Chân Như Thực Tại

2017

Ngày 05-01-2017

Câu hỏi 317:

Con cảm ơn Thầy đã chỉ cho con về Tánh Biết. Trước giờ con vẫn còn tu theo Tướng Biết - ý thức đầy lý trí của bản ngã. Nay con bất chợt thấy được Tánh Biết tự chiếu, không cần nỗ lực của “cái Ta lý trí” đầy ảo tưởng. Con rất biết ơn Thầy!

Trả lời:

Sādhu lành thay! Chúc mừng con đã thấy!

Tánh biết thường tự chiếu

Ngay đó thấy chân như

Chỉ vì theo vọng tưởng

Quên Tánh Sáng* vô tư

*Pabhassaracitta

Ngày 13-01-2017

Câu hỏi 318:

Thưa Thầy, con hay bị mệt mỏi nên mới tập quán thọ. Dựa trên 12 duyên khởi con suy luận rằng có thân sinh ra xúc rồi cảm thọ mỏi, đau, sau đó sinh tâm buồn, chán nản, rồi cứ luân hồi tiến trình tâm đó làm sự mệt mỏi kéo dài, sinh ra các hệ luỵ khác như bứt rứt, phóng tâm, dao động, rồi lại có khuynh hướng tìm đến thú vui giải trí để giảm bớt sự mệt mỏi. Thỉnh thoảng con cũng tự nhắc rằng cảm thọ không phải của ta, chỉ có sự mệt nhưng không có ai mệt. Con chỉ suy luận trên lý duyên khởi chứ con không thực thấy được diễn biến của nó. Xin Thầy chỉ cho con cách làm chủ được cảm thọ.

Trả lời:

Con suy luận đúng nhưng đó chỉ là kiến thức của lý trí, chưa phải trực nhận trọn vẹn cảm thọ khi nó đang diễn ra. Cần buông thư mới có thể soi sáng, lắng nghe, cảm nhận được trạng thái mệt mỏi, chán nản đó một cách trung thực để thấy bản chất thật của nó.

Không cần làm chủ thọ

Chỉ thấy pháp đang là

Thọ đến - đi, sinh - diệt

Không phải ta, của ta

Ngày 13-07-2017

Câu hỏi 319:

Thầy cho phép con được có vài dòng tâm sự ạ. Vì bây giờ con hạnh phúc quá. Mỗi khi nghe bài giảng của Thầy con thấy trong con tràn ngập cảm giác hạnh phúc nhẹ nhàng, thư thái, có lúc cảm giác hạnh phúc đến rơi nước mắt vì nghe Thầy giảng con được khai mở ra rất nhiều. Và cả những lúc trong cuộc sống cũng vậy, lúc ngồi, lúc đứng, lúc đi, lúc nằm, lúc làm việc... một cảm giác nhẹ nhàng, mát mẻ, hạnh phúc làm sao! Thưa Thầy, thì ra lúc ban đầu con học đạo với tâm trong sáng, không mong cầu giải thoát mà chỉ cần giác ngộ thì con lại thấy ra nhiều điều hơn khi con cố gắng muốn học nhiều, muốn biết nhiều Phật pháp. Càng muốn biết nhiều kiến thức thì con lại càng bị kẹt vào đó. Nên con đã tự học đạo theo cách mày mò riêng của mình. Một ngày nọ con đang đau khổ vì tình yêu thì đột nhiên con phát hiện ra bản ngã của mình khi đọc một câu nói của vị phu nhân Mallikā trong truyện cổ Phật giáo, lúc ấy con muốn quỳ sụp dưới chân Đức Thế Tôn. Đó là trải nghiệm đầu tiên khi con học đạo. Rồi mọi giải đáp cho những thắc mắc về đạo đến với con một cách kỳ diệu, như từng mắc xích liên tiếp nhau. Có lúc đọc sách, có lúc đọc được chỉ vài dòng ngắn ngủi của một vị Thiền sư hoặc một đoạn ngắn trích trong Kinh mà con cảm giác như có luồng điện chạy dọc thân người, có khi rơi nước mắt. Có những lúc bất chợt thấy ra cũng giống như tia chớp lóe sáng rồi tắt, có lúc như mở mắt ra tỉnh ngủ, nhưng chia sẻ với người khác thì bạn không hiểu mà còn cho rằng con tu sai. Bạn hiểu biết nhiều về Phật pháp nên con không nói nữa và nghĩ có khi mình tu sai thật, không chừng mình bị tẩu hỏa nhập ma rồi, nhưng lại nghĩ tẩu hỏa nhập ma thì tâm không thể sáng suốt và bình an như vậy nên con chỉ im lặng rồi lại tiếp tục mày mò. Lúc đó con không cố gắng tu gì cả, chỉ quay về với chính mình, sống trọn vẹn với hiện tại vì thấy mình chỉ có thể thực sự sống ở hiện tại mà thôi, nếu không sống trọn vẹn từng giây từng phút thì cũng giống như mình đã chết rồi chỉ đợi tới lúc tắt thở mới đem chôn. Rồi con mới thấy à thì ra mình khổ là do thái độ, mình khổ là do chính cái bản ngã thêu dệt lên, mình khổ là do mình bám víu, chỉ cần mình buông đi cái thái độ bám víu, buông đi cái bản ngã ảo tưởng là hết khổ ngay (điều này do có một lần con bị bệnh nặng, tự trải nghiệm mà nhận ra). Cuộc sống này dạy cho con những bài học thật bổ ích, con không còn sợ đau khổ mà còn có cảm giác biết ơn, lấy đau khổ làm bài học giác ngộ cho mình (dù có lúc cũng khổ sở lắm con mới học ra), ai rồi cũng sẽ học bài học giác ngộ của mình. Đó là điều thứ hai khi con học đạo. Và rất nhiều điều kỳ diệu mà con không thể kể hết ở đây. Theo đó là những duyên lành liên tiếp đưa con biết đến Phật giáo Nguyên thủy và đưa con đến gặp Thầy, nghe thầy giảng, con đã vỡ oà! Thật hạnh phúc làm sao!

Trả lời:

Sādhu lành thay! Chính nhờ con tự biết trở về trọn vẹn rõ biết chính mình, không chạy theo sở tri sở đắc nên mới có sự tương thông trong cảm ứng đạo giao kỳ diệu như thế! Chúc mừng con!

Đạo: hồn nhiên trong sáng

Ngoài sở đắc, sở tri

Bình thường, tâm rỗng lặng

Ngay đó rõ Đường Đi

Ngày 25-01-2017

Câu hỏi 320:

Dạo gần đây con tu tập nhiều hơn, thường cúng lạy, tụng Kinh, niệm Phật mà con thấy sao có nhiều chuyện không như ý xảy ra với con. Rất nhiều chuyện dồn dập tới mà con tưởng chừng không vượt qua được. Cứ chuyện này chưa xong là đến chuyện khác. Nhiều lúc con bế tắc lắm. Đúng là “Hoạ vô đơn chí”. Tâm con cứ bị động không yên được. Con thấy mình khổ hơn lúc chưa tu tập nhiều lắm. Như vậy có phải do con tu sai, không nhiếp tâm được nên mới khổ như vậy hay là do con đang trả nghiệp? Hay là vì một lý do nào đó nên con mới vậy? Kính mong Thầy từ bi chỉ dạy.

Trả lời:

Do con tu để mong hết khổ mà không biết rằng chính khổ giúp con tu. Tu không phải là lánh khổ trong Kinh Kệ mà cần đối mặt với sự thật để thấu hiểu khổ và nguyên nhân của nó.

Tu không để hết khổ

Hết khổ lấy gì tu?

Thấy khổ tâm không động

Mới chính là công phu

Ngày 29-01-2017

Câu hỏi 321:

Kính bạch thầy, con có bài thơ “Biết sống tuỳ duyên”, kính mong thầy xét duyệt.

Cỏ dù cao thấp,

Ông nhẹ nhàng nhổ.

Đất tâm tươi mới,

Ông ngồi thản nhiên.

Trả lời:

Không cần nhổ cỏ

Chỉ thấy cỏ thôi

Không lấy không bỏ

Chẳng ông chẳng tôi!

Ngày 29-01-2017

Câu hỏi 322:

Con mỗi ngày đều niệm Phật. Từ lúc con ngủ dậy thì đã nghe tiếng niệm Phật trong đầu, có lúc câu niệm tự khởi, có lúc con tự mình niệm thầm một tiếng thì những câu niệm Phật ấy cũng tuần tự nối tiếp nhau theo từng dòng tâm thái của con, chỉ khi con ngủ câu niệm Phật mới dừng. Xong khi con thức dậy câu niệm Phật ấy lại tiếp nối vang lên trong đầu. Có người nói như vậy là niệm đến chỗ thuần thục, có người nói như vậy là bị niệm ám ảnh, tâm không rỗng lặng được. Thưa Thầy, vậy đó là tốt hay xấu?

Trả lời:

Bất cứ niệm điều gì

Khiến tâm tư thêm nặng

Tốt xấu đều xả ly

Để tâm hồn rỗng lặng

Ngày 03-02-2017

Câu hỏi 323:

Kính bạch Thầy! Sáng nay con chợt thấy tâm lắng trong lạ thường, nó hoàn toàn tự đến, không do con cố gắng tạo ra. Ngoại cảnh cũng hoàn toàn lặng yên, không có ranh giới giữa tâm và cảnh nữa. Tất cả đều như đồng nhất trong sự an tịnh hoàn toàn. Chỉ như một chớp nhoáng rồi mọi sự trở lại bình thường, nhưng con cảm thấy như hé mở một chân trời mới mẻ vượt ngoài những hiểu biết tầm thường, hạn hẹp trong đời sống khuôn định hàng ngày! Thưa Thầy, phải chăng đó là thực tánh chân đế, là tịch diệt tướng hay trạng thái tịch tịnh như Thầy thường nói đến?

Trả lời:

Phải, đó chính là chân đế - trạng thái tịch tịnh (santī) của tâm và pháp - khi bỗng vắng bóng cái “ta ảo tưởng” lăng xăng.

Một thoáng hiện chân như

Vỡ tan bao vọng tưởng

Như bắt gặp thái hư

Giữa trùng trùng duyên khởi

Ngày 06-02-2017

Câu hỏi 324:

Kính thưa Thầy cho con được hỏi là "Tâm" nằm ở đâu? Theo con quan sát thì thấy tâm không nằm trong thân, không nằm bên ngoài, không nằm trong não hay hệ thần kinh, không nằm ở trong tim hay trong máu... Khi nghe thì con biết có âm thanh, khi nhìn thì con thấy có sắc... rồi tâm khởi sanh như thế nào và diệt như thế nào con đều thấy biết như vậy, nhưng con sợ sự thấy biết này không chơn thật vì vẫn còn sự thấy biết của hệ thần kinh não bộ. Ví dụ Thầy gõ cái bàn thì con vẫn nghe nhưng con sợ cái nghe nay là do âm thanh tiếp xúc với tai rồi truyền dẫn đến hệ thần kinh làm cho nghe, con nghĩ cái nghe này là cái nghe không trung thực. Mong Thầy chỉ rõ thêm.

Trả lời:

Thiền đức nói: “Chân giác vô công, căn trần hà tội”. Vì tánh biết qua 5 căn không có khái niệm sai hay đúng, nó chỉ phản ánh thực tánh một cách tự nhiên vô tâm thôi. Chỉ khi khởi thế trí vọng thức mới bóp méo sự thật.

Khởi lý trí muốn biết

Tướng biết do ngã sinh

Ngay đó chỉ thấy biết

Tánh biết liền tự minh

Ngày 08-02-2017

Câu hỏi 325:

Kính thưa Thầy! Con có một thắc mắc mong Thầy giải đáp. Sáng nay ngồi thiền con thấy Tánh Biết lặng lẽ soi sáng những "câu chuyện" diễn ra trên bề mặt tâm như đang xem phim. Tự dưng có một câu hỏi hiện ra trong con: Phải chăng 121 tâm, 52 tâm sở và các sắc do tâm sinh chỉ là những "câu chuyện" của Tướng Biết? Và khi Tướng Biết định tĩnh sáng suốt (tri kiến thanh tịnh) liền nhận ra Tánh Biết tịch tịnh vi diệu. Như vậy, có phải Tánh Biết chính là Niết-bàn mà Vi Diệu Pháp nói đến? Vì vậy mà Thầy dạy là Niết-bàn đã có sẵn, chỉ cần quay lại là thấy? Nhận thức này khiến con vững tin hơn trong pháp hành. Con thấy như thế có đúng không xin Thầy giải nghi cho con. Con cảm ơn Thầy nhiều.

Trả lời:

Đức Phật định nghĩa Niết-bàn là đoạn tận tham, sân, si. Khi Tướng Biết không còn tham sân si (chấm dứt Tập đế, Khổ đế) tri kiến liền thanh tịnh nên đã trở về với Tánh Biết (Pabhassara Citta) rỗng lặng trong sáng (Đạo đế, Diệt đế).

