Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 2/6

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tác giả và toàn tập › Viên Minh

Chân Như Thực Tại

Tác giả
Thích Viên Minh

2015

Ngày 07-01-2015

Câu hỏi 137:

Thưa Thầy, con có đọc đâu đó câu này: "Đời vốn ngắn mà bài toán sinh tử quá khó khăn. Trên con đường này, trong thời đại mà mọi người đang sống, không biết có ai đi đến đích hay không?"

Trả lời:

Đích không phải là điểm đến ở tương lai vì nó ở trong từng khoảnh khắc đang sống. Nếu đích ở tương lai cần phải nỗ lực để đạt đến thì đã hình thành khái niệm bản ngã và thời gian. “Tôi đi và tôi đã đạt đến…” đó chính là tạo tác để trở thành trong sinh tử luân hồi, phiền não khổ đau.

Đích này không thể đến

Muốn đến ắt phải đi

Đi chính là sinh tử

Đến chỉ là sầu bi!

Không đi, không dừng lại,

Như Lai thoát bộc lưu.

Ai còn đi còn đến

Sao khỏi vướng khổ ưu!

Ngày 07-01-2015

Câu hỏi 138:

Con đang thực hành lời Thầy dạy, con thấy rất hiệu quả và tự tin hơn trên đường Đời và Đạo. Đặc biệt, con đã phát hiện cái “ta” ảo tưởng trong mọi hoạt động đời sống. Bây giờ con xem đó là đối tượng để quan sát, phát hiện và buông xả nên cảm thấy sống nhẹ nhàng hơn Thầy ạ.

Trả lời:

Thường soi sáng thân tâm

Buông ngã nhân ảo tưởng

Thấy pháp tánh uyên thâm

Sống nhẹ nhàng thanh thoát

Ngày 14-01-2015

Câu hỏi 139:

Giờ này con ngồi viết thư trình pháp gửi thầy mà lòng con biết bao cảm xúc. Thưa thầy mấy tháng nay trong sự tương giao con có một người bạn người chị, chúng con chỉ nhìn thấy nhau qua hình ảnh vì ở cách nhau rất xa, tuy xa mà thấy gần gũi biết bao. Mấy tháng nay chị ấy thường xuyên hỏi thăm sức khỏe của con và muốn chia sẻ về tài thí giúp con chữa bệnh. Đã mấy lần con định nhận lời nhưng rồi con lại thôi, vì con biết người bạn đời của chị ấy cũng bị bệnh. Thưa thầy, khi khởi niệm đó lòng con thấy an lành vô cùng, một lần nữa con lại nhận ra rằng, bằng lòng với tất cả những gì mình đang có, buông hết những ý niệm năng sở đó ra thì ngay đó là giải thoát.

Trả lời:

Sādhu lành thay!

Trong cảm ứng đạo giao

Không ngăn chia nhân-ngã

Dù kẻ nhận người trao

Vẫn không còn năng-sở.

Ngày 27-01-2015

Câu hỏi 140:

Dạ, bạch Thầy, đã vài lần với một tâm thái thật bình thường, hoàn toàn rỗng lặng, trong sáng, trong tích tắc con đã nhận chân ra được lời dạy này của Thầy: “Đạo thật bình thường và mầu nhiệm”. Và cũng nhờ sự vận hành vốn hoàn hảo tự nhiên của Pháp, mà một đứa đã từng tiêu phí biết bao thời gian để tham lam tích luỹ sở tri, rồi hao tổn biết bao công sức để miệt mài tu luyện sở đắc như con phải buông hết mới tiếp nhận được những nguyên lý tinh hoa cốt lõi mà Thầy đã trọn một đời hiển thị bằng thân giáo lẫn ngôn giáo cho những ai hữu duyên biết trở về sống hồn nhiên trọn vẹn tỉnh thức trong thực tại bình thường.

Trả lời:

Phải. Chỉ khi tâm không còn lăng xăng tìm kiếm sở tri sở đắc mới thấy được Đạo Bình Thường và Mầu

Nhiệm.

Đạo bình thường tự nhiên

Tâm vẫn luôn chói sáng

Sao phải dụng công thiền

Luống biết bao ngày tháng!

Ngày 31-01-2015

Câu hỏi 141:

Con thấy mỗi người rơi vào những buộc ràng đau khổ khác nhau. Riêng con cho đến bây giờ sao con thấy con dễ vượt qua những khó khăn trong cuộc sống, không biết là do phước duyên hay do trí tuệ tự nhiên. Nhiều việc người ta không tin nổi con có thể kham nhẫn nhưng con lại chẳng thấy mình kham nhẫn gì cả. Cái gì phải làm thì con làm, cái gì phải chịu thì con chịu vậy thôi, tự nhiên như vậy mà chẳng thấy phiền hà gì hết nhưng đâu phải con không có cảm giác hay cảm xúc gì, thậm chí con còn thấy thương người và yêu đời nữa mới ngộ! Con xin trình Thầy bài thơ:

Từ thuở bao giờ ta có Ta

Để cho lặn lội chốn ta bà.

Một phen dứt hẳn tình muôn kiếp.

Mới biết rằng Ta chỉ mộng hoa!

Trả lời:

Đúng lắm! Giấc mộng của cái “Ta” chỉ như hoa đốm giữa hư không thôi con nhỉ!

Từ độ luân hồi ta có Ta

Nên chi say đắm cõi Ta-bà

Chừng khi tỉnh giấc: "Ồ cơn mộng"!

Sinh tử xưa nay chợt vỡ oà!

Ngày 06-02-2015

Câu hỏi 142:

Thuở nhỏ con hay quán sát thấy từ thân tâm cho đến tất cả các pháp cái gì có hình tướng dù là vật nhỏ nhất như phân tử, điện tử... tất cả đều duyên hợp mà có chứ không có vật thể nào tự nó sanh ra cả, cho nên con chấp nhận lý duyên sinh của Phật dạy thật chính xác mà cái gì duyên sinh đều như mộng như huyễn, con biết rất rõ. Nhưng khi đụng tới bản ngã là con bị sốc, đây có phải là câu sanh ngã chấp không? Con muốn cái gì cũng thuận theo bản ngã của con chính vì thế mà con bị phiền não hoài. Bây giờ nhờ Thầy dạy con sống “Tuỳ duyên thuận Pháp, vô ngã vị tha”, rồi lại phối hợp với trí Bát-nhã thấy các pháp là huyễn mộng, con cảm thấy an lạc vô cùng Thầy ạ! Con có làm một bài thơ năm xưa, con muốn trình lên Thầy:

Lục căn xưa nay hằng thanh tịnh

Chỉ do mê tâm nhiễm các pháp

Năng sở vốn không, tâm vô niệm

Mỗi pháp hiện tiền thấy Như Lai.

Trả lời:

Chính xác! Thấy ra Huyễn và Như chính là thấy Pháp.

Duyên sinh đâu phải huyễn

Căn trần tánh vẫn như

Chỉ cái "Ta" vọng tưởng

Mới mộng ảo, huyễn hư!

Ngày 07-02-2015

Câu hỏi 143:

Thưa Thầy! Có phải qua bài kệ “Huyễn và Như” Thầy đã dạy con như sau: Hai câu đầu "Duyên sinh đâu phải huyễn/ Căn trần tánh vẫn như". Ý Thầy dạy là các pháp tuy duyên sinh nhưng vẫn vận hành theo nguyên lý tự nhiên của nó nên vẫn hoàn hảo như nó đang là? Hai câu sau “Chỉ cái Ta vọng tưởng/ Mới mộng ảo, huyễn hư” là Thầy dạy rõ chỉ vì “cái Ta ảo tưởng” xen vào cho pháp là thế này, muốn pháp phải thế kia, mong pháp sẽ thế nọ… nên mới tạo tác toàn mộng ảo, huyễn hư?

Trả lời:

Phải! Đúng như thế!

Pháp dù do duyên khởi

Hay tự tánh bất sanh

Đều thấy pháp như thị

Lìa khái niệm huyễn, chân.

Ngày 08-02-2015

Câu hỏi 144:

Con kính lễ Thầy! Khi con đọc câu trả lời của Thầy:

Pháp dù do duyên khởi

Hay tự tánh bất sanh

Đều thấy pháp như thị

Lìa khái niệm huyễn, chân.

Con rất xúc động nhận ra tôn ý và liền nhớ đến câu nói của một vị Thiền Sư: “30 năm trước ta thấy núi là núi sông là sông. 30 năm sau ta thấy núi không phải là núi sông không phải là sông. 30 năm cuối cùng ta thấy núi là núi sông là sông”. Tức lúc đầu thấy các pháp đều là thật có, nên chấp trước, chìm đắm. Rồi trong thành bại, được mất… lại thấy các pháp là huyễn hóa, ảo mộng không thật, nên không chấp có nhưng lại chấp không. Cuối cùng khi ngộ ra mới thấy các pháp như nó đang là, như thị… lìa đối đãi nhị nguyên.

Trả lời:

Phải, con thấy rất đúng!

Chớ nói phàm nói thánh

Ngay đó thấy bản lai

Chân như là pháp tánh

Không một cũng không hai.

Ngày 10-02-2015

Câu hỏi 145:

Bạch Thầy, sao dạo gần đây sự an vui của con không được lâu dài như trước, mà dễ sân với những người sai trái quá! Lúc quan sát cơn giận con thấy nó khủng khiếp lắm. Dẫu con biết các pháp luôn sanh rồi diệt nhưng lúc cơn sân sanh lâu quá con lại tạo thêm nghiệp ác. Con phải như thế nào để đối mặt với cơn sân và những hạng người như thế ạ?

Trả lời:

Nên quay vào trong lắng nhìn lại thái độ sân ấy, vì nó xuất phát từ cái “Ta” ảo tưởng. Đừng để ý đến đối tượng ngoại duyên, vì nó là mồi cho lửa sân bùng cháy.

Sân theo duyên sinh khởi

Nhưng nhân chính do "Ta"

Quay lại nhìn thái độ

Đừng nhìn cảnh duyên xa

Ngày 14-02-2015

Câu hỏi 146:

Thưa Thầy con rất hoan hỷ và cảm động khi được Thầy họa lại bài thơ lần trước. Con cảm thấy hạnh phúc khi được Thầy chỉ cho biết phải tự mình khám phá ra Sự Thật. Hôm nay con trình lên Thầy vài câu thơ nữa nếu chỗ nào chưa đúng xin Thầy chỉ cho con:

Có Nhân, có Ngã, khổ triền miên.

Không Nhân, không Ngã, khác chi điên.

Nơi đây thấy rõ đâu trung đạo.

Nhân, Ngã, có, không, chẳng lụy phiền.

Thỉnh thoảng con có những cái nhìn mới lạ và thật

ngạc nhiên vì nó vượt qua tất cả những hình tướng mà

xưa nay đã trở thành khuôn phép. Đôi khi:

Người đi vào chợ sao lặng lẽ.

Kẻ đến sơn lâm lại rộn ràng!

Trả lời:

Thực tánh không nhân ngã

Chế định có ngã nhân

Có không đều vô ngại

Thuận pháp chẳng phân vân

Vì thế:

Đến chợ vô tâm nên lặng lẽ

Vào rừng trước ý mới lao xao!

Ngày 17-02-2015

Câu hỏi 147:

Con kính chúc Thầy một Năm Mới sức khỏe dồi dào, may mắn và an lạc.

Trả lời:

Cảm ơn con!

Chúc con năm mới được bình an

Vạn sự hanh thông, hưởng phúc nhàn

Thọ mỹ an khang, vui Tết đến

Thanh bình thịnh vượng, đón Xuân sang

Ngày 19-02-2015

Câu hỏi 148:

Nhân “Xuân đáo bách hoa khai” con kính chúc Thầy cùng tất cả đạo hữu một mùa Xuân ấm áp, một năm mới an lành, hạnh phúc!

Trả lời:

Cảm ơn con! Khi đoá hoa giác ngộ đã nở trong lòng lúc nào cũng là mùa Xuân con nhỉ.

