Tứ Niệm Xứ

Chúng ta sẽ thấy trong con người mình có đủ hết. Còn nếu mình thấy được nó mà mình đối trị thì mình qua cõi trời người, mình cải sửa. Còn nếu mình thấy được nó mà người ta giảng mình không hiểu gì hết là địa ngục. Còn hiểu mà cố ý chọc ta tức giận thêm là ngạ quỷ. Rồi người ta giảng mình nghe mình hiểu rồi, mình nổi sân, mình cư lại với người ta là súc sanh. Rồi mình nghe rồi, khi người ta chỉ lồi cho mình, mình biết là đúng rồi, mình tật đố thích đánh lộn với người ta, thì đó atula ác thần. Ngày mai mình đi sâu hơn nữa. Cô hiểu không.

Sư cô hỏi tiếp: Kính bạch Thượng Tọa, nếu ngày mai thì con còn thắc mắc 1 câu thứ 2 đó là "giữa nhân quả và nghiệp". Qua sự trình bày của Thượng Tọa thì con gỡ lần được "không có tác ý thì là nhân quả, cái có tác ý là nghiệp". Con thắc mắc, như vậy người mà tạo nghiệp, người có tác ý, do cái tác ý của mình giống như Thượng Tọa nói cho 2000, mà cái cho đó là tội, cái cho đó là phước, như vậy thì rõ ràng đó là nghiệp. Như vậy thì nó tương quan nhân quả ra sao? Qua định nghĩa giữa nghiệp và nhân quả thì có 2 ranh giới rất rõ ràng. Như vậy khi mà người có tác ý chưa đến có nghiệp, vậy thì cái đó nó ra sao nữa. Tức là nghiệp là tới đó thôi hay là nó có gì khác nữa. Vì do định nghĩa nghiệp là có tác ý mà nhân quả là không có tác ý, như vậy khi mà người làm có tác ý là có tội hay có phước, rồi tới tội phước nó ra sao nữa. Con chưa rõ tội phước nó ra sao.

Sư đáp. Sư cô hỏi tội phước hay đó. Tôi tính tới cái đó nữa. Định nghĩa như thế nào là tội, như thế nào là phước thì cái đó nó thuộc về 5 triền cái. 5 triền cái là gì: 1/ hôn trầm 2/ nghi,... Như thế nào là tội, như thế nào là phước, chưa chắc chúng ta hiểu rành. Chỉ có Duy thức mới là đem lại sáng tỏ thôi.

Bây giờ hỏi phật tử hay người ta ở ngoài như thế nào là thiện, như thế nào là ác? Thì thiện là phước, ác là tội. Thì có người trả lời làm cho người ta sung sướng, người ta hạnh phúc, người ta vui vẻ là thiện; còn làm cho người ta đau khổ, người ta buồn rầu đó là ác. Sai. Sai với Phật giáo, sai với Duy thức. Thì đó là sư cô hỏi, tôi chưa giảng tới đây, thì mai chúng ta còn đi sâu nữa. Giờ để cho tăng ni về suy ngẫm như thế nào là tội, như thế nào là phước, như thế nào là thiện, như thế nào là ác? Định nghĩa cho đúng, mà cái hiểu lầm ở ngoài. Như thế nào là nhân quả, như thế nào là nghiệp?

Chúng ta phải rành mấy cái đó chúng ta mới vào quả Nhập lưu được, chứ không phải dễ. Người trời thì không cần, cứ đè nén, cứ quán xét chạy trốn nó. Chạy trốn mà không rành thì sao? Nó quật trở lại lọt xuống, nó phản kháng liền. Còn khi mình hiểu rành nó rồi, mình không dính mắc vào nó, thì vĩnh viễn ở trong nó mà không dính mắc thì không có bị nghiệp. Thành ra Đạo Phật chủ trương là phi nghiệp. Còn cõi ác là ác nghiệp, cõi thiện là thiện nghiệp. Mà tới Nhập lưu, Nhất vãng lai thì phi nghiệp. Mà Nhập lưu mới phi nghiệp 1/4 thôi nhé, Nhất vãng lai 2/4, Bất lai 3/4, A-la-hán mới là phi nghiệp hoàn toàn. Còn tới Bồ-tát, chư Như Lai phi nghiệp mà vẫn thị hiện nghiệp dài dài, thì cái này nó lại khác nữa.

Sư cô hỏi tiếp: Kính bạch Thượng Tọa cho con hỏi nữa. Qua nhân quả và nghiệp thì ngay cái hành vi của nghiệp có nhân quả hay không? Cái hành vi có tác ý vậy hành vi đó có nghiệp không? Vì qua định nghĩa nghiệp thành lập là có tác ý. Rồi như vậy khi 1 người mà làm 1 việc hành động có tác ý thì người mà hành động có tác ý có bị nhân quả hay không.

Sư đáp. Hồi nãy giờ tôi định nghĩa nhân quả và nghiệp mà Sư cô không nắm vững. Tôi nói: "Trong nghiệp thì có nhân quả, mà trong nhân quả chưa có nghiệp." Nhân quả 2x2 là 4, còn nghiệp là 2x2 là 4, 2x2 là 8, 2x2 là 1. nếu 2x2 là 8 là ác, nó chính là nhân quả ác. Còn mình cải sửa cõi thiện thì bây giờ có nghiệp thiện. Thành ra trong nghiệp bao trùm nhân quả, mà trong nhân quả chưa vói tới nghiệp. Phải không? Hết giờ rồi. Ngày mai hén. Giờ về suy ngẫm 4 đường ác chưa đâu, để sáng mai. Rồi mai chiều tôi giảng 4 đường thiện, nếu có nhân duyên chúng ta qua 4 Thánh. Rồi chúng ta so sánh tứ Thành với người trời nó giống hệt nhau thôi, kêu là ngũ ấm ma, thì cái này độc đáo đấy, chắc phải 7-8 lần gặp nữa, nếu tăng ni ở đây bền chí, tôi xuống nữa. Còn thấy tôi giảng khó hiểu quá không thích thì thôi, nghỉ, chúng ta huề. Mà tôi nói trước, nếu tôi giảng thì phải trả bài cũ, cái tánh tôi khó, nếu mà không trả bài cũ được là tôi không giảng bài mới nữa, giảng không nắm được đâu. Thành ra tôi hỏi lại cải cũ, mà tôi chỉ ai người đó trả lời giùm tôi, chăng lẽ tôi chỉ cả pháp hội tôi thấy người nào mặt sáng rỡ tôi chỉ người đó hà, đại diện cho pháp hội, nếu đồng ý thì tôi xuống tiếp, còn nếu thấy khó quá thì thôi nghỉ. "Vạn sự khởi đầu nan" cái gì cũng khó, nhưng mình bền chí thì cái gì cũng dễ hết, do mình bền chí thôi. Nhưng mà bền chí sau này chướng ngại trên con đường giải thoát, qua Đạo Phật khó, tất cả ý chí phải dứt bỏ hết. Dứt bỏ ở đây là không dính mắc vào ý chí. Ý chí là gì? Ý chí là có thành công, có thất bại. Thành công mừng thì tham, thất bại buồn thì sân, mà nếu thành công muốn thành công nữa thì cái tham nặng thêm; rồi muốn cải sửa cái buồn bực, cải sửa được thì thành tham cải sửa không được thì thành sân. Thành ra phải dứt tất cả ý chí. Mà muốn dút ý chí không phải là đề nén, không phải là tiêu diệt nó. Cái Đạo Phật nó khó là phải thấy rõ cái diễn biến của nó. Thành ra khi mình đặt vấn đề, chấp nhận vấn đề, giải quyết vấn đề đó là ngu. Đặt vấn đề là cả 1 cái ngu rồi, bây giờ tìm cách giải quyết vấn đề là sanh sứa vô lượng vấn đề. Theo Đạo Phật là phải hiểu tại sao có vấn đề? Khi mình thấy rõ thì vấn đề không có thì cách giải quyết không có. Thành ra Đạo Phật trả lời tất cả mọi câu hỏi bằng cách không trả lời gì hết, đó là Đạo Phật. Thôi giờ chúng ta nghỉ. Thấy tôi nói có ba láp không?

Buổi giảng pháp kết thúc.

02. Tứ Niệm Xứ — Mùa an cư kiết hạ tại Tịnh xá Ngọc Viên, 2012

nhân mùa an cư kiết hạ tại Tịnh xá Ngọc Viên tỉnh Vĩnh Long Săng ngày 12/5/Nhâm Thìn - nhăm ngày 30/6/2012 Ở đây thì chuyên về Tứ Niệm Xứ. Nó có rất nhiều pháp môn, nhưng con đường nhất niệm thì có vô lượng pháp môn. Có nhiều tôn phái, thường thường bên Đại thừa trong Phật học phổ thông thì Hòa Thượng đã tóm lại 10 tông phái, do truyền thống Bắc Tông thì trong đó 10 tông phái, còn đường lối thì đi khác, nhưng mà đã qua tới vô niệm tức là qua tới bậc Thánh nhân thì một thứ thôi. Thành ra tôi mới nắm cái gốc, tôi trăn trở mấy chục năm nay thì tôi thấy 15 hạng chúng sanh tóm hết đạo Phật. Từ bốn đường ác là: địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula thì đây là giữ "tà giới, tà định, tà huệ" tức là vẫn giới-định-tuệ thôi tức là vẫn thân cảm thọ là cái biết mà chưa có phân biệt, là tư tưởng. Thân là xác thân của chúng ta. Cảm thọ là sự nhận biết: vui, buồn, không vui không buồn, chúng ta kêu: lạc thọ, khổ thọ và trạng thái bất lạc bất khổ mà dịch ra tiếng Việt thì thường thường là dửng dưng. Và một trạng thái của tư tưởng là phân biệt thiện, ác, kho, vui, vinh, nhục, lợi, hại, khen, che,... thi tư tưởng đây là nguyên nhân chánh của sư luân hồi sinh tử, khô là nói đến tư tưởng, mà muốn nó phát hiện là phải nhờ đến ý chí thì kêu là nghiệp.

Bên Nguyên thủy, bên Tiểu thừa thì tới tư tưởng là hết. Có 6 căn thôi: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và óc. Ốc là cái chỗ phát hiện của tư tưởng thì chút nữa chúng ta đi sâu. Còn các dây thần kinh tôi thường kêu là thân bên trong, trong Duy thức kêu là tịnh sắc căn, là chỗ phát hiện của cảm giác, còn cái óc là chỗ phát hiện của tư tưởng. Phải chi tôi khỏe tôi viết bảng thì quý vị nắm vững, tôi giảng hơi khó hiểu nhưng nó rất thực tế. Quý vị cứ nhìn vào xác thân mình thì quý vị sẽ thấy rõ như vậy. Nếu quý vị thấy lờ mờ thì quý vị sẽ chạy trốn nó, cải sửa nó, thăng hoa nó, tiến hóa nó thì cái đó kêu lờ mờ mà trong đạo Phật danh từ kêu rất hay là "vô minh"(minh là sáng) vô minh là không được sáng lắm, một trạng thái lờ mờ. Bên tiên (Lão Tử) thì kêu là trạng thái hỗn độn, chúng ta còn có danh từ Duy thức là tánh cảnh (Hiện lượng - tánh cảnh) thì lúc đó chúng ta phải đi sâu, sẽ gặp nhau nhiều lần. Hôm nay tôi chỉ giảng khái quát thôi.

Cái tư tưởng muốn phát hiện thì phải nhờ có ý chí, bởi vì tư tưởng thuộc về nhớ lại, ý chí cung cấp chất liệu cho nó nhớ lại, mà cái chất liệu đó nằm trong linh hồn tức là thức thứ 8. Thành ra bên Đại thừa thì có 8 thức: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý, mạt-na và A-lại-da. Sư Trưởng lại dịch: mắt, tại, mũi, lưỡi, thân, ý, trí, tánh. Hay là thấy, nghe, ngửi, nếm, rờ, tưởng thì bên Tiểu thừa có bao nhiêu đó. Sư Trưởng thì thêm: hiểu, biết tức là 8 căn, 8 trần và 8 thức. Còn bên Tiểu thừa thì 6 căn, 6 trần, 6 thức. Còn Nguyên thủy thì không nói gì hết, nói lờ mờ thôi, ai muốn giải thích 6 căn- 6 trần- 6 thức thì kêu đó là Tiểu thừa, ai giải thích 8 căn- 8 trân- 8 thức thì kêu là Đại thừa, còn Nguyên thủy thì không nói gì hết, chỉ đưa ra vậy thôi. Nguyên thủy tức là 5 bộ Nikāya gồm có Trung bộ, Trường bộ, Tăng chi,... tôi không nhớ tất cả. Bên Tiểu thừa chỉ nắm 5 bộ đó thôi, không có kinh khác nữa. Bên Đại thừa thì có thêm kinh: Thủ Lăng Nghiêm, Kinh Duyên giác, Kinh Kim Cang, Kinh Hoa Nghiêm, Pháp hoa,... rất dài thì bên Tiểu thừa không chấp nhận, cho rằng cái đó không phải là Phật nói, mà cho đó là kinh ngoại đạo, sau này kêu là kinh phát triền.

Đối với cái nhìn của tôi thì không có Tiểu, không có Đại, không có Nguyên thủy gì hết, miễn cái nào sáng tỏ là tôi chấp nhận. Cái nhìn của tôi đó, tôi muốn nói với quy vị cái gì sáng tỏ thì tôi chấp nhận, mà sáng tỏ là áp dụng vào trong cuộc sống của mình, cuộc đời của mình mà đem lại lợi ích cho mình và cho tất cả mọi chúng sanh thì tôi chấp nhận, dầu đó là Phật nói, dầu đó là đứa con nít nói, dầu là ngoại đạo nói,... tôi không cần cái đó mà miễn làm sao đem lại an lạc, hạnh phúc cho tôi và cho tất cả mọi chúng sanh, mà chúng sanh ở đây tôi muốn nói là địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula, người, trời thì tôi chấp nhận. Mà muốn chấp nhận cái đó thì chúng ta phải nắm cái cốt lõi tức là có một cái chánh kiến, một cái gốc để mà mình nắm. Từ cái gốc đó mà tôi phăng ra nếu mà đúng thì tôi theo, còn không đúng thì tôi hỏi lại, mà thấy sai là tôi không thực hành. Từ chỗ đó mà chúng ta biết rằng lời Phật nói không phải lúc nào cũng đúng với chân lý, không phải là Phật nói sai mà Ngài nói không tới, nói nửa chừng là bởi tại đối tượng của Ngài căn cơ thấp. Thí dụ Đức Phật, Ngài xuống dạy lớp mẫu giáo thì Ngài không thể đem chương trình lớp 12 xuống giảng dạy cho được, Ngài cũng dạy nó đánh vần, nếu các con muốn đọc chữ được các con phải đánh vẫn và phải ráp vần, cái đó không phải là chân lý, đâu phải đọc chữ là phải đánh vần mới ráp chữ được. Nhưng mà lên tới lớp 7, lớp 8 rồi các con mà đánh vần thì không thể làm luận văn, không thể làm thơ được, mà lên tới lớp 5, lớp 6 các con làm thơ các con phải thuộc vần bằng trắc của thơ đường luật, thơ thất ngôn bát cú, thất ngôn tứ tuyệt thì phải bằng-bằng trắc-trắc bằng-trắc, nếu sai thì không thể làm thơ được. Mà lên tới thi sĩ thật sự rồi, qua đại học rồi thì phải quên hết bằng trắc, nếu các con còn phải lựa vần, lựa bằng trắc thì các con không thể làm thơ hay được, đó là thơ con cóc, các con phải quên hết, mà quên hết không phải là làm không đúng luật bằng trắc, không nhớ tới nó mà nó vẫn nằm trong đó nghĩa là mình lội mình không sợ sóng, vì mình với sóng là một, còn nếu mình với sóng là hai thì sóng nó sẽ nhấn chìm mình, còn mình với sóng là một thì sóng không nhận sóng được.

Thành ra tôi đối với Nguyên thủy, Tiểu thừa, Đại thừa gì thì tôi cũng phải đem về cái gốc của tôi. Mà cái gốc đó không phải là của tôi mà chính là của Đức Phật dạy. Gốc đó là gì? Thì tôi nói quý vị thừa biết rồi, nhưng mà cái độc đáo của đạo Phật là danh từ, nó thay đổi danh từ quý vị tưởng đâu nó khác, nó cũng một thôi, thì danh từ thường thường dùng là Giới- là Định- là Tuệ. Ngoài 3 cái này không còn đạo Phật, mà không phải không đạo Phật mà không có tất cả tôn giáo khác. Không phải chỉ đạo Phật mới có giới- định- tuệ. Chúng ta lầm cái đó. Bất cứ nơi trường học, nơi địa ngục ngạ quỷ, súc sanh đều phải lấy giới- định- tuệ làm nền tảng. Do đó mà giới- định- tuệ có nhiều cách giải thích, chúng ta phải hiểu nó khác nhau là ở cách giải thích, còn cái danh từ nó kêu cũng vậy thôi. Chẳng hạn như tôi nói tụi ăn cướp, nó đi cướp của giết người thì nó phải có lính của nó, phải có bộ hạ của nó, thì ông chủ tướng tức là ông chúa đảng cướp cũng phải có giới luật của nó, kỷ luật của nó chứ, mà người nào không nghe có thể nó giết chết, chủ tướng nó giết chết. Định là nó phải có tâm định, nó mới sắp xếp được đánh đâu, ai đánh đâu, thì nó phải tập trung thì mới phân ra được, mà khi nó có định được rồi thì nó thông minh, thông minh của 4 đường ác. Như tụi xì ke ma túy thông minh để rồi hại cái thân, nó mới sắp xếp tụi lâu la đánh đâu, đánh như thế nào cho nhanh rồi rút lui cho nhanh, thì cái đó cũng là giới định tuệ thôi. Nói tới học đường có cái ký luật, mà kêu là ký luật thì cũng là giới thôi. Còn định là gì? Các em phải im lặng nghe thầy giảng không được có tiếng ồn ào, các em tập trung hết tất cả vào đây đừng có nghe tiếng chó sủa, tiếng múa lân, tiếng ca vọng cố,... thì các em phân tâm sẽ không hiểu thầy nói cái gì, cái đó là định chứ gì. Mà hễ định thì thầy giảng các em hiểu, thì cái hiểu này là tuệ, thành ra trường học lấy kỷ luật làm giới. Ở ngoài đời thì lấy kỷ cương làm giới, còn chính phủ thì lấy pháp luật làm giới. Chính phủ nào cũng có pháp luật, hễ vi phạm pháp luật thì phải ở tù hoặc là bị tử hình.

Chúng ta thấy là cái nào cũng vậy, nhưng 4 đường ác thì nó giữ cái giới của nó, cũng như đạo Phật thì không sát sanh còn 4 đường ác thì phải sát sanh, phải giết cho nhiều lấy tiền của cho nhiều thì mình mới có tiền đủ để chi phí để mà xài, giết khách qua đường càng nhiều nhất là người giàu thì lấy tiền nhiều, thì 4 đường ác lấy cái sát sanh làm gốc. Trộm cắp, thì tụi ăn cướp trộm cướp càng nhiều thì càng sướng. Còn đạo Phật thì cấm trộm cắp mà còn phải bố thí nữa, không sát sanh mà còn phải phóng sanh nữa, thì chúng ta nên nhớ cái sát sanh đó là cái giới không làm điều ác, còn phóng sanh là cái giới phải làm điều lành. Thành ra bên Tiểu thừa thì Bồ-tát ít có, không sát sanh, không trộm cắp không tà dâm,... là được rồi. Còn phóng sanh hay là bố thí hay là tiết dục hay là không nói dối mà nói lời chân thật thì cái này phải qua cái tâm Bồ-tát của Đại thừa. Bên Tiểu thừa thì thọ 5 giới hà, bên Đại thừa phải thêm "không làm các điều ác, phải làm các điều lành, rửa lòng trong sạch, đó mới là lời Phật dạy". Thành ra chúng ta thấy bên Tiếu thừa thọ 5 giới là không làm điều ác thôi, còn 5 điều lành không làm là không có tội. Đại thừa không được, nếu tôi không sát sanh mà tôi thấy loài thú bị bắt mà tôi không mua phóng sanh thì phạm giới, mà bên Tiểu thừa không có phạm, không trộm cắp là không lấy của không cho là tốt, mà tiền của của tôi không đem bố thí giúp đỡ người nghèo Đại thừa là phạm. Thành ra cái tinh thần của Đại thừa, Tiểu thừa nó khác nhau chỗ đó. Mới tập tu chúng ta nên tu theo Tiểu thừa giữ các điều ác là muốn chết rồi, còn làm các điều lành là khi tâm thật thanh tịnh. Chúng ta thấy ngoài đời giữ 5 giới thì thường thường ăn có 2 ngày chay, 4 ngày như Hòa hảo là quy tắc, còn Minh Đăng Quang phải 10 ngày chay, 10 ngày có người ăn không được, có người từ nhỏ đến lớn thọ 5 giới rồi mà chỉ ăn 2 ngày - 4 ngày, nói bên Hòa hảo có 4 ngày tụi con bên Hòa hảo thì 4 ngày, tiến lên 6 ngày cũng không được, đó là cái cố chấp của mỗi người, còn tôi thì không những 10 ngày mà còn chay trường càng tốt, kẹt lắm thì 10 ngày.