Tướng Biết duyên trần khởi

Tánh Biết vẫn sáng trong

Pháp tánh thường tịch tịnh

Niết-bàn nhất thiết không*

*Không sinh, không hữu, không tác, không thành

(Udāna)

Ngày 08-03-2017

Câu hỏi 326:

Thưa Thầy! Con và anh con đã quyết tâm phát nguyện xuất gia theo Phật. Tuy nhiên, gần đây ba mẹ con hay nghe những lời người ngoài nói rằng: đi tu là trốn tránh, là tiêu cực hoặc không thiết thực trong cuộc sống. Cho nên ba mẹ con cũng hơi hoang mang mặc dù vẫn ủng hộ tụi con xuất gia. Giờ chúng con phải làm sao? Chúng con xin cảm ơn Thầy.

Trả lời:

Đây là cơ hội giúp các con bình tĩnh, sáng suốt xem xét kỹ càng quyết tâm của mình, vì việc xuất gia có thể không đơn giản như các con suy nghĩ. Vì vậy không nên bồng bột, vội vàng.

Tùy hoàn cảnh mà ứng

Tùy tình huống mà an

Biết nhẫn nại, chờ đợi

Không nên quá vội vàng

Ngày 05-04-2017

Câu hỏi 327:

Trước đây khi thường tập thiền định con cảm nhận được sự bình tĩnh, vắng lặng và an lạc. Nhưng rồi, tất cả sự nhẹ nhàng, tĩnh lặng mà con có thể cảm nhận được không còn nữa khi con trở ra đối diện với con người. Ở công ty, trong gia đình và ngoài xã hội, nơi nào con cũng có những khắc tinh. Ra khỏi giờ tập yoga, thiền định, khi đối diện với cảnh nghịch, con lại sân si, chán ghét…

Trả lời:

Thiền định, yoga chỉ giúp con an lạc tạm thời, nhưng càng muốn giữ an lạc càng khó đối diện với nghịch cảnh. Chỉ khi con đủ bình tĩnh sáng suốt rõ biết mình trong mọi hoàn cảnh mới giúp con thật sự bình an. Chủ đích của Đạo Phật là giác ngộ sự thật, không phải tìm an lạc.

Ghét biết tâm đang ghét

Thương biết lòng có thương

Ghét thương sinh rồi diệt

Tánh biết vẫn tỏ tường

Ngày 11-04-2017

Câu hỏi 328:

Thưa Thầy, sáng nay trà đạo con có hỏi: Làm sao phân biệt được đâu là chánh kiến đâu là vọng thức? Thầy dạy “Đừng vội phân biệt theo lý trí mà trong thấy chỉ thấy thôi” nhưng lúc đó con chưa hiểu. Trưa nay, trong khi đang rửa chén con chợt nhận ra ý thầy dạy. Con hiểu chánh kiến là trực nhận sự kiện qua trải nghiệm thực tế, không phải qua kiến thức học được từ Kinh Luận. "Chánh kiến thực tế" do tự chứng khác với "chánh kiến kiến thức" vay mượn từ sách vở, suy luận. Con muốn hỏi có phải tâm sinh chánh kiến mới thấy pháp, nếu tâm không sinh làm sao chứng ngộ

Niết-bàn?

Chánh kiến từ tâm sinh

Thấy pháp từ tâm khởi

Nếu tâm không sinh khởi

Liệu có thấy Niết-bàn?

Trả lời:

Con hiểu đúng, nhưng chánh kiến do tâm sinh thì chỉ trên mặt ý thức, tâm bất sinh mới thật sự chánh kiến chứng ngộ Niết-bàn.

Chánh kiến vốn bất sinh

Chỉ tuỳ duyên soi sáng

Thấy pháp, Tánh tự minh

Niết-bàn: Tâm tịch tịnh

Ngày 11-04-2017

Câu hỏi 329:

Sống tùy duyên thuận pháp

Thuận pháp cứ tùy duyên

Giới định tuệ thường nhiên

Sợ gì không đúng Pháp.

Con thấy như thế. Kính xin thầy khai thị.

Trả lời:

Phải!

Tâm trọn vẹn rõ biết

Chỉ thuận pháp tuỳ duyên

Sống vị tha vô ngã

Thường tự tại an nhiên

Ngày 15-04-2017

Câu hỏi 330:

Con hoan hỷ nên muốn kể Thầy nghe một chuyện. Con đọc trong mục Thư Viện trang Trung Tâm Hộ Tông có viết rằng việc báo hiếu tốt nhất là hướng bố mẹ đến Phật Pháp. Mẹ con là người không tin Phật Pháp nên cũng cấm con đi chùa. Riêng con dạo này tin vào nguyên lý giác ngộ mà Thầy hướng dẫn. Tin vì con thấy rõ đúng trong thực tế cuộc sống mà con đã trải nghiệm qua. Con không biết có phải do niềm tin của con mà thay đổi được tư tưởng của mẹ con không. Con kể cho mẹ là con biết Thầy và mang ơn Thầy. Lần đầu tiên, mẹ con nói bữa nào mẹ vào Sài Gòn dẫn mẹ đi xuống Thầy. Con cảm thấy rất vui. Rồi một hôm mẹ con bảo đang nghe một Sư giảng pháp. Con sửng sốt! Cả đời mẹ con không bao giờ tin Phật Pháp kia mà. Thì ra mẹ con đang nghe pháp Thầy giảng. Mẹ nói trước đây không tin vì thấy người ta mê tín quá, bây giờ nghe giảng mới biết Phật Pháp rất thực tế và hữu ích. Thế là mẹ con thay đổi hoàn toàn. Thật kỳ diệu! Con thành kính tri ân Thầy!

Trả lời:

Sādhu lành thay! Đúng là kỳ diệu!

Phật Pháp thật mênh mông

Chỉ cần không ảo vọng

Khi nhân duyên hội đủ

Thấy pháp tâm liền thông

Ngày 26-04-2017

Câu hỏi 331:

Thầy kính! Giờ con thấy được thiền là trải nghiệm cuộc sống như Thầy đã chỉ dạy. Con nghĩ là bất cứ ai tu hay không tu trong cuộc sống này cũng có lúc vô tình chạm đến “vô ngã” mà không hay biết. Có lần như thế này con xin kể: cũng là lần con đau khổ lê thê tưởng như hết thuốc chữa đó, thân thể tiều tụy không còn sức sống đến phát bệnh, bạn con phải đưa vào viện... khi bác sĩ vừa lấy máu để xét nghiệm vừa rút kim tiêm ra thì người con lịm đi, lúc cơ thể không còn sức nữa con cũng không biết phải làm gì mà chỉ thấy rõ mình đang dần ngã xuống. Con chưa từng bị như thế bao giờ nên con không thấy sợ mà cảm giác nhẹ nhàng lạ lắm... Sau này khi nghe Thầy giảng con mới hiểu lúc đó bản ngã đầu hàng nên có trạng thái lạ như thế mà không biết vì sao. Qua lời Thầy dạy con liên hệ lại tình trạng của con giúp con hiểu sâu hơn về việc không mang bản ngã ra tu mà cứ để Pháp giúp mình tu. Tuy rất khó nhưng con sẽ từ từ theo Thầy dạy là suy nghĩ nói năng làm việc hàng ngày với huynh đệ sẽ thận trọng hơn, vì trước đây con không được ai hướng dẫn tỉ mỉ như Thầy bao giờ cả. Con biết ơn Thầy nhiều lắm!

Trả lời:

Sādhu lành thay!

Lành thay thấy vô ngã

Thấy pháp tự vận hành

Thấy danh sắc sinh diệt

Thấy tự tánh Bất Sanh.

Ngày 30-04-2017

Câu hỏi 332:

Kính thưa Sư Ông. Hiện tại trong tâm con rất bối rối vì phải ra một quyết định trong thời gian sắp tới. Vì lý tưởng xuất gia, con đã nghiên cứu và trải nghiệm qua hai dòng thiền với hai vị thầy khác nhau. Cả hai dòng thiền đều có cái hay và đẹp riêng và cả hai vị ấy đều tốt với con, mong con xuất gia với họ cả. Vấn đề là nếu con tu với vị A thì con cảm thấy sẽ có lỗi với vị B, hoặc ngược lại. Vậy bây giờ con cần phải làm sao để ổn thoả. Con hiện tại cảm thấy thật khó xử. Kính mong Sư Ông giúp đỡ.

Trả lời:

Sao lại phải theo Dòng thiền nào mà không thiền ngay nơi chính mình? Thực tại luôn ngay đây và bây giờ nơi chính con, tìm chi trong những Tông môn, Dòng phái? Đã có "Dòng", có "Tông", có phương pháp riêng biệt thì đã rơi vào cục bộ mất rồi! Trong khi thiền cần mở ra tầm nhìn toàn diện mới không bị rơi vào khuôn mẫu do các Tông môn, Dòng phái chế định chủ quan theo trình độ của họ.

Bỏ Tông, về lại chính mình

Bỏ Dòng, bỏ Phái, bỏ Kinh ngôn từ

Ngay đây thấy pháp vốn như

Tuyệt không sở đắc: Vô Dư Niết-bàn!

Ngày 03-05-2017

Câu hỏi 333:

Thưa Thầy! Con có vợ và một con, nhưng từ khi biết Phật Pháp con có ý định từ bỏ khổ đau và từ bỏ những thứ vô thường để xuất gia theo duyên lành mà giác ngộ, dù con biết mình chỉ mới bắt đầu, nhưng con vẫn muốn thoát khỏi khổ đau. Vậy Thầy có lời khuyên cho con để con khỏi lầm đường lạc lối theo luân hồi sanh tử. Con xin cảm ơn Thầy!

Trả lời:

Mê hay ngộ không phải do từ bỏ điều gì bên ngoài, mà từ bỏ thái độ chấp thủ tà kiến và tham ái bên trong. Vì vậy vấn đề không phải xuất gia hay tại gia mà là có từ bỏ vọng tâm hay không.

Khổ đau do tâm động

Sinh tử cũng tại tâm

Khi tâm không khởi vọng

Ngay đó chẳng mê lầm

Ngày 03-05-2017

Câu hỏi 334:

Thưa Thầy! Mấy ngày nay con sống trong tục đế mà vẫn không quên chân đế. Kinh doanh nhưng tâm bình thản rõ biết mọi vấn đề. Con thấy mọi việc cứ tiến triển như vậy là tốt. Bỗng hôm nay chồng con kêu con bỏ hết việc đi, đòi về quê làm ruộng sống một mình tu tập, không giao thiệp với ai, để tìm giải thoát cho mình. Bản thân con thấy hằng ngày buôn bán mưu sinh và trách nhiệm với cha mẹ với chồng con đồng hành với tu tập là chuyện nên làm cho đến hết cuộc đời, tùy duyên đến duyên đi. Con phân vân quá, mong Thầy cho ý kiến. Con cám ơn Thầy.

Trả lời:

Con thấy đúng. Không cần “tạo duyên thuận ngã”, nên sống “tuỳ duyên thuận pháp”. Khi nào cùng đường tự nhiên có lối thoát, như Lão Tử nói “Cùng tắc biến, biến tắc thông”. Chỉ cần sống đúng tốt trong hoàn cảnh tự nhiên, không cần cố tu theo một quan niệm nào.

Việc gì đến tự đến

Việc gì đi tự đi

Ngay đây thấy rõ pháp

Tìm kiếm đâu làm chi?

Ngày 07-05-2017

Câu hỏi 335:

Con có một băn khoăn. Con cảm thấy dường như tâm luôn biết. Ngay cả khi con thất niệm hay bị "cuốn đi" tưởng chừng như đã quên mình. Nhưng nếu quên mình sao lại biết mình quên, rõ ràng có cái biết biết luôn cả khi quên. Thấy điều này con nghĩ là mình không thể ra ngoài tánh biết được. Con nghĩ như vậy có đúng không ạ?

Trả lời:

Tướng biết (121 tâm theo luận Abhidhamma hoặc 8 thức theo luận Duy Thức) có lúc sáng lúc tối, lúc nhớ lúc quên, lúc mê lúc ngộ v.v… nhưng Tánh Biết (Pabhassara Citta) thì vẫn luôn chói sáng nên thường chiếu rõ mọi tướng biết của tâm.

Thức cuốn theo đối tượng

Tánh biết vẫn phân minh

Thức dẫu luôn sinh diệt

Tánh biết vốn bất sinh

Ngày 12-05-2017

Câu hỏi 336:

Kính bạch Thầy! Cuộc sống của con chứa đựng những chuỗi ngày thật buồn. Nhưng từ ngày nghe pháp và thực hành những lời Thầy dạy, con bừng tỉnh thấy được cuộc sống đầy tự ti mặc cảm của con là một hình thức ngã chấp theo một chiều hướng ngược lại với những ngã chấp mà người khác thường mắc phải. Điều con thấy được là lối sống khép kín của con không tự nhiên, không trong sáng, không rỗng lặng. Từ "rỗng lặng" không thể diễn tả được hết ý nghĩa cho đến khi con cảm nhận được trạng thái đó. Những lời thầy dạy rất đơn giản nhưng vô cùng mầu nhiệm.