Mùa Xuân nào có đến

Mùa Xuân nào có đi

Lòng ta hoa nở mãi

Thơm ngát nụ huyền chi*

*Nụ huyền chi ám chỉ sự giác ngộ - thể nhập pháp giới tánh.

Ngày 20-02-2015

Câu hỏi 149:

Kính thưa thầy! Đầu năm con xin đảnh lễ tri ân thầy, kính chúc thầy sức khỏe. Xuân mới về bên cửa Mai vàng chớm trổ bông Thầy ơi! Con bỗng nhớ Nụ cười ấm trời Đông

Trả lời:

Cảm ơn con!

Xuân Hạ Thu Đông

Bốn mùa thay đổi

Chỉ có trong lòng

Rỗng lặng sáng trong

Ngày 26-02-2015

Câu hỏi 150:

Con luôn vô cùng hoan hỷ khi đọc và nghe Pháp Thầy, từ đó con có mở ra tầm nhìn mới, không câu nệ như cũ, nhưng Lý tuy có thông, còn Sự thì vẫn còn vụng về Thầy ạ! Nên chi:

Qua Đông, Xuân lại tới

Hết Lạc, Khổ theo liền

Nhân gieo, Quả ứng khởi

Nghiệp báo trổ triền miên!

Trả lời:

Qua Đông Xuân cứ tới

Lạc, khổ đều biết liền

Không nhân sao quả khởi

Dứt nghiệp báo triền miên!

Ngày 07-03-2015

Câu hỏi 151:

Thưa Thầy! Con cảm ơn Thầy đã gieo duyên lành cho con được hưởng trọn hai ngày an vui trong thiện pháp tại Lễ Đầu Đà Rằm tháng Giêng vừa qua ở Tổ Đình Chùa Bửu Long. Sáng qua con định về nhà sớm, nhưng hoan hỷ quá nên con muốn ở lại thêm để thực hành “Lời Thầy dạy”, nhờ vậy con học được nhiều bài học thú vị. Lúc 12 giờ trưa, con ra cây Bồ Đề để lễ Phật. Lúc đó có một chị lại gần con bắt chuyện và xin 50 ngàn để mua vé xe về quê. Con cho chị ấy 50 ngàn rồi, nhưng chị ấy lại xin thêm cho đủ 100 ngàn, con cũng cho luôn mà không nghĩ gì cả. Xin Thầy cho con biết con thực hành “Tùy duyên thuận Pháp” như thế có đúng không?

Trả lời:

Tuỳ duyên thuận Pháp là tuỳ hoàn cảnh mà ứng xử sao cho đúng tốt. Đúng-sai, tốt-xấu chỉ là tương đối nên nếu có sai, lấy đó làm bài học để tự chỉnh. Chủ yếu tâm có thanh tịnh trong sáng trước đúng sai, tốt xấu hay không thôi.

Sống thuận pháp tùy duyên

Đúng sai thường tỉnh giác

Chứng ngộ tánh bản nguyên

Vượt ngoài vòng thiện ác!

Ngày 09-03-2015

Câu hỏi 152:

Thưa Thầy, âm dương cách trở nhưng bao năm qua trong lòng con vẫn nhớ thương khôn nguôi, chưa một ngày đền đáp báo hiếu! Làm sao để con có thể gặp lại và xóa bỏ niềm ân hận trong lòng con, thưa Thầy?

Trả lời:

Ơn sâu xưa chưa đáp

Nay hối hận bất an

Muốn báo đền nghĩa nặng

Hồi hướng phước trai đàn

Ngày 10-03-2015

Câu hỏi 153:

Hôm nay sinh nhật con, con thành kính tri ân Phật, tri ân Thầy đã đánh thức "Ông Mặt Trời" trong con. Con ngẫu hứng xin dâng Thầy bài thơ:

Tạ ơn Phật, ơn Pháp

Tạ ơn Thầy sắt son

Đã chỉ cho con thấy

"Ông Mặt Trời” trong con

Trả lời:

"Ông Mặt Trời"* muôn thuở

Tưởng ở tận đâu xa

Chợt thấy ông "thức giấc"

Mới biết ông trong nhà!

*Tâm chói sáng (Pabhassara Citta)

Ngày 10-03-2015

Câu hỏi 154:

Gần đây trên trang mạng có bàn tán rất sôi nổi về bài "Trở về Đạo Phật nguyên chất" và bài "Đức Phật có dạy 84.000 pháp môn không", con kính mong Thầy cho một lời phân tích làm sáng tỏ.

Trả lời:

Đức Phật chỉ khai thị Sự Thật để người hữu duyên tự chứng. Pháp môn phương tiện và phương pháp hành trì đều do người sau chế định qua luận giải của các tông môn hệ phái, Tổ Tổ tương truyền mà thôi. Chính vì thế mới sinh ra biện tài, tranh luận không dứt!

Tranh luận, mãi muôn đời

Không bao giờ ngã ngũ

Dù biện giải ngàn lời

Sao bằng "uống pháp nhũ"*

*Thể nghiệm sự thật ngay nơi thực tại

Ngày 10-03-2015

Câu hỏi 155:

Nhờ sự chỉ dạy của Thầy con đã thấy ra Chánh Pháp ngay trong thực tại Thân-Thọ-Tâm-Pháp này nên không còn ảo vọng tìm cầu sở tri sở đắc nữa. Con vô cùng tri ân Thầy đã chỉ đường giác ngộ giải thoát cho con. Kính lễ!

Xin thành kính đảnh lễ

Tri ân Thầy vô cùng

Người dồi dào Trí Tuệ

Bậc Giới hạnh, khiêm cung

Trả lời:

Cảm ơn con, nhưng thầy chỉ chia sẻ sự thật, còn con mới là người tự mình khám phá sự thật đó.

Không phải thầy chỉ dạy

Chánh Pháp luôn hiện tiền

Mở mắt ra liền thấy

Thoát khỏi mọi ưu phiền

Cho nên:

Ai biết sống giản dị

Không tạo tác vọng cầu

Thấy pháp tánh như thị

Đâu đâu cũng nhiệm mầu

Ngày 16-03-2015

Câu hỏi 156:

Kính bạch Thầy! Cách đây một năm, con có theo học dòng thiền Pa Auk, nhưng tâm con luôn tham cầu quá lớn nên trong khi thực hành thiền định con cứ muốn đắc thiền này quả nọ, mà không lượng sức mình, sinh ra căng thẳng, mất tự tin và chán nản. Cũng may đang mất phương hướng thì phước duyên đưa con đến gặp Thầy, nhờ sự chỉ dạy tận tình, cặn kẽ của Thầy con đã dần tự tháo gỡ được những vướng mắc trong cuộc sống gia đình, công việc cũng như con đường tu hành của con được thực tế hơn. Giờ đây tinh thần con rất thoải mái, tâm thấy biết rõ ràng mọi hoạt động của thân tâm. Biết được ý tạo tác thiện hay bất thiện. Khi tâm có khởi tham, sân, si, ngã mạn v.v… nhờ biết rõ sự sinh diệt của chúng nên chúng giảm dần, con tránh được những việc bất thiện, gây tổn hại cho mình và người. Những tập khí xuất hiện có khi rất rõ ràng dễ thấy, cũng có lúc rất vi tế, ẩn danh dưới lớp vỏ thiện pháp con đều thấy được. Con học cách sống "tuỳ duyên thuận pháp, vô ngã vị tha" theo sự hướng dẫn của Thầy nên con thấy mình uyển chuyển linh động trong mọi mặt của cuộc sống, không còn cứng nhắc phải là, sẽ là theo ý mình như trước, dẹp bỏ sự cầu toàn, khuôn mẫu đã từng làm con sân si khó chịu. Mọi chuyện nhẹ nhàng đến rồi đi như nó là. Đây là sự thay đổi lớn mà con nhận thấy sau khi được Thầy khai thị, được nghe pháp Thầy, được đọc sách Thầy và được đọc mục Hỏi Đáp mỗi ngày. Con như được thấm nhuần giáo pháp vào từng hành động, nói năng, suy nghĩ trong sinh hoạt đời sống hàng ngày. Con vô vàn biết ơn Thầy!

Trả lời:

Sādhu lành thay!

Dù tu trăm ngàn cách

Không bằng tự biết mình

Mỗi phút giây trong sáng

Mới thật là chơn minh

Ngày 17-03-2015

Câu hỏi 157:

Thầy kính! Con đọc câu hỏi ngày 16-3-2015 của một bạn đạo có pháp danh Chơn Minh, được Thầy tặng bài kệ. Con có pháp danh Trí Khai, nếu được Thầy cho một bài kệ khai ngộ thì phước đức cho con biết bao! Nếu con có làm phiền xin Thầy lượng thứ cho!

Trả lời:

Khi trí tuệ mở ra

Liền thấy pháp thực tánh

Không còn "Ta", "của Ta"

Cũng không còn phàm, Thánh

Ngày 22-03-2015

Câu hỏi 158:

Kính đảnh lễ Thầy. Thầy ơi, giờ này năm ngoái, các bạn đạo châu Âu đang háo hức mong đón Thầy sang. Bây giờ chắc các đạo hữu bên Mỹ cũng cùng niềm vui đó. Sinh nhật Thầy, con kính chúc Thầy luôn an vui mạnh khoẻ:

Tuổi Thầy trôi với vô thường

Chỉ còn có mỗi chữ Thương nơi Người

Thương đàn con nhỏ lênh đênh

Cuốn trong ham muốn chênh vênh ưu sầu

Đêm ngày Người vẫn miệt mài

Sẻ chia chánh pháp, mở khai tâm trò

Qua rồi cái ngưỡng bảy mươi

Thầy tôi mãi một nụ cười uyên nhiên

Hôm nay mùng bốn tháng hai

Nơi xa con kính dâng vài dòng thơ

Kính Thầy luôn khoẻ, bình an

Chuyến đi hoằng pháp muôn vàn niềm vui...

Trả lời:

Cảm ơn con!

Bảy hai, chưa phải "cổ lai hy"

Sống chết thiên cơ, khỏi nghĩ nghì

Sinh, mãi thong dong nhờ thuận pháp

Tử, thường tự tại bởi tùy nghi

Ngày 23-03-2015

Câu hỏi 159:

Chúng con không biết bày tỏ sao cho đầy đủ lòng tri ân đến Thầy vì Thầy đã nói về Tánh Biết, về thận trọng chú tâm quan sát, sáng suốt định tĩnh trong lành tại đây và bây giờ, vì vậy chúng con chỉ biết tinh tấn sống chánh niệm tỉnh giác để tri ân công đức Thầy.

Xin phép Thầy cho con ghi lại câu thơ của Ngài Ngũ

Tổ nhắn nhủ Ngài Lục Tổ Huệ Năng:

Một ngọn đèn xoá tan nghìn năm tối

Một trí tuệ thắp sáng muôn đời ngu

Đừng tìm về quá khứ đừng nghĩ đến tương lai

Thường thấy bổn tánh, mỗi niệm tròn sáng

Pháp tuy thiện ác nhưng bổn tánh vốn không hai

Trả lời:

Phải, đó là chân lý ngàn đời!

Ai tỉnh thức trọn vẹn

Nơi thực tại hiện tiền

Người ấy sống không thẹn

Với Tánh Biết tự nhiên

Ngày 24-03-2015

Câu hỏi 160:

Kính thưa Thầy! Chúng con rất vui mừng khi được biết Thầy sẽ có hai buổi thuyết giảng vào hai ngày thứ Bảy 04. 04 và 11. 04. 2015 từ 9:00 đến 11:00 sáng tại địa điểm Vô Môn Thiền Tự thuộc thành phố Garden Grove của Quận Cam miền nam California, nơi tập trung nhiều người Việt nhất ở Mỹ. Chúng con rất hân hoan mong được diện kiến Thầy và rất mong được nghe những lời pháp bảo của Thầy.

Trả lời:

Sādhu lành thay!