Căn cơ chúng sanh khác nhau, tôi vô trong vùng sâu vùng xa giảng vấn đề sát sanh, tôi chứng minh thì khóc hết, thực tế hàng ngày mình giết loài thú như thế nào thì tôi đọc bài "Khuyên đừng giết thú: Muôn loài nào khác chi ta, thú kia nó cũng là thân, cũng xương cũng thịt có phân như ta, đánh đau chúng nó kêu là tiếng kêu đứt ruột tiếng la xé lòng..." tôi đọc, tôi giảng khóc hết mà tới chừng kêu ăn chay 10 ngày, không được, năn nỉ dữ lắm là 2 ngày, mà toàn mấy bà già trâu không, mấy bà già lớn tuổi không, 80t, 70t. Trong quê bây giờ tu đông lắm, nhưng mà giữ giới không nối. Thành ra chúng ta thấy cái tâm họ, cái ý chí họ rất kém, mà ý chí kém làm sao mà vãng sanh, làm sao mà đi vào cảnh giới tốt được. Bởi vì ý chí mạnh tức là cái tâm mình mạnh, mà tâm mình mạnh thì mới có thể đầu thai theo ý muốn của mình được, thành ra chúng ta thấy thời buổi này mạt pháp. Còn mấy người ở chợ thì đa số họ thông minh, giảng 10 ngày chay, đa số họ ăn chay trường luôn.

Đạo phật quý ở cái tâm, cái hiểu biết, cái nhận thức là quan trọng nhất, mà cái hiểu biết đó nó không bao giờ chết nó, hay chỗ đó. Mà cái hiểu biết nó ở đâu? Thì cái đó khó, chúng ta thử hỏi mấy người niệm Phật mà phật tử ở đây cũng chưa chắc biết. Tôi hỏi phật tử ở đây niệm phật bằng cái gì? Nói niệm bằng miệng. Tôi nói không có miệng niệm được không? Không có miệng thì làm sao niệm được Sư! Chết chưa!?! Tôi nói bây giờ tôi ngồi, tôi nín thinh, tôi không niệm Phật mà tôi chỉ nhớ Phật, nghĩ Phật, tưởng Phật thì vãng sanh không? Thì nói không, không bao giờ vãng sanh được. Thành ra mình lấy cái thân cái miệng làm gốc, mà đạo Phật thì lấy cái tâm làm gốc.

Tôi hồi xưa tu tiên, tôi cũng bị chỗ đó, nhờ Nhị Tổ Giác Chánh tôi mới bỏ. Tu tiên là luyện hơi thở đi vòng tròn, tu nội tức cho xuống cái bụng, xuống hậu môn đi theo chu kỳ kêu là tiêu châu thiên, đại châu thiên thì nó khỏe vô cùng, nhưng mà khi khởi tâm dâm dục rồi bao nhiêu tiêu hết. Thì Đức Nhị Tổ mới giảng cái vụ ông Nguyễn Kim Muôn, ông là nhà xuất nhập khẩu giàu có vô cùng ở Sài Gòn, ông bỏ đi tu tiên, ông đắc quả, ông ra Phú Quốc ông tu, ông ngồi trên mặt nước nó không chìm, ông lấy 2 cái tay ông bơi từ Phú Quốc mà vô tới Rạch Giá, người ta theo rất đông, thì Sư Giác Trụ lúc đó xuất gia theo ông, rồi sau ông về Sài Gòn, ông nói với đệ tử, ông có mấy trăm vị, gần cả ngàn đệ tử, thì Sư Trụ là một trong các vị đó. Ông về nói với bà vợ "tôi đắc quả rồi", đêm ông ngủ chung với bà vợ tới nửa đêm sao mà chết queo, ông đổ máu tùm lum hết, thì Sư Trụ mới bỏ đi lang thang gặp Minh Đăng Quang rồi mới kể lại cho Minh Đăng Quang nghe, thì Sư Trưởng mới nói một câu "Đoạn thân không bằng đoạn tâm". Cái tâm của ông là chánh, chứ cái dương vật cái hậu môn nó là cái khí cụ để đi tiêu tiểu thôi, tại cái tâm ông điều khiển sai, thành ra mới phải chết. Ông tu bao nhiêu kiếp mà cái tâm ông loạn rồi thì bao nhiêu công phu đều tiêu hết, tu thân thì phải tu lâu ngày, tâm loạn trong 5 phút, trong một sát na là bao nhiêu công phu tiêu hết. Sư Trụ mới bắt đầu theo Sư Trưởng. Hồi đó tôi ghiền tu tiên, tôi đi hành đạo ngồi gần Nhị Tổ Giác Chánh, tu tiên mới đầu luyện hơi thở mạnh lắm, Ngài ngồi Ngài nghe hơi thở của tôi thì Nhị Tổ mới hỏi "Sư Khang tu tiên hả?" Thì mình có thiệt thì nói thiệt thôi "bạch Nhị Tổ con tu tiên". "Tu tiên tu lâu lắm mà không nắm cái tâm, mà cái tâm nó là chủ thân nghiệp- khẩu nghiệp- ý nghiệp, chỉ nắm cái ý thôi, thân khẩu không cần nó là phụ thuộc thôi". Thì Ngài mới kể vụ ông Nguyễn Kim Muốn với Sư Trụ, lúc đó Sư Trụ học với Ngài, rồi sau xuất gia theo đây, từ đó tôi mới bỏ tu tiên. Cái gốc tu tiên mà qua tứ thiền thì giống hệt. Tu tiên thì theo hơi thở hít vô thở ra đếm 1, hít vô thở ra đếm 2,...

hít vô biết, thở ra biết. Cái hơi thở nhập tâm rồi thì hít vô thở ra chỉ theo dõi thôi. Thì sơ thiền nhị thiền, chìm đắm trong đó mất thân thì tam thiền, ra khỏi trạng thái chìm đắm cái đó tôi không biết, tôi không ở trong tứ thiền tôi không rành, còn tam thiền tôi thường ở trong đó, khi tôi bên tiên qua bên tứ thiền. Trong kinh Trung bộ, có tất cả 5 bộ Nikāya nói về tứ thiền rất nhiều, mà ác nghiệt là không giải thích gì hết. Qua tới Đại thừa còn âu nữa, nói là: ly dục sanh hỷ lạc sơ thiên, dùng chữ ly, ly dục sanh hỷ lạc; Rồi định sanh hỷ lạc là nhị thiền; Rồi ly hỷ diệu lạc là tam thiền; Xả niệm thanh tịnh là tứ thiền. Trong Trung bộ Kinh, Kinh Nguyên Thủy nói rất dài "Vị hành giả đó phải diệt 5 triền cái làm cho cái tâm xao động, cái trí muội lược (Tâm xao động là cái gì? Trí muội lược là cái gì?). Vị ấy ly dục, ly các ác bất thiện pháp chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ". Đây là nguyên văn trong Trung bộ kinh, tôi giảng riết rồi sau tôi thuộc chứ tôi học không được, tôi thì dở cái nhớ lắm. "Rồi vị ấy diệt tầm diệt tứ chứng và trú thiền thứ nhì, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ nội tỉnh nhất tâm", đây mới có nội tỉnh nhất tâm không tầm không tứ. Đây là nguyên văn trong 5 bộ Nikāya, quý vị về coi lại. "Rồi mới là ly hỷ trú xả", bỏ cái hỷ, cái hỷ này do định sanh, định sanh phải có nội tĩnh nhất tâm. Mà nội tĩnh nhất tâm là cái gì? Cái kia là do ly dục mà sanh, cái này định sanh, cái kia có tâm có tứ cái này không tâm không tứ mà phải nội tĩnh nhất tâm nữa, mấy cái này quý vị phải suy ngẫm, mà suy ngẫm phải ngồi thiền. Mà ngồi thiền muốn định thì phải giữ giới, nó liên can như vậy, không giữ giới thì không thể ngồi thiền được lâu, ngồi thiền mà 1h, 2h không ăn thua gì, trên 2h. 3h, 4h, 5h, 7h, 9h, 10h,... quý vị làm sao mà ngồi thiền được, "ăn chay thì Xót ruột ngồi thiền thì mỏi chân", công tử quá thì chết. Thành ra trong kinh dạy: phải phong sương, phải cực khổ, phải dầm mưa dãi nắng, ngồi ở ngoài trời suốt 7h, 8h, 9h, 10h,...

thì trong cái thanh tịnh này quý vị hiểu được hết. Sư Trưởng dạy "Trú dạ lục thời", cả ngày 6 thời mà định đã chiếm 3 thời. Sư trưởng chú trọng về cái định, khuya- chiều- sáng lo tu tịnh. Bây giờ tịnh xá không còn ngồi thiền nữa, ở đây dường như còn 2 thời, thời khuya không ai dám thức, thời đó là thời ngủ ngon nhất, mà thời đó là thời thanh tịnh nhất trong ngày, thời đó là thời trí tuệ, muốn đi sâu vào thiền định, muốn hiểu các pháp thì cái thời từ 23h-1h. Bên tu tiên mà không thức giờ đó thì không phải ông tiên nữa, thời đó chuyển từ âm qua dương tới 23h là 11 phần âm và có 1 phần dương tức là 24h là cực âm, qua 1h là 1 phần dương 11 phần âm, tới 2h là 2 phần dương, 3h là 3 phần dương. Thành ra bên tu tiên khôn lắm, chọn 4 thời: tí, ngọ, mẹo, dậu. Tí với ngọ là 23h tới 1h khuya và 11h tới 13h trưa, còn mẹo dậu là 5h tới 7h sáng và 17h tới 19h chiều, giờ đó là quân bình âm dương, 6h sáng, 18h chiều âm là 5, dương là 5. Cái này là dương cực sinh âm, cái kia là âm cực sinh dương, cái đó là phép tôi tu vì hồi xưa tôi tu tiên. Tu tiên thì ngủ ban ngày thức ban đêm, thức để canh chừng sợ ăn trộm nó ăn cắp đồ, canh chừng cái xác thân mình để ngủ quên thì nó đổ, giờ đó là giờ mạnh nhất trong cơ thể, mình với ở ngoài trời đất là 1 thôi, rồi quý vị sẽ thấy.

Thành ra muốn thành Phật thì phải đắc A-la-hán trước. A-la-hán là cái gì? Là người thấy rõ xác thân, cảm giác và tư tưởng của mình toàn diện. Tôi dùng chữ toàn diện nhưng mà chưa có biết xác thân, cảm giác và tư tưởng của tất cả chúng sanh từ địa ngục tới Như Lai, thì phải ra tùy thuận thì mới thành Như Lai được, đại khái vậy, có tùy thuận thì biết mình biết bên ngoài. Mà mình còn chưa biết mà muốn biết bên ngoài làm sao được, không có cái vụ đó được. Thành ra phải tự độ trước, mà tự độ xong thì vấn đề độ tha nằm ở trong tự độ, nó giống hệt. Con người nào không vậy, không sanh không già không bệnh không chết sao?!? Ai cũng phải vậy thôi. Nhưng cái sanh già bệnh chết có ngắn có dài là tùy theo cái phước báo, cái tu tập của mỗi vị. Thành ra đối với đạo Phật là phải nội tĩnh nhất tâm trở về mình trước, tự giác mới giác tha, tự độ mới độ tha. Còn bây giờ chúng ta đi ngược, tự giác chưa rồi mà đã ra độ tha, cuối cùng không còn ông nào hết, đi xuất ngoại học lấy bằng tiến sĩ, 10 ông còn chừng 1 ông, Ma-đăng-già nó bắt hết trơn không còn ai. Theo Sư Trưởng là không cần cấp bằng, biết đọc biết viết là được, coi 114 giới "biết chữ, biết đọc, biết viết". Tất cả sự hiểu biết đều ở nội tĩnh nhất tâm. Mình trở về tìm hiểu cái xác thân mình tức là Tứ Niệm Xứ: thân - thọ - tâm - pháp. Thân là xác thân này, mà hiểu được xác thân quý vị đắc quả Nhập lưu, hiểu một cách rõ ràng. Còn hiểu lờ mờ tức là vô minh thì đắc quả người trời, chạy trốn nó, bỏ địa ngục ngạ quỷ, súc sanh, atula lên cõi người cõi trời dục giới, bỏ cái xiềng cây qua cái xiềng sắt- xiềng chì, rồi bỏ xiềng chì nữa lên cõi trời Sắc giới là xiềng bạc, bỏ xiềng bạc lên cõi trời Vô sắc là xiềng vàng - xiềng kim cương, hết rồi. Nhất là cái "Vô sở hữu xứ" của tứ không nó giống hệt A-la-hán, lên đây người ta nhận người ta là A-la-hán, lên tới "phi phi tưởng" thì giống hệt như Như Lai. Giống hệt đây là các vị nhập Vô sở hữu xứ người ta đi vào cõi A-la-hán.

Bởi vì thiền định cho mạnh thì người ta sẽ đi vào cái chỗ đó được, nhưng mà không ở lâu rồi cũng phải xuất thôi, nó phải có nhập có xuất, một vị A-la-hán không có nhập không có xuất nó thường định thôi, còn cái này khi mà tập trung kỹ mạnh lâu sâu định lực họ sẽ bằng A-la-hán, nhưng mà định lực này do đè nén do tập trung, cho nên 2 cái này nó khác nhau, thành ra nhận cái đó là" nhận giặc làm cha" kêu là" ngũ ấm ma". Thành ra quý vị ở đây nói vậy cũng phải hiểu cái nhập định của Vô sở hữu xứ. Chính Đức Phật đi hết trơn, Ngài nhập định đi có 7 bữa Ngài đã tới mà người ta đi 7 năm chưa được, vì căn cơ Ngài cao, còn phi phi tưởng ngài nhập có 7 bữa Ngài ra. Ngài nói cái này chưa phải là A-la-hán, chưa phải Như Lai đây là A-la-hán dỏm Như Lai dỏm. Ngài mới chỉ chỗ sơ hở đó, thì ông Uất-Đầu-Lam-Phất với ông A-La-La biết mấy ông tu cao, mấy ông hỏi:" Vậy cái thiệt của A-la-hán, Như Lai như thế nào? Thì Thái tử Si-Đạt-Ta bí, biết chỗ sai mà chưa chứng đắc, mà chưa chứng đắc thì Ngài không bao giờ nói. Ngài nói:" Giờ tôi phải đi tìm". Các ông nói:" Tìm không có đâu, không có ai cao hơn tụi tui hết". Thì Thái tử Si-Đạt-Ta nói:" Đúng, nhưng mà tôi phải tìm ở đây. Hắn có khi định trí tìm ra, xếp chân ngồi lại kiết già công phu". Thì 49 ngày Ngài nhận thấy được thành Như Lai. 49 ngày không ăn không uống, tới ngày thứ 49" dạ đỗ minh tinh, sao mai vừa ló dạng" Ngài thành Như Lai. Khi Ngài thành rồi, Ngài muốn nhập Niết bàn. Ngài nói:" không có giáo hóa được", chúng sanh từ đây về sau tức là từ thời Đức Phật cho tới bây giờ đó là cái căn cơ mạt liệt, không thể nhận lại cái Bất tử đâu.

Cái Bất tử không phải khó nhưng mà chính nó giản dị, mà cái gì giản dị lại khó mà nhận được. Cuộc sống phức tạp thì chúng ta có thể cố gắng đi đến được. Cuộc sống giản dị nghĩa là không có gì, chỉ có cái một thôi thì chúng ta không đi đến được. Chúng ta quen rồi, quen sống cải sửa, quen sống phải có điều kiện, mà cái Phật tánh thì không có điều kiện, không thầy, không pháp môn, không thời gian, không không gian, không nhà, không cửa, không tiên, không bạc,... Tôi nói không đây không phải chúng ta không ngủ không ăn nhé. Coi chừng nhiều người viết thư nữa, chút nữa tôi đem bức thư đọc biểu tôi trả lời, tôi nói tôi không có trả lời, tôi đâu có thì giờ đâu mà trả lời, rồi tôi suy nghĩ hoài mười mấy hai chục bức thư, mấy cái băng tôi giảng giờ nó tràn lan trên mạng cả thế giới nghe, mà nghe 1-2 đĩa thì chết tôi, phải nghe hết mới được, có khi nghe tôi giảng chỗ này tôi bỏ quên chỗ kia, có khi giảng chỗ kia bỏ quên chỗ này, nghe có 1-2 đĩa thì cái chỗ giảng của tôi nó hớ. Như bây giờ tôi giảng chỉ có 1 tiếng mấy làm sao tôi trình bày hết được. Mà tôi giảng rồi xuống tôi không nhớ, lúc tôi giảng tôi cũng không nhớ tôi giảng cái gì hết, thành ra quý Hòa thượng, Thượng tọa thường rầy tôi "Sư giảng đụng tùm lum". Mà thật sự tôi không biết, khi tôi giảng rồi tôi không biết tôi ngồi ở đâu nữa, hễ cái gì ra thì tôi giảng chứ tôi không có lựa chọn, cái dở của tôi là ở chỗ đó, khi tôi hứng tôi giảng 3h-4h tôi không biết mệt, mà xuống rồi tối nghỉ đi ngủ mới thấy mệt nó oải hết trơn. Thành ra tôi giảng tôi phải để cái đồng hồ reo, mà reo tôi nhấn rồi mà tôi giảng nữa là tôi quên, tôi giảng thêm 1h-2h nữa thì phải có mấy phật tử nhắc thì tôi mới ngưng được, cái máy nó nóng rồi thì nó chạy, bởi vì tôi chưa có đắc quả, hễ nó hăng rồi thì nó giảng, cái gì ra nó giảng, nó không có lựa chọn được, thành ra nó đụng tùm lum, mà tôi giảng nó là sự thật không hà. Thường nhiều vị mới đầu nghe pháp của tôi là không ưa, bên mấy thầy Bắc tông không ưa, cả tới bên Khất sĩ cũng không ưa, phật tử có người ưa người không, người nào có tu không đụng tới họ.

Vì cái chân lý là sự thật, mà sự thật thì luôn luôn mích lòng, thuốc đắng thì dã tật. Cái tánh tôi thì tôi thấy sự thật là tôi nói, thà đừng cho tôi giảng, cho tôi giảng mà cấm tôi nói cái hiểu biết của tôi, nó đúng hay sai tôi không biết, chỉ có thời gian mới trả lời vậy thôi. Tôi xin thưa trước với quý vị, tôi giảng ở đây là trong kinh, nhưng mà cái lời giảng của tôi khác với mấy vị học giả khác, nó không giống ai, nhưng mà tôi coi hết rồi tôi mới trở về cái giới- định- tuệ thì ở bên Tịnh độ cái giới là hành, định là tín, tuệ là nguyện thì cũng vậy thôi. Nhưng Tịnh độ khác một chút là cái nguyện. Các nơi nguyện là tự lực, còn Tịnh độ nguyện là tự lực đồng thời có tha lực, nó khác ở chỗ đó. Còn các tôn giáo bạn thì tha lực không, không có tự lực, mà tha lực không có tự lực thì biến cái vị giáo chủ của mình thành ông thần. Mà đạo Phật thì không có ông thần, không có một đấng chúa tể tạo ra vạn vật các pháp, đạo Phật không chấp nhận cái đó, không phải Đức Phật sinh ra vũ trụ này, không có việc đó. Ngài nói: "Ta chỉ là người chỉ đường thôi, Ta đi rồi, Ta đã thành Phật, Ta chỉ lại con đường thì các con phải đi, phải hạ thủ công phu thì mới được giống như Ta, chứ không phải là Ta đến là để Ta cứu độ chúng sanh" Thành ra Phật tử thường nói Sư có vãng sanh thì Sư cho con níu cái y, tôi nói níu y tôi cắt y, nắm chân tôi tống cho một đạp, nắm tay tôi thoi cho một thoi. Sự thật không ai cứu ai được hết, đừng có tưởng Đức Phật cứu mình, Quan Âm cứu mình. Dóc! Không bao giờ có vụ đó. Nói vậy là không có vấn đề vãng sanh, không có vấn đề phát nguyện hả Sư? Phật tử từng hiểu lầm, mấy câu hỏi cũng nằm trong đó. Không phải là không có A Di Đà, không phải là không có Quan Âm, nhưng mà người vãng sanh ở mình là chính, mình phát nguyện mà tha thiết trăn trở, nhất là mình phải nhất niệm 90% - 95%, Đức Phật chỉ có 5% - 10% thôi. Nếu mình tạp niệm mà mình phát nguyện sói đầu nếu vãng sanh tôi xin xuống địa ngục. Còn nếu mình nhất niệm mà mình phát nguyện thì không có ông Phật nào từ chối hết. Có cảm mới có ứng, mà tạp niệm đâu có cảm.

