Tứ Niệm Xứ

"khi con nghĩ tiếng niệm Phật thì có tiếng niệm Phật ra trong đầu, nhưng có điều tiếng niệm Phật phát khởi con cũng có thể suy nghĩ việc khác." Thì quý vị biết rồi, cái sơ thiền đó, lúc thì nhất niệm lúc thì tạp niệm chưa có định. Mà hễ tạp niệm thì nghĩ tới chuyện khác đông thời cũng nghe tiếng niệm Phật, kéo về. "Mà khi nào con nghe tới và chú ý tới". Tập trung kỹ lâu sâu thì mất tạp niệm. "Con nhận lại, con niệm thì nó nghe được". Tức là mất cái kia còn nghe được tiếng niệm Phật. "Vậy làm sao con có thể nhiếp tâm luôn mà không có tạp niệm xen vô tiếng niệm Phật". Vậy thì phải ông hỏi ông chứ đâu có hỏi tôi. Ông có giữ giới kỹ không? Dám hy sinh tiên bạc ông không? Vì ông nói: "đôi khi mình còn suy nghĩ vấn đề của cuộc sông". Thì muốn không suy nghĩ tới cuộc sông thì phải cạo đâu vô nương vào Sư trụ trì, ăn mặc ở bệnh trụ trì lo hết. Có không? Tìm ở đâu? Sư chỉ cho con coi! Cái này tôi đầu hàng. Thời Đức Phật thì có. Bây giờ thỉnh thoảng cũng có, trong bãi sa mạc cũng có vài hột cát. Tu, xuất gia là để ngồi thiền, để ăn chay, niệm Phật. Ngồi thiền rảnh rang để mà quán xét, chứ không phải vô để làm công quả. Mà bây giờ người xuất gia còn bận rộn hơn ở ngoài đời nữa, vậy ở ngoài đời sướng hơn. Mà thật sự bây giờ người xuất gia bận hơn. Người xuất gia làm công quả, làm công quả là thời gian đầu thôi, tới khi đắp y Sa di, nhất là tỳ kheo, tỳ kheo còn không nhổ cỏ nữa. Tỳ kheo bất buộc không làm gì hết, giữ 250 giới, chỉ còn là giảng pháp thôi. Sư Trưởng viết: "Ít nói không phải là nói ít mà là không nói những điều vô ích, chỉ nói pháp lý chứ không nói việc đời. Cõi thế sự xa mất biệt hình, chỉ còn nói pháp thôi. Nói pháp mà phải nói chánh pháp." Chánh pháp là gì? Tức là nói trí tuệ giải thoát chứ không phải nói về người trời. Bây giờ người trời mình còn không rành, sơ thiền-nhị thiền-tam thiền-tứ thiền ra sao mình chẳng biết. Người trời mình không rành thì làm sao qua Nhập lưu. Nhập lưu là thấy rõ, người trời thấy không rõ. Thấy rõ là thấy rõ cái ngóc ngách của nó.

Như vậy, người trời chưa xong nữa, nhị thiền còn chưa rành, sơ thiền mà còn loạng choạng chưa có phân biệt ra. Rồi bây giờ hỏi tôi phải làm sao? Thì phải cạo đầu chứ phải làm sao? Bây giờ cạo đầu rồi con theo ai? Cái đó tôi nói tôi không biết, tôi đầu hàng thôi. Thì cứ đi tìm đi, không lẽ trên quả địa cầu không có vài tịnh xá cho mình nương. Câu hỏi đó tôi thường nói là Giới-Định-Tuệ. Coi Sư cô đó có giữ 10 giới không. Đủ rồi. Sư cô phải có định. Sư cô đó giảng về tư tưởng hay Bát nhã. Giảng tư tưởng rồi kéo về Bát nhã. Giảng Bát nhã mà không có tư tưởng là không tu được. Mà giảng tư tưởng thì hết phước thì luân hồi. Tư tưởng là phước báo chứ không trí tuệ. Qua trí tuệ là Nhập lưu. Mà không qua tư tưởng thì không qua trí tuệ được. Thành ra đừng có chê Thần Tú, nếu không có Thần Tú là không qua Huệ Năng được. Thành ra chúng ta coi thường Tiếu thừa, tôi cũng tu Tiểu thừa. Tiếu thừa đắc A-la-hán thôi, Đại thừa qua tới Như Lai. Cho "A-la-hán là cây khô cá chết", cái đó là phật tử á. Tôi hỏi ông biết A-la-hán là cái gì? Cây khô cá chết là trong kinh nói. Tôi nói trong kinh là bậc A-la-hán nói, ông không nên nói, ông Nhập lưu còn chưa có, ông có biết Nhập lưu là gì không? Giảng trật lất. Ong có biết sơ thiên là gì không? Sơ thiên còn không rành mà dám đi chê A-la-hán. Thôi tới đây chúng ta nghỉ. Tới giờ rồi.

Về suy ngẫm, kỳ tới chúng ta gặp nhau. Về suy nghĩ kỳ tới có gì hỏi thì cứ hỏi. Mà hói là phải trả lời câu hỏi của tôi, chứ tôi không trả lời suông được, tôi hỏi lại coi quý vị hiểu sao? Vậy thôi quý vị muốn học cho tinh tấn, quý vị phải tập vân đáp. Quý vị hỏi tôi trả lời và tôi hỏi xin quý vị trả lời. Trả lời để mình có số vốn trong A-lại-da. Quý vị giấu hoài riết rồi nó mất hạt giống, phải cho nó vô ra, cũng như nước nó phải có sóng, mặc dầu sóng nó là vọng, sóng thiện sóng ác, mà nếu không có thiện ác thì làm sao là sinh động. Bồ-tát độ ai? Độ thiện ác, mà không có tư tưởng, không có thiện ác, không có ăn cướp, không có ông vua, không có nịnh thần, trung thần thì làm sao Bồ-tát độ. Mà nịnh thần, trung thần cũng chính là Bồ-tát, cũng là mình thôi, từ A-lại-da mình phát hiện ra. Thành ra quý vị phải tập nói, nói pháp là quan trọng nhất cho mình và cho tất cả mọi chúng sanh. 3 đời chư Phật đều lấy pháp làm Thầy. Pháp là Thầy của chư Phật, là Thầy của tất cả chúng sanh, Thầy của: đất, nước, lửa, gió, thú, người, trời, Phật. Thôi đến đây xin tạm ngừng.

Buổi giảng pháp kết thúc!

Buổi sáng ngày 19/6/Nhâm Thìn (06/8/2012 dl) Hôm nay tôi cũng giảng về Tứ Niệm Xứ, nhưng mà tôi cũng xin thưa một chuyện. Thì tôi thường nói với tăng ni và phật tử thông cảm cho tôi, tôi nói có khi đủ hết bên Bắc Tông, bên Nam Tông và có thể ở ngoài nữa chẳng hạn như Trang Tử-Lão Tử tôi làm hết, nghĩa là làm sao cho nó sáng tỏ thôi. Sáng tỏ là sao? Là áp dụng vào đời sống thực tại của mình đem lại hạnh phúc cho mình và hạnh phúc cho tất cả. Theo tôi, cái đó là đúng thì dù là Phật nói, dù là đứa con nít nói miễn sáng tỏ tức là sáng tỏ ngay trong đời sống mình. Đạo Phật là đạo của cuộc sống.

Cuộc sống đau khổ mới có đạo Phật, còn nếu cuộc sống mà sung sướng thì không có đạo Phật. Mà chúng ta thường tưởng là 4 đường ác là đau khổ, còn 4 đường thiện là người trời dục giới, sắc giới, vô sắc là hạnh phúc. Thì Đức Phật ra đời chỉ cho cái đó cũng nằm trong đau khổ, cho tới Thánh Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai cũng vẫn còn nằm trong đau khổ, chỉ có mình A-la-hán thôi. Mà thời của Thái tứ Sĩ-đạt-ta chưa có Đạo Phật, có 62 tôn giáo mà trong kinh kêu là ngoại đạo. Chúng ta tướng ngoại đạo là xâu, thực ra không phái xâu. Đạo là con đường giải thoát, ngoại là ngoài, ngoại đạo tức là ngoài con đường giải thoát tức là không đưa tới châm dứt hẳn luân hồi sinh tử khổ mà chỉ thay thế thôi, tiến hóa, thành ra cải sửa.

Thì từ xưa giờ chúng ta nghe nói tu là cải sửa chứ không nghe nói tu là nhận lại cái Bất tử, nhận lại Niết bàn. Mà chữ "nhận lại" đây có nghĩa là không có Thầy, không có Bồn Sư, không có Kinh điền. Thì ở trong kinh bên Nam Tông cũng thường nói: "Thế Tôn (tức là Thái tử Si-Đạt-Ta) thành Phật do Ngài tự ngộ không Thầy chỉ dạy", bên Bắc Tông cũng vậy. Nhưng mà cái hiểu biết người ta tưởng chỉ có Thái tử Si-Đạt-Ta thành Phật Ngài mới tự ngộ. Theo tôi thì không phải vậy. Bất cứ ai cũng vậy, nếu muốn thành Phật, muốn nhận lại Phật tánh thì phải tự mình chứ không thể nương vào Văn tự, không thể nương vào ông Thầy, không thể nương vào ai hết, mà phải tự lực mình, có một sự trăn trở, một sự thao thức, một sự tha thiết và phải nhờ Thầy sáng Bạn lành và mình phải là con người thông minh. Mà thông minh theo tôi nghĩ, trong kinh đó tức là ít nhất cũng phải nhị thiên sắc giới và tam thiên, tứ thiên còn cõi người trời vẫn có thể đắc quả Nhập lưu được nhưng mà rất khó khăn.

Thành ra đạo Phật là Giới - Định - Tuệ. Còn theo bên Đại thừa, A-la-hán cũng chưa có thoát khỏi khô đâu, chỉ có Như Lai thôi. Còn bên Tiểu thừa thường cái danh từ kêu là Nam Tông thì A-la-hán là hết khổ rồi. Còn bên Bắc Tông, A-la-hán vẫn còn khổ, hết cái khổ cho cá nhân, nhưng mà chúng sanh còn bời bời trong đau khổ, thì vị A-la-hán cũng chưa nằm yên được, phải ra tùy thuận đi vào khổ cảnh để giáo hóa một chúng sanh một cõi, nhiều chúng sanh nhiều cõi thì đó gọi là Bồ-tát Thánh. Tới vô lượng chúng sanh trong vô lượng cõi thì đây mới là Như Lai, đây mới chấm dứt hẳn khổ. Thì thôi tới đó chúng ta bàn qua lúc khác, chúng ta có nhân duyên gặp nhau chúng ta sẽ đi sâu. Thì hôm nay tôi nói đại khái cái giảng. Hôm nay tôi giảng hơi khác một chút.

Từ khi mà Thái tử Si-Đạt-Ta đi tìm đạo gặp 2 ông thầy cuối cùng cao nhất ở Ấn Độ, đó là ông Uất-Đầu-Lâm-Phất và ông A-La-La. Một ông dạy cho Ngài là vô sở hữu xứ thì ông cho rằng bằng với A-la-hán; Một ông dạy cho Ngài Phi tưởng phi phi tưởng thì cho rằng mình bằng với Như Lai. Nhưng mà sau khi Thái tử nhập định 7 ngày thì Ngài thấy hớ, không có đúng, Như Lai thì giống Như Lai nhưng mà dỏm thôi. Cái đó là cái khó mà trong Kinh Thủ Lăng Nghiêm thường kêu là ngũ ấm ma. Thì tôi ví dụ quý vị biết là nó khó.

Thành ra, thời buổi này người ta lọt vô ngũ ấm ma rất nhiều. Đắc cõi trời chẳng hạn như phi tưởng phi phi tưởng, vô sở hữu xứ là tương tợ như A-la-hán và Như Lai, thì thực sự là tương tợ đó. Thành ra khó phân biệt, giống như 2 ly nước mà trong kinh ví dụ tôi thấy rất hay: một ly nước lọc hết cặn cáu và một ly nước còn đầy cặn cáu, khi để 2 ly nước gần nhau mà định tức là "chỉ" đấy, tập trung mạnh kỹ lâu sâu thì tất cả cặn cáu này chìm ngủ ngâm ở dưới, còn ly nước của bậc Thánh nhân là không có cặn cáu không phai lọc. Z ly nước de gan nhau ma khi nhập định tập trung kỹ mạnh lâu sâu thì 2 ly nước nó trong giống hệt nhau, chúng ta không thể phân biệt được. Quý vị về lấy 2 ly nước làm thử coi, ly nước quý vị lọc hết cặn cáu không còn cặn cáu nữa, còn 1 ly vẫn còn cặn cáu, để nó im nó lắng xuống dưới, thì cái trong của 2 ly nước giống hệt. Các vị Tổ xưa nói cái ly nước có căn cáu là ngũ âm ma, còn ly nước mà lọc hết rồi đây là bậc Thánh. Nhưng mà nhìn bê ngoài, khi các Ngài nhập định kỹ lâu sâu rồi thì nó tương đương A-la-hán, tương tợ chứ không thể dùng tương đương được tức là giống giống cũng như đồ giả bây giờ vậy, thì quý vị mà không có con mắt tinh vi, người bán thì ít lầm, người mua thì bị lầm, nó giống hệt thôi, nhưng mà khi về xài mới biết nó đồ giả. Khi mà dụng chuyện, ra dụng cuộc sống thì cái ly nước để mà nó lắng cặn cáu xuống đó nó sẽ đục ngầu tức là các cõi trời, khi mà đụng cảnh thì sẽ sa đọa. Trong kinh nói ông Uất-Đầu-Lâm-Phất cõi Phi tưởng phi phi tưởng, lúc ông nhập vào cái định đó thì nó tương tợ Như Lai, có thể mình nhìn mình không biết Như Lai thật và ông Phi tưởng phi phi tưởng nó khác nhau sao. Nhưng mà khi đụng cảnh, lúc đó nhập định ông nghe con cá nó đớp mồi, cái này trong kinh nói nhe thì mình có thể lắng nghe chưa chắc nghe được, nhưng mà đêm thanh tịnh mình có thể nghe được, nó rất là nhỏ, thế mà nhập định Phi tưởng phi phi tưởng nghe tiếng đó như là tiếng sấm nổ, tiếng trời gầm, tiếng sét, ông nghe nó ăn móng nhiều quá ông bực mình, ông nguyện khi nào thì tao sẽ ăn thịt hết tụi bay.

Thành ra sau khi xả thiền ông sân một cái ông đọa xuống súc sanh, thì ông thành con chim phi ly, cái này trong kinh chứ tôi không biết. Thì chúng ta thấy từ Phi tưởng phi phi tưởng tương tợ Như Lai mà đọa xuống súc sanh thì chúng ta thấy ghê gớm. Do đó chúng ta thấy Thái tử Si-Đạt-Ta không chịu 62 tôn giáo, Ngài mới tự đi tìm lấy, thì ông Uất-Đầu-Lâm-Phất và ông A-La-La nói: "Ngài đi tìm hết Ấn Độ cũng không có. Tui biết rằng không có ai cao hơn tụi tui hết". Thì Thái tử Si-Đạt-Ta cũng thấy như vậy. Nhưng mà chỉ cái của A-la-hán Niết bàn tịch tịnh với Niết bàn tịch chiều của Như Lai, Ngài lúc đó còn Bồ-tát, Ngài chưa thành Như Lai. Thì 2 ông kia yêu câu Ngài chỉ, Ngài nói tôi cũng chưa chứng đắc, để tôi đi tìm lấy. Rồi bây giờ đâu có Thầy, thì Ngài nói: "Đạo có khi ở tại lòng ta, hẳn nhờ định trí tìm ra, xếp chân ngồi lại kiết già công phu." Thì đến dòng sông Ni Liên cảnh đẹp quá, có cây bồ đề thật lớn thì Ngài mới trải cỏ lên đó Ngài ngồi nhập định 49 ngày. Trong kinh nói: "cuộc nhập định vô tiền khoáng hậu" tức là "trước chưa từng có, sau này cũng không từng có" thì Ngài thành Như Lai.

Thành Như Lai rồi Ngài tính không ra giáo hóa. Ngài nói: "Trời ơi! Tưởng đâu cái gì lạ, tất cả chúng sanh đều có Bất tử, có Phật tánh ngay ở trong cái cuộc sống này. Mà vì chúng sanh mê muội, vì tham sân si cho nên che lấp. Mà chúng sanh từ xưa tới giờ đã có cái tập, tập đế là cái thói quen, là tu cải sửa, tu thăng họa, tu tiến hóa, tu phải có Thầy, tu phải có điều kiện, tu phải có pháp môn,... mà tất cả điều kiện, pháp môn đều là do tư tưởng tạo ra, nó xảo quyệt. Mà bây giờ mình đem cái Niết bàn không điều kiện, không pháp môn, không Đạo sư, không từ từ, không lai rai,... chỉ nhận lại tức thời tại đây thì chúng sanh nó không tu được, cái tập khí là cái khó khăn nhất.".

Thành ra, sau khi Ngài giảng khổ đế "8 khổ, 3 khổ" rồi (cái này cũng khó bữa nào rảnh tôi đi 8 khổ 3 khổ hiểu lầm nhiều lắm) thì cuối cùng Ngài kết luận cuộc đời không phải là khổ, không phải sanh già bệnh chết là khổ, không phải thương yêu xa lìa thù ghét gặp gỡ là khô,... Ngài không sanh già bệnh chết sao? Các bậc Thánh không sanh già bệnh chết sao? Ngài cũng chết dưới 2 cây sa la song thọ, Ngài có khô không? nếu khổ Ngài không phải là Phật.

Vậy nguyên do chánh của khổ là gì? Do tiến trình 5 uẩn. Mà tiến trình 5 uẩn là gì? Chưa chắc ai giảng cho rành. Nó khó như vậy đó. Sắc, thọ, tưởng, hành, thức. Mà tiên trình 5 uẩn cái nào quan trọng nhất? Chúng ta không nắm được, bắt không đúng mạch là không hết bệnh. Nó khó vậy. Cuối cùng Ngài tham thiền Ngài thấy chính là cái tưởng uẩn. Thì tôi có giảng tiến trình 5 uẩn ở đây rồi, tôi muốn bắt trả mà quý vị không chịu học, thì tôi phải đành thôi thôi. Chứ ở dưới Trà Vinh cái này phật tử nó rành lắm, dưới tôi giảng mỗi ngày lúc tôi còn khỏe, còn bây giờ có 2 thời cúng hội với mấy chùa. Mấy chùa tôi giảng thấp lắm, tôi giảng dễ nghe, tôi chỉ giảng người trời, giảng niệm Phật bằng tâm, mà tâm bằng tư tưởng thôi. Nhưng mà có 2 cách niệm phật: 1 cách bằng tâm, 1 cái bằng A-lại-da, A-lại-da thì khó đấy. Thì thôi bây giờ chúng ta trở lại để tôi nói đi xa rồi mất thời giờ.

Mà tư tưởng khi nào nó mới hiện? Khi mà ta tiếp xúc với sự vật thì khi nào tư tưởng mới hiện.

1- Chúng, ta tưởng có một cái hà. Tư tưởng hiện là do 5 căn tiếp xúc 5 trần: mắt tiếp xúc sắc trần, tai tiếp xúc thinh trận, mũi tiếp xúc hương trần, lưỡi tiếp xúc vị trần, thân tiếp xúc xúc trần thì bắt đầu mới có nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức thì cái này ban đầu là cái lờ mờ, chúng ta kêu là ngạ quỷ; rồi xuống tới tư tưởng, tư tưởng mới sửa sắc, thinh, hương, vị, xúc thành ra pháp trần. Và từ đây mới bặt đâu có sự rồi loạn, mới có vấn đề. Thành ra bậy giò chúng ta có vô lượng vấn đề mà chúng ta muốn giải quyết vấn để, đã ban đầu vấn đề là một cái sai, một cái ngu rồi. Mà nó không có vấn đề mà đặt thành có vấn đề là một cái sai lầm, rồi bây giờ làm sao mà cải sửa, làm sao mà tiêu diệt vấn đề. Thì muốn cải sửa, muốn tiêu diệt vấn đề, chúng ta tạo thêm nhiều vấn đề nữa. Nó không có mà chấp nhận nó có là một cái lầm; rồi tìm cách tiêu diệt, tìm cách chạy trôn, tìm cách thăng hoa nó là tạo thêm nhiều vấn đề nữa. Thành ra chúng ta thấy nói "Liên Hiệp Quốc nói đem lại hòa bình cho Thê giới"? Dóc. Đem lộn xộn thêm cho Thế giới. Cái đó tụi Tây phương nó chới với. Liên Hiệp Quốc nó tính làm hòa bình Thế giới, vô tình tạo nền tảng cho chiến tranh. Cái này kỳ. Ai nghe cũng không hiểu sao kỳ vậy. Nhưng mà mấy người hiểu Bát nhã bên Phật giáo, nó đúng như vậy. Chúng ta càng muốn diệt vấn đề, càng muốn cải sửa vấn đề là vô tình tạo thêm vấn đề mới, sanh sứa thêm nhiều vấn đề nữa. Mà nếu không cải sửa thì làm sao vấn đề còn. Mà cái Đạo, cái Bất tử thì không thể dùng lời nói mà diễn tả được. Lời nói là thế giới của tư tưởng, tư tưởng là thế giới của duyên khởi của nhân duyên, không có nhân duyên là không có tư tưởng. Nhân duyên là 5 căn tiếp xúc 5 trân mới phát hiện ra cảm giác, rồi cảm giác mới đưa lên trên óc thì cái đâu nó mới sứa lại thành pháp trần, thì bây giờ là do tư tưởng, nguyên nhân của sự đau khổ chính là tư tưởng, mà tư tưởng phát hiện là do 5 căn tiếp xúc 5 trân. Mà cuộc sông chúng ta không có 5 căn 5 trần thì làm sao mà sống. Còn một cái thứ hai nữa mà mà chúng ta không biết, từ xưa tới giờ tôi không để ý, qua Duy thức chúng ta mới biết, tư tưởng còn một cách hiện nữa. Cái này kêu là đới chất cảnh 5 căn tiếp xúc 5 trần là cái cộng nghiệp chung

2- Còn tư tưởng phát xuất một cách thứ 2 nữa là khi chúng ta về không có đối cảnh: mắt không nhìn sắc ngoài, tai không nghe tiếng ngoài, mũi không còn ngửi, miệng không còn ăn,... thì tư tưởng vẫn hiện. Cái này quý vị để ý, tự tưởng mình nó độc đáo. Đó là do A-lại-da tức là thức thứ 8. Tất cả những ký ức, kiến thức, kinh nghiệm, tội phước, những việc làm trong hôm qua, trong 10 năm về trước, trong 1 năm, 7-8-9-10 kiếp về trước nó vẫn còn chứa trong linh hồn, do đó mình mới luân hồi theo những chủng tử này. Quý vị không tin về bữa nay tôi giảng, xuống dưới nhà hoặc 5-7 bữa sau phật tử nói "bữa đó Sư Khang xuống đây giảng cái gì?" thì mình phải nhớ lại, mà nếu không có kho chứa làm sao nhớ lại, thì cái ý chí là mạt-na là thức thứ 7 nó mới moi trong A-lại-da kinh nghiệm kiến thức ký ức, nó là ông chủ các kho, còn cái kho chính là ông vua, nó là đại tướng thì cung cấp cho tư tưởng là ông quân sư thì tư tưởng mới trả lời được. Thành ra tư tưởng phát hiện: 1 là do A-lại-da, 2 là do 5 căn đâu. Thì cái này (2) kêu là biệt nghiệp hay là độc ảnh cảnh. Quý vị phải coi Duy thức quý vị mới rành, tôi nói sơ thôi. Còn cái kia (1) kêu là cộng nghiệp hay đới chất cánh.