Hẹn gặp Vô Môn xứ

Giữa pháp giới muôn trùng

"Như Lai ngự Không Trú

Nên ngự khắp Vô Cùng"

Ngày 25-03-2015

Câu hỏi 161:

Kính thưa Thầy, tối nay con ngồi thiền cảm nhận được sự rỗng lặng một cách tự nhiên, trong tâm con hoàn toàn trống không, Tánh Biết chỉ còn nhận biết được sự thở vô ra thôi, tâm hoàn toàn không còn tạo tác bất cứ điều gì theo ý đồ của bản ngã nữa. Tuy sự rỗng lặng này chỉ đến chớp nhoáng với con trong vòng 2,3 phút nhưng con cảm nhận được sự rỗng lặng đó. Con xin hỏi Thầy con nhận thấy rỗng lặng như vậy có gì sai không? Khi tâm hoàn toàn rỗng lặng thì trong đầu con không còn nói cái này cái kia gì hết. Con chỉ còn biết trạng thái thở đang diễn ra mà thôi.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Tốt lắm! Tâm rỗng lặng, phản ánh trung thực các pháp, đó chính là Tánh Biết đang soi sáng tự nhiên. Trong đó không hề có người hành và đối tượng để dụng công tu tập gì cả, y như Mặt Trời tự chiếu sáng như bản chất của nó vậy thôi.

Chỉ một lần thấy pháp,

Còn hơn cả trăm năm

Dụng công theo tư ý

Pháp tánh càng xa xăm!

Ngày 03-04-2015

Câu hỏi 162:

Kính thưa Thầy! Thứ Bảy vừa qua, sau khi được Thầy khai thị thêm, con về nhà chiêm nghiệm và đã ngộ ra rất nhiều điều tuyệt vời, nên con tự đả thông mọi ách tắt trong đầu con từ trước đến nay Thầy ạ. Vì vậy, mấy ngày qua, Tâm con như trút được tảng đá đã đè nặng bấy lâu nay. Sau đó, con xem hình ảnh tất cả những người có oan trái với con trước đây đã từng làm con buồn phiền và tức giận, con thấy Tâm con trống không: không tức giận, không buồn, không ghét và con rải Tâm Từ đến họ. Sau đó, con chủ động làm lành với họ, họ cũng rất vui vẻ nói chuyện với con và quý con hơn. Hôm nay, con lại vào trang web xem mục Thơ, thì con thấy ra hai bài thơ tuyệt vời của Thầy nói lên Tâm con bây giờ là:

1. Hoa Tâm:

Hoa nào cũng đẹp cũng xinh

Hoa Tâm khai mở Tuệ Minh sáng ngời

Thì ra vạn pháp tuyệt vời

Khi tâm thanh tịnh Đất Trời viên dung.

2. Tâm không:

Không buồn, không giận bởi tâm không

Không ghét, không thương mở rộng lòng

Không trông, không ngóng, không Cố Quận

Không thuyền, không bến có chi sông?

Con không ngờ “Cây Tâm” trong con đã “Nở Hoa”

Thầy ạ, con thành kính cúng dường Thầy “Hoa Tâm”

này nhé!

Trả lời:

Sādhu lành thay! Chúc mừng con! Đúng là:

Khi hoa Tâm đã nở

Sáng toả khắp mười phương

Khi tấm lòng rộng mở

Vô lượng nghĩa yêu thương

Ngày 06-04-2015

Câu hỏi 163:

Kính bạch Thầy. Con kính dâng Thầy bài thơ nầy:

Trở về nắng ngập

Lòng con sáng bừng...

Cỏ cây hoa lá

Tưng bừng hò reo

Đường đời vạn nẻo

Khúc khuỷu ngoằn nghèo

vượt qua phiền não

Cửa không mà vào...

"Pháp thực, Pháp vị"

Chẳng thể nghĩ bàn

Thấy ra như thị...

Như là không ai

Giữa đời đi mãi

Hành trình thênh thang...

Trả lời:

Hay lắm! Như vậy còn chi bằng!

Sinh tử, Niết-bàn hề, ta thảnh thơi

Khổ vui, thành bại hề, pháp tuyệt vời

Lo nghĩ, ưu phiền hề, chi cho khổ

Thong dong, tự tại hề, cứ rong chơi!

Ngày 08-04-2015

Câu hỏi 164:

Kính thưa Thầy, con có vấn đề xin được hỏi: Khi con nghe pháp Thầy giảng với tâm không phân biệt, không suy nghĩ, con cứ nghe với tâm an nhiên, không phân tích, so sánh. Lúc đó, con hiểu lời pháp Thầy giảng rất hay, vi diệu và như là con "đã hiểu ý Thầy", con rất vui, niềm vui đó nhẹ nhàng, âm thầm chảy trong con kéo dài đến nhiều ngày. Và sau khi hết khóa giảng thì con nhớ hết tất cả những gì Thầy nói từ đầu đến cuối. Nhưng sau vài ngày, con lại quên hết như chưa hề được nghe. Khi con xem chú giải kinh sách cũng vậy, dù cho chú giải có hay cách mấy thì khi xem xong con lại quên mất hết, như chưa đọc qua. Còn khi con nhìn cuộc đời hằng ngày trôi chảy theo quy luật của nó, lúc đó trong con lại có những suy nghĩ rút ra từ kinh sách (mặc dù lúc đó con không nhớ ý kinh sách) thì con lại nhớ rất lâu, và hầu như là không quên. Xin thầy chỉ con cách nghe pháp, học kinh cho nhớ lâu (vì việc học ngoài đời thì con nhớ rất lâu). Xin thầy hoan hỷ giúp con. Con xin tặng thầy một bài thơ:

"Lặng lẽ, an nhiên ấy đạo mầu

Đứng đi tự tại, pháp thâm sâu

Chân tâm sáng tỏ, luôn soi chiếu

Tìm chi, ngay đó sống nhiệm mầu!"

Trả lời:

Đọc Kinh, nghe Pháp chủ yếu để thấy ra Sự Thật ngay nơi chính mình trong cuộc sống, đâu phải để ghi nhớ ngôn từ, vì vậy quên đi càng tốt. Khi chưa thực chứng càng cố nhớ ngôn từ Kinh Luận càng thêm chướng ngại. Khi đã thực chứng Sự Thật lại càng không cần nhớ ngôn từ vẫn thông suốt lời Kinh, ý Pháp. Giống như ăn uống để tiêu hoá thành năng lượng sự sống, nếu vật thực vẫn giữ nguyên trong bụng chỉ có hại, chẳng lợi ích gì! Ngài Assaji khi khai thị cho đạo sĩ Sāriputta cũng chỉ thẳng vào Sự Thật đạo sĩ có thể thấy ngay, đâu cần lặp lại nguyên văn lời Phật dạy. Cho nên Chánh Pháp chỉ được truyền qua Sự Thật không phải qua ngôn từ

Kinh Luận do người sau biên chép.

Quên đi, nhớ mãi làm chi

Chân như trước mặt, nhớ gì lời kinh

Sao không nhớ lại chính mình,

Nhớ kinh, nhưng vẫn vô minh ích gì?

Ngày 09-04-2015

Câu hỏi 165:

Kính thưa Thầy! Giờ con thực sự đã hiểu tại sao con cứ mãi khổ đau. Là vì con luôn dính mắc quá nhiều trên đối tượng và tâm luôn luôn sinh trong đối tượng đó, con đã nhìn thấy rõ tâm mình như vậy. Con nhận thức được điều này là do tối qua trong khi con đang ngồi buông xả thì đột nhiên con nhìn thấy đối tượng nhưng tâm con không hề sinh theo đối tượng đó mà con chỉ nhận biết đối tượng đó như nó đang là mà thôi. Tuy việc nhìn thấy pháp chỉ chớp nhoáng nhưng con rất hoan hỉ vì con đã hiểu thế nào là tâm sinh và thế nào là tâm bất sinh. Con xin cám ơn Thầy.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Khoảnh khắc chớp nhoáng đó chính là sự vĩnh cửu - phi thời gian.

Một thoáng thấy chân như

Hơn một đời ảo mộng

Ai biết sống buông thư

Thấy đất trời lồng lộng.

Ngày 10-04-2015

Câu hỏi 166:

Thưa thầy! Con chỉ có một phương châm, đó chính là sống một cách chân thành, chăm chỉ và thường xuyên nhìn lại chính mình (thân và tâm lúc đó). Nhưng bất chợt trong khoảnh khắc nào đó (thường là lúc nằm võng) con trở lại với chính mình hoàn toàn tự nhiên. Và lúc đó mọi thứ thật yên bình, con thấy mình không còn phải nỗ lực để làm gì nữa, khoảnh khắc đó con tự thấy "thật hạnh phúc biết bao khi chẳng phải lo nghĩ về bất cứ điều gì". Trong tâm lúc ấy con cảm nhận là một sự rơi rụng mạnh mẽ, chỉ còn lại sự rỗng rang và niềm hoan hỷ lạ thường. Một cảm giác khó tả thầy ạ.

Thật hạnh phúc biết bao

Này những người vô sự

Thân mang nghìn muôn việc

Tâm vẫn cứ chân như.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Dù trăm công nghìn việc, tâm rỗng lặng trong sáng liền thấy Chân Như (Yathātathatā). Ngược lại, tâm lăng xăng tìm kiếm hay chấp thủ sở tri sở đắc chỉ gia thêm vô minh ái dục mà thôi.

Ai buông thư, rỗng lặng

Sáng suốt tự biết mình

Không sở tri, sở đắc

Liền thoát khỏi vô minh

Ngày 21-04-2015

Câu hỏi 167:

Thầy kính! Hôm 10/4/2015 đọc câu hỏi trình pháp của một bạn đạo có một bài thơ con thấy hay nên tự nhiên con nhớ:

"Thật hạnh phúc biết bao

Này những người vô sự

Thân mang nghìn muôn việc

Tâm vẫn cứ Chân Như."

Đọc bài thơ này tự nhiên con lại nhớ bài thơ của

Thầy:

"Tâm không làm muôn việc

Công đức trả về không

Sống nhờ ơn không tạng

Chết từ thủa lọt lòng."

Và bài kệ trong Hạnh Phúc Kinh (Mangala Sutta):

"Khi xúc chạm việc đời

Tâm không động không sầu

Tự tại và vô nhiễm

Là phúc lành cao thượng"

Con xin cảm ơn Thầy và bạn ấy!

Trả lời:

Sādhu lành thay! Con đã cảm ứng tương thông được với biển tâm chân như rỗng lặng.

Pháp vẫn thường hộ trì

Người biết tuỳ thuận pháp

Chẳng thân kiến hoài nghi

Sống nhập dòng chánh đạo

Ngày 23-04-2015

Câu hỏi 168:

Pháp thầy khai thị thật đơn giản, liên hệ trực tiếp thiết thực hiện tại trong đời sống, đã ngay lập tức đi thẳng vào nội dung cần thực hành, gạt bỏ cả một rừng kinh luận, định hình trong đầu con về các loại thiền, về các bậc định v.v... mà trước kia con dính mắc. Con không thể chia sẻ được niềm vui khi trút được gánh nặng đấy, cái cảm giác nhẹ nhàng không cần cố gắng đến tự nhiên như nâng cả người bay lên trong lần đầu cách đây 6 tháng, hành thiền mà cứ tự nhiên như không.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Đúng là:

Chỉ một lời thấy pháp

Hơn ngàn câu ngôn từ

Buông gánh nặng lý trí

Thể nhập tánh chân như

Ngày 30-04-2015

Câu hỏi 169:

Có một vị lão sư người Nhật già lắm rồi viết tặng con một bài kệ:

Nhân sinh nhất mộng

Bất luận kiến tâm

Tâm vô cầu thị Phật

Con vẫn chưa hiểu hết ý của bài kệ. Xin thầy giảng giải thêm, con xin cám ơn thầy.

Trả lời:

Đời người chỉ giấc mộng Luận bàn sao thấy tâm Cầu chân liền hoá vọng Vô cầu chân Phật Tâm Có lẽ do con mải tìm cầu bổn tâm, bổn tánh trong khái niệm nên Lão Sư muốn thức tỉnh con buông xuống ngay đó chính tâm “không, vô tướng, vô tác, vô cầu” mới là tâm Phật chói sáng.