Chưa gặp Thầy lần nào, dù Thầy có chấp nhận con hay không, con vẫn là một học trò không chân dung của Thầy. Con cứ để cho pháp đến tự nhiên. Kính đội ơn Thầy.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Thực hành đúng pháp là con đã gặp thầy rồi đó!

Không gặp nhau trên tướng

Nhưng pháp tánh vốn đồng

Tri âm thường tao ngộ

Giữa pháp giới mênh mông!

Ngày 13-05-2017

Câu hỏi 337:

Kính bạch Thầy! Với cảm xúc hoan hỷ dâng trào và lòng biết ơn sâu sắc con xin viết đôi dòng trình pháp lên Thầy. Thưa Thầy! Suốt thời gian qua trong trải nghiệm pháp hành con luôn ứng dụng lời Thầy trở về soi sáng thực tại. Vâng, thật là bất khả tư nghì, các nút thắt tự mở khi trí tuệ con bừng bừng sáng tỏ niệm niệm sanh, niệm niệm diệt ngay nơi thân thọ tâm pháp. Có những lúc con ứng với các pháp một cách rất tự nhiên khi pháp đến đi, con như tỏ thông ý nghĩa của hai mặt sinh tử luân hồi và sự tái sanh mà Thầy đã truyền trao. Khi căn đối cảnh trong tư duy, thiền quán, chiêm nghiệm cọ xát nơi các pháp con thấy vi diệu vô cùng. Thảo nào "Bồ Tát không sợ sinh tử". Giờ đây con không biết nói gì hơn vì những thấy biết vượt ngoài văn tự ngôn thuyết. Con thành kính đảnh lễ tri ân Thầy. Tri ân tất cả các duyên tận đáy lòng thẳm sâu vô lượng.

Trả lời:

Sādhu lành thay!

Ai thân chứng mới biết

Pháp tánh vi điệu thay!

Vượt ngôn từ ngữ nghĩa

Vốn tịch tịnh xưa nay!

Ngày 14-05-2017

Câu hỏi 338:

Thầy kính! Hẳn là sinh ra trong thế gian này sâu thẳm trong lòng ai cũng có những nỗi niềm của riêng mình. Con sinh ra trong gia đình ở một làng quê nghèo khó, ba mẹ lớn tuổi rồi vẫn còn phải đi làm ruộng. Con lớn lên tuy nghèo nhưng cuộc sống vẫn êm đêm bình dị không phải chứng kiến những bất hạnh trong gia đình ở tuổi thơ. Con biết đi Chùa lễ Phật từ lúc 16 tuổi, vì trường học con gần chùa quý Sư tu thiền. Lần đầu tiên con được nói chuyện với một vị thầy người Huế, thầy giảng chuyện Kiều qua ánh mắt đạo Phật cho con hiểu, từ đó con rất ngưỡng mộ quý Sư, chỉ cần nhìn thấy quý Sư với tấm y vàng ở trong trang báo thôi là lòng con cứ phấn khởi. Học xong phổ thông con không có điều kiện để tiếp tục học nữa và sau thời gian dài con xin ba mẹ đến chùa ở hẳn, dường như cuộc sống xuất gia của con đã bị trở ngại ngay từ lúc ban đầu Thầy ạ. Ba con đã từ bỏ con một thời gian rất dài vì không đồng ý, lúc đó con chỉ biết làm theo ý thích của mình mà không để ý đến cảm giác của ba mẹ. Mẹ con đã khóc rất nhiều vì con, lúc đó con đã phải trốn đi vào một miền quê dân tộc ở chùa trong Đaklak. Những ngày tháng ban sơ sống trong chùa con cũng không hiểu tu là gì mà con chỉ biết tới giờ là đọc kinh, ngồi thiền là cứ ngồi. Cứ như thế 4 năm con vẫn thấy mình không biết gì, có lúc còn bị ức chế, thế là con rời khỏi thiền viện đi học hỏi. Con được một bạn giới thiệu cho con một vị thầy, trình độ của con lúc đó thì con thấy thầy ấy giảng cũng hay và con đã theo tu học với thầy đó 3 năm. Con tin tưởng và đặt trọn vẹn nơi thầy đó, rồi một ngày con phát hiện ra mình đã đặt niềm tin không đúng chỗ với nhiều lý do khiến con đau đớn cùng cực, chưa bao giờ cuộc sống của con lại lay lắt đến thế. Con lại bỏ đi tìm người thầy khác vẫn trong trạng thái chưa hết khổ và hận. Con đi Phú Quốc chơi biển rồi bay lên Sài Gòn cùng với Sư huynh và cô ấy dẫn con đi viếng thăm Thầy Viên Minh ngay buổi sáng hôm sau. Con được biết đến Thầy từ đó. Con như được bừng sáng ra sau bao giông tố âm u. Lúc gặp Thầy, mọi đau khổ như trốn tạm đâu đó, trong con chỉ còn là niềm hạnh phúc vô bờ khi được Thầy đồng ý cho ở lại chùa để nghe buổi Trà Đạo sáng sớm hôm sau, từ đó con bắt đầu nghe pháp của Thầy cho tới giờ. Giờ con thấy được đâu là bản ngã, cảm nhận được Tánh Biết không tăng giảm trên mọi đối tượng, con cũng thật thấy việc thận trọng chú tâm quan sát sẵn có ở nơi mình nó tự ứng cần và đủ tùy trường hợp. Con hiểu được thực sự thế nào là chánh niệm tỉnh giác. Hôm nay con nằm truyền thuốc tận 7 giờ đồng hồ, con nghĩ đến và biết ơn Thầy quá nên viết thư cho Thầy với mong muốn Thầy cảm nhận được lòng con. Con thấy mình thật lòng cám ơn sự vận hành của pháp, cám ơn thời gian đau khổ đó, cảm ơn vô thường đã mang duyên con đến gặp Thầy. Nghĩ lại con thấy tất cả như đang chứng minh lời Thầy. Con ghi nhớ ơn Thầy. Kính!

Trả lời:

Sādhu lành thay! Có từng trải qua bao thăng trầm cuộc sống, bao đêm thâu tăm tối mới thấy ánh bình minh thật rạng rỡ! Chúc mừng con!

Không gì bằng thấy Pháp

Pháp tánh vốn chân như

Không gì bằng thấy Phật

Phật tánh tợ... không hư

Ngày 16-05-2017

Câu hỏi 339:

Thưa Thầy, thật khó khăn con mới có được cơ hội gặp Chánh Pháp. Hơn 12 năm qua con ngụp lặn trong biển Giáo Lý mênh mông mà không biết đâu là bến, con đã nghe không biết bao nhiêu bài Pháp của nhiều vị thầy và hành trì một số Pháp môn nhưng kết quả chỉ là phiền não tham, sân, si. Càng ngày càng bị trói buộc vào các nghi lễ, hình thức, đạo lý thế gian và dị đoan, mê tín. Sau khi nghe Pháp thoại của Thầy tâm con sáng ra và gỡ bỏ được nhiều trói buột như: Chấp vào ăn chay trường, các giới chế định, ngồi thiền để định tâm, quá can thiệp vào sự vận hành của pháp trong việc khuyên vợ, dạy con và mọi người. Tâm con so với trước ít phiền não hơn, ít lo lắng hơn, cái gì đến ắt nó sẽ đến, tham cầu vơi đi rất nhiều và luôn nghĩ cái chết sẽ đến với con bất cứ lúc nào. Thưa Thầy tuy có nhiều thay đổi nhưng tâm con vẫn còn phóng dật, suy nghĩ lăng xăng rất nhiều, thường thì 5, 10 phút con mới quay về thực tại và thấy tâm mình đang phóng dật. Con thấy khó khăn để tâm được an tịnh. Xin Thầy cho con lời chỉ dạy. Nay con xin được làm đệ tử để học hỏi giáo pháp nơi Thầy. Khi nào duyên đến con sẽ quỳ dưới chân Thầy để đảnh lễ tạ ơn Thầy. Kính.

Trả lời:

Do con vẫn còn mong an tịnh nên mới bất an. Trong tu, thấy ra sự thật là chính, không phải để đạt được một trạng thái nào như ý. Tâm lăng xăng thấy tâm lăng xăng sinh diệt nên thấy được bản chất vô thường, khổ và vô ngã; nếu con đạt được trạng thái an lạc và thoả mãn với trạng thái đó thì làm sao thấy được 3 tướng của pháp hữu vi. Nhưng lăng xăng cách nào con cũng thấy được như vậy tánh thấy đâu có lăng xăng.

Đừng mong tâm an tịnh

Chỉ thấy tánh bản nguyên

Tìm cầu chi tướng định

Quên tự tánh thâm uyên!

Ngày 16-05-2017

Câu hỏi 340:

Kính thưa Thầy, con đã bị lừa một số tiền lớn. Đây là số tiền con phải để dành nhiều năm mới có được. Con chưa bao giờ nghĩ mình sẽ bị lừa khoản tiền lớn như vậy. Do lỗi của con đã tin người một cách mù quáng. Con đã thấy ra được sự nhẹ dạ cả tin đến mức ngu ngốc của mình. Con đã nghĩ rằng: Mất tiền là không mất gì cả. Đó có phải là do con ngụy biện để bào chữa cho tâm si của mình không? Lòng con vẫn rất đau nhói khi nghĩ đến lỗi lầm của mình. Con xin thầy cho con một lời khuyên.

Trả lời:

Nếu “mất” học được nhiều

Ắt trong hoạ có phúc

Nếu “được” sinh tự kiêu

Ắt trong phúc có hoạ!

Ngày 17-05-2017

Câu hỏi 341:

Kính bạch Thầy, Thầy ơi, giờ viết cho Thầy những dòng này, con thực sự xúc động và con đang khóc đây. Giờ, con thực sự cảm nhận được niềm hạnh phúc, đó không phải là niềm hạnh phúc của đạt được thành tựu nào mà là niềm hạnh phúc của việc thấy ra chính những trải nghiệm đau thương của cuộc đời mang đến mới đáng quý biết chừng nào. Giờ đây, con thực sự thấy ra cuộc đời, sự vận hành của đời sống, sự sống trong chính con đáng quý cho sự giác ngộ biết bao! Con vô cùng tri ân Thầy.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Sự vận hành của Pháp dù ở dưới hình thức nào đều chỉ để giúp chúng ta giác ngộ.

Khi soi sáng thực tại

Thấy Pháp thật tuyệt vời

Dù được mất thành bại

Giác ngộ liền thảnh thơi!

Ngày 21-05-2017

Câu hỏi 342:

Kính bạch thầy! Khi ngồi thiền tâm trí con cứ vẽ ra những câu chuyện có nội dung hình ảnh rõ ràng và cứ thế trình chiếu như một bộ phim mà con không thể dừng được. Con cố an tâm nhưng không thể định. Những lúc như vậy con rất căng thẳng, mong thầy chỉ dẫn cho con. Xin cảm ơn thầy nhiều.

Trả lời:

Bất cứ điều gì xuất hiện trong tâm thức, con chỉ cần trọn vẹn rõ biết là đủ. Càng cố loại bỏ chúng để định tâm càng sinh đối kháng và căng thẳng. Phật dạy chỉ soi sáng thực tại thân-thọ-tâm-pháp thôi chứ không tham ưu, không nương tựa, không chấp thủ bất cứ điều gì, sao con lại cố gắng trụ tâm?

Hữu ý an tâm càng dao động

Vô tình đối cảnh lại tịch nhiên

Tâm vốn vô sanh sao phải định

Tánh luôn rỗng lặng cớ chi thiền?

Ngày 21-05-2017

Câu hỏi 343:

Thưa Thầy, thế nào là thọ khổ thực, thế nào là thọ khổ ảo trong Khổ đế? Và đâu là chân, đâu là vọng trong Đạo Đế?

Trả lời:

Nên tự trải nghiệm, chiêm nghiệm để khám phá ảo- thực, vọng-chân trên thực tế, đừng cố tìm định nghĩa qua khái niệm ngôn từ!

Chánh tâm ngay đó thấy liền

Tìm chi ảo-thực đảo điên suốt đời!

Vọng-chân tánh vốn không lời

Ngôn từ, ngữ nghĩa rối bời tưởng tri!

Ngày 26-05-2017

Câu hỏi 344:

Kính bạch Thầy, Con biết bên Tịnh Độ, lúc lâm chung, họ mời Tăng Ni đến khai thị và có ban hộ niệm đến để hướng dẫn tâm thức người sắp chết. Còn pháp Thầy dạy thì khi vô thường đến với con, con phải làm gì, kính mong Thầy chỉ dạy.

Trả lời:

Hộ niệm chỉ để trợ duyên cho người lúc lâm chung, nhưng chủ yếu lúc đang sống cần chánh niệm tỉnh giác để tâm thường bình tĩnh sáng suốt trước mọi sự, chắc hẳn khi lâm chung có thể tỉnh táo trước cận tử nghiệp. Người tâm đầy tội lỗi, lo lắng, sợ hãi dù có được hộ niệm cũng khó siêu sinh.

Đừng đợi đến từ trần

Mới cầu xin hộ niệm

Giờ đây niệm tinh cần

Chờ chi lúc tẩn liệm?