Rồi bây giờ bắt đúng mạch, cái xác thân không quan trọng, cái miệng không quan trọng mà chính cái tư tưởng mới quan trọng. Tư tưởng là ý. Quý vị học trong Pháp cú đầu tiên thì thân-khẩu không quan trọng bằng ý, ý dẫn đầu các pháp, ý làm, ý tạo tam giới, chúng sanh chết là do ý. Trong Đức Phật và Phật pháp bên Nam Tông lấy cái ý là quan trọng. Nghiệp. Quý vị coi Đức Phật và Phật pháp nói toàn nghiệp không. Chúng sanh luân hồi sanh tử là nghiệp, hành động với cái hiểu biết của nghiệp, chết đi là nghiệp kéo đi, rồi đầu thai là nghiệp bắt đầu đầu thai cái mới, không có A-lại-da. Vi Diệu Pháp tôi có coi. Qua Duy thức nói có A-lại-da thì mới có chỗ chứa. Quý vị coi Na Tiên tỳ kheo rồi quý vị thấy toàn Nam Tông. Thành ra vua Mi Lan Da mới hỏi Na Tiên về vấn đề đầu thai. Na Tiên nói không có cái kho chứa đâu Bệ hạ. Bệ hạ thấy như cái hột xoài, Bệ hạ ăn rồi Bệ hạ còn cái hột, thì cái hột Bệ hạ gieo xuống nó mọc cây xoài khác, đâu có gì chứa trong cái hột, không có A-lại-da, chỉ có cái nghiệp thôi. Bệ hạ tạo nghiệp, rồi khi chết còn lại cái nghiệp, cái nghiệp sẽ mang xác thân mới, rồi có xác thân mới sẽ tạo nghiệp mới nữa, rồi khi chết cái nghiệp này vừa chấm dứt rồi nó tạo xác thân mới, cứ thế liên tục làm gì có kho chứa. Giảng rất hay, rất sáng tỏ nhưng mà sai. Quý vị không có học Duy thức, không có ngồi thiền quý vị không thấy chỗ hở của Na Tiên Tỳ kheo. Quyển đó dịch ra 18 thứ tiếng. Ngài lý luận rất là chặt chẽ, nhưng mà Ngài quên rằng cái ví dụ của Ngài không chính xác. Ngài lấy cỏ cây là ngạ quỷ mà ví dụ cho con người. Ngạ quỷ làm gì có A-lại-da, tới loài thú súc sanh cũng còn chưa có A-lại-da nữa mà, tới loài người mới có nghiệp nhưng cũng chưa có A-lại-da. Thành ra vấn đề 8 thức với 6 thức đó là vấn đề căng nhất. Chúng ta thấy quyển Lục Căn của Sư Trưởng đề lục căn nhưng mà Ngài giảng 8 căn. Quý vị nhớ không? Mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, óc, trí, tánh = 8 căn. Sắc, thinh, hương, vị, xúc, pháp, huệ, chơn = 8. Thấy, nghe, ngửi, nếm, rờ, tưởng, hiểu, biết = 8. 8x3=24 trùng với Đại thừa. Duy thức là 24 căn.

Quý vị thấy nó là cả một vấn đề khó khăn. Thành ra quý vị phải gặp tôi 50, 70, cả trăm lần nữa thì chúng ta mới có thể đi sâu vào Phật pháp và có thể tìm hiểu giữa Phật giáo Nam Tông và Bắc Tông. Thành ra Nam Tông nó giống như khoa học. Khoa học mà trường phái duy vật là không có linh hôn. Thì cái thức thứ 8 là linh hôn. Thành ra Phật giáo Nam Tông nó rất hợp với khoa học. còn Bắc Tông thêm thức thứ 7, thức thứ 8 Nam Tông có thức thứ 7, nhưng mà nó kêu cái đó là sức mạnh của nghiệp, của ý chí, còn thức thứ 8 thì nó không biết. Khoa học hồi đó cũng có 6, bây giờ khoa học đầu đi xa đó, từ ngày ông Einstein tìm ra định luật tương đối thì kêu thức thứ 7 là tiềm thức, thức thứ 8 là vô thức, mới đây thôi. Thành ra khoa học bây giờ mới giải thích Phật giáo một cách sáng tỏ. Thôi tôi nói sơ thôi chứ nói hết giờ. Rồi tôi mới thao thức, tôi đọc hết 5 bộ Nykaya, đọc có một lần hà. Một lần thì chưa gọi là đọc, cái đó gọi là đọc tiêu thuyết thôi. Mà thời giờ không có, đọc 5 bộ Nykaya bỏ ra 1, 2 tháng mới là hết chứ không phải dễ đậu, mà đọc lại ít nhất mười mấy lần thì suốt cuộc đời tôi không kịp, mà phải nghiền ngẫm, đọc rồi phải ngồi thiền mà lựa chọn, rồi cuối cùng tôi lựa chỉ có Trung bộ kinh là hay hơn hết, đậy đủ hơn hết. Mình cõi bộ đó ít nhất 9, 10 lần họa may, bởi vậy hiểu mà hiểu hết Trung bộ kinh là hiểu hết bộ Nykaya, hiểu 1 bộ thôi là hiểu đủ hết. Lên Đà Lạt tôi coi lại 4 năm liên tiếp 152 bài, coi mười mấy lần cũng không hiểu lắm nhất là cõi trời vô sắc: hư không vô biên, thức vô biên, vô sớ hữu xứ, phi tương phi phi tưởng. Trời ơi! Coi chết luôn, nhất là vô sở hữu xứ, phi tưởng phi phi tưởng nó diễn tả một cách lờ mờ cô đọng. Sau tôi nhờ coi Thủ Lăng Nghiêm hợp tác nó vô để giảng độc đáo hơn mà cũng chẳng hiểu lắm. Sau tôi gặp ông Nghiêm Xuân Hồng ông giảng Lăng Nghiêm Ảnh Hiện tôi hiểu liền, ông cư sĩ này giỏi. Rồi tôi thấy tôi tha thiết với vấn đề Nhập lưu, quả Dự Lưu, nhưng mà không biết làm sao. Quả Dự Lưu thì không có thầy, không có pháp môn, không có từ từ, không có lai rai mà chỉ nhận lại thôi. Bây giờ làm sao?

Thì coi hết 5 bộ Nykaya rồi! Ý tôi là tìm chỗ nào nói về Nhập lưu, tôi ghi lại. Rồi cuối cùng tôi đúc kết, nhưng mà sức không có tùng tâm được, mình già yếu rồi, thời giờ đâu coi nổi, tôi coi bây giờ oxy không lên não, coi nhiều là nó choáng váng, nó té. Rồi sao may là ông Vân Hiếu, ông đệ tử tôi, tôi than với ông. Ông nói để con kiểm trên mạng có đủ hết. Thiệt ông lên mạng, ông kiếm được do ông Thiền sự Nam tông ở Tích Lan hay gì đó, ông giảng hết tất cả quả Dự Lưu tôi có đây, tất cả 5 bộ Nykaya chỗ nào có quả Dự Lưu ông rút ra, rồi ông đúc kết lại. Tôi mừng quá, tôi coi mười mấy năm về trước. Tôi mừng quá tôi đem ra coi, tôi giảng mà tôi cũng chả hiểu gì hết, hiểu là hiểu cái bánh vẽ thôi, còn khi hạ thủ công phu làm sao hạ thủ, nó không có pháp môn, mà hễ có pháp môn nó thuộc về tư tưởng là tứ thiền tứ không, mà không pháp môn mới là Dự Lưu, Nhất vãng lai, Bất lai, vô sanh A-la-hán. Có thể kêu là Thất Lai có chỗ kêu là Nhập lưu. Thì quý vị phải nhớ, danh từ nó tạm thôi, mình phải hiểu ý nghĩa nó. Rồi tôi không biết làm sao tôi coi hoài mà tôi hiểu được, tôi đem ra tôi giảng mười mấy năm về trước. Hồi đó cô Bi đi xe, cô đề đĩa đó, đĩa mười mấy năm mà còn, trên xe mở đĩa tôi nghe tôi mắc cỡ quá trời. Tôi nói: "Thôi! Mình giảng giống như mấy ông giảng Sư giảng vuốt đuôi thôi, chứ không có cái gì sáng tỏ hết, nghe giảng chừng đó tu, tu làm sao vô Nhập lưu. Mà nếu có pháp môn vào đó thì cái đó của người trời chứ không phải Nhập lưu. Mà không pháp môn làm sao tu. Như ông Triệu Châu ông hỏi ông Nam Tuyên" Bất tử là Niết bàn, là Đạo là gì? Con vô đây lúc 7 tuổi giờ 17 tuổi, 10 năm rồi Thầy không dạy con gì hết!?! Ông nói: "Trời! Ta đâu có giấu con gì đâu. Con đem trà thì ta nhận ta uống, ngươi rửa bát thi ta đưa, ngươi giạt ao thì ta đưa, đem áo thì ta mặc, ta đâu có giấu gì". Ông nói: "Ăn, mặc, ở, bệnh hàng ngày đó là đạo hả Thầy? Chứ còn ở đâu nữa, Đạo Phật là cuộc sống. Ông nói:" Vậy con vô đây tu làm chi? Con ở ngoài cũng ăn, mặc, ở, bệnh, rửa chén.

Ông nói: "Khác con. Khác ở cái tâm, cái nhận thức trong lúc làm. Con mới vô, con chưa biết. Phàm phu thì khi ăn mặc ở bệnh họ khác, họ không có tâm ở đó, họ nghĩ tùm lum". Giảng một hồi ông nói: "Con không hiểu. Bây giờ Thầy cho con ví dụ. Thầy giảng, Thầy cho ví dụ." Ông nói: "Nếu vừa giảng vừa cho ví dụ thì không còn Đạo, không còn Bất tử. Bất tử không thể giảng." Ông Triệu Châu bực "nếu không giảng thì làm sao con biết mà con tu." Thì Nam Tuyền nạt "cái Bất tử nó không thuộc về biết hay không biết, không biết là địa ngục, biết là ngạ quỷ- súc sanh- người- trời. Con muốn cái nào?" Thì ngay cái đó ông ngộ. Là không có tư tưởng, không có biết, không có không biết. Mà không có biết, không có không biết, là không có tư tưởng, không có tam giới thì tu cái gì? Tôi nghe tôi hiểu mà tôi không biết làm sao hạ thủ. Thực sự tôi đau khổ với Phật giáo. Đạo trời thì tôi biết vì hồi đó tôi tu tiên mà, chừng sau tôi biết tu tiên sai, nhờ Thượng tọa Giác Chánh nói Sư Khang tu tiên mới kể vụ ông Nguyễn Kim Muôn, tôi bỏ. Bỏ qua đây tôi coi của Hòa Thượng Minh Châu, lúc đó Hòa Thượng Minh Châu mới dịch năm 1975 - 1976. Ngài mới bên Ấn Độ về, tiên sĩ Nykaya. Mà sách là không có giấy, giấy như giấy súc. Thì Hòa Thượng đây biểu tôi 1 bộ 3 quyên 1- 2-3, rồi tôi bao lại kỹ càng tôi đề trong cốc tôi coi, tôi không có đề chung với tăng. Hồi đó dễ gì mà in được, rồi bây giờ in 1 bộ dày mà bìa cứng nữa để thờ, tôi không chịu coi mấy kinh vậy, giờ 3 cuốn nó nhập lại 1 cuốn, phật tử mua 9, 10 bộ tôi không vừa ý, may có ông Chương tôi kêu ông làm ra 15 cuốn, 3 cuốn mà 1 cuốn chia làm 5, nó nhỏ nhỏ cầm theo. Tôi coi kinh tôi không có ngồi bàn, không bao giờ tôi coi đèn, ở dưới tôi rảnh lắm. Tôi theo Giác Chánh mà, sáng đi bát, trưa về độ cơm rồi chiều bắt đầu tôi coi kinh, nếu tôi không giảng thì tôi coi từ 2h-3h tới 5h mới đi ngồi thiền. Tôi ra ngoài sân tôi ngồi ngoài trời sáng vô cùng tôi cầm quyển kinh mà quyển dày một hồi nó gục rớt mất, thành ra tôi in ra 15 quyền mà chữ lớn, bây giờ khoa học máy móc nó tùm lum. Tôi đem theo tôi coi giờ tôi mới sáng tỏ, cũng không sáng tỏ nữa nhưng nhờ Thủ Lăng Nghiêm, Thủ Lăng Nghiêm cũng không sáng tỏ nhờ ông Nghiêm Xuân Hồng. Bây giờ tôi nghe lại quyển này tôi mắc cỡ tôi giảng tôi chỉ vuốt đuôi thôi.

Bây giờ tôi nắm cái Bát nhã tôi tính giảng lại, cũng là của Phật nhưng mà cái giảng của tôi. Còn cái này của Phật nhưng mà cái giảng của Thiền Sư Nam Tông, tôi thấy nó hớ tùm lum, giảng rồi buông ra không biết tu làm sao. Nhưng bây giờ tôi có cách tu, "Thủ Lăng Nghiêm", pháp môn mà không có pháp môn, con đường mà không con đường thì cái đó mới độc đáo. Thì sau khi mà A Nan trình "thất xứ trưng tâm" tức 7 lần trưng cái tâm cho Như Lai, Ngài bát hết. Cuối cùng Ngài mới chỉ cho cái chơn tâm. Chỉ cái chơn tâm thì tôi hiểu liền, tôi có giảng ở đây hoài. Ngài đưa khăn lên, Ngài hỏi có khăn không? A Nan nói có. Ngài nói đúng ông thông minh. Rồi Ngài để khăn xuống hỏi trên tay Ta có khăn không? Nói không có. Ngài nói đúng. Rồi Ngài đưa khăn lên hỏi con thấy cái khăn không? A Nan nói thấy. Ngài nói ông thông minh. Để khăn xuống hỏi A Nan ông thấy cái khăn trên tay không? A Nan nói không thấy. Ngài nói ông điên đảo. Tôi chới với. Nếu là tôi, tôi cũng trả lời như vậy. Thì có khăn, thì thấy không khăn, thì không thấy thì phàm phu chúng ta thấy như vậy thôi. Ngài hạ thủ một câu ông điên đảo thì A Nan khóc, tôi cũng khóc chứ làm gì giờ, mình trả lời vậy nói mình điên đảo, giờ làm sao trả lời khác được. Ngài nói Ta hỏi ông 2 câu: 1 câu Ta hỏi ông sự vật cái khăn, câu thứ 2 Ta hỏi cái tâm của ông chứ Ta không hỏi cái khăn. Có cái khăn thì có, không có cái khăn thì không có là đúng. Giờ có khăn ông thấy. Ông lấy cái gì thấy cái khăn? Lấy cái tâm ông chứ đâu phải lấy cái khăn được. Bây giờ mất cái khăn, cái tâm ông mất luôn sao!?! Tôi hiểu, bên Duy thức có. Tôi nói: "Trời ơi!" Danh từ là cái thấy, thì cái thấy là cái chơn tâm của ông, còn đi tìm cái gì, ở đâu nữa. Cái thấy nó ở trong cái khăn hả? Không phải. Cái thấy nó ngoài cái khăn hả? Ngài nói cũng không phải. Mà nó khó nói, nếu qua Bát nhã là như chơi chữ. Có người kết luận tôi chơi chữ cho phật tử nó mê.

Bây giờ thêm một cái nữa là Ngài xoay đầu qua bên phải, xoay đầu qua bên trái. Ngài hỏi:" A Nan, cái đầu Ta xoay hay cái thấy nó xoay? A Nan biết rồi. Bạch Thế Tôn, cái đầu nó xoay cái thấy nó chưa có xoay nữa đừng nói đầu xoay." Cái thấy" nó là bất động mà nó ở cùng khắp. Ông nói không hiểu. Ngài lấy qua cái nghe. Ngài đánh chuông, Ngài hỏi A Nan có tiếng chuông không? A Nan nói có. Ngài không đánh hỏi có tiếng không? A Nan nói không. Rồi Ngài đánh nữa, hỏi ông có nghe không? A Nan nói nghe. Ngài không đánh, hỏi A Nan có nghe không? Nói con không nghe. Ngài nói ông điên đảo. Cái này tôi không bí. Tôi nghe trước, cái này tôi biết rồi, tôi nói vẫn nghe. Tiếng chuông không có cũng nghe, tiếng chuông có cũng nghe, tiếng chuông có nhiều, tiếng radio, tiếng vọng cố đều có hết, tiếng thì nhiều mà cái nghe cũng vậy thôi. Cái bất tử không sanh không diệt ông không nhận mà ông đi nhận cái sanh diệt. Thì cái Chơn tâm nó ở đâu? Nó ở trong cái chuông hay cái tiếng chuông? A Nan nói không có. Vậy thì ngoài tiếng chuông có cái nghe không? A Nan nói không có. Thì cái sóng cũng vậy, trong kinh có nhiều chỗ ví dụ sóng với nước, cái dòng nước linh hồn là cái bất tử, rồi khi có gió bát phong thì có người nói dòng nước sanh ra sóng. Dòng nước nào mà sanh ra sóng? Không có sanh ra sóng mà chính cái tham sân si, cái gió nó thổi lên làm cho dòng nước gợn sóng. Thì sóng là sóng chứ không thể kêu là nước được. Sóng là do tham sân si, do gió thối. Mà nước bao giờ mà khi hết gió rồi thì cái sóng này nó lặng, thì sóng đó là sóng sắc uẩn, sóng thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn đều là sóng nằm trong cái Chơn tâm thôi. Tôi nói ít thôi để rồi tôi lấy cái đó giảng vào quả Dự Lưu của mấy thiền sư Nam Tông. Thì cái lối giảng tôi nó khác, mà bỏ ra quý vị có cách tu, có pháp môn. Mà tôi xin thưa pháp môn mà không pháp môn, còn có pháp môn thì kẹt vào tư tưởng không bao giờ đi đến đạo Phật được. Còn không pháp môn thì không đi đến chỗ hạ thủ. Thành ra cái khó mà mấy năm nay tôi cứ trăn trở hoài, tôi cứ giảng ở đây hoài, tôi muốn bắt quý vị trả bài để cho quý vị có 1 số vốn của chủng tử thiện và đi tới chủng tử Chơn như.

Chơn như thì không phải là chủng tử, nó đâu phải là hiện tượng, nhưng mà hiện tượng Chơn như thiện, cái thiện đó là các cõi trời, nhưng thiện mà có phát nguyện nữa thì đây là chủng tử Chơn như, chủng tử có chiều hướng Chơn như, mà chỉ có chủng tử thiện mới có chiều hướng qua Chơn như, chủng tử ác qua không được. Thành ra con người muốn nhận cái Phật tánh thì ít nhất phải tu thiền, mà muốn tu thiền thì có trí thông minh, cái tư tưởng chúng ta kêu trí tuệ của tư tưởng chứ không phải trí huệ của Thánh. Mà muốn có trí tuệ của Thánh thì phải có định lực tập trung kỹ mạnh lâu sâu, mà muốn tu sơ thiền- nhị thiền- tam thiền cho dễ dàng, muốn niệm Phật cho dễ dàng phải giữ giới cho kỹ, mà muốn giữ giới cho kỹ thì phải nhờ hoàn cảnh, người sơ cơ phải có thầy sáng bạn lành. Thành ra hôm Hòa Thượng có hỏi tôi Nhập lưu dễ hay khó Tôi nói:" nói khó thì sai, nói dễ thì trật". Ngài không ưa tôi chỗ đó. Khó dễ là do mình chứ. Nói:" Sư thấy thời buổi này dễ hay khó, tôi thấy bữa nay có nhiều người nói khó, có người nói dễ. Còn tôi theo kinh không hà. Cư sĩ có nhiều người đắc quả Bất lai. Mà còn ông gì đó trên lưng voi đang đánh giặc mà đắc quả A-la-hán. Vua Tịnh Phạn khi còn làm vua mà đắc quả Bất lai, gần chết Ngài về khai thị một cái đắc quả A-la-hán trước khi chết. Tôi nói Hòa Thượng ơi! Hòa Thượng! sở dĩ đắc vậy không phải là căn cơ người xưa cao hơn mà do hoàn cảnh ngày xưa rất là thanh tịnh, đời sống rất giản dị. Còn cái quan trọng nhất nữa là cái đức của Phật, lại nghe pháp một lần là đắc quả Nhập lưu liền, trong kinh đó. Còn bây giờ con mà giảng cho phật tử nghe 1000 lần cũng chưa đắc quả Nhập lưu chứ đừng nói 1 lần. Vì sao? Vì con chưa đắc, con không biết đắc cái gì, còn Như Lai là đấng chúa tế của vũ trụ, cái đức Ngài trùm chứa, Ngài đến 1 cái là mình cảm thấy sảng khoái trong người rồi, Ngài trúng ngay cái A-lại-da căn cơ mình cỡ nào, nếu căn cơ mẫu giáo là Ngài không bao giờ đem đạo Phật giảng được, căn cơ lớp 1, 2 tức là cõi địa ngục-ngạ quỷ-súc sanh, cõi người trời họa may Ngài còn giảng, còn cõi sơ thiền- nhị thiền- tam thiền cái này dễ giảng nhất, Ngài giảng có thể sơ thiền đắc quả Nhập lưu, cõi trời đắc quả Nhập lưu, còn nhị thiền có thể đi qua Nhất vãng lai, còn tam thiền có thể đi qua Bất lai, tứ thiền có thể thành A-la-hán, đối với Đức Phật. Còn như con bây giờ giảng 100 lần phật tử không biết gì hết.

