh không” đó. Hôm qua, con đọc lại lời Lục Tổ dạy: “Chẳng thấy một pháp mà còn thấy ‘không’, giống như mây nổi che mặt trời. Chẳng biết một pháp mà giữ biết ‘không’, lại như hư không sanh điện chớp”. Thưa Thầy, thì ra đây chính là mấu chốt chỗ con đang kẹt!

Trả lời:

Thấy-biết tánh vốn không

Giữ "không" hoá ra “có”!

Ngay đây tâm liễu thông

“Có”, “không” liền tỏ rõ!

Ngày 22-01-2016

Câu hỏi 240:

Trong lời dạy trước của thầy về tâm vô trụ “không tham ưu, không bám víu bất kỳ điều gì ở đời” thì con đã suy ngẫm và có thể hiểu, nhưng con vẫn chưa hiểu được “không đến, không đi” mà cũng “không đắm chìm trong hiện tại” là thế nào?

Trả lời:

Có đến là còn sở đắc, có đi là còn sở vọng, đắm chìm trong hiện tại là còn chấp thủ. Pháp luôn mới mẻ nên không thể bám trụ, tâm thường rỗng lặng đâu cần phải đến đi?

Khi tâm thật trọn vẹn

Nơi thực tại hiện tiền

Không đi sao có đến?

Không trụ nói chi thiền!

Ngày 25-01-2016

Câu hỏi 241:

Kính thưa Thầy, con xin trình sự trải nghiệm của con hơn một tuần nay. Đó là trong đầu con dường như không còn nhớ gì về các nguyên lý thiền mà thầy đã dạy nhưng khi đụng chuyện thì nó tự ứng ra. Tâm con đã bớt lăng xăng rất nhiều, đôi lúc vắng lặng luôn, chỉ còn thân hay bệnh thì con thấy rất rõ cảm giác khó chịu chỗ này chỗ kia. Lúc trước tâm quá lăng xăng nên con phải quan sát kỹ, nhưng giờ con thấy tâm mình sao vắng lặng quá. Như vậy, con cần thêm bớt gì nữa không?

Trả lời:

Tâm vắng lặng thấy pháp tịch nhiên, như bầu trời không mây, mặt trời tự chiếu.

Thấy, nghe... tâm vắng lặng

Không khởi niệm lăng xăng

Pháp tánh luôn tịch tịnh

Tuệ giác nào giảm tăng

Ngày 25-01-2016

Câu hỏi 242:

Bạch Thầy con xin hỏi: Thế nào là thoát khỏi luân hồi? Như đức Phật Gotama đã nhập diệt, tức đã không còn tái sinh luân hồi nữa, nhưng không lẽ như vậy là đã đoạn diệt không còn có thể thị hiện để khai thị cho chúng sinh được nữa sao?

Trả lời:

Nếu con hiểu thế nào luân hồi, thế nào là Báo thân và thế nào là Pháp thân con sẽ không còn thắc mắc nữa.

Luân hồi do tâm tạo

Không tạo: Tâm Bất Sinh

Báo thân Phật nhập diệt

Pháp thân còn hiển minh

Ngày gửi: 26-01-2016

Câu hỏi 243:

Thưa thầy, mẹ con chơi trong một nhóm người suốt ngày luyện bùa chú để đi đánh ma. Cách đây một năm mẹ con lâm bệnh, đã điều trị ổn nhưng mẹ con cho đó là nhờ phép thuật. Mẹ con bỏ ăn bảo rằng do bị bạn ếm bùa làm hại. Bây giờ con còn không nhận ra mẹ con nữa. Thân thể xác xơ, lúc nào cũng mơ tưởng mình có quyền năng. Cách đây mấy ngày tụi con dẹp bỏ hết các thứ bùa chú của mẹ đi, giờ mẹ con giận và nằm đó như xác không hồn. Con đau lòng lắm nhưng không thể làm gì được.

Trả lời:

Tốt nhất nên đưa mẹ con vào bệnh viện chữa trị.

Sống ham mê quyền lực

Chết làm A-tu-la

Tiếp tục giương quyền thế

Sai sử người tâm ma!

Ngày 29-01-2016

Câu hỏi 244:

Thưa Thầy, một người ở xa không có thuận duyên đến tận nơi để thấy biết sự việc, thì làm cách nào để biết được tổ chức từ thiện nào có lương tâm và uy tín? Con có cần tìm hiểu trước khi giúp đỡ họ không? Thưa Thầy xin Thầy từ bi cho con lời khuyên! Làm thế nào để có thể sống được như bài thơ tuyệt vời dưới đây của Thầy:

"Giúp người, cứ tự nhiên

Không giúp chớ ưu phiền

Sống ung dung tự tại.

Dù thấy đời đảo điên"

Trả lời:

Việc thiện từ tâm thiện,

Tuỳ cảm ứng tự nhiên

Đúng sai nếu không biết

Lưỡng lự chỉ thêm phiền!

Ngày gửi: 30-01-2016

Câu hỏi 245:

Thưa thầy, trong quá trình rèn luyện bản thân con thấy cần thiền định mới giác ngộ được chân lý. Trong thiền định con thấy an lạc, đôi lúc có cảm giác nhẹ nhàng như bay bổng nên con càng muốn đạt được những bậc định cao hơn để giác ngộ rốt ráo.

Trả lời:

Không phải thiền định nào cũng đưa đến giác ngộ, định thường chỉ tạo thêm sắc ái, vô sắc ái - trói buộc trong tam giới - mà thôi. Chánh định hoàn toàn khác, không do nỗ lực hữu vi hữu ngã mà là tâm vô vi vô ngã, buông xả mọi dính mắc trong tam giới.

Trong mộng chớ tìm chân

Tìm chân toàn thấy vọng

Đâu chẳng là pháp thân

Tìm chi thêm vọng động!

Ngày 06-02-2016

Câu hỏi 246:

Kính thưa Thầy! Đầu năm mới, chúng con xin chúc thầy thật nhiều sức khoẻ, thân tâm thường an lạc. Chúng con nhóm Phật tử ở Úc.

Trả lời:

Cảm ơn các con!

Năm mới, ngày mỗi mới

Tâm toả sáng lung linh

Thấy pháp thường như thị

Tịch tịnh giữa hư vinh

Ngày 09-02-2016

Câu hỏi 247:

Dẫu con chưa từng gặp Thầy nhưng qua trang web này Thầy đã giúp con thấy ra được sự thật nơi chính mình. Chỉ cần trở về nơi thực tại thân thọ tâm pháp đang là thôi. Đạo qua sự giảng dạy của Thầy thật vô cùng đơn giản và thiết thực. Ngay đây và bây giờ mà giác ngộ giải thoát, không qua một sự rèn luyện nào. Con xuất gia đã 9 năm Thầy ạ, nhưng cứ loay hoay rèn tập, tu luyện, cố gắng và cố gắng. Nhờ duyên may nghe pháp Thầy con đã thấy ra con đường tu chỉ là buông bỏ cái bản ngã ảo vọng tìm cầu. Để trở về được với chính mình thì bài kinh Tứ Niệm Xứ thật vô cùng quan trọng và độc đáo. Con được học nghe nhiều về Bát Nhã, Kim Cang, về Tánh Không… mà xem nhẹ Tứ Niệm Xứ, đó là một sự sai lầm con đã trải qua. Giờ thì con đã hiểu tại sao thời đức Phật chỉ qua một thời pháp thôi là có người đã chứng ngộ Sự Thật. Vai trò của người Thầy, người khai thị thật vô cùng quan trọng. Thấy được Sự Thật mới chỉ rõ được Sự Thật cho người. Nhân năm mới đến, con kính chúc Thầy cửu trụ ta- bà, chúng sanh dị độ.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Chúc mừng con đã thấy pháp. Đó mới thật năm mới tuyệt vời!

Chúc cho năm mới thật bình yên

Tự tại thong dong chẳng muộn phiền

Xuân đến xuân đi tâm tịch tịnh

Pháp sinh pháp diệt tánh thường nhiên

Ngày 09-02-2016

Câu hỏi 248:

Thầy kính mến, hôm nay con thấy có mấy người cãi nhau. Quả thực, nếu hiểu rằng họ đang học những bài học tất yếu của họ thì tâm mình thấy rất bình yên và mình không hề bị cuốn theo cuộc cãi vã đó, phần nào thương cho họ thầy ạ. Năm mới con ước mong có thêm thật nhiều người có được chánh kiến trước mọi sự. Ước mong này thật buồn cười vì tất cả đều quá hoàn hảo rồi, tất cả đều phải đi qua và đi hết những con đường của riêng mình thôi. Nhưng ước mơ thì cứ ước mơ, chỉ cần biết là mình đang ước mơ thôi thầy nhỉ.

Trả lời:

Đúng lắm! Cuộc đời có vẻ như bất toàn nhưng thực ra rất hoàn hảo. Đó chính là sự mầu nhiệm của Pháp.

Pháp vốn tự hoàn hảo

Trong chính sự bất toàn

Khi thấy pháp như thị

Thoát khỏi mọi cực đoan

Ngày 09-02-2016

Câu hỏi 249:

Ngày mùng một Tết chúng con sinh hoạt ở thiền thất Thuận Như - Houston và rất hoan hỷ được ngâm thơ Thầy. Chúng con đồng dâng bài thơ Tri ân Thầy:

Chúng con đồng cung kính

Tâm thành đảnh lễ Thầy

Ơn thầy khai tâm Đạo

Giòng Chánh pháp vô biên

Nương theo lời chỉ dạy

Hạnh phúc tại hiện tiền.

Kính tạ ơn Thầy.

Đạo tràng Thuận Pháp

Trả lời:

Chào Đạo tràng Thuận Pháp và Thiền thất Thuận Như năm mới! Thầy rất hoan hỷ thấy đạo tràng luôn tinh tấn sống theo chánh pháp. Thầy cũng tặng đạo tràng bài kệ:

Ai thường sống thuận pháp

Được chánh pháp hộ trì

Vui niềm vui đạo hạnh

Trong trí tuệ, từ bi.