Ngày 29-05-2017

Câu hỏi 345:

Con kính chào thầy! Trước đây, trong tu tập con thường có thói quen chỉ chú ý quan sát vào những công việc quan trọng, còn trong những công việc bình thường đầu óc con thường nghĩ đến những chuyện mình quan tâm. Giờ đây, sau thời gian 7 tháng nghe pháp thoại Thầy giảng con tập quan sát thân tâm trong mọi sinh hoạt hàng ngày dù nhỏ nhặt nhất. Con đi lại khoan thai, nói năng nhỏ nhẹ hơn nên cũng dễ rõ biết mình hơn. Sự thay đổi đó mang lại cho con nhiều điều thú vị. Con thành kính tri ân thầy. Sau đây là bài thơ con ghi lại cảm xúc của mình:

Pháp Thầy soi sáng trong con

Giúp con thấy rõ lối mòn phù sinh

Trở về nhìn lại chính mình

Mới hay tự tánh chơn minh muôn đời

Trả lời:

Sādhu! Chỉ một thời gian ngắn mà con thấy được như vậy thật là hy hữu!

Sống bình thường giản dị

Luôn soi sáng chính mình

Thấy nghe… pháp như thị

Tánh biết vốn quang minh

Ngày 29-05-2017

Câu hỏi 346:

Thầy dạy pháp “vô chiêu”

Không bám vào khuôn mẫu

Con cảm thấy quá siêu,

Không cách nào hiểu thấu!

Nghe Thầy con trở về

Tỉnh thức trong thực tại

Chợt thoát khỏi cơn mê

Tánh bản lai vô ngại!

Trả lời:

Thấy tự tánh bản lai

Ngay sát-na trải nghiệm

Thực tại vốn không hai

“Hữu chiêu” sinh tà niệm!

Ngày 30-05-2017

Câu hỏi 347:

Kính bạch sư ông. Con xin sư ông chỉ dạy. Khi con quan sát sự vật, hiện tượng... dù ở trạng thái tĩnh hay động thì con thấy mọi việc diễn ra trước mắt giống như "chiếc gương đặt ở đó và mọi sự vật, mọi hiện tượng đều trôi qua gương". Con quan sát như vậy đã đúng chưa ạ? Con cảm ơn sư ông ạ.

Trả lời:

Như vậy còn gì bằng!

Như tấm gương phản ánh

Mọi hiện tượng thân tâm

Không mơ phàm mộng thánh

Mới thấy pháp uyên thâm

Ngày 30-05-2017

Câu hỏi 348:

Kính Thưa Thầy! Dạo này trạng thái tâm của con rất lạ. Con thường xuyên thấy bất an vi tế trong tâm. Con nhớ Thầy đã dạy thái độ bất an là nhân, trạng thái bất an là quả, là quả thì có sự sinh diệt nhất định của nó nên con cứ mặc nó chỉ lặng lẽ quan sát thôi. Nhưng sự bất an này gần như ngày nào cũng xuất hiện nên con đi ra ngoài thăm bà con, bạn bè để xem có dễ chịu hơn không nhưng rồi con lại cảm nhận thêm một điều nữa là bất kỳ mối quan hệ nào cũng đầy phiền phức và nếu không biết vượt qua những phiền phức đó thì tiếp đến là sự đau khổ, con cái cũng vậy. Rồi con lại quay về sống tránh duyên như trước. Con nghĩ không biết trong quá trình chuyển biến của tâm có giai đoạn này không hay con đang bị trầm cảm? Kính xin Thầy chỉ dạy! Con thành kính đảnh lễ Thầy!

Trả lời:

Bất an thấy bất an

Muốn an càng thêm vọng

Nghiệp tướng có tụ tan

Tánh thấy thường bất động

Ngày 31-05-2017

Câu hỏi 349:

Con xin cám ơn vị đạo hữu đã có lời chia sẻ những trải nghiệm và những điều đã học từ bài học khi chứng kiến người thân ra đi. Qua trang web này con không chỉ nhận được lời dạy sáng suốt từ Thầy, mà còn cả những lời chia sẻ chân tình của các vị bạn đạo, đã trợ giúp con khi gặp lúng túng trong cuộc sống cũng như trong tu tập. Con xin tri ân Thầy, xin cám ơn các bạn đạo.

Trả lời:

Sādhu!

Lành thay chia sẻ đạo

Lành thay biết tiếp thu

Lành thay sống thuận pháp

Lành thay thấy đường tu!

Ngày 04-06-2017

Câu hỏi 350:

Kính Thầy! Con thấy ra nguyên lý Thầy chỉ dạy, điều quan trọng là sự có mặt của tinh tấn chánh niệm tỉnh giác nơi thực tại thân-thọ-tâm-pháp, vì khi đó Tánh Biết sẽ ứng một cách chính xác tự nhiên trên đối tượng đang nổi trội nhất. Còn nếu lặp đi lặp lại theo một phương pháp chế định nào thì con lại thấy lâu ngày tâm sẽ rập khuôn theo một lối mòn trở thành quán tính vô thức... khó mà giác ngộ được Sự Thật.

Niềm vui nào bằng niềm vui thấy Pháp

Con rạng ngời nghe giọt lệ đang rơi

Nương chánh đạo con trở về tự tánh

Kính lễ Người ơn khai thị biển khơi!

Trả lời:

Sādhu lành thay! Chúc mừng con đã thấy được đường đi!

Khi tâm được khai mở

Chân lý vốn tròn đầy

Quay đầu liền thấy pháp

Như trăng thoát khỏi mây

Khi mắt không còn bụi

Chân tánh tự hiển bày

Buông lối mòn chế định

Liền tự thấy đường ngay

Ngày 07-06-2017

Câu hỏi 351:

Kính xin Thầy khai thị:

“Trong nghe chỉ có nghe”

Nhưng tâm con dao động

Như trăng bị mây che

Làm sao con nghe được?

Trả lời:

Dao động biết dao động

Mây che thấy mây che

Rõ ràng không ảo vọng

Liền hiển bày Tánh Nghe

Ngày 13-06-2017

Câu hỏi 352:

Kính bạch Sư Ông cho con được hỏi. Theo con hiểu, con người là một giả tướng do ngũ đại (đất-nước-gió- lửa và hư không) duyên hợp thành phần thân. Do duyên thức đại nương gá hình thành phần tâm luôn vô thường sanh diệt. Như thế thân là giả tướng, tâm là huyễn hư. Vậy ai luân hồi sanh tử?

Trả lời:

Đã thấy thân giả tướng, tâm huyễn hư, lẽ ra ngay đó thấy vô ngã, chấm dứt sanh tử, sao lại còn hỏi ai luân hồi sanh tử?

Đã thấy thân giả tướng

Thấy tâm vốn huyễn hư

Sao còn hỏi sanh tử

Không thấy tánh chân như?

Đừng gán huyễn gán chân

Pháp chỉ đang như thị

Thấy biết rõ thân tâm

Hỏi tái sanh thêm vọng!

Ngày 15-06-2017

Câu hỏi 353:

Kính bạch Sư Ông! Tuy thân và tâm đều hư huyễn, nhưng khi đã phát sanh ngũ uẩn thì đã tạo nghiệp nhân quả vì vậy còn có tái sanh luân hồi. Ý con hỏi là khi lâm chung, trong ngũ uẩn tạo tác yếu tố nào tái sanh?

Trả lời:

Dựa trên tổ hợp Thân Tâm, cái “ta” ảo tưởng phát sanh do không thấy thực tánh của Danh Sắc (bản chất thật của Thân Tâm) nên vô minh ái dục tạo tác thành 5 uẩn (sắc-thọ-tưởng-hành-thức) hoặc 12 duyên sanh. Từ đó có sanh tử luân hồi và tái sanh. Chuỗi tạo tác nhân quả của 5 uẩn, 12 duyên sanh đó tuy luôn thay đổi nhưng tuỳ nhân quả của nghiệp tạo tác mà biến dị chứ không thể nói còn hay mất uẩn nào. Sắc uẩn là thân xác vật chất tuy đã tan rã nhưng sắc vẫn được sao lưu trong Bhavaṅga hay Ālaya. Thọ, tưởng, hành, thức cũng vậy, vẫn thể hiện lại khi tái sanh dưới hình thức dị thục (biến đổi theo nhân quả mà thành ở thời gian và không gian khác) mà thôi.

Muốn biết gì tái sanh

Nhìn ngay ý đang khởi

Do bám víu trở thành

Chỗ “sanh y” liền tới *

*Sanh y là chỗ tâm mong cầu hướng tới

Ngày 15-06-2017

Câu hỏi 354:

"Ánh Trăng Đầy" lung linh trong sóng nước.

Đậm tình con một nỗi lớn không lời.

Người thị hiện bóng hình ngàn năm trước.

Nghĩ đến Người nước mắt bỗng tuôn rơi.

Kính Thầy! Con đã buồn vì biết đến Thầy quá muộn, để rồi những năm tháng tu học của con trôi đi lãng phí, những kiến thức Phật học của con cuối cùng vẫn chỉ trên chữ nghĩa mông lung, dù có khi trăn trở rằng phải tu sao cho tốt, nhưng chạm phải thực tế thì vẫn cứ lơ mơ chẳng biết đường tu, cũng chẳng biết ai để con học hỏi... cho đến khi tận cùng khổ đau, gặp Thầy con mới tỉnh ngộ. Con trước đây nghe những lời dạy tu là xoay lại nhìn mình, con còn không biết nhìn mình để làm gì nữa, không có hứng thú gì nhưng giờ qua lời dạy của Thầy “tu là quá trình điều chỉnh nhận thức và hành vi” thì con mới nhận ra hướng tu cụ thể. Giờ con đã biết sống tỉnh giác nhiều hơn nên cuộc sống cũng nhẹ nhàng thoải mái hơn. Con cũng thấy ra được là muốn hiểu người thì phải biết mình, muốn có trí tuệ cũng phải rõ biết mình, muốn có tương lai tốt đẹp thì càng phải sống trọn vẹn ngay đây và bây giờ cho đúng tốt... thật nhẹ nhàng đơn giản nhưng sâu sắc biết bao! Con chỉ muốn cám ơn Thầy thôi ạ. Thời gian qua nhanh, con mong Thầy thật nhiều sức khỏe.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Chúc mừng con đã thấy ra lẽ sống!

Lành thay ai thấy pháp

Soi sáng lại chính mình

Không lang thang tìm kiếm

Thoát luân hồi tử sinh!

Ngày 15-06-2017

Câu hỏi 355:

Trong một khoá thiền con đã đắc được định. Con đã biết cách hành để đắc được các bậc định. Con đã thấy đường tự mình giải thoát. Con không cần tới Kinh Điển nữa. Xin thầy cho con lời khuyên.

Trả lời:

Đức Phật dạy chỉ rõ biết các pháp đến đi, sinh diệt, không tham ưu, không nương tựa, không bám víu bất cứ điều gì trong tam giới. Con cứ thấy mình “đã đắc được” định này định kia, không phải là xả ly, ly tham, đoạn diệt mọi trói buộc trong “hạnh đoạn giảm” của bậc Giác Ngộ.

Coi chừng lụy sở đắc

Tăng thượng mạn phát sinh

Tưởng mình đã giải thoát

Chẳng khác nào vô minh!

Ngày 16-06-2017

Câu hỏi 356:

Thưa Thầy! Hơn 2 năm trôi qua, trong lúc đang tuyệt vọng nhất, con được nghe Thầy giảng Thiền Vipassanā, chợt thấy ra ánh sáng trí tuệ. Khi đó con có cảm giác hồn nhiên trong sáng như hài nhi mới được sinh ra. Cảm giác không thể tả được khi thấy ra "Tánh biết trong sáng" mà đức Phật gọi là Pabhassara Citta. Nhưng không hiểu tại sao tâm con vẫn cứ vội vàng hấp tấp? Nghe Thầy giảng, khi tâm đang tham/sân mà rõ biết tâm đang tham/sân tức thấy biết trong sáng... Tuy nhiên lúc bị stress tâm trí con rối loạn, không thể "định tĩnh, sáng suốt" theo lời Thầy dạy. Xin Thầy khai thị.

Trả lời:

Khi được khai mở con thấy ánh sáng của tâm thì bản ngã liền biến nó thành lý tưởng để đạt đến, vì thế sinh vội vàng nôn nóng muốn đạt được lý tưởng của mình. Đó là lý do sinh ra suy nghĩ lăng xăng đưa đến căng thẳng. Đáng lẽ khi tâm mở ra chỉ để tánh biết soi sáng tự nhiên ngay nơi thực tại thân-thọ-tâm-pháp, chỉ thấy nó như nó đang là, không còn vọng cầu gì nữa mới đúng, nhưng con lại cầu toàn nên muốn tăng, muốn giảm để rồi tâm bị che lấp trở lại!

Tánh biết vốn không tăng

Cũng chưa bao giờ giảm

Chớ nghĩ ngợi lăng xăng

Hồn nhiên liền ứng cảm!