Đây có phật tử nói Sự giảng gì con cũng chả biết Sư giảng gì hết, mấy năm nay rồi. Tôi nói không biết thì thôi, chứ giờ trình độ tôi vậy làm sao bây giờ, nghe nhiều lần, bây giờ tôi gần vô lò thiêu rồi. Bây giờ nói con mừng quá Sư ơi cái băng của Sư, con nói thiệt con nghe con không hiểu gì hết. Rồi con nghe Sư nói, con nghe lại 20, 30 lần bây giờ con mới hiểu được, giờ con rất thích pháp của Sư. Bây giờ con nghe mười mấy hai chục lần con hiểu, nó rất thực tế, nó tức là trong cuộc sống của con, nhưng mà Sư giảng nó khác người ta, người ta giảng khơi khơi nói chơi. Sư giàng đi sâu xuống tới 5 căn 5 trần 6 thức, tới vật lý sinh lý đi sâu vô đó, mà quả thật nó là như vậy. Tôi là có cái hậu thôi. Ai gặp tôi lúc đầu không ưa, bên chùa cũng vậy, mà bên quý Sư cũng vậy, nhưng bây giờ bắt đầu mền kính tôi thì tôi gần vô lò thiêu rồi, có cái hậu thôi.

Thì thôi bây giờ chúng ta bắt đầu vô bài giảng này của mấy Thiền Sư mà rút trong 5 bộ Nykaya, cái giảng này của Thiền Sư. Tôi cũng Nykaya, tôi bác hết, nhưng mà cái giảng này cũng là của tôi. Thì quý vị cũng đừng tin tôi, mà cũng đừng có bỏ, quý vị nghe rồi quý vị suy ngẫm rồi quý vị áp dụng vào cuộc sống quý vị mà thấy đem hỷ lạc cho mình, hỷ lạc cho tất cả mọi người đây là đúng, quý vị thực hành theo. Tôi đã năn nỉ quý vị tôi đến đây để trao đổi quý vị thôi, cái giảng của tôi là chất liệu để cho quý vị tham thiền áp dụng vào đời sống mình trên con đường giải thoát. Mục đích tôi là giảng để giải thoát giống như Thái tử Si-Đạt-Ta, 62 tôn giáo Ngài không đồng ý, tôi cũng vậy, tôi không đồng ý. Bây giờ cho tôi chết mà sinh về cõi trời tứ thiền tôi cũng nhất định không, mà tôi vào giáo hội của Phật tôi chịu, kệ nó hạ phẩm hạ sanh cũng được, có Phật Thích Ca cho tôi vô ngồi sau cùng nhất mà trong giáo hội Phật Thích Ca tôi chịu, lạy bao nhiêu lạy tôi cũng lạy. Còn cho tôi cõi trời bên ngoài, thôi tôi không thèm, tôi ngán cái cõi trời lắm, nó lần quấn.

Thành ra mình nhớ ông Lương Võ Đế gặp Bồ-Đề-Đạt-Ma. Từ ngày trẫm lên ngôi tới giờ, trẫm cất hơn 72 cảnh chùa, độ hơn 3.000 tăng, biết bao nhiêu công đức, như vậy có công đức gì không? Có trí tuệ, có bất tử không? Bồ-Đề-Đạt-Ma trả lời thẳng "không có cái mốc gì hết." Ngài tức hỏi "cái đó là cái gì?" Thì Bồ-Đề-Đạt-Ma mới nói cái đó là cái phước báo nhân thiên hữu lậu có hưởng là có hết. Còn cái công đức là cái trí tuệ không phải làm cái đó, cái đó làm chướng ngại cái đạo quả trên con đường trí tuệ của bệ hạ.

Ông nói: "Vậy chứ trẫm cũng biết đệ nhất nghĩa Thánh đế là gì?" Đệ nhất nghĩa Thánh đế là Thánh. Bồ-Đề-Đạt-Ma nói: "Khoách nhiên vô Thánh" không có Thánh đế cái mốc sì gì hết.

Ông vua tức, ông nói: "Vậy chứ ai đứng trước mặt trẫm đây? Ngài không phải là Thánh, tôi không phải là phàm sao?". Thì Bồ-Đề-Đạt-Ma nói: "Không biết." Chữ "không biết" thâm sâu. "Không biết là biết tất cả. Biết là không biết gì hết, mà không biết là biết tất cả." Chơi chữ! Tôi thì vậy, nó khó lắm nhưng mà giờ biết nói sao bây giờ. Thì tôi lấy lối giảng đó tôi giảng vào đây để quý vị nghe trong Nykaya có con đường hạ thủ "con đường không con đường". Mà con đường có con đường thì lọt vô ngũ ấm ma. Tôi xin thưa trước.

Giờ chúng tôi bắt đầu vô bài giảng chắc không có thời giờ đâu, nhưng mà giảng tới đây hay tới đó. Cái này giảng còn 10 lần mà tôi giảng tới đây hay tới đó nếu mà tôi lẻo mép nữa thì chắc giảng còn một chút hà, còn nếu mà tôi giảng tóm tóm thì quý vị không hiểu gì hết, có thể tôi giảng 2 lần là hết. Nhưng mà giảng cho kỹ thì 20 lần, vì 5 bộ Nykaya trong này tôi coi hết rồi, nhưng mà coi cũng như không coi. Còn Trung Bộ kinh tôi có coi, bởi vì tôi coi 9, 10 lần mà 3 năm liên tiếp, tôi lên Đà Lạt tu tịnh có khi 1 tháng có khi 2 tháng có khi 3 tháng coi rặc ròng. Ở đó thì coi vô lắm, tôi không có bổn phận gì hết á. Ở đó không có đi bát, sáng ăn điểm tâm xong tôi coi kinh, rồi trưa ăn xong tôi cũng coi kinh, rồi chiêu ngồi thiền. Trưa chiều sáng tôi coi cái đó, nó thanh tịnh quá trời, không có bốn phận không có trách nhiệm, không có phật tử nào đến hết, có ông Sa Di Minh Cảnh lên chỗ đó lấy cơm xuống cho tôi.

Thì thôi chúng ta bắt đầu đi vô Nykaya. Tôi tính photo 100 bộ đem xuống đây cho quý vị. Tôi rất tin tưởng ở tăng ni, nhưng mà qua mấy năm giảng rồi tôi chán nản vô cùng, ở đây không có tha thiết. Mấy bài giảng tôi rút ngắn gọn hết sức tôi rồi, mồ hôi nước mắt tôi không, đem vứt trong sọt rác. Tôi nói thôi! Cái này tôi ráng xuống lắm, tôi nê Hòa Thượng ở đây tôi xuống, chứ tôi là lớn tuổi rồi, tôi không muốn đi, nhưng mà nói tăng ni thì tôi hăng lắm, hăng là mới lúc đâu, bây giờ có mấy vị hà, riết rồi rút hết trơn, quý vị coi giáo pháp rẻ lắm, ở ngoài bây giờ người ta muốn nghe pháp đâu tắt mặt tôi người ta vẫn sắp xếp, vẫn nghe được, tôi dưới giảng đi 1 lần 300, 400 người, giờ làm ăn thất bại mà người ta vẫn sắp xếp công việc để nghe pháp tôi thấy trình độ như vậy thì tôi rất vui. Còn ở đây 3 tháng kiết hạ, quý vị ở đây phật tử lo hết, muốn ăn là có ăn, đến giờ đúng buổi. Đúng ra quý vị đi bát, đi về sớt thêm theo Sư Trưởng Minh Đăng Quang. Quý vị, thôi quý vị bây giờ quá tệ "nhàn cư vi bất thiện" mà sung sướng quá sinh tệ. Ở dưới tôi sung sướng sinh tệ, tôi giờ không biết làm sao, tôi già rồi. Nhưng mà không dễ đâu tôi giảng pháp tôi bắt trả bài, không có thì giờ cắt móng tay, bây giờ giao ông Minh Hà, Minh Hiệp mấy ông không có làm gì được. Ở dưới nó tệ quá thành ra tôi về tôi bỏ đi hoài, thấy nó gai con mắt. Mình phải dạy, ăn không có hạnh kiểm gì hết, ăn thì hả cái họng cho lớn, múc cái muỗng cơi lên đút vô cái miệng cái bụp, giống con heo nó ăn cái máng vậy, tôi thấy là tôi chán, tôi rầy hoài, ăn kê cái đầu xuống muốn đụng cái bát, canh thì ăn đưa lên tùm lum gân dụng miệng, không có hạnh kiểm gì hết. Tôi theo khất sĩ phải có hạnh, thập lục hạnh. Sư Trưởng nói ăn ngồi kiết già, bát để trước mặt, canh bánh trái ăn sau, múc muỗng phải tém gọn, đừng há mở miệng trước, ăn chớ hở môi. Của Nhị Tổ à, chứ tôi không biết gì đâu, tôi không có tài gì. Sư Tường nhận cái rồi đi tu tịnh, bỏ mấy ông con chới với, có biết gì đâu. Tôi đi hành đạo gặp Nhị Tổ Giác Chánh, Ngài nói "Sư Khang, Sư Thức có hạnh lắm, ráng."

Rồi tôi đi độ cơm đường với Ngài, rồi Ngài chỉ cái tay không được khuynh vậy, để sát bên này, lên- xuốngqua- lại, cái tay không được khuynh, có hạnh lắm. Nhưng mà đệ tử tôi, ông ăn khuynh, mình đứng sau mình thấy chữ tự, rồi hả họng lớn múc muông cơi vậy nè, tôi biểu mài muông nhỏ bớt, tém cho nó sát xuống. Nhị Tổ Giác Chánh hồi đó tém cái lật muỗng ngược không rớt, như vậy mới được, rồi muỗng đưa vô đụng môi mới hả, đụng cái môi rồi mới hả vừa đúng đút vô ngậm lại kéo ra, kéo ra chữ vuông vậy mới để xuống, cái tay không nhúc nhích, qua lại lên xuống đưa lên kéo ra đề xuống, rồi múc vô cũng vậy đưa lên bang ngay cái miệng mới đề vô. Còn cái này ông bắt ở dưới đưa xéo vô, đi không có đi tắt xéo. Tôi già rồi tôi đi kiêm soát nữa, hồi xưa tôi làm được. Bây giờ tụi Việt Kiêu ngoại quốc nó về biết bao nhiêu, tôi giờ lên mạng rồi nó khó, nó thấy nó về đây xin xuất gia, tôi nói không, tôi không có thâu nữa, tôi nay 72 tuổi rồi, 73 tôi nghỉ thôi, giờ tôi không có sức khỏe. Nó tha thiết nó nói nó tìm cái chỗ tu, tim hết hỏng có cái chùa nào, chùa nào cũng làm công quả quá trời, bên Khất sĩ, tịnh xá cũng vậy, chỉ nghe có chỗ Sư. Tôi nói tôi lớn tuổi, mấy năm trước thì được, bây giờ tôi lớn tuổi rồi. Năn nỉ quá trời tôi nói về coi ông Minh Hà, Minh Hiệp có thâu không, mấy ống chịu trách nhiệm với giáo hội, chứ tôi không có bạch nữa, tôi không giới thiệu nữa, tôi thì đi giảng hoài thôi, tôi cố vấn, tôi coi y chỉ thôi, chứ còn dạy thăng là tôi không có dạy, dạy thăng chưa chắc mấy ông theo tôi nổi nữa. Tôi dễ mà khó, đúng giới luật là tôi rất dễ, không đúng là tôi khó.

Bây giờ chúng ta đi vào bài giảng. Cái phần dẫn nhập kinh điển trích dẫn ở đây được trình bày trong 5 phần:

- Phần thứ 1 là khai mở pháp nhãn, đề cập đến kinh nghiệm thực chứng quả Dự Lưu và kết thúc bằng 1 đoạn kinh về tri kiến của bậc Dự Lưu so với A-la-hán, đó là phân thứ 1. Đây 5 phân tất cả

- Phần thứ 2 đề cập đến 3 kiết sử đầu tiên trói buộc chúng ta trong vòng luân hồi: thân kiến, hoài nghị và giới cấm thủ. Các kiết sử này được đoạn diệt khi khai mở pháp nhãn đó là phần thứ 2

- Phần thứ 3 đề cập đến các đặc tính của vị đã đắc quả Dự Lưu, sau khi chặt đứt 3 kiết sử đầu tiên. Phần này tập trung vào 3 danh sách liệt kê 4 yếu tố của quả Dự Lưu, mà chúng ta không nên lầm lộn với 4 chi phần tạo điều kiện đưa đến quả Dự Lưu như đã trình bày trích dẫn kinh lúc trước. Cái này tôi quên, 4 chi phần này là cái gì?

- Phần 4 kết quả đề cập đến các thành quả mà bậc Dự Lưu có được trong đời này và các đời sau.

- Phần 5 trích dạy lời dạy của Đức Phật trước khi Ngài tịch diệt. Bài kinh ghi chép các lời của bài kinh này, bài kinh sô 16 của Trường Bộ cũng ghi nhận răng các vị ty kheo hiện diện trong giờ phút đó đều đã đạt được hết các quả Thánh thấp nhất là quả Dự Lưu. Vì thế sự kiện Đức Phật nhân mạnh đến sự nô lực tinh tấn trong lời dạy cuối cùng cho thấy rằng ngay cả các vị đắc quả Dự Lưu cũng vẫn phải tinh tấn tụ tập không được dễ dui. Thành ra chúng ta thấy cái tinh tấn là cái quan trọng nhất.

Đạo Phật không cần thông minh hay ngu si, không cần giàu hay nghèo, không cần đầy đủ căn lành hay tật nguyền, không cần học thức cao hay học thức kém, không cần cái gì hết. Cần có 1 cái thôi mà chúng ta dịch là "cái bền", trong đạo Phật dịch là "tinh tấn", trong 37 phẩm trợ đạo, chúng ta thấy Ngài lặp lại 9 lần phần tinh tấn. Tứ Niệm Xứ thì chưa có, Tứ Chánh Cần 4 phần là tinh tấn hết: tinh tấn những điều ác nhỏ đừng cho nó phát sinh, tinh tấn tiêu diệt những điều ác lớn đã phát sanh, tinh tấn những điều thiện chưa phát sinh làm cho nó phát sinh, tinh tấn những điều tư tưởng thiện lớn đã phát sinh làm cho nó phát triển mạnh thêm. 4 phần nói về tinh tấn hết. Tứ Niệm Xứ, Tứ Chánh Cần, Tứ Như Ý Túc, Dục Như Ý Túc, Tinh Tấn Như Ý Túc, Định Như Ý Túc, Huệ Như Ý Túc, 4 cái tinh tấn đứng thứ nhì. Ngũ Căn, Ngũ Lực: tín, tấn, niệm, định, tuệ tinh tấn đứng thứ 2, có niềm tin và phải tinh tấn chuyên cần hoài, Ngũ Lực cũng vậy tinh tấn niệm định huệ, Tứ Niệm Xứ, Tứ Chánh Cần, Tứ Như Ý Túc, Ngũ Căn, Ngũ Lực, Thất Bồ Đề Phần. Thì cái này có 2 thứ Thất Bồ Đề: Bồ Đề của Nam Tông khác, Bồ Đề của Bắc Tông khác. Nam Tông lấy chánh niệm đứng đầu, còn Bắc Tông thì lấy cái trí tuệ tức là trạch pháp đứng đầu, phân biệt sự lành sự dữ 2 tinh tấn bước lên 3 an lạc trong vòng..., 4 thán phục nan úy làm lành, 5 nhớ tưởng đạo lý, 6 nhất tâm đại định, 7 vô chịu mọi cảnh ngộ.

Tại sao lại khác như vậy? Chúng ta đọc phải hiểu, tại sao lại lộn ngược lên. Thì tôi nói sơ thôi quý vị về tham thiền lại. Nam Tông chú trọng đến cái tham, do có tham cho nên mới sân, tham mà được thì tham nặng thêm, tham mà không được thì sân, mà tham thì thuộc về si mê, sân thì cũng si mê, do tham do sân cho nên bị si mê. Còn bên Bắc Tông thì không chịu vậy, nếu mà diệt cái tham rồi thì tam giới: dục giới, sắc giới, vô sắc không còn nữa, nước mà không có sóng thì nước đó là nước chết. Thành ra bên Nam Tông chú trọng A-la-hán, nhập Niết Bàn Tịch Tịnh rồi là xong, gánh nặng đã được đặt xuống, việc làm đã làm xong từ nay không còn trở lui trạng thái này, không còn trở lui tam giới này nữa. Bên Bắc Tông trí tuệ là chính. Tham sân si thì cứ tham sân si, mình miễn thấy rõ nó thôi, mình đừng dính mắc vào nó, phải thị hiện làm bộ tham mà tôi thật sự không tham thì vẫn được. Nếu mình làm lớp mẫu giáo vô dạy nó mình từ chối bỏ lớp mẫu giáo sao! Nếu đã thầy giáo không từ chối lớp nào hết. Lớp mẫu giáo nó ngu si mình cũng làm bộ ngu si, nó đánh vần đọc chữ mình cũng làm bộ đánh vần đọc chữ. Thì cái đó bên Bắc Tông, Bắc Tông đại thừa. Tôi nói vậy thôi, nhưng người sơ cơ nên tu Nam Tông. Nam Tông nó rất rõ, đừng có coi thường nó. Thành ra chúng ta thường thấy Huệ Năng với Thần Tú, chúng ta thích Huệ Năng mà coi thường Thần Tú. Không bao giờ tu theo Huệ Năng được đâu nếu quý vị không qua Thần Tú. Thần Tú là từ từ, lai rai, có Bổn Sư, có Thầy. Tôi nói vậy, người nào mới tập sự xuất gia coi chừng hen, phải coi Thầy như Phật "không Thầy đố mày làm nên" phải có pháp môn, có Bổn sư, có từ từ có lai rai, có Thầy sáng có Bạn lành, nhưng mà rồi phải dứt ông Thầy. Ông Thầy đây không phải là đánh đập, ông chửi mắng là bất mãn đâu, mà là buông tay để độ đệ tử khác, giao ông Thầy cho đệ tử mới. Hồi xưa Thầy hơn trò là đạo có phước, bây giờ học trò thua Thầy rất xa. Cũng như Nam Tuyền với Triệu Châu, Nam Tuyền độ có 300-400 tăng, khi chết giao lại Triệu Châu ông độ 700-800 trăm gấp 2, 3 lần. Thôi chúng ta trở lại.

Mới tu nên tu theo Tiểu thừa, theo Nam Tông phải giữ giới cho kỹ, phải tập tu từ sơ thiền- nhị thiền- tam thiền- tứ thiền. Chút nữa chúng ta trở lại cái đó, rất là quan trọng. Thành ra trong kinh của Nam Tông rất là hay: "Người hành giả phải diệt 5 triền cái". Mà 5 triền cái là gì? Trong này giảng.. mấy ông thiền sư Nam Tông xin lỗi không đúng. Kỳ đó Sư Cô Yến cũng theo trong đó. Giảng gì mà tham dục trước rồi cái nghi để sau. Chúng ta phải có con mắt trạch pháp, không tin ai hết. 5 triền cái ăn với 5 chi của tầm-sát-hỷ- lạc-tịnh định. 5 chi: thì tầm là trừ hôn trầm thụy miên ngủ gục và hôn trầm; sát trừ nghi hỷ là trừ sân; lạc là trừ phóng dật hay trạo cử; nhất tâm hay bất lạc bất khổ thọ mới trừ được tham dục. Có thứ lớp vậy mà sao giảng ngược vậy mà mình vẫn tin, mình thấy có hào quang đây là Thiên sư là mình ngán rồi. Tôi không có, Phật bây giờ ở đây tôi cũng không ngán, tôi rất kính Ngài, kính Ngài thành ra tôi phải hỏi. Nếu Ngài chỉ con bò Ngài nói con chó tây, tôi nói con thấy con bò, con bê. Ngài cho con biết cái ngu của con đi, mà nếu không là con không tin Ngài. Con không thể là Đức Phật dạy là con amen, con mô Phật. Tôi, cái tánh tôi là vậy, giảng cái gì mà không sáng tỏ tôi hỏi tới cùng, quý vị nói tôi dí, không phải tôi dí mà tôi coi trình độ quý vị tới đây, sáng tỏ cỡ nào, cái hiểu biết tư tưởng mình sáng tỏ, thì cái hành động mới sáng tỏ, hành động sáng tỏ thì mới đi tới giải thoát được, tư tưởng sáng tỏ thì hành vi mới sang thức trí. Mà thức trí sáng tỏ thì mới thấy hành vi tư tưởng là sai, không phải là sai nhưng mà nó lẩn quẩn, lẩn quẩn nó khác với cái sai, lẩn quẩn là đưa lên cao, tu tập có đối trị có pháp môn có cải sửa. 62 tôn giáo bạn mà cả tới bây giờ cũng vậy, toàn cải sửa. Tứ Thiên, Tứ Niệm Xứ, Tứ Chánh Cần, Thiền Tông, Tịnh độ, Minh Sát Tuệ. 16 pháp Minh Sát Tuệ toàn là tu cải sửa không. Cải sửa là gì? Tập trung mạnh kỹ lâu sâu rồi hết bế tắc, rồi khi đồi cảnh 1 cái, rồi đè nén, rồi bật trở lại lúc nó cặn cáu, mất hết, tu trở lại. Đó là 62 tôn giáo. Bây giờ tôi thấy cũng vậy, quý vị đi hỏi có ai giảng quả Nhập lưu sáng tỏ không? Không. Rồi giảng sáng tỏ, rồi làm sao tu? Làm sao hạ thủ công phụ? Nếu làm sao thì lẩn quẩn nữa, mà không làm sao, không pháp môn, không thấy, chẳng lẽ con cứ vậy hoài sao!?!