Quý vị phải hiểu tôi ở chỗ đó. Thành ra thường hiểu lầm cái tôi giảng, tôi nói tất cả các pháp là phát hiện ra từ Chân không, mà Chân không thì không có hình có tướng, không có A Di Đà, không có Quan Âm, không có tôi không có vũ trụ, chỉ có cái lặng lẽ yên lặng mà thôi. Nhưng yên lặng để rồi động, không có cái nào mà yên lặng hoài được hết, yên lặng mà phi không gian phi thời gian nó sẽ hoạt động rất mạnh, nó sẽ bao trùm hết. Thành ra phi không gian phi thời gian là Niết bàn tịch tịnh của A-la-hán. Vô đó mà nằm trong đó không dám ra thì Đức Phật sẽ quở trách, mà vô đó thì người tu- pháp môn tu- thời gian tu đều là Chân không, thì bây giờ khoa học đi được cái đó. Tới khoa học chứng minh được rồi thì các nhà bác học mới chấp nhận đạo Phật. Đạo Phật bây giờ được vô thế giới, chứ hồi xưa thế giới không chấp nhận, người ta thường thường coi đạo Phật là một đấng thần quyền, thì đạo Phật không có. Chính đức Phật nói không có. Như vậy là không có đạo Phật, không có Đức Phật? Sai. Đức Phật người ta chỉ dùng thị hiện thôi. Đức Phật có 3 thân: một thân là ứng hóa thân mà thị hiện thì không phải kêu là ứng hóa mà cái thân bằng thịt xương da, thân đó là thân của chúng ta, mà chính cái thân này tu đắc quả thì kêu là ứng hóa chứ không phải thân phàm nữa, chúng ta phải hiểu điều đó. Thành ra tất cả chúng ta phải nhìn, nếu mà chúng ta kê cái thân chúng ta, cái thân phàm phu mà chúng ta thấy của Phật đó thì cái thân đó chưa phải; còn tất cả pháp môn chúng ta thấy tất cả đều phát hiện trong cái báo thân tức là Chân không tức là Niết bàn tịch tịnh A-la-hán. Mà ở đây Niết bàn tịch tịnh A-la-hán là cái gì? Không là cái gì hết, nó chỉ là cái Chân không, cái lặng lẽ. Thì ở trong cái thư này hỏi tôi về cái đó: "Sư nói cái đó rồi từ nay con không còn niệm Phật nữa, hồi xưa con cầu đức Phật A Di Đà tiếp dẫn con, con thấy có Phật A Di Đà, có con niệm Phật và có mong cầu sự vãng sanh, bây giờ con thấy niệm Phật A Di Đà không có, con cũng không có mà niệm Phật cũng không có luôn, giờ hỏi con lọt vào trong trạng thái đó thì phải làm sao? cái này chính Sư giảng".

Tôi nói chết tôi. Tôi có giảng vậy bao giờ, tôi nói không có mà vẫn có. Thành ra tôi nói địa ngục nó không có đối với người giữ giới như quý vị. Tôi thường hỏi quý vị công an có hay không? Nói công an có là sai, nói công an không có là trật. Cái pháp hội quý vị ngồi đây với tôi có hay không? Nếu nói có là sai, nói không có là trật. Tôi nói có bao giờ, không có bao giờ? Mà nếu pháp hội này nhìn qua con mắt A-la-hán thì pháp hội này không có, quý vị không có, tôi không có, lời giảng tôi cũng không có, nó từ cái Chân không, cái Lặng lẽ ra. Mà Chân không là không có gì hết, nhưng mà nếu tư tưởng của người trời thì pháp hội này vẫn có, có theo người trời: có tôi giảng, có quý vị nghe và có pháp môn tôi giảng. Tôi từng thí dụ nếu nước thì cõi người thấy là nước, các nhà hóa học thấy nước là H2O, các nhà điện tử học thấy nước là điện tử âm và điện tử dương; 2 nguyên tử hydro và 16 nguyên tử oxy thì nó thấy là khác, ngạ quỷ nó thấy là máu, cõi trời thấy là lưu ly. Thì cái nào đúng? Tôi nói cái nào cũng đúng hết, đúng theo trình độ mỗi chúng sanh, mà cái nào cũng sai hết, sai theo chân lý của sự thật. Mà chân lý sự thật là gì? Là không hình không tướng, khoa học kêu là năng lực, từ ngày có năng lực thì khoa học mới chấp nhận đạo Phật.

Thì hôm nay chúng ta học về cái đó, học về năng lực xác thân. Mà năng lực thì có một thứ thôi, nhưng có một thứ là sai. Năng lực của 4 đường ác mặc dù nó cũng vậy nhưng mà nó còn cái diệu dụng, còn cái tướng của năng lực chứ; còn năng lực của cõi người trời Dục giới cũng vậy thôi nhưng mà khi nó hiện ra cõi người trời Dục giới thì nó phải khác chứ; còn năng lực của cõi sơ- nhị- tam thiền cũng vậy thôi, nhưng mà cõi sơ- nhị- tam thiên cái tác dụng khác nhau thì nó phải khác; rồi tới tứ thiên nó cũng vậy, cũng là năng lực thôi nhưng mà tứ thiên với tứ không tác dụng nó khác.

- Nang lực của cõi 4 đường ác thi có người ta: có xác thân, có cảm giác, có tư tưởng. Nhưng mà cảm giác kêu là ngạ quỷ, tư tưởng kêu là súc sanh, tất cả cái tư tưởng cái cảm giác này dồn về xác thân chứ không phải cảm giác của cõi trời.

- Còn cái năng lực của cõi sơ- nhị- tam thiền thì có xác thân nhưng không chú ý tới xác thân, chỉ chú ý tới cảm giác thôi, thì nó lấy dây thần kinh xác thân bên trong kêu là tịnh sắc căn, mà chúng ta kêu là: thần kinh mắt, thần kinh tai, thần kinh mũi, thần kinh lưỡi.

Hay nói cho rõ hơn thì cái xác thân mình thấy, bây giờ mình chích thịt cái đó là phù trần căn, quý vị đang sống với cái xác thân đó. Còn xác thân thứ 2 là dây thần kinh xúc giác quý vị chích gân là nó. Thành ra khi quý vị ngã xuống chết, cái hơi thớ dứt rồi thì cái xác thân thịt xương da này chết ngay lập tức, nhưng dây thần kinh xúc giác này 8h sau mới chết thiệt, quý vị chích vô còn thấy đau, còn chích thịt không còn đau nữa. Thành ra người bệnh bán thân bất toại là hư dây thần kinh xúc giác, nhưng cái óc còn phân biệt được. Còn bị nhũng não tức là đứt dây thần kinh óc, tư tưởng không chỗ phát hiện, nhưng mà cảm giác còn. Quý vị chích vô thịt, dây gân còn biết đau, nhưng mà hỏi "con đến thăm bà, bà có biết con là ai không?" Con mắt ngó lau láu không còn sự phân biệt nữa, cái này trong Duy thức.

Thành ra tôi thấy trong 10 tông phái, Duy thức là hay nhất. Nhưng vô Duy thức thì dội, danh từ rất nhiều, mà danh từ chữ hán không. Tôi nhờ học chữ hán 9 năm, tôi một bụng, nhưng mà qua Duy thức cũng không hiểu, vì toàn là danh từ triết học, còn tôi học danh từ tá cánh tá người thì an thua gi, nhưng mà có cái đó làm nên táng mình đi sâu được. Duy thức như vậy, tôi phải bó 10 năm đọc tới đọc lui hoài, chán nản. Tôi coi không như quý vị vô phòng mở đèn lên coi, không bao giờ tôi coi kiêu đó, không bao giờ coi ban đêm, tôi coi ban ngày không hà. Ban đêm tôi ngồi thiền, ban ngày coi 1- 2- 3h, ban đêm ngồi 10h mà cũng chưa tiêu hóa được. Trời ơi!!! Trong kinh kêu là "văn, tư, tu". Cái văn thì dễ, văn là nghe thôi, nghe kinh, nghe pháp, nghe bài người ta giảng, nghe trong kinh. Đọc, người ta đọc thì cái đó như con trâu ăn cỏ thôi, đâu có tiêu hóa, ăn nhiều quá rồi sình bụng. Tối lại mới ọc ra mới nghiền ngẫm kêu là tự, tư là cảm giác là suy nghĩ, tư là ý chí. Ý chí nó mới nghiền ngẫm thì bây giờ nó mới trở thành thịt xương da của mình, bây giờ mới tiêu hóa đấy, thì cái tiêu hóa này phải 3 phần mà cái ăn có 1 phần thôi, coi "Trú dạ lục thời".

Thành ra Giác Chánh trước khi giải tán đoàn 2 lần: lần thứ nhất ở Vĩnh Phú, lần thứ hai ở Bãi Xào, Ngài cũng nói với tôi:" Sư Khang về nhớ đi đâu cũng giữ Trú dạ lục thời nhé, cái đó có giới- có định- có tuệ. Mà Sư Khang có biết giới là gì? định là gì? tuệ là gì không? Tôi giải thích không có chạy. Ngài nói:" Giới là đi bát độ cơm phải từ 11h tới 13h, độ cơm phải đọc kinh nhé, bỏ kinh là ăn trộm đó". Bây giờ quý vị độ cơm không có đọc kinh, mà đọc kinh thì lại nhảy,... trai tăng cũng không đọc kinh nữa, cho nên sau này trai tăng tôi không có đi nữa... Cái căn bản của tôi là" Trú dạ lục thời" mà hễ đụng tới cái đó tôi gạt ra hết. Sáng là tôi phải quẩy bát đi xin, đâu phải đi xin để ăn đâu, đi xin là đề làm gương cho bá tánh, đồng thời là đề thể dục cho mình, trong các thể dục thì đi bộ là tốt hơn hết,... Quý vị nên nhớ cái căn bản của đạo Phật là:" đi bát, ngồi thiền, xem kinh". Mấy cái căn bản là: mình phải không giữ tiền, (bây giờ mấy ông Sự không có ông nào mà không giữ tiền hết, lại có của quý nữa), không rớ đến tiền vàng bạc của quý và đồ trang sức,... Bây giờ ở dưới tịnh xá Trà Vinh không có cửa đóng, đây là của Sư Minh Đăng Quang chứ không phải của tôi, trong tịnh xá không có cái gì quý hết, không có đèn cầy, mà tôi cũng không cho đốt nữa. Đốt làm gì? Đức Phật cũng không có hào quang. Mấy ông mấy bà vô năn nỉ làm hoài, tôi nói hào quang của ông bà mới quan trọng chứ. Rồi cho xá lợi, tôi nói không cần, xá lợi Phật đâu có quý, xá lợi của chính mình mới quý, bây giờ nó có 3-4 viên thôi nó quý hơn của Đức Phật 1.000 viên, tôi nói sai tôi xin xuống địa ngục, tôi xin chịu tội hết. Bởi vì xá lợi có 3-4 viên nhưng mà là của mình, là cái thiên định của mình, cái chứng đắc sâu lâu của mình, cái đó nó độ mình. Muốn có xá lợi thì phải thiền định, mà thiền định vững thì phải giữ giới kỹ, thiền định thì mấy ông bà sẽ có trí tuệ, thì trí tuệ sẽ giúp mấy ông bà giải thoát khỏi luân hồi sinh tử khổ. Còn bà lạy ông Phật, rồi đem mấy viên đó về lạy mà thoát luân hồi sinh tử tôi xin chịu tôi. Bà quỳ lạy xá lợi Đức Phật, bà quỳ bà lạy hoài đi mà bà tai qua nạn khỏi tật bệnh tiêu trừ bà vãng sanh về Cực Lạc tôi xin xuống địa ngục. Còn bà giữ giới, bà tu thiên định, bà sẽ thoát luân hồi sinh tử. Giới luật nó không đưa nhưng chính giới luật sẽ đưa tới thiền định, mà chính cái thiền định cho bà thấy con đường luân hồi sinh tử, thấy cái này đó là cái Bất tử.

Bất tử ở đâu? Ở ngay trong cái xác thân này, nhưng mà cái xác thân này không phải là cái Bất tử, nhưng mà phải nương vào cái xác thân rồi mới có cái tâm. Cái tâm là cái gì? Là cái tư tưởng. Cái tư tưởng nó mượn cảm giác, tất cả dây thần kinh cảm giác nó đều tập trung trong cái đầu. Trong cơ thể cái gì là quan trọng? Cái đầu là quan trọng hơn hết. Tất cả thần kinh: thị giác- thính giác lỗ tai- khứu giác lỗ mũi,... đều đưa lên trên óc, quý vị học Duy thức học, khoa học bây giờ cũng giống hệt, mà khoa học thì rất âu trĩ, vì lúc đó tôi học lớp 12 mà tôi coi khoa học của Tây Phương, giờ qua Duy thức tôi thấy nó con nít, nó chỉ biết xác thân mà biết chưa hết. Xác thân nó có biết thịt xương da thôi, còn qua cảm giác thì khoa học mù tịt. Cảm giác lạc thọ, với con mắt thì còn biết được, còn tới cái lỗ mũi- cái lỗ tai- cái thân thì khoa học mù chắc. Cảm giác của mũi, của lưỡi,... nó phát hiện như thế nào? Thành ra bây giờ chúng sanh khổ, bởi không nắm được, bắt không trúng mạch. Ai cũng vậy, nói con khổ quá Sư ơi! Nghiệp con nặng lắm! Tôi nói bao nhiêu ký giao tôi đi, tôi lãnh hết. Tôi hỏi lại cái gì làm mấy ông mấy bà khô? Bởi nghèo, cuộc sông con bất hiểu, anh em phụ đãi, bà con bây giờ xảo trá lắm, cuộc sông giờ khô lắm. Cái đó không ăn thua gì đâu. Vậy cái gì làm mình khổ Sư? Tôi nói cái đó bà suy nghĩ thử cái gì làm bà khổ. Thành ra mấy người không nắm chỗ đó...

Có cô ở bên Mỹ đã tình nguyện hiến xác rồi, nay nghe băng tôi giảng, chạy hỏi nhiều vị Sư không trả lời được, về Việt nam tìm tôi hỏi. Tôi nói 8h cái cảm giác nó mới hết, con người mới chết. Chết rồi 8h còn cảm giác đau mà hễ đau thì sân, sân thì luân hồi sinh thành súc sanh, ngay lúc đó súc sanh rồi thì chết làm súc sanh. Nhưng tôi nói như vậy mà không phải vậy, cái khó là chỗ đó... Cô nói "hiến xác thì chết là người ta lấy đem về liền chứ đâu có để lâu được, nếu như vậy tụi con không vãng sanh bởi vì nhức nhối quá thì làm sao tụi con vãng sanh được!". Nghe tôi giảng thì phải nghe qua nhiều băng đĩa mới hiểu. Cô gặp và hỏi tôi, tôi nói tôi có giảng hết rồi, nhưng cô nói tôi chưa giảng. Tôi mới nhắc lại: cảm giác thuộc về dây thần kinh, cái xác thân có cảm giác là ngạ quỷ, cái tư tưởng là súc sanh, còn các dây thần kinh cảm giác là cõi trời Sắc giới, mà tư tưởng là cõi trời Vô sắc giới. Cổ nói cái này Sư có giảng. Tôi nói "như vậy tôi trả lời rồi". Như vậy cảm giác là chỗ phát hiện của đau đớn, tôi nói cảm giác có 3: lạc thọ- khô thọ- không lạc không khô. Còn tư tưởng là phân biệt, tư tưởng nó phân biệt: phải- trái, tốt- xâu, vinh- nhục,... nên giữ cảm giác lạc thọ, nên đây cảm giác khổ thọ đi. Đẩy bằng cách nào? Tất cả đều do tư tưởng. Mà tư tưởng nhớ lại cách đây đi hoặc cách giữ lại toàn là do ý chí là cái nghiệp nó cung cấp, mà ý chí nó lấy trong A-lại-da, thành ra đụng tới tư tưởng là đụng tới ý chí, A-lại-da.

Có giảng không? Cố nói có, nhưng mà làm sao trả lời cậu hỏi này. Tôi nói như vậy tôi trả lời hết rồi. Cổ nói con không biết, Sư giảng tiếp cho con nghe. Tôi đã nói cảm giác thuộc về dây thần kinh, thần kinh của 5 thần: mắt- tai- mũi- lưỡithân- óc, thần kinh: thị giác- thính giác- vị giác- Khứu giác-xúc giác; con tư tưởng nó thuộc về dây thần kinh óc tức là chỗ tư tưởng phát hiện, nó phân biệt lợi- hại, vinh- nhục, nó cải sửa, thì nguyên nhân của luân hồi sinh tử chính là tư tưởng chứ không phải cảm giác. Đức Phật không cảm giác sao? Ngài bệnh Ngài cũng đau đớn, Đề-bà-đạt-đa lăn đá Ngài cũng biết đau, Ngài cũng bệnh kiết ly. một đêm bốn mươi mấy lần, nhưng mà khổ là Ngài không có khổ, nhất định Ngài không có khổ. Khổ là do tư tưởng phân biệt, cái này dễ chịu làm sao mình tìm cách giữ nó lại, cái này khó chịu mình tìm cách đẩy nó đi, thì chính cái nguyên nhân luân hồi sinh tử là do cái tư tưởng. Cổ nói không sáng tỏ, Sư cho ví dụ đi. Tôi mới lấy ví dụ: Cô có người mẹ mà cô kính nhất, thương yêu nhất trên đời, bây giờ cô có thể chết thay thế bà, hôm nào cô chọc bà giận, bà giận quá tát cô 2 bạt tai, mạnh quá nổi 10 lằn ngón tay. Đau thì cô đau điếng, như vậy cô có giận bà không? Con không giận. Tại sao không giận? Con còn mừng vì biết bà còn mạnh, còn sống với con lậu, chứ bà đánh yếu xìu thì con khổ vì biết bà yếu. Tôi nói đúng, vậy là cô có hiếu. Bây giờ có người lối xóm với cô mà 2 người không có thuận, cô đi như thế nào đó mà 2 người cãi nhau nó nhào đánh cô, cô né được, nó chỉ đánh ngang tay cô, cô giận không? Con trả thù à Sư, năm ăn năm thua, vay nợ máu trả nợ máu. Tôi nói vậy thì rõ ràng quá rồi. Vậy mà con cũng chưa hiểu nữa. Tôi nói tại sao mẹ cô đánh cô đau mà cô không giận mà cái này người ta đánh nhẹ 1 cái mà cô nối giận, tại sao? Thì cảm giác cái đau với không đau đâu có kết luận được thù oán, có giận hay không giận. Mà giận, không giận là do cái gì? Do tư tưởng của cô, cô nghĩ cái này mẹ cô đánh đau, nhưng cô thấy vui vì bà còn khỏe mạnh, còn sức khỏe sống với mình lâu; còn cái này không đau nhưng đó là kẻ thù.

Phân biệt kẻ thù là cái gì? Cảm giác làm sao phân biệt. Phân biệt là tư tưởng ở cô chứ. Như vậy nguyên nhân của luân hồi sinh tử là do tư tưởng. Các bậc Thánh nhân người ta không bao giờ sống bằng tư tưởng. Nhưng mà cảm giác là một cái người ta kêu là bản năng, loài thú cũng có đó, Thánh nhân cũng có đó, ai có xác thân thì phải có cảm giác. Cảm giác nó nương vào dây thần kinh nó phát hiện, mà cảm giác nó có phân biệt đâu, nó biết dễ chịu, nó biết khó chịu, biết dửng dưng đó là bất lạc bất khổ thọ, nghĩa là đối với cái đánh đau, không đau nó cũng bình thản thôi, sau này quý vị đi tới A-la-hán nó cũng giống hệt vậy đó. Cái đó để sau.

Đạo Phật độc đáo, nó sâu xa lắm, sau bậc A-la-hán cũng giống hệt như ngạ quỷ, súc sanh. Quý vị làm sao phân biệt? Thì chúng ta sẽ học tới chỗ phân biệt đó. Thành ra nếu tôi giảng nữa quý vị phải trả bài, trả bài là A-lại-da quý vị có, quý vị mới moi ra mới trả được, chính A-lại-da quý vị ngồi thiền nó ra, quý vị mới nghiền ngẫm được. Có người không chịu trả bài, trả bài dĩ nhiên nó phải khó rồi. Sư bắt trả bài làm tụi con hụt hẫng. Nếu không trả tôi không giảng nữa. Nếu trả tôi biết cái hiểu biết của quý vị nó nằm trong A-lại-da. Còn bây giờ tôi đâu có đắc quả đâu, mà hãy nói là tôi biết trình độ quý vị tới đây, nếu mà hiểu biết sâu thì cái trình bày rất sáng tỏ, cái hiểu biết vừa vừa trả lời úp mở, không hiểu biết gì hết trả lời trật lất. Tôi nghe, tôi biết trình độ tôi sẽ giảng tiếp tục hoặc sẽ giảng thấp hơn hay cao hơn, thì cái pháp hội tôi lấy 2/3, còn 1/3 phải hy sinh thôi. Mà không trả bài gì hết, bây giờ tôi phải làm sao...