Ngày 18-06-2017

Câu hỏi 357:

Thưa thầy, trong Đạo Đế đức Phật có nói đến Chánh Định là dùng trí tuệ chân chánh để nhập vào định thanh tịnh vô lậu, xa lìa các pháp bất thiện, thành tựu từ Sơ Thiền cho đến Tứ Thiền. Vậy nếu chúng ta không vào các tầng thiền, tâm ta không thanh tịnh, luôn bị các phiền não bao quanh thì ta có thể thấy các pháp như chúng đang là được không hay chỉ nhìn các pháp theo cách hiểu tục đế mà thôi?

Trả lời:

Đừng lầm chánh định vô vi vô ngã với tứ thiền bát định hữu vi hữu ngã trong Sắc giới, Vô sắc giới - vẫn còn vô minh ái dục. Nếu không nhận ra điều này mới mãi mãi chỉ thấy tục đế trong Tam giới, không thể thấy được Tâm Tịch Tịnh, vắng lặng tự nhiên nơi chân đế! Chánh định không cần nhập vào và xuất ra đối tượng nào, nhưng luôn tự tại, không dao động trước mọi đối tượng. Chỉ khi con thực chứng chánh định con mới không còn đánh đồng với tứ thiền bát định mà oan cho ba đời chư Phật!

Định nào không nhập xuất

Không sanh-hữu-tác-thành

Mới xứng là chánh định

Không, vô tướng, bất sanh

Ngày 22-06-2017

Câu hỏi 358:

Xin Thầy cho con hỏi: Làm sao để quên đi những chuyện đau buồn trong đời mình? Con biết cố quên chỉ càng nhớ nhiều hơn. Nhưng con thực sự muốn quên tất cả những điều ấy. Con cảm thấy khó mà sống tiếp được nữa nếu không mang được chúng ra khỏi đầu.

Trả lời:

Đúng là càng cố quên càng thêm gợi nhớ. Nhưng sao con lại phải cố quên nỗi khổ niềm đau? Chẳng phải những trải nghiệm đau buồn ấy đang giúp con chiêm nghiệm để thấy rõ Bốn Sự Thật nơi chính mình và cuộc sống hơn sao.

Không trải qua khổ ải

Sao giác ngộ Đạo mầu

Trở về tâm tịch tịnh

Mới dứt sạch khổ sầu

Ngày 30-06-2017

Câu hỏi 359:

Không có kiếp trước,

Chẳng có kiếp này,

Sao có kiếp sau,

Như mộng huyễn bào ảnh,

Qua hết thảy vi lý,

Ngộ tự tính là không,

Quán hết thảy mọi pháp,

Như có mà như không

Vô ý vô tác tự

Chân như thị chân như.

- Tịnh Tĩnh -

Trả lời:

Chân như là chân như

Chớ quán không quán có

Tâm rỗng lặng vô tư

Thấy chân như ngay đó!

Ngày 01-07-2017

Câu hỏi 360:

Kính thưa Sư Ông, Hôm nay con thấy ra tâm mình như tấm gương thường soi sáng! Mọi vật đều hiện rõ trong gương, mắt thấy rõ sắc, tai nghe rõ thanh, mũi ngửi rõ mùi, lưỡi nếm rõ vị, thân cảm rõ xúc, ý nhận biết pháp. Sự nhận biết này đơn thuần vô ngã, không người, chỉ thuần là sự thường biết rõ ràng. Con xin kính trình, mong được Sư Ông từ bi chỉ dẫn thêm. Con chân thành tri ân ạ!

Trả lời:

Sādhu lành thay! Đúng như thế!

Tánh biết thường tự chiếu

Soi sáng pháp hiện tiền

"Tham", "hành" chi thêm rối

Rỗng rang tánh tự thiền

Ngày 02-07-2017

Câu hỏi 361:

Kính bạch Thầy xin cho con hỏi: Khi thực hành bốn niệm xứ, con chọn một đối tượng quán chiếu để trở về hiện tại, nhưng thường có những đối tượng khác xen vào cùng lúc, chẳng hạn khi niệm thân thì thọ hoặc tâm xen vào. Vậy con phải quan sát đối tượng nào cho đúng ạ? Mong thầy hoan hỷ chỉ giáo giúp con ạ.

Trả lời:

Trong chân đế, cứ để tự nhiên, đừng cố ý tập trung vào đối tượng nhất định nào, tâm sẽ tự rõ biết mọi đối tượng đến đi một cách vô ngại, như tấm gương phản ánh trung thực toàn cảnh. Nhưng nếu dụng ý chọn lựa đối tượng thì liền phân vân do dự khiến các đối tượng trở thành chướng ngại lẫn nhau trong khái niệm tục đế.

Như tấm gương phản ánh

Hiện rõ pháp tự nhiên

Nếu dụng tâm trước ý

Phân vân chẳng phải thiền

Ngày 03-07-2017

Câu hỏi 362:

Con là người hỏi câu hỏi hôm qua. Con chưa hiểu. Nếu không dụng ý chọn đối tượng và dụng công hành thiền làm sao con có thể chánh niệm tỉnh giác được, chẳng lẽ chánh niệm tỉnh giác là tâm không không?

Trả lời:

Do con đang hành ở mức độ chánh niệm tỉnh giác bằng ý thức, nên vẫn còn dụng ý tạo tác, hữu vi hữu ngã. Nhưng hướng tu tập đúng là “xả ly, ly tham, đoạn diệt” hay “không, vô tướng, vô tác” tâm mới an tịnh, toả sáng tự nhiên (pabhassara citta), đó là tánh giác soi sáng thực tánh của vạn pháp, chứ không phải ý thức tìm kiếm điều gì trong một đối tượng chọn lựa kiểu thiền chỉ.

Tánh giác hồn nhiên vốn sáng trong

Tâm không, tịch chiếu vạn pháp đồng

Cứ để tự nhiên, đừng dụng ý

Đâu đâu thấy biết thảy đều thông!

Ngày 04-07-2017

Câu hỏi 363:

Thưa Thầy! Vợ chồng con đã từng trải qua sóng gió trong hôn nhân suốt thời gian dài. Con đã rất đau khổ vì chồng không chung thuỷ hết lần này đến lần khác. Con đã có hai con, con biết làm sao đây! Con dũng mãnh rời xa chồng hay cam nhẫn vì con?

Trả lời:

Nếu không khổ con làm sao giác ngộ được bản chất vô thường, khổ, vô ngã của cuộc đời. Vấn đề không phải là cam chịu hay thoát ra khỏi hoàn cảnh nào mà chính là thoát ra khỏi ảo tưởng của chính mình về tình yêu và cuộc sống.

Tình yêu và đau khổ

Là bài học muôn đời

Khi thoát ra ảo tưởng

Hạnh phúc mới tuyệt vời

Ngày 04-07-2017

Câu hỏi 364:

Con vô cùng biết ơn Sư Ông đã khai thị qua bài kệ sau đây, giúp con nhận ra tâm như vầng trăng sáng hằng soi chiếu thực tánh vạn pháp một cách tự nhiên vô ngại mà trước đây con đã đem ý chí chủ quan của bản ngã để “tham” để “hành” thiền trong si mê lầm lạc:

Tánh biết thường tự chiếu

Soi sáng pháp hiện tiền

“Tham”, “hành” chi thêm rối

Rỗng rang tánh tự thiền!

Trả lời:

Sādhu lành thay! Chúc mừng con đã thực chứng tự tánh thiền! Tặng con thêm bài kệ:

An nhiên tâm rỗng lặng

Nghe chim hót, gió reo

Tâm như vầng trăng sáng

Thấy vạn pháp trong veo!

Ngày 09-07-2017

Câu hỏi 365:

Thấy thầy đi chu du trong và ngoài nước chia sẻ pháp không ngừng nghỉ, con gởi thầy bài thơ của ai đó thật hay, thầy đọc cho vui:

Hoa đẹp Ta cầm một đoá chơi

Can cớ chi mà Chú mỉm cười?

Được rồi, Ta sẽ trao y bát

Cho Chú long đong suốt vạn đời...

Trả lời:

Bài thơ dí dỏm thật quá hay! Thầy cũng xin tiếp 4 câu, con đọc cho vui:

Dẫu có long đong suốt vạn đời

Vui cùng đại chúng khắp muôn nơi

Chúng sinh còn đắm trong biển khổ

Đâu nỡ riêng mình hưởng thảnh thơi!

Ngày 04-07-2017

Câu hỏi 366:

Thư Thầy, đời sống gia đình của vợ chồng con như địa ngục trần gian, chúng con chịu đựng lẫn nhau chỉ vì những đứa con dại. Con nên tiếp tục chịu đựng hay thoát ra?

Trả lời:

Bài học của đời sống gia đình hay bất cứ mối quan hệ nào không phải để hạnh phúc mà chính là đau khổ. Đau khổ là lửa thử vàng, để con nhận ra rằng không có hạnh phúc thật sự trong mối quan hệ tạm bợ nào, chỉ có hạnh phúc khi tâm được thử thách qua những nỗi khổ đau mà vẫn thanh tịnh trong sáng.

Nhẫn chịu càng dũng mãnh

Thiệt thòi mới can trường

Thấy khổ không, vô ngã

Ung dung sống đạo thường*

*Bình thường tâm thị đạo

Ngày 10-07-2017

Câu hỏi 367:

Con chào Thầy! Thưa thầy, tại sao con hành thiền định đã nhiều năm mà một phút cũng không thể nhập định được?

Trả lời:

Tâm trọn vẹn rõ biết (chánh niệm tỉnh giác), đối cảnh tâm không động tức đầy đủ định tuệ, sao còn khởi tâm mong cầu định? Chánh định không nhập xuất, luôn tịch tịnh chiếu soi (Pabhassara Citta). Cố trụ tâm nhập định (hữu sắc, vô sắc), Tam giới vẫn bất an!

Tâm vốn rất linh động

Thấy rõ pháp hiện tiền

Chỉ cần không mơ mộng

Cớ chi phải trụ thiền?!

Tâm không, vốn tự định

Cầu định mới bất an

Như đất bằng dậy sóng

Sao thoát khỏi gian nan!

Ngày 10-07-2017

Câu hỏi 368:

Kính bạch Thầy, Năm con 15 tuổi, con muốn tu thoát trần, trong nhiều năm, để thực hiện hoài bão này, con đến những chùa gần nhà để học Đạo. Nhưng càng tu, con càng thấy rối vì thấy sao tham, sân, si trong con tăng trưởng quá nhiều, tâm con lúc nào cũng đen thui vì con toàn nhìn thấy lỗi người mà không thấy những điều hay, đẹp của họ, chuyện trắng con cũng thấy thành đen. Và điều nguy hiểm nhất là con ngày càng kiêu mạn, lúc nào cũng thao thao bất tuyệt nói những kinh luận cao siêu trong khi bài học vở lòng đầu tiên “Tiên học Lễ, hậu học Văn” thì con làm mãi vẫn chưa xong! Rồi, duyên lành hội đủ, con được nghe Pháp Thoại của Thầy trên mạng, con như người sực tỉnh giấc Nam Kha, con muốn về Bửu Long quỳ dưới chân Thầy để sám hối Tam Bảo và tạ ân Thầy khai thị, nhưng con ở cách xa ngàn dặm, thể chất lại mỏng manh, yếu đuối, nên điều mong mỏi đó vẫn chỉ là giấc mơ. Nhờ Thầy không quản ngại:

Dẫu có long đong suốt vạn đời

Vui cùng đại chúng khắp muôn nơi

Chúng sinh còn đắm trong biển khổ

Đâu nỡ riêng mình hưởng thảnh thơi.

Mà tháng 6 năm nay ở Montréal, Canada con đã được diện kiến Thầy, được khóc và được quỳ dưới chân Thầy, để thọ nhận lại kho báu sẵn có tự ngàn đời trong con, mà bởi mãi rong dưới tầm cầu bên ngoài nên con đã lãng quên. Kính bạch Thầy, từ lúc tìm lại được kho báu trong con, con chẳng còn thiếu thốn gì cả, con dùng hàng ngày thoải mái, chia sẻ cho cả nhà và với những ai hữu duyên thật dồi dào nhưng của trong kho vẫn không vơi chút nào. Con thành kính tri ân Thầy và kính thỉnh Thầy thọ nhận 3 lạy của con, Thầy cho con xin lỗi Thầy và chịu tội thay cho tất cả những ai đã thiếu đức tin trong sạch chánh pháp.

Trả lời:

Sādhu lành thay!

Ai thấy được đạo mầu

Ngay đây trong thực tại

Dứt bặt mọi vọng cầu

Sống tuỳ duyên thuận pháp.

Ngày 12-07-2017

Câu hỏi 369:

Con kính bạch Thầy, Hồi đầu tháng 6/2017 Thầy có một buổi thuyết Pháp ở chùa Miến Điện tại Toronto Canada. Trong buổi giảng đó, thầy chỉ cho chúng con về tánh thấy, và lấy một ví dụ, tay Thầy gõ lên mặt bàn và trong lúc nhận âm thanh trực tiếp không qua suy nghĩ hoặc phán đoán chủ quan, đó là thấy pháp Chân Đế. Kính thưa

Thầy, từ đó, tâm con bình an.