Ngày 11-02-2016

Câu hỏi 250:

Con đã đọc, nghe nhiều sách và bài pháp thoại của Thầy hơn một năm qua. Chiều nay lần đầu tiên con được gặp Thầy ở chùa và nghe Thầy giảng pháp. Những điều con định hỏi, Thầy liền giảng trước rồi. Con thấy ra nhiều điều, thì ra đạo, đời vốn đơn giản, tại tâm người rắc rối mà sinh rối ren. Con xin kính đảnh lễ tri ân Thầy qua bài thơ vụng về con làm tối nay khi mới về đến nhà:

Đạo, đời đều đơn giản.

Thế gian hay vẽ vời.

Sáng dậy, tối đi ngủ.

Chánh niệm thật tuyệt vời!

Tham, sân, si, vọng khởi.

“Cứ tỉnh giác thấy ra”

Thầy tùy duyên khai thị.

Ơn thầy thật bao la!

Thầy chỉ rõ con đường

Tuy tâm viên ý mã

Quan sát thật tỏ tường

Thấy sai liền buông xả.

Khi tâm đã xả ly

Pháp sinh diệt, đến đi.

Khổ lạc, ưu hay hỷ

Chỉ liễu liễu thường tri.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Không gì bằng thấy ra nguyên lý để sống đúng chánh pháp và thấu rõ cội nguồn.

Thấy ra nguyên lý Đạo

Liền ứng hoá tuỳ duyên

Sống thuận theo chánh pháp

Ngay đó thấy Bản Nguyên.

Ngày 11-02-2016

Câu hỏi 251:

Gia đình chúng con thành kính đảnh lễ chúc Tết Thầy nhân dịp đầu năm mới Bính Thân.

Nguyện cầu Thầy tổ được bình an

Dìu dắt đàn con đến giác ngàn

Sanh tử từng giây con quán rõ

Sáng ngời rạng rỡ ánh Xuân sang

Trả lời:

Sādhu lành thay! Thầy cũng chúc gia đình con:

Sáng ngời rạng rỡ ánh Xuân sang

Tết đến trăm hoa nở rộn ràng

Rỗng lặng hồn nhiên vui tịch tịnh

Trong lành sáng suốt hưởng bình an

Ngày 15-02-2016

Câu hỏi 252:

Kính Thầy! Con xin mạn phép hoạ lại bài thơ Thầy chúc Tết để chúc Tết Thầy:

Kính Thầy năm mới được bình yên

Xuân đến xuân đi chẳng luỵ phiền

Định tuệ hiện tiền tâm tịch tịnh

Trí bi toả rạng tánh thường nhiên.

Trả lời:

Sādhu lành thay!

Không thêm không bớt sống hồn nhiên

Tánh giác dung thông mọi não phiền

Tâm vốn sáng trong luôn tịch chiếu

Pháp thường thanh tịnh mãi uyên nguyên

Ngày 18-02-2016

Câu hỏi 253:

Kính thưa Thầy, con hiểu lời Thầy dạy như vầy không biết có đúng không: Chủ yếu sống thiền là thấy ra Sự Thật ngay nơi thực tại thân tâm cảnh này. Muốn thấy rõ cần phải trải nghiệm mỗi ngày không lơ là thất niệm. Nếu chỉ qua lý thuyết mà hiểu thì chưa thật sự thấy pháp, mà vẫn còn trong khái niệm tục đế. Qua nhiều trải nghiệm con mới thấu hiểu được lời Thầy chỉ dạy. Con không nghiên cứu nhiều về lý thuyết mà chỉ mới nghe vài pháp thoại của Thầy, nhưng khi nắm được nguyên lý con thực hành ngay nơi thân thọ tâm pháp mà khám phá bản thân trong bài học giác ngộ. Từ đó con dần thấy ra đâu là ảo đâu là thật và nhờ vậy không gây ra nguyên nhân đau khổ nữa. Con tri ân Thầy và cảm ơn cuộc đời đã khai mở cho con thấy ra Sự Thật mầu nhiệm này.

Trả lời:

Sādhu lành thay!

Không gì bằng biết mình

Biết mình tức thấy pháp

Thấy pháp chính là minh

Minh thoát vòng sinh tử

Ngày 20-02-2016

Câu hỏi 254:

Kính bạch thầy, dạo gần đây con trải nghiệm được hai khoảnh khắc hạnh phúc của “không làm gì”. Một lần trên xe ô tô và một lần khi đang uống cafe một mình. Khi đó con không làm gì cả, cũng chẳng ý thức, không thiền, không suy nghĩ, nó đến lặng lẽ, chỉ trong khoảnh khắc. Và khi con biết nó thì nó đi mất. Con không biết có phải ảo tưởng hay không vì khi đó con không thiền, không làm gì cả.

Trả lời:

"Không làm gì cả" theo nghĩa "vô vi vô ngã" chính là "không, vô tướng, vô tác, vô cầu" mà đức Phật đã dạy. Đó là thiền đích thực, tự nhiên, thoát ngoài loại thiền nỗ lực "sinh, hữu, tác, thành" của bản ngã nên mới có thể chạm tới pháp tánh chân đế "không sinh, không hữu, không tác, không thành".

Chỉ một thoáng vô vi

Hơn trăm năm tạo tác

Buông toan tính chi li

Thoát khỏi vòng thiện ác

Ngày 25-02-2016

Câu hỏi 255:

Con chào thầy, con có chút băn khoăn về những người xuất gia theo đạo Phật hiện nay, kính mong thầy giải đáp giúp con. Thưa thầy, đạo Phật là đạo giải thoát con người khỏi tham, sân, si và giúp con người sống an lạc, thanh thản đúng không ạ? Tuy nhiên, con không hiểu vì sao một bộ phận người xuất gia theo Phật giáo hiện nay lại có đời sống vật chất xa hoa đến như vậy?

Trả lời:

Xấu tốt khó lường, vàng thau lẫn lộn, Bồ-tát với ác nhân mắt trần khó phân biệt. Trong thời đức Phật, có ba cô thanh nữ nọ đi qua một biệt thất rất trang nhã, ngỡ có một công tử đại gia tuấn tú nào ở đó nên vào yết kiến để chiêm ngưỡng, nhưng khi vào đó chỉ gặp một vị A-la-hán, rốt cuộc họ được vị Thánh Tăng này khai ngộ. Vậy tốt nhất là không nên phán đoán bề ngoài.

Nên nhìn lại chính mình

Chớ bận tâm người khác

Thấy mình mới là minh

Thấy người sinh tạo tác!

Ngày 05-03-2016

Câu hỏi 256:

Con có thắc mắc không liên quan đến Thiền, nhưng con vẫn muốn được Thầy giảng giải: Có người lần đầu niệm chú Đại Bi, tự dưng thấy xúc động, rồi khóc. Hiện tượng này là sao ạ?

Trả lời:

Có thể người này có nỗi lòng gì đó nên khi đọc chú với niềm tin ở lòng từ bi của Bồ-tát mới sinh ra xúc động, hối tiếc việc đã qua mà nước mắt tuôn trào để vơi bớt nỗi niềm tâm sự.

Tốt xấu thật khó lường

Duyên khởi cần tự biết

Sinh diệt phải tỏ tường

Chớ để lòng hối tiếc!

Ngày 05-03-2016

Câu hỏi 257:

Thưa thầy, con xin phép được chia sẻ và bày tỏ về con đường tu tập thời gian qua của mình. Nếu đó là một cầu thang dài đăng đẳng thì cứ mỗi lần con bước lên một bậc thang mới để ngộ ra sự việc gì thì ngay sau đó con lại điêu đứng vì trở ngại, làm con thụt lùi mấy bước về phía sau. Nhưng cứ mỗi lần khó khăn qua đi, con lại bước lên nấc thang cao hơn trước kia, học ra bài học của mình và mở rộng hơn tâm trí mình.

Trả lời:

Phật nói “không bước tới, không dừng lại” mới thoát khỏi sinh tử luân hồi, sao con lại khi tiến khi lùi hoài vậy?

Ai cố gắng vượt qua?

Pháp sinh ắt tự diệt

Chỉ thấy pháp đang là

Có gì cần phải vượt?

Ngày 06-03-2016

Câu hỏi 258:

Sau một thời gian học và hành Phật pháp, tới giờ đã được 7 năm rồi từ truyện Phật giáo, Phật học cơ bản, các luận giải, thiền… con bị rối trong rừng chữ nghĩa đó. Rồi con lại đi tìm, tìm mãi tìm mãi thì con gặp được website trungtamhotong.org của Thầy. Con đọc các câu hỏi của mọi người và câu trả lời của Thầy. Thầy chỉ toàn khuyên “vô vi, vô sự”, "tùy duyên thuận pháp, vô ngã vị tha", “trở về trọn vẹn tỉnh thức” v.v… nhưng con vẫn chưa thấy ra được Đạo.

Trả lời:

Đạo thấy con, không phải con thấy Đạo. Nên con cố thấy Đạo thì Đạo càng xa!

Đạo vô ngã vô vi

Không, vô tướng, vô tác

Chính khi tâm xả ly

Đạo hồn nhiên chất phác

Ngày 06-03-2016

Câu hỏi 259:

Kính thưa Thầy, hầu như mỗi ngày con đều lên mục Hỏi Đáp này để đọc, hôm nay con thấy có bạn dường như khởi tâm bất mãn vì Thầy không chỉ ra một phương pháp hành trì cụ thể nào để hành. Con xin phép chia sẻ pháp hành với bạn ấy. Có lẽ bạn chưa thấu hiểu được nguyên lý mà Thầy chỉ bày, nên cố tìm kiếm phương pháp tu luyện để đạt được lý tưởng cao siêu hơn mà quên soi sáng lại chính mình ngay trong đời sống bình thường này. Con thấy “thiền không phương pháp” mà Thầy chỉ ra thật đơn giản, dễ hiểu, dễ hành vì cứ ngay nơi thực tại thân thọ tâm pháp mà trực nhận Sự Thật, đâu cần mất công, tốn sức tìm kiếm phương pháp tu luyện trở thành gì để kéo dài thêm sinh tử luân hồi! Chỉ cần thận trọng, chú tâm, quan sát thì Sự Thật sẵn có trong mỗi người liền hiển lộ. Sao bạn ấy không chịu trở lại soi sáng chính mình trong chánh niệm tỉnh giác?