Ngày 11-05-2015

Câu hỏi 170:

Kính thưa Thầy! Con thành tâm tri ân Thầy đã khai thị cho con thấy ra căn bệnh ăn sâu gốc rễ trong Tâm con là căn bệnh ngã mạn, và con đang uống "thuốc" do Thầy kê toa. Bài thơ của Thầy sau đây chính là toa "thuốc" quý giúp con trị bệnh ngã mạn:

Chết đi cái Ngã rộn ràng,

Tâm không, muôn việc nhẹ nhàng thảnh thơi,

Lăng xăng uổng phí một đời,

Sống tuỳ thuận pháp tuyệt vời biết bao!

Trả lời:

Sādhu lành thay! Thấy ra cái sai để buông còn hơn bản ngã chỉ lo tu luyện để đạt được sở tri, sở đắc lý tưởng.

Thường tự thấy lỗi mình

Hơn có ngàn sở đắc

Thấy được lỗi là minh

Sở tri: bụi trong mắt.

Ngày 18-05-2015

Câu hỏi 171:

Con xin đảnh lễ Thầy. Thầy cho con hỏi làm sao có thể gieo duyên Phật Pháp để kiếp sau nếu có làm người thì tiếp tục được gặp Phật Pháp để tu hành ạ. Con cảm ơn Thầy.

Trả lời:

Cách gieo duyên Phật Pháp gần nhất và hiệu quả nhất là biết trở về trọn vẹn rõ biết thực tại thân-tâm-cảnh. Tất cả chân lý đức Phật khai thị đều có đủ trong mỗi người, chỉ cần nhìn lại là thấy.

Phật khai thị thực tại

Chớ tìm kiếm đâu xa

Thường tự soi sáng lại

Liễu ngộ pháp Phật-đà

Ngày 19-05-2015

Câu hỏi 172:

Kính thưa Thầy, gần đây con thực hành lời Thầy dạy trong bài kệ: "Chuyện gì đến sẽ đến, chuyện gì đi sẽ đi. Tùy duyên mà ứng xử, vô ngại tâm xả ly" con thấy tâm rất thoải mái, bớt đi nhiều phiền não. Đúng là phải trải nghiệm mới thấy ra bài học giác ngộ. Từ khi nghe Thầy dạy đã gần 8 tháng nay con không ngừng soi sáng thân tâm, lúc đầu có những khó khăn nhưng giờ tương đối đã nhẹ nhàng hơn. Lúc trước con luôn cố gắng giữ tâm mình an định, giờ đây con mới thấy nếu tâm định quá thì sẽ không khám phá được những bài học giữa đời, nhờ trải nghiệm thực tế mới khám phá được nhiều mặt mà trước giờ con chưa thấy ra. Nhất là giờ đây con đã rõ lời Thầy dạy rằng cuộc đời tự nó vốn không khổ, chỉ khổ do mỗi người nhận thức sai lầm về sự thật đưa đến hành vi làm khổ mình khổ người. Khi xả ly mọi sai xấu, nội tâm thanh tịnh trong sáng liền thấy thế giới cũng thanh tịnh trong sáng, đó chính là Niết-bàn.

Trả lời:

Rất đúng! “Cuộc đời” có 2 nghĩa: Thế giới chân như và thế gian huyễn mộng. Tâm thanh tịnh trong sáng thấy đời là thế giới chân như. Tâm tà kiến tham ái biến đời thành thế gian huyễn mộng.

Cuộc đời vốn chân như

Kiến chấp thành mộng ảo

Tâm rỗng lặng, thái hư

Thoát ly mọi điên đảo

Ngày 24-05-2015

Câu hỏi 173:

Kính bạch Thầy, hôm nay con xin trình chỗ thấy của con. Kính mong Thầy chỉ dẫn. Con thành kính đảnh lễ Thầy!

Lạ lùng, lạ lùng thay!

Thái Dương hằng soi sáng

Địa Cầu thường chuyển xoay

Ngày Đêm cùng hiện hữu.

Trả lời:

Phải. Pháp vốn vận hành hoàn hảo.

Căn trần tuỳ duyên khởi

Pháp tánh vốn bất sinh

Tánh Biết thường soi sáng

Trong tự tánh viên minh

Ngày 07-06-2015

Câu hỏi 174:

Thưa Thầy, giờ con yêu một người theo đạo Thiên Chúa, muốn tiến tới hôn nhân thì sao hả Thầy? Gia đình người đó buộc con phải theo tôn giáo họ, thật sự con yêu người đó lắm và con thì không muốn theo đạo Chúa, trong con chỉ có Phật thôi thầy ạ, con làm sao đây thầy?

Trả lời:

Chớ nên hỏi làm sao

Phật tâm thường hiển lộ

Dù con chọn lối nào

Biết mình là giác ngộ

Ngày 16-06-2015

Câu hỏi 175:

Bạch Thầy, lúc sáng thầy hỏi con vì sao đi xuất gia. Thật sự con cũng đã tự hỏi câu hỏi đó cho mình. Con có thể trả lời là do thấy chúng sanh khổ nên xuất gia, thấy sự nguy hiểm của các dục mà xuất gia, hay vì phụng sự cho chúng sinh mà xuất gia v.v… Hoá ra con đang tìm một lý do để biện luận cho hành động thôi.

Trả lời:

Xuất gia hay tại gia

Chủ yếu tâm rõ biết

Chớ lý tưởng quá xa

Về soi sáng thực tại

Ngày 16-06-2015

Câu hỏi 176:

Kính thưa Thầy. Thỉnh thoảng khi con không thận trọng chú tâm quan sát thì trong tâm nảy sinh những ý nghĩ về những chuyện đã xảy ra trong quá khứ. Khi còn nhỏ con rất nghịch và đã làm đau đớn, sát thương nhiều con vật. Lúc đấy, con hoàn toàn không thấy cái đau khổ mình tạo ra cho các sinh vật đó. Giờ đây, hơn nữa thế kỷ đã trôi qua, mỗi lần chợt nghĩ đến chuyện cũ lòng con lại nhói lên nghĩ thấy tội nghiệp những con vật này và cũng tự trách mình sao có thể làm như vậy được! Con xin Thầy một lời chỉ dạy thái độ con phải ra sao để tâm được thanh thản mỗi khi chuyện cũ thoáng đến. Con phải hiểu sao những chuyện này theo cái nhìn nhân quả?

Trả lời:

Sao con lại muốn thanh thản, trốn tránh sự thật làm sao giác ngộ được. Hãy cảm nhận trọn vẹn nỗi đau đó mới đủ chín chắn để con thấy ra sai lầm của mình. Biết ăn năn hối lỗi là điều kiện tất yếu để khai mở lòng từ bi và trí tuệ trong con.

Si mê lấy khổ làm vui

Chừng khi tỉnh mộng ngậm ngùi ăn năn

Thấy ra chợt mở thiện căn

Phát lòng bi mẫn, băn khoăn ích gì?

Ngày 16-06-2015

Câu hỏi 177:

Trước tiên, cho con được sám hối những điều sai trái con đã làm. Con đã sát sanh, đã nói dối, đã nổi nóng, đã tham lam, đã kiêu căng ngã mạn, đã oán trời trách người... Con không ghìm mình được mà chỉ bất lực nhìn mình trôi lăn tuốt luốt, ngày này qua ngày khác. Nhìn thoáng qua thì đời sống của con đi thẳng một đường từ tệ tới hại. Rồi thỉnh thoảng con không đánh giá theo kiểu từng năm từng tháng mà xét mình từng giây từng phút thì con thấy mình không phải tệ hại, mà giống như mình bị điên khùng thì đúng hơn... Con cảm thấy khổ sở và lú lẫn quá, con không biết phải làm sao? Thầy có lời khuyên nào cho con không? Con xin cám ơn Thầy.

Trả lời:

Đó là cách con trải nghiệm và chiêm nghiệm đời sống. Khi đã nhận thức sai như vậy, hành động xấu như vậy đương nhiên hậu quả là bất an đau khổ. Muốn thoát sai lầm chỉ nên trọn vẹn cảm nhận những diễn biến nhân quả ấy để thấy ra chính mình, từ đó điều chỉnh nhận thức và hành vi thì mới có sự chuyển hoá được.

Bản ngã làm điều ác

Lại muốn được bình an

Không thấy tâm tạo tác

Sao thoát khỏi thở than!

Ngày 29-06-2015

Câu hỏi 178:

Kính thưa Thầy, tối nay con tiếp tục buông xả. Vài phút đầu con nghĩ hết cái này cái kia, con vẫn nhận biết được điều này, sau đó con thử buông hết toàn bộ coi sao, từ khái niệm, ý niệm, việc lăng xăng tạo tác theo ý đồ của bản ngã coi tâm mình như thế nào. Lập tức con thấy tâm mình buông xuống hết chỉ còn lại cái tâm hoàn toàn thanh tịnh và rỗng lặng ngay giây phút con đang ngồi buông xả luôn, lúc đó con chỉ còn cảm nhận được sự thở và nhịp đập của tim mà thôi, con thấy rất hoan hỉ, vì khi buông xuống hết tâm liền trở về trạng thái hoàn toàn thanh tịnh.

Trả lời:

Chánh niệm liền rõ biết

Không cần qua tưởng tri

Kiến thức đâu cần thiết

Tỉnh giác, thường xả ly

Ngày 29-06-2015

Câu hỏi 179:

Con thấy có một vài Phật tử đi học mở luân xa và nói làm như thế làm tăng cường sức khỏe, điều nầy có đúng tinh thần Phật giáo không ạ?

Trả lời:

Luân xa tự đóng mở theo trình độ căn cơ mỗi người, không nên vì thấy lợi mà mở luân xa không đúng thời.

Cửa tuỳ lúc đóng mở

Nếu cứ để mở toang

Ắt có ngày bị trộm

Lúc đó đừng kêu oan!

Ngày 30-06-2015

Câu hỏi 180:

Từ nơi phương xa con xin thành tâm đảnh lễ Thầy.

Sau thời gian học hỏi, chiêm nghiệm thiền con kính

dâng Thầy bài trình pháp.

Trả ưu tư phiền muộn

Cho thế gian vô thường

Bài học đã nhận chân

Từ đường đời vạn biến Nay trở về lặng lẽ Cùng vạn pháp hoà duyên.

Trả lời:

Lành thay! Khi chứng ngộ sự thật dù ở đâu cũng đều thuận pháp.

Ngã không, pháp cũng không

Tâm rỗng lặng, sáng trong

Sống an nhiên thanh thoát

Trong ngoài vốn thong dong!

Ngày 16-07-2015

Câu hỏi 181:

Bây giờ con đã ngộ ra lời Thầy dạy, pháp gì đến với con dù tốt hay xấu đều cho con bài học giác ngộ. Giác ngộ không phải là tu luyện để trở thành gì, chỉ cần thấy ra sự thật như nó là. Trước đây con học Phật với tâm tham, học quá nhiều kiến thức kinh điển giống như tham quá nhiều thuốc và thuốc nào cũng thấy hay, nên đều muốn uống, nhưng càng uống càng bệnh thêm, đúng là bị bội thuốc. Sau đó con buông hết chỉ chiêm nghiệm thực tế thì thấy khoẻ hẳn ra.

Trả lời:

Ai rồi cũng phải buông hết sở tri sở đắc mới thấy pháp đúng thực tánh “như lai”.

Ngộ rồi chẳng thấy có ngộ chi

Ngã, pháp đều không, biết ngộ gì

Chỉ thấy ngay đây "là" như vậy

Không dừng, không đến cũng không đi

Ngày 16-07-2015

Câu hỏi 182:

Con là người có duyên với Phật pháp. Con hiểu rằng sự xung khắc, chống đối hay cãi vã với người khác sẽ không thực sự giải quyết được vấn đề gì cả. Trong cuộc sống, con luôn tránh những cuộc tranh giành, cãi vã và không muốn gây gổ hay làm hại đến ai. Nhưng có nhiều người ganh tức, nói xấu, thậm chí một số còn cố tình tìm cách hãm hại con nữa... Con cũng bỏ qua cho họ vì con nghĩ họ cũng đang chịu khổ đau. Nhưng con cũng phân vân làm như vậy có đúng không?