Tôi giảng tôi giữ lấy cái của tôi là tôi làm sao cho sáng tỏ, quý vị sáng tỏ, quý vị chấp nhận. Kinh là Phật nói, mà các vị pháp sư giảng khác nhau hết. Quý vị theo ai? Bài giảng thì trùng nhau, nhưng trình độ mỗi pháp sư khác nhau, nhiều khi lại mâu thuấn với nhau, thì phật tử phải làm sao? Chịu, sình bụng. Có người hỏi tôi: "tại sao Sư giảng khác với những người khác?". Tôi nói "đừng có so sánh như vậy". Hãy so sánh với mình xem Sư giảng áp dụng trong cuộc sống nó có đúng không, nó có đem ích lợi đem an lạc cho mình cho mọi người không, nếu đem an lạc cho mình mà làm khô mọi người thì Sư giảng sai, an lạc cho mọi người mà làm khổ mình thì Sư giảng sai, chừng nào an lạc cho mình cho tất cả mọi loài chúng sanh thì cái này đúng. Hỏi Phật, hỏi ai nữa? Hỏi ở đâu? Hỏi mình đừng có hỏi tôi nữa. Nếu quý vị kính tôi, thương tôi thì quý vị trả bài, tôi năn nỉ quý vị đó. Thành ra từ nay quý vị đừng dựa vào pháp sư, đừng dựa vào Đức Phật, mà dựa vào sự sáng tỏ. Mà muốn sáng tỏ quý vị nhớ: Giới- Định- Tuệ, Tín- Hạnh- Nguyện, Thê- Tướng- Dụng, bây nhiều đó thôi. Thê- tướng- dụng là bên các tông phái khác. Rồi pháp thân- báo thân- ứng hóa thân, 3 cái cũng là 1 thôi. Báo thân là thế, ứng hóa thân là tướng còn pháp thân là dụng. Cái thế là cái bản thể, cái nhất niệm. Tướng là hình tướng hiện tượng giới. Còn dụng là cái dùng, năm cái dụng là nắm hết thể-tướng-dụng. Người ta nói "duy tuệ thị nghiệp" tức nắm cái tuệ thôi. Còn Tịnh độ năm cái nguyện thôi "duy nguyện vãng sanh". Tôi giảng tôi không sợ gì hết, dù tông phái nào đưa tôi, tôi giảng cách khác nhau hết, nhưng mà cuối cùng đi qua Nhập lưu, Nhất vãng lai có một thứ thôi. Quý vị nghe giảng rồi, có cái đĩa, quý vị ngồi thiền rồi nghe lại. Còn tôi nghe thì tôi lăng nghe vào trong cái bụng tôi, rồi khi ngồi thiền tôi ọc ra, tôi nghiên ngâm. Từ xưa tôi vậy đó. Tôi đọc quyên kinh xong, tôi để xuống, tôi nghiền ngẫm tới lui. Cái tứ thiền cũng vậy đó, tôi nghiền ngẫm tới lui cuối cùng tôi rành. Nhờ tôi theo Khất sĩ, mà theo Nhị tổ Giác Chánh nữa, không có tịnh xá gì đâu, rỗi rãnh vô cùng, do đó tôi đi sâu vào thiền định, tôi bắt kiết già là tôi vô thiền liền, hồi xưa định lực mạnh như vậy đó, coi kinh là hiểu liền, nhưng không hiểu Bát nhã. Tôi hiểu Bát nhã lâu rồi mà cách tu tập thì tôi không biết, cái Bát nhã khó lắm, tất cả các kinh Phật không có kinh nào giảng rành hết. Tới khi đụng kinh Thủ Lăng Nghiêm thì sáng tỏ.

Kinh Thủ Lăng Nghiêm chỉ tụ Bát nhã thật là tài tình về cái thấy- cái nghe - cái ngửi -... nó nằm ngay cuộc sống này, mà cái ví dụ không có kinh nào ví dụ hết, chỉ có tới Thủ Lăng Nghiêm mà Đức Phật hỏi A Nan 7 lần" thất xứ trùng tâm", lần thứ 7 Ngài mới chỉ cái Chân tâm. Ngài chỉ cái Chân tâm thì cái đó không phải là chân, mà nó nửa vọng nửa chân, cái này mới là cái chết nữa. Tôi phải thêm 3 năm trời, tôi mới hiểu được, hiểu mà không "thấy", mà chính không thấy cái hiểu mới sâu xa. Trong kinh Đức Phật có nói:" Thời mạt pháp, các con không hiểu pháp thì các con phải dựa vào ông thầy" vô sư trí". Vô sư trí là cái gì? Ngài có giảng trong Thủ Lăng Nghiêm:" Cái cửa mà không mở, các con gõ mãi gõ mãi gõ mãi gõ mãi thì cửa sẽ mở thôi". Con cứ thiên định đi 1h, 2h không được thì 5h, 7h, 70h, con ngồi hoài, cứ tinh tấn đi, mà phải lấy cái đề mục không được ngồi đó ngủ, thiền là tối kỵ ngủ, thì một thời gian thanh tịnh tự nhiên mình hiểu, hiểu bằng cái trực giác tự nhiên, nó đến với mình trong lúc thanh tịnh, khi xả thiền ra trình bày lại không được. Tôi bây giờ trình bày mấy cái Bát nhã cũng lọng cọng đó, bây giờ tôi trình bày nhiều lần tương đối sáng tỏ, nhưng chưa sáng tỏ lắm, chừng nào đắc quả Bất lai, A-la-hán cái trình bày tôi mới là nhất trí. Giờ chúng ta vô bài giảng. Quý vị thấy xác thân quý vị biết, dây thần kinh quý vị có biết mà nó ẩn bên trong mỗ ra quý vị thấy. Dây thần kinh không phải cảm giác, cảm giác mượn dây thần kinh để phát hiện, cảm giác là cái tướng lờ mờ. Cái ông loa có tiếng nói" đây là đài phát thanh Vĩnh Long". Quý vị nói tiếng nói là của ống loa. Trật, coi chừng đó. Nói không có ống loa làm sao có tiếng nói Sư? Vẫn có, nó ấn, có đầy đủ điều kiện thì nó hiện ra. Tiếng nói là chính, ống loa là phụ. Ông loa là cái cơ quan làm phát hiện tiếng nói" đây là đài phát thanh Vĩnh Long" thì cái làn sóng từ đài phát thanh Vĩnh Long mới phát hiện trong không gian, khi đủ điều kiện nó mượn cái ống loa để nó phát ra tiếng nói. Tiếng nói là cái dụng, làn sóng là cái thể, ống loa là cái tướng.

Giới- định- tuệ phải ngồi thiền mà suy ngẫm. Cái gì cũng đợi tôi nói hết chết tôi. Những bài giảng này tôi đều nói hết rồi mà cứ hỏi từng chút từng chút. Cứ nói niệm Phật bằng miệng. Tôi nói không phải mà bằng tâm. Có người nói phải bằng tâm, nhưng khi tôi hỏi tâm ở đâu thì không biết. Có người nói tâm ở trái tim, có người nói tâm ở cái bụng, có người nói tâm ở cái đâu. Tôi nói "nói cái đầu, chặt cái đầu thì cái tâm mất; nói cái bụng, mổ cái bụng thì cái tâm mất,...". Nó ở đâu? Chúng ta khó trả lời. Vậy thì làn sóng ở đâu, luồng điện ở đâu?

nhân mùa an cư kiết hạ tại Tịnh xá Ngọc Viên tỉnh Vĩnh Long Chiều ngày 12/5/Nhâm Thìn - nhằm ngày 30/6/2012 Chúng ta tiếp tục giảng về Tứ niệm xứ.

Phật thì có lúc Ngài giảng khác. Cũng như giới luật thì Ngài nói "giới là nền tảng của đạo Phật, giới còn đạo Phật còn, giới mất thì đạo Phật mất". Mà qua tới Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai, A-la-hán thì nói "nếu còn giữ giới thì không thể đi sâu vào Bát nhã được". Nghĩa là phải quên giới, mình với giới là một chứ không còn giữ giới nữa, nếu giữ giới thì chướng ngại trên con đường phát triền trí tuệ. Khi đã trí tuệ rồi thì không còn tư tưởng, không còn giới luật nữa, không còn đối trị, không còn đè nén nữa, không có pháp môn nữa. Rồi tới A-la-hán sau khi đắc quả rồi thì phát bồ-đề tâm "giữ giới mà không giữ giới mà làm bộ như giữ giới dài dài" thì cái đó là vấn đề khó khăn. Tôi giảng ban đầu có một số vị tỳ kheo, quý Hòa thượng và một số phật tử không đồng ý, nhưng bây giờ tất cả đều đồng ý, nó cũng có cái hậu.

Bốn đường ác mà muốn lên 4 đường thiện thì phải ôm chặt giới luật thôi, phải ráp vần mới đọc chữ, phải giữ giới không thì sẽ sa đọa. Giữ giới thì sẽ tiến hóa.

- Từ địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula là ác giới- ác định- ác huệ, kêu là tà giới- tà định- tà huệ.

- Rồi đi lên tới người trời thì chánh giới- chánh định- chánh tuệ, chánh đối với tà.

- Rồi tới Nhập lưu, Nhất vãng lai, Bất lai, vô sanh A-la-hán là thánh giới- thánh định- thánh tuệ.

Thánh nó khác với cái chánh. Cái chánh là lấy cái chánh trừ cái tà, lấy cái thiện trừ cái ác, lấy cái phải mà cải sửa quấy. Thì trong Lục ngôn có: "Chúng ta phải dùng tư tưởng tốt mà đuổi tư tưởng xấu", cái đó là người trời thôi, "rồi đến đây chúng ta phải chặt đứt các dây xiềng", cái này là cái khó, cái này qua Thánh nhân đó. Dây xiềng là gì? Tư tưởng ác là dây xiềng, tư tưởng thiện cũng là dây xiềng, thiện ác gì đều trói cột hết, cái đó là cái ngoại đạo khó hiểu nhất. Thời Thái tử Si-đạt-tạ có 62 tôn giáo, bây giờ cũng vậy đó. Thì bây giờ đạo Phật mất, chúng ta thấy tất cả tôn giáo tu pháp môn. Pháp môn là gì? Là cái xiềng vàng để đôi trị với cái xiềng cây, xiềng sắt thì nó vẫn là xiềng thôi, mặc dù nó quý nhưng mà muốn qua đạo Phật thì xiềng cây, xiềng sắt không thể qua được. Bốn đường ác không thể qua được, chỉ từ người trời trở lên mới qua được. Tại sao vậy? Vì người trời có nghiệp. Nghiệp là gì? Sư Trưởng trong bài "Lục căn" Ngài nói rất rõ ràng, quý tăng ni phải coi mấy chục lần mới có thể hiểu. Sư Trưởng nói: "Từ người trời trở lên bắt đầu mới có ý chí, mới có sự cải sửa, mới có sự chuyên nghiệp, còn địa ngục- ngạ quỷ- súc sanh- atula sông với bản năng". Chúng ta thấy rõ ràng như con chó nó bệnh thì nó ăn cỏ nó ói ra thì hết, mà không hết thì chết chứ nó không biết uống thuốc bắc, thuốc nam, châm cứu, không có chuyện đó Tới con người mà uống thuốc nam không được thì tới thuốc bắc, thuốc tây, rồi bấm huyệt, rồi mổ xẻ, thì con người là có ý chí. Trong đạo Phật kêu là nghiệp. Ở ngoài ta kêu là ý chí, người không chị như thuyền không lái, như ngựa không cương, trôi dạt long bong không ra thế nào cả. Có ý chí thì mới cải sửa nghiệp, đè nén những cái ác để lấy cái thiện thay thế vô đó. Mà nếu dứt cái ác còn cái thiện không thì luân hồi vào cảnh giới thiện. Cảnh giới thiện vẫn là luân hồi, nhưng cánh giới đó an nhàn sung sướng hạnh phúc của cõi trời. Đức Phật ra đời không muôn chúng sanh sinh về cõi trời, cõi trời có lâu rồi, Ngài muôn chúng sanh làm sao đừng dính mắc vào thiện đừng dính mắc vào ác, mà đè nén thì vẫn còn dính mắc.

Thành ra 62 tôn giáo ngày xưa vẫn dùng pháp môn đối trị, đè nén, cải sửa, tập trung. Có là nhiều danh từ: tập trung cũng là nó, cải sửa cũng là nó, thăng hoa cũng là nó, tiến hóa cũng là nó. Danh từ rất nhiều nhưng mà chúng ta ngôi suy ngẫm nó cũng chỉ có một thứ thôi. Bỏ xiềng cây thì qua xiềng sắt, bỏ xiềng sắt thì qua xiềng chì, bỏ xiềng chì qua xiềng thau, bỏ xiềng thau qua xiềng bạc, bỏ xiềng bạc qua xiềng vàng, bỏ xiềng vàng qua xiềng kim cương. Có tới 15 lớp, 15 hạng chúng sanh trong đó có 8 hạng là chính. Địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula, cõi người, trời, cõi sơ-nhị-tam thiền, tứ thiền, là 8 cõi tức là từ địa ngục đi tới cõi phi phi tưởng.

Địa ngục là 4 đường ác thì Nhập lưu thấy rõ. Mà cái gì chúng ta thấy rõ? Là chúng ta không dính mắc, không cần đối trị, không cần chạy trốn gì hết. Còn người trời thấy không rõ, tức là thấy biết, nhưng mà lờ mờ không biết nó chuyển biến ra sao thì mới cải sửa, mới chạy trốn. Mà cái gì chạy trốn thì khi chúng ta không chạy trốn được thì dính mắc, thành ra người trời mà lơ mơ là trở xuống 4 đường ác. Trời là tôi nói trời Dục giới giữ 5 giới như mấy ông mấy bà đó, còn trời Sắc giới cao hơn. Thành ra Nhập lưu tương tợ như là người- trời Dục giới, Nhập lưu chết rồi mà không vãng sanh về Cực Lạc, mà tự lực đầu thai thì sẽ đầu thai vào cõi người- trời Dục giới 7 lần, kêu là "Thất lai" hoặc là Nhập lưu. Chúng ta coi trong kinh Nguyên thủy mà không có giảng như tôi chỉ đưa ra vậy thôi, rồi tôi lấy cái đó tôi giảng theo hiểu biết của tôi kêu là Thất lai.

Tới Nhất vãng lai thì thấy rõ sự dính mắc của người và trời Dục giới, còn tới sơ- nhi- tam thiền thấy lờ mờ về sự sai lầm của người- trời dục giới. Thấy lờ mờ, lờ mờ ở đây có nghĩa là vô minh, đó là danh từ của đạo Phật mà ngoại đạo kêu là pháp đồi trị, khoa học kêu cái đó là năng lực, còn Lão Tử- Không Tử- Trang Tử kêu đó là sự hỗn độn, lờ mờ là hỗn độn đó là cái vô mình. Mà thấy không rõ thì chạy trốn cũng như chúng ta thấy cái sợi dây lúc 7- 8h tối chúng ta tưởng nó là con rắn, vì nó lờ mờ rồi la làng, tới chừng kiếm cây để đập nó, tới chừng lấy đèn lại rọi thì đó là sợi dây. Lấy đèn lại rọi thấy rõ là sợi dây, thì giờ lại gần cái sợi dây chúng ta tỉnh queo không còn sợ nữa. Đạo Phật chủ trương là phải thấy rõ, thì cái thấy rõ là cái trí tuệ. Thành ra đạo Phật không phải trên trời, dưới đất mà ngay trong cuộc sống này. Thấy rõ cái gì? Thấy rõ xác thân. Mà xác thân chúng ta thấy rõ không? Tôi nói ở đây chưa chắc ai thấy rõ. Hễ thấy rõ thì quý vị đắc quả Thánh thứ nhất Nhập lưu, còn quý vị không thấy rõ thì địa ngụcngạ quỷ- súc sanh- atula, quý vị thấy lờ mờ quý vị nhảy lên cõi người- trời thì cái nhìn nó khác, cũng không rõ nhưng khá hơn 4 đường ác. Rồi tới sơ - nhị - tam thiền thì thấy sáng hơn một chút, vẫn lờ mờ, cái đó chúng ta để sau vì thì giờ không có.

Giờ chúng ta trở lại 4 đường ác. Thì ngay trong xác thân quý vị, quý vị đừng có đi trên trời hay tưởng tượng ở đâu, mà ngay trong xác thân này. Quý vị thấy tôi giảng thực tế lắm, nhưng mà chính thực tế nó mới khó. Quý vị có bao giờ để ý cái xác thân này đâu, quý vị để ý xác thân người khác, cái radio, cái tivi, điện thoại di động,.... cái gì quý vị cũng biết, mà chính mình lại không hiểu biết mình.

Trong khoa học kêu là vật lý và sinh lý. Vật lý trong Duy thức học đạo Phật kêu là trân, trận là bụi bặm, ba cái bụi bặm nó kết lại, thì cái này chưa có cái biết, chưa có sự sống. Cái gì không có cái biết, cái gì không có sự sống trong thân mình, ở ngoài? Trong thân mình là cái gì? Là: ghèn, cứt ráy, cứt mũi, đờm, nước tiểu, phần, mô hôi,... cái đó là vật lý trong thân, quý vị móc những thứ đó ra bỏ có bao giờ nó có cái biết đâu, có bao giờ nó ăn uống ngủ nghỉ bồi dưỡng, nó không có hít thở. Còn ở ngoài là: bàn, ghế, radio, cái nón, dép giày,... giống hệt trong thân quý vị thôi. Thành ra hồi nhỏ lớp 6, lớp 7 quý vị có học vật lý rồi. Tôi hỏi mấy ông giáo sư, bác sĩ vật lý, sinh lý với tâm lý khác nhau ra sao? Bác sĩ mà còn trả lời không được. Vật lý là không có sự sống và không có cái biết, tới sinh lý ở trong quý vị là mắt- tai- mũi- lưỡi- thân.

Quý vị nói con mắt thấy. Trật. Con mắt không bao giờ thấy. Cái lầm của chúng ta là ở chỗ đó. Con mặt chỉ nhận sự vật thôi. Quý vị thấy quý vị đứa cái kiếng thì cái bình này nó sẽ nằm trong cái kiếng, thì quý vị nói cái kiếng thấy, cái kiếng nó không thấy cái bình mà nó nhận lấy cái bình, cái bình sao nó nhận vô trong đó vậy thôi, thì cái đó kêu là sinh lý là cái lẽ sống (lý là lẽ, sinh là sống) sinh lý là cái lẽ nó có sự sống, nhưng mà không có cái hiểu biết, thì cái cảm giác mới mượn cái sinh lý sự sống này mới phát ra cảm giác dễ chịu- khó chịu- không dễ không khó. Tôi dịch ra tiếng việt không dễ không khó là dứng dưng tức là gặp cái đó tôi vui thì lạc thọ hay là dễ chịu, tôi gặp cái đó tôi cảm thấy khó chịu đây là khổ thọ, tôi gặp cái đó không dễ chịu không khó chịu nó ở một trạng thái dửng dưng, tẻ nhạt thì cái này chúng ta thường có mà không để ý. Thì cái dửng dưng trong kinh thường kêu là hiện lượng- tánh cảnh, cái cảnh hỗn độn bản năng, thì cái bản năng là của loài thú, hỗn độn mơ hồ là của ngạ quỷ.

Thành ra khi con mắt tôi nhìn cái bình thủy thì đầu tiên cái bình thủy sẽ nằm trên trồng đen con mắt tôi, thì cái bình thủy này là vật lý, con mắt tôi là sinh lý, sinh lý tiếp xúc với cái bình thủy thì con mắt tôi là có sự sống, có sự sống thì cảm giác là cái tâm mới mượn được, thì ngạ quỷ mới mượn cái sự sống của cái tròng đen phát ra cảm giác dễ chịu- khó chịu- không dễ chịu không khó chịu. Quý vị ráng nghe nhen nó ở trong mình mà không để ý, quý vị để ý nó y chang vậy đó. Từ nay mình nhìn cái gì để ý nó y chang vậy đó, thì cái đó Duy thức kêu là ngạ quỷ.

Còn cái trần chưa có sự sống chưa có cái biết Duy thức kêu là địa ngục vô gián. Địa ngục là tối om không có sự sống không có sự biết, vô gián là cứ tiếp tục như vậy không gián đoạn; còn con mắt người ta kêu là địa ngục hữu gián, hữu gián là có thể gián đoạn nó có thể tiến lên ngạ quỷ. Thì ngạ quỷ mới mượn nó để phát ra cái hiểu biết lờ mờ, dễ chịu lờ mờ, khó chịu lờ mờ, dửng dưng lờ mờ. Lờ mờ tức là dễ chịu mà không có biết cái đó là dễ chịu tức là không có tư tưởng thì chúng ta thấy con người mình ở ngoài đời mình thỉnh thoảng cũng có. Quý vị thấy mấy người ngạ quỷ hễ đói bụng thấy người tạ có đồ ăn là nhào vô ăn liền, không có sự suy nghĩ, người ta đập là ngã liền xuống đó, thấy vàng thì nhào vô chụp người ta đánh chết liền tại chỗ không có phân biệt, làm rồi hậu quả sao không có sự tính toán, mày làm việc cảm sao làm vậy không có sự suy nghĩ gì hết thì đây là ngạ quỷ. Chúng ta thấy chúng ta thường hay chửi mấy người ở ngoài, con cái hoặc bạn bè, nó làm gì nó không có suy nghĩ nó muốn làm là làm hà là ngạ quỷ. Mình cũng vậy, có lúc mình đói quá, mình không tiền hoặc mình khổ quá thấy tiền là mình nhào vô giựt của người ta, không có tính toán gì hết. Chúng ta thấy nếu mà mình ở trạng thái đó thì mình ngay bây giờ còn sống là ngạ quỷ. Thành ra tôi xin thưa trước là cái tâm nha. Và từ nay ai hỏi tôi bất cứ câu gì tôi đều trả lời được hết, đặt trên cái tâm đừng đặt trên cái thân, đừng đặt trên hoàn cảnh, thân- hoàn cảnh thì kẹt. Nhưng mà cái thân hành động với cái tâm như thế nào, cái miệng nói với cái tâm như thế nào. Miệng mà chửi người đó: người thứ nhất chửi, người thứ 2 chửi, người thứ 3 chửi. Ba người đều tội hết? Sai. Người thứ nhất chửi với cái tâm như thế nào? Chửi mà vì cái tâm thù oán, chửi để trả thù oán, thì ngay bây giờ chính cái tâm là địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh. Chửi rầy nó vì muốn nó trở thành người tốt, thì với cái tâm này người chửi đó là cõi trời. Rồi người thứ ba chửi mà không thấy người chửi, không thấy đứa bé chửi, không thấy câu chửi nặng, tất cả đều trực nhận trở về Chân không, làm với cái tâm Chân không, chính cái Chân không này là không có người chửi, không có người bị chửi và không có tiếng chửi độc.