Trả lời:

Phải, chân lý vốn đầy đủ trong mỗi người mà cứ tìm kiếm bên ngoài qua lý trí vọng thức thì không bao giờ gặp được nên tất nhiên là sinh ra bất mãn!

Ngay đây không dừng lại

Mải tìm kiếm lăng xăng

Không soi sáng thực tại

Phiền não ắt càng tăng

Ngày 08-03-2016

Câu hỏi 260:

Con đọc nhiều sách Thầy viết trong đó có cuốn Thực Tại Hiện Tiền, con thấy thật kỳ diệu và nhiệm mầu, nội dung đã nói lên rất rõ và phân tích kỹ càng để thấy pháp một cách chân thực như nó đang là. Cùng cuốn Sức Mạnh Tiềm Thức của tác giả Murphy mà trong đó có nhắc đến 3 định luật con thấy rất đúng sự thật và tâm đắc đó là: "định luật vạn vật hấp dẫn, định luật sáng tạo chủ động và định luật chấp nhận sự thật". Tất cả sự thật được viết trong sách đều đã nằm sẵn trong mỗi người chúng ta. Thật là kỳ diệu và nhiệm mầu!

Trả lời:

Chân lý ở ngay đây

Chỉ hồi đầu liền thấy

Tìm kiếm khắp Đông, Tây

Càng xa vời biết mấy!

Ngày 11-03-2016

Câu hỏi 261:

Thưa Thầy, từ khi đủ duyên lành được gặp Thầy và nghe pháp Thầy giảng, con đã thấy ra con sai nhiều lắm! Con sai quá rồi Thầy ơi! Sai từ những việc làm từ thiện, việc đi phóng sinh, từ cách nghe và thấy mọi việc, tất cả con chỉ vì bản ngã mà thôi, chỉ làm cho cái “ta” phát triển mà con không hề hay biết. Mặc dù trước đây con cũng từng đi chùa và nghe pháp của quý thầy quý ni giảng mà con có ngộ ra gì đâu, cho đến khi con nghe thầy giảng pháp, đọc những giải đáp của Thầy cho mọi người trên trang Trung Tâm Hộ Tông và nhất là được gặp Thầy, nghe giảng về duyên nghiệp con mới dần ngộ ra và biết cái sai của mình rồi thầy ạ.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Thấy ra sai lầm về ngã và pháp chính là thấy đúng. Cố tạo ra cái đúng theo quan niệm của mình mới sai lầm lớn!

Biết sai, buông hoá đúng,

Thấy đúng, nắm thành sai

Đúng sai đều sáng tỏ

Tánh thấy vẫn không hai

Ngày 17-03-2016

Câu hỏi 262:

Bạch Thầy, trong quá trình cầu pháp trong đạo Phật, con có duyên nghe được những bài giảng của Thiền Tông và các kinh như Lăng Nghiêm, Kim Cang và Bát Nhã Tâm Kinh của các thầy khác nhau trên Youtube. Con thiền mọi lúc mọi nơi bằng cách để tâm mình nhẹ xuống không khởi tâm phân biệt khi tiếp duyên các pháp. Nếu một niệm khởi thì chỉ nhẹ nhàng thấy biết và để cho nó tự rơi rụng. Mấy hôm nay con lại có duyên được nghe vài bài giảng của Thầy, giúp con phần nào thấy được bản ngã của con. Nhưng con lại có điều thắc mắc là, nếu con nhìn thẳng vào pháp để hiểu sự thật về nó thì sự thật của pháp cũng là tướng, mà đã là có danh tướng đều là hư vọng theo con được hiểu. Kính mong Thầy từ bi dạy cho con.

Trả lời:

Không phải hiểu chủ quan “tưởng là” mà “thấy” sự thật như nó là, tức “trong thấy chỉ thấy” như đức Phật dạy ông Bāhiya.

Chân tướng vốn tự nhiên

Vọng tướng từ tâm khởi

Ảo tưởng thấy đảo điên

Mới biến chân thành vọng.

Ngày 18-03-2016

Câu hỏi 263:

Kính bạch Thầy. Con gặp phải một nan đề chưa giải được đó là: “Thấy “có” thì chết, thấy “không” thì sống”! Với nan đề này con phải làm sao, kính mong Thầy từ bi hoan hỷ khai sáng giúp con.

Trả lời:

Đó chỉ là một câu nói thôi con bận tâm làm gì. Cứ nhìn thẳng vào thực tại để tự mình thấy sự thật, không lệ thuộc vào nan đề nào cả. Thầy lại nói khác: “Thấy không mà có, có mà không mới sống, chấp có chấp không đều chết”.

Thấy có thấy không rồi cũng chết

Ngay đây thực tại chỉ đang là...

Ngôn thuyết một đời không nói hết

Chân Không, Diệu Hữu vẫn còn xa!

Ngày 22-03-2016

Câu hỏi 264:

Con có đọc Tử Thư Tây Tạng, theo con hiểu thì nội dung cuốn sách nói về quá trình hoạt động của tâm khi chết, qua đó đưa ra các phương pháp trợ giúp cho thần thức nhận biết được tiến trình chết để có thể tự giải thoát hay nhận sự giúp đỡ từ bên ngoài. Con xin thầy giải thích giúp con các vấn đề sau:

1. Tiến trình đó liệu có thật sự diễn ra đúng như vậy cho mọi người không hay chỉ là kinh nghiệm cá nhân của các đạo sư Mật Tông Tây Tạng, vì con thấy Luận Abhidhamma giải thích tiến trình khác hẳn?

2. Con băn khoăn về các biện pháp tu tập trước khi chết có giúp gì cho tiến trình giải thoát không, nếu cả đời sống bất thiện? Bởi vì hàng ngày cứ tu theo lời Thầy dạy: “Thường trọn vẹn tỉnh thức với hiện tại để sống tùy duyên thuận pháp vô ngã vị tha” là được, đâu phải đợi khi chết mới ứng dụng các biện pháp tu tập.

3. Theo con hiểu thì các phương pháp trong sách nêu ra đều dựa vào tưởng, việc chuyển tải thông tin như hình ảnh, âm thanh,… đều do tưởng sinh. Làm sao một người suốt đời làm ác, nghĩ ác có thể đến khi chết có tư tưởng lành để giải thoát được?

Trả lời:

Đừng quá bận tâm đến chuyện chết thế nào, chết rồi đi về đâu. Ngay trong đời sống không đang chết từng sát-na hay sao? Vậy tốt nhất lo hiện tại sống sao cho đúng tốt hơn là lo toan về cái chết và kiếp sống tương lai.

Sống không lo tự giác

Chết muốn được vãng sinh

Ôi luân hồi sinh tử

Biết bao giờ mới minh!

Ngày 22-03-2016

Câu hỏi 265:

Thầy ơi, con xin tặng thầy bài thơ Mộng phù vân ạ! Trăm năm giấc mộng phù vân Có nghe chăng tiếng bước chân trở về Tâm tỉnh thức, giữa chốn mê Bước chân an lạc trở về quê xưa! Con ước mong, nguyện cầu Phật Pháp được bền lâu, mọi người ai cũng biết và thực hành Chánh pháp, với tâm thành hướng về Tam Bảo.

Trả lời:

Sādhu lành thay! "Trăm năm giấc mộng phù vân, có nghe chăng tiếng bước chân trở về" Thơ rất hay! Thầy cũng tặng con bài thơ:

Viễn mộng chỉ phù vân

Ngay đây là cố quận

Không vọng liền thấy chân

Sống an nhiên, tùy thuận

Ngày 22-03-2016

Câu hỏi 266:

1. Trước kia con hành Thiền Định theo cách cố gắng tập trung vào hơi thở để trụ tâm nên tâm con an định hơn sau mỗi lần ngồi thiền. Khi làm những công việc hằng ngày con ít vọng tưởng hơn trước. Điều đó đem đến cho con một sự an lạc. Từ khi nghe Thầy giảng về Thiền Vipassanā con buông xả không cố tập trung để đạt được định hay gì nữa, chỉ để Tánh Biết thấy tất cả Pháp đến đi mà không can thiệp vào. Khi làm theo cách Thầy dạy con thấy vọng tưởng trong tâm con khởi lên nhiều hơn lúc hành thiền định. Cảm giác an lạc dường như cũng biến mất theo. Vậy xin Thầy cho con hỏi là tu theo Thiền Vipassanā thì có sự hấp dẫn, lợi lạc gì khi phải liên tục đối mặt với vọng tưởng mà ít có được an lạc trong Định?

2. Thiền Vipassanā, khi ngồi Thiền thì mình trụ Tâm ở đâu?

Trả lời:

Tâm thiền không động cũng không trụ ở đâu, sao con lại ham trú định chỉ vì an lạc trong sắc ái, vô sắc ái? Như vậy làm sao thấy vô thường, khổ, vô ngã để “không tham ưu, không chấp trước bất kỳ điều gì ở đời” như đức Phật dạy?

Thấy vọng tức không vọng

Ham thiền mới vọng thiền

Chánh định tâm không trụ

Tham trụ, khổ triền miên!

Ngày 29-03-2016

Câu hỏi 267:

Thưa Thầy, con hay nghe bài giảng của Thầy trong mục Pháp Thoại. Hôm nay con về quê sống, không có internet nữa, nhưng con đã download những bài giảng của Thầy rồi. Con sẽ tiếp tục nghe và sống đúng để thấy ra sự thật về bản chất cuộc sống.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Cứ nghe pháp và trải nghiệm thực thì con sẽ thấy ra Sự Thật.

Khỏi tìm kiếm mỏi mòn

Không nghĩ phàm nghĩ thánh

Pháp vốn sẵn trong con

Hồi đầu liền thấy tánh

Ngày 02-04-2016

Câu hỏi 268:

Thưa thầy, con vẫn nghe nhiều người nói Tu là đi ngược dòng đời. Nhưng con cũng thấy đạo luôn gắn với đời. Xin thầy hoan hỷ giải đáp thắc mắc của con ạ.