Thành tôi thấy đạo Phật rất khó, vì đi ngược dòng đời, dòng đời tu là có phương tiện đầy đủ, phải có tiền bạc, phải có chùa to cột lớn, đủ hết. Trái lại muốn sống đạo Phật phải sống thanh bần "thiếu dục tri túc", đó là cái tựa của kinh 42 chương "ít muốn biết đủ". Còn bây chúng ta "muốn" nhiều quá, không bao giờ thỏa mãn. Cái chùa, Tịnh xá bây giờ nào là có điện thoại di động, có băng, sang đĩa, sang này kia, mình làm thành ông thợ ở ngoài. Tối ngày lo sang đĩa, lo thu đĩa, thu băng, rồi điện thoại bàn điện thoại di động kêu tối ngày, đó là A-la-hán thì được. Còn bây giờ mấy ai A-la-hán!?! Quý vị kiêm đỏ con mắt. Bận rộn quá làm sao tu! Tôi xuống đây là tôi muốn đi về liên, ở dưới tôi thanh tịnh vô cùng, chỉ có đi bát rồi về tu, công chuyện cư sĩ làm hết, có khi nào công việc bận thì mấy ông tập sự công quả mới làm, ở dưới công quả mà giữ 10 giới, không có ông nào có tiền hết, không có điện thoại bàn, di động gì hết, mà ngồi thiền phải 3 thời à, gục 1 cái là tôi đập liền, tôi khó mà đúng, giữ giới cho kỹ, đi mà đánh vòng xa là không được, ăn mà làu thàu là không được, cái đó là cái quan trọng. 5 giới + 5 hạnh (5 hạnh là người tu), hồi xưa phải có 3.000 oai nghi, 8 muôn tế hạnh còn bây giờ mình có 5 hạnh mà giữ không được, làm việc của cư sĩ như đi sửa điện cái này kia, hư đi sửa, cái đó kêu cư sĩ vô sửa cho mình, mặc không có ông mà leo lên sửa, rồi sơn phết tịnh xá bắt mấy ông tỳ kheo đi làm, ở ngoài thất nghiệp cả đồng, tụi Việt kiều nó về bỏ tiền cả đồng nó mướn thiếu gì. Ông thấy tu là phải giảng pháp, giảng cho rành mà chính mình phải thực hành, mình phải đắc quả trong pháp mình dạy, còn không là nói dội người ta, gạt người ta, mình giảng sơ thiền thì mình phải nhập sơ thiền- nhị thiền- tam thiền- tứ thiền, mình tu mình mới biết sự khác nhau, trong kinh không có giảng sự khác nhau, cái chi ly đó là ý tại ngôn ngoại, cái ý nó nằm ngoài nơi giảng, mình đi sâu vào cái thực chứng trong đó thì mình mới thấy cái chỗ cái ý lắc léo mà Đức Phật không thể giảng được, mà ai thực chứng, qua thì mới hiểu, cũng như bây giờ tôi mới giảng cõi trời sắc giới mấy vị mà biết được tôi chịu thua, nó khác với cõi này, mà luôn nằm ở trong này (xác thân) Cái xác thân bên ngoài là cõi dục: mắt tai mũi lưỡi thân óc;

còn cõi sắc (sơ thiền- nhị thiền- tam thiền) đó là tất cả các dây thần kinh: thần kinh thị giác, thần kinh thính giác, thần kinh khứu giác, thần kinh vị giác, thần kinh xúc giác mà chúng ta đâu có thấy, chỉ khi nào bệnh, chích thịt là xác thân bên ngoài, chích gân là xác thân bên trong đó là cõi sắc giới; còn cõi vô sắc là cái đầu còn khó hơn nữa, là dây thần kinh óc, dây thần kinh trung ương nó là cái chỗ tư tưởng mượn mà phát hiện, còn thần kinh là chỗ cảm giác mượn mà phát hiện. Thành ra cái xác thân bên ngoài gọi là đoàn thực là ăn uống ngủ nghỉ, rồi ăn cho nhiều, ăn đồ cho ngon, rồi ỉa phân cho thối, chết rồi hôi rình; cõi xúc thực thì người ta không có ăn, người ta ăn cái hỷ lạc. Quý vị nhập sơ thiền- nhị thiền rồi quý vị cảm thấy hỷ lạc, ly dục sanh hỷ lạc- định sanh hỷ lạc- ly hỷ diệu lạc- xả niệm thanh tịnh. Bên Đại thừa nó nói quá cô đọng, còn bên Nam Tông thì nói rành, nói rành mà chưa chắc mình hiểu nữa, bữa nào rãnh tôi giảng lại, vì tôi có đi vô cái đó, cái Bất tử cái Phật tánh thì tôi mù mờ tôi không dám xác nhận, còn cái thiền thì tôi vô nhiều lần. Mình phải thực hành rồi mình giảng nó rành. Phật tử người ta cần cái gì? Người ta cần cái giảng rành của mình, người ta đầu tắt mặt tối kiếm ăn từng bữa đổ mồ hôi, người ta cầu nhà Sư chỉ người ta pháp giải thoát luân hồi sinh tử khổ, còn nếu không chỉ người ta về cõi trời chứ ở cõi này sao. Mà cõi trời ở đâu? Thì cái xác thân thứ 2, tất cả các dây thần kinh. Mà nếu quý vị ngồi thiền quý vị sẽ thấy cõi trời sắc giới nó không có xác thân, bên đó không có mặt trời mặt trăng sống bằng cái hào quang của mỗi người, nó chết không có chết nguyên con như mình, mà nó biến mất, nó biến rồi nó lên cõi trời cao hơn hoặc là sa đọa xuống cõi dưới, quý vị làm sao hiểu, quý vị khi nào thấy được dây thần kinh mình. Không còn cõi trời, quý vị nhìn người ta thấy dây thần kinh bên trong chỉ là hào quang, nếu mỗi khi mình sân thì hào quang mình biến thành đỏ, mình thanh tịnh nó trong suốt màu vàng, còn mình an lạc thì nó màu xanh, còn mình ngu si thì hào quang nó màu đen, có bao giờ mình thấy được đâu, mình ngồi thanh tịnh thỉnh thoảng mình nhìn người khác mình thấy thì đó là bắt đầu đi vào thiền.

Thành ra cõi trời sắc giới người ta có thể nhập 7 ngày, 7 đêm, 7 tháng, 7 năm không ăn uống gì hết. Sống bằng cái gì? Sống bằng cái cảm giác kêu là xúc thực. Cõi trời vô sắc là sống bằng tư tưởng không có xúc thực nữa là cái thân thứ 3. Thân thứ 3 là cái gì? Sống bằng cái đầu. Rồi không có cái đầu nữa, sống bằng cái tưởng tượng, cái mông lung bao la. Thì ăn bằng cái gì? Ăn bằng tư niệm thực. Tư là gì? Tư là ý chí là mạt-na. Niệm là gì? Niệm là tư tưởng, mạt-na mới đem những kinh nghiệm kiến thức ký ức cung cấp cho tư tưởng, tư tưởng mới tưởng tượng: hư không vô biên, thức vô biên, vô sở hữu, phi tưởng phi phi tưởng rồi chìm đắm trong đó. Thôi tôi nói sơ thôi để rồi quý vị tu. Giờ nói cũng như tôi nói dóc, quý vị làm sao hiểu được, nội cái xác thân này quý vị còn chưa hiểu nó, kinh Nam Tông thì rất rành. Bây giờ chúng ta đi vô hen. Thì ở đây cuối cùng Đức Phật cũng khuyên dù cho Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai, A-la-hán cũng lấy cái tinh tấn làm gốc, chỉ có Như Lai thì tinh tấn với Như Lai là một, còn Bồ-tát Thánh cũng phải tinh tấn. Thành ra bài thơ tôi đọc hoài: "Trên đường đạo không gì bằng tinh tấn, không gì bằng trí tuệ của đời ta..."

Giờ chúng ta vô bài giảng. Chữ lưu nghĩa là dòng sông từ Dự Lưu là để ám chỉ nơi mà tất cả 8 chi phần của Bát chánh đạo cùng hội nhập lại. Dòng sông dòng sông, này Sāriputta được nói đến như vậy. Này Sāriputta thế nào gọi là dòng sông? Bạch Thế Tôn, (Sāriputta là Xá Lợi Phật đó) đây là dòng sông Thánh đạo 8 ngành tức là: chánh tri kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. Thì chúng ta biết rồi Bát chánh đạo. Người ta nói Bát chánh đạo là cái cốt lõi của đạo Phật. Bát chánh đạo nằm trong 37 phẩm trợ đạo. Hồi nãy có nói: Tứ Niệm Xứ, Tứ Chánh Cần, Tứ Như Ý Túc, Ngũ căn, Ngũ lực, Thất bồ đề, Bát chánh đạo. Có 7 chi mà Bát chánh đạo gồm hết 6 chi trên. Bữa nào rảnh chúng ta giảng vào Bát chánh đạo. Bát chánh đạo của 4 đường ác, Bát chánh đạo 4 đường thiện, Bát chánh đạo của tứ Thánh, Bát chánh đạo ba bậc Tam Tôn. Cái này Sư Trưởng có giảng. 4 đường ác kêu là Bát tà đạo: tà kiến, tà niệm, tà tư duy, tà định,... quý vị coi lại trong Bát chánh đạo trong cuốn chơn lý. Rồi cõi người trời thì Bát chánh đạo. Tới tứ Thánh là Bát Thánh đạo. Rồi tới 3 bậc Tam Tôn là Bát Thánh đạo viên dung mà siêu việt hay Bát chánh đạo tùy thuận, cái đó chúng ta nói sơ. Cái này nếu tôi giảng kỹ ít nhất 10 lần hoặc 20 lần, nhưng mà giảng sơ thôi vì tôi gặp quý vị quá ít. Tôi giảng một nửa, còn một nửa quý vị về làm thêm. Đây là tăng ni, mà là cái rường cột của đạo Phật mà tôi thấy nó mục hết rồi. Quý vị đừng có buồn tôi, tôi nói sự thật, tôi rất chán cái tăng ni ở đây, tôi giảng mấy kỳ mà tôi thấy cư sĩ nó rất là tha thiết, ở Trà Vinh cư sĩ nó đầu tắt mặt tối mà chỗ nào tôi giảng nó cũng ráng nhín thời đi, nó nói con sắp xếp Sư, mặc dù con rất bận, mà con sắp xếp thì tới đó con đi. Cái đó tôi rất kính những người đó, tôi nói thật tôi rất là kính. Cũng như bà Tỳ Xá Cư cư sĩ mà đắc quả Bất lai, đâu phải dễ. Bà Mạc Lợi Phu Nhân hoàng hậu mà cũng đắc quả Bất lai. Mấy người đó rất đáng kính. Còn 1 vị tỳ kheo tăng, tỳ kheo ni mà đắc quả thì thường thôi.

Quý vị rảnh quá trời, ăn uống có trụ trì lo, mặc thì tới rằm tháng 7 lãnh y, ở thì có cốc lá. Người tu đúng ra ở thì phải ở dưới cội cây, ngày đi xin ăn đêm ngủ dưới gốc cây. Chúng ta đâu có làm gì, tối ngày lo tham thiền thôi. Tôi nhờ vậy mà tôi đi sâu tôi mới giảng được. Bài giảng nó nhập tâm rồi tôi đâu cần coi giấy, nó đầy trong đó hết, thì tôi mày mò ngày này qua ngày khác, tôi may là vô gặp Khất sĩ mà gặp ngay Giác Chánh nữa. Ngài không cho làm gì hết, sáng là tôi không có độ điểm tâm, sáng với đoàn không có độ điểm tâm, có 1 bữa ngọ trưa, phải đi xin ăn, không cho về chỗ trú. 23h, 24 h tôi ngồi tới 8h, 9h sáng, tôi ngồi 8 tiếng đồng hồ, như vậy mới hiểu đạo Phật được, ngồi tuốt ngoài ruộng không có 1 con muỗi, ngồi đó đâu có bộ đoàn, hồi đó đâu có bộ đoàn, lấy rơm trải lên lấy cao su trải lên rồi lấy cái y hạ trải lên rồi ngồi 8-9 tiếng đồng hồ, mặt trời lên cao mới quẩy cái bát, trong quê người ta ăn có 2 lần: 9h là ăn ngọ, chiều 3,4h ăn. Thì 9h mình quẩy bát ra kiếm 1 mớ cơm, không có đồ ăn, đem theo muối tiêu, hồi đó không biết ăn mè, đâu có biết xin, còn bây giờ cả đống, kiếm cái chỗ nào ngồi ăn mới 9h mấy 10h làm hà, không đợi đến 11h. Hồi đó Sư Tự méc Thượng Tọa hoài, tôi với Sư Thức kiếm chỗ ngồi, nó còn nóng, trong quê người ta đâu có ăn gạo ngon như mình, ăn lúa thần nông không hà, còn lúa mùa họ để bán. Trời ơi trong quê mình thấy tội nghiệp, mình trồng mà mình ăn đồ dở, mà họ ăn còn nóng, cái nồi cơm đem ra họ ăn có khi để trong bếp, chứ mình để tới đúng giờ nguội ngắc, ăn như cơm cháy nhai không có tiêu, thành ra nóng nóng dễ ăn. Nhị Tổ là hay, lãnh đạo dẫn đoàn phải vậy, nghe đọc giới là méc Sư Khang, Sư Thức mới có 10h mấy, 10h là ăn rồi. Sư hỏi sao biết? Làm sao ông biết giờ ngọ, ông coi đồng hồ hả. Đi hành đạo không có ông nào có đồng hồ, có một cái một đê rung chuông thôi. Rồi Sư Hữu với Sư Tự nói coi mặt trời. Mặt trời, Ngài nói nó chuyển mưa làm sao coi? Nhị Tổ Giác Chánh hay. Ngài nói coi cái bụng, hễ nó đói là ăn, ăn ngày có 1 bữa, mà bắt cái gì nữa, nay ông ăn sớm thì mai ông đói sớm, hãy hỏi cái bụng mình nó đói rồi thì cứ ăn. Tôi với Sư Thức nở cái mặt, tại vì mình đi cực chết mô mà xiết nữa thì làm sao đi cho nổi, ngày ăn có 1 bữa, mà đi 1 lần 9, 10 chén cơm. Sư Tự ăn dữ lắm, cái bụng bự ăn tới 11 chén, tôi 9 chén ăn hết vô rồi. Ông nói lãnh đi, lãnh đi chút nữa sớt cho trò, hai Sư 20 chén sớt cho ông 2 chén nữa.

Thôi tiếp đây. "Lành thay lành thay này Sāriputta đây là dòng sông Thánh đạo 8 ngành tức là chánh kiến, chánh tư duy cho tới chánh định; Dự Lưu, Dự Lưu này Sāriputta được gọi như vậy. Này Sāriputta thế nào là Dự Lưu? Bạch Thế Tôn, ai thành tựu Thánh đạo 8 ngành người ấy gọi là Dự Lưu, vị tôn giả với tên như vậy, với họ như vậy. Lành thay, lành thay này Sāriputta, ai thành tựu Thánh đạo 8 ngành người ấy gọi là Dự Lưu, vị tôn giả với tên như vậy với họ như thế này. Thành ra cuối cùng kết luận về Bát chánh đạo là Thánh quả. Bát chánh đạo là gì? Cái đó mới là cái khó, không có giảng gì hết, mình vô đọc, mình muốn vô Dự Lưu phải hiểu Bát chánh đạo 8 ngành: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh niệm, chánh tinh tấn, chánh định. Giảng sao đây? Cái này giảng theo 4 đường ác cũng được, 4 đường thiện cũng được, mà giảng theo tứ Thánh cũng được, mà 3 bậc Tam Tôn cũng được. Nhưng mà cái quan trọng của Đạo Phật là Nhập lưu thì cái nhìn Bát chánh đạo khác, mặc dù cũng 8 ngành nhưng mà cái nhận thức nó khác. Nhận thức Nhập lưu là phải thấy được cái Bất tử mà Bắc Tông kêu là Phật tánh. Mà làm sao thấy Phật tánh? Thì thôi chúng ta để khi khác, để chút cuối cùng rồi kết luận. Tôi thì chết với cái vụ Phật tánh này cái vụ Bất tử này. Nhưng mà mò hoài thì phải ra, cứ gõ mãi gõ mãi gõ mãi thì cửa phải mở. Tôi chán đạo Phật lắm à, tới chỗ Đức Phật nói thời buổi mạt pháp không có Thầy, không có Thánh nhân thì các con gõ mãi đi thì cửa sẽ mở. Gõ mãi thì ai bằng Khất sĩ ở không cứ gõ hoài, cứ nhồi tới nhồi lụi trọng lúc thanh tịnh mình hiểu, mà hiểu rồi thì những kinh trước mình bí, hiểu hết. Thành ra tôi coi cái nào, tôi coi 1 quyển kinh cũng như Kinh Trung Bộ tôi coi mười mấy lần, cái Kinh Thủ Lăng Nghiêm tôi coi 30-40 lần, Kinh Thủ Lăng Nghiêm cao hơn. 15 hạng chúng sanh là từ Kinh Thủ Lăng Nghiêm tôi sắp lại. Cũng như có 10 pháp giới mà Sư Trưởng dám đề 13, mà chữ pháp giới Ngài sửa lại là chúng sanh. Pháp giới là gì? Là tất cả mọi người sống chung với nhau gọi là pháp giới, sống chung là chúng sanh. Thì Ngài nói" phải tập sống chung tu học, sống chung thì không thể lười biếng được, nhờ cái đoàn thể kéo mình, kêu là Thầy sáng Bạn lành, nếu không sống chung là không thể giữ giới được, giới nó khó giữ lắm.

Mình là cái tập khí rồi, nhiều khi không giữ, tới giờ chuông reo dập tắt, ngủ nữa, bữa nay không ngồi, mai ngồi. Có chúng làm như vậy làm sao được, nó kéo mình lên hay nó đi méc ông Thầy, Bổn Sư. Nhờ đó mình tinh tấn, ngày qua ngày rồi già làm sao tu! Tôi bây giờ già, tôi không ân hận, hồi trẻ tôi làm hết mình, bây giờ tôi ngồi đâu có được, cái chân sưng vù, ngồi bán già mà cũng không xong, nó xưng chỉ có nằm mà kê chân nó mới không sưng nhưng mà tôi đã ngồi suốt đời, mà giáo pháp giờ tôi tạm vững, tôi có thể nằm mà tôi quán pháp được. Thì thôi bây giờ chúng ta trở lại.

Ở đây chúng ta nên nhớ, dù ở đây Bát chánh đạo 8 ngành thì cũng lấy cái Bất tử chứ không thể lấy cái pháp môn đối trị cải sửa phê phán mà trong khoa học kêu là phân tích và tông hợp. Phân tích và tông hợp là pháp môn của người trời thì kêu là Bát chánh đạo, chánh kiến khác với tà kiến. Chánh kiên, chữ kiên đây là cái gì quý vị biết không? Kiên đây là cái cảm giác. Chánh tư duy là cái tư tưởng. Mình phải thấy nắm được. Mà hễ nắm được cái cảm giác và cái tư tưởng thì phải tạo ra tam giới. Dục giới, 4 đường ác địa ngục- ngạ quỷ- súc sanh thì chuyên sống về xác thân sắc uẩn mà hồi xưa tôi cũng lầm sắc uẩn là không có cảm giác không có tư tưởng, có hết, mà cảm giác của 4 đường ác là ngạ quỷ, tư tưởng của 4 đường ác là súc sanh, thành ra không kêu là thọ uẩn được mà kêu là sắc uẩn, tất cả cảm giác tư tưởng lo về xác thân. Rồi tới sơ- nhị- tam- tứ thiền thì mới từ bỏ cái xác thân bên ngoài, sống về cảm giác, xúc thực, ăn bằng cái hỷ lạc nhưng mà chưa có tư tưởng, mặc dù có tư tưởng nhưng mà tư tưởng lo xác thân thứ 2. Chúng ta thấy Duy thức khó khăn, ngồi thiền nghiền ngẫm lâu lắm mới hiểu được như vậy. Thành ra cõi sơ- nhị- tam thiền vẫn có xác thân, có cảm giác, có tư tưởng, mà cảm giác khác với Dục giới, tư tưởng khác với Dục giới, đây là xúc thực, vẫn có xác thân.

Bát chánh đạo muốn vào quả Dự Lưu thì phải thấy cái Bất tử. Chánh kiến thì của người trời xúc thực; của 4 đường ác với người trời dục giới là đoạn thực; của sơ- nhị- tam thiên là xúc thực. Xúc thực người ta không ăn uống bằng cái đó, thành ra sắc, tài, danh, lợi, ăn uống, ngủ nghỉ họ không động tới, cõi này cao thượng. Thành ra cõi Sắc giới là không có người nữ không có người nam, không có nam căn nữ căn, cái xác thân họ trong suốt, chúng ta nhìn thấy không có dây thần kinh không có xác thân bên ngoài, Thủ Lăng Nghiêm, tôi coi tôi không hiểu gì hết, nhưng ngồi thiền tôi thấy quả đúng như vậy. Khi mà thanh tịnh mình sẽ nhìn thấy xác thân của cõi trời, nó quả là vậy, thành ra cõi trời không có chết, nó biến mất, trong kinh kêu là hóa thân, chết ở đây họ sinh chỗ khác, khỏi chôn khỏi gì hết trơn, khỏi hộ niệm mốc gì hết. Tới cõi trời Vô sắc còn cao hơn nữa, thì họ ăn bằng tư niệm thực, bằng tất cả những tư tưởng thiện, mà tư tưởng thì nó đâu có xác thân; tứ thiền còn có cái óc, có xác thân nhưng mà không dùng xác thân bên ngoài, không dùng xác thân bên trong chỉ an trú vào tư tưởng. Hư không vô biên, nó lấy cái thân là hư không, cái tư tưởng là hư không, hoàn cảnh là hư không. Mà hư không quý vị nắm được không? Hư không mà có vị còn không hiểu. Đất, nước, lửa, gió, hư không; đất, nước, lửa, gió đều nằm trong hư không, ngoài hư không là không có đất, nước, lửa, gió. Đất là cơm, cháo, bánh mì, đồ ăn thuộc về đất, thấy nó quan trọng mà nó không quan trọng lắm, quý vị có thể nhịn đói 100 hay 200 ngày vẫn sống, nếu uống nước. Kế đó nước quan trọng hơn, nước quý vị nhịn khát chừng 4 ngày là chết rồi, thì nó quan trọng hơn, còn nhịn đất là 100, 200 ngày vẫn còn sống. Còn lửa là chất nóng trong người quá 8 tiếng rồi là kể như chết thiệt, dây thần kinh 8 tiếng mới đứt, mới chết thiệt. Thành ra Tịnh độ 8 tiếng mới liệm, quý vị thấy nó rất hay. Rồi tới gió, gió thì quý chịu 2 tiếng thì quý vị đủ ngủm cù đèo rồi, ai mà lỡ bóp mũi mình 2 tiếng là mình chết rồi. Thành ra đất thì có thể mấy trăm ngày không chừng, nước có thể 4 ngày, lửa thì 8 tiếng, còn hơi thở của mình giỏi lắm 2 tiếng thì chết. Còn hư không thiếu 1 chút xíu là không còn gì hết. Đất, nước, lửa, gió đều nằm trong hư không, hư không nó bao la vô cùng. Còn tới kiến tới thức nữa, cái đó để khi khác. Quý vị còn ngồi thiền, đi dài dài, mà nghe pháp của tôi là phải bắt kiết già, tìm chỗ vắng thanh tịnh ôn lại may ra mới hiểu được.