Tay thầy gõ mặt bàn

Mắt con thấy rõ ràng

Tai thính âm đầy đủ

Thưa Thầy, tâm con an!

Trả lời:

Sādhu lành thay! Chúc mừng con đã nhận ra tánh thấy, tánh nghe!

Thấy, nghe thường rõ biết

Không phán đoán chủ quan

Liền thực chứng pháp tánh

Không đâu tâm chẳng an!

Tâm bình thường rỗng lặng

Thấy nghe vốn hồn nhiên

Tánh biết luôn tịch chiếu

Hoát nhiên chứng đạo thiền!

Ngày 15-07-2017

Câu hỏi 370:

Kính bạch Thầy. Sáng sớm hôm nay con nghe Trà Đạo Bửu Long trên YouTube, mặc dù còn rất buồn ngủ nhưng con cài báo thức ráng dậy để nghe Thầy giảng. Con biết và cảm nhận nguồn năng lượng của thầy cùng sự giao thoa âm dương của ngày và đêm lúc mờ sáng sẽ làm con tỉnh táo và hết buồn ngủ. Từ ngày con biết Trà Đạo Bửu Long đến nay, nếu con không nghe thầy giảng trong thân tâm con thấy thiếu thiếu điều gì nên trong ngày đó con phải nghe lại cho được. Vì vậy sáng nay khi con nghe thầy giảng cảm xúc dâng trào con làm bài thơ. Kính bạch thầy chỉ dạy ạ.

Lành thay uống chung trà nóng

Được nghe chánh pháp tỏ tường

Giúp cho chúng con bừng tỉnh

Thấy ra bản chất vô thường

Từng câu từng lời chân thật

Tâm con cảm thấy thanh lương

Như ánh bình minh toả sáng

Sớm mai tỉnh giấc tinh sương!

Con thành kính đảnh lễ tri ân thầy.

Trả lời:

Sādhu lành thay!

Lành thay thấy chánh đạo

Sống thuận pháp tuỳ duyên

Lành thay tâm uyên áo

Chứng tự tánh bản nguyên!

Ngày 19-07-2017

Câu hỏi 371:

Kính bạch Thầy! Con xin cám ơn Thầy vì đã trả lời câu hỏi của con. Con thấy mình thật may mắn khi được nghe thầy giảng. Con cũng là một Phật tử và đã tu tập được vài năm. Nhưng tập khí phiền não của con rất lớn, tuy có giảm dần nhưng vẫn dễ sinh khởi và lúc đó con sống với cái tưởng, cái bất như ý. Con muốn tìm hiểu được cội rễ của những tập khí này và may mắn được nghe pháp thoại của Thầy, con đã hiểu. Khi nghe pháp và đọc các câu hỏi, những thắc mắc của con dần sáng tỏ, con cảm giác người con bây giờ thật thư thái nhẹ nhàng và các kiến giải sai lầm dần rơi rụng. Chưa bao giờ con thấy việc tu tập lại giản dị đến thế và con không còn thấy cuộc sống này nặng nề và mệt mỏi như trước kia. Con thật sự cảm ân Thầy đã chỉ cho chúng con con đường cũng như cám ơn tất cả những nhân duyên dù thuận hay nghịch đã giúp con học các bài học của mình. Con thấy thật hoan hỷ khi có nhiều người càng quan tâm và thực tập theo chánh pháp. Dù chưa được gặp Thầy lần nào nhưng con thấy thật gần gũi. Kính chúc Thầy sức khỏe để dìu dắt chúng con trên đường tu tập. Con kính lễ Thầy!

Trả lời:

Sādhu lành thay! Chúc mừng!

Chánh pháp thật tuyệt vời!

Như trăng soi đêm tối

Thấy chân tánh rạng ngời

Ngay đây tâm bất thối!

Ngày 20-07-2017

Câu hỏi 372:

Kính bạch thầy, “Nhất thiết duy tâm tạo” hay “Tam giới duy tâm, vạn pháp duy thức” vậy vạn pháp có thật hay không có?

Trả lời:

Tưởng có muôn sự có

Tưởng không vạn pháp không

Khi tâm lìa vọng tưởng

Thấy biết thảy đều thông

Ngày 20-07-2017

Câu hỏi 373:

Ma, Quỷ có thật không, thưa Thầy?

Trả lời:

Chấp có liền thấy có

Chấp không ắt thấy không

Ma trong lòng không thấy

Quỷ bên ngoài sao thông?

Ngày 22-07-2017

Câu hỏi 374:

Kính thưa thầy! Người nói huyễn, kẻ nói chân, nhưng đã đặt tên đều gượng ép. Mọi luận giải đều đi xa thực tánh. Pháp vốn hoàn hảo chỉ tại không thấy. Chân thành cảm ơn thầy.

Trả lời:

Phải!

Dù nói huyễn nói chân

Chỉ rơi vào khái niệm

Ngay đó thấy pháp thân

Vốn đang là… như thị!

Ngày 30-07-2017

Câu hỏi 375:

Thưa thầy, nhờ thầy khai thị cho con thấy sự thật giản dị nơi thực tại đang là. Con xin chia sẻ một bài thơ nhỏ:

Ngay đây tâm cảnh vốn không hai

Chẳng thêm chẳng bớt chẳng thành ai

Hạnh phúc khổ đau ai người gánh?

Lặng lẽ pháp thân tự hiển bài.

Trả lời:

Sādhu lành thay!

Lặng lẽ pháp thân tự hiển bài

Vô sanh bất diệt tánh không hai

Chẳng đến chẳng đi tâm tự tại

Ngay đây thị hiện tướng Như Lai

Ngày 31-07-2017

Câu hỏi 376:

Kính bạch Thầy!

Trong quá trình tu tập con có khúc mắc như sau, xin

Thầy chỉ dạy:

Mắt tiếp xúc với sắc có khi hình ảnh được lưu lại, có khi không. Khi vừa mới tiếp xúc thì "trong thấy chỉ thấy" nên có lưu lại hay không đều tự nhiên, nhưng khi có ý khởi "à, đây là cây tùng" tức tâm đã khởi lên khái niệm, phân biệt. Tiến trình này được sao lưu có khi lại là duyên khởi cho một tiến trình kế tiếp hoặc để nhớ lại khi cần. Vậy sao lưu có phải cũng là yếu tố quan trọng? Con xin cám ơn Thầy!

Trả lời:

Sao lưu tự nhiên thì không sao, đó là việc của pháp. Nhưng khi cố ý lưu giữ thì tuỳ trữ liệu là thiện hay bất thiện sẽ có lợi hay có hại theo nhân quả duyên báo của nó. Chỉ nên quan sát để thấy sự vận hành của pháp thôi.

Pháp gì đến thấy đến

Pháp gì đi thấy đi

Không sở tri, sở đắc

Mới thực là chánh tri

Ngày 02-08-2017

Câu hỏi 377:

Kính chào Sư Ông, Vô tình nghe tiếng chim hót con chợt thấy ra tánh biết vốn rỗng lặng trong sáng. Do duyên theo trần cảnh vọng tưởng liền sanh, khi vọng tưởng lắng xuống tánh biết lại hiện bày. Con xin kính trình Sư Ông:

Tánh biết vốn hoàn hảo

Do khởi niệm đảo điên

Vọng sanh đất tâm ấy

Tánh biết vẫn tự viên.

Trả lời:

Phải! Rất đúng!

Bản tâm luôn soi sáng

Thường rõ biết tự nhiên

Không sở tri sở đắc

Ngay đó chính là thiền

Ngày 06-08-2017

Câu hỏi 378:

Thưa Thầy, khi Tâm chánh niệm con thấy mọi sự sáng trong lặng lẽ. Khi Tâm dao động con liền thận trọng quan sát để trở lại lặng lẽ sáng trong. Đối với bất an, nghịch ý con thấy được, còn đối với an lạc, như ý con càng cần thận trọng hơn vì biết chánh niệm của mình còn yếu. Nhưng hôm nay sau giờ Trà Đạo, ngồi nán lại trên tháp, nhìn Thầy và các sư ra vào an nhiên, tự tại, con chợt nhận ra thế nào là vô vi, vô ngã trong phong thái “giản dị, tự nhiên, vô tâm” mà Thầy thường dạy.

Trả lời:

Sādhu lành thay!

Vô tâm nhìn thế sự

Thấy pháp thật hồn nhiên

Chỉ do tâm tư lự

Tự chuốc lấy ưu phiền!

Ngày 15-08-2017

Câu hỏi 379:

Con ngưỡng mộ những bài thi kệ của Thầy từ học Đạo cho đến ứng Nhân xử Thế. Con có đôi dòng thơ xin kính gửi đến Thầy để tỏ lòng tri ân sâu sắc của chúng con ạ!

Cảm Tạ Thơ Thầy

Thơ Thầy câu từ ngắn,

Nhưng hàm nghĩa thâm sâu

Xem qua, hồn sâu lắng

Thắc mắc còn nữa đâu

Trả lời:

Cảm ơn con!

Khi tâm hồn sâu lắng

Ngôn từ cũng vô ngôn

Như chân không rỗng lặng

Dung nhiếp cả càn khôn

Ngày 18-08-2017

Câu hỏi 380:

Thầy kính, lần này con không hỏi cũng không trình pháp, con chỉ muốn chia sẻ cảm giác của con từ khi tiếp nhận pháp của Thầy. Lúc này con đang ngồi trong căn phòng nhỏ của mình, chỉ có tiếng quạt kêu rè rè, ngoài khung cửa sổ là những hàng dương đang đu đưa theo gió. Không hiểu sao con lại có cảm giác bình an đến lạ, mặc dù vẫn biết còn rất nhiều công việc chưa làm xong. Con ngồi đây tận hưởng giây phút an lạc và nhớ đến những vị Thầy trong đời mình: có vị làm lễ quy y cho con từ nhỏ, vị ân sư đã khai thị đầu tiên cho con đến với Thiền, ngoài ra còn có rất nhiều giáo thọ dạy pháp học cho chúng con tại đại học Vạn Hạnh, và con còn gián tiếp thọ nhận nhiều pháp hành từ các Thầy mà con chưa từng gặp mặt như Thầy Goenka, Thầy Nhất Hạnh, Thầy Thanh Từ và các thiền sư Miến Điện. Và cuối cùng con nhớ đến Thầy. Thầy có lẽ cũng không phải người Thầy cuối cùng của con nhưng Thầy đã khai thị cho con chân lý rốt ráo mà Thầy đã tự thân thấy được. Con chợt mỉm cười và nghĩ, tới đây là hết rồi, chắc chắn 100%, không còn nghi ngờ gì nữa. Đây mới là sự thật Đức Phật muốn chỉ ra, các Tổ sư đã nói rất nhiều về phương tiện và cứu cánh rồi, nào là "ngón tay và mặt trăng", và "chiếc thuyền và bờ bên kia". Bỗng nhiên con số 26 thế kỷ dài dằng dặc rút ngắn lại chỉ còn một khoảnh khắc, và không còn khoảng cách không gian giữa Việt Nam và Ấn Độ hay Trung Hoa nữa. Từ khi học và hành pháp Phật con chỉ nói những gì mình đã tiêu hóa, ít nhất là qua tư tuệ. Con nghĩ, chính vì không tự tin sự trực nhận thực tại hiện tiền nơi chính mình nên mới phải nương nhờ vào phương tiện Kinh Luận, con không bao giờ chọn cách đó. Thật lòng mà nói, tâm con cũng có khi xao động, tự hỏi mình có khởi lên một chút nghi ngờ nào về "Tánh Biết" không? Và câu trả lời ngay lập tức là: "Không". Vì cái thấy này do chính tự thân con đã chứng nghiệm chứ không phải do Thầy áp đặt hay từ sự nể trọng Thầy. Con vẫn tiếp tục thực hành Vipassanā nhưng chỉ thay đổi một chút thái độ của tâm, từ việc xen vào ý thức như trước đây giờ chuyển sang buông xả tự nhiên, sự kiện nào nổi trội đến với mình thì mới minh sát diễn biến đó chứ không chọn lựa. Hơn một tháng qua con đã tự so sánh kiểu thực hành mới với kinh nghiệm hành thiền cũ và rút ra được sự khác biệt do nó mang lại, không những trên chính tâm mình mà còn bằng việc ứng xử ra ngoài các sinh hoạt, đối đãi hằng ngày và thấy hiệu quả rất khác. Thử hỏi vậy làm sao mà lung lay cho được? Và giờ đây, ngồi tĩnh tại một mình trong phòng, con thấy mình thật may mắn và tri ân Thầy rất nhiều. Mặc dù con chưa từng gặp Thầy nhưng con nghĩ con đã gặp Thầy mỗi ngày trên pháp thoại, trong từng bước đi, trong từng thanh âm của cuộc sống, trong từng sự tận hưởng vẻ đẹp của cây cỏ, của đất trời, và những lúc sóng gió phiền não kéo đến nữa. Con đã gặp Thầy mỗi ngày trong chân đế thì con nghĩ không cần phải gặp Thầy trong mối tương quan tục đế nữa. Trừ phi pháp đến một cách tự nhiên để cho con gặp Thầy. Thư con hơi dài nhưng thật sự, không ngôn từ nào có thể diễn tả hết được tấm lòng con. Mong Thầy luôn khỏe mạnh. Con - người học trò Thầy chưa từng gặp mặt.