Trả lời:

Ngay đây thấy rõ ràng

Chớ xuôi ngược lang thang

Đạo đời chung pháp tánh

Sao vẫn còn hoang mang?

Ngày 03-04-2016

Câu hỏi 269:

Kính thưa Thầy. Thầy dạy Thiền là để Tánh Biết tự soi sáng. Vậy khi Tánh Biết soi sáng thì Ý thức đang ở đâu, có công dụng gì? Xin Thầy chỉ rõ Tánh Biết và Ý thức là một hay hai? Tại vì Kinh Pháp Cú dạy: "Ý dẫn đầu các pháp, ý là chủ, ý tạo tác tất cả…", trong khi Thầy lại nói chỉ có Tánh Biết mới soi sáng. Như vậy có mâu thuẫn không ạ?

Trả lời:

Ý đúng là chủ đạo dẫn đầu tạo tác các pháp thiện ác trong thế gian, nhưng giác ngộ giải thoát chính là nhờ Tánh Biết soi sáng giúp thoát khỏi ý đồ tạo tác các pháp thiện ác đó. Tánh Biết vốn “không sinh, không hữu, không tác, không thành” tức vô vi vô ngã, trong khi Ý thức lại dẫn đầu “sinh, hữu, tác, thành” tức hữu vi hữu ngã, như đức Phật dạy trong Udāna. Vì vậy, chỉ khi nào Tri Kiến (Tướng Biết) thanh tịnh tức Ý thức lặng yên không tạo tác nữa thì mới thấy được Tánh Biết thường soi sáng vạn pháp, bấy giờ Ý Thức chỉ là phương tiện đối ngoại của Tánh Biết hoạt dụng trong thế gian.

Người mê tin vào ý

Nên bị ý sử sai

Đắm chìm trong sinh tử

Không thấy tánh bản lai!

Ngày 12-04-2016

Câu hỏi 270:

Kính bạch Thầy, con đang ở trong một nghịch cảnh. Ban đầu con rất đau khổ, hụt hẫng và khủng hoảng. Thế rồi duyên may cho con gặp được những bài pháp quý báu của Thầy, từ đó con dần dần học ra nhiều điều, trong đó có những sai lầm mà con đã mắc phải trên đường đời cũng như đường đạo.

Trả lời:

Sādhu lành thay!

Nghịch duyên, tâm vô ngại

Thuận cảnh cũng an nhiên

Thuận nghịch đều nhẫn nại

Tâm bất động: chánh thiền!

Ngày 21-04-2016

Câu hỏi 271:

Con xin cung kính đảnh lễ tri ân Thầy đã khai thị.

Thầy chỉ bày nguyên lý

Con sáng tỏ đạo thiền

Thấm nhuần trong Pháp vị

Thể nhập tánh uyên nguyên.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Chúc mừng con!

Nguyên lý thật bao la

Trong giọt sương, giọt nắng

Trọn vẹn từng sát-na

Ôi nhiệm mầu thù thắng!

Ngày 03-05-2016

Câu hỏi 272:

Thưa thầy, cho con hỏi câu:

"Muốn biết nhân đời trước

Hãy xem quả đời này

Muốn biết quả đời sau

Hãy xem nhân hiện tại"

Có người nghèo khổ được giải thích là do kiếp trước keo kiệt, không biết bố thí. Nhưng người này không tin, quyết cải tạo số phận của mình. Sau nhiều năm siêng năng, cần cù làm lụng người ấy cũng trở nên giàu có, như vậy cách giải thích trên theo tinh thần bài kệ có đúng không? Chính là do nhân "siêng năng"

hiện tại nên được quả giàu có hiện tại, đâu phải cứ lệ thuộc vào nhân quá khứ!

Trả lời:

Ý bài kệ không sai nhưng do nhấn mạnh thời gian đời này đời sau nên có chút sơ hở. Có lẽ bài kệ này trả lời cho những người muốn biết đời này đời sau nhân quả nghiệp báo thế nào nên phải nói vậy thôi. Có thể đổi lại thế này dễ hiểu hơn:

Muốn biết nhân trước đây

Hãy xem quả hiện tại

Muốn biết quả sau nầy

Hãy xem nhân đang tạo.

Ngày 13-05-2016

Câu hỏi 273:

Con chào Thầy. Con muốn góp ý để Thầy giảng pháp có hiệu quả trực tiếp hơn: Thầy nói trong thời đức Phật còn tại thế Ngài chỉ thẳng Sự Thật cho người nghe thấy ngay là chính, còn ngôn Giáo chỉ là phương tiện. Vậy vì sao Thầy không chỉ thẳng Sự Thật cho thính chúng thấy ngay mà vẫn thuyết Giáo? Chẳng hạn thay vì Thầy thường ví dụ trái mít nhưng trái mít thì mỗi người tưởng tượng mỗi khác. Sao Thầy không lấy cái dĩa trên bàn ném xuống cho vỡ ra để mọi người thấy ngay pháp vận hành tự nhiên trước mắt?

Trả lời:

Thầy không thuyết Giáo, chỉ đang nói lên Sự Thật trong đời sống thực tế để thính chúng thấy ra. Con không ngay đó thấy, lại còn bày trò ném dĩa, như vậy là pháp vận hành tự nhiên hay ý đồ của lý trí?

Phải chăng do lý trí

Không ngay đó thấy ra

Còn bày trò tiểu xảo

Lộ chân tướng cái ta!

Ngày gửi: 15-05-2016

Câu hỏi 274:

Con kính thưa Thầy! Con đã nghe Pháp thoại của Thầy và hành theo được một thời gian. Khi nghe con thường quan sát lại chính mình, cho đến bây giờ con đã nhận ra cái ngã và nó không còn chi phối con nữa. Bản ngã bây giờ cũng chính là các Pháp đến đi, sinh diệt. Con nhận ra là bấy lâu nay mình đem cái bản ngã ra để cố hoàn thiện, tu tập thiền này thiền kia với mong cầu sự giác ngộ nhưng thực ra lại tự trói buộc mình. Thật ra, đúng như Thầy dạy, tu là không làm gì cả, chỉ sáng suốt, trọn vẹn tỉnh thức với mọi chuyện đến đi trong đời sống bên trong cũng như bên ngoài là đủ. Bây giờ thì con đã biết thế nào là sống “Tùy Duyên Thuận Pháp”. Mọi thứ đã hoàn hảo nơi mình rồi, chỉ trở lại và thấy bằng cái thấy trong sáng của Tánh Biết. Thấy được đâu là ảo, đâu là thật, buông cái ảo đi để sống với cái thật thế thôi.

Con rất tâm đắc bài kệ này của Thầy:

Trong ngoài lặng lẽ chẳng vin đâu

Sáng suốt hồn nhiên khỏi vọng cầu

Buông hết một phen đừng luyến tiếc

Mới hay ngay đó thấy đạo mầu!

Trả lời:

Sādhu lành thay! Đúng như thế!

Ngay đây thấy Chân Tánh

Buông bản ngã vọng cầu

Không tạo phàm tác thánh

Đâu đâu cũng nhiệm mầu

Ngày 31-05-2016

Câu hỏi 275:

Con cám ơn Thầy nhiều lắm. Trong ba năm, con học Phật Pháp một mình. Con đi làm hai jobs, lo cho bốn đứa con và mẹ già 86 tuổi. Con mới nghe những bài Thầy giảng qua YouTube. Con xin hỏi con thấy Pháp Thanh Tịnh nhưng tâm con chưa thanh tịnh thì con phải kiên nhẫn để cho tâm theo kịp Pháp?

Trả lời:

Tâm có tướng biết và tánh biết. Tâm do duyên sinh diệt là tướng biết. Tâm không sinh không diệt là tánh biết. Tướng biết có thể khi tịnh khi không, nhưng tánh biết luôn thanh tịnh nên mới thấy Pháp thanh tịnh. Pháp Phật khai thị vốn như nhiên (1) Trở lại (2) ngay đây (3) pháp hiện tiền (4) Vượt khỏi thời gian (5), điên đảo tưởng Tâm không bậc trí tự chứng liền (6) (1) Svākkhāto Bhagavatā Dhammo. (2) Ehipassiko (3) Opanayiko (4) Sandiṭṭhiko (5) Akāliko (6) Paccattam veditabbo viññūhi.

Ngày 31-05-2016

Câu hỏi 276:

Con giờ đang là kẻ ngập ngừng đứng trước ngã rẽ của cuộc đời mà không biết mình nên đi lối nào. Con xin Thầy cho con lời khuyên với. Con nên tu theo Tịnh độ hay Thiền. Con loay hoay thử cả hai nhưng không biết con đường nào thích hợp.

Trả lời:

Muốn tịnh càng xa tịnh

Mong thiền lại mất thiền

Xả ly tâm trước niệm

Thiền, Tịnh tự tịch viên

Ngày 03-06-2016

Câu hỏi 277:

Kính bạch Thầy! Con đã đọc lời khuyên của Thầy. Đúng như Thầy nói, con muốn Tịnh mà rốt cuộc nó càng rối tung lên, còn mong Thiền lại loay hoay trong cái kén tự tạo chỉ làm cho mình thêm phiền não. Con biết điều đó mà vẫn không cách nào thoát ra. Thế nhưng mọi người đều nói con phải quyết định dứt khoát, tu thiền thì lựa chọn thiền, còn tu Tịnh thì nên tìm một ngôi chùa Tịnh độ để xuất gia. Con càng suy nghĩ càng chẳng tìm ra cách nào cả. Con không biết mình thật sự hợp với cái nào, nên đâm ra giận chính mình. Thầy khuyên con xả ly ý niệm chấp trước, có phải là buông cái ý niệm phân biệt Thiền-Tịnh kia? Nhưng buông ra thì cuối cùng phải làm sao? Con thật thấy phân vân quá!