Tôi không phải là giảng tiểu thuyết, mà là giảng con người quý vị, quý vị phải trở về kêu là nội tĩnh nhất tâm trong kinh của Minh Châu, đó là qua nhị thiền nội tĩnh nhất tâm thì mới hiểu được bài giảng của tôi mà nó ngay trong xác thân này. Thành ra bên Đại Thừa Bậc Tông là 7 thức: đất, nước, lửa, gió, hư không, kiên, thức. Bên Nguyên thủy có 6: đất, nước, lửa, gió, hư không và thức không có kiến. Mà kiến là gì? Thức là gì? Còn chết nữa. Chúng ta phải nghiền ngẫm. Tôi giảng đây là của tôi chứ không phải của quý vị đâu, quý vị về ăn nằm cũng một vài tháng, ngồi thiền ôn tới ôn lui. Quý vị tăng ni là rảnh nhất, mà tăng ni khất sĩ đó, bên chùa đâu có đầu tắt mặt tối, còn cư sĩ tội nghiệp họ, họ mà tha thiết trên đường đạo tôi rất là kính, tôi tán thán. Còn tăng ni mà làm biếng tôi chán vô cùng, tôi nói thật tôi tính không có xuống, tăng ni đây không có tha thiết, xuống đây an cư kiết hạ mà còn có 7, 8 ông, bên ni còn đông một chút, không chịu đi, ở tịnh xá chơi lè phè, tịnh xá thì sướng ăn mặc ở bệnh đầy đủ, lại đây thì có giờ có giấc muốn ngủ thêm nữa cũng không được, tịnh xá nó reng nhận 1 cái ngủ tuốt luốt, ăn cơm thì có 15' - nửa tiếng. Ở đây mà nếu tôi dẫn độ chúng ít nhất cũng một tiếng rưởi (1h30'), ăn phải có hạnh đàng hoàng, ăn hòa chúng là người ngồi giữa phải đưa lên, đưa ra hai bên mới bắt đầu ăn, đọc kinh là tôi phải đọc bài Lục ngôn, Phật ngôn, cái bài Ý, mà bài nào cũng 108 câu, bây giờ bỏ hết, đố bây giờ tôi đọc Lục ngôn, Phật ngôn mà thuộc tôi chịu thua, giỏi lắm 1, 2 người. Đoàn Sư Cô Yến thì thuộc, tôi đi mấy chỗ khác, ở Cầu Kè đến gặp tôi sợ lắm, ăn cơm 15' mà tôi chưa rồi xá xá rồi xách cái bát đi, ăn mà thấy, tôi xin lỗi ăn giống như mấy con ột, đút vô táp cái phụp, rồi nhai phập phập, rồi canh bưng lên đụng tới miệng, ăn chừng 15' là rồi, về tịnh xá ăn nữa, còn ở đây đâu có dám, ở hội chúng mà. Thành ra mình giữ giới mà hội chúng giúp cho mình giữ giới thì rất là thanh tịnh, do cái thanh tịnh mà mình có rất nhiều thời giờ mình quán xét tham thiền.

Thành ra Sư Trưởng nói phải tập sống chung tu học, mà bây giờ có ai chịu sống chung đâu, sống chung thì không được tự do. Tự do gì? Tự do phá giới, tự do phương tiện. Thì cuộc đời qua mau già khú rồi không có cái gì hết, pháp lý đạo Phật rất là khó, rất là sâu. Thành ra có ai đặt bài thơ: "Phật lý cao siêu khó giãi bày, Trần gian quyền hiện tướng Như Lai, Dấu xưa man mác tìm đâu thấy, Sự cũ mịt mờ biết hỏi ai. Lề lối đã rành theo dấu cũ, Rồi chuyền thôi cũng cứ hoằng khai, Mong sao trăm sự bao hàm lý, Thể tướng dung thông dụng chẳng hoài." Đạo Phật nó khó vậy đó, thể - tướng - dụng là giới - định - tuệ. Mà giới là gì? Định là gì? Tuệ là gì? Trường học cũng có giới định tuệ, giới gọi là kỷ luật, tụi ăn cướp nó cũng có giới định tuệ, nhà nước cũng có giới định tuệ kêu là pháp luật. Rồi định là tập trung mạnh kỹ lâu sâu mới có cái định, mới quán thì các pháp mới rõ, phân tích tổng hợp, mà muốn phân tích tổng hợp cái tâm không yên thì làm sao phân, mà cái tâm muốn yên không giữ giới làm sao yên, mà muốn giữ giới mà sống với Thầy, tà Sư, Bạn không lành thì làm sao giữ giới, nó liên can tùm lum trong đó hết. Thành ra cái đầu tiên quý vị phải giữ giới. Đức Phật nói: "Nếu giới còn, Đạo Phật còn, giới mất Đạo Phật mất." Giới là bầu không khí hộ lấy sự sống của muôn loài, giới là cái khuôn hình của cái trống bảo sử tiếng đồng ấm thanh tao của nó. Có học hết, mà có giữ không? Thì tăng ni bây giờ khó nhất là giới thứ 10 kế đó là giới thứ 9. Thứ 10 là ông nào Sa di cũng trả lời rót rót là cấm rớ đến tiền, bạc, vàng, của quý, đô trang sức, Sư nào cũng rành hết, thọ giới Sa di phải thuộc, cấm ăn sái giờ từ quá ngọ đến ngọ mai, phải ăn chay, đúng ra là độ ngọ sái giờ từ quá ngọ đến ngọ mai là đâu có ăn sáng; cấm nghe xem hát múa đờn kèn chỗ đông vui yến tiệc, hát múa đờn kèn, bây giờ radio, tivi tới điện thoại di động bây giờ cũng có radio, tivi trong đó, hết cả thế giới đều nằm trong đó; cấm trang điểm phấn son, dầu hoa, áo quần hàng lụa tươi tốt, mặc đồ ka-tê không, bây giờ vải bố không có mặc được, bỏ hết.

Đúng ra giới thứ 3 là phải lượm vải bỏ mà khâu lại thành áo, nhưng ai cúng vải đồ cũ thì được nhận, hồi xưa phải lượm giẻ rách người ta bỏ ngoài nghĩa địa rồi giặt lại mà mặc đối với tăng ni. Quý vị coi có phải không? Cấm ngồi ghế cao, nằm giường rộng, chiếu lớn, chỗ xinh đẹp. Thì Sư Trưởng có viết là đến thăm nhà bá tánh nếu có ghế riêng cho nhà Sư, không có ghế riêng cho nhà Sư thì ngồi trên đất tất cả, còn giường ván cư gia chẳng phép ngồi, coi lại Chơn lý coi. Còn bây giờ ghế xích đu cà lặc, lắc tới lắc lui còn cái gì là cái hạnh nữa. Đâu có thời giờ ngồi thiền, ngồi thiền ngồi thẳng cái lưng suốt đó, "ăn chay thì xót ruột mà ngồi thiền thì mỏi chân". Bây giờ tăng ni bỏ hết, đi các nơi đâu có ai khất thực nữa. "Bát cơm xin ngàn nhà, thân chơi ngàn dặm xa, muốn cùng đường sinh tử, phải xin ăn tháng ngày qua." Thích Ca Mâu Ni. Còn Di Lặc: "Bát cơm xin ngàn nhà, thân chơi ngàn dặm xa, mắt xanh xem người thế, mây trắng hỏi đường qua." Còn Minh Đăng Quang: "Bát cơm xin ngàn nhà, thân chơi ngàn dặm xa, muốn dặm đi đi mãi, ngủ nghỉ dưới cội cây." Phật nào muốn đắc quả cũng phải bát cơm xin ngàn nhà, cho tới Đức Phật Thích Ca mà ôm cái bát đi xin ăn ngay thành Xá Vệ, vua Tịnh Phạn ra cản liền "Ngài quên là Ngài con vua sao? Tôi có thể nuôi Ngài với mấy ngàn tăng trong mấy ngàn năm cũng được, đi xin ăn xấu hổ cho dòng họ Thích Ca." Thì Đức Phật trả lời sao biết không? Ngài nói: "Bệ hạ nói rất đúng, Bệ hạ là dòng dõi vua chúa thì Bệ hạ không đi xin ăn, giữ cho dòng họ vua chúa. Con tôi bây giờ không phải là vua chúa nữa, mà tôi là dòng họ Phật. Ngài là vua, tôi là Pháp Vương. Vua pháp, 3 đời chư Phật đều đi xin ăn. Bệ hạ hãy sám hối lời nói của Bệ hạ." Vua Tịnh Phạn hiểu liền quỳ xuống lạy sám hối. Tôi bây giờ không phải là con vua Tịnh Phạn, Thái tử Si-Đạt-Ta con vua Tịnh Phạn, Ya-Du-Đà-La là vợ của Thái tử Si-Đạt-Ta chứ không phải là vợ của Phật. Phật làm gì có vợ, Phật làm gì có cha. Phật là vũ trụ, là nhà, chúng sanh là quyền thuộc, trâu bò heo chó đều là cha mẹ của Phật, chúng sanh 6 đường đều là cha mẹ của Phật.

Thì phải lấy cái tâm đó mới khác. Còn nếu lấy một cha một mẹ là người trời thôi. Tôi giảng kỹ cái đó, đi tới đâu phá hoại tới đó, "tâm hiếu là tâm Phật, đạo hiếu là đạo Phật" mốc xì, "tâm hiếu là tâm trời, đạo hiếu là đạo trời". Tâm hiếu như Mục Kiền Liên mới tâm hiếu, là tâm Phật, độ hết tất cả chúng sanh địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh đều là cha mẹ mình trong nhiều đời nhiều kiếp, đó mới là tâm Phật. Còn mình mới có 1 cha 1 mẹ hiểu giống như vua Ba Tư Nặc chỉ có thương nhất là thương bà Mạc Lợi, kế đó là mẹ, sau đó là thần dân. Bà Mạc Lợi nói Bệ hạ nói dóc, không có thật.

Tôi tính là không có giảng kỹ, nhưng tôi sợ không giảng kỹ nói Sư giảng nửa, Sư bỏ làm tụi con hụt hẫng. Mà giảng kỹ hết còn cái gì quý vị suy nghĩ nữa, quý vị một đống pháp lý mà, thì bì bõm kiếm chỗ này chỗ khác, cái này tôi giảng, đĩa khác, tôi giảng có giảng qua mình bì bõm mình kiếm. Trong kinh Đức Phật đâu có giảng cái gì rõ đâu, Ngài giảng nửa mớ Ngài bỏ. Chúng ta nói ăn ngon nhất ăn nửa bụng, còn chúng ta ăn no rồi mất ngon. Thì kinh cũng vậy, người nào giảng mà giảng cho rõ ràng hết là dại, vừa mệt mình mà ở dưới không cần suy nghĩ, không cần suy nghĩ mà làm sao có chủng tử trong A-lại-da. Thành ra tôi bắt trả bài là có chủng tử mới trả được. Có nhiều người học thuộc lòng hết trơn rồi mà tôi kêu một cái run quên hết. Nếu mà nó chín mùi rồi, run gì run nó cũng phát ra. Thành ra giảng bài mà giảng học thuộc lòng là chết, còn bài giảng Phật nhập tâm rồi từ trong đó nó ra, giảng bằng A-lại-da, còn giảng bằng tư tưởng là nhớ mà run một cái là quên, còn A-lại-da không có quên, tự nhiên nó ra. Thành ra 2 cách niệm Phật: niệm Phật từ tư tưởng tức là cố ý tập trung nhớ nghĩ tưởng Phật tống vào trong A-lại-da; còn khi mà muốn niệm Phật, không niệm mà từ trong A-lại-da nó hiện ra, thì là niệm bằng A-lại-da. Nhưng mà A-lại-da nó không phải chơn nha, mà cũng chẳng phải vọng, còn tư tưởng nó hoàn toàn vọng. Chúng ta học Duy thức chúng ta phải biết cái đó, nắm được chúng ta thấy sáng tỏ hơn. Thì hễ niệm Phật tới sơ thiền chưa đầy A-lại-da đâu, trong A-lại-da mình thiện ác nó tùm lum trong đó, tống chủng tử niệm Phật là chủng tử thiện, nhưng mà có phát nguyện là có chiều hướng giải thoát, không bị chủng tử kia nó diệt, mình cứ bền làm hoài làm mãi, thì cái bền là tinh tấn, lần lần nó sẽ lấn chủng tử kia, nó đầy trong A-lại-da rồi thì tự nhiên nó tràn ra. Chúng ta nghe pháp đây không phải là nghe tư tưởng không, tư tưởng là có tác ý "như lý tác ý" là nghe những thiện không, "bất như lý tác ý" thì nghe cái ác. Còn ở đây không có tác ý, tự nhiên A-lại-da nó thâu vô đó, mà tư tưởng nó không biết, rồi thỉnh thoảng nó hiện ra.

Thành ra những người niệm Phật khi niệm mà tới chừng ngồi xuống là nghe tiếng niệm Phật mà không phải là tiếng của mình, mà tiếng ở đâu á, có khi các cõi trời, cõi trời người ta cũng niệm Phật. Rồi tư tưởng mình đâu có biết, A-lại-da nó thâu. Khi A-lại-da mình thanh tịnh rồi nó bàn bạc khắp các cõi, tiếng chư thiên lọt vào trong đó rồi đầy trong A-lại-da nó phát ra. Nếu mình hiểu Duy thức thì không có gì lạ, mình tỉnh queo thôi. Thành ra người người viết thư xuống hỏi tôi" sao kỳ, con niệm Phật muốn nghe là có tiếng niệm Phật, mà tiếng đó không phải là của con, mà cũng không phải trong máy, có người thì nghe tiếng thầy Trí Thoát. Tôi nói" tại mê thầy Trí Thoát nó hiện ra" có cái không biết tiếng ở đâu. Tôi từng nghe là tôi biết cái đó của cõi trời, chư thiên, niệm rất là thanh tịnh, rất là nhỏ, ngồi mình lắng nghe, cái đó nhiều người nhận lầm đó là Bát nhã. Cái đó không phải là Bát nhã đâu, cái đó là ngũ ấm ma, cái này là nhị thiền của cõi trời Sắc giới. Mà muốn được vậy cũng tu dữ lắm, tập trung kỹ mạnh lâu sâu mới đạt được cái đó. Còn Bát nhã là khác, Bát nhã là lắng nghe chứ không có tập trung. Mà lắng nghe thì nghe tiếng niệm Phật, nghe tiếng chó sủa, nghe tiếng ca hát, nghe tất cả không có chạy theo cái gì hết, nhưng mà nó trở về cái nghe. Không nghe gì hết mà nghe tất cả, nghe tất cả mà không nghe gì hết, không dính mắc vào cái gì hết, thì cái này mới thực sự là Bát nhã, nó giống hệt. Thôi tới đây tạm ngưng. Tôi nói rồi quý vị suy nghĩ thêm, tôi thích gợi cho quy vị, chọc quý vị một chút, tôi bỏ lững vậy đó. Làm biêng quá thì thôi. Phải cô găng ngôi, đây là khất sĩ là ngồi thiền tới 3 thời: khuya, chiêu, sáng; nếu mình thấy khuya 23h rồi thì ngồi luôn tới sáng có sau đâu, nó không ra bữa nay thì ngày mai, ngày mai không ra thì 10 ngày, 100 ngày.

Buổi chiều ngày 19/6/Nhâm Thìn (06/8/2012 dl) Giờ chúng ta đi thẳng vô bài giảng. Tôi xin nhắc lại bài giảng hôm nay có 6 phần: phần thứ 1 là dẫn nhập, phần thứ 2 là khai mở pháp thân, phần thứ 3 là 3 kiết sử đầu tiên, phần thứ 4 là đặc tính của quả Dự Lưu, phần thứ 5 là thành quả, phần thứ 6 là lời khuyên Đức Phật Chúng ta đi vào Phần thứ 1 hồi sáng chúng ta có giảng rồi chữ Dự Lưu đây là dòng sông, tức là dòng sông chảy vào Thánh quả giải thoát. Thì ở đây đó, Đức Phật nói này Sāriputta thế nào là dòng sông? Tức là dòng sông chảy vào Dự Lưu. Thì ông Xá Lợi Phất nói Bát Chánh Đạo là dòng sông, gồm có: chánh kiến, chánh tư duy cho tới chánh định. Thì quý vị đã thuộc lòng, nhất là tăng ni cái này quý vị phải nắm vững, nhưng mà giải thích thì tôi thấy giải thích chắc không có chạy, ít có ai giải thích cho rành cái này. Thì Đức Phật xác nhận "chính là thấy rõ Bát chánh đạo" là đạo Phật. Thì tất cả tôn giáo bạn không có Bát chánh đạo. Mà do cái Bát chánh đạo này mà Mục Kiền Liên bị đập chết, và Xá Lợi Phất thoát khỏi cũng trên đồi kênh kênh gì đó thấy trong kinh đề như vậy đó. Sau khi xả thiền Mục Kiền Liên mới đi xuống, tụi ngoại đạo đó là tụi du côn mà, nó mới chặn lại nó hỏi: "Ông tu theo ai? Nói tu theo Cồ Đàm tức là Bổn Sư Thích Ca. Cồ Đàm tu cái gì? Nói tu Bát chánh đạo. Ngoại đạo có Bát chánh đạo không? Mục Kiền Liên nói ngoại đạo làm gì có Bát chánh đạo được, chỉ có Thế Tôn là bậc A-la-hán mới thấy được Bát chánh đạo. Nó nói vậy không có hả? Nó đập cho chết, mỗi người đánh 1 cái, đánh tới Mục Kiền Liên chở về tịnh xá tới 7 ngày sau chết, lúc đó còn Đức Phật. Còn Xá Lợi Phất cũng ngồi trên đồi kênh Kênh đi xuống. Thì nó chặn nó hỏi:" Ông tu theo ai? Nói Cồ Đàm. Cồ Đàm lấy cái gì dạy chúng? Ông nói Bát chánh đạo. Hỏi ngoại đạo có Bát chánh đạo không? Ông nói Bát chánh đạo là của vũ trụ, không phải của ai hết, người nào thành Như Lai thì thấy được Bát chánh đạo. Thì mới đem cái đó giảng ra, nó nói vậy là của vũ trụ là chung hết, ai cũng thấy được hết. Thì Xá Lợi Phất nói thành Như Lai thì mới thấy được Bát chánh đạo thì mới đem ra giảng đó là của vũ trụ.

Vậy thì cho ông đi. Thì chúng ta thấy 2 người trả lời giống hệt nhau, nhưng mà khác 1 cái là Bát chánh đạo không phải dễ thấy, chỉ có mình Thái tử Si-Đạt-Ta nhập định mới thấy được, cho nên nó không phải là pháp môn đối trị, nó là của vũ trụ, nhưng mà Phật Thích Ca thấy được mới giảng ra. Thành ra người ta thường hỏi Pháp có trước hay Phật có trước? Thì cái đó tùy. Nếu pháp của vũ trụ thì phải có trước, Thầy của 3 đời Chư Phật, rồi khi Ngài ngồi thiền Ngài thấy Pháp của vũ trụ rồi Ngài mới giảng ra. Thì cái pháp vũ trụ thành cái Pháp của Phật Thích Ca. Thành ra pháp vũ trụ thì có trước Chư Phật. Rồi từ đó Chư Phật mới sanh ra, mới tham thiền thấy nó rồi mới giảng lại, thì cái pháp sau này mới là pháp của Phật Thích Ca. Đại khái vậy. Quý phật tử coi đây, người ta hỏi thì trả lời. Pháp có trước hay Phật có trước? Thì tùy: Nếu Pháp của vũ trụ thì nó có trước Phật. Còn Pháp của Phật Thích Ca thuyết thì có sau Phật. Phật Thích Ca thuyết Pháp thì pháp đó có sau Phật. Nhưng mà pháp Phật Thích Ca thuyết pháp, Pháp này nó ở đâu? Ở trong vũ trụ. Ngài ngồi thiền Ngài thấy đem giảng lại, thì cái pháp Ngài đem giảng lại là có sau Phật. Thành ra 2 người trả lời giống hệt nhau mà khác nhau. Nói vũ trụ ai mà đắc quả nhìn thấy vũ trụ thì chỉ có một mình Thích Ca thôi, trước kia là người trời chứ không ai đi vào vũ trụ được. Thành ra ngoài Phật Thích Ca thì không ai thấy được vũ trụ. Thành ra ông Mục Kiền Liên nói làm gì thấy Bát chánh đạo, chỉ có mình ông Cồ Đàm thấy thôi, ngoại đạo không bao giờ thấy được Bát chánh đạo, như vậy đập cho ông chết. Rồi Xá Lợi Phất nói nó của vũ trụ chứ không phải của Phật Thích Ca, Ngài ngồi thiền Ngài thấy được, rồi Ngài thuyết ra, vậy là ngoại đạo cũng có, mà ngoại đạo chừng nào mới là ngộ được, thấy được Bát chánh đạo, mới thấy được cái pháp vũ trụ. Đại khái vậy để mình biết tại sao Mục Kiền Liên chết mà Xá Lợi Phất sống, chúng ta phải hiểu cái đó. Thành ra đây tôi muốn nói Bát chánh đạo ai cũng thuộc lòng hết: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. Thì chánh kiến, chánh tư duy đó là huệ là cái diệu dụng của cuộc sống này. Còn chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng là giới, giới là để cho xác thân này. Còn chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định là định. Thì cái chánh kiến là đứng đầu nhất.