Cô Liên Anh lầm chỗ này, nghe nói Chân không thì khoái lắm. Thì người chửi là Chân không, người bị chửi là Chân không, tiếng chửi là Chân không. Chân không nghĩa là không có mà tôi không dính mắc, vẫn có tôi chửi, vẫn có tiếng chửi, vẫn có đứa bé bị chửi, nhưng mà tôi thấy nó toàn là năng lực chứ không phải là tôi nói không có, mà tôi không phải nói là nó có thật, nó có là nó phát hiện từ cái Chân tâm. Mà đã nhận được Chân tâm chưa? Cô nói từ nay cô không muốn niệm phật. Niệm phật cũng là Chân không, tiếng niệm phật cũng là Chân không, cầu vãng sanh cũng là Chân không, mà A Di Đà cũng là Chân không. Như vậy con tu làm gì? Con niệm phật để làm gì? Tội nghiệp cho tôi, rồi đô thừa tôi giảng. Tôi có giảng nhưng mà tôi không có giảng như vậy. Thành ra buộc lòng hôm nay tôi phải nói chỗ đó một chút. Câu hỏi chút nữa tôi nhắc lại. Quý vị thường lầm trong đó, còn nói "có" thì quý vị thấy có thật, có người chửi, có người bị chửi và có tiếng chửi tục. Nếu quý vị vì đứa bé muốn cho nó lên lớp, quý vị phải dùng lời nặng với nó thì nó khác, còn quý vị cố gắng trả thù nó vì hôm qua kia nó nói xấu mình, kẻ thù cha mẹ mình thì nó khác. Thành ra cái thân, cái miệng không quan trọng, mà quan trọng ở cái ý.

Thành ra tất cả những câu trả lời, tôi nắm cái ý mà tôi trả lời. Tội hay phước là do ý. Không có ý là không có tội, không có phước. Mà ý là cái gì? Là tư tưởng. Tư tưởng chứ không phải cảm giác, không phải xác thân. Những cảm giác dễ chịu, khó chịu, không dễ không khó chịu ai mà không có. Phật vẫn có như thường. Phật đói bụng Ngài vẫn biết đói, Ngài bệnh dĩ nhiên Ngài biết đau, nhưng đau mà không có khổ. Hỏi Ngài đau khổng? Ngài nói đau. Nhưng hỏi Ngài khô không? Khô, Ngài nói Ngài không có khô.

Vậy khổ chính là tư tưởng, mà đau chính là cảm giác. Mà cảm giác là nó mượn dây thần kinh đề phát hiện, dây thần kinh không phải là cảm giác. Còn tư tưởng nó mượn cái óc để phân biệt. Cái óc không phải là tư tưởng, óc chỉ là cơ quan làm phát hiện tư tưởng, mà tư tưởng thì tướng của nó lờ mờ, còn cái óc thì cái tướng nó rõ ràng. Dây thần kinh thì cái tướng nó rõ ràng, còn cảm giác thì cái hình tướng nó lờ mờ. Thành ra quý vị nhớ, 5 cảm giác đâu là con mắt tiếp xúc với sắc trần, Đạo Phật kêu là sắc trần thì khoa học kêu là vật lý, con mắt là căn thì khoa học kêu là sinh lý. Mắt, tiếp xúc với vật lý là tất cả các trần có hình có tướng, con mắt có hình có tướng, thì con mắt này giống như cái kiếng vậy, thì cái vật đó nằm trên cái kiếng, chứ đâu có cái biết gì đâu, con mắt chỉ nhận sự vật, sau đó mới mượn cái tròng mắt bởi nó có sự sông mà mới phát hiện ra cảm giác lờ mờ, thì cảm giác này kêu là nga quý, sông với cảm giác này là hành động liên, nhưng mà chưa có tư tưởng nên không có sự phân biệt. Còn lỗ tai cũng vậy, nghe tiếng chửi, thì tiếng chửi lỗ tai nó nhận lấy tiếng chứ nó chưa biết là tiếng chửi, nó biết một cách lờ mờ bắt đâu phát ra cảm giác khó chịu hoặc là cảm giác dễ chịu. Cảm giác khó chịu thì hành động là bắt đầu đánh lại người ta, đánh mà tại sao đánh là không biết, nó không có sự phân biệt. Thành ra chúng ta thấy như là cỏ cây nó chỉ có cảm giác thôi, loài cây chỗ nào có nước thì cái rễ nó vươn ra chỗ đó hút lấy nước, chỗ nào có ánh nắng nó vươn ra lấy ánh nắng mặt trời, mà không nước không nắng thì nó phải chết, thì nó sống bằng cảm giác. Quý vị đi về thì cây không bao giờ biết lắc để mừng quý vị về, không có cái vụ đó, nó chưa có tư tưởng phân biệt. Còn con chó nó có tự tưởng, thành ra Sư Trưởng Minh Đăng Quang mới nói cỏ cây cái đầu ở dưới đất cái chân lên trời. Quý vị thấy có phải không? Cây cái gốc cây ở đâu? Ở dưới đất. Cái ngọn cây là cái đít cây nằm ở trên trời. Lộn ngược. Thành ra ngạ quỷ là lối sống lộn ngược, chỉ cảm giác mà chưa có tư tưởng. Quý vị phải để ý mấy cái này, quan trọng lắm.

Trong con người quý vị vẫn có, khi quý vị nghèo, quý vị cần tiền, quý vị không còn suy nghĩ nữa. Qua cuộc cách mạng vừa rồi có ông bị lấy hết tiền, xin đem cái chậu bông về, ôm chậu bông ra xe lôi, lính quýnh quá chậu bông rớt bế, vàng văng ra nhào vô giựt thì mấy ông bộ đội nhào vô giựt, ông bị đánh đá một cái chết tại chỗ. Lúc này là bộ đội mà mình giành với nó thì chết rồi, mình nằm trong tay nó, 3- 4 chú đánh một cái chết ngay tại chỗ. Lúc đó cái tâm gì? Tâm ngạ quỷ, còn người giựt tiền của cũng là tâm ngạ quỷ. Cái tâm mới là quan trọng, mặc dù là thân người mà tâm là tâm ngạ quỷ, không có suy nghĩ gì hết, ai mà dại gì đi giựt cái đó, cái thân mình nằm trong tay người ta, người ta muốn đánh muốn giết lúc nào người ta giết mà không có sự suy nghĩ đó.

Còn loài thú thì có sự suy nghĩ bởi vì nó có cái đầu, còn cỏ cây chưa có cái đầu. Chúng ta phải ngồi suy ngẫm, coi trong "Lục căn" của Sư Trưởng nói rất rành. Trong bài Lục căn, tới loài thú nó có cái đầu, nhưng mà đầu đít ngang nhau, nó cũng bằng nhau. Còn loài cỏ cây thì cái đầu nó ở dưới đất cái chân trên trời. Còn thú thì đầu với đít bằng nhau, nó có 4 chân thì nó đi bằng 4 chân. Con người đi bằng 2 chân, tới con người thì đầu trên chân dưới. Quý vị coi thử phải không? Thành ra tại sao đầu trên chân dưới? Là vì con người có thêm ý chí, có sự tính toán cải sửa, thành ra khôn, biết đặt cái đầu ở trên. Trong con người mình cái gì quan trọng nhất? Đầu, mình, tay, chân. Tay, chân là phụ, cái mình cũng là phụ, cái đầu mới là chính. Quý vị chặt 2 cái tay, đi xe mà té, gãy chặt 2 tay vẫn sống; quý vị bị ung thư cưa hai chân đi, vẫn sống. Rồi quý vị chặt cái đầu sống không? Không sống được. Nó là trung khu của tất cả các thần kinh, tổng hành dinh, dậy thần kinh thị giác, thính giác, khứu giác,... đều đưa lên trên đầu hết, thì trên đầu không phải là dây thần kinh thị giác, không phải là dây thần kinh xúc giác nữa mà là thần kinh của tư tưởng, cũng là thần kinh nhưng mà nó rất vi tế. Trong con người quý vị mà quý vị có biết gì đâu.

Tới chừng quý vị học Duy thức, trong Duy thức dùng nhiều danh từ, mà Duy thức không giảng rõ. Tôi phải ngồi thiền, tội nghiền ngẫm hoài thì nhờ trong cái thiền định 7, 8h tôi mới hiểu được. Tôi ngồi, tôi cười, tôi nói: "chà cái này đem đi giảng cho tăng ni".

Tôi hy vọng ở tăng ni, vì tăng ni Khất sĩ thì rãnh nhất, bên chùa tu theo người trời. Còn Minh Đăng Quang thì "một thành Phật, hai thành ma chứ không tu theo người trời". Bên Khất sĩ không làm gì hết, chỉ lấy giáo lý làm Thầy. Đức Phật có nói: "Sau khi Ta chết, đừng có nghĩ Ta nhập Niết bàn, Ta hết bảo hộ. Không, Ta để lại luật và pháp. Hãy coi luật và pháp là Thầy mãi, bao giờ luật và pháp còn thì đạo Phật vẫn còn sáng tỏ và thịnh hành. Hãy giữ luật và pháp cho tới cuối cùng, hội họp lại mà đọc giới bổn coi như Ta đã dạy, ráng bảo tồn nó, vì nó giúp ích cho chúng sanh tiến theo Phật".

' Tăng ni đều có học hết, mỗi tháng tụng 2 lần, tụng là để trả nợ quỷ thần, tụng để chơi thôi. Bây giờ có ai giữ giới đâu! Tăng ni bây giờ 10 giới còn không xong đừng có nói 250, nhất là giới thứ 10 khó nhất: cấm rớ đến tiền, bạc, vàng, của quý và đồ trang sức. Tiền không được giữ, vàng, bạc không được giữ, của quý là radio, ti vi,... Lại mua xe hơi, xe Honda đứng tên!!! Kẹt. Cái đó của cư sĩ chứ đậu phải của mình.

Ăn gạo lứt muối mè hoài chịu nổi không. Chịu không nổi, mà cái gì làm mình chịu không nối? Cái tư tưởng chứ không phải xác thân. Không bao giờ xác thân nó đòi ăn tàu hủ, mì căn, không bao giờ có vụ đó. Quý vị phải năm cái đó. Mà chính tư tưởng nó nhớ lại, nó sinh ra cái ghiền và cái dính mắc, mà nhớ lại.

Quý vị không trừ được cái tư tưởng này, thì quý vị bắt buộc cái xác thân phải đi theo cái tư tưởng này. Thành ra quý vị tu mà không năm tư tưởng thì không bao giờ quý vị thành Thánh được. Thành ra cái đầu tiên là chúng ta phải nắm xác thân trước, rồi sau mới nắm cảm giác, rồi sau mới nắm tư tưởng, có 3 cái. Mà tư tưởng phải đụng với ý chí, tư tưởng mới xuất hiện. Nó có 2 cách: một cách là từ bên ngoài vô, một cách là từ bên trong ra. Tôi nói sơ thôi từ bên ngoài là 5 căn: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân xúc chạm với sắc, thinh, hương, vị, xúc. Con mắt tiếp xúc với cái bình thủy thì con mắt chỉ nhận cái bình thủy thôi, rồi cái cảm giác mới mượn con mắt phân biệt qua cái bình thủy thì mình thấy dễ chịu, khó chịu, nhưng tại sao thì không biết do tư tưởng chưa có; Rồi đưa tới súc sanh mới phân biệt đây là cái bình thủy, bình thủy này có hình tướng đẹp, súc sanh chỉ có bao nhiêu đó thôi; Còn bây giờ muốn chiếm cái bình thủy này, muốn có cái bình thủy đề xài thì cái đó phải có ý chí, con thú nó không biết cái đó. Chúng ta thấy con chó mình đi về nó ngoắc đuôi nó biết mừng vì nó có cái đầu, nhưng nếu quý vị cải sửa là nó không phân biệt được, quý vị đi mặc đô trăng nhưng trời mưa về quý vị mặc đô đen nó sủa liên, nó căn liên, nó không phân biệt chủ được, nó ở trạng thái lờ mơ vô minh, nó vẫn phân biệt nhưng nó phân biệt vô minh, kêu là phân biệt theo bản năng. Thành ra chúng ta có nói "mày làm việc, mày suy nghĩ mà mày không có tính toán, không có đắn đo gì hết, không nghĩ tới hậu quả". Súc sanh. Chúng ta vẫn có cái đó. Khi chúng ta tham lam, rồi chúng ta có suy nghĩ cái tiên bạc này tốt, nó đem lại cho mình vật chất sung sướng ăn mặc đây đủ, muốn cái gì cũng có, nhưng mà hãy coi hậu quả, mình lấy được có bị bắt ở tù không, lấy được nó đập mình chết không, có cái tính toán đó phải lấy cách nào cho khoa học, cho khéo léo để rồi mất người ta không kiểm được, thì cái này qua cõi người trời chứ loài thú nó không có tính cái đó. Loài thú nó phân biệt được thôi nhưng mà đi tới đắn đo, suy tính, lựa chọn đề mà hành động thì không có.

Tới cõi người khôn, người với trời Dục giới, nhưng mà người đắn đo suy tính mà không có kinh nghiệm, tới cõi trời bắt đầu có kinh nghiệm. Trời Dục giới tức là giữ 5 giới có kinh nghiệm, nhưng kinh nghiệm ấu trĩ, kinh nghiệm con nít thôi. Thành ra chúng ta thấy mọi người làm tàu hủ này kia hay làm nghề này nghề kia, thì ông Vân Trang nói với tôi "con chỉ có người làm được liền còn khéo hơn con, có người làm thất bại 5, 7 lần". Thành ra kinh Thủ Lăng Nghiêm cõi người 5 tình 5 tưởng. Thành ra cõi người dễ tu, do cái đó mà sông chừng 80-100 tuổi là hết. Cõi trời Dục giới sống tới 120, 150, 200. Rồi trời Sắc giới sông tới 1000 tuổi tất nhiên là sung sướng, cõi trời Sắc giới không có chết nguyên con không có sắc tài danh lợi ăn uống ngủ nghỉ nữa, mà ăn bằng cái hỷ lạc. tới đây dừng,... bây giờ tôi nói cho quý vị chưa được.

Bây giờ chúng ta trở lại 4 đường ác thôi, cõi người với trời Dục giới cũng chưa. Nhìn 4 đường ác làm sao thấy cho rõ nó, thấy lờ mờ thì dễ mà thấy rõ thì khó. Làm sao đề thầy rõ? Thường thường chúng đặt câu hỏi đó. Tôi thấy cõi địa ngục vô gián tức là trần chưa có sự sống, chưa có cái biết, không ai mượn nó được. Cái tư tưởng cái thức không có mượn được, mượn thì lấy cái gì làm căn?

Căn nó là căn chết. Cục đá, khúc cây, cái bàn này làm sao quý vị mượn nó để phát hiện ra cảm giác? Không có. Tới con mắt, cái mũi, lưỡi, thân, óc thì mượn được. Nhưng cái óc thì vi tế, nó là tổng hành dinh của mắt- tai- mũi- lưỡi- thân, thì tư tưởng mượn nó. Cảm giác chỉ mượn 5 dây thần kinh kêu là tịnh sắc căn, cái đó là trong Duy thức đấy, chúng ta kêu là dây thần kinh. Con mắt khác, dây thần kinh thị giác khác. Chúng ta chích thịt chúng ta thấy nhức, nhưng nhức ít thôi, rồi nếu mà chích gân nhức nhiều, nếu mà nó phù lên nhức 3, 4 ngày. Cái răng mà quý vị ngậm nước đá nó ê, cái này cái nhức của cái răng chứ dây thần kinh nó chưa có nhức, khi dây thần kinh tủy nó sưng lên rồi, quý vị chịu không nổi, quý vị bưng cái đầu luôn, thì quý vị không thể nào làm cho nó hết. Uống thuốc hoặc là lấy chỉ máu thì cái răng chết, cái răng nó nhờ dây thần kinh mới nuôi nó sống, thành ra cái răng khi nó còn ở trên này thì nó thuộc về sinh lý, khi mà lấy cái răng ra rồi, cái chỉ máu mất thì cái răng trở thành vật lý, thì nó ăn qua với 5 triền cái.

Hồi đó tội giảng thì quý vị không hiểu, nó ăn tùm lum. Nếu quý vị hiểu được nó thì hiểu được 5 triền cái: thụy miên, hôn trầm, nghi, sân, phóng giật, tham. Tham đây là tham dục, tham sắc, tham vô sắc. Mới đầu là tham dục thôi. Tham dục là tham của 4 đường ác và của người trời luôn. Người trời là tham dục cao thượng, 4 đường ác là tham dục đê tiện tức là vẫn chiếm hữu bên ngoài, người trời vẫn còn ăn, vẫn còn giao hợp, vẫn còn chết nguyên con, vẫn còn sắctài- danh- lợi- ăn uống- ngủ nghỉ. Cõi người thì có luân lý. Luân lý là cái gì ha? Lý là cái lẽ, luân là cái vòng, luân lý là cái lẽ lòng vòng. Đó là bốn phận trách nhiệm và quyền lợi mà quý vị ở đây đang kẹt hết. Người xuất gia chân chính là không kẹt, mà xuất gia bây giờ vẫn kẹt như thường, người xuất gia sống theo người trời, quý vị sống quý vị phê phán. Tôi hồi đó xuất gia theo nhị tổ người mẹ bệnh, gởi thơ 3 lần kêu về cho bà gặp lần chót. Nhưng Nhị Tồ Giác Chánh không cho. Nhị Tổ Giác Chánh hỏi" Sư Khang có một mẹ hay nhiều mẹ?" Kẹt. Quý Sư kêu tôi đi đại đi, quý Sư thì theo người trời. Nếu có đi thì sáng đi chiều về Nhị Tổ không hay. Nhưng tôi nói không, Nhị Tổ không cho là không đi. Cái này không phải Nhị Tổ mà là giới luật Minh Đăng Quang, khi mới xuất gia 3 tháng về một lần, 6 tháng về một lần, 2 năm về một lần rồi sau đó không được về nữa. Nhị Tổ nói đúng" nếu phật tử ở đây bệnh mà Sư đi thăm tôi đồng ý, đó là cha mẹ của Sư chứ. Rồi bây giờ Sư lội về hai mươi mấy cây số về thăm mẹ thì Sư chỉ có một mẹ thôi sao? Vẫn là cha mẹ chung". Vua Tịnh Phạn còn không hiểu cái đó. Khi Thái Tử Si-đạt-ta thành Phật đi bát, Ngài ra chặn lại nói:" Con làm xấu hỗ dòng họ Thích. Ta là vua mà, ta có thể nuôi con và 1250 vị bao nhiêu năm cũng đủ. Con quên rằng ta là vua sao? Đức Phật nói:" Bệ hạ nói đúng. Bệ hạ là vua, Bệ hạ bảo vệ dòng họ Thích, tôi bây giờ không phải là con vua nữa, tôi là con Phật. Ba đời chư Phật đều đi xin ăn. Bệ hãy sám hối với sự hiểu lầm của Bệ hạ". Vua Tịnh Phạn phải quỳ lạy sám hối. Vua Tịnh Phạn hiểu mau, sau đó Ngài đắc quả Bất lai. Sắp chết, chính Đức Phật đến khai thị cho Ngài và đắc quả A-la-hán trước khi chết.... chúng ta thấy đạo Phật rất là khó hiểu.

Giờ chúng ta đi sâu chúng ta mới hiểu, khi đắc quả rồi nó khác, khi mà phàm phu nó khác. Cái thân cũng vậy thôi, khi mà 4 đường ác: địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula thì cái tâm nó khác. Chúng ta phải năm cái tâm. Thành ra bây giò quy vị hoi cái gì tôi cũng trả lời được hết, tôi không kẹt cái gì hết, nhưng nếu mà hỏi cái thân với cái miệng thì tôi kẹt. Thành ra chút nữa quý vị thấy tội nắm cái tâm, tôi trả lời hết. Thân, nếu chấp vào cái thân thì 4 đường ác. Mà chấp vào cảm giác của 4 cái thân thì đó là của người và trời. Mà chấp vào cảm giác của dây thần kinh thì đó là cõi trời của sơ- nhị- tam thiền chưa có qua tư tưởng. Mà chấp vào cái óc dây thần kinh đó thì là cõi trời Vô sắc.

Chúng ta nắm cái đó chúng ta đi vào Tứ niệm xứ.

Niệm thân bất tịnh. Thì 4 đường ác là niệm thân là tịnh. Rồi 4 đường thiện mới giảng niệm thân bất tịnh để trừ cái thân là tịnh. Thân là tịnh là gì? Thân có mà thật nữa, thành ra tối ngày trau chuốt cái thân. Có không? Cõi đời bây giờ đang có cái đó, nhất là người nữ. Tôi xin lỗi hén, ở đây thì không có. Thoa son, dồi phấn, kẻ chân mày,... hiện tại ngạ quỷ rất nhiều. Đó là ngạ quỷ còn gì nữa, cái thân là thân người nhưng tâm là tâm ngạ quỷ mới đi xăm, chứ quý vị phật tử ở đây kêu đi xăm không ai xăm đâu, kêu quý vị đánh bài không ai đánh đâu, kêu quý vị hút thuốc uống rượu là quý vị không làm. Còn mấy người hút thuốc, uống rượu kêu bỏ là không bỏ được, khác nhau ở cái tâm. Nếu quý vị tính trên cái thân quý vị thấy kẹt tùm lum..... Nếu căn cứ trên cái thân thì tư tưởng nó tùm lum, mà hễ cho nó hỏi thì nó hỏi cả 7 ngày 7 đêm chưa hết. Còn nếu nắm cái tâm, quý vị ngồi thiền trao qua đảo lại thì quý vị thấy nó rõ ràng. Đạo phật là đạo của tâm, được tâm là được tất cả.