Trả lời:

Còn khởi ý mong cầu nắm bắt điều gì tức rơi vào hữu vi hữu ngã ắt còn phân vân bất định. Sao không buông ra ý niệm tìm cầu cho tâm rỗng lặng tự nhiên - vô vi vô ngã - ngay đó Thiền Tịnh liền thông!

Không Thiền, không Tịnh, Ta cũng không

Chẳng kiếm, chẳng tìm, Pháp liền thông

Chỉ tại phân vân thêm phiền não

Sao bằng rỗng lặng mới thong dong

Ngày 03-06-2016

Câu hỏi 278:

Kính Thầy, trước kia con có cái khao khát muốn biết Đạo để tìm đường về đâu đó bên ngoài, bây giờ con đã nhận ra về là về lại Chân Tánh bên trong. Mỗi khi tham, sân, si hoặc ngã mạn… đến con đều thấy được và nhận ra nó chỉ là vô minh, ảo tưởng. Con không còn nghĩ đến học Đạo qua kiến thức Kinh Luận nữa vì để thấy ra Sự Thật con phải buông xả hết không dính mắc điều gì phải không ạ?

Trả lời:

Sādhu lành thay! Đúng như thế!

Đọc Kinh Vô Tự khỏi lo âu

Chữ nghĩa, văn hoa chỉ khổ sầu

Nếu biết tùy duyên tâm rỗng lặng

Nào ngờ thuận pháp tánh thâm sâu

Ngày 04-06-2016

Câu hỏi 279:

Thưa Thầy, cho con hỏi: Con thấy hiện nay có rất nhiều tượng Phật khác nhau, chắc chắn danh hiệu ý nghĩa các tượng cũng khác nhau, vậy con thờ tượng nào là đúng ạ?

Trả lời:

Phật luôn ngự trong lòng

Đêm ngày thường soi sáng

Thờ Tánh Phật bên trong

Hơn trăm ngàn hình tượng

Ngày 07-06-2016

Câu hỏi 280:

Bạch Thầy, xin Thầy cho con biết tình thương của Đức Phật khác với tình thương của chúng sanh ở điểm nào?

Trả lời:

Phật chẳng thương ai, chẳng ghét ai

Phật cùng chúng sanh vốn chẳng hai

Chúng sanh luyến ái tâm nhân ngã

Chư Phật từ bi tánh bản lai

Ngày 16-06-2016

Câu hỏi 281:

Bạch Thầy có con một điều thắc mắc xin thầy giải đáp giúp con. Bố mẹ con hay xảy ra xung đột cãi vã, hình như ngày nào cũng xảy ra xích mích. Hết cãi nhau trong nhà thì bố con đi ra ngoài uống rượu, hầu như ngày nào cũng thế. Mẹ con lại bệnh liên tục hết chỗ này đến chỗ khác. Con rất buồn và suy nghĩ tại sao trong gia đình mình không thể sống hạnh phúc như vậy? Mỗi khi con về tới nhà là rất lo sợ bố mẹ cãi nhau.

Trả lời:

Không cần hỏi tại sao

Cứ nhìn vào thực tại

Tâm đã nhuốm trần lao

Khó vượt qua khổ ải!

Ngày 16-06-2016

Câu hỏi 282:

Kính thưa Thầy, trong suốt thời gian qua con luôn lắng nghe các pháp bên ngoài cũng như ở nội tâm, con không quên "thái độ" của mình khi ứng với tình huống, với mọi người. Trong mọi hoàn cảnh, con đều lắng nghe để thấu hiểu và cảm thông chia sẻ, nhờ vậy con rất nhẹ nhàng với cái “ta”. Thận trọng, chú tâm, quan sát từng hành động, nói năng, suy nghĩ của mình ở mọi lúc mọi nơi. Mỗi ngày con càng thấu hiểu thế nào là tâm "trong lành, định tĩnh, sáng suốt” mà Thầy thường nhắc nhở. Bao nhiêu bộ Kinh Luận con đã học lúc trước nay con trả lại cho Pháp, chỉ còn soi sáng lại thái độ nhận thức và hành vi của mình khi tiếp xúc với mọi sự mà thôi. Một lối hành thoát khổ mà Thầy đã truyền trao, không cần phải đợi năm tháng xa xăm nào mới giải thoát, ngay "tại đây và bây giờ" pháp thật vi diệu Thầy ạ, không có cái “ta” khổ nên cũng không có cái “ta” thoát khổ, thấy khổ thấy lạc mà tâm vẫn như nhiên, thanh tịnh. Đó mới thật là giải thoát!

Mắt thấy tai nghe lòng không động

Vui niềm an tịnh giữa mê trường

"Núi sông" cũng mặc duyên sinh ấy

Mỉm cười sen nở ngát muôn phương!

Trả lời:

Sādhu lành thay! Chào con và nhóm Phật tử Bình Phước. Chúc mừng con đã thấy Pháp!

Trả Kinh lại cho Kinh

Về chiêm ngoạn chính mình

Không sở tri sở đắc

Thấy pháp vốn bất sinh

Ngày 16-06-2016

Câu hỏi 283:

Từ ngày nghe Thầy con không hành thiền định nữa thì con nhìn ra thân tâm mình nhiều hơn, những lúc sân con thấy rõ trạng thái sân, thấy tim đập nhanh với cảm giác bức xúc v.v… nhưng đồng thời con cũng nhận ra trong tánh thấy vẫn có một sự bình yên tĩnh lặng. Thì ra trong thiền tự soi sáng (vipassanā) đã có định, đúng là trước giờ con hành thiền định tuy có hỷ lạc nhưng bị dính mắc và trì trệ. Con chỉ muốn chia sẻ với Thầy một chút, con cảm ơn Thầy.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Đúng như vậy. Còn trì trệ vì còn sắc ái, vô sắc ái trói buộc trong sở đắc lạc trú, tịch trú, của bản ngã, khó thấy vô thường, khổ, vô ngã để không còn tham ưu, chấp thủ bất kỳ điều gì trên đời. Đức Phật gọi đó là tà kiến “hiện tại lạc luận”! (Kinh Phạm Võng - Brahmajāla sutta).

Khi không trú tướng định

Thấy tánh vốn bất sanh

Sống tuỳ duyên thuận pháp

Thoát “sinh-hữu-tác-thành"

Ngày 18-06-2016

Câu hỏi 284:

Thưa Thầy, con xin hỏi trong Pháp Cú có câu kệ:

Ai sống một trăm năm

Không thấy pháp sinh diệt

Không bằng sống một ngày

Thấy được pháp sinh diệt

Thì chữ "Thấy được" ở đây có phải là nói về một sự tìm cầu không ạ? Hay đó là một kết quả của tâm sáng suốt, tịch tĩnh, trong lành ạ?

Trả lời:

Con cứ quan sát thực tại đơn giản như nó đang là liền "thấy được" pháp “sinh diệt”. Đó không phải là tìm cầu mà là khám phá và phát hiện Sự Thật.

Nhân sinh các pháp sinh

Nhân diệt các pháp diệt

Tâm thoát khỏi vô minh

Liền thấy pháp sinh diệt

Ngày 23-06-2016

Câu hỏi 285:

Kính bạch Thầy. Con xin trình pháp cùng Thầy. Thật kỳ diệu, con không biết nói gì hơn để tri ân Thầy. Lâu nay con còn lăng xăng tìm kiếm học hỏi Phật Pháp, nhưng từ khi con có duyên đọc một số sách thầy viết như: Tuyển tập thư thầy, Thư Thầy trò, Thực tại hiện tiền, Sống trong thực tại v.v... và được nghe thầy giảng pháp trực tiếp, cùng với những trải nghiệm gian nan vất vả từ tuổi thơ, những sai lầm được mất trong cuộc đời, con đã thấy và biết. Bài học giác ngộ thẩm thấu từ trong đau khổ mà ra hơn là trong hạnh phúc thế gian. Nhờ biết sống sáng suốt, định tĩnh, trong lành con thấy ra thực tánh pháp ngay nơi thực tại thân tâm, không còn lăng xăng tìm kiếm lý tưởng xa vời nữa.

Trả lời:

Sādhu lành thay!

Không gì bằng thấy pháp

Giản dị, ngay tại đây

Không tìm cầu, thêm bớt

Pháp tánh vốn tròn đầy!

Ngày 29-06-2016

Câu hỏi 286:

Kính Thầy. Mahāyāna tin có Địa ngục, có Quỷ sứ, Diêm vương đang tra tấn vong nhân. Xin Thầy cho con hỏi: Theravāda có tin như vậy không?

Trả lời:

Muốn thấy cảnh địa ngục

Hãy nhìn vào chính mình

Khi khổ đau khốc liệt

Thấy địa ngục hành hình!

Ngày 30-06-2016

Câu hỏi 287:

Dạ theo Thầy cần những phẩm chất nào để trở thành bác sĩ tốt? Làm sao để cân đối giữa bản thân, gia đình, và bệnh nhân trong khi thời gian và công sức có hạn?

Trả lời:

Biết tuỳ duyên thuận pháp,

Sống vô ngã vị tha

Có lương tâm nghề nghiệp

Thong dong cõi Ta-bà

Ngày 03-07-2016

Câu hỏi 288:

Kính thưa Thầy, lúc vô sự cần ngồi buông thư cho thân tâm nghỉ ngơi, thư giãn, lúc ấy tính biết tự động ứng ra. Còn hữu sự cũng thoải mái chú tâm vào công việc, vào thái độ của mình với công việc ấy để có điều chỉnh kịp thời. Nếu cảm giác sân hận nổi lên, mình trực nhận và quan sát chúng với thái độ vô tâm. Vậy suy cho cùng tinh yếu của thiền là buông xả để cho tính biết tự vận hành, tùy duyên thuận pháp chứ không nhất thiết là phải ấn định thời gian, nơi chốn và cách thức.

Trả lời:

Đúng vậy! Ấn định không gian, thời gian và phương thức chỉ tạm dùng trong tục đế, hoàn toàn vô nghĩa đối với chân đế.