Trả lời:

Bỏ được cứ bỏ qua luôn,

Gây ra tranh chấp, lệ tuôn ích gì

Thoát ra mọi chuyện thị phi

Càng mau giác ngộ vô vi Niết-bàn.

Ngày 17-07-2015

Câu hỏi 183:

Hôm nay con không có gì hỏi, con chỉ xin tri ơn Thầy, lời giáo huấn của Thầy đã giúp bệnh rối loạn thần kinh thực vật của con thuyên giảm đáng kể. Nhờ con hành theo lời Thầy dạy nên tâm con không còn bấn loạn như trước. Nói là "hành" nhưng thực ra con chỉ nhìn tất cả các pháp đến rồi đi một cách tự nhiên thôi. Và mỗi đêm con chỉ ngồi buông xả cho thân tâm được nhẹ nhàng rồi nằm xuống ngủ, không tham cầu gì cả.

Trả lời:

Lành thay! Biết sống thuận pháp mọi sự sẽ tự vận hành đúng nguyên lý, không cần tạo tác hữu vi.

Thuận pháp, pháp hộ trì

Chẳng cần toan tính chi

Tánh biết thường soi sáng

Hồn nhiên sống thường tri

Ngày 17-07-2015

Câu hỏi 184:

Thưa Thầy! Con buồn mà chẳng biết vì sao con buồn. Như vậy là do tâm con đang làm sao vậy? Kính xin thầy khai tâm cho con.

Trả lời:

Chỉ vì con thiếu chánh niệm tỉnh giác trong sinh hoạt hàng ngày đã lưu trữ nhiều tập khí vô thức trong kho chứa bhavaṅga, nên khi tập khí ấy khởi lên con không thể biết được.

Như nhà không khéo lợp

Nước mưa thấm dột vào

Tâm không khéo giác niệm

Phiền não khởi lao xao!

Ngày 18-07-2015

Câu hỏi 185:

Kính bạch thầy, cho con hỏi là làm thế nào để có thể nhẫn nhịn trước một sự việc diễn ra không theo ý mình, và làm thế nào để loại bỏ được tâm cố chấp hơn thua (vì tâm con chỉ muốn hơn người mà không muốn thua ai cả).

Trả lời:

Do thiếu tự biết mình nên dễ bị cảm xúc cuốn theo đối tượng bất như ý. Nếu con thường rõ biết diễn biến của thực tại thân-thọ-tâm-pháp con sẽ dễ dàng ổn định cảm xúc ngay khi mới khởi lên.

Hàng ngày biết thọ, biết thân

Biết tâm, biết cảnh, tham sân biết liền

Biết ngã chấp, biết tuỳ miên

Ngay nơi thực tại hiện tiền thoát ra

Ngày 20-07-2015

Câu hỏi 186:

Xin thầy cho con hỏi, nếu ở tại gia tu đúng cách vẫn có thể giác ngộ như tu ở chùa không ạ? Con thấy tu ở đời có nhiều bài học thực tế để trải nghiệm hơn.

Trả lời:

Tu đúng ở đâu cũng đúng, tu sai ở đâu cũng sai!

Tại gia hay xuất gia

Mỗi người do duyên nghiệp

Tu chính là nhận ra

Pháp chân như thực tại

Ngày 20-07-2015

Câu hỏi 187:

Con không biết kiếp trước con có thiền định hay không, nhưng giờ khi bình tâm lại, con hay thấy mình rất hay nhớ về một khoảng trời nào đó, rất đẹp, rất trong sáng, rất bình yên mà thế gian này không có được.

Trả lời:

Quá khứ đẹp đã qua

Không mong tìm lại được,

Chỉ có pháp đang là

Cần tỏ tường chân thực

Ngày 30-07-2015

Câu hỏi 188:

Những sự việc trong cuộc sống khiến con rất buồn, con thường liên tưởng tới sự chết của các chúng sanh khác. Ai rồi cũng phải chết, nhưng chết rồi không biết đi về đâu… nên sinh tâm sợ hãi!

Trả lời:

Mỗi kiếp sống là một lớp học hay một khoá tập huấn. Dù chết đi về đâu đều học được những bài học tất yếu về nhân quả nghiệp báo, tánh tướng thể dụng của các pháp để thấy ra sự thật và buông xả những nhận thức và hành vi sai lầm. Đó chính yếu tố giác ngộ giải thoát.

Sống chết vốn lẽ thường,

Giúp người trí giác ngộ

Thấy sinh diệt tỏ tường

Tinh tấn, biết phòng hộ

Ngày 12-08-2015

Câu hỏi 189:

Kính thưa Thầy, từ lúc con trình pháp, Thầy nói với con "các pháp sanh do nhân, nhân diệt các pháp diệt", con bắt đầu hiểu ra được cốt lõi của vấn đề. Đó là mọi vấn đề đều xuất phát từ tâm mình cả, không phải duyên bên ngoài làm cho mình đau khổ mà chính thái độ xuất phát từ tâm mình làm cho mình đau khổ. Khi con nhận thức được điều này thì mấy ngày nay sự tu tập của con tương đối dễ dàng hơn. Giờ đây con cứ trở về nơi thân tâm mà tu, không cần tìm hiểu nhiều về lý luận hay khái niệm gì nữa. Vì nơi tâm đã có đầy đủ rồi, không cần tìm hiểu lý thuyết rườm rà cho mất công. Giống như Thầy đã nói "tất cả các pháp đều đã có sẵn nơi mỗi người", giờ con mới thật thấu hiểu câu nói đó.

Trả lời:

Sādhu lành thay!

Pháp sẵn nơi mỗi người

Chẳng cần tìm đâu khác

Pháp đến, chỉ mỉm cười

Pháp đi, không tạo tác

Ngày 12-08-2015

Câu hỏi 190:

Thường ngày, có lúc con tự tại, an lạc trong niềm vui tâm không vướng bận, có lúc con lại rơi vào sự rỗng tuếch không cảm xúc gì... cứ như là gỗ đá vậy. Con biết là tâm không, không phải là tâm chết lặng. Vậy cái khoảnh khắc chết lặng này… con phải làm sao đây?

Trả lời:

Pháp tánh thật bình thường

Chẳng không cũng chẳng có

Thấy “có” cần tỏ tường

Thấy “không” đừng trì trệ!

Ngày 29-08-2015

Câu hỏi 191:

Bạch Thầy! Con nhớ mãi hồi ở chùa Huyền Không con đã thức trắng hai đêm để nghe Tuyển Tập Thư Thầy vì mỗi bức thư trong đó cứ như những chuyện mà con đã trải qua trong đời thầy ạ. Mặc dù sự kiện đó đã là quá khứ từ lâu nhưng sao vẫn còn mãi trong con.

Trả lời:

Quá khứ còn hay mất

Tương lai có hay không

Cứ ngay nơi thực tại

Trọn vẹn, tâm - pháp thông.

Ngày 02-09-2015

Câu hỏi 192:

Hôm qua con nghe pháp thoại Thầy giảng về sự tương giao và mối quan hệ, tự nhiên con muốn trình pháp. Cám ơn Thầy đã chỉ ra cho con thấy rằng con đã đặt mối quan hệ vào quá nhiều người và nhiều vật trong đời mình. Chính vì thế khi một lời nói hay một hành động nào của con hay của ai cũng có thể làm con nặng nề rồi. Giờ con không cần biết điều gì đã và sẽ xảy ra trong những mối quan hệ đầy dính mắc bên ngoài nữa. Con chỉ cần sống soi chiếu lại chính mình, khi đi, khi nằm, khi ăn, khi nói, khi nhìn, khi nghe v.v… Cuộc sống trôi chảy trong sự tương giao tự nhiên thật đáng yêu làm sao, Thầy ạ. Không còn đáng yêu theo những gì con ưa thích, mong muốn, mà đáng yêu như chính vạn pháp đang là.

Trả lời:

Phải. Vạn pháp luôn tương giao tự nhiên và hoàn hảo, chỉ khi tạo mối quan hệ “ta” và “của ta” mới sinh ra trói buộc lẫn nhau trong khổ đau phiền muộn.

Vạn pháp vốn đang là

Chẳng phải ta, của ta

Khổ vì tạo ràng buộc

Trong quan hệ gần xa!

Ngày 12-09-2015

Câu hỏi 193:

Bạch Thầy, lời khai thị của Thầy đã giúp con thoát khỏi nỗi khổ bao năm nay phải cắn răng chịu đựng trong vô vọng. Con vô cùng tri ân Thầy. Kính xin lạy tạ!

Trả lời:

Lời thầy khai thị chỉ đánh thức con thôi, chính những nỗi khổ bao năm con chịu đựng mới giúp con thấy ra Sự Thật nơi chính mình, và nhờ đó thoát khỏi những ảo tưởng trong đời sống.

Cuộc đời là vị thầy,

Dạy biết bao chân lý

Chính nước mắt vơi đầy

Là những lời khai thị!

Ngày 19-09-2015

Câu hỏi 194:

Thưa Thầy, bao năm nay con miệt mài nghiên cứu Kinh Luận và nỗ lực hành thiền nhưng vẫn không thấy ra Sự Thật! Nhờ một người bạn giới thiệu, con bắt đầu nghe pháp thoại Thầy giảng, con dần trở về trải nghiệm đời sống thực tế, từ đó mở ra được nhiều khúc mắc trước giờ không gỡ được. Thì ra chân lý đức Phật dạy ở ngay trong chính con giữa cuộc sống này, không phải tìm trong ngữ nghĩa Kinh Luận mà con tưởng đã thông suốt nên rất tự hào, nào ngờ lại chỉ làm con thêm rối bời trong mớ kiến thức vay mượn!!! Con thành kính cảm ơn Thầy!

Trả lời:

Phải, muốn thấy Sự Thật phải tự mình khám phá, chứng nghiệm không thể dùng lý trí để tìm kiếm trong sở tri, sở đắc vì đó chính là “bụi trong mắt” không thể thấy Sự Thật đức Phật khai thị.

Thầy chỉ nói Sự Thật

Không lặp lại Kinh Thư

Ai mắt không nhiễm bụi

Ngay đó thấy Chân Như *

*Chân như: Pháp thực tánh như nó đang là: Sabhāva,

Yathābhūta, Yathātathatā, Paramattha Sacca.

Ngày 19-09-2015

Câu hỏi 195:

Từ hôm con dọn qua ngôi nhà mới, trong lòng con có một cảm giác xa lạ với mọi người trong gia đình. Mọi người dường như thay đổi thái độ khác thường. Con cảm thấy cô đơn và chỉ biết cảm nhận cảm xúc ấy trong con chứ không tìm cách níu kéo tình cảm mọi người. Con làm như vậy có đúng không thưa Thầy?

Trả lời:

Đúng. Đời vốn vô thường, đừng nương tựa vào ai, trở về trọn vẹn lắng nghe lại chính mình là cách tốt nhất để thấy ra bản chất đời sống. Biết sống trong tương giao tự nhiên sẽ không còn thấy cô đơn giữa những mối quan hệ.

Pháp đến đi vô thường

Từng sát-na đổi mới

Ai thấy pháp tỏ tường

Không dừng, không bước tới.

Ngày 27-09-2015

Câu hỏi 196:

Bài học "ngồi im" mầu nhiệm quá Thầy ạ! “Ngồi im”

đã giúp con học được khả năng kham nhẫn và nhìn thấy những nội kết nổi lên trong tâm. Chính khi "ngồi im" không áp đặt, không can thiệp vào việc của người khác mới thật sự giúp họ có thể tự thực hiện công việc của riêng họ, để họ trải nghiệm những khó khăn, thậm chí những đau khổ… mới học được bài học tiến hóa, mới biết sống độc lập không lệ thuộc vào người khác như thế nào.

Trả lời:

Phải, lăng xăng áp đặt, can thiệp vào người khác chỉ là tham vọng thể hiện bản ngã mà thôi!

"Ngồi im" không can thiệp

Mới biết việc nên làm,

Lăng xăng muốn áp đặt

Chỉ biểu hiện lòng tham!

Ngày 29-09-2015

Câu hỏi 197:

Kính thưa Thầy, đêm nay trong khi con ngồi buông xả, con nhận ra sở dĩ mình cứ bị phiền não lôi cuốn, chạy theo dòng chảy của nó hoài chính là do thiếu sự tỉnh thức sáng suốt để nhận biết nó. Khi đủ sáng suốt tỉnh thức để nhận biết trọn vẹn rõ ràng phiền não khởi sanh lên thì nó liền tự diệt, nên không còn bị lôi cuốn theo dòng chảy của nó. Đêm nay, trong lúc ngồi buông xả con đã trải nghiệm như sau:

1- Khi buông lung thất niệm, không còn tự biết mình

(mất tỉnh giác) nên phiền não khởi sanh lên tâm con liền trôi theo phiền não ấy rất dài và dù cố gắng dừng lại cũng không được, chỉ gây thêm căng thẳng thôi.

2- Khi con chánh niệm tỉnh giác nếu có phiền não khởi sanh lên tâm con đều thấy biết rõ ràng như ban ngày thì nó liền tự động diệt mà con không hề khởi ý muốn diệt, con thấy sự sanh và sự diệt rất rõ ràng, tự nhiên. Thưa Thầy, con trải nghiệm như thế có đúng không?

Trả lời:

Rất đúng. Chánh niệm tỉnh giác (trọn vẹn rõ biết) chính là cốt lõi của thiền Soi Sáng Thực Tại (Vipassanā).

Khi trọn vẹn giác niệm

Thấy các pháp đến đi

Phiền não sinh liền diệt

Trong Tánh Biết tự tri

Ngày 01-10-2015

Câu hỏi 198:

Thầy ơi! Ba con đang bị bịnh rất nặng giờ chỉ nằm một chỗ không đi được, rất đau đớn, con rất thương ba con và con biết giờ đây ba con đang phải học bài học của người mà con không biết làm gì giúp ba bớt đau đớn, ngoài việc chăm sóc thuốc men, ăn uống và vệ sinh để bù đắp lại phần nào ba mẹ đã sinh thành dưỡng dục cho chúng con khôn lớn. Nên giờ con không còn ngồi thiền định như trước đây được nữa. Thật ra lúc đầu mới chăm sóc ba con, phải đổ phân rất là gớm với mùi tanh hôi rất khó chịu, nhưng dần dần nhờ vậy mà con học được những bài học quán tưởng từ thân tứ đại này, nó không có gì để phải ham mê, bám víu. Thân này thật nhờm gớm làm sao, thấy bên ngoài láng bóng nhưng bên trong thật vô cùng nhớp nhúa. Vì thương ba và để báo hiếu con không còn e ngại nữa, con cứ quán tưởng mà làm, xem đây là cơ hội giúp con tu tập chánh niệm phát huy đức tính từ bi và nhẫn nại.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Con đang sống tuỳ duyên thuận pháp, xả kỷ vị tha rất đúng!

Ngồi định mãi làm chi

Tu ngay trong đạo hiếu

Với nhẫn nại, từ bi

Định tuệ nào có thiếu

Ngày 07-10-2015

Câu hỏi 199:

Con đảnh lễ Thầy, và xin được trình pháp:

Khi nghe Thầy chỉ ra

“Ta” vốn không ngoài pháp

Chỉ vì chấp có “Ta”

Không thấy pháp hoàn hảo

Nên thấy tánh còn xa!

Nay "trở về trọn vẹn"

Hiện tại từng sát-na

Nơi "Thân, Thọ, Tâm, Pháp"

Thấy pháp thật bao la!

Trả lời:

Dù thấy pháp thế nào cũng đừng bám trụ. Bám trụ tức còn chấp ngã chấp pháp!

Ngã-pháp vốn từ không

Chỉ thấy, chớ dụng công

Không chỗ nào bám trụ

Mới tự tại thong dong.

Ngày 09-10-2015

Câu hỏi 200:

Trải qua nhiều ngày tháng thực hành, con không còn hoài nghi gì về những nguyên lý tu tập Thầy đã chỉ ra. Con đã trải nghiệm qua những nguyên lý ấy và thấy vô cùng chính xác. Giờ đây con đã thật sự trở về được ngôi nhà thực tại thân tâm mà con đã lãng quên và bỏ trống quá lâu rồi! Về đến nhà bắt đầu con phải dọn dẹp lại cho chúng được ngăn nắp và lau chùi lại cho chúng được sạch sẽ. Con giờ đây rất hoan hỉ trong pháp hành, con soi sáng lại chính mình mỗi ngày và cảm thấy thân tâm thật nhẹ nhàng thoải mái làm sao! Con không ngờ pháp kỳ diệu và nhiệm mầu đến như vậy. Cứ đơn giản nhìn pháp đến rồi đi một cách thầm lặng, đơn giản thế mà mọi phiền não tự yên, không cần bôn ba tìm kiếm lý tưởng cao xa nào, cũng không ganh tị, trách móc, hận thù, không đổ lỗi cho ai cả... vì mọi phiền não đều do chính mình tạo ra, không do ai khác, đúng như câu nói "các pháp sanh từ một nhân". Khi con đã thấy được "nhân" ấy thì phiền não tự ra đi.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Chúc mừng con!

Ai thường biết chánh niệm

Trọn vẹn với chính mình

Tỉnh thức trong thực tại

Mới thoát khỏi vô minh

Ngày 09-10-2015

Câu hỏi 201:

Thưa thầy, thầy cứu giúp con với, nghiệp ái của con nặng quá, con mệt mỏi lắm mà không làm cách nào thoát ra được, trót thương người ta quá nên giờ chịu đau khổ nhiều, con phải tu pháp gì cho nhẹ bớt nghiệp thưa thầy?

Trả lời:

Khổ là điều tất nhiên khi sống trong ảo tưởng. Nếu không có khổ đau làm sao thoát tham ái?

Chịu khổ để thấy khổ

Thấy khổ mới biết tu

Nếu chưa thấy khổ đế

Chẳng khác nào mộng du!

Ngày 09-10-2015

Câu hỏi 202:

Pháp Thầy rất thâm diệu,

Thông cả thuyết lẫn tâm.

Con nguyện nương tu tập

Để thoát khỏi mê lầm.

Mỗi lúc mỗi nơi tâm con đều rõ biết. Đi, đứng, nằm, ngồi, ăn, uống... đều trọn vẹn tỉnh thức. Thấy nghe xúc biết đều như thật mà không cần khởi niệm tu hay không tu. Con thấy rất an nhiên, không ngã, không pháp gì để trụ. Đối với căn, trần, thức đều rõ biết như vậy. Xin Thầy ấn chứng cho con!

Trả lời:

Sādhu lành thay! Chỉ cần như vậy là thoát khỏi sở tri, sở đắc, thấy rõ Sự Thật.

Lành thay, thường thấy biết

Thân - tâm - cảnh rõ ràng

Trong pháp không phóng dật

An lạc, sống nhẹ nhàng

Ngày 10-10-2015

Câu hỏi 203:

Thưa Thầy! Con đang lo chăm sóc ba con đang bị liệt, mấy ngày nay lại tới mẹ con cũng bị đau chân không tự đi được nên con phải kèm cho mẹ đi. Con nghĩ đây lại là cơ hội cho con được trọn vẹn phụng dưỡng mẹ để đền đáp công ơn mẹ đã cực khổ nuôi con, nên con rất hoan hỉ đón nhận. Má con rất sáng suốt, tuy đau nhưng vẫn vui vẻ bình tĩnh. Má con nói, đây là cơ hội để chiêm nghiệm sự sanh già bệnh chết. Nhờ má con hành thiền rất tinh tấn theo nguyên lý sống tỉnh thức trong thực tại mà Thầy hướng dẫn. Con cũng thường chia sẻ trải nghiệm tu tập với má con và thấy má con đã tiến bộ rất nhiều. Ngược lại, ba con không hề biết chút gì về những bài học từ bản thân của mình, nên rất sợ chết và những khi cơn đau hoành hành thân xác là tâm trở nên hốt hoảng tán loạn! Riêng con vẫn cố gắng vừa báo hiếu vừa lấy đó làm bài học tu tập. Làm hết sức mình cho cha mẹ là con vui rồi.

Trả lời:

Con vừa làm tròn chữ hiếu vừa biết nhân đó tự soi sáng chính mình. Rất đúng với phương châm “Tuỳ duyên thuận pháp, vô ngã, vị tha”. Lành thay! người con hiếu Biết phụng dưỡng song thân Lấy tình thương, tỉnh giác Đáp nghĩa, đền thâm ân!

Ngày 10-10-2015

Câu hỏi 204:

Thưa Thầy, Tâm vốn thanh tịnh trong sáng không sinh diệt nhưng sao chúng sanh chỉ sống theo tâm phiền não mà trôi lăn trong vòng luân hồi sinh tử? Con cảm ơn Thầy!

Trả lời:

Chính trôi lăn trong sinh tử luân hồi mới nhận ra Tâm vốn thanh tịnh trong sáng. Như trong bùn phiền não sen trí tuệ vẫn nở hoa. Hoặc:

Như ngọc ẩn trong đá

Trải qua bao thời gian

Thời tiết càng khắc nghiệt

Ngọc càng sáng muôn vàn

Tâm cũng giống như vậy:

Tự tâm vốn thanh tịnh

Dù bao kiếp luân hồi

Trong khổ đau phiền não

Tâm vẫn sáng tinh khôi! *

* Pabhassara-citta

Ngày 10-10-2015

Câu hỏi 205:

Thưa Thầy, đời này vô thường, mọi thứ rồi cũng biến thiên liên tục. Việc nhìn xuyên qua tấm màn ảo tưởng ảo giác của tham sân si không phải dễ dàng nên vẫn bị những ước vọng lôi kéo, luôn muốn bám víu và sợ chấm dứt những ước mơ. Sống với niềm yêu ghét còn dễ dàng hơn việc giữ cho mình thanh tịnh trong sáng. Cuộc đời thật bất toàn và đáng chán.

Trả lời:

"Khi tâm thanh tịnh thấy các pháp đều thanh tịnh". Vậy cuộc đời vốn hoàn hảo, chỉ do tâm mỗi người không thanh tịnh mới biến cuộc đời thành thế gian bất toàn và đáng chán mà thôi.

Không phải đời đáng chán

Chỉ tại lòng chán đời

Không vọng cầu ảo tưởng

Thực tại thật tuyệt vời!

Ngày 13-10-2015

Câu hỏi 206:

Thưa thầy! Con xin trình pháp:

Hà Nội sáng mùa Thu

Tấp nập giữa dòng người

Con thấy mắt thấy sắc

Thấy tai nhận âm thanh

Thấy ý khởi tham dục

Thấy ngã muốn "chen ngang"

Trong phút giây phát hiện

Bất chợt miệng mỉm cười...

Trả lời:

Lành thay, tâm chỉ thấy

Mọi hiện tượng đến đi

Mỉm cười, không dao động

Chẳng màng chuyện thị phi!

Ngày 13-10-2015

Câu hỏi 207:

Thầy ơi, con xin chia sẻ với thầy một số câu chuyện ạ. Cuộc đời có nhiều điều thật trớ trêu và không đơn giản như cách mà ta suy nghĩ. Một bạn thấy người gặp nạn liền đến giúp đỡ nhưng sau đó bị hiểu lầm hoặc còn bị vu khống, bị đòi bồi thường, thậm chí bị đánh. Sau nhiều lần bị như vậy bạn ấy ngán ngẩm, mất niềm tin vào cuộc sống. Còn nhiều câu chuyện khác, như một người giả vờ ăn xin nhưng thực chất để lừa tiền mọi người, mỗi ngày kiếm hàng triệu đồng. Hoặc chú xe ôm nọ thấy một người hoàn cảnh đáng thương cho đi nhờ, sau đó bị giết để cướp xe. Thầy giáo con cũng kể câu chuyện một bà lão với chiếc giỏ bên cạnh nhờ người xách giúp rồi sau đó vu oan để đòi tiền... Con suy nghĩ muốn sống với một tấm lòng như trong ca khúc "Để gió cuốn đi" của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn mà khó quá! Đứng trước những hoàn cảnh như vậy nhiều lúc con tự hỏi nên giúp hay từ chối để tránh mang họa vào thân, rồi tự an ủi mình, thôi thì nghiệp ai người nấy chịu.

Trả lời:

Giúp người, cứ tự nhiên

Không giúp, chớ ưu phiền

Sống ung dung tự tại

Dù thấy đời đảo điên

Ngày 13-10-2015

Câu hỏi 208:

Thời đại bây giờ áp lực công việc quá lớn, con thường đối mặt với deadline, con cũng đang tu thiền. Thí dụ nếu mình sống theo phong cách thiền từ từ, chậm chậm, chánh niệm, tùy duyên thì đôi khi trễ công việc. Còn nếu mình cố tập trung để hoàn thành công việc sớm nhất thì đôi khi mất chánh niệm. Hoặc, công ty cho mình một tuần để hoàn thành công việc đó, nếu mình sống thiền tùy duyên thì quá một tuần mình mới hoàn thành sẽ trễ deadline. Còn nếu mình cố gắng tập trung để hoàn thành công việc thì có thể mình hoàn thành trong thời gian sớm hơn, nhưng mất chánh niệm sẽ mệt mỏi, bực bội, ảnh hưởng đến những người xung quanh... Vậy trường hợp này con nên làm sao thầy?

Trả lời:

Thiền là làm việc với thái độ trọn vẹn rõ biết, tâm không phân tán, đâu phải nhanh hay chậm. Nhanh chậm tuỳ công việc, nhưng thận trọng chú tâm quan sát thì không thể thiếu. Do đó, biết thiền trong công việc, công việc càng hiệu quả hơn mới phải. Có lẽ con đã hiểu thiền chưa đúng chăng?

Thiền: sáng suốt thấy biết

Đâu phải chậm hay nhanh

Chậm nhanh tuỳ tình huống

Thận trọng mới tinh anh

Ngày 13-10-2015

Câu hỏi 209:

Kính thưa Thầy hoan hỉ cho con được hỏi. Giờ đây cha mẹ con đều bệnh cả, bổn phận con là chăm sóc cho cha mẹ hết lòng và chu đáo. Nhưng khi làm xong những việc cần làm con buông xả hoàn toàn trở về với chính mình, không dính mắc vào bất cứ điều gì khác. Dẫu biết cha mẹ bệnh rất đau nhức, khó chịu, nhưng đó là bài học tu tập cho mỗi người, con không thể xen vô chịu đựng thay được nên con không để phân tâm trong lo âu phiền muộn. Như vậy con có vô tâm không?

Trả lời:

Khi cha mẹ cần con chăm sóc tận tình, chu đáo là được, vì vậy con cũng nên trở về với tâm tĩnh lặng trong sáng. Chính tâm bình tĩnh trong sáng giúp con chăm sóc cha mẹ tốt hơn nên không thể gọi đó là vô tâm được.

Khi phụng sự: hết lòng

Khi vô sự: tâm không

Vừa làm tròn đạo hiếu

Đạo thiền cũng liễu thông

Ngày 16-10-2015

Câu hỏi 210:

Kính thưa Thầy, con xin Thầy soi sáng cho con. Em trai con hiện học lớp 12, được cha mẹ con nuông chìu từ bé nên bây giờ có tính ích kỷ, thậm chí còn có những hành vi sai trái như ăn trộm vặt, lười lao động, không quan tâm ai trong gia đình... Con và bố mẹ dù giảng giải cho em ấy suốt mấy năm nay, cũng có lần dùng biện pháp mạnh nhưng em ấy vẫn không thay đổi. Con cũng thử gửi Phật Pháp cho em ấy đọc nhưng em ấy không quan tâm. Con biết mỗi người có một cách sống khác nhau, một suy nghĩ khác nhau, con cũng không áp đặt cái gì cho em ấy, nhưng những hành vi sai đạo đức như thế đã mang đến đau khổ cho em ấy và gia đình con hiện tại và có thể cả tương lai. Nhưng giờ đây, khi lỗi của em quá lớn, con không biết phải làm sao để đối diện với em ấy. Con và mẹ con đều tránh mặt em ấy, kể cả trong bữa cơm cũng người ăn trước người ăn sau để đỡ phải thấy nhau. Con chẳng biết phải làm gì nữa.

Trả lời:

Người không biết tự giác

Pháp luật cũng khó lay

Chừng khổ đau phát tác

May ra thấy đường ngay

Ngày 16-10-2015

Câu hỏi 211:

Thưa Thầy! Thế nào chân hướng, khi trong Kinh Tăng Chi đức Phật cảnh báo dù hành theo giáo pháp mà đặt sai hướng vẫn không thoát khỏi vô minh ái dục?

Trả lời:

Không bỏ tánh theo tướng

Biết quay về tự Tâm*

Đó chính là chân hướng

Thể nhập Đạo uyên thâm

* Tâm chói sáng (Pabhassara Citta)

Ngày 17-10-2015

Câu hỏi 212:

Thầy kính! Lời Thầy con đã chiêm nghiệm bằng thực tiễn và thấy quả thực rất chính xác ạ. Con cần phải thấy ra được những nỗi khổ thế gian thì mới có đủ lực vượt qua những ràng buộc của chúng. Và lúc ấy con mới có thể bước đi vững chắc trên đường Đạo.

"Cầu Niết-bàn tịnh lạc

Phải thấy khổ thế gian

Chừng nào chưa thấy khổ

Sao thấy được Niết-bàn!

Trả lời:

Phải! Cần thấy khổ xuất xứ từ đâu mới chấm dứt nhân sinh khổ được. Nhân diệt khổ liền diệt, đó chính là Niết-bàn.

Không tìm cầu tịnh lạc

Chỉ cần thấy “khổ, không”

Sống vị tha vô ngã

Sinh tử, Niết-bàn thông

Ngày 21-10-2015

Câu hỏi 213:

Con kính đảnh lễ Thầy. Con hoan hỷ khi vừa đọc xong câu trả lời của Thầy cho một bạn Đạo:

"Khi phụng sự: hết lòng

Khi vô sự: tâm không

Vừa làm tròn đạo hiếu

Vừa sống thiền thong dong."

Hoàn cảnh của bạn ấy cũng hơi giống con. Nhưng thay vì chăm sóc ba mẹ con lại đang chăm sóc ông chồng: Con cũng ứng dụng được điều này. Người bạn thì trả hiếu còn con chỉ học bài học duyên nghiệp thôi. Con xin tri ân Thầy!

Trả lời:

Sàdhu lành thay!

Khi thông suốt đạo lý

Dù đang làm việc gì

Tâm chỉ tuỳ thuận pháp

Sống vô ngã vô vi

Ngày 25-10-2015

Câu hỏi 214:

Kính bạch Thầy! Sáu tháng nay nghe pháp thoại Thầy giảng, càng nghe con càng sáng ra. Những từ Hán- Việt như Giác Ngộ, Thực Tánh Pháp, Tứ Thánh Đế, Niết-bàn v.v… trước đây chỉ là những khái niệm quá xa vời, thì Thầy diễn đạt dưới những từ thật bình dị như Thấy Ra, Cái Đang Là, Bốn Sự Thật, Sự Tịch Tịnh… rất gần gũi, dễ cảm nhận một cách sống động và chân thực. Con kính xin cảm ơn Thầy.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Ngôn ngữ không quan trọng, chủ yếu là thấy ra Sự Thật.

Giảng: chỉ bày Sự Thật

Nghe: soi sáng lầm mê

Thấy ra chân diệu nghĩa

Ngay đây chốn trở về

Ngày gửi: 25-10-2015

Câu hỏi 215:

Con cám ơn thầy đã vì mọi người mà chia sẻ Sự Thật. Con có duyên được đàm đạo trực tiếp với thầy một hai lần và nghe pháp thoại thầy giảng, con cũng có nghiên cứu các vị giác ngộ khác như Đức Phật, Lão Tử, Krishnamurti, Ajahn Chah v.v… tuy ngôn ngữ diễn đạt khác nhau nhưng cùng chỉ ra Sự Thật như nhau!

Trả lời:

Ai thấy ra Chánh Pháp

Nói Sự Thật như nhau

Không có gì sai khác

Dù người trước kẻ sau

Ngày 28-10-2015

Câu hỏi 216:

Con kính thăm sức khỏe thầy.

Sinh diệt đến đi một kiếp nầy

Tạm thấy "đang là, ở ngay đây”

Giả danh là mộng, thật vẫn mộng.

Sao biết giả chân, hỏi ý thầy?

Trả lời:

Chân cho là mộng, mộng lầm chân?

Nên mới luân hồi kiếp phù vân

Thấy được chân như cùng ảo mộng

Nhìn ra huyễn hoá với chân thân!

Ngày 31-10-2015

Câu hỏi 217:

Kính thưa Thầy, con đã nghe các bài giảng của Thầy và thực hành nhưng sao con vẫn thấy khó trở về thực tại, tâm con cứ quên mình theo cảnh, có phải nghiệp chướng của con quá nặng không? Con cần phải sám hối như lạy Phật hay tụng Kinh gì không? Xin Thầy từ bi chỉ dạy.

Trả lời:

Đừng cố gắng trở về thực tại mà chỉ cần thấy những gì đang diễn ra. Quên mình theo cảnh tức buông lung thất niệm. Khi buông lung thất niệm mà thấy đang buông lung thất niệm tức đang chánh niệm tỉnh giác.

Tâm chân thấy pháp đều chân

Nhìn qua vọng tưởng phân vân hai bờ

Dụng công càng thấy mịt mờ

Buông ra ngay đó ai ngờ nhẹ tênh!

Ngày 03-11-2015

Câu hỏi 218:

Thưa Thầy, hôm nay trong vài phút thư giãn sau khi giải quyết bộn bề công việc, con đã mở mục thư thầy trò và nghe lá thư Thầy viết cho bé Ulara ở Singapore. Lòng con ấm lại, con cũng mỉm cười và chung cảm xúc với Thầy vì em sắp bước vào ngưỡng cửa cuộc đời, sẽ có nhiều hiểm trở nhưng cũng rất thú vị. Và lời khuyên của Thầy: “Hãy can đảm lên, vì cuộc đời mãi mãi là bài học duy nhất của sự giác ngộ đó con ơi” chắc sẽ là câu con nói với con gái con sau này. Con đã có tuổi thơ không được sự nuôi dạy của ba mẹ, rồi lớn lên khi đối diện với cuộc sống thì lại… vì quá lăn lộn với chén cơm, manh áo nên quan điểm sống của ba mẹ con rất thực tế nếu không muốn nói là thực dụng và con đã được dạy cách ứng xử với đời bằng cái nhìn thực dụng ấy. Nhưng nó chẳng đem lại sự bình an mà toàn nỗi sợ hãi, khổ đau, Thầy ạ. May mắn thay, trong khi lăn lộn va chạm với cuộc sống, con lại tự học ra rất nhiều bài học cho bản thân mình. Và sau khi có duyên lành biết đến Phật Pháp, biết đến Thầy, con đã vỡ òa tất cả.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Ai có trải qua thăng trầm đau khổ mới thấy giá trị tuyệt vời của cuộc sống:

Đời không là ảo mộng

Mà trường học tuyệt vời

Giữa thăng trầm đau khổ

Giác ngộ liền thảnh thơi.

Ngày 03-11-2015

Câu hỏi 219:

Kính thưa Thầy! Đã nhiều năm con đi tìm chân lý cho cuộc sống của mình, con đi tìm đạo Phật ở Thiền Tông, Mật Tông, Tịnh độ… nhưng ở đó vẫn còn có gì đó khiến con phải đi tìm tiếp, rồi duyên may con gặp được Thầy. Lúc đầu con không hiểu lắm, dần dần con rõ hơn và giờ đây con không phải đi tìm đâu nữa mà chỉ cần sống với những điều Thầy khai mở. Thì ra “ngũ trước ác thế” này lại chính là môi trường giác ngộ!

Trả lời:

Sen nào quản bùn nhơ

Trong bùn hoa vẫn nở

Thấy đời thật nên thơ

Khi tâm hồn rộng mở

Ngày 05-11-2015

Câu hỏi 220:

Chào Thầy! Con đường con đi, con tự trải nghiệm và tự ngộ nhập. Tình cờ nghe Thầy giảng pháp “vô chiêu” cũng y như những gì con đang trải nghiệm. Thì ra chân lý luôn chung nhất dù mỗi người trải nghiệm mỗi hoàn cảnh riêng khác.

Trả lời:

Chân lý ở khắp nơi

Thấy nghe đều hiển lộ

Lòng trong sáng thảnh thơi

Vô chiêu, càng dễ ngộ

Ngày 11-11-2015

Câu hỏi 221:

Kính bạch Thầy! Con quy y và học Phật pháp đã 20 năm, từ trì Chú, niệm Phật, tụng Kinh, nghe Pháp, làm công quả trong chùa gần 10 năm. Con học thiền tri vọng, thiền hơi thở, dự nhiều khóa thiền tích cực,... Nói chung con đã đi một đoạn đường dài 20 năm. Thời gian công quả, con đã làm trong thư viện kinh sách, nhờ vậy mà con đọc được nhiều kinh sách, đại thừa lẫn nguyên thủy. Dù vậy, con chỉ là cái đãy đựng sách. Thưa Thầy, tình cờ con nghe được những bài giảng của Thầy trên mạng, con mừng như vừa được cõi trời. Con đã vỡ lẽ ra nhiều điều, bấy lâu nay con lo diệt vọng cầu chơn, giờ con hiểu ra trụ chơn vẫn là vọng! Con thành kính tri ân và đảnh lễ Thầy.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Đúng như vậy! Nhận ra được sự thật này mới không còn lầm lạc trong tu tập.

Bỏ vọng tìm chân, chân vẫn vọng

Nương chân thấy vọng, vọng liền chân

Chớ tưởng vọng chân đều huyễn hoá

Đừng lầm sai đúng cũng phù vân!

Ngày 24-11-2015

Câu hỏi 222:

Thưa Thầy, làm sao tiêu diệt được bản ngã? Cám ơn Thầy.

Trả lời:

Sinh tâm diệt bản ngã

Bản ngã càng chất chồng

Thấy thôi, đâu cần diệt

Vì bản ngã vốn không

Ngày 15-12-2015

Câu hỏi 223:

Con cũng không biết làm thơ nhưng hôm nay có mấy câu con xin được trình lên Thầy, kính mong Thầy chỉ dạy cho con.

"Hướng ngoại cầu huyền khổ lắm thay!

Trở về trọn vẹn bổn tâm này

Di Đà tự tánh hằng soi sáng

Tịnh Độ duy tâm vốn trọn đầy

Chạy trốn Ta-bà càng nhớ đó

Mơ về Cực Lạc há quên đây?

Chỉ tại vô minh nên vọng động

Khởi tâm phân biệt cõi Đông, Tây!

Kính mong thầy khai thị cho con ạ.

Trả lời:

Lành thay tâm trọn vẹn

Nơi tự tánh tròn đầy

Vốn không sinh không diệt

Nào phân biệt Đông, Tây!

Ngày 15-12-2015

Câu hỏi 224:

Nhờ Thầy chỉ dạy, con ngày càng sống tuỳ duyên thuận pháp vô ngã vị tha hơn. Sống trong đời này mà không biết mình thì khổ lắm, vì người đời hay chạy theo ảo tưởng về tài tình danh lợi nên họ thường lôi kéo con tạo tác theo họ. Nhờ thận trọng quan sát kỹ lưỡng con nhận ra được sự nguy hại của những tạo tác ấy nên không bị cuốn theo họ. Sống tự soi sáng chính mình con cảm thấy thật nhẹ nhõm, không bị lệ thuộc bên ngoài.

Trả lời:

Lành thay sống biết mình

Không buông lung phóng dật

Giác niệm chính là minh

Luôn tuỳ duyên thuận pháp

Ngày 22-12-2015

Câu hỏi 225:

Thưa Thầy mấy ngày nay pháp tự nhiên luân chuyển cho con thấy ra được thế nào là sắc thọ tưởng hành thức mà không thông qua lý thuyết. Con thấy sắc ra sắc, thọ ra thọ, tưởng ra tưởng... mọi thứ rất rõ. Đúng là thật sự không có gì là của ta cả. “Ta” chỉ là ảo tưởng tạo ra thôi. Con thấy pháp thật vi diệu, pháp cứ luân chuyển dần dần cho con thấy ra sự thật. Con thấy các pháp sanh lên nhằm giúp con thấy ra cái khổ thật sự, nhờ thấy khổ thì con mới học được tính nhẫn nại và chịu đựng để đương đầu với nó. Con xin cám ơn Thầy.

Trả lời:

Đúng là pháp không ngừng giúp mọi người thấy ra sự thật, nhưng mải lo vọng cầu lý tưởng của mình nên họ không thấy ra đó thôi.

Phật khai thị rồi đi

Tăng cũng không ở lại

Pháp mãi mãi từ bi

Giúp chúng sinh vô ngại.

Ngày 23-12-2015

Câu hỏi 226:

Con có điều thắc mắc xin Thầy khai thị: Vì sao sau khi giác ngộ đức Phật không tự mình viết ra Kinh và Luật để lại cho đời mà phải đi đây đó để giảng dạy Chánh Pháp? Và nếu đã đi thuyết giảng thì tại sao đức Phật không cho đệ tử ghi chép lại nguyên văn không sót lời nào để truyền cho hậu thế mà để người sau mỗi Tông môn Hệ phái ghi chép Kinh Luật mỗi khác dựa vào trí nhớ riêng, rồi còn Luận, Giải, thêm thắt theo lý trí của mỗi Luận sư mà hầu hết đều xuất thân từ Bà-la-môn làm sao không ảnh hưởng tư tưởng ngoại đạo?

Trả lời:

Đức Phật là bậc Đại Y Vương, tuỳ bệnh mà cho thuốc, đâu có lương y nào bảo người bệnh cứ đem toa thuốc riêng của mình chép ra để phát cho mọi người dùng đâu. Khi đức Phật khai thị cho người nào, chủ yếu là chỉ ra Sự Thật ngay đó - nơi chính người ấy, còn ngôn ngữ chỉ là phụ đề, thứ yếu. Hơn nữa, bên cạnh lời nói còn rất nhiều yếu tố quan trọng khác từ đức Phật như năng lượng từ bi, trí tuệ v.v… cũng như từ người nghe như căn cơ trình độ, tâm lý, bối cảnh v.v… làm sao ghi chép hết được? Vì vậy, ngôn ngữ chỉ là phương tiện tạm dùng để khơi bày chân lý chứ tự nó không phải là chân lý.

Chân lý ở khắp nơi

Tìm chi trong ngôn ngữ

Tâm địa thật thảnh thơi

Chính là Dòng Bất Tử.

Ngày 24-12-2015

Câu hỏi 227:

Thưa Thầy, con vừa mới trải qua một bài học. Có người bạn mới quen, chị ta thấy con Phật tử tưởng con dễ tin người, nên tìm mọi cách để dụ con mua hàng, nhưng khi người đó nói ngon nói ngọt, con vẫn sáng suốt nên quan sát thấy ra người này có vấn đề. Thế là chị ta biết đã bị con phát hiện nên bỏ đi luôn. Nếu lúc đó tâm con nổi tham thì bị dính bẫy rồi Thầy ạ. Đúng là bình tĩnh sáng suốt mới không bị rơi vào cạm bẫy.

Trả lời:

Biết trọn vẹn tỉnh thức

Không sân hận, tham lam

Tâm bình thường trong sáng

Như "nhạn quá hàn đàm"

Ngày 25-12-2015

Câu hỏi 228:

Thưa Thầy, tối nay vô tình con nhìn lên bầu trời tự nhiên tâm con bất chợt thanh tịnh một cách lạ thường, đúng là: "khi tâm thanh tịnh thấy các pháp đều thanh tịnh". Con thấy sao chỉ là sao, trăng chỉ là trăng… đồng thời cảm nhận thân tâm vô cùng an lạc. Mặc dù pháp chỉ khai mở cho con thấy trong một khoảnh khắc, nhưng vô cùng thanh thoát qua đó con cảm nhận sâu sắc lời Phật dạy.

Trả lời:

Sādhu lành thay! Chúc mừng con!

Một khoảnh khắc lặng yên

Hơn một đời dao động

Thấy pháp vốn tịch nhiên

Tâm sáng trong, dứt vọng

Ngày 25-12-2015

Câu hỏi 229:

Thưa thầy, cho con hỏi về "làm chủ sinh tử". Con đang đọc một bài viết, đến câu này thì bị khựng lại một chút. Theo người viết thì bậc A-la-hán có khả năng làm chủ sinh tử, theo lối hiểu nông cạn thì có thể suy ra là muốn sống thì sống, muốn chết thì chết. Nhưng sau khi suy nghĩ lại thì con thấy lối nghĩ này không đúng với quy luật tự nhiên, vậy "làm chủ sinh tử" thực sự là gì?

Trả lời:

“Làm chủ sinh tử” thực ra chỉ có nghĩa là không bị cuốn theo tâm sinh diệt trong vọng động tạo tác chứ không phải muốn sống chết theo ý mình.

Sinh tử vốn tự nhiên,

Vận hành theo nguyên lý

Khởi niệm chỉ đảo điên

Thánh nhân không tự ý!

Ngày 29-12-2015

Câu hỏi 230:

Thầy kính! Sáng sớm nay con đọc được lời dạy quý báu của Thầy về những cảm nhận mà con kể ngày hôm qua. Con rất vui chỉ biết hướng về đảnh lễ Thầy từ xa. Những lời dạy bảo cao quý đó là hành trang quý báu cho con trên đường tu học.

Trả lời:

Thầy cũng rất hoan hỷ khi thấy con và nhiều hành giả đã nhận ra được chỗ thâm mật của Phật Pháp ngay trong cuộc sống bình thường.

Ai thấy Pháp thâm mật

Giữa cuộc sống bình thường

Dù vui khổ, được mất

Chân lý vẫn tỏ tường

Ngày 31-12-2015

Câu hỏi 231:

Nam-mô A-di-đà Phật. Kính bạch thầy, con tu theo Pháp môn Tịnh độ, chồng con thì sống ăn chơi sa đoạ, vậy con nên cầu nguyện như thế nào để chồng con thoát khỏi tình trạng này?

Trả lời:

Tâm tịnh, hạnh trong lành

Đâu cũng là Tịnh độ.

Làm ác, chẳng tu hành

Làm sao thoát khỏi khổ?

Ngày 31-12-2015

Câu hỏi 232:

Kính thưa Sư! Nhiều năm trước con tu tập theo pháp môn Mật Tông nên thờ nhiều hình ảnh và kinh sách bên pháp môn ấy. Nay con đổi pháp môn tu nên muốn gởi lại kinh sách và những hình ảnh này vào chùa, nhưng nơi con ở không có chùa Mật Tông. Con không muốn giữ những hình ảnh này nữa, vậy con có thể tự mình đốt bỏ được không, thưa Sư?

Trả lời:

Trong lòng không còn giữ

Bên ngoài giữ ích chi

Chỉ chuyên tâm giác ngộ

Thoát khỏi vòng thị phi

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.