Ban đầu chúng ta phải nhìn cái vật lý trong con người chúng ta, tức là trần hay là vật lý. Trần là bụi bặm thì gồm có: sắc, thinh, hương, vị, xúc, pháp. Sắc là đối tượng con mặt tức là: người ta cây cỏ chung quanh. Trong thân mình đó là: ghèn, cứt ráy, cứt mũi, mô hôi, nước tiêu, phân,... ở ngoài sao thì ở trong nó giống hệt vậy thôi. Mắt thì tiếp xúc với sắc; tai thì tiếp xúc với âm thanh; mũi thì tiếp xúc với các mùi, mùi thơm mùi thối không thơm không thối, thì cái mũi nó chỉ nhận cái mùi thôi chứ nó chưa biết là mùi gì, nó không có phân biệt vì không có tư tưởng; cái lưỡi chỉ nhận cái vị thôi, chua cay đắng chát mà nó đâu có phân biệt là chua cay đắng chát, biết là có vật trên lưỡi có cái vị trên lưỡi đó thôi; xúc là cái tay nó xúc chạm nó biết là có xúc chạm, nhưng cái đó cục đá hay cái bàn, cái cây thì nó không có biết. Chúng ta để ý khi chúng ta đụng cái gì, chúng ta chưa có cái biết, thì cái da bàn tay chỉ nhận lấy sự vật thôi. Rồi cảm giác là do dây thần kinh xúc giác thì nó phải đi tới cái đó. Thì cái da bàn tay này nó sẽ cho cảm giác của ngạ quỷ, cảm giác của ngạ quỷ mới mượn cái da của bàn tay này để có cảm giác lờ mờ, thành ra những người mà tay chai hết trơn không có cảm giác. Thấy mấy người làm việc nhiều tay chai, quý vị lấy kim chích vô không biết đau, cái chân cũng vậy. Chúng ta trở lại. Thành ra con mắt tiếp xúc với sắc trần, cái lô tai tiếp xúc với âm thanh, âm thanh người ta trâu bò heo chó, rồi nó chỉ nhận lấy âm thanh chứ nó chưa phân biệt âm thanh gì. Thì chúng ta phải để ý cái đó, trong con người chúng ta tiếp xúc hàng triệu hàng tỷ mỗi ngày đều có sự làm việc đó hết, chúng ta phải phân rõ từng giại đoạn, mà nếu phân rõ quý vị lặng lẽ nhìn nó thì cái này là Phật, còn quý vị thấy một cách lờ mờ quý vị chạy trốn thì cái này gọi là pháp người trời. Khi quý vị nhìn thấy rõ quý vị không chạy nữa, quý vị không có cải sửa gì hết, để nó y chang vậy, vì nó đâu phải là mình, biết nó thì cái biết này không phái là sự vật mà cũng không khác sự vật, nó chí là cai biết thối.

Quý vị phái đe ý cái đó không phái là không có sự vật mà là biết sự vật mà là không dinh mắc vào sự vật. Còn biết lờ mờ thì phải cải sửa, cải sửa là dính mắc rồi, tôi cho là sự vật đúng là sự vật của tôi, tôi mới bắt đầu cải sửa cho nó cao thượng hơn. Khi con mắt tôi thấy sự vật đó, tôi cho cái này dễ chịu muốn giữ lại thì tất nhiên sự vật là có thật tôi mới là cải sửa. Còn nếu tôi nhìn sự vật tôi biết sự vật là sự vật, cái biết tôi không phải là sự vật mà cũng không khác sự vật, không khác cho nên nó biết, mà nó không phải là sự vật cho nên nó biến đối sao biến đối, tôi cứ lặng lẽ nhìn nó thôi, thì cái lặng lẽ này chính là tôi, thì kêu là Niết bàn tịch tịnh đó.... Tôi niệm Phật tôi biết có tiếng niệm Phật, tiếng niệm Phật nhỏ tôi niệm cho lớn thì tôi trở lên người trời, tôi cho tiếng niệm Phật là của tôi. Còn tôi lăng nghe tiếng niệm Phật tôi biết đây là tiếng niệm Phật thì cái biết tôi không có niệm mà niệm là cái miệng cái âm thanh, âm thanh không phải là tôi mà nó phát hiện từ cái lặng lẽ này, thì âm thanh nhỏ tôi biết âm thanh nhỏ chứ cái biết tôi không có nhỏ, rồi âm thanh lớn tôi biết âm thanh lớn chứ cái biết tôi không có lớn, rồi ngừng niệm Phật tôi biết không có tiếng niệm Phật nữa chứ cái biết tôi không có mất. Còn nếu tôi nhận tiếng niệm Phật âm thanh lớn "thì tôi lớn", âm lớn quá làm người ta phiền, tôi sửa niệm lại cho nó nhỏ, khi tôi ngưng niệm Phật thì tôi nói "tôi hết rồi". Đâu có hết. Thành ra tất cả hiện tượng giới đều có ẩn có hiện, đủ nhân duyên thì nó duyên khởi nó hiện, không đủ duyên thì nó ân. Ân không có nghĩa là mất mà là vì thiếu duyên. Còn cái biết của tôi thì nó không thuộc về nhân duyên, dù có vật thì nó nằm trong đó mà không vật thì nó cũng nằm trong đó, không có lúc nào nó mất, không lúc nào nó lớn không lúc nào nó nhỏ, không lúc nào nó mất, nó không thuộc về duyên khởi, nó không thuộc về cái gì hết, mà nó là tất cả. Nếu không có nó thì sự vật trên hiện tượng giới này không có gì hết, không có xác thân, không có cảm giác, không có tư tưởng, không có ý chí không có kinh nghiệm kiến thức.

Mà tất cả xác thân, cảm giác, tư tưởng, ý chi không phải là Chân không mà cũng không khác Chân không, nó mượn Chân không để nó phát hiện. Cũng như sóng và nước vậy, sóng thì nó nương vào dòng nước để nó phát hiện thì nó có tướng, mà hễ có tướng thì có diệt, nó lên tới đỉnh cao nó xuống thấp, nó mất. Dòng nước theo nó lên cao theo nó xuống thấp mà dòng nước cũng vậy. Dòng nước không có cao nha, chỉ có sóng cao. Dòng nước nó vô lượng vô biên mà. Người ta nói sóng cao thì dòng nước cũng cao không có vụ đó. Sư nói dòng nước nó không rời xa sóng? Tôi nói phải. Nhưng mà nó không phải là sóng, sóng cao dòng nước cao thì dòng nước là sóng sao? Vậy dòng nước là sóng thì sóng chìm xuống, sóng mất thì dòng nước phải mất sao? Không có vụ đó. Dòng nước không có cao không có thấp, không thể dùng tư tưởng mà định nghĩa nó được. Nó kẹt là kẹt ở chỗ đó. Quý vị phải ngồi tham thiền chứ cứ đặt ở tôi thì chết. Hễ tôi giảng có thì quý vị chấp có, giảng không thì quý vị chấp không rồi đổ thừa ông Sư Khang giảng tội nghiệp tôi chứ. Luôn luôn tôi bỏ câu thòng. Thì có ông gì đó nói "Sư nói không có địa ngục. Vậy thì không có Địa tạng luôn hả Sư?" Tôi nói không có địa ngục thì tội cho tôi, mà có địa ngục thì oan cho tôi. Địa ngục có mà không có tùy theo cái nhìn của mỗi chúng sanh. Cái lớp học này có hay không? Có là sai mà không có là trật tùy theo cách nhìn. Nếu mà vị A-la-hán thì nhìn cái lớp học này không có, mà chính trong cái khổng có mới hiện ra cái này, thì quý vị là Chân không mà vị A-la-hán cũng là Chân không, cái hiểu biết của ông là Chân không. Mà Chân không là không có gì hết mà không có gì hết mới có tất cả. Còn người trời thì thấy là có, có tôi, có quý vị, có tôi giảng, có quý vị nghe, tôi giảng hay giảng dở. Còn nếu mà cõi trời hóa học thì quý vị không có nó chỉ là những điện tử thôi. Nếu mà các nhà điện tử thì thấy không có điện tử quý vị chỉ là thức biến. Thức biến khoa học bây giờ kêu là năng lực. Rồi chúng ta tưởng thức biến là một thứ. Cũng không phải một thứ.

Thức biến của 4 đường ác của vật lý khác, thức biến của sinh lý khác, mà tới cõi trời Dục giới cũng là thức biến mà là khác, cõi trời Sắc giới cũng thức biến mà khác, cõi trời Vô sắc cũng thức biến mà khác, Nhập lưu cũng thức biến mà khác. Quý vị này nghe một hồi nói ông Sư này khùng, ông giảng tùm lum, nếu mà giảng thì phải vậy, vậy mà quý vị còn chặn kẹt tôi đó, tôi luôn luôn bỏ câu thòng, tôi không bao giờ khẳng định gì hết. Thì Vấn đề sống chết đối với đạo Phật không thành vấn đề. Vấn đề quan trọng là chết có tiên hóa hay sa đọa. Tôi không khăng định điều gì. Cái gì cũng do duyên khởi, mà duyên khởi thì đủ duyên nó hiện, hết duyên thì nó biến mất, biến mất chứ nó không có đi đâu hết, nó chuyển qua cái khác. Mình chết rồi cái xác thân đất nước lửa gió nó trả về đất nước lửa gió, chỉ còn lại cái A-lại-da. A-lại-da là gì? Là linh hồn. Linh hồn là cái gì? Chết. Linh hồn nó phức tạp lắm. Một cái nó xao động thành ra ý chí, ý chí này tạo ra tam giới mà cái ý chí nó dừng lại thì nó thành A-lại-da. A-lại-da nói nó chơn là sai, nói là vọng là trật, nó chơn vọng hòa hợp. A-lại-da mà chuyển biến nhanh, thần tốc thì thành ra Niết bàn tịch tịnh A-la-hán. Rồi chuyển biến chậm lại thì thành ra 5 thức đầu, tức là Hư minh le lói chiêu soi tức là Đức Phật ví dụ cái này là: cái thấy, cái nghe, cái ngửi, cái nếm, cái rờ nửa vọng nửa chơn mà nó là do 5 thức đầu. Rồi tới cái xác thân thì chuyển biến chậm xuống nữa thành ra Vọng tưởng dung thông tức là xác thân ù lỳ nó mới giao hợp với 5 thức đầu của địa ngục- ngạ quỷ- súc sanh. Thành ra Nhập lưu thấy rõ cái này. Thành ra nhập lưu vĩnh viên không bao giờ sa đọa xuống địa ngục- ngạ quỷ- súc sanh- atula. Còn người trời thấy lờ mờ mới chạy lên cõi người trời, giữ 5 giới để không sa đọa, nhưng mà khi phá giới rồi cũng xuống địa ngục- ngạ quỷ như thường. Do cái lần quấn đó mà chúng ta mới đi tu, chúng ta mới chạy trốn cái lẩn quẩn đó, mà chạy trốn không trốn được thì phải rớt, còn trốn được thì sanh về cõi tu. Còn người trời cố gắng tu nữa thì lên sơ- nhị- tam thiền tức là thấy cái người trời mà cũng không rõ, thấy sợ quá mới nhảy lên sơnhị- tam thiền. Còn Thánh thứ nhất thì thấy rõ cái dính mắc của người trời Dục giới mới qua quả Thánh thứ nhì, nếu có chết thì về cõi sơ- nhị- tam thiền chứ không bao giờ trở lại cõi người trời nữa. Tới đây thì dừng.

Bây giờ chúng ta trở lại 4 đường ác, quý vị nghe tới nghe lui về rồi tham thiền. Chúng ta thấy là cái tư tưởng nó khác với cảm giác.

- Cảm giác là ngạ quỷ có cái cảm giác dễ chịu, khó chịu, dửng dưng tức không dễ không khó nhưng mà chưa có phân biệt, thành ra chưa có cái đâu, chí cái đâu ở dưới đất là cái rê cây. Thành ra chúng ta nói cái cây đó chết còn cái thọ thần tức là cảm giác đấy, nó không chết bởi vì nó không phải có tướng rõ rệt, nó lờ mờ thôi kêu là vô minh thì nó sẽ tiến hóa lên cõi súc sanh tức là sanh ra nó có đầu hoặc sa đọa nó trở lại làm vật lý mất cái biết. Bắt đầu cái luân hồi trở lại thì tùy hoàn cảnh, tùy vào chủ của nó, tùy vào phước báo của nó.

- Rồi tới loài thú thì đầu đít ngang nhau, đi 4 chân chứ không đi bằng hai chân như mình. Vì chưa có cái ý chí, chưa có nghiệp thành ra không biết cải sửa, không có luân lý bổn phận trách nhiệm gì hết. Thì chúng ta thấy tới Nhập lưu đó phải thấy rõ. Thấy rõ là sao? Là không có pháp môn, không có Đạo Sư, chỉ có người hướng dẫn rồi mình thực hành theo đó. Thì tôi đã nói ví dụ: minh đi thi cai thân đi. thì tôi biết cái thân đi, đi châm tôi biết đi chậm, đi lẹ tôi biết đi lẹ, thì cái biết này nói là người trời chưa đúng mà nói Nhập lưu cũng chưa đúng. Nếu tôi biết tôi đi chậm tôi ráng sửa cho mau, thì đây là người trời, thì tôi nhận cái thân này là của tôi, tôi mới sửa. Còn tôi nhận cái thân là phát hiện từ cái Chân không, từ cái biết mà tôi không dính mắc thì tôi biết thân đi, thân đi châm tôi biết đi chậm, thì cái thân đi chậm chứ cái biết tôi không có đi châm sửa làm chi cứ đề đó. Còn người trời bắt đầu sửa thì tôi biết có người trời bắt đầu xen vô sửa thì tôi vẫn để người trời sửa, nhưng mà người trời không phải là cái biết. Coi chừng đó, chứ còn nói con không sửa hả Sư? Sửa thì sửa nhưng mà phải biết luôn cái đang sửa thì giữ lấy cái biết, mà đừng cải sửa gì hết. Thì Nhập lưu chưa làm được cái đó. Nhập lưu chỉ biết tới địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, atula. Tới Nhất vãng lai Thánh thứ nhì thì mới biết người trời đang sửa. Thành ra coi chừng đó, nó giống mà nó khác. Quý vi phải ngồi thiên thôi chứ cái này tôi giảng phớt phớt chứ làm sao tôi giảng sâu vô được. Quý vị lấy cái của tôi nghiền ngẫm phải 1, 2, 5,7h.. càng lâu càng tốt, cứ gõ mãi rồi quý vị sẽ thấy. Thấy bằng cái lặng lẽ thì sẽ thấy bằng cái Phật tánh. Còn thấy mà nghiền ngẫm để cải sửa thì thấy người trời. Mà ban đầu chưa biết thì cứ nghiền ngẫm thôi. Tôi đi mau đi, đứng, ngồi, nằm, ăn, mặc, nói, làm, thức, ngủ, sống, chết (16 cái hạnh) của mình đều nằm trong cái xác thân này hết. Cái đó là cái tác động của thân chưa nói tới cảm giác đâu. Nhưng mà trong đó có cảm giác không?

Có, cảm giác của ngạ quỷ, cảm giác của con mắt cái tròng đen, cảm giác của lỗ tai cái màng nhĩ, cảm giác của mũi cái gai mũi, cảm giác của cái lưỡi cái gai lưỡi, cảm giác của xác thân cái da. Thì tất cả cảm giác này đều kêu cảm giác ngạ quỷ nó mượn cái này đề nó phát hiện cảm giác thì cảm giác không phải là mắt, mắt là cơ quan nó nhận lấy sự vật rồi cảm giác mới bắt đầu mượn lấy sự vật để phát ra cái cảm giác dễ chịu- khó chịu- không dễ chịu không khó chịu, cái lỗ tai nó nhận lấy âm thanh thì cảm giác mới lấy cái âm thanh này phát ra dễ chịu- khó chịu- không dễ không khó nhưng một cách lờ mờ vô minh hồn độn, thành ra nó nhận vậy thôi chứ còn nó đâu có phân biệt, đâu có tư tưởng gì. Rồi qua tới súc sanh thì tất cả cảm giác này mới đưa lên trên đầu. Cảm giác con mắt, cảm giác của lỗ tai, cảm giác của mũi, cảm giác cái lưỡi, cảm giác cái thân mới đưa lên trên đầu, thì trên đầu có dây thần kinh trung khu mà loài thú chưa có dây thần kinh chỉ có cái đầu thôi. Cái đầu nó khác với con mắt- tai- mũi- lưỡi, nó vi tế hơn. Thành ra hồi nãy tôi mới nói móc con mắt quý vị còn sống, móc cái lỗ tai quý vị còn sống, chặt cái mũi còn sống, chặt cái tay, cái chân còn sống, mà chặt cái đầu thì chết liền. Bởi vì nó là chỗ hội tụ của 5 thức đầu, thì cái đầu này nó sẽ bắt đầu có tư tưởng, mà tư tưởng của súc sanh tức là chưa có ý chí cải sửa, nó chỉ phân biệt cái này là tốt cái này là xấu, nhưng mà tính làm sao để cải sửa cái này cho tốt hơn loài thú không biết, nhưng mà nó phân biệt, thì bây giờ cái sắc- thinh- hương- vị- xúc không kêu là sắc- thinh-... nữa mà sắc trần biên thành pháp trần, thinh trân biên thành pháp trần, hương trân biên thành pháp trần, vị trân là cái lưỡi biên thành pháp trần. Quý vị học, quý vị mới thấy là tại sao sắc- thinh- hương- vị- xúc là pháp trần. Pháp trân là cái gì? Quý vị không biết, tới chừng Duy thức mới phân biệt rõ pháp trần là tư tưởng của súc sanh, sắc trần- thinh trân- hương trân- vị trân- xúc trân là cảm giác của ngạ quỷ. Ngạ quỷ nương vào mắt tai mũi lưỡi thân tiếp xúc với sắc- thinh- hương- vị- xúc thì mới cho cái thấy- cái nghe- cái ngửi- cái nếm.

Đây toàn là ngạ quỷ nhận lấy sự vật mà chưa có phân biệt nhưng mà vẫn nhận lấy sự vật, con mắt biết rằng có sự vật, lỗ tai biết rằng có âm thanh, lỗ mũi biết rằng có mùi. Nhưng mà vật gì? âm thanh gì? Không biết. Chúng ta để ý nó quan trọng. Chúng ta thấy cái bình thủy này, thì chúng ta biết rằng có cái bình thủy ở trên này nhưng mà cái đó là cái gì. Cái bình thủy? Chưa biết đâu. Có một sự vật nằm ở trong con mắt. Có cái tiếng đề vô cái màng nhĩ, tiếng gì chưa biết. Quý vị đề ý hen, rồi quý vị mới đi sâu cái đó quý vị Nhập lưu đấy, có chánh kiến.

Kỳ rồi có ông Sư gì hỏi tôi "chánh kiến với pháp nhãn" nó khác nhau làm sao? Ở Long An nên tôi không thể giảng dạy được. Tôi nói chánh kiến với pháp nhãn là 1 thứ thôi. Thì ông Sư đó nói "con thấy không một thứ". Mà không có thời giờ rãnh. Tôi muốn hỏi ông pháp nhãn thì chữ nhãn là cái gì, chánh kiến chữ kiến là cái gì. Chữ kiến với chữ nhãn nó khó lắm. Pháp nhãn thì trong kinh nói của Nhập lưu, có con mắt pháp. Mà "pháp" là cái gì mới được chứ. Rồi chánh kiến là cái thấy. Mà cái thấy 4 đường ác nó khác, cái thấy của Nhập lưu nó khác. Quý vị phải phân biệt. Ông nói theo ông thì cái chánh kiến là cái nhân, cái pháp nhãn thì cái quả, chánh kiến thì Nhập lưu đạo mà pháp nhãn là Nhập lưu quả. Tôi nói: "nói vậy thì cũng được đó, là cái hiểu biết của ông". Mà cái hiểu biết quan trọng là hiểu biết cho nó đúng. Thì chánh pháp, pháp nhãn không có nhân quả sao, chánh kiến không có nhân quả sao. Muốn chia thì chia. Nhưng pháp nhãn là cái gì? Chánh kiến là cái gì? Chúng ta nên nhớ pháp nhãn là thấy các pháp, mà các pháp có 2 cách chuyển biến: một cách chuyển biến chu kỳ, một cách chuyển biến sát-na. Mà sát-na là cái gì? Cái này khó. Chuyên biên chu kỳ thì địa ngục tới người trời phi phi tưởng biết, biết mà không rõ. Tới Nhập lưu phải biết chuyển biến sát-na. Quý vị có biết sát na không? Sát-na trong kinh Kim Cang nói rành nhất: quá khứ tâm bất khả đắt, hiện tại tâm bất khả đắc, vị lai tâm bất khả đắc. Chu kỳ thì có hiện tại, sát-na có hiện tiền. Hiện tại là gì? Là có quá khứ là cái nhận, hiện tại là cái quả, rồi hiện tại là cái nhân thì tương lai là cái quả, cứ thế lẩn quấn trong cái vòng nhân quả-quả nhân-nhân quả. Sát-na là gì? Quá khứ là năng lực là thức biến, hiện tại là thức biến, vị lai là thức biến, không có tướng chỉ có cái dòng năng lực đang chảy. Thì cái này người trời bí lối, mà diễn tả cũng khó diễn tả. Thì Nhập lưu mới thấy được cái này là Nhập lưu có chánh kiến. Thì pháp nhãn là vậy, là chuyển biến sát-na chuyển biến chu kỳ. Kiên là cảm giác, mà cảm giác của súc sanh là chỉ nhận lấy sự vật thôi, cảm giác của người trời là cải sửa sự vật cho sự vật là tốt là xâu, xâu trở thành tốt, cảm giác của Nhập lưu sự vật làm sao thấy y như vậy không có cải sửa. Tới đây tạm ngưng.