Hữu sự tâm tự khởi

Vô sự tâm hoàn không

Có - không đều sáng tỏ

Tâm thông, pháp cũng thông

Ngày 03-07-2016

Câu hỏi 289:

Thưa Thầy! Con muốn kể cho Thầy nghe về một trải nghiệm ngày hôm qua khi con nằm nghỉ vào buổi tối. Thường khi nghỉ ngơi, con vẫn luôn có "ý thức" về sự nghỉ ngơi của mình. Nhưng tối hôm qua một điều gì khác lạ đã xảy ra. Giống như cái đầu óc của con nó đi vắng, con chẳng nghĩ được gì, mà không phải theo nghĩa tiêu cực là "bối rối" hay "kinh hoàng" đâu Thầy. Trái lại, con cảm thấy thật thư giãn, tươi tắn, và sáng sủa. Con không biết diễn tả làm sao nữa. Giống như bình thường con là con ếch nhìn trời qua miệng giếng, con thấy con, thấy thành giếng, và thấy "bầu trời" phía trên. Giống như bình thường con sống trong một không gian nhỏ và tối mà ở đó luôn có chủ thể (con) và khách thể (những thứ không phải con). Tối hôm qua thì tự nhiên cái không gian đó nó mất tiêu, tự nhiên cái giếng mất tiêu, và con ếch con cũng mất tiêu. Không chỉ cái giếng mất tiêu, để lộ bầu trời rộng lớn chói lòa, mà con ếch cũng mất tiêu luôn. Trống lốc! Chỉ một tích tắc thôi! Xong rồi cái giếng trở lại, và con ếch trở lại, mọi chuyện đều trở lại. Con lại bắt đầu suy nghĩ này nọ, dù rằng con nghĩ đại khái là "thôi nào, hãy ngừng suy nghĩ". Trong thâm tâm, con biết là dù mình có ngừng suy nghĩ (được chăng nữa) thì cũng vậy thôi, chỉ là bịt miệng con ếch thôi, chứ nó vẫn ở đó. Con cảm thấy rất ngạc nhiên và thú vị vì trải nghiệm này. Và bây giờ con cũng hơi lo lo nữa, vì con cứ nghĩ tới nó hoài, trong đầu tua tới tua lui giây phút ngắn ngủi ngày hôm qua đó, mà không tập trung vào những chuyện khác đang xảy ra hôm nay. Thầy có lời khuyên gì cho con không ạ?

Trả lời:

Tốt lắm! Lúc đầu thấy hy hữu, về sau thấy bình thường, chính bình thường là Đạo!

Khi tướng hữu ngưng bặt

Tánh không liền hiện ra

Mất luôn thời-vị-tính

Thấy không "ta”, “của ta"!

Cho nên:

Dù một lần cũng đủ

Thấy pháp tánh vốn không

Không cầu, không tạo tác

Vẫn tự tại thong dong.

Ngày 04-07-2016

Câu hỏi 290:

Thưa Thầy, Bắc Tông tin có Phật A-di-đà, Nam Tông không tin có Phật A-di-đà ở Tây Phương Cực Lạc. Con cứ thắc mắc hoài không biết bên nào đúng, xin Thầy chỉ dạy.

Trả lời:

Đã là tự do tín ngưỡng ai tin hay không tin đều là quyền của họ, không nên tranh cãi hay bài xích lẫn nhau.

Phật ngoài có hay không

Sao bằng Phật trong lòng

Phật trong không thấy được

Phật ngoài chớ ngóng trông

Ngày 11-07-2016

Câu hỏi 291:

Thưa Thầy, hôm nay con đọc lá thư của bạn Đ. trình Pháp với Thầy, con sādhu quá vì con đã học được rất nhiều điều. Thầy cho con được gởi lời cám ơn bạn Đ., con cám ơn Thầy. Bạn Đ. mến, bạn viết thư hay quá, làm thơ cũng thật hay và còn sống được như lời Thầy dạy nữa, MT thán phục bạn quá, MT xin chúc mừng bạn, MT thấy bạn đúng là: “Con nhà Tông, đã giống lông lại còn giống cánh nữa.”

Trả lời:

Thầy tặng Đ. và con bài kệ để chúc mừng các con và những ai đã thấy pháp nhiệm mầu trong đời sống thật bình dị này:

Ai biết sống tuỳ duyên

Thong dong vô ngã - pháp

Thấy tự tánh bản nguyên

Lòng mênh mông vô hạn

Ngày 13-07-2016

Câu hỏi 292:

Thưa Thầy! Con xin thành kính tri ân sự dẫn dắt của Pháp. Con xin thành kính tri ân sự khai thị của Thầy. Với một đứa con chưa từng tham gia một tổ chức tôn giáo nào hay một khoá tu dưới sự hướng dẫn của một vị thầy nào. Con với một tâm thức như tờ giấy trắng về học đạo, không kiến thức, không kinh nghiệm cũng chẳng biết gì về Kinh Điển. Pháp đã dẫn dắt con, đưa con một đường thẳng tới gặp Thầy để được Thầy khai thị với một nguyên lý sống đạo không phương pháp. Nhưng với con đó lại là phương pháp toàn diện nhất, bởi nó phù hợp với tất cả mọi người dù căn cơ trình độ cao hay thấp, chỉ cần trở về với cuộc sống thực thường ngày như những nguyên lý mà Thầy hướng dẫn thì sớm hay muộn cũng sẽ thấy ra khi nhân duyên hội đủ. Nhân mùa an cư con xin kính dâng lên

Thầy vài câu thơ:

Cuộc đời huyễn thực khó phân minh

Cũng bởi chữ Tôi ẩn trong mình

Một đời ảo mộng bao đau đớn

Giác Niệm quay về chính là Minh

Ngay đây thực tại liền thấy rõ

Tâm hồn nhiên trong sáng thơ ngây

Mới vỡ oà bao nhận thức xưa nay

Đang lệch lạc sống xa rời Chân Đế

Tỉnh thức trở về trọn vẹn nơi Tâm

Thời-vị-tính không mê lầm trói buộc.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Đúng là tâm hồn nhiên trong sáng mới thấy được Chân Như.

Ngôn từ che lấp pháp

Chữ nghĩa hoá vô minh

Ngay đây tâm tịch chiếu

Liền thấy tánh bất sinh

Ngày 16-07-2016

Câu hỏi 293:

Bạch Thầy! Thời gian đầu, con thực hành quan sát thân tâm theo ý chí quá nghiêm trọng, vì thế thấy mệt mỏi căng thẳng. Con tu một hồi thấy mình chẳng muốn gì nữa, vì cứ tâm khởi điều gì là con quan sát thì chẳng muốn gì nữa. Nhưng giờ con thấy như thế là trốn chạy cuộc sống. Mấy ngày gần đây con ứng dụng bài học của một vị thiền sư mà con ngẫu nhiên đọc được trên mạng là Vui Thích, đi đứng nằm ngồi đều vui thích thì con thấy ổn hơn rất nhiều. Thầy chỉ dạy giúp con, sao con càng tu càng chẳng muốn gì cả, kể cả những điều thiết thực trong cuộc sống?

Trả lời:

Con đã rơi vào hai thái cực trong pháp hành, một bên quá khắc kỷ một bên quá vui thích. Vì thế đức Phật mới nói đến Trung Đạo. Trung Đạo chính là tâm bình thường giữa những thái cực.

Chỉ thấy hồn nhiên thôi

Bình thường mới là đạo

Quyết chí càng luân hồi

Tìm đâu chân diện mạo?

Ngày 21-07-2016

Câu hỏi 294:

Thầy ạ, hôm nay ngồi trên xe lần đầu tiên con hệ thống lại những gì mình đã trải qua, xâu chuỗi lại thì cuộc đời con dẫu nhiều thăng trầm nhưng con vẫn thấy mình thật may mắn, con đã gặp được Thầy, được nghe chánh Pháp. Con thấy biết ơn Mẹ Pháp, nên bình thản đón nhận mọi thứ. Pháp mang đến gì cũng được cả, đều là bài học và tình thương của Mẹ dành cho con thôi, cái gì cũng được, con sẽ nhận hết với lòng yêu thương, trân trọng. Như Thầy đã từng nói, nếu có cái gì quý giá trong cuộc đời này thì đó chính là khổ đau, con thấm thía sâu sắc Thầy ạ. Chính cuộc đời con đã có rất nhiều bước ngoặt, có khi đau khổ đến cùng cực, nhưng sau đó con lại nhận được rất nhiều thứ khác và lại thấy biết ơn những đau khổ đã đến.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Thật hạnh phúc thay cho những ai nhận ra được tình thương yêu mầu nhiệm của Mẹ Pháp. Chính trong một cơn đau quá sức chịu đựng thầy bỗng thấy bình an lạ lùng khi nhận ra tình thương yêu tuyệt vời đó, đến nổi thầy đã thốt lên bài thơ:

Mẹ ơi con thưa nhé

Con muốn mãi muôn đời

Là đứa con nhỏ bé

Vòi vĩnh Mẹ: Mẹ ơi!

Ngày 22-07-2016

Câu hỏi 295:

Bạch Thầy! Mấy bữa nay con nghe lại lời Thầy dạy ở khóa 4. Con hạnh phúc quá Thầy ạ. Con thành tâm đảnh lễ Thầy. Cảm tạ công ơn Thầy đã chỉ dạy Đạo thật giản dị mà sâu sắc. Con cũng bước đầu thực hành theo lời Thầy dạy. Cuộc sống của con nhẹ nhàng biết bao nhiêu. Sādhu Sādhu Sādhu!

Trả lời:

Sādhu lành thay! Chúc mừng con đã đến với Đạo!