Chánh kiến là gì ha? Chúng ta thấy danh từ Phật giáo nhiều, do đó người tu rất khó khăn, nhưng mà nắm được rồi thì nó dễ dàng thôi. Chánh kiến là cái thấy, mà cái thấy là gì? Tức là thọ cảm, tức là cảm giác. "Nhìn mà không thấy, thấy mà không biết, biết mà không có tư duy, tư duy mà chưa có kinh nghiệm, đó là tiên trình 5 uẩn". Nhìn đó là 4 đường ác. Tôi nhìn thấy cái này mà tôi không thấy, thấy có vật, vật lù lù mà vật đó là cái gì, không biết đó là địa ngục- ngạ quỷ - súc sanh, kêu là cái nhìn, nhìn sự vật biết có vật, nhưng mà vật gì thì không biết. Tới chừng mà có mạt-na, A-lại-da vô làm cho căn- trần- thức này đắm nhiễm nhau kêu là xúc, thì biết đây là bình đựng nước, thì cái đó chúng ta kêu là nghiệp. Thì địa ngục- ngạ quỷ- súc sanh chưa có nghiệp, mà không có nghiệp thì không có cải sửa, sống sao chịu vậy thôi. Tôi có kề rồi, ngạ quỷ thì có cảm giác mà chưa có tư tưởng, hễ cảm giác thích thú thì làm chứ không có sự suy nghĩ gì hết. Còn súc sanh thì suy nghĩ sao làm vậy không có tính toán, không có phân biệt, không có cải sửa, tôi đã nói rồi. Còn loài người thì bắt đầu có nghiệp, có ý chí, có tiềm thức, có mạt-na tính toán so sánh nghĩ tới hậu quả của nó, thì đó cõi người, nhưng mà không có kinh nghiệm, làm 5 ăn 5 thua. Chúng ta thấy Thủ Lăng Nghiêm rất hay, loài người 5 tưởng 5 tình, tưởng là thăng mà tình là đọa "thuần tưởng tất thăng, thuần tình tất đọa". Tới cõi trời Dục giới 6 tưởng có 4 tình, bắt đầu có A-lại-da tức là có những kinh nghiệm, kiến thức, ký ức chứa lại. Tới cõi trời Sắc giới A-lại-da rất là dồi dào, kinh nghiệm rất đầy đủ cho nên không xài cái xác thân bên ngoài mà chỉ xài xác thân bên trong, tức là 5 dây thần kinh, thành ra họ sống rất lâu, họ chết là họ biến mất, kêu là hóa thân, hóa hiện. "Noãn, thai, thấp, hóa" thì từ cõi trời Sắc giới, Vô sắc giới là hóa chứ không có noãn là sinh trứng, không có thai là người trâu bò, thấp là loăng quăng, trùng, dế. Hóa sanh là biến mất, sanh qua cõi khác. Quý vị không biết cái đó, tôi thấy cái này giảng còn lộn xộn, tôi nghiên cứu hoài tôi mới hiểu được.

Còn cái hóa sanh của cõi Cực Lạc khác nữa. Cái hóa sanh này do mình tu tập rồi tư tưởng mình thăng hoa lên, mình có thể tự biến hóa mất, cái này là nó có hình, có tướng nhưng mà cái tướng vi tế; còn hóa sanh là cái bông sen xứ Cực Lạc do Phật A Di Đà hóa hiện là do hào quang kết lại, chúng ta nắm không có dính, còn cái này nắm nó dính vì có hình có tướng; còn cái hóa sanh của bông sen kêu là liên hoa hóa sanh thì A Di Đà dùng cái hào quang để kết tụ lại, thấy dường như có mà chụp nó không dính, nó là hào quang, nó là sát na; còn cõi trời nó thuộc về chu kỳ do tư tưởng cao mới hóa hiện biến mất bên đây hiện ra bên kia, thành ra cõi trời đó là không có nam căn nữ căn, cõi trời sắc giới, đứng trượng phu không, biết chết rồi là biến mất qua cõi khác. Thì trong kinh có kể 1 cô gì là vợ ông vua chuyển luân Thánh vương, ông có mấy ngàn bà vợ nhưng không có giao hợp, chỉ có hình tướng đẹp thôi rồi sống chung ngửi hơi nhau vậy thôi, thì cô chết cô đọa xuống cõi người này, rồi ở đâu mười mấy hai mươi năm có con 4, 5 đứa thì cộ chết rồi cô đầu thai lên với Chuyển Luân Thánh Vương, đâu mười mấy năm rồi lên gặp Chuyển Luân Thánh Vương hỏi nàng đi đâu lâu quá vậy, mới chưa tới 1 ngày mà ở đây mười mấy năm, nói tôi chết tôi xuống trần gian, tôi có chồng có con bây giờ tôi chán cõi dưới tôi sanh lên đây mà chưa tới 1 ngày. Tôi nói vậy cho biết cái đó trong kinh, mình coi để mở mang kiến thức mình, chứ mình không có hiểu nối đâu, muốn hiểu cái đó quý vị ngồi thiền, trong lúc tâm thanh tịnh quý vị thâm hội, thâm hội tức là một cách lặng lẽ quý vị biết được nó, ngoài quý vị ra không có người khác biệt, có người nào mà trình độ tu chứng như mình đó thì mình có thể nói người đó hiểu được còn không thì thôi đừng có trông mong. Mình chỉ biết có ăn uống ngủ nghỉ bồi dưỡng sắc tài sanh lợi thực thùy, còn cái cõi đó không có sắc tài danh lợi mà cái hỷ lạc. Rồi tới cõi Vô sắc tứ thiên và tứ không không có hỷ lạc nữa mà là bất lạc bất khổ thọ. Thời đó tới đó nghỉ, khi khác tôi rảnh tôi nói sâu hơn.

Quý vị tu khá khá rồi tôi nói mới hiểu, nói ông Sư này ông nói dóc, dóc hay không quý vị ngồi thiền đi rồi tự nhiên quý vị sẽ thấy, chừng đó khỏi ai giảng hết, ngồi thanh tịnh đi rồi mình sẽ thể nhập vào đó, nếu trình độ mình nhị thiền rồi mình sẽ thấy được cái cõi nhị thiền của Sắc giới, rồi mình nhập tứ thiền tứ không mình sẽ thấy tứ không. Nhưng mà tất cả đều là tư tưởng hóa hiện, mà tư tưởng thì nằm trong 3 điều chúng ta phải nhớ: vô thường- vô ngã- khổ đau. Bên Nam Tông thường lấy cái này làm Tam pháp ấn, thật cái này tam pháp ấn của chu kỳ. Còn bên Bắc Tông vô thường- vô ngã- khổ đau là cõi dục giới, sắc giới, vô sắc. Còn vô thường- vô ngã- Niết bàn tịch tịnh là của 4 tiêu Thánh. Còn vô thường- vô ngã- Niết bàn tịch chiếu là của 3 bậc Tam Tôn. Nó khác nhau. Thôi tôi nói vậy thôi. Thành ra đây 8 dòng này tôi không giảng, giảng hết giờ bởi nó còn dài lắm. Thì quý vị có chánh kiến, chánh tư duy. Chánh kiến rồi, chánh kiến là cảm giác.

Chánh tư duy là tư tưởng tức là tri kiến vậy, do tri kiến mới tạo ra tam giới. Thành ra cõi nào cũng có thân, có cảm giác, có tư tưởng kêu là thọ- tướng cũng nó, mà tri kiên cũng nó. Diệt thọ tưởng là tức là diệt hết tam giới này. Cõi nào cũng có xác thân, có cảm giác, có tư tưởng. Xác thân là xác thân của mình; cảm giác là cảm giác dễ chịu- khó chịu- không dễ không khó nương vào cái thân này để phát hiện.

- Nếu 4 đường ác nương vào con mắt, cái lỗ tai, cái lỗ mũi,... cái xác thân bên ngoài. Thì nương vào con mắt để phát hiện cảm giác lờ mờ đó là ngạ quỷ, rồi cái óc nó nương vào dây thần kinh óc để nó sửa mấy cảm giác đó lại, sửa sắc- thinh-hương-vị-xúc thành ra pháp trần, thì cái đó kêu là pháp trần, thì cái này kêu là tư tưởng của súc sanh.

- Rồi tiến hóa lên tới cõi người là có ý chí tức là có sự đắn đo, lựa chọn, phân biệt đề sai cái thân cái miệng hành động, thì bây giờ có thêm tiềm thức tức là nghiệp, mạt-na. Thì bên Nguyên Thủy, bên Nam Tông chú trọng vào cái nghiệp này, khoa học cũng mang máng biết được cái nghiệp thôi.

Từ ngày ông Einstein tìm được không gian 4 chiều thì cả thế giới có một số bác học hiểu, một số không hiểu, bác học mà không hiểu. Nhất là không gian 4 chiêu rất khó, không gian thì có 3 chiêu, như chúng ta biết cái bàn này có chiều ngang chiều dọc có 2 chiêu, như con kiến con cua nó bò chiều ngang chiêu dọc thôi, còn con nào mà nhảy cao được thì có 3 chiêu, người ta là nhảy cao được. Nhưng mà 4 chiều thì không có. 4 chiều là sao? Chiều nào nữa bây giờ? Thì ông Einstein tìm ra cái chiều nhận thức, cái chiều hiểu biết. Cũng như bây giờ tôi là người, cái nhận thức tôi nước là nước; còn bây giờ tôi nhập định tôi thăng hoa nhận thức qua các nhà hóa học thì nước bắt đầu biến thành H2O, tôi đối nhận thức thì cái nước nó biến khác, thì cái nhận thức tôi phải cao; bây giờ tôi chuyển nhận thức tôi qua điện tử, thì Hydro là 1 điện tử âm, 1 điện tử dương, O là 16 điện tử âm, 16 điện tử dương đối tượng lên cao; còn nếu tôi chuyển qua cõi trời nữa thì nước biên thành lưu ly. Thì cái nhận thức là vô thường: hiện tại- quá khứ - vị lai, còn đối tượng nhận thức là vô ngã là có hình tướng rõ rệt ráp lại. Cái này quý vị phải ngồi thiền cho lắm mới biết được nhé. Rồi khi mà chuyển biến thần tốc, cái không gian này nó rộng lớn, nó bị hóa giải vào cái nhận thức thì mất cái đối tượng chỉ còn cái nhận thức tuyệt đối, cái đó kêu là "hiện tiền". Thì cái này là qua đạo Phật Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai. Cái đó là cái mà ông Đức Sơn đi tìm. Ông gặp bà lão, ông nói Kinh Kim Cang. Kinh Kim Cang không chấp nhận hiện tại. Vì hiện tại có quá khứ, mà có hiện tại thì có vị lai, còn hiện tiền thì không quá khứ không hiện tại không vị lai, đó chỉ là cái điện tử cái năng lực thôi, chỉ có năng lực chuyển biến thôi. Thì bây giờ hiện tại cũng năng lực, quá khứ cũng năng lực, mà tương lai cũng năng lực đâu có tướng gì đâu, chỉ có hình dòng nước thôi. Thì tôi thường nói dòng nước là hiện tiền, gió bát phong làm cho dòng nước nổi sóng thì bắt đầu có hiện tại. Thành ra tôi thường đọc "thở vào tâm tĩnh lặng, thở ra mĩm miệng cười, an trú trong hiện tại, giờ phút đẹp tuyệt vời" đó là cõi tứ thiền chưa phải là đạo Phật.

Đạo Phật thì" thở vào tâm tĩnh lặng, thở ra mĩm miệng cười, an trú trong hiện tiền, sát-na đẹp tuyệt vời". Sát-na là cái gì? Quý vị chắc không biết sát-na. Thành ra ông thiền Sư ông hỏi ông Cưu-Ma-La- Thập:" Sát-na là gì Thầy? Thì Cưu-Ma-La-Thập nói Phật không giảng rõ. 1 sát-na là 90 sao, 1h có 60 phút, 1 phút có 60 giây, 1 giây có 60 sao, thì đó kêu là sát-na tức là chuyển biến quá nhanh. Nhưng mà sau này tôi coi Duy thức thì chưa đúng, sát-na của Nhập lưu thì 90 sao, sát-na của Nhất vãng lai hàng triệu sao, sát na của Bất lai hàng tỷ sao. Cái tỉnh thức của mình càng liên tục chừng nào thì cái chuyển biến càng thần tốc chừng nấy. Thôi bỏ qua, tôi nói sơ thôi khi nào gặp nhau, quý vị có học Duy thức thì tôi giảng quý vị hiểu, còn tôi giảng quý vị nghe không biết gì hết, nói thì nói tôi nói dóc.

Thì cái đó phải ngồi thiền cho dữ và phải nắm vững cái 8 thức, sắc uẩn, thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn. Thì cái này nó ăn với Tứ Niệm Xứ, giống hệt. Niệm thân tức là sắc uẩn, niệm thọ là thọ uẩn, niệm tưởng hành đó là tâm uẩn, tâm đây là thức thứ 6 mà hành đây là thức thứ 7, mà không có thức thứ 7 cung cấp thì thức thứ 6 tịt luôn, thành ra 2 cái này nó thường dính liền. Còn niệm thức là thức thứ 8, thân- thọ- tâm- pháp, thì pháp đây tức là thức uẩn. Đại khái vậy. Bây giờ giảng cho cái này sau gặp nhau thì tôi giảng sâu nữa quý vị coi lại quý vị mới hiểu.

Thì cái chánh kiến, chánh tư duy là chánh tri kiến. Mà kiến đây là cái biết cảm giác; rồi chánh tư duy là cái biết của tư tưởng là tri. Tri kiến. Chính cái tri kiến này tạo ra tam giới. Mà cái cảm giác thường thường nó mượn xác thân để nó phát hiện giống như cái làn sóng mà mượn cái ống loa để phát ra tiếng nói, thì tiếng nói không phải của ống loa mà của làn sóng, như vậy cảm giác nó mượn con mắt thì con mắt không phải là cảm giác, mà cảm giác nó mượn con mắt làm căn để nó phát hiện ra dễ chịu- khó chịu- không dễ không khó. Thành ra khi quý vị xốn, hư con mắt thì quý vị trị hết thì quý vị thấy trở lại, còn quý vị đứt dây thần kinh thị giác rồi thì thôi, trừ ra nối dây thần kinh lại không là đui luôn. Quý vị thấy có người con mắt rất tốt mà không thấy đường. Thành ra con mắt quý vị đỏ quý vị có thể nhỏ nó hết, mà dây thần kinh đứt rồi quý vị có nhỏ thì nhỏ nó vẫn đui. Quý vị mà bị phỏng tay, phóng nửa thân mình, nước sôi nó đô rồi thì cái thân Duy thức kêu là phù trân căn, quý vị xức thuốc 5, 7 bữa 1 tháng nó lành hết, còn quý vị đứt dây thần kinh xúc giác thì thôi chịu. Rồi quý vị cái tay chân lành lặn nhưng mà không có cảm giác đau, cái này quan trọng, cái này là cõi trời Sắc giới thì dùng dây thần kinh, còn chúng ta dùng cái xác thân. Thành ra trong Duy thức nói có phù trần căn, tịnh sắc căn, rồi thêm thắng nghĩa căn thì đây là Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai "Căn bản pháp môn". Rồi tới A-la-hán là tuệ tri, tuệ tri là đi vào Niết bàn tịch tịnh. Thành ra A-la-hán là Thánh vô học, còn Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai là Thánh hữu học, thì 3 vị này có thể đi tới liễu tri. Liễu tri là gì? Là A-la-hán phát bồ-đề tâm tùy thuận giáo hóa chúng sanh thì mới có cái hiểu biết toàn diện, còn A-la-hán mới có hiểu biết mình thôi còn vũ trụ chưa biết. Đại khái vậy. Nói sơ đề sau này gặp nhau tôi nói sau, Bát chánh đạo tôi giảng lại.

Bữa nay tôi giảng chánh kiến, chánh tư duy thôi. Còn chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng tùy theo chánh kiến này mà cuộc sống của chúng ta, cái xác thân này khác. Rồi chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định là khác nữa cái này là cái tập trung. Trong kinh thường kêu giới thanh tịnh là: chánh ngữ-chánh mạngchánh nghiệp, đó là giới thanh tịnh. Rồi đi tới chánh niệm-chánh định là tâm thanh tịnh. Đi tới chánh kiến, chánh tư duy là kiến thanh tịnh.

Ông Phú-Lâu-Na giảng cho cho ông Xá-Lợi-Phất Giới thanh tịnh.

- Giới thanh tịnh phải chăng đưa tới Niết bàn? Không phải, Giới thanh tịnh đưa tới tâm thanh tịnh.

- Tâm thanh tịnh phải chăng là cái rốt ráo? Không, đưa tới kiến thanh tịnh.

- Kiến thanh tịnh phải chăng rốt ráo không? Không phải, đưa tới đoạn nghi thanh tịnh. Đưa tới đoạn nghi. Đoạn nghi thanh tịnh là Nhập lưu đây.

Giới thanh tịnh, tâm thanh tịnh, kiên thanh tịnh là đưa tới cõi trời. Kiến thanh tịnh là từ nhị thiền trở lên thì mới gọi là cảm giác thanh tịnh. Nhị thiền là định sanh hỷ lạc, bỏ xác thân bên ngoài sống bằng xác thân bên trong nhưng mà do đè nén à, hễ đụng chuyện là mất, rồi mới tới đoạn nghi thanh tịnh. Kiến thanh tịnh là cái thức bắt đầu trong sáng, người này mà có thiện trị thức có thể nhận được Bất tử còn không thì đừng có trông mong, mà bây giờ mấy ai mà đạt tới chỗ này. Quý vị niệm Phật từ đêm từ 1 đến 10, niệm Phật khỏi đếm chưa? Chưa có chánh kiến đâu. Chánh kiến người trời tới khỏi cần niệm Phật, A-lại-da đầy nó tràn ra thì đây là chánh kiền của người trời, người này có thể qua đạo Phật, phải có người giảng không thôi là đi tuốt luốt vào đường tế, tới này phải quán. Thì mới là Tứ Niệm Xứ, chuyên về quán ít có để ý tới chỉ chứ không phải chỉ quán là 2, trong chỉ có quản trong quán có chỉ. Quán là gi? Quán là sự suy tư. Chi là gì? Chỉ là sự yên lặng. Muốn suy tự mà nước đục ngầu làm sao mà suy tư, làm sao mà thấy mặt nó được. Mình muốn nhìn mặt mình vào trong nước là nước đừng có xao động, mà nước xao động là không có chỉ, mà xao động thì làm sao mình thấy cái mặt, cái hình trong đó được, thành ra nước phải lặng xuống, rồi bây giờ nước lặng đâu có phải thấy, mình phải để ý tới cái mặt mình soi trong nước lặng đó thì nó sẽ chiếu hình rõ, thì chiếu hình rõ đó là huệ, đó là quán. Thành ra cái quán có cái lặng lẽ, mà trong lặng lẽ có chứa cái quán, nhưng mà mình nếu đi lặng lẽ mà mình không để ý cái quán thì mình vọt qua, bởi vì tới tứ thiền đó. Tứ thiền sắc giới có 9 cõi, thì "Ngũ Tịnh Cự Thiên" hay Ngũ Bất Hoàn Thiên là của Bất lai, 5 cõi là đi thẳng tới A-la-hán, "Bất Hoàn" là không trở lại nữa. Còn 4 cõi kia ngoại đạo là qua tứ không. Rồi tới Vô sở hữu xứ, mình tương tợ như A-la-hán; Phi tưởng phi phi tưởng tương tợ Như Lai, đâu có tu gì nữa, hết rồi. Lâm, kêu là ngũ âm ma. Thôi, lần tới gặp nhau tôi sẽ phân biệt ngũ âm ma với Vô sở hữu xứ với A-la-hán, Phi phi tưởng với Như Lai khác nhau chỗ nào. Cái đó là cái suy nghiệm của tôi thôi.

Trong đó chúng ta thấy trong kinh mấy Bồ-tát rất giỏi. Ví dụ như 2 ly nước tôi thấy sáng tỏ: 1 cái có cặn cáu do chỉ đè nén nó lóng xuống, mà lóng thì nó trong, trong là quán, hễ chỉ càng mạnh chừng nào thì cái quán càng mạnh chừng đó, còn nước còn chút ít cặn cáu thì quán cũng không rõ, mà quán càng rõ chừng nào thì chỉ càng mạnh chừng đó. Còn Bậc Thánh là không có quán không có chỉ. Chỉ là quán, quán là chỉ. Quý vị cầm ly nước của bậc Thánh là nước trong mà quý vị lật ngược quý vị quậy trong đó cũng vẫn trong, đâu có cần chỉ, không có cần nhập định, không có cần xuất định. Mà hễ có nhập có xuất rồi thì là phàm phu, là cõi trời. Thành ra người ta thường định. Đạo Phật không có xuất với nhập, nhưng mà trước tiên muốn qua đạo Phật phải qua đạo trời, 4 đường ác làm sao qua được.

Bốn đường ác chưa có nghiệp, mạt-na chưa có làm sao có A-lại-da, coi bài "Lục căn" của Sư Trưởng.

- Ngạ quỷ chỉ có cảm giác, chưa có tư tưởng, chưa có phân biệt, theo cái cảm giác mà hành động, hễ mà cảm thấy thích dễ chịu thì làm liền, không có nghĩ tới phân biệt cái nào tốt xấu. Chúng ta thấy cỏ cây, như cây dừa trồng gần chuồng heo, mấy người ở quê thì biết, uống nước dừa hôi rình mùi cứt heo, tôi bị rồi, ông học trò đem cúng, tôi chặt ra tôi uống hôi rình, tôi kêu nó lại tôi hỏi, nó nói cái này trồng gần chuồng heo đó thấy thành ra nó hôi. Trồng gần cây dừa mà nó không lọc được.