Tôi xin thưa lại là tôi giảng về sắc- thinh- hương- vị- xúc tức là 5 trần mà bên khoa học kêu là vật lý, là cái sự vật chưa có sự sống, chưa có cái biết, nó là trơ lỳ. Trong người chúng ta là: ghèn, cứt ráy, cứt mũi, mồ hôi, nước tiểu, phẫn... bên ngoài là: bàn, ghế, giày, đép.... chưa có sự sống chưa có cái biết tức là khoa học kêu là vật lý. Còn sinh lý trong than chúng ta là: mắt - tai - mũi - lưỡi - thân và cải óc, óc chứ không phải dây thần kinh, còn bên ngoài đó là: có cây, có cây là tôi muốn nói sự sông đó, thành ra cái cây bông hoa còn sông thì kêu là sinh lý mà nhổ lên đây rồi nó biến thành vật lý, nó không có sự sống nữa, có sự sống thì cảm giác mới mượn nó là cái rễ đó, khi nó chết rồi thì còn lại cảm giác, cảm giác này sẽ nuôi lấy cái sự sống, mà khi nhô lên rồi thì cái cảm giác biến mất, nó ân đi, còn cây hoa nhô lên biên thành vật lý mà nếu đem trông nó sông nữa thì thành sinh lý. Sinh lý, vật lý lật qua lật lại thôi.

Rồi bây giờ 5 triền cái tôi giảng một chút xíu. Kỳ trước tôi giảng ẩu không có rành quý vị thấy không tha thiết. Quý vị nói Sư giảng nhiều quá làm con hụt hẫng. Tôi nghe hụt hẫng tôi bất nhẫn, tôi không muốn giảng, tới nay là 3,4 kỳ rồi. Chúng ta có hôn trầm, thụy miên, quý vị không nhận được hôn trầm với thụy miên thì quý vị khó mà ngồi thiền. Thụy miên là ngủ gục, hôn trầm là nửa tỉnh nửa mê, hai cái này giống hệt. Thì cái thụy miên đó là vật lý, còn hôn trầm là sinh lý. Hai cái nhích nhau một chút thôi. Nếu quý vị ngồi ngủ gục thì cái đó thuộc vật lý, không có cái biết nữa, không có sự sống nữa. Còn quý vị ngồi dậy quý vị lắc lắc một chút nó tỉnh mà nghe có tiếng động nhận lấy sự vật mà tiếng gì thì không biết, tức là chỉ có nhận lấy cái tiếng thôi. Thành ra quý vị nửa tỉnh nửa mê thì cái này đó là sinh lý tức là hôn trầm. Hôn trầm không phải là không có cái biết, có cái biết mà cái biết mơ màng, cái biết mờ mờ hai cái đều thuộc về địa ngục, nhưng mà ngủ gục là địa ngục nặng nhất vật lý, còn hôn trầm là địa ngục sinh lý. Thì khi mình ngồi thiền mà mình ngủ gục thì mở mắt ra rồi lắc lắc một chút rồi nó mê man, mê man là hôn trầm, nó nghe có tiếng động nhận lấy cái tiếng mà tiếng gì nó không biết. Tôi hỏi hồi nãy có tiếng ca vọng cổ biết không? Không. Tôi nghe có tiếng mà không biết tiếng gì. Đó là hôn trầm, cái trạng thái này là phật tử bị nhiều. Ở Trà Vinh ông Thiện Minh ngồi 2, 3h. Tôi hỏi ông ngồi thiền sao? Ông nói con ngồi nửa tỉnh nửa mê, con mơ mơ màng màng nghe có tiếng động nhưng không biết tiếng gì con không tập trung vào đó, con cứ mơ màng hoài. Tôi nói chết, ông ở trạng thái hôn trầm, nghe có tiếng mà không biết tiếng gì, thì nó ở trạng thái hôn trầm, nhưng ngủ gục thì không có ngủ mà tỉnh táo nhận ra tiếng gì thì không tỉnh, nhưng mà biệt có tiếng. Quý vị để ý hen. Quý vị muốn trừ cái đó thì quý vị phải niệm Phật đếm từ 1 đến 10 hoặc là hơi thở vô ra đếm 1 hơi thở vô ra đếm 2 thì kêu là tầm. Tầm là tìm kiếm, khi mình mất một vật gì thì mình đi tìm kiếm, khi mình chăn trâu, con trâu chạy mất mình đi tìm con trâu, khi con ong đi tìm cái tổ thì nó đi thẳng vô cái tổ nó thì là tầm.

Mà nếu quý vị hôn trầm, quý vị vật lý, sinh lý thì quý vị không tìm kiếm được, quý vị phải tập trung vào đối tượng. Nếu niệm Phật đếm từ 1 tới 10, niệm Phật đếm tới 2 thì nó quên mất, thì cái này là địa ngục vô gián vật lý, còn quý vị mở mắt đếm tiếng thì đây là tầm đếm một hồi mơ mơ màng màng không biết mình đếm tới đây hôn trầm. Quý vị để ý cái đó. Thành ra cái đầu tầm để trừ hôn trầm và thụy miên, mà hết hôn trầm rồi nó qua thụy miên, hết ngủ gục nó lại mơ màng, hết mơ màng nó lại ngủ gục thì mất cái câu thoại đầu, mất câu niệm Phật mất hoặc hơi thở. Thành ra phải niệm hơi thở từ 1 tới 10. Người ta hỏi sao có người ta tu người ta không cần đếm Sư? Tôi nói mấy người đó là cao họ không qua hôn trầm, không qua thụy miên thì nếu đến cái đó rồi thì quý vị qua giai đoạn thứ 2 là niệm Phật khỏi đếm, cứ A Di Đà Phật hơi thở dài biết dài hơi thở ngăn biết ngăn chứ đâu cần niệm thì cái này qua sát. Sát là theo dõi. con ong nó bay tới cái ô nó vòng quanh nó quan sát coi thử phải cái tô không nó mới vô, còn mình khi mà mình dứt cái vọng niệm rồi thì mình sát, tức là theo dõi cái hơi thở mình thì cái này trừ cái nghi. Nghi là cái gì? Nghi là nghi ngờ, không biết là thiện hay là ác. Mà nếu mình hôn trầm mình thụy miên thì có biết cái gì đâu, hôn trầm thì nửa tỉnh nửa mê lúc biết mà biết không rõ thì làm sao biết cái nào thiện ác. Khi mình tỉnh táo rồi thì mình phân biệt cái này thiện cái này ác. Thiện là người có giữ 5 giới có tư tưởng tốt, ác là người không giữ giới nào hết có tư tưởng ác. Thì bắt đầu sát là trừ cái nghi. Đây là cái nghi người trời nhen. Cái nghi Nhập lưu nó khác nữa. Cái nghi của A-la-hán nó khác nữa. Nhập lưu thì có dứt cái nghi "nghi phật, nghi pháp, nghi tăng" tức là chưa thấy cái Bất tử. Còn nghi A-la-hán thì chưa thấy tùy thuận thì nó khác nữa. Thôi chúng ta bó một bên đi. Còn cái hỷ là trừ sân, khi mà đi tới chỗ đó rồi chúng ta khỏi cần niệm Phật nữa khỏi cần theo hơi thở nữa.

Hơi thở, tiếng niệm Phật nó nhập tâm tức là nó tràn đầy A-lại-da nó tiêu diệt những chủng tử ác, còn chủng tử mà già thì nó nằm lép ở dưới, chủng tử mà thiện đó đè lên trên, chúng ta dùng tư tưởng tốt mà đuôi tư tưởng xâu thì đây là giai đoạn này, thì chúng ta bị tư tưởng tốt nó điều khiên thành ra đè nó xuống, rồi thì bây giờ nó đầy tràn, nó hiện ra muốn niệm Phật thì trong tâm mình có tiếng niệm Phật phát ra, có hơi thở phát ra, chúng ta chỉ ngồi lắng nghe thôi. Chúng ta lầm cái này với quả Thánh Nhất vãng lai, đa số lầm. Cái này do tập trung mới có, có điều kiện nó mới phát hiện, phải qua tầm sát thì mới qua tới hỷ được, cái này mới kêu là nhị thiền, khỏi niệm Phật mà có tiếng niệm Phật từ trong A-lại-da nó phát ra, rồi chúng ta mới dùng tư tưởng tập trung tống nó vô, rồi nó hồn nhiên phát ra, hồn nhiên nó thuộc về Bát nhã, tập trung tổng vô thuộc về tự tưởng. Thành ra cái này chơn vọng hòa hợp. Còn một vị Thánh Nhập lưu, Nhất vãng lai người ta không có tập trung, luôn luôn người ta nhận biết, người ta lắng nghe thôi, thì nó khác xa, nó không có điều kiện gì hết, nó không có nhập không có xuất gì hết. Thôi chúng ta dừng ở đây đại khái vậy hen. Bữa nào chúng ta trở lại đi sâu nữa tôi giảng trở lại. Cái thứ 3 là cái lạc tức trừ phóng dật khi đi tới chỗ này rồi đó thì quý vị niệm Phật khỏi cần niệm vẫn có tiếng niệm, thì bây giờ cái xác thân của quý vị đó nó có 2 thân, quý vị để ý cái thân bên ngoài như tôi nói lúc nãy mắt- tai- mũi- lưỡithân- óc, thì cái này cảm giác nó tràn thân thì cái này kêu hỷ. Hỷ là mừng. Còn cảm giác mà nó tràn dây thần kinh nó kêu là lạc. Tôi giảng vậy là hết rồi đó. Tới đây là ngưng, cho phép tôi đọc cái thơ và giảng.

Trả lời tôi chỉ có ý thôi, lấy cái tâm mà trả lời. Tất cả câu hỏi đặt trên thân, miệng tôi bát hết, tôi kéo về cái tâm. Tội hay phước đúng hay sai đều ở cái tâm, được cái tâm thì thân khẩu muốn làm sao làm. Thành ra cô này cô lầm giữa cái thân và cái tâm. Tôi đi vùng sâu vùng xa người ta lầm rất nhiều, mà giảng rồi cũng trở lại lâm. Hỏi tôi niệm Phật không miệng niệm được không Sư? Tôi nói không miệng niệm Phật mới đúng đó. Bà niệm Phật bằng cái gì? Bằng miệng. Rồi niệm 6 chữ hay 4 chữ Sư? Tôi nói 6 chữ cũng không vãng sanh, mà 4 chữ cũng không vãng sanh, biết mới vãng sanh, bây giờ 1 chữ cũng vãng sanh nữa. Niệm Phật là niệm bằng tâm, thở cũng vậy thở bằng tâm, chứ người ta nói thở bằng cái lỗ mũi thì đúng, lỗ mũi là thông hơi thôi mà biết cái lỗ mũi thở thì cái này mới là chính. Khi chết rồi thì cái xác thân, lỗ mũi, niêm Phật, câu niệm Phật đều mất hết chỉ còn cái biết thôi, thì cái biết là cái tâm, năm tâm mà giải thích thì không kẹt đâu hết. Tôi thường bỏ câu thòng là chỗ đó. Mình biết thôi. Bây giờ không biết thì tập trung, tập trung thì còn cái biết tư tưởng, mà tư tưởng thì nó cũng đâu có mất, nó mất nhưng mà nó rút vào trong A-lại-da, mà A-lại-da thì nó không mất, thành ra cái tư tưởng nó cũng khó đó, hề đụng tới tư tưởng là đụng tới ý chí và A-lại-da, bây giờ A-lại-da nó là cái kho chứa tất cả kiên thức kinh nghiệm, còn ý chí là nó moi trong đó nó cung cấp cho tư tưởng, tư tưởng mới làm việc được. Thành ra trong Duy thức ví tư tưởng cũng như là ông quân sư, còn A-lại-da là ông vua, còn cái mạt na là ông đại tướng. Ông tư tưởng là quân sư nó bày vẽ tùm lum hết, nào là Dục giới, Sắc giới, Vô sắc, nào là đánh trận cái nào là lục quân, là thủy quân, cái nào là bộ binh, cái nào là hải quân thì cái ông tư tưởng này bày, ông không đánh mới giao cho ông đại tướng mạt-na đánh, đánh theo cái bày vẽ của ông, mà đại tướng mạt-na muốn đánh thì tiền bạc để trả lính đều nằm trong tay ông vua. Vậy thì cái nào quan trọng? Chúng ta thấy là ông quân sư hay là ông đại tướng hay là ông vua quan trọng?

Mà hễ đụng tới ông quân sư là đụng tới ý chí phải đụng tới ông vua. Ông vua quan trọng hay đại tướng quan trọng hay quân sư quan trọng? Chúng ta thấy khó phân đó. Thì cuối cùng theo Duy thức thì ông quân sư quan trọng, ông quân sư nắm về cái ý, bày vẽ tam giới là do ông quân sư, ông quân sư mà giải thoát rồi thì nói cho ông đại tướng nghe, đại tướng là ông đại tướng dốt mà, thì đại tướng mới nói cho ông vua, nếu ông vua mà chịu bỏ tiền bạc của cải rồi thì đắc quả. Thành ra thức thứ 6 này phải đổi, phải chuyển trước. Thôi giờ chúng ta trở lại.

Tóm lại tôi nắm cái ý nghiệp, nắm cái hiểu biết. Thành ra tất cả câu hỏi nào, quý vị cứ trở về cái hiểu biết mà trả lời. Cuộc đời không có tội lỗi mà có ý nghiệp vô thì có tội có phước, mà tội thì luân hồi vào cảnh giới xấu, phước thì luân hồi vào cảnh giới tốt, mà dứt cái tư tưởng thì tội phước không còn, đó là Niết bàn. Tư tưởng không phải là không nghĩ thiện không phải là không nghĩ ác, chúng ta cứ nghĩ lầm chỗ đó tội nghiệp cho tôi. Vẫn còn tư tưởng thiện, vẫn còn tư tưởng ác mà đừng dính mắc. Mà làm sao đừng dính mắc? Nếu làm sao thì vẫn dính mắc, cái Bát nhã nó khó chỗ đó. Tôi, hồi đó tôi nhức đầu vì chỗ đó. Chẳng hạn tôi hỏi quý vị bây giờ quý vị đi quý vị biết mình đi không? Nói con biết. Ai đi mà không biết đi, không biết đi là cái thây ma, con người chết. Mà biết đi biết bằng cái gì? Thì quý vị có thể biết bằng tư tưởng, biết bằng trí tuệ tức Phật tánh được không? Hai cái nó khác nhau sao? Quý vị không để ý. Bậy giờ tôi biết tôi đi mà thấy tôi đi chậm sửa lại đi nhanh thì cái biết này thuộc về tư tưởng. Rồi nếu không phải, làm sao mình cải sửa? Nó là tôi thì tôi mới cải sửa. Còn bây giờ tôi biết tôi đi, thì cái thân đi cái biết không có đi, cải sửa cái gì còn bây giờ! Muốn cải sửa thì phải có ông trời, ông người vô cải sửa, thì tôi biết có ông trời, ông người vô cải sửa, chứ cái biết nó không phải là trời là người. Như tôi nói lúc nãy thì quý vị cứ trở về lặng lẽ nhận có người cải sửa thì người cải sửa không phải là cái biết mà cũng không ngoài cái biết. Cái biết đó biết rằng có người cải sửa, nó biết rằng có tư tưởng xen vô đó, mà tư tưởng không phải là cái biết mà cũng không khác với cái biết thì quý vị nói chắc tôi nói ba trợn. Thì quý vị về suy nghĩ nhé. Cái này cũng phải tự mình tìm kiểm thì là ở trong này nó lồng cái đó....

Muốn vãng sanh mình phải nhất niệm tha thiết 90%, 95% thì A Di Đà mới tiếp dẫn, mình cảm cho mạnh thì A Di Đà ứng mạnh, 100 người không có xót người nào hết. Còn tu giải đãi, tạp niệm tùm lum, bây giờ quý vị lạy Phật sói đầu mà Phật tiếp dẫn tôi xin xuống địa ngục, thì lỗi ở mình chứ. Thành ra nói Phật không linh. Phật linh hay không linh là do mình chứ đâu phải do Phật. Thấy mặt tôi, thấy mặt A. Di Đà không quan trọng, thấy mặt mình mới là quan trọng. Thành ra quý vị trở về mình đi coi cái mặt mũi mình như thế nào. Cái vận động của sắctài- danh- lợi- ăn- uống- ngủ- nghỉ- đi- đứng- ngồi- nằm- ăn mặc-... đó là cái hạnh trong 16 cái oai nghi trong cái xác thân của mình là quan trọng nhất. Tôi đã từng nói, xá lợi của Phật không quan trọng mà xá lợi của mình mới quan trọng. Cái Phật tiếp dẫn không quan trọng mà mình tiếp dẫn mình mới quan trọng. Nếu mình cầu mà cầu đến 90% 99% thì ông Phật nào không tiếp dẫn. Có A Di Đà là có tha lực, nhưng cũng phải tự lực chứ. Thành ra Sư Trưởng không chịu cái đó, nói là chờ chết bại xụi. Tất cả giao cho A Di Đà hết, tôi ngồi tôi rung đùi thôi, tôi phạm giới tùm lum mà A Di Đà thương không bỏ. Cha mẹ nào mà không thương con Sư, dù con hư cách mấy cha mẹ cũng không bỏ. Chết. Tại mình bỏ cha mẹ chứ cha mẹ đâu có bỏ mình, mấy đứa con hư là nó bỏ cha mẹ chứ cha mẹ nào bỏ nó. Thì quý vị nên nằm chỗ đó phải tự lực mình, tự lực mà phải nhất niệm. Mà nhất niệm là cái gì? Không biết. Chết. Cái chỗ đó chúng ta không biết, dốt nát mà cứ nói càng thôi. Nếu kính tôi thì phải giữ giới, cần gì phải gặp tôi, mình giữ giới nhất niệm tức là thấy tôi, thấy vô lượng chư Phật. Đó là trả ơn cho chư Phật và trá ơn cho tôi luôn.

Câu hỏi 1: "Hiện nay con tự thấy mình rất đam mê học hỏi giáo lý, rất muốn tìm hiểu về các pháp và đi sâu vào trong nội tâm để thể hội cái bất sanh bất diệt trong con người mình. Con cảm nhận Phật tánh hay Niết bàn không phải là nơi trú xứ, là cõi lạc đề con thường tìm câu và bám trú vào. Mà Phật tánh bàng bạc trong không gian có ở tất cả mọi nơi,..."

Tôi giảng rồi, thì Phật tánh là Chân không là Diệu hữu mà cô dùng thêm chữ Diệu hữu mà không hiểu Diệu hữu là cái gì. Phật tánh nói có là sai, nói không có là trật. Phật tánh là Chân không là trật, Phật tánh không phải Chân không là sai. Như tôi nói lúc nãy, tôi giảng cái gì cũng có câu thòng để quý vị đừng có dính mắc, mà quý vị cứ chấp Phật tánh là Chân không là không có gì hệt. Tôi có nói Chân không là không có gì hết mà có tất cả, xin nói cho đủ cái lời giảng của tôi "không có gì hết mà có tất cả". Tất cả đều phát hiện từ Chân không, mà phát hiện từ Chân không thì tất cả hiện tượng giới này không phải là Chân không mà cũng không khác với Chân không, vì sao? Vì hiện tượng giới thì sanh diệt mà Chân không thì bất sanh bất diệt. Mà bất sanh bất diệt trong cái sanh diệt, hiện tượng giới là sanh diệt mà sanh diệt trong cái bất sanh bất diệt. Thì tôi ví dụ sóng và nước nó rõ quá rồi. Tôi ví dụ nước như là Chân không nó bất sanh bất diệt, nó cứ chảy mãi "trú dạ" còn hoài, nhưng mà khi có gió bát phong tức có tham- sân- si nỗi lên, thì chính cái gió tham- sân- si này làm cho nổi sóng chứ không phải nước sanh ra sóng, nước không có sanh ra sóng, mà chính cái vô minh. Mà vô minh là gì? Vô minh là nó mờ mờ rồi nó muốn tạo cái gì nó tạo, thì chính cái mờ mờ này mới làm dòng nước Chân như dòng nước Chân không nổi lên những gợn sóng. Thì tôi hỏi quý vị cái lượng sóng này với cái dòng nước là một hay là khác? Một là sai, hai là trật. Tôi đã giảng hoài, mà nếu là giảng một thì khi cái sóng mà châm dứt thì dòng nước phải châm dứt theo. Cái này khi sóng mà lặn rồi, ngừng gió rồi thì dòng nước vân chảy như thường, nó không thêm không bớt, nó không sanh không diệt. Rồi nếu nói là hai thì lấy cái sóng ra khỏi nước, lấy nước ra khỏi sóng, hai cái rời ra, không thể làm được. Thì chúng ta phải ngồi thiền cho sâu, rồi suy ngẫm cho kỹ. Thành ra mình nói mình là Chân không là không có gì hết thì tội nghiệp cho tôi. Cái đó là địa ngục chứ không phải là Chân không. Địa ngục nó không có cái biệt là vật lý, vật lý không có cái biết nó không có gì hết.