Đạo ở khắp mọi nơi,

Không thấy, ôm phiền não

Thấy ra, thật thảnh thơi

Thoát khỏi vòng điên đảo

Ngày 17-08-2016

Câu hỏi 296:

Thưa thầy, hôm nay con xin chia sẻ một chút hiểu biết của mình ạ. Khi nhìn thấy đâu là cốt lõi rồi, con mới biết thì ra lúc trước, bắt chước khép hờ mắt ngồi kiết già, đếm hơi thở vô thở ra, diệt tham sân si cho tâm mình giống tâm tịch tịnh, làm tâm trải rộng từ bi yêu thương chúng sanh, v.v... tất cả chỉ là bắt chước biểu hiện của bậc giác ngộ, còn cốt lõi bên trong vẫn chưa thấy gì. Còn khi đã biết đến cốt lõi rồi, thì vạn sự tự thông, chứ không cần học từng cái biểu hiện, từng việc làm của người khác nữa. Con hiểu ra pháp Thầy dạy là đi thẳng tới cốt lõi đó, không phải là học những biểu hiện kia. Con xin thành kính tri ân Thầy và pháp vi diệu đã cho con biết đến Thầy. Chúc cho đạo hữu nào còn bắt chước biểu hiện bên ngoài sẽ sớm nhìn thấy cốt lõi đó.

Trả lời:

Sādhu lành thay!

Bắt chước người giác ngộ

Không bằng tự thấy mình

Liễu tri Bốn Sự Thật

Mới xứng bậc hiền minh

Ngày 21-08-2016

Câu hỏi 297:

Thời nay khi mạng internet phát triển, tại một diễn đàn Phật giáo ai cũng hăng hái thích thú tranh luận về thiền. Thực ra phần lớn chỉ muốn thể hiện bản ngã học thức của mình mà thôi. Một hôm, trên diễn đàn bỗng xuất hiện một lão thiền sư tham gia tranh luận thế nào là thiền? Lão sư kể: "Ta ngồi thiền từ năm chín tuổi, đến nay tính ra hơn tám mươi năm, ta cũng chưa biết thiền là gì!" Nghe lời nói khiêm cung của lão sư, tâm con như bị chấn động, chợt nhận ra cái tôi to lớn đầy chấp trước của mình...

Trả lời:

Đúng vậy!

Luận thiền càng xa thiền

Ngồi im cũng đảo điên

Sống tuỳ duyên thuận pháp

Mới thoát khỏi não phiền!

Ngày 23-08-2016

Câu hỏi 298:

Kính bạch Thầy, khi Đức Phật giác ngộ sự thật cách đây mấy nghìn năm, Ngài chỉ nói vài câu là nhiều người đã giác ngộ. Sao bây giờ nhiều người học hết Kinh Luận vẫn không giác ngộ?

Trả lời:

Xưa Phật-đà chỉ thẳng

Người nghe liền thấy ngay,

Nay vẽ vời thêm thắt,

Khó thấy được lắm thay!

Ngày 28-08-2016

Câu hỏi 299:

Kính lễ Thầy, con bất mãn về tình yêu, sự nghiệp, bạn bè, về khí sắc ngày càng xuống cấp của con. Quan trọng nhất là trước khi nghe Thầy giảng con đã tu thiền sai phương pháp (con định rất sâu và thích cái cảm giác đó). Con không muốn thận trọng, chú tâm, quan sát như Thầy dạy để rồi cảm giác đó bị tan biến đi. Con không muốn là người sống sáng suốt, định tĩnh, trong lành trong khi con không có sự nghiệp, tình yêu, bạn bè. Con hứa hẹn khi nào có được một trong số những thứ đó thì con mới chịu thay đổi nhận thức và hành vi. Chưa có thì khỏi tu tập gì hết. Nhưng Thầy ơi, rồi con sẽ ngày càng tham sân si và không biết tâm con sẽ dẫn con đi đâu?

Trả lời:

Nỗ lực thiền cũng sai

Buông lung càng sai nữa

Được-mất chẳng phải hai

Có-không chi cho mệt!

Ngày 01-09-2016

Câu hỏi 300:

Kính bạch Thầy! Trên đường luân hồi làm sao để chắc chắn rằng mình không từ chỗ sáng đi vào chỗ tối và luôn gặp chánh pháp để tiếp tục tu tập.

Trả lời:

Trầm luân hay giải thoát, ngộ hay mê, chánh hay tà không phải ở bên ngoài mà ở ngay trong tâm mỗi người.

Thường tự tri: ngộ tánh

Không biết mình: tâm mê

Mê: trầm luân khổ hải

Ngộ: giải thoát nhiêu khê!

Ngày 05-09-2016

Câu hỏi 301:

Bạch Thầy, theo kiến thức kinh điển con biết pháp vốn đã hoàn hảo và vô sư trí hay căn bản trí cũng có sẵn nơi mỗi người nhưng tại sao chúng sanh vẫn vô minh ái dục, sinh tử luân hồi và vì sao phải có thêm hậu đắc trí mới hoàn toàn giác ngộ? Làm thế nào để có hậu đắc trí?

Trả lời:

Chính vô minh ái dục dẫn dắt vào sinh tử luân hồi để tôi luyện hậu đắc trí khi được sự soi sáng của vô sư trí. Pháp hoàn hảo chính là ở sự kỳ diệu đó!

Trí vô sư rỗng lặng

Tuỳ duyên tâm khởi sinh

Thấy hết thảy tướng dụng

Trí hậu đắc hiển minh

Ngày 07-09-2016

Câu hỏi 302:

Thầy ơi! Con xin trình bày một trải nghiệm nhỏ đêm qua. Con là người rất dễ xúc động: giận, buồn, sợ hãi, thương cảm, phấn khích… khi xúc cảnh. Sau một thời gian quan sát cảm xúc diễn ra bên trong qua sự tiếp xúc bên ngoài, đêm qua như thường lệ đi làm về, con ăn cơm với gia đình rồi ngồi xem một đoạn phim, khi có những cảnh nhạy cảm, bất chợt con nhận ra cảm xúc chuẩn bị xuất hiện và nó tự dừng lại tức khắc, đồng thời lần đầu tiên con cảm nhận đuợc một sự mát mẻ, tĩnh lặng, trong veo… không diễn tả đuợc. Con vẫn đang nghe, thấy phim đang diễn ra, con vẫn hiểu, nhưng bên trong lại không có gì, hoàn toàn không có gì, tất cả chỉ diễn ra vài giây! Con chợt cười oà, vì điều này quá mới lạ. Lạ lắm Thầy ơi!

Trả lời:

Đúng là pháp đến luôn mới lạ! Nhưng vì chúng ta quen nhìn mọi sự mọi vật qua những khái niệm đã biết nên thấy chẳng có gì mới lạ. Những khoảnh khắc bắt gặp tự nhiên vô tâm như vậy mới là thực "thấy". Đó chính là ý nghĩa của câu thơ: "Nhân gian chỉ kiến thanh sơn tú, thuỳ thính viên đề thâm xứ thâm" (Người đời chỉ thấy núi xanh đẹp, ai nghe tiếng vượn tận thâm sâu?)

Chỉ biết tướng khái niệm

Sao thấy được bản nguyên

Khoảnh khắc tâm rỗng lặng

Chợt ngộ tánh thâm uyên

Ngày 08-09-2016

Câu hỏi 303:

Bạch Thầy. Con cám ơn Thầy đã trả lời cho con bài thơ nói về vô sư trí. Nhưng con mong sư chỉ dạy cho phương pháp để đạt được vô sư trí. Theo con hiểu, người đạt vô sư trí thì khi ứng đáp không thông qua suy nghĩ nhưng không trái tri kiến Phật. Con xin cám ơn sự chỉ dạy của sư.

Trả lời:

Vô sư trí thường soi sáng, chỉ tại vọng cầu mà không thấy đó thôi!

Muốn đạt vô sư trí

Chẳng khác gã tìm đầu

Tưởng đầu mình đã mất

Nên cứ mải vọng cầu!

Ngày 17-09-2016

Câu hỏi 304:

Con mong được Thầy chỉ rõ pháp tu "Phản văn văn tự tánh". Con nghe nhiều Thầy giảng nhưng chưa hiểu, mong Thầy chỉ dạy cho con.

Trả lời:

Tự tánh ở ngay nơi thực tại thân-thọ-tâm-pháp, chỉ cần thường thận trọng, chú tâm, quan sát mọi sự đến đi một cách tự nhiên ngay đây và bây giờ như nó đang là thì thực tánh pháp liền hiển hiện.

Nói làm thường thận trọng

Luôn trọn vẹn chú tâm

Lắng nghe, quan sát rõ

Đến đi pháp lặng thầm

Ngày 28-09-2016

Câu hỏi 305:

Kính thưa Thầy! Thực tánh pháp và cái biết rỗng lặng trong sáng không phải là một phải không thưa Thầy? Con xin cám ơn Thầy.

Trả lời:

Không một cũng không hai

“Một”, “hai” đều khái niệm

Chỉ thấy tánh bản lai

Đừng phân chia năng sở!

Ngày 28-09-2016

Câu hỏi 306:

Bạch Thầy, con thường nghe Thầy nhắc nhiều lần cụm từ "đa ngôn loạn tâm". Theo con nghĩ điều này cũng tùy trường hợp, nếu đa ngôn chỉ để tích lũy kiến thức, ít trải nghiệm bằng pháp hành thì khó tránh khỏi loạn tâm, đó là sở tri chướng. Nhưng tuần rồi con nghe Thầy dạy nếu đa ngôn mà càng ngày càng nhận ra nhiều sự thật thì càng tốt, như vậy đâu có gì phải sợ loạn tâm. Con nghĩ như vậy có đúng không ạ, xin Thầy chỉ dạy. Con xin tri ân Thầy.

Trả lời:

Đúng ra là "Đa ngôn đa quá" tức lắm lời hay nhiều chuyện tất nhiên dễ “há miệng mắc quai”. Còn "đa thư loạn tâm” tức lệ thuộc vào kiến thức sách vở, Kinh điển, nhất là bị các thứ Luận Giải đời sau nặng khái niệm ngôn từ của lý trí ngăn che khó trực nhận Sự Thật như nó đang là. Nói như ông thợ mộc trong Cổ Học Tinh Hoa "Kinh điển cũng chỉ là cặn bã của Thánh Hiền". Hoặc Nho giáo có câu: "Tận tín thư bất như vô thư" - tin cả vào sách chẳng thà không sách còn hơn. Còn Nietzches thì nói: "Chẳng thà là thằng điên cho chính mình còn hơn làm bậc Thánh cho tư tưởng của kẻ khác". Vì vậy đức Phật dạy trong Pháp Cú 72 kiến thức là sở tri chướng: “Quả thật điều nguy hại, người ngu sinh sở tri (ñattaṃ), huỷ phần sáng của mình, tự chẻ đầu chính nó!” vì vậy:

Mọt sách ham sở tri

Tích luỹ nhiều kiến thức

Càng luận giải chi ly

Càng thêm sở tri chướng!