Trả lời:

Chúc mừng con! Chỉ ai có thực chứng mới biết đâu là sự thật. Những người thấy tướng không thấy tánh Phật gọi là biên kiến - loại tà kiến một chiều - triết học gọi là kiến thức nhị nguyên!

Vui thay ai thấy Pháp!

Buông chấp thủ ngôn từ

Mặc trò đời luận giải

Rỗng lặng tợ Thái Hư

Ngày 30-08-2017

Câu hỏi 381:

Kính thưa Thầy, Khoảng thời gian gần đây, nhờ “chỉ thấy thôi” như lời Thầy dạy, con đã thấy rõ tâm vô thường: Lúc an, lúc bất an, lúc đúng, lúc sai, lúc tốt, lúc xấu… Quả nhiên, khi con "Thấy" mọi sự sinh diệt, đến đi như nó đang là… thì không còn bị nó sai sử nữa. Thầy ơi, con rất hoan hỉ, từ phương xa xin cúi đầu tạ ơn Thầy rất nhiều ạ.

Trả lời:

Dù tốt, xấu, đúng, sai

Diệt sinh đều rõ biết

Mới hay tánh bản lai

Vốn là Tâm Chói Sáng

Ngày 31-08-2017

Câu hỏi 382:

Bạch Thầy, Cách đây 3 năm con có làm bài thơ như vầy:

Bước ra từ cõi mộng

Đời thực một dòng sông

Gập ghềnh và sâu thẳm

Mình ta cơn mưa dầm

Bài thơ tự bật lên trong đầu con sau khi con kết thúc khóa thiền Vipassanā 10 ngày ở một nơi middle of nowhere (ở một vùng trung du Nepal nhìn ra dãy Annapurna vĩ đại). Không hiểu sao con thấy như vậy, cõi yên bình trong Định Tuệ, nơi mà mình không là ai cả, chỉ có mình với thiên nhiên, cô đơn tuyệt đối nhưng an tịnh tuyệt vời. Khi phải xa chốn đó, con thấy mình như tỉnh lại từ một giấc mơ, nuối tiếc và hụt hẫng. Từ đó con tuy sống trong hiện tại mà không thấy lại được cảm giác hỉ lạc như vậy nữa. Dù con có níu kéo dự thêm vài khóa Vipasssanā ở nơi khác. Chốn đó, lúc đó, tâm cảnh đó là giấc mơ Niết-bàn của con. Vì nghĩ vậy nên quá trình huân tập của con trở thành "gập ghềnh và sâu thẳm, mình ta cơn mưa dầm". Thưa Thầy, con biết trạng thái an lạc đó không phải là do tưởng tượng. Có lẽ vì tâm con lúc đó thanh tịnh và gặp nhiều thuận duyên nâng đỡ nên thấy được. Sau vì con quá cố chấp níu kéo cho nên mới tự lập hàng rào cản trở mình, trở nên tham lam Thiền. Con cảm ơn Thầy đã giúp con trở về Chánh Pháp, cứ ngay đây lúc này lặng lẽ soi sáng, tự nhiên vô tâm. Thầy ơi, 12 chữ đó thật sự là tiếng gầm của Sư Tử chiếu rọi mọi lăng xăng vọng động do vô minh ái dục. Buồn hay vui ngày 24 tiếng

Cứ ngay đây lặng lẽ trở về

Bóng cây tiếng lá đều là Pháp

Rỗng lặng nơi tâm đó Niết-bàn

Con thành tâm đảnh lễ Thầy,

Chúc Thầy và các Sư thân tâm an lạc.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Con thấy được như thế là tốt rồi. Trang Tử mơ thấy mình là bướm, tỉnh giấc không biết mình là bướm hay Trang. Có trạng thái an tịnh Niết-bàn hay không không quan trọng, chính cái thấy mới cho con giác ngộ dù đó là khổ đau hay an lạc.

Cho dù thật hay ảo,

Thấy rõ mới là chân

Mải phân chia thật giả

Sao thấy được Pháp Thân!

Ngày 01-09-2017

Câu hỏi 383:

Đêm qua trong giấc chiêm bao

Thấy mình mất dép không sao đi về

Một đời cóp nhặt mải mê

Nào hay mất dép thì về chân không.

Dạ xin Hòa thượng từ bi chỉ dạy cho con. Cám ơn Hòa thượng. Con xin thành tâm đảnh lễ Hòa thượng.

Trả lời:

Tuyệt tác! Đó chính là những người đang tu trong mộng, họ cực kỳ chấp pháp, nếu không có phương tiện tu hành không biết làm sao để tu. Họ chấp vào ngón tay chỉ mặt trăng (kinh luận, phương pháp chế định) đến nỗi ngay đây không thấy mặt trăng đang lung linh chiếu sáng.

Trong mộng vẫn còn mơ

Mong trở thành Tiên, Phật

Chỉ kẻ tóc đường tơ

Hết mê liền tỉnh ngộ!

Ngày 02-09-2017

Câu hỏi 384:

Kính thưa Sư Ông, Con có một trải nghiệm mới từ hôm con ngồi thiền buổi sáng và nghe chim hót bên tai, thấy tánh nghe luôn không thiếu vắng. Con thường quan sát tâm, như một dòng chảy của suy tư, có ngã và không ngã, trói buộc và giải thoát, huyên thuyên và im lặng… tất cả đều là sản phẩm của suy tư. Khi những suy tư đó lặng đi, lại sợ mất hết, tuy nhiên đó chính là lúc tánh giác soi sáng. "Không nghĩ thiện không nghĩ ác" ngay lúc đó bản giác liền hiển lộ. Qua mắt gọi là thấy, qua tai gọi là nghe, qua mũi gọi là ngửi v.v… chỉ thế thôi. Đến đây thì không còn ta, người, hay Phật gì cả mà chỉ thuần tánh thấy, tánh nghe, tánh biết. Rất bình yên rỗng lặng vì vắng bặt sản phẩm của suy tư. Tuy con thấy vậy nhưng tâm vẫn còn những thoáng mây mù. Con chân thành tri ân tấm lòng từ bi của Sư Ông đối với chúng con.

Trả lời:

Đã thấy chân bản giác

Sợ chi thoáng mây mù

An nhiên cùng hoa đốm

Tự tại giữa Xuân Thu

Ngày 03-09-2017

Câu hỏi 385:

Kính bạch Thầy! Trong lúc hồn nhiên trong sáng con tỉnh thức nói lên 4 câu thơ, kính bạch Thầy nhận xét chỉ dạy: Trách làm chi giận hờn gì Có thương có ghét có khi phiền hà Mới hay ngay ở tâm ta Đâu là bờ giác đâu là bến mê Con đọc rất nhiều kinh sách,... cuối cùng, dù kinh điển bao la, sâu rộng, có thấp có cao cho từng trình độ, nhưng con chỉ rút ra một chân lý mà Thầy thường giảng đó là, dù tu pháp môn gì thì vẫn chỉ "điều chỉnh thái độ nhận thức và hành vi cho đúng tốt" mà thôi. Thái độ nhận thức và hành vi đúng tốt chính là Bát Chánh Đạo đưa đến giác ngộ (Đạo đế) giải thoát (Diệt đế), thái độ nhận thức và hành vi sai xấu đưa đến phiền não (Tập đế) khổ đau (Khổ đế) và luân hồi sinh tử. Vì vậy, bây giờ con chỉ còn thường trọn vẹn rõ biết chính mình để xem thái độ nhận thức và hành vi như thế nào khi làm bất cứ việc gì chứ không còn tích luỹ sở tri hay tu luyện sở đắc như trước kia nữa. Con hiểu và làm như vậy không biết đã đúng chưa, còn thiếu sót gì kính bạch thầy chỉ dạy. Con thành kính đảnh lễ cảm ơn thầy!

Trả lời:

Sādhu lành thay! Thấy và làm như vậy rất đúng! Nhận thức đúng tốt thuộc trí gồm chánh kiến, chánh tư duy. Hành vi đúng tốt thuộc thân gồm chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng. Hành vi đúng tốt thuộc tâm gồm chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. Đó là những yếu tố giác ngộ (Đạo đế) giải thoát (Diệt đế).

Nhận thức, hành vi đúng

Là chánh đạo muôn đời

Rốt ráo Minh Hạnh Túc

Là Chánh Giác tuyệt vời!

Ngày 04-09-2017

Câu hỏi 386:

Con xin đảnh lễ Hoà Thượng, xin Hoà Thượng chỉ dạy cho con.

Đưa tay đón nắng chiều

Nhẹ nhàng tình thương yêu

Nắng hạ hoà cùng nước

Thông suốt cả dòng sông.

Trả lời:

Nắng, mưa đều đạo lý

Động, tĩnh vốn hài hoà

Chư pháp thường vô ngại

Ngại chăng tại lòng ta!

Ngày 09-09-2017

Câu hỏi 387:

Kính bạch Sư Phụ, Hơn ba tháng qua, kể từ ngày con được Sư Phụ cho quy y Tam Bảo, con đã bỏ cách học Phật pháp và tu theo hướng chế định. Lý do là con không muốn từ bỏ cái ngã này để đổi lấy cái ngã sở tri sở đắc khác mà sự ràng buộc do chấp pháp lại còn nặng nề hơn. Dù chỉ có một trăm ngày vâng theo lời dạy của Sư Phụ, con đã tự soi chiếu mình qua mọi hành vi một cách hết sức đơn giản nhưng con đã có những thay đổi không ngờ. Con không còn uất hận chuyện vô tội mà bị tù, không còn buồn khi có nghề vững chắc mà bị thất nghiệp. Lòng con thanh thản một cách tự nhiên. Pháp mà Sư Phụ chỉ dạy là sự thật hiển nhiên, rõ ràng và dễ hiểu mà con đang trải nghiệm để tự mình thấy ra. Kể cả nghiệp mà con đã trải qua đều là bài học để thấy pháp. Nơi phương xa, hằng ngày con luôn cảm tạ sự dạy dỗ của Sư Phụ và không xao nhãng việc tu học. Kính cẩn.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Chúc mừng con đã thấy ra chánh pháp!

Ai thấy pháp hiện tiền

Buông bỏ sở tri chướng

Sống thuận pháp tuỳ duyên

Xứng gọi bậc trí hiền

Ngày 17-09-2017

Câu hỏi 388:

Không sanh nên không diệt

Dung chứa cả càn khôn

Không nhị nguyên phân biệt

Pháp tánh thường tự tồn

Thưa Hòa thượng, con thấy tánh như vậy, xin Hòa

thượng từ bi chỉ dạy.

Trả lời:

Thấy rất đúng.

Pháp tánh vốn tự tồn

Không do ai tạo tác

Biến hiện khắp càn khôn

Vẫn hồn nhiên chất phác

Ngày 22-09-2017

Câu hỏi 389:

Thầy kính, Con thấy Niết-bàn luôn có sẵn nơi mỗi người ngay đây và bây giờ, chính vì vậy, không ai có thể ra khỏi Niết-bàn. Càng đi tìm Niết-bàn càng đuổi theo mộng tưởng - siêu phẩm của bản ngã! Thưa thầy, do đó không cần phải nỗ lực tinh tấn cho ước vọng một Niết-bàn ở tương lai, mà chỉ cần tuệ tri thực tại đang là, buông hết ảo tưởng trở thành thì Niết-bàn liền hiển hiện. Con vẫn luôn nghe lời Thầy dạy: Thường trọn vẹn rõ biết sự vận hành của Pháp nơi thực tại thân-thọ- tâm-pháp. Con xin trình chỗ thấy trong quá trình tu tập, mong thầy chứng minh cho con.

Trả lời:

Vì chỉ có thể chứng ngộ Niết-bàn chứ không thể thủ đắc Niết-bàn nên không cần nỗ lực tu luyện để đạt thành mà chỉ cần thấy ra. Mà thấy ra thì chỉ cần nhìn lại là thấy, không qua thời gian.

Buông hết mọi vọng cầu

Ngay đây là cứu cánh

Thấy pháp thật nhiệm mầu

Tròn đầy nơi tự tánh!

Ngày 05-10-2017

Câu hỏi 390:

Kính thưa Thầy. Con đang rất phân vân về ý định khởi nghiệp vì hiện nay làm gì cũng có tranh giành và những mưu mô bất thiện - nghĩ cách lợi mình bất chấp có hại người, hại vật, hại môi trường hay không. Mong Thầy cho con lời khuyên. Con cảm ơn Thầy.

Trả lời:

Thiện hay bất thiện là do thái độ của tâm. Nếu con làm với tâm sáng suốt, trong lành - vô hại - thì việc gì cũng tốt. Còn làm với tâm mưu mô xảo quyệt, dù lợi mình mà hại người thì việc gì cũng xấu.