- Tới súc sanh nộ có phân biệt nhưng ma lơ mờ, phân biệt theo ban nang Tôi có kê như con gà ấp trứng gà mà để trứng vịt nó vẫn ấp như thường nó đâu có phân biệt, nở ra con vịt con nó tưởng con gà con, đi một bầy vậy con vịt len vô mà nó không biết, nó dẫn đi gần sông thì con vịt nhảy xuống sông, nó trên này nó lúc lắc lúc lắc nó kêu um xùm hết.

Thành ra so sánh giữ ngạ quỷ, súc sanh, loài thú với loài người như Na- Tiên tỳ kheo thì chết. Tôi nói như vậy thì kẹt, không có A-lại-da. Trái xoài rớt xuống rồi lên cây xoài, cây xoài có trái rồi rớt xuống sanh ra cây xoài khác. Đâu có A-lại-da, đâu có linh hôn. Rất là hay nhưng mà suy nghĩ lại là sơ sót trong đó, nó còn nhiều cái sai lâm, mà quý vị không dám bởi vì cả thế giới chấp nhận. Ong Na-Tiên ông giỏi quá. Giỏi thì giỏi chứ. Còn tới chỗ con chim nó đậu trên nhánh mai, con chim đại bàng nó đậu trên nhánh ngô đồng, hai con đậu một lượt thì cái bóng con chim nào xuống đất trước? Thì Na-Tiên trả lời 1 lượt. Chết. Tôi nói chết, cái này trật. Ai cũng sợ cái hào quang Na-Tiên, đối với tôi cái đó là thế giới chu kỳ. Rồi hỏi bây giờ một người chết sanh ở cõi trời Dục giới, một người chết sanh ở cõi trời Sắc giới, hai người cùng chết một lượt, thì ai đầu thai trước? Thì Na-Tiên nói 1 lượt. Rất hay, mà trật. Rồi ông vua Mi-Lan-Đà hỏi Na-Tiên nữa. Thì Na-Tiên hỏi: "Bệ hạ, bây giờ Bệ hạ sanh ở đâu?" Ông nói sanh ở quốc gia cách đây mấy ngàn cây số; "Rồi bây giờ thành phố cái chỗ Bệ hạ giờ ở đâu?" Nói cách đây vài cây số. "Bây giờ Bệ hạ nghĩ tới chỗ Bệ hạ ở, rồi Bệ hạ nghĩ tới chỗ mà mẹ Bệ hạ sanh Bệ hạ đó. Rồi chưa?" Ông nói rồi. "Vậy Bệ hạ nghĩ thì cái nào tới trước?" Thì nhà vua nói hai cái tới 1 lượt. Trật. Mấy cái này tôi học Duy thức sâu rồi tôi thấy là sai. Mà ai mà thấy sai được! Cái này trong kinh kêu là thác giác. Thác là sai lâm giác là nhận biết, thác giác là nhận biết một cách sai lầm.

Giờ tôi hỏi quý vị, cho ví dụ thì thấy nó rõ hơn: Bây giờ để cái bia ở trước mặt, hai người cùng lúc năm tên bắn, bây giờ người bắn tốc độ 5km, một người bắn với tốc độ 50km, thì mũi tên nào tới trước? Quý vị trả lời dễ ợt mũi tên 50km phải tới trước, 5km phải tới sau. Bây giờ tôi lấy ví dụ khác: hai người cùng bắn một lượt, một người bắn tốc độ 50m, một người bắn tốc độ 49,5m cách nhau có 0,5m cùng bắn một lượt cái nào tới trước? Một lượt. Nhưng làm sao một lượt được. Không có một lượt được. Nhưng mà vì nó đi thần tốc quá mình thấy dường như mũi tên đi 50m với mũi tên 49,5m thì cái này ghim cái kia ghim liên, không thấy trước sau. Nhưng mà thật sự có không gian là có trước sau, chừng nào mất không gian thì mới một lượt. Tôi tìm hoài không biết cái ví dụ nào cho rõ nữa, may sao bây giờ có. Hôi thời Đức Phật là không giảng được cái đó, nhưng mà thời này giảng được. Phật tử nói tôi cho ví dụ, tôi cũng chới với, tôi về ngồi thiên một cái ra, ngồi thiền tập trung kỹ mạnh lâu sâu 3h- 4h là thấy. Tôi mới ví dụ: bây giờ đài phát thanh Sài Gòn với đài phát thanh Mỹ, bây giờ quý vị dùng máy bay bay với một vận tốc bằng nhau, thì bây giờ đi tới Sài Gòn với tới Mỹ cái nào tới trước? Dễ thôi, Sài Gòn tới trước vì nó gần hơn. Rồi quý vị đem 2 cái radio, 1 cái tần số Mỹ, 1 cái tần số Sài Gòn, quý vị nhấn tần số 1 lượt, mở ra cái nào nói trước? Phật tử nói 2 cái 1 lượt. Tôi nói cái này đúng. Sao không nói Sài Gòn trước mà bên Mỹ sau. Tại sao Quý vị biết không? Tại vì nó không có không gian, nó ở trên đây hết, đài Sài Gòn cũng đây, đài Mỹ cũng đây, đài Anh cũng đây, đài Pháp cũng đây cách nhau tần số thôi thành ra khi quý vị nhân nút 1 lượt thì nó phát hiện 1 lượt, cái đó kêu là phát hiện chứ không phải đi để mà đến. Thành ra tôi giảng Tịnh Độ tôi giảng rất rõ ràng. Nếu mình chết ở đây mà sanh về cõi trời, một người ở cõi trời Dục giới, một người cõi trời Sắc giới thì có trước có sau, cái đó là đầu thai. Đầu thai là gì? Quý vị biết không? Thai là vào cái thai của người nữ, đầu là đi vào (đầu quân, đầu hàng chứ không phải cái đầu này.

Chữ Hán nó khó lắm, chữ cái đâu viết nó khác, mà chữ đâu đi vào viết nó khác. Đâu tư, tư là vôn, đâu tư là đưa vôn vào) thì đâu thai tức là đi vào cái thai của người mẹ thì phải có không gian, còn bây giờ vãng sanh thì không có đi không có đến. vãng sanh là lập tức tại đây nó nằm trong không gian này chỉ cần A Di Đà nhấn nút 1 cái nó hiện ra Cực Lạc. Thành ra hồi xưa giờ ta nói: "Nhất cứu Di Đà vô biệt niệm, Bất lai đàn chỉ đáo tây phương." Một câu niệm Phật A Di Đà không cần khảy móng tay là đến rồi, chỉ có duỗi 1 cái là thế giới Cực Lạc hiện liền. Mình không thể vãng sanh được, Nhập lưu- Nhất vãng lai không thể vãng sanh được bởi vì đó là thế giới sát-na, mà sát-na phải thần tốc từ A-la-hán thì được, Bất lai cũng còn kém. Thành ra vừa chết rồi thì Cực Lạc hiện trước mắt liền. Còn cái kia phải đi và phải đến, có đi có thời gian có không gian có đến, còn đậy với thế giới làn sóng đài phát thanh cũng đây và của Mỹ cũng đây, đâu có đi đến, nó hiện xuống radio liên, còn đài phát thanh Mỹ rất xa về không gian mây ngàn cây sô với mấy trăm cây sô thì bay tới đó là có không gian có thời gian, đó là thế giới của chu kỳ, thế giới của nhận thức của tư tưởng, còn cái thấy của thế giới A Di Đà, thể giới của trí tuệ, thế giới không gian bị hóa giải vào thời gian, chỉ còn thời gian tuyệt đối sát-na thôi, chỉ có nhận thức không cần đối tượng. Tôi biết tôi đi, thì đi là xác thân, là tư tưởng, cái biết là Bát nhã phi không gian phí tư tưởng; rồi tư tưởng xen vô cải sửa, tư tưởng nói đi chậm quá giờ nó muốn đi mau điều khiên xác thân, thì bây giờ cái biết nó ẩn. Giờ tôi mạnh, tôi tu tới Bất lai- A-la-hán, tôi biết "cái biết xen vô", tôi lặng lẽ nhìn cái biết thì cái biết là chu kỳ. Cái biết là sát na còn tư tưởng là chu kỳ thì tư tưởng hiện vô tư tưởng biến mất thì cái biết vẫn vậy thôi. Nó nhận xác thân cũng cái biết này, nó nhận cảm giác cũng cái biết này, mà nó nhận tư tưởng cũng cái biết này, nó nhận ý chí cũng cái biết này. Cái biết không hề thay đổi, nó chưa hề sanh thì làm sao diệt, nó chưa hề sống thì làm sao có chết, bao giờ nó cũng như bao giờ. Trước Đức Phật vũ trụ luôn luôn là 1 sự lặng lẽ. Quý vị đâu có hiểu, thì ngồi thiền 7h- 8h- 9h- 10h đi tự nhiên lặng lẽ quý vị thầm hội được.

Thành ra tôi thích đọc Huệ Thi với Trang Tử. Trang Tử đi trên cầu tiễn Huệ Thi ra về, đi qua cầu, dòng sông nước trong veo, con cá nó lội ở dưới. Trang Tử nói: "Anh coi, cá lội nhởn nhơ nó vui sao!" Thì Huệ Thi mới hỏi: "Anh không phải cá, làm sao biết cá vui?" Anh nói dóc. Rồi Trang Tử mới nói: "Anh không phải tôi, làm sao biết tôi không biết cá vui?" Thì Huệ Thi nói: "Ừ phải rồi, tôi không phải anh, tôi không biết anh, anh đâu phải cá, làm sao anh biết cá?" Thì Trang Tử kẹt. Trang Tử mới nói: "Giờ thôi trở lại, tôi với anh cùng đi trên câu, tôi thấy đan cá nhớn nhơ, tôi nói cá vu1. Anh hói tôi làm sao tôi không phai là cá mà biết cá vui. Thì đây nè, tôi đứng trên câu, tôi lặng lẽ tôi biết cá vui, anh chịu không?" Huệ Thi nín thinh, biết là ông này đi trước mình. Lặng lẽ thể nhập vào đó, thì lúc bây giờ Trang Tử chính là cá, cá chính là Trang Tử, không còn 2 nữa, con cá nằm trong Chơn tâm của Trang Tử, Trang Tử cũng nằm trong Chơn tâm của Trang Tử. Mà Chơn tâm là không phải của riêng Trang Tử mà của chung tất cả, nó là cái Bất tử. Không phải của Thích Ca, quý vị vẫn có như thường, nhưng mà quý vị tham đam với cái tư tưởng này. Tham sác tài danh lợi an uống ngủ nghỉ thì cái đó che mất Chơn tâm, chừng nào quý vị đừng dính mắc nó, thì nó hiện ra, nó ở trước mắt mình chứ đâu, nhưng mà có đám mây mờ thì nó che. Thầy Ngọc Lam mà gặp Thuận Trị Hoàng đế cũng vậy. Đi rồi Thuận Trị

hỏi:" Quốc sư giảng đạo, Quốc Sư có biết đạo ở đâu không?" Thì Ngọc Lam mới trả lời:" Đạo trước mắt bệ hạ." Sao Trẫm không thấy." Vì bệ hạ có ngã. Có ngã tức là có tiên trình 5 uẩn đó. Cái ngã này che mất cái đạo của Bệ ha, cái đạo là cái Bất tử đó. Thì ông vua bực:" Quốc sư có thấy đạo không?" Thì ông Ngọc Lam, tôi bỏ quyển sách xuống, tôi thấy chỗ này tôi bí, giờ trả lời sao, nếu mình trả lời mình thấy đạo thì ông hỏi đạo ra sao thì chết nữa, nhưng mà Ngọc Lam giỏi Quốc sư mà, trả lời hay. Ông nói:" Người nào mà không có ngã thì người đó sẽ thấy đạo." Ông trả lời khôn" người nào không có ngã" bởi vì Bệ hạ không thấy vì cái ngã che, ông hỏi vậy Quốc sư có thấy đạo không, không lẽ mình nói tôi thấy đạo, ông nói người nào mà không có ngã thì người đó sẽ thầy đạo. thì nhà vua hỏi thêm làm sao biết là không có ngã, lọt vào cái bây của Ngọc Lam. Ngọc Lam nói:" Người nào không có ngã, không bao giờ hỏi đạo là gì?" Mình ngồi trên mình trâu có bao giờ mình hỏi con trâu đâu không? Bệ hạ ngồi trên mình trâu bệ hạ quên đi, Bệ hạ hỏi con trâu ở đâu? Bệ hạ ngồi trên mình nó mà. Người nào mà không có ngã thì không bao giờ hỏi đạo là gì? Còn người nào hỏi đạo là gì thì người đó bị cái ngã nó che.

Đó thì chúng ta thấy giải thích mà cái Bất tử không giải thích được bằng tư tưởng. Bất tử nó không thuộc về tư tưởng. Mà nó không thuộc về tư tưởng thì nó ở đâu? Nó nằm trong tư tưởng, chơi chữ nữa, vậy thôi. Hỏi vậy chứ dòng nước ở đâu? Dòng nước nó nằm trong sóng, sóng ở đâu sóng nằm trong dòng nước. Như vậy dòng nước với sóng là một? Không phải một. Như vậy dòng nước với sóng là hai? Không phải hai. Bát nhã phải nói vậy thôi, nói tôi chơi chữ, tôi phải nói sao giờ. Tôi nói sóng với nước là "một" hay là "hai"? "một" là sai, "hai" là trật. Nó khó vậy đó. Cái linh hồn mình với xác thân mình là 1 hay là 2?

Vua Mi-Lan-Đà hỏi ông Na-Tiên. Na-Tiên trả lời cũng trớt lớt. Na-Tiên đứng về Nguyên Thủy Tiểu thừa "Nghiệp cảm duyên khởi", không chấp nhận A-lại-da. Mà không chấp nhận A-lại-da thì làm sao trai tăng, làm sao có linh hồn, mấy người chết hiện về. Mấy bà ngoại cảm bây giờ thấy được những bộ đội mà đánh giặc thời Mỹ chết, bà mới nhập vô, mới nói chuyện với nó, nó chỉ ở đâu, đào xuống bao nhiêu thước, bao nhiêu tấc sẽ thấy cái xương của nó, 100 người đúng hết 100 người, mấy ông cách mạng sợ quá trời, bây giờ bắt đâu tin, mà tin còn mê tín hơn mấy người xưa nữa. Mấy nhà kêu ngoại cảm gì đó, nó sẽ chí ớ tính nào, ở chỗ nào, đất nào, đào xuống bao nhiêu thước là có bộ xương, còn không thì nó nhập vô trong gia đình nó nói. Nếu không có A-lại-da thì cái gì đó. Quý vị làm sao nhớ kiếp trước, có nhiều người nhớ kiếp trước. Thì thôi chúng tạ trở lại. Đại khái cái thứ nhất là vậy, thấy Bát chánh đạo, thấy chánh kiến là hiểu được Bát chánh đạo. hiểu nhưng mà mới đi được thân kiến thôi, tức là sắc-thọtưởng-hành-thức thì mới được sắc uẩn. Thì thân-thọ-tâm-pháp, Nhập lưu mới thấy được cái thân, biết thọ-tưởng-hành-thức nhưng mà chưa có đi, tức là chưa có sáng tỏ, chưa có rõ ràng, chỉ thấy xác thân thôi, mà xác thân tức là địa ngục-ngạ quỷ-súc sanh-atula. Xác thân là do duyên con mắt, do duyên sắc trần phát hiện nhãn thức, nhãn thức là ngạ quỷ; do duyên lô tai, do duyên thinh trân phát hiện nhĩ thức. Thì mắt- tai- mũi- lưỡi- thân là sinh lý, sắc- thinh- hương- vị- xúc- pháp là vật lý, đây là địa ngục vô gián kia là địa ngục hữu gián, sanh ra nhãn- nhĩ- tỷthiệt- thân- ý, đây là ngạ quỷ. Do duyên ý căn là cái đầu chưa có dây thần kinh nhé, tiếp xúc với sắc- thinh- hương- vị- xúc sửa lại thành pháp trần thì sanh ra ý thức, ý thức là súc sanh, đó là 4 đường ác. Rồi do duyên căn- trần- thức, do duyên con mắt- sắc trần- với nhãn thức đắm nhiễm nhau thì bắt đầu có nghiệp, có ý chí, có sự lựa chọn có sự lựa chọn đắn đo để quyết định sai thân miệng hành động, thì cái này kêu là cõi người và cõi trời Dục giới. Thôi đại khái vậy thôi, sau chúng ta đi sâu nữa. Cái đó mới có niệm thân. Qua niệm thọ là cõi trời, người, trời Dục giới, trời sắc giới. Qua niệm tâm là Bất lai. Qua hành với thức mới A-la-hán.

Giờ chúng ta trở lại cái này, thì cái này tôi nói vậy tương đối sáng tỏ rồi đó. Ai thấy được chánh kiến là hiểu được Bát chánh đạo. Chánh kiên nó liên quan tới giới câm thủ, nó liên can với nghi, chút nữa có nói cái này. thì chúng ta mới thấy được Bất tử là dứt được thân kiến, dứt giới cấm thủ, dứt nghi. Mà đa số thì không biết cái đó, tưởng đậu nó rời, thấy được cái Bất tử là thân kiến, thấy rõ. Mà thân kiến đó, ở đây là sắc- thọ- tưởng- hành- thức hay là thân- thọ- tâm- pháp nhưng mà Nhập lưu mới chiểu được cái thân thôi, thọ chưa có rõ. Thọ phải Nhất Vãng Lại, Bất lai, rồi tưởng- hành- thức mới A-la-hán. Đại khái là như vậy, để đi giảng tiếp cái này, sau có cần chúng ta trở lại.

Tôi mới nói Nhập lưu, chúng ta mới dừng ở Nhập lưu thôi, còn Nhất vãng lai, Bất lai thì cái nhận thức nó khác nữa. Tôi ít chịu xuống đây giảng vì không có thời giờ, một tháng có 2 kỳ, có 1 chút xíu mà quý vị lại làm biêng nữa, còn ở Trà Vinh tôi giảng mỗi ngày, giờ tôi bệnh tôi giảng 1 tháng cũng 2 ngày, còn mấy chùa tôi giảng thấp, chỉ có Ngọc Vân với Ngọc Trường là tôi giảng thẳng vào Bát nhã, thì 1 số đi nghe giờ cũng lội xuống đây 2- 3 xe, giờ thì người tạ thích nghe pháp, hồi đó tôi giảng ai cũng chán, giờ có cái đĩa nghe 10 lần 20 lần bắt đầu hiểu, chạy lại nói con mừng quá Sư con nghe lời Sư giảng con không hiểu chán muốn chết luôn, Sư nói cứ nghe hoài đi 10 lần không được thì 20 lần bây giờ con hiểu, con thích, giờ Sư giảng ở đâu con cũng đi hết thì nó có cái hậu. Thôi, giờ tôi nói về Nhập lưu.

Xá Lợi Phất nói người mà hiểu được Bát chánh đạo là Nhập lưu, nhưng mà đúng ra hiểu thì hiểu có chánh kiến thôi, còn chánh tư duy là của Bất lai, A-la-hán. Rồi chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng là cái thân, thì cái tâm sao thì cái thân nó vậy, nó ăn nhau. Thành ra trong pháp cú vô đầu là "tâm" dẫn đầu, các pháp thân với miệng không ăn thua gì hết, đó là cái tay sai của cái ý. Thành ra đạo Phật mà quý vị nắm được cái "Tâm" rồi quý vị giảng chạy hết, còn không quý vị cứ lần quấn ở cái thân với cái miệng. Chăng hạn như niệm Phật bằng cái gì? Bằng miệng. Chết. Tôi hỏi không có miệng niệm được không? Không có miệng làm sao niệm Sư. Chết chưa. Rồi tôi nói niệm bằng tâm, niệm Phật là niệm tâm, tâm niệm Phật. Rồi hỏi bây giờ niệm có lần chuỗi không Sư? Người ta nói lần chuỗi mới vãng sanh, không lần chuỗi không vãng sanh. Tôi nói bà niệm bằng cái gì? Cái gì vãng sanh? Cái lần chuỗi vãng sanh sao? Cái không lần chuỗi không vãng sanh sao? Vãng sanh là do cái tâm chứ. Rồi mới hỏi tôi giờ niệm 4 chữ hay là 6 chữ Sư? Tôi nói tôi bắt cạo đầu, tôi bắt quỳ hương, tội giảng là tôi giảng cái cốt lõi mà cứ hỏi hoài, tới mai cũng không kết nữa, nếu mình nghi rồi thì cứ có chuyện hoài. Cô gì ở Chợ mới cứ hỏi hoài, tôi muốn cạo đầu, không biết kỳ này cô có xuống không, cô đặt câu hỏi hoài mà cô không chịu nắm cái gốc, tôi giảng cái này cô qua hỏi cái khác, tôi nói cũng 1 thứ thôi niệm 4 chữ hay 6 chữ lần chuỗi hay không lần chuỗi, cũng 1 thứ thôi. Vậy con niệm Phật nhỏ tiếng hay lớn tiếng Sư? Có người nói lớn tiếng mới nhất tâm, tôi nói tôi cạo đầu cô á, mấy lần cứ hỏi tới hoài, lớn tiếng hay nhỏ tiếng không ăn thua, ăn thua ở cái tâm chứ nếu nhỏ tiếng mà cô nhất tâm được thì cứ nhỏ tiếng, còn lớn tiếng mà giúp cô nhất tâm cứ lớn tiếng. Còn tôi không niệm nhỏ không niệm lớn, tôi nín thinh, vãng sanh không? Cái đó là cái miệng ăn thua gì, lần chuôi là cái thân ăn thua gì, tôi không cần cái gì hết mà tôi nhớ Phật nghĩ Phật tưởng Phật.