Ngày 02-10-2016

Câu hỏi 307:

Xin Thầy cho con hỏi. Trong Pháp Cú Kinh đức Phật dạy: "Ý dẫn đầu các pháp, ý làm chủ, ý tạo tác tất cả..." như vậy tu tập là phải chế ngự ý. Nhưng sao trong Kinh Tương Ưng chương 1, khi một vị Thiên nam nói:

Chỗ nào chế ngự ý

Chỗ ấy đau khổ tận

Chế ngự ý hoàn toàn

Thoát đau khổ hoàn toàn.

Thì đức Phật liền trả lời:

Không nên chế ngự ý

Hoàn toàn về mọi mặt

Chớ có chế ngự ý

Nếu tự chủ đạt được

Chỗ nào ác ý khởi

Chỗ ấy chế ngự ý.

Trả lời:

Cũng một câu chuyện tương tự, hơn một ngàn năm sau, khi Ngoạ Luân nói:

Ngọa Luân hữu kỹ lưỡng

Năng đoạn bách tư tưởng

Đối cảnh tâm bất khởi

Bồ-đề nhật nhật trưởng

Lục Tổ Huệ Năng liền đáp:

Huệ Năng một kỹ lưỡng

Bất đoạn bách tư tưởng

Đối cảnh tâm sổ khởi

Bồ-đề cánh ma trưởng

Như vậy, không phải chế ngự tất cả ý mà chỉ cần

thấy rõ ý sinh diệt thế nào để không chấp thủ ý bất

thiện là được.

Không cần bặt dứt ý

Chỉ cần thấy ý sinh

Sinh rồi tự hoại diệt

Không trụ mới cao minh

Ngày 09-10-2016

Câu hỏi 308:

Cuồng phong bên ngoài đang xảy đến với con! Và con cũng đang ứng dụng lời Thầy: "Chỉ thấy thôi, không xen bản ngã vào…” là được. Con cảm ơn Thầy!

Trả lời:

Sādhu lành thay! Đó chính là:

Cuồng phong bão tố ngất trời

Khúc vô thanh vẫn ngàn đời vô thanh

Mới hay tự tánh bất sanh

Pháp tuỳ duyên khởi, tinh anh tỏ tường

Ngày 28-10-2016

Câu hỏi 309:

Kính thưa Thầy, theo con biết thì ít nhất 500 năm sau đức Phật nhập Niết-bàn mới có thờ tượng Phật. Hầu hết tượng Phật đều được tạc theo cảm hứng của nghệ nhân và hình tướng mô phỏng theo diện mạo của người địa phương mỗi nước. Dần dần phần đông Phật tử tin rằng Phật thật giống như hình tượng họ thờ cúng. Thầy nghĩ thế nào về hiện tượng này?

Trả lời:

Thờ tượng Phật chỉ có tính tượng trưng để nhắc nhở chúng ta giác ngộ Sự Thật. Vì Phật có nghĩa là Giác ngộ Sự Thật. Vậy cách thờ Phật tốt nhất là tự phát huy

Tâm Phật nơi mỗi người.

Phật trong tâm chúng sinh

Ngoài tâm không có Phật

Thấy Tâm Phật mới minh

Giả tướng đều không thật!

Ngày 01-12-2016

Câu hỏi 310:

Con cảm ơn Thầy đã dành thời gian trả lời câu hỏi của con, câu trả lời của Thầy đã giúp con thấu suốt được nhiều mặc dù con còn sơ cơ. Con hiểu ý Thầy là tâm thường chói sáng như trăng rằm tuy nhiên cần trải nghiệm thực tế qua tai nghe mắt thấy trung thực để trực nhận Sự Thật, con hiểu như vậy có đúng không ạ?

Trả lời:

Phải, con hiểu rất đúng!

Trăng tròn thường tịch chiếu

Soi sáng khắp muôn loài

Như tâm thường thể nghiệm

Thấu suốt khắp trong ngoài.

Ngày 09-12-2016

Câu hỏi 311:

Nhân nghe pháp thoại khoá 16, con cảm hứng viết bài thơ trình Thầy:

Chẳng tìm, chẳng kiếm, nói chi tu

Bất ngộ, chấp mê, khác chi tù

Chỉ thấy vầng trăng thường chiếu sáng

Dẫu cùng Đông Hạ với Xuân Thu

Trả lời:

Tức Tâm, tức Phật cớ sao tu

Chấp ngã, chấp nhân chẳng khác tù

Rỗng lặng hồn nhiên cùng Nhật Nguyệt

Sáng trong tịch tịnh với Xuân Thu.

Ngày 11-12-2016

Câu hỏi 312:

Thưa Thầy, con thấy buồn quá. Con vừa mới ly dị vì không có tình thương yêu, thông cảm. Những suy nghĩ về kiếp người hiện lên khiến con buồn bã, và cảm thấy cô đơn. Cuộc sống bắt mình trưởng thành theo những cách thật đau đớn Thầy ạ. Vì vậy khi nào con cũng có cảm giác nhớ về một quãng đời tươi đẹp mà con đã trải qua trong một kiếp sống quá khứ đầy hạnh phúc, mọi người ở đó rất thương con, và bây giờ con rất nhớ mọi người. Nhiều đêm con cứ lẩm bẩm rằng con nhớ mọi người lắm, ở thế gian này chẳng có gì vui cả. Đến nỗi con không biết nên nguyện giác ngộ giải thoát hay nguyện được quay về chốn cũ bình an.

Trả lời:

Đức Phật đã dạy “quá khứ không truy tìm” vì dù kiếp sống quá khứ có là hạnh phúc chư Thiên cũng đã qua rồi. Và “tương lai không ước vọng” vì dù đó là Niết- bàn hay Tịnh Độ thì vẫn chỉ là ước mơ. Sao con không thấy “mảnh đất bình an chỉ có trong tâm hồn” con ngay đây và bây giờ? Khi bất an đừng nghĩ tới một chốn bình an nào khác, vì như thế con liền cảm thấy cô đơn và thất vọng. Nếu biết cảm nhận nỗi cô đơn một cách trọn vẹn con sẽ thấy cô đơn cũng chính là hạnh phúc. Người bạn thân thiết nhất chẳng bao giờ rời con đó là chính con, với tất cả những nỗi niềm đau khổ chán chường đang cần con thương yêu, thông cảm, nhưng con lại mong chờ một sự thương yêu thông cảm bên ngoài! Vì vậy đức Phật dạy (Dhammapada 160): Tự mình nương tựa mình không nương nhờ ai khác Chỉ với tâm thuần tịnh là chỗ nương khó được Thực ra, tâm con vốn rất thanh tịnh trong sáng, nhưng vì đặt sai hướng nên tìm kiếm bên ngoài mà bị ô nhiễm bởi những cấu uế ngoại lai (āgantukā). Biết trở về chính mình, không có chốn bình an nào hơn.

Hướng ngoại tìm an bình

Khác chi tìm hoa đốm

Không trở lại chính mình

Biết tìm đâu cố quận?

Ngày 16-12-2016

Câu hỏi 313:

Thưa Thầy, có phải do sáu căn tiếp xúc sáu trần mà sinh ra luân hồi sinh tử? Như vậy chỉ cần thiền định để ngăn tiếp xúc căn trần thì sẽ được giải thoát?

Trả lời:

Tứ thiền Bát định chỉ mới giải thoát khỏi Dục giới nhưng vẫn còn tham ái trong Sắc giới, Vô Sắc giới, chưa phải thoát khỏi sinh tử luân hồi!

Căn-trần-thức vô tội

Lỗi tại ý không minh

Hình thành ái, thủ, hữu

Mới luân hồi tử sinh!

Ngày 18-12-2016

Câu hỏi 314:

Con thưa Sư Ông, con muốn hiểu môn Vi Diệu Pháp quá mà con học hoài không hiểu, con thấy tâm này tâm kia nhiều quá con nhớ không hết được. Giờ con phải làm sao thưa Sư Ông? Con không có khái niệm gì cả nhưng con muốn hiểu quá.

Trả lời:

Đừng tìm Vi Diệu Pháp

Pháp chẳng ngoài thân tâm

Ngay đây soi sáng lại

Liền thấy Pháp uyên thâm

Ngày 18-12-2016

Câu hỏi 315:

Con thấy mình bị kẹt vào cái tự ngã. Đã có lần Thầy nhắc con "Pháp không, ngã cũng không" nhưng lâu lâu con cũng bị kẹt hoài. Con quỳ dưới chân Thầy đảnh lễ xin Thầy từ bi cứu con.

Trả lời:

Vô ngã quá hiển nhiên, nhưng nếu con không kẹt vào bản ngã để thấy nó chỉ là ảo tưởng đầy phiền não khổ đau làm sao con thấy được vô ngã!

Vướng ngã mới thấy ngã,

Thấy ngã, biết ngã không

Ngã không ai còn vướng

Chỉ tại thấy chưa thông!

Ngày 31-12-2016

Câu hỏi 316:

Thưa Thầy, con sau thời gian hành thiền và trải nghiệm thực tế, bây giờ con thấy cái "không tên" đó ở cả 6 căn ạ. Mắt thấy con cũng thấy có cái đó, tai nghe cũng vậy, mũi ngửi, thân đụng chạm, ngay cả khi vọng khởi lên, biết đó là vọng liền giác ngay đó ạ. Dù con cũng nhiều lúc quên mình tuy nhiên sau đó là nhớ lại được ạ.

Trả lời:

Thấy được pháp không tên là tốt, nhưng có tên mà không chấp cũng tốt.

Có tên hoặc không tên

Tánh Biết đều vô ngại

Nếu chỉ thấy một bên

Chưa thong dong tự tại

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.