Khởi nghiệp với tuệ tri

Sáng suốt rõ thiện ác

Biết phân biệt thị phi

Sống trong lành chất phác

Ngày 21-10-2017

Câu hỏi 391:

Thưa thầy! Khi con khởi tâm sân với một người, con ghi nhận được sự khởi sinh này rồi nó tự đi qua mà không cần trấn áp. Tuy nhiên con thấy cái tâm sân đó không diệt hẳn mà sẽ quay lại khi có tác duyên, thậm chí cái sân ngày càng lớn. Phải chăng hạt giống sân trong con quá lớn nên sớm muộn nó cũng bộc phát ra ngoài? Liệu nếu cứ tự nhiên mà thấy thì hạt giống sân hận và vô minh của con có hết không ạ? Kính mong thầy chỉ dạy thêm giúp con với ạ. Con chân thành cảm ơn thầy rất nhiều!

Trả lời:

Tuy con không trấn áp cơn sân, nhưng trong thâm tâm con vẫn không muốn nó xuất hiện, tức chưa hẳn đã thấy biết tự nhiên. Thực ra đó vẫn còn là phi hữu ái nên sân mới tăng trưởng. Không phải ghi nhận mà chỉ trọn vẹn rõ biết với từ tâm và trí tuệ để thấy sự sinh, sự diệt, sự tác hại của sân lên mình và người như thế nào mới được.

Sân diệt nhờ tuệ tri

Sân tăng do bản ngã

Lấy ngã diệt sân si

Sân si càng tăng trưởng!

Ngày 26-10-2017

Câu hỏi 392:

Thưa Thầy,

Sau một thời gian nghe Thầy giảng, con đúc kết như

vầy:

Thấy

Thấy

Thấy

Chỉ Thấy thôi…

Bừng sáng!

Trả lời:

Đúc kết rất chính xác!

“Trong thấy chỉ thấy” thôi

Mấy ai nghe Phật dạy

Chấp kiến giải của “tôi”

Muôn đời không thấy Pháp

Ngày 16-11-2017

Câu hỏi 393:

Kính bạch Thầy, Đời con phước duyên lớn nhất là được Thầy khai thị. Con không còn mong cầu trở thành bất cứ điều gì khác, chỉ sống thật bình thường trong vận hành hoàn hảo của Pháp. Con kính đảnh lễ Thầy từ phương xa với lòng tri ân vô hạn.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Chúc mừng con!

Sống ung dung tự tại

Không, vô tướng, vô cầu

An nhiên nhìn thế sự

Thấy pháp thật nhiệm mầu

Ngày 26-11-2017

Câu hỏi 394:

Kính thưa Thầy! Con đã từng say mê nghiên cứu Kinh Luận các Tông phái, rốt cuộc vẫn không tìm ra lối thoát tử sinh. Một hôm tình cờ tham dự buổi Trà Đạo ở Chùa Bửu Long, nghe Thầy chỉ thẳng Sự Thật con liền tỉnh ngộ. Tri ân Thầy, con không biết diễn tả tâm trạng như thế nào, con chỉ biết trình bày tóm gọn mấy lời thơ xin kính dâng Thầy.

Bao phen nghiền ngẫm vạn lời Kinh

Cũng chẳng thoát ra khỏi lưới tình

Bỗng nhắp chung trà* liền tỉnh ngộ

Buông ngay kiến thức liễu vô sinh!

*Tham dự Trà Đạo Bửu Long

Trả lời:

Sādhu lành thay! Chúc mừng!

Chung trà chia sẻ Đạo

Chỉ thẳng pháp thâm sâu

Thấy ra liền tỉnh ngộ

Buông hết mọi vọng cầu!

Ngày 06-12-2017

Câu hỏi 395:

Bạch Thầy, con gặp một người con gái, con thấy khả ái, có thể lấy làm vợ. Tưởng sẽ hạnh phúc bên nhau. Rồi... bùm! Pháp tới nói với con "không hợp đâu, chia tay đi"! Pháp thật là... đáng ghét, Thầy ạ! Nhưng nhờ đó con biết được bản chất bất khả ý, bất khả lạc của cuộc đời. Rồi trở về trọn vẹn rõ biết chính mình con thấy thật tự do tự tại không bị gì ràng buộc. Pháp thật là… dễ thương, Thầy ạ!

Trả lời:

Pháp vốn “như” không thương, không ghét

Chỉ tại lòng có ghét có thương

Thấy ra mọi sự bình thường

Khổ đau, hạnh phúc... tỏ tường “chân như”!

Ngày 09-12-2017

Câu hỏi 396:

Kính bạch thầy, Con rất ngưỡng mộ thiền và đã từng tham dự các khoá thiền vipassanā có phương pháp về niệm thân, niệm thọ, niệm tâm, nhưng sao có vẻ như cố gắng định tâm hơn là minh sát thật sự. Bước đầu phần lớn các phương pháp đều theo dõi hơi thở vào ra nơi cánh mũi và tập trung ở một điểm nhỏ ở trên môi dưới mũi, rất giống với tầm tứ khi con được hướng dẫn hành thiền định trước đây hơn là chánh niệm tỉnh giác trong thiền tuệ. Để cố gắng tập trung như thế con thường phải dẫn dắt điều khiển hơi thở hơn là để thở tự nhiên, khiến hơi thở nặng nề, cảm giác khó thở hay nghẹt mũi, mà định cũng không được, dần dần phát sinh nhàm chán, mơ màng và buồn ngủ. Sau mấy ngày thực hành để định tâm như thế, con được hướng dẫn học và hành theo phương pháp thiền tuệ. Có những phương pháp niệm thân như tập trung theo dõi tứ oai nghi hoặc niệm phồng xẹp. Có những phương pháp niệm thọ như tập trung “quét” theo lập trình định sẵn từng phần nhỏ trên thân từ đỉnh đầu xuống các đầu ngón chân, rồi lại quán sát ngược trở lên để ghi nhận cảm giác từ nơi các thân phần. Việc thực hành này đối với con rất khó, vì phải tập trung cao độ để quán sát thân, cần phải tưởng tượng hình dung hoài mới "quét" được các phần thân phía sau, nên thường khi bỏ sót nhiều phần hoặc trì trệ, lơ mơ không cảm giác được gì nữa ạ. Điều này khiến con hay bị nhức đầu, căng thẳng, ngồi lâu lưng mỏi chân tê nhức, nên cả thân và tâm đều mệt mỏi rã rời. Có lẽ nếu niệm thọ thì con thấy cảm thọ này rõ hơn cả! Rồi con chuyển qua phương pháp niệm tâm. Khi con ngồi thiền quay vào tâm để quan sát thì tâm dừng lại, khi lơ là một chút thì tâm lại chạy lung tung, nên con thấy tâm không tự nhiên, giống như bị theo dõi trong trò chơi trốn tìm ạ. Như vậy làm sao con thấy được các tướng trạng của tâm trong hoạt động tự nhiên khi tiếp xúc các duyên bên ngoài trong đời sống thực tế? Thế là, dẫu rất muốn hành thiền, con lại mất tự tin, mà cũng mất luôn niềm tin vào các phương pháp thiền chế định, vì thấy dù những hành giả trong khoá thiền được Thiền Sư xác nhận đạt hiệu quả tốt, nhưng khi ra khỏi khoá thiền, đụng chạm thực tế phần lớn lại dễ sân và khó thích ứng với cuộc sống hơn, hoặc họ rất ngã mạn, tự đắc với thành tựu của mình ạ. Từ đó con không tham dự các khoá thiền có phương pháp nữa. Vì trước đây con chưa từng được học thiền thực sự như thế nào, nên mới đi tìm phương pháp nhưng lại không biết phương pháp thiền nào phù hợp với căn cơ của con mà sinh ra chán nản mất phương hướng. Thời gian gần đây, con có duyên lành được nghe các bài pháp thoại của Thầy trên YouTube của Quán

Nguyên, và đọc mục Hỏi Đáp Phật Pháp trên trang “trungtamhotong.org”. Con rất kính ngưỡng Thầy và ước mong được hành thiền theo những gì thầy đã giảng. Nhưng con không biết bắt đầu thực tập từ đâu và làm như thế nào, khi Thầy thì không có tổ chức các khoá thiền nào cho các Phật tử được học "chính quy". Vậy con kính xin thầy từ bi vì lòng thành tâm cầu pháp của chúng sanh như con mà hoan hỷ chỉ dạy cho con phải thực hành tu tập thế nào cho đúng ạ!

Trả lời:

Thiền “chính quy” thì không chế định phương pháp vì không thể dùng pháp chế định tục đế để thấy pháp thực tánh chân đế. Thực tánh chân đế chính là sự vận hành tự nhiên của pháp đang diễn ra nơi thực tại thân- thọ-tâm-pháp ở mỗi người. Vì vậy, đời sống thực tế đang diễn ra nơi mỗi người là đối tượng thiền của chính người đó, không bắt chước ai và cũng không theo bất cứ phương pháp chế định nào, chỉ cần soi sáng lại liền tự chứng. Không tự ý chọn hay dựng đối tượng, cũng không khởi tâm nắm bắt đối tượng, chỉ thấy biết mọi pháp như nó đang diễn ra. Đó gọi là sống Đạo chứ không phải hành theo phương pháp thiền gì cả. Tất cả phương pháp thiền đều không “chính quy” vì đó chỉ là pháp chế định chủ quan, cố công khổ luyện với mục đích đạt được những sở tri sở đắc nào đó, nếu có lợi ích thì cũng chỉ là lợi ích thế gian thôi. Trong khi Đạo “chính quy” đức Phật dạy là buông hết mọi ý đồ tạo tác của bản ngã (xả ly, ly tham, đoạn diệt) để trở về sống trọn vẹn (an tịnh) tỉnh thức (chánh trí) với thực tại thân-thọ-tâm-pháp như nó đang là một cách hoàn toàn tự nhiên không trước ý thì liền thấy ngay sự Tịch Tịnh (Santo), Vi Diệu (Paṇito) của Pháp, tức chứng ngộ Niết-bàn.

Ngay đây tâm an tịnh

Soi sáng pháp tịch nhiên

Cố hành tâm càng bịnh

Ngã, pháp càng đảo điên!

Ngày 15-12-2017

Câu hỏi 397:

Kính bạch Thầy! Con thấy pháp tánh như vầy:

Tâm là Phật, Pháp, Tăng

Là ba ngôi Tam Bảo

Là Chân Lý... tròn đầy

Ngay đây chỉ có thấy

Qua trải nghiệm tự thân

Mới hay muốn giác ngộ

Thực chứng tại nơi tâm

Chính là chân hạnh phúc.

Mong Thầy chỉ dạy. Con thành kính cảm ơn Thầy.

Trả lời:

Phật là Tâm sáng suốt

Pháp định tĩnh, an nhiên

Tăng trong lành, chánh trực

Thấy Tam Bảo hiện tiền

Ngày 29-12-2017

Câu hỏi 398:

Kính thưa Thầy! Con thấy như vầy: Đường ở dưới chân, Đạo nơi thực tại, đến đi vô ngại, mới thật là thiền. Vì vậy:

Bốn phương tám hướng đều không

Nên chi cứ bước thong dong giữa đời

Đường đi ngay dưới chân người

Không dừng không tới: nụ cười Như Lai

Mà cụ thể con thấy bước chân Thầy cứ thong dong vô

ngại giữa đời để chia sẻ Pháp không hề mệt mỏi!

Trả lời:

Cảm ơn con! Đúng là:

Bốn bề Diệu hữu, Chân không

An nhiên vô trụ, dung thông đạo đời

Niết-bàn, sinh tử rong chơi

Hư không, hoa đốm thảnh thơi đi về!

Ngày 31-12-2017

Câu hỏi 399:

Thưa Thầy, thiền là chiếu sáng, chỉ tại vô minh, ái dục che lấp nên luân hồi sinh tử. Vậy thì, dẹp bỏ những đám mây vô minh, ái dục để ánh sáng trí tuệ tự chiếu cũng cần phải nỗ lực dụng công thiền, quyết tâm thắp đuốc lên mà đi. Con xin tri ân Thầy. Chúc Thầy năm mới an lạc.

Trả lời:

Con nói đúng, nhưng thiền không phải là dụng công của bản ngã “cầu toàn” mà là buông bản ngã để tâm tự chiếu sáng (pabhassara-citta).

Mặt trời tâm tự chiếu

Sao phải dụng công thiền?

Thắp ngọn đèn leo lét

Giữa đêm tối triền miên!

Ngày 31-12-2017

Câu hỏi 400:

Dạ bạch sư ông cho con hỏi tại sao con ngồi thiền là tâm con cứ phóng ra ngoài ạ? Mong sư ông khai mở cho con. Con xin thành kính tri ân sư ông ạ.

Trả lời:

Thiền chính là để thấy ra sự thật. Một trong những sự thật là “tâm viên ý mã” nhờ thế mới thấy tâm là vô thường để không chấp lầm rằng tâm là “ta, của ta hay tự ngã của ta”. Thấy tánh mới giác ngộ.

Tâm như vượn khó lường

Ý khác nào ngựa chứng

Nhờ vậy thấy vô thường

Không còn chấp ngã tướng