Thành ra cái câu này cái lỗi cũng ở tôi mà cũng ở cô. Cô nghe ba chớp ba nháng rồi cô kết luận cho là tôi nói. Tội nghiệp cho tôi. Quý vị cũng vậy hen, sau này cũng phải hiểu cái Chân không "Chân không Diệu hữu". Chân không mà thực sự là cái khổng có gì hết là của A-la-hán thì đó là Niết bàn tịch tịnh. Còn Chân không Diệu hữu là A-la-hán phát bố đề tâm làm bộ như có mà thật sự không có mà vẫn thị hiện có dài dài, thì cái này cái có là Diệu hữu (hữu là có mà diệu là màu nhiệm) có một cách màu nhiệm, có một cách du hí thần thông, có một cách chơi chơi vậy thôi. Thì chúng ta phải hiểu danh từ nó khó, tôi thường dùng là làm bộ thị hiện chơi chơi không có mà vẫn thị hiện có dài dài, có dài dài mà thật sự không có gì hết thì quý vị mới nói là tôi nói điên.

Câu hỏi 2: Nói về vấn đề độ cha mẹ.

Vấn đề độ cha mẹ, cái này "tận nhân lực thì tri thiên mạng" làm hết sức mình thôi. Đức Phật có người Ngài còn không độ được. Mà đâu phải Phật sanh ra là độ hết đâu, Ngài độ có 1.250 vị thôi, đạo phật nhỏ xíu hà. Còn Khổng Tử có tới 3.000 người đệ tử, nhưng độ được có 72, còn đức phật đắc Thánh quả A-la-hán không xót vị nào, mình thấy cái đức của Phật độc đáo. Phật nhiều khi còn phải chạy Đề Bà Đạt Đa, Ngài có độ được đâu cuối cùng là bị đất hút. Mình kêu là trời trồng, nó chết mà chết nửa thân mình ở dưới đất nửa thân mình ở trên còn gọi là chôn sống đó. Vua thiện Giác là cha của Gia Du Đà La chửi Đức Phật cuối cùng cũng bị chôn sống. Đâu phải Phật là độ hết, cái nào hữu duyên thì độ mà không duyên thì thôi. Thánh A Nan thỉnh Đức Phật sống, Ngài nói thôi đủ rồi A Nan những người có duyên với Ta, Ta đã độ hết rồi, còn những người không duyên thì phải chịu thôi. Thì mình làm hết sức mình thôi. Bây giờ cha mẹ mình nhiều khi kiếp trước là quá tàn ác, thì bây giờ mình độ hết sức mình, mà mình độ không được thì mình biết cái đức mình kém, thì phải nhờ mấy Sư cô, các Sư có giới đức. Nếu các Sư mà người nào mình thấy không được thì thỉnh người nào có giới đức mà thỉnh, cha mẹ không chịu đi chùa thì làm sao thỉnh về nhà trai tăng, mà cha mẹ không chịu nữa thì năn nỉ, mà năn nỉ không chịu nữa thì mình phải cung phụng cha mẹ một cách có hiếu để khi nào cha mẹ thương mình rồi, lúc vui vẻ thì mình bạch, một lần không được thì 3 lần, 5 lần, 7 lần, 11 lần,... khi nào cha mẹ bắt đầu cảm cái hạnh của mình. Người mẹ nói: "tôi rầy nó, tôi không cho mà nó không dám cãi, mà nó lo cho tôi từ miếng ăn từ cái mặc, thôi giờ chiều con, con thỉnh mấy Sư cô đến nhà". Mình mới nói hoàn cảnh gia đình như vậy thì Sư cô giảng giùm cha mẹ mình, giảng 1 lần không được thì 2, 3, 4 lần "thâm lâu như đá chăng chừ lọ ai", cây cỏ nó còn cảm được huống gì con người, thì mình bền chí thôi. Mình không bên chí cứ trách này trách kia, nhờ người này người khác, tất cả đều ở mình, mà muốn vậy thì sao mình phải thông minh. Mình ngu si thì làm sao độ được, mình chưa độ mình làm sao đòi độ cha mẹ.

Muốn độ được cha mẹ thì mình phải thông minh. Mà khi nào mình mới thông minh? Phải đạt nhị thiền, niệm Phật khỏi điểm mà vẫn có tiếng niệm Phật thì con người này rất là thông minh, cái định lực rất mạnh đủ khả năng để vãng sanh khỏi cần Ban hộ niệm, mà nếu có Ban hộ niệm thì vãng sanh cao hơn. Đại khái là vậy. Thì tôi chỉ quý vị làm sao mà giữ giới cho kỹ rồi niệm Phật đếm từ 1 đến 10, rồi niệm Phật khỏi đếm chưa có làm được gì đâu, còn ngu si lắm, lo mình chưa xong. Chừng nào A-lại-da nó đầy nhóc nó phát ra mình tổng vô rồi nó phát ra,... thì tư tưởng và A-lại-da nó giao duyên với nhau, con người này thông minh. Nhị thiền của Sắc giới chứ chưa phải Thánh nha. Thánh là niệm Phật bằng A-lại-da không có tư tưởng đâu. Các Ngài lăng nghe tiếng niệm Phật, lắng nghe tư tưởng giao thoa với A-lại-da. Các Ngài chỉ là cái lăng nghe chứ các Ngài không phải là tư tưởng, cũng không phải là A-lại-da. A-lại-da là chân vọng hòa hợp. Còn cái lăng nghe là Chân, không có cái vọng. Chơn vọng hòa hợp tức là A-lại-da. Còn cái này (mạt-na) vọng hoàn toàn so với "chơn vọng hòa hợp" thì cái này là nhất niệm còn cái kia là vô niệm. Còn thăng hoa cái lắng nghe này đi tới cái Chân như là chuyển biến thần tốc thì cái này không còn không gian, lắng nghe 24/24 thì cái này là A-la-hán Niết bàn tịch tịnh là Chân không. Tất cả sự vật chuyển biến, chỉ là năng lực chuyển biến, là thức biến thôi. Cái chỗ mà cô lầm. Vậy thì về nghe cái đĩa này lại.

Muốn vãng sanh tự lực thì phải nhất niệm, niệm Phật cầu vãng sanh, cầu với cái tâm tha thiết của mình. Khi nào mình niệm Phật vẫn có tiếng niệm Phật được rồi thì chết khỏi cần Ban hộ niệm, mà nếu có Ban hộ niệm thì vãng sanh về phẩm cao hơn. Đến đây nếu có nhân duyên gặp thiện tri thức, trăn trở thao thức có thể qua Bát nhã. Cái này tôi không bảo đảm, tùy quý vị, tùy phước báo có người nhận được có người không nhận được. Mà không sao, không nhận được thì sanh về cõi trời, mà cõi trời thì uổng, tự lực sinh về cõi trời hết phước thì luân hồi, mình thêm cái phát nguyện nữa thì về hạ phẩm trung sanh, còn nếu có Ban hộ niệm có khi nhận lại Phật tánh thì cái đó về Trung phẩm.

Vậy là 2 câu tôi đã trả lời xong. Tôi vẫn đặt trên vấn đề tâm. Thì niệm phật khỏi cần niệm Phật là cái tâm. Vấn đề độ cha mẹ, giúp cha mẹ cũng là cái tâm. Còn vấn đề cái Chân không cũng vậy, vấn đề là hiểu biết sai lâm là do mình chưa đạt tới nhị thiên. Đạt tới nhị thiên rồi thì đạt tới cõi trời Sắc giới là con người thông minh. Thì bây giờ thiện tri thức phân biệt như thế nào là nhị thiên như thế nào là Nhập lưu, Nhất vãng lai. Nhập lưu thì giống hệt như sơ thiên với người trời, thành ra Nhập lưu chết là phải sanh về người trời. Còn Nhất vãng lai thì không còn sanh về người trời nữa mà sanh về sơ thiền- nhị thiền- tam thiền. Trong kinh nói mơ hồ, Nhập lưu thì dứt thân kiến giới cấm thủ và nghi, Nhất vãng lai làm nhẹ tham dục sân. Nhẹ là cái gì? Quý vị đọc tỉnh bơ. Tôi hỏi nhẹ là cái gì? Còn Bất lai mới dứt hẳn tham dục. Mà tham dục là gì? Tham sắc là gì? Tham vô sắc là gì? 3 cái đó khác nhau sao? Thì sau tôi nghiền ngẫm hoài, tôi mới dùng danh từ mới, tham dục là tham cái xác thân bên ngoài tức là cái: sắc tài danh lợi ăn uống ngủ nghỉ,... Tham sắc là tham xác thân bên trong tức là các dây thần kinh không có sắc tài danh lợi ăn uống ngủ nghỉ nữa, cái này chết là biến mất thì cái này chỉ ăn bằng cảm giác hỷ lạc thôi. Còn vượt lên cao cõi trời vô sắc bỏ luôn xác thân bên ngoài bỏ luôn xác thân bên trong chỉ ăn uống bằng cái tư tưởng gọi là tư niệm thực. Còn các bậc Thánh Nhập lưu được ¼ là thức thực ăn bằng A-lại-da là bằng cái đứng lặng nhập vào đứng lặng. Thôi tới đây thôi hen. Kỳ tới chúng ta gặp nhau nữa.

Quý vị cô găng học lại 4 đường ác này vật lý sinh lý và tâm lý thì của địa ngục thì vật lý sinh lý nó khác nhau sao? Rồi tới của ngạ quỷ nó khác nhau sao? Rồi tới súc sanh nó khác nhau sao? Rồi tới người trời thấy lờ mờ? Rồi tới Nhập lưu là thấy rõ. Lờ mờ với thấy rõ nó khác nhau sao? Kỳ tới trả bài rồi tôi sẽ hỏi lại. Đậy mới 4 đường ác thôi thì thấy rõ, quý vị đắc quả Nhập lưu dứt thân kiếngiới cấm thủ- nghi. Kỳ tới tôi hỏi thân kiến là cái gì trong 4 đường ác này, rồi nghi là cái gì? Giới cấm thủ là cái gì? Bây giờ nhiều người giảng sai tôi sẽ đem những cái sai đó ra để quý vị tránh khỏi.

Buổi giảng pháp kết thúc!

Buổi sáng ngày 09/6/Nhâm Thìn (27/7/2012 dl) Chúng ta tiếp tục về Tứ Niệm Xứ. Tứ Niệm Xứ có thể nói là con đường duy nhất để đưa tới giải thoát, đến Phật quả. Con đường duy nhất ở đây có nhiều cách giảng. Theo tôi, duy nhất không chỉ có một pháp môn đó thôi, mà duy nhất là không có con đường tẻ. Bởi đạo Phật có nhiều con đường tẻ. Thành ra ở đây nói con đường duy nhất là đi thắng cho tới quả Như Lai. Có người nói con đường duy nhất là chỉ có pháp môn đạo Phật là Tứ Niệm Xứ thôi, ngoài ra các pháp môn khác đều là ngoại đạo. Đúng ra không phải như vậy. Bởi vì đạo Phật đi từ nhị thiền là có thể nhận lại Đạo Phật. Còn nếu không khéo, không có người hướng dẫn có thể đi tam thiền, tứ thiền rồi qua tứ không lọt vào ngoại đạo. Còn nếu đủ khả năng trực nhận cái tập trung mạnh kỹ lâu sâu thì có thể nhận lại. Nhận thôi chứ không có vấn đề tiến hóa nữa. Thành ra đạo Phật với ngoại đạo nó khác nhau rất xa. Trước Thái tứ Si-Đạt-Ta đã có 62 tôn giáo ngoại đạo. Cái tiếng ngoại đạo chúng ta tưởng đâu là xấu, nhưng thực sự không phải là xấu. Chúng ta phải hiểu chữ Hán cho nó rõ. Đạo là con đường giải thoát, ngoại là ngoài con đường giải thoát tức là đạo người trời vậy. Nói cho đúng nó là vậy. Thành ra từ xưa tới Thái tứ Sĩ-đạt-ta chưa có đạo Phật. Ngài không thỏa mãn. Ngài mới xin vua cha đi xuất gia. Vua cha không cho 3 lần. Cuối cùng, Ngài nói cha dạy con cái gì con cũng nghe hết nhưng con xin cha có 3 điều thôi, nếu cha thỏa mãn thì con ở lại với cha: 1/ Cho con trẻ mãi không già. 2/ Cho con khỏe mãi không đau. 3/ Cho con khỏe hoài đừng chết. Thì vua Tịnh Phạn nói cha cũng phải nằm trong đó, cha không thể bỏ cái đó được. Như vậy thì con sẽ xuất gia và con sẽ tìm được con đường: không già, không bệnh, không chết. Chừng đó con sẽ trở gặp lại cha. Còn nếu không thì cha con vĩnh viễn không gặp nhau nữa. Từ đó Thái tử trốn đi. Chúng ta nói tắt thôi. Vì thời giờ có rất ít. Như lúc nãy cho tôi giảng l tiếng15' thôi. Thường thường tôi giảng tới 2 tiếng. Sau khi Ngài vượt thành. Ngài đi xuất gia.

Rồi Ngài mới đổi bộ áo Hoàng đế của vua lấy bộ áo người khất sĩ, khất cái tức là người đi ăn xin. Từ đó Ngài lang thang tìm đạo. Tất cả tôn giáo Ngài đi qua hết. Ở Ấn Độ có 2 vị cao nhất là Uất-Đầu-Lâm-Phất và A- Lạ-La. Một ông giảng về Không vô biên, Thức vô biên, Vô sở hữu xứ. Một ông giảng về Phi tưởng phi phi tưởng xứ. Cái Vô sở hữu xứ nó giống hệt A-la-hán thôi. A-la-hán nhập diệt thọ tưởng định với một vị mà nhập Vô sở hữu xứ giống hệt. Còn một người nhập Phi phi tưởng giống hệt Như Lai. Giống hệt thôi. Trong kinh có nhiều ví dụ rất hay. Có ví dụ chúng ta mới sáng tỏ. Một vị tu mà vào tứ thiền với một vị A-la-hán thì giống như 2 ly nước vậy đó. A-la-hán là ly nước đã được lọc cặn cáu, còn tứ thiền như ly nước còn cặn cáu. Nhưng nếu để 2 l nước trước mặt mà cho nó định lại, yên lặng lại thì cặn cáu lóng ở dưới thì chúng ta thấy ly nước có cặn cáu với ly nước lọc rồi giống hệt thôi, chúng ta không thể nói cái nào là trong hơn cái nào. Nhưng mà Đạo Phật thì không có nhập, không có xuất. Còn ngoại đạo thì có nhập, có xuất. Nó khác nhau chỗ đó. Khi nhập tứ thiền, tứ không nhất là Vô sở hữu xứ thì chúng ta không thể phân biệt Vô sở hữu xứ với Niết bàn tịch tịnh A-la-hán nó khác nhau ra sao. Có thể nó không phân biệt được. Chỉ người nào từng Vô sở hữu xứ hay từng qua tứ thiền rồi qua A-la-hán thì mới nhận được thôi. Thì những vị vào tứ thiên tức là Hư không vô biên, Thức vô biên, Vô sở hữu xứ thấy mình tương đương với A-la-hán. Còn Phi tưởng phi phi tưởng thấy mình tương đương với Như Lai. Thành ra 2 vị đó tưởng mình thành Phật rồi. Nhưng mà khi giảng cho Thái tử, Thái tử tu có 7 ngày đắc Vô sở hữu xứ, 7 ngày đắc Phi phi tưởng. Ngài mới thấy cái chỗ hớ, cái lầm của mấy vị Thầy mình. Tạm kêu là Thầy. Ngài mới chỉ lại, thì mấy vị đó đồng ý. Nhưng mà không hiểu con đường A-la-hán thiệt tình và Như Lai thật sự ra sao. Lúc đó Thái tử cũng còn là Bồ-tát. Ngài chưa chứng đắc Như Lai. Chưa chứng, nhưng mà Ngài tu Vô sở hữu xứ, Phi phi tưởng Ngài thấy chỗ sai. Cuối cùng thì 2 ông Thầy xin Ngài ở lại để mà thay thế hướng dẫn 700-800 tăng, đoàn chúng.

Ngài không chịu, nói: "Tôi xuất gia không phải đế lãnh đoàn chúng. Mà tôi nhất định là tìm chấm dứt sinh tử: sanh- già- bệnh- chết. Tôi tìm được mới thỏa mãn của tôi thôi." Rồi Ngài ra đi. Ngài đi dọc sông Ni Liên, Ngài thấy cảnh đẹp quá, nơi đó Ngài thấy cội bồ đề to lớn thì Ngài mới ngồi đó 49 ngày. Ngài chỉ tay lên trời thề rằng: "Tại cội bồ đề này, dù máu ta có khô, xương ta có mục mà nếu ta không thành Như Lai, không thấy được cái Bất tử thì ta nguyện chết tại đây thôi." Ngài mới lót cỏ lên, Ngài ngồi 49 ngày, không ăn không uống. Trong kinh nói "cuộc nhập định vô tiền khoán hậu" trước không có mà sau này cũng không hề có. Sau khi Ngài xả thiền ra, Ngài mới thuyết bài "Tiếng Rống Sư Tử" tức là "Sư Tử Hồng". Tôi coi trong Trung bộ kinh, mỗi bộ Nykaya thường nhắc tới chỗ đó. Sư tử hống là tiếng rống sư tử. Thì Ngài thấy rằng Đạo Phật nó quá giản dị, nhưng mà rất khó cho chúng sanh, không thể giáo hóa nó được. Tại sao vậy? Vì chúng sanh thích đi vào cái nhiều, cái phức tạp. Còn cái Niết bàn thì nó có một, nó là cái giản di, nó là cái Bán thế, nó là chỗ sinh ra tất cả vạn vật chúng sanh và các pháp. Nó không có pháp môn, không có thầy, không có từ từ, không có lai rai, không có không gian, không có thời gian. Và tư tưởng khó mà diễn tả được nó. Thành ra muốn diễn tả nó thì phải nói như chơi chữ vậy đó. Thì có vị Hòa Thượng không thích tôi về vấn đề đó. Nếu không nói như vậy thì không diễn tả Phi phi tưởng được. Tư tưởng chỉ có thể diễn tả tư tưởng, chứ tư tưởng không thể diễn tả cái khổng phải là tư tưởng. Thành ra dùng tư tưởng nói thì phải bỏ câu thòng, nói 2 lần: phải mà không phải, không phải mà phải, nó chăng phải 1 mà cũng chăng phải 2, cũng 1 mà cũng 2.

Nói như vậy thì đối với các nhà khoa học. Tôi có ông anh bác sĩ, ông không chấp nhận, ông nói Sư nói ba phải. Thì phải chịu thôi. Khoa học là thực nghiệm lâm sàng. Lâm sàng là cái gì thấy được, rờ được, ngửi được, cầm được thì cái đó mới là thực tế Còn cái gì mơ hồ, không có. Cũng như ông nói là Sư nói có linh hồn. Linh hồn ra sao Sư chỉ tôi coi? Nó bao lớn? Chúng ta thấy khó giảng. Những người mà quá tin vào khoa học, tin vào khuôn khổ. Rồi sau này tôi mới bắt đầu giảng qua cái điện, thì tôi lấy định lý Einstein tức là định lý tương đối, thì cái đó ông chấp nhận thôi. Mà hễ chấp nhận cái đó là kẹt rồi, cái đó là không gian 4 chiều. Tôi hỏi bác sĩ 4 chiều thì chiều thứ 4 là cái gì? Chiều thời gian là chiều nhận thức. Thì nhận thức ra sao? Tôi hỏi bây giờ bác sĩ tin có điện không? Ông nói có chứ. Có, vậy tại sao ánh sáng có phải là điện không? Cái bóng đèn có phải là điện không? Tôi nói nếu không phải, vậy cái gì là điện? Tôi hỏi bác sĩ nói điện bao lớn? Nó dài, nó tròn, nó vuông, nó màu trắng hay xanh, đỏ? Ông chỉ không được. Tôi nói chỉ không được thì không có thực hiện lâm sàng tức là không có điện. Ông phải kẹt thôi. Tôi thấy khoa học bây giờ bắt đầu tiến hóa, từ ngày có ông Einstein tìm ra không gian 4 chiều. Chúng ta thấy không gian thì có 3 chiều thôi: chiều ngang, chiều dọc và chiều cao. Thì những loài thú như con cua, con kiến không gian có 2 chiều. Con nào biết nhảy cao thì không gian mới 3 chiều. Hết rồi. Ông Einstein mới tìm ra không gian thứ 4, không gian 4 chiều. Thì có một số nhà bác học không hiểu, một số hiểu. Chúng ta thấy nó khó đó. Và từ đó mới có không gian 4 chiều, là thời gian tức là nhận thức, tức là vô thường là thời gian, vô ngã là không gian. Thì cái nhận thức chúng ta nó thay đổi tùy theo đối tượng. Ví dụ tôi là người, quý vị là người thì cái nhận thức mình là người thì đối tượng là nước. Còn nếu là nhà hóa học thì nhận thức họ khác họ ở cõi trời thì nước không còn nữa mà là là H2O, Hydro và Oxy. Còn nếu nhận thức họ cao hơn nữa mấy nhà điện tử thì Oxy trở thành 16 điện tử âm, 16 điện tử dương;