Cũng như Sư Trưởng mở cái giáo lý này, người ta nói bên chùa có 2 thời tụng kinh, tội nói đây có 3 thời, nói sao con không thấy thời nào hết, tôi có 3 thời khuya- chiều- sáng tôi tụng kinh vô tự, mà cái đó tôi thấy kết quả thật. Mấy người mà bị ma nhập đi đủ thầy không hết, tôi nói viết giấy đưa đây, tôi xin, tôi không có bùa chú gì hết, tôi tôi ngồi thiền, tôi kêu cái tên đó, tôi đâu có biết nó lại bằng cái linh hồn nó sao, nhưng mà Duy thức giảng mình tin vậy thôi, mình cứ kêu tên nó rồi mình giảng cho nó nghe như giảng cho quý vị vậy. Tôi nói về hết không? Nói hay quá Sư ơi, hết trơn, nó đi. Đi mà không giữ giới nó lại nữa, bây giờ phải thọ trì 5 giới và ăn chay 10 ngày ăn chay trường thì càng tốt, còn không rồi về làm biếng không ăn chay nó nhập nữa, tôi nói tôi không xin nữa, tôi xin là kết quả là ở mấy ông mấy bà chứ đậu phải là do tôi, nó nể cái đức của tôi là vì có giữ giới, tôi giữ 1 giới là có 36 vị thần, giữ kỹ 250 giới là mấy ngàn vị thần, xin 1 lần không được tôi xin 2 lần xin 3 lần, cũng như nói chuyện quý vị không tu, tôi nói nhân quả nói chuyện cho nghe thì sợ oan trái thì nó tha, nhưng mà mình tiếp tục ăn mặn tiếp tục giết đồng bạn nó thì nó nhập nữa. Thành ra Sư Trưởng đặt giáo pháp này hay, không bao giờ vị tỳ kheo mà tụng kinh, mà 3 thời tụng kinh, kinh vô tự không hà, tôi vô đây tôi hạp tôi không biết đến chuông, không biết mõ, không biết khánh gì hết. Tịnh xá tôi có 1 cái chuông mà chuông của cư sĩ chứ quý sư không có cái gì hết, không có thờ Quan Âm, ông Địa Tạng, ông Di Lặc cái bụng chè è, ông Di Lặc sao tôi thấy thành Phật như kiểu đó tôi không thành đâu, cái mặt xấu quắc lùn xủng mà cái lỗ rốn bự giống ông địa, tôi thấy con người tư tưởng tùm lum, tu không tin ở mình mà dùng cái hình thức không, chùa to cột lớn. Rồi hỏi bạch Sư bây giờ con niệm phật, con lần chuỗi hay không? Tôi nói lần chuỗi vãng sanh sao? Có người nói lần chuỗi phải tụng thêm kinh Đại bi nữa Sư ơi, rồi tụng kinh vãng sanh nữa. Tôi nói tôi bắt quỳ hương, hỏi tùm lum. Đi về. Giờ con tụng thêm Pháp hoa nữa được không Sư?

Sướng không! Cứ lấn quấn. Cái hình thức vãng sanh đâu phải ở Pháp Hoa, đâu phải ở câu niệm Phật, mà ở cái "tâm" mình chứ. Giờ tôi nhớ Phật, nghĩ Phật, tưởng Phật, có phải niệm Phật không? Chánh cống. Giờ tôi không tụng kinh, tôi muốn xin cho người đó, tôi không phải lợi cho người đó chết. Bây giờ sao? Còn cái linh hồn, tôi kêu cái lịnh hồn lại, tôi nói pháp cho nó nghe. Mà linh hồn Sư thấy không? Không thấy. Nhưng tôi cảm là phải có. Tôi đâu có phải Thánh, tôi chưa đắc quả, Thì tôi nghĩ tôi kêu là đến. Vì vấn đề cầu trai tăng, tôi cũng đọc tên, tôi kêu nó lại nghe pháp thôi. Thế mà nó không nhập, nó đi nói cái đức của ông Sư bự lắm. Tôi nói bự cái gì? Nó nói mà Sư, nó nhập vô nó nói mà Sư. Thì mấy ông bà giữ giới thì cũng có cái đức bự. Đức là nhờ giữ giới, ai giữ giới là nhờ người đó có cái đức lớn. "Đức trọng thì quỷ thần kinh". Mình ăn thịt uống rượu phái giới hoài làm sao ma quỷ nó kính mình được, mà nó kính thì nó rút lui, đánh nó thì nó rủ bạn nó mạnh nó trở lại phá nữa, thì mình với nó gây oan trái với nhau.

Mình xin 1 lần không được thì xin 2, xin 3, xin không được thì 10 lần. Quý vị mà tôi khuyên 1 lần không được tôi khuyên 10 lần, tôi đâu có đánh, đâu có chửi gì đầu. Đạo Phật là chỉ có lời pháp thôi, mà nếu mình pháp lý giỏi nó kính mình. Cũng như phật tử kính tôi là nhờ giáo pháp tôi giỏi, tôi giảng cái gì rành cái đó. Thôi giờ trở lại. Thì đó là Bát chánh đạo đầu tiên mà đức Phật xác nhận cho Xá Lợi Phật là đắc quả Nhập lưu. Giờ Nhập lưu còn tiếp nữa.

Sự hội nhập của 8 chi phần này gọi là dòng lưu tức là dòng Dự Lưu đấy và nó chắc chắn đưa đến 2 điều, cũng như các nhánh sông sẽ hội nhập vào 1 con sông lớn rồi chảy ra biển cả. Một là tức thời dòng lưu đó đưa đến việc khai mở pháp nhãn, đó là nhận thức được sự giác ngộ đầu tiên. Nhập lưu là giác ngộ đầu tiên mà cũng là giác ngộ cuối cùng. Thứ 2, sau đó với thời gian tối đa là 7 kiếp luân hồi dòng lưu sẽ đưa vị ấy đến giải thoát tối hậu. 7 kiếp này tôi không đồng ý 7 lần mới đúng. 7 lần nó rộng hơn. 7 kiếp sanh ra đây rồi chết là 1 kiếp; sanh ra chết nữa là 2 kiếp,... Còn 7 lần, tôi có thể trong 1 kiếp. Bây giờ tôi xuất gia thì đó là 1 lần, rồi tôi ra đời, rồi tôi xuất gia trở lại giáo hội là 2 lần, rồi tôi vì cái cớ nào đó cha mẹ bệnh không ai lo tôi phải trở ra nuôi cha mẹ, cha mẹ chết rồi tôi xuất gia lại là 3 lần,... Mà nếu vô ra 7 lần như vậy là nó tê tái tàn tạ hết rồi, thì bây giò cái tâm tôi bắt đâu đi sâu vào cái đạo quả, tôi thấy cuộc đời này ê chế quá rồi, tôi nhất định tôi phải tinh tấn thì tôi mới đắc quả Nhập lưu. Tôi vô ra giỏi lắm 7 lần trong 1 kiếp này tôi có thể đắc. 7 kiếp là sống đi chết lại 7 lần, có khi 10 lần, 20 lần chết đi sông lại mà chưa được 1 kiếp nữa. Chúng ta phải hiểu cái 7 lần nó rộng hơn. Còn cái kiếp là xác định chết rồi sinh thân sau là 1 kiếp. Còn tội mà vô giáo hội là một lần, mà ra đời với 5 giới, 8 giới trở vô nữa là 2 lần, có thể trong 1 kiếp này là 7 lần, nhiều lắm 5 lần, 3 lần là tôi đắc quả Nhập lưu rồi đi tới quả A-la-hán. Trong này dùng lộn xộn có lúc 7 lần, có lúc 7 kiếp. Theo tôi thấy chữ kiếp và chữ lần khác nhau rất xa. Cái đó tùy quý vị thôi. Cái đó là hết rồi đó. Còn khai mở pháp nhãn, pháp nhãn nhìn thấy gì khi sanh khởi rồi đại đức Asari nói với du sĩ Sāriputta là Xá Lợi Phất, Asari là Thầy của Xá Lợi Phất lúc đầu, lời dạy thuộc giáo pháp. "Pháp sanh lên do nhân, Như Lai giảng nhân ấy, nhân diệt thời pháp diệt, đại sa môn nói vậy". Thì chữ hán "Chư pháp tùng duyên sanh, Chư pháp tùng duyên diệt, ngã phật đại sa môn, thường tác như thị thuyết".

Hai cái này tôi không đồng ý chữ nhân, chữ duyên thì đúng hơn. Quý vị coi chừng đó chữ" nhân" khác chữ" duyên" khác. Nhân là cái hột giống, duyên là cái hô trợ cho hạt giống. Thí dụ tôi gieo hột xoài thì hột xoài là cái nhân, còn phân- đất- nước- người trông này kia cái đó là cái duyên, cái nhân nhờ cái duyên nó mới kết quả được, thiếu duyên có nhân không thì không kết quả. Thành ra chư pháp tùng duyên sanh là đúng hơn, chư pháp tùng duyên diệt do nhiều duyên mà các pháp sanh lên. Thì cái nhân duyên này đó Bên Nam Tông giảng khác, bên Bắc Tông nó giảng khác. Tôi thấy Bắc Tông nó chơi cha hơn, nó giảng bao trùm hết. Tôi đọc nhiều, tôi để ý thì tôi lọc 2 câu bên Nam Tông và bên Bắc Tông. Bên Nam Tông thì nói:" tất cả các pháp là do nhân, còn những cái duyên là những cái trợ giúp cho nhân này kết thành cái quả," nhân duyên quả báo", báo là đền đáp, do cái nhân, do cái duyên thì mới đưa ra cái quả, cái quả là do nhân duyên kết lại đưa ra cai qua, thì kêu là nhân duyên, thập nhị nhân duyên, đó là thập nhị nhân quả, nhân duyên quả báo 4 chữ. Còn bên Đại thừa Bắc Tông nó giảng khác" nhân duyên", nhân là hạt giống, duyên là vô lượng hạt giống khác làm duyên với nhau để giúp đỡ cho cái nhân này kết thành quả. Tôi nói lại, tôi coi bài, tôi nói ủa sao mà cái này định nghĩa ngộ, bên Tiêu Thừa thì" nhân là hạt giống" thành ra kêu là Tiếu Thừa, đúng là Nam Tông kêu Tiếu Thừa thì đụng, không ai chịu mình nhỏ hết, tiếu là nhỏ là cái xe nhỏ chở 1 mình mình hà. Bởi vì cái câu sau khi đắc quả A-la-hán thì thấy rằng: "việc cần làm đã làm xong, gánh nặng được đạt xuống, từ nay không trở lại cõi đời này nữa". Bắc Tông không chịu:" việc cần lam da lam xong ganh nạng được dạt xuống tư nay phai tuy thuận với cuộc đời này" chứ không có là không trở lại, không trở lại thì nhập Niết bàn tịch tịnh thì cái Đại Thừa đó cái Bắc Tông nó lấy cái A-la-hán phát bồ-đề tâm, nó quan trọng nhất là A-la-hán phát bồ đề tâm, bên Nam Tông không có. Thành ra định nghĩa nhân là hạt giống duyên là tất cả những cái hỗ trợ cho hạt giống này kết thành quả, kêu là nhân duyên.

Còn bên Đại Thừa bên Bắc Tông định nghĩa khác. Quý vị coi quý vị phải có con mắt trạch pháp đừng có bênh Tiểu Thừa, đừng có bỏ Tiêu Thừa mà cũng đừng có bênh, đừng có bỏ Đại Thừa mà phải nhìn 2 bên có cái nhìn khác nhau, cái nào cũng đúng hết. Mà nếu quý vị mới tu thì theo nhân quả của Tiểu thừa là đúng, quý vị phải cố gắng có ý chí tu đó là cái nhân, rồi phải nhờ thêm phật tử, nhờ tát cả mọi người giúp cho minh ăn mặc ớ bệnh đây đú thi cái này mới đưa tới kết quả, chứ 1 mình mình thì làm sao mình sông, ăn mặc ở bệnh phải nhờ người nữ, còn tất cả cái sự mà chánh quyền này kia mời mình đi họp thì phải nhờ mấy thiện nam. Sư Trưởng hay lắm à: Bảy bông sen: thiện nam là cánh sen bao bên ngoài, tín nữ là nhụy sen, giáo hội tăng già là cái gương sen, tăng ni là cái hạt sen, hạt sen ra đời là hạt sen lép không có hạt, hạt sen gia là tăng ni đắc quả, coi chơn lý Sư Trưởng. Tôi thấy Sư Trưởng là người độc đáo, Ngài triết lý một cách sáng tỏ. Đức Phật đi 7 bước là 7 tỉnh 7 nước có 7 giáo hội. Một giáo hội là 1 bông sen, thì cái cánh sen đó thiện nam, nhụy sen đó là tín nữ, cái gương sen là giáo hội tăng già có tăng ni trong đó, hạt sen nhỏ mà lép là tăng ni ra đời, hạt sen cứng già chắc là tăng n1 đắc quả, hay vô cùng. Đi tới 7 nơi là có 7 gương sen. Còn con sô 6 nữa, tôi nói sau, số 7 số 9, 1, 3, 5, 7, 9 là cái đó ảnh hưởng tới cái sô của kinh dịch, thì cái đó dài dòng lắm, tôi xin đề nghị vậy thôi. Thì bây giờ chúng ta thấy là cái chỗ này đó thì dùng cái này "pháp sanh lên do nhân, Như Lai giảng nhân ấy..." tôi không đồng ý. "Pháp sanh lên do duyên, Như Lai giảng duyên ấy, duyên diệt thời pháp diệt..." Rồi bài sau thì đúng nè "Chư pháp tùng duyên sanh, chư pháp tùng duyên diệt, ngã phật đại sa môn, thường tác như thị thuyết". Thành ra bên Đại Thừa giảng chữ duyên là chánh, nhân là hạt giống duyên là vô lượng hạt giống cùng duyên kết với nhau đề giúp cho hạt giống này kết quả, thành ra cái đó không có cái nào chánh không có cái nào phụ tất cả đều là nhân.

Tôi mà hôm nay đắc quả là do cái nhân chánh của tô1, rồi phật tử, mấy vị Bốn sư, mấy vị Pháp sư, mấy bậc đi trước tôi là trợ duyên giúp cho tôi đắc quả, thì đó là nhân duyên quả báo tôi phải đền đáp lại công ơn đó. Còn bên Đại Thừa khác, nhân là tôi có ý chí tu, còn duyên là do tất cả phật tử, tất cả Pháp sư, tất cả quý sư cùng kết lại làm cái duyên để hỗ trợ cho tôi, thành ra không phải tôi là chánh mà tất cả đều là chánh hết. nếu nhìn về phương diện tôi thì tôi là chánh, còn phương diện về Bổn sư của tôi thì Bổn sư là chánh, còn phương diện phật tử thì phật tử là chánh, tất cả những cái này trùng trùng duyên khởi mới làm cho một cái duyên thành kết quả. Thành ra tôi mà đắc quả là nhờ phật tử nhờ các vị trưởng thượng, nhưng mà phật tử đắc quả cũng phải nhờ tôi, và các vị trưởng thượng mà đắc quả cũng phải nhờ tôi, tất cả đều duyên nhau chứ không có cái nào là chánh cái nào là phụ. Bắc Tông nó giảng độc đáo không có cái nào chánh không có cái nào phụ hết. Thành ra Bắc Tông mới nói: "sở dĩ Bồ-tát mà thành Như Lai, là nhờ ai?" Nhờ chúng sanh, chúng sanh là thầy của Bồ-tát. Mà chúng sanh được độ là nhờ Bồ-tát, Bồ-tát là Thầy của chúng sanh. Như vậy là chúng sanh cảm ơn Bồ-tát, Bồ-tát cũng phải cảm ơn chúng sanh, không có chúng sanh là thì Bồ-tát không thành Như Lai được. Tôi thấy hay, giảng như vậy là hay. Chúng ta thường thường nói nhờ ơn Thầy, Sư phụ nhưng mà không có chúng ta, Sư phụ làm sao làm Sư phụ được. Chúng ta nhờ ơn thầy giáo cô giáo dạy. Mà nếu không có học trò, cô giáo làm thầy ai? Thì nhờ có học trò cô giáo mới là thầy giáo được. Chúng ta nói nhẫn, nhẫn mà không ai chửi không ai mắn thì lấy gì mà nhẫn! Có người nghịch chửi ta thì chúng ta mới nhẫn được. Thành ra Đức Phật mới nói: "người mà chỉ lỗi ta mà chỉ đúng là bạn ta, người chỉ lỗi ta mà chỉ sai là thầy ta,..." chứ không phải là kẻ thù. Ai cũng giúp cho mình thành Phật, thì mình cũng giúp cho mọi người đều thành Phật. Thì thôi, đại khái là vậy. Còn quý vị muốn thì kỳ sau chúng ta đi sâu nữa. Thì tôi giảng vừa lý Nam Tông vừa lý Bắc Tông.

Tôi kêu Tiêu Thừa có người cự, tôi không biết. Còn kinh kêu Đại Thừa là ngoại đạo cũng không được, có người kêu là kinh phát triển. Với tôi Tiểu Thừa, Đại Thừa không quan trọng, mà cái nào giúp tôi sáng tỏ tôi tu đắc quả, tất cả mọi người đắc quả, tôi cảm thấy an lạc và mọi người an lạc, dù đứa con nít thì tôi cũng nghe lời nó. Còn bây giờ Như Lai có phật Thích Ca đây Ngài giảng không sáng con không chịu. Ngài làm cho sáng tỏ con theo, còn Ngài trả lời con không sáng tỏ nhất định tôi hỏi tới cùng. Nói tội bất kính! Tôi nói cái này cung kính nhất. Người cung kính là người phải biết cái chỗ mà Đức Phật không thể nói được. "Y tại ngôn ngoại" thì cái đó phải tham thiền cho dữ mới đặt câu hỏi được. Thành ra tôi thích pháp hội đặt câu hỏi. Nếu đặt câu hỏi mình hiểu ít nhất 50, 60%. Còn pháp hội chết như pháp hội này thì chán thấy mồ, hỏi cái gì cũng nín thinh hết trơn, tôi không biết có biết hay không nữa. Mà trả lời thì quý vị phải có số vốn trong A-lại-da, quý vị phải tập trung kỹ mạnh lâu sâu, quý vị mới moi ra được, thì bắt đầu khó nói dĩ nhiên rồi. Mình học 100% mà gặp ông Sư còn 50% mà chừng trả lời còn 10%, mà run một cái thì không còn gì hết, nhưng mà lần đầu thôi, lần thứ 2 thì bớt, lần thứ 3 thì được thôi, chứ không thì tội giảng được như vậy sao? Đâu phải như vậy, tôi phải ăn nằm với nó, tôi phải gối đầu giường với nó. Hồi xưa tôi từng là giáo viên, sư phạm thì cái nghề của tôi, mà khi tôi gặp nghề tôi giảng mà có bảng còn linh động hơn nữa, nhưng mà cái chân què rồi, chứ vừa giảng vừa viết thì quý vị vừa nghe bằng mắt vừa thấy bằng tai thì quý vị dễ hiểu hơn, nhưng mà tại cái duyên. Quý vị ở đây mấy năm trước tôi có giảng bảng luôn, mà tôi thấy đây là pháp hội chết, tôi nói sự thật thôi quý vị đừng có ghét tôi, còn các nơi tôi giảng như ở Trà Vịnh rất là linh động, có bảng tôi giảng đều đưa tay lên nói, trúng trật đều nói hết, tôi biết trình độ pháp hội, tôi mới giảng được, Phật pháp có lớp mẫu giáo có lớp 1, 2, 3 có lớp 12, trình độ lớp nào mình giáng theo đó, còn giáng rồi quý Sư không có người nào tiếp nhận được hết thì người giảng chết luôn, thì cái lôi là do người giảng, "tụi con ngu lắm tụi con nghe không hiểu gì hết", nhưng mà ông giảng còn ngu hơn nữa.

Mình đưa đứa con đứa cháu trong trường học mà 3 năm nó ở lớp 1 hoài, mà đưa qua ông thầy khác nó lên lớp 2 lớp 3. Nó ngu, thì dĩ nhiên nó ngu nó mới làm học trò, còn ông thầy phải biết trình độ nó làm sao giảng đúng trình độ nó, nó lớp 1 mà đem trình độ lớp 12 giảng nó chết mồ, 10 năm nó cũng không biết gì hết. Thành ra do cái đó tôi ngại, tôi nói quý vị ngu mà thật ra tôi còn ngu hơn quý vị nữa, tôi không nắm được trình độ, mà năm trình độ thì quý vị nói chuyện với tôi, phải trao đối với tôi, khi nào lại tội cũng năn ni hết, tôi đền đây là trao đổi quý vị chứ không có dạy, do những nghiền ngẫm mà tôi không biết có đúng hay không, tôi đâu phải Thánh đâu, thì quý vị trao đôi với tôi, cái nào quý vị không biệt hỏi tôi, tôi xin săn sàng trả lời, rồi tôi hỏi thì quý vị cô găng trả lời, chứ trời ơi tôi giảng không, một mình tôi độc thoại chết tôi. Thôi giờ chúng ta bắt đầu giảng. Từ nay tôi không dám hỏi nữa, gặp pháp hội tôi sợ muốn chết, thất bại mấy kỳ rồi, hỏi ai cũng chạy không người nào đưa tay gì hết, biết cũng nín thinh, mà không biết cũng nín thinh. Tôi làm sao? Thì tôi cũng nín thinh luôn chứ giờ sao bây giờ. Thành ra tôi tính không có xuống nữa, nhưng Hòa Thượng dạy rồi thì nghe lời Hòa Thượng dạy tôi cũng ráng xuống thôi. Mới đầu tôi hăng lắm, năm 2007- 2009 gì đó tôi photo một mớ giấy tôi tổng kết, tôi ngồi, tôi suy nghĩ tổng kết. Rồi ông Minh Cảnh nói trong sọt rác đó Sư, mấy Sư bỏ trong sọt rác. Tôi nói thôi. Cái này tôi cũng tính pho to 2 quyển, nó hay, 5 bộ Nykaya gồm trong này hết, nhưng mà coi rồi bật ngửa không biết sao tu, tôi tính tôi giảng tu có 1 cái thôi, mà giảng tùm lụm. Cũng như Đức Phật, 5 giới 8 giới 10 giới 250 giới. Rồi chàng thanh niên rồi rảnh xin vô cho thọ 5 giới 8 giới, ba bốn bữa thọ 10 giới, ba bốn bữa sau, một tuần lễ sau cho thọ 250 giới, ông lạy quý Tỳ kheo ông xin ra đời, "con ở nhà 5 giới con giữ còn không nổi mà". Quý vị thấy giữ 5 giới cũng khó, sát sanh là khó, mà nhất là ghiền các chất say nhất là rượu, ai mà không ghiền. Cuối cùng ông ra đời, hoàn tục, thì mấy vị Tỳ kheo cản, cản